Modul Semester 3

Assalamualaikum w.b.t. dan salam sejahtera .

Terlebih dahulu saya ingin mengucapkan jutaan terima kasih kepada pihak PPD Kinta Utara kerana
memberikan penghormatan sekali lagi kepada SMK Dato Haji Mohd Taib untuk menjadi Pengerusi
Program Panitia Sejarah STPM Daerah Kinta Utara bagi tahun 2023.

Pertamanya, marilah kita bersyukur ke hadrat Ilahi, kerana dengan limpah dan kurnia-Nya dapat
kita berkumpul bersama-sama dalam satu malis yang sangat istimewa ini. Seterusnya saya ingin
mengucapkan tahniah dan syabas kepada guru-guru yang terlibat dalam menjayakan majlis kita
pada pagi ini.

Penyediaan Modul Sejarah ini bertujuan bagi memudahkan dan meningkatkan penguasaan guru
dan murid dalam mata pelajaran Sejarah STPM. Pihak sekolah, berharap usaha yang dilakukan
oleh Panitia Sejarah SMK Dato Haji Mohd Taib ini dapat memberi manfaat kepada semua sekolah
yang mempunyai murid tingkatan 6 di daerah Kinta Utara agar dapat meningkatkan prestasi mata
pelajaran sejarah STPM sekaligus melahirkan murid yang cemerlang dan memperoleh keputusan
terbaik dalam mata pelajaran Sejarah.

Akhir kata, harapan saya semoga modul yang dihasilkan ini dapat membantu guru dan murid dalam
pengajaran dan pembelajaran. Saya juga berharap segala perancangan yang telah dilakukan dapat
dijalankan dengan baik dan sempurna serta mendapat keredhaan daripadaNYA.

Sekian, terima kasih.

HAJAH KHALILAH BINTI ZA’ABA
Pengetua Cemerlang,
SMK Dato’Haji Mohd Taib Chemor.

UNJURAN SOALAN SEJARAH STPM PENGGAL 3

Analisa Tema Bahagian A

BAHAGIAN A 2013 2013 2014 2014 2015 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
1 (U) 1 (U) (U)
TEMA 1 1 1 1 1 1 1 1 1
TEMA 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1
TEMA 3 1 1 1 1 1 1
TEMA 4 1 1 1 1 1 1 1 1
1 1 1

BAHAGIAN A: SEJARAH MALAYSIA 1800-2000

TEMA 1 : MASYARAKAT 2013 2014 2015 16 17 18 19 20 21 Soalan
1 Institusi Pemerintahan PU PU
PU
A. Raja
B. Pembesar X1 Jelaskan Peranan raja-raja melayu sebelum tahun 1874

2 Hukum Adat & Undang- X2 Sebelum campur tangan British, masyarakat Melayu
undang
A. Hukum Adat X1 X2 telah mempunyai sistem pentadbiran yang sistematik
B. Undang-undang
dan teratur. Huraikan hieraraki pentadbiran dan
3 Sistem Sosial
X3 tugas-tugas yang berkaitan dengannya.
4 Sistem Ekonomi X3 Pembesar memainkan peranan penting bagi menjamin
a. Sara diri
b. Komersil kestabilan kerajaan Melayu tradisional. Huraikan.

X1 Bincangkan Peranan undang-undang adat dalam

X1 X4 mengekalkan keharmonian masyarakat di Tanah Melayu

sebelum campurtangan British.

X3 X2 Huraikan prinsip umum undang-undang Tubuh Johor

dalam mengekalkan kestabilan sosiopolitik di Johor pada

X2 abad ke-19.
X3 Terangkan bentuk dan pelaksanaan adat Perpatih dan

adat Temenggung di Tanah Melayu.

X4 Bincangkan perbezaan antara Adat Perpatih dengan

AdatTemenggung yg diamalkan di Negeri2 Melayu

sebelum campurtangan British pada tahun 1874.

X1 X2 X1 Terangkan susun lapis masyarakat Melayu di Tanah

Melayu Sebelum tahun 1874

X2 Jelaskan struktur sosial masyarakat yang terdapat di Tanah

Melayu sebelum campur tangan British pada tahun 1874.

X1 Kegiatan ekonomi di Tanah Melayu sebelum campur

X1 X2 tangan British lebih bersifat sara diri. Walau
bagaimanapun, terdapat juga kegiatan ekonomi lain

X3 yang diusahakan. Bincangkan.

5X2 Jelaskan ciri-ciri ekonomi masyarakat Melayu Tradisional
sebelum campur tangan British.

X3 Terangkan ciri-ciri ekonomi komersil yang diamalkan oleh
masyarakat di Tanah Melayu sebelum campurtangan

British.

TEMA 2 : TRANSFORMASI 2013 2014 2015 Soalan
MASYARAKAT PU PU 16 17 18 19 20 21

1 Perluasan Kuasa Asing PU
- Faktor, Cara perluasan

2 Penentangan Terhadap X1 X2 X3 X1 Analisiskan sebab-sebab berlaku penentangan
Kuasa Asing X2 terhadap penjajah British oleh pemimpin tempatan
di Perak pada abad ke-19 dan di Terengganu pada awal
3 Pengubahsuaian X1 abad ke 20

a. Pentadbiran / politik X2 Bincangkan faktor-faktor yang menyekat penguasaan
British Di Johor hingga tahun 1914.
b. Ekonomi
X3 Bincangkan sebab-sebab penentangan masyarakat
c. Sosial (Sistem tempatan terhadap British di Kelantan pada awal abad 20
Pendidikan)
X1 Selain daripada beberapa faktor yang lain, masalah
kewangan Pahang dikatakan telah mempengaruhi
British untuk menubuhkan Negeri-negeri Melayu
Bersekutu pada tahun 1896. Bincangkan pernyataan

X3 tersebut.
X2 Bincangkan perubahan sistem pendidikan di Sarawak dan
Sabah sebelum pembentukan Malaysia pada tahun 1963.
X3 Bincangkan perubahan ekonomi yang berlaku di Tanah
Melayu akibat campur tangan British.

4 Masyarakat Pelbagai X1 Huraikan kewujudan masyarakat pelbagai kaum di Sabah
Kaum X1 dari abad ke-19 hingga abad ke-20.

6

TEMA 3 : NASIONALISME & 2013 2014 2015 16 17 18 19 20 21 Soalan
PEMBENTUKAN NEGARA PU PU
PU
BANGSA

1 Faktor Kemunculan
Nasionalisme

2 Gerakan, persatuan, kelab X1 X1 Bincangkan perjuangan Kesatuan Melayu Muda
dan kesatuan yang dalam gerakan nasionalisme di Tanah Melayu dari
berkaitan dengan agama, tahun 1938 hingga tahun 1942
ekonomi, sosial dan politik
X1 Pendudukan Jepun di Tanah Melayu biarpun singkat
3 Pendudukan Jepun telah meninggalkan pelbagai kesan terhadap aspek
a. Sebab serangan politik, sosial dan ekonomi di Tanah Melayu.
b. Cara serangan Berikan ulasan anda tentang pernyataan tersebut.
c. Sebab Kemenangan
d. Dasar pendudukan X1
Jepun
e. Kesan X1 Jelaskan reaksi penduduk tempatan di Sarawak
terhadap British pada tahun 1946.
4 Perjuangan Secara
Berperlembagaan X2 Jelaskan factor yang menyumbang kegagalan Gerakan
Anti Penyerahan di Sarawak pada tahun 1946.
a. MalayanUnion
b. PTM 1948 X1 X2
c. Gerakan

Anti
Penyerahan
d. Perkembangan di
Sabah & Sarawak
e. Komunisme
& Darurat

5 Kemerdekaan X1 Ancaman komunis di Singapura dan di Sarawak
a. Kemerdekaan merupakan faktor yang mempengaruhi pembentukan
b. Pembentuka Malaysia pada tahun 1963. Jelaskan
n Malaysia
X1

7

TEMA 4 : PENGISIAN 2013 2014 2015 16 17 18 19 20 21 Soalan
KEMERDEKAAN PU PU PU

1 Sistem Pemerintahan X1 Huraikan peranan Yang di Pertuan Agong sebagai
a. Persekutuan X2 Raja Berperlembagaan dalam system pemerintahan
b. Raja berperlembgaan X1 Malaysia.
c. Demokrasi Brprlimen
X2 Huraikan bentuk pemerintahan Persekutuan di Malaysia
2 Pembinaan Negara Bangsa X2 sejak 1948
A. Pembangunan Sosial X1
a. Bahasa Kebangsaan X1 Bincangkan usaha yang telah dijalankan oleh
b. Dasar Pendidikan kerajaan bagi mewujudkan pembangunan
c. Dasar Kebudayaan nasional melalui pelaksanaan Dasar Kebudayaan
d. Rukun Negara Kebangsaan pada tahun 1970-an

X2 Bincangkan dasar pendidikan di Malaysia dari
tahun 1956 hingga tahun 1979

B. Pembangunan Ekonomi X1 X3 X1 Analisiskan rancangan pembangunan ekonomi
a. Dasar Pembangunan X2 yang dilaksanakan oleh kerajaan Malaysia dari
tahun 1957 hingga tahun 1963
Luar Bandar X1
b. Dasar Ekonomi Baru X2 X2 Terangkan langkah-langkah yang diambil oleh
c. Dasar Pembangunan X3 kerajaan Malaysia untuk mencapai matlamat
Dasar Perindustrian Negara dari tahun 1980-2000
Nasional
X3 Analisis usaha-usaha ke arah pembangunan ekonomi
C. Tokoh Malaysia melalui Dasar Pertanian Negara.
a.Tunku Abd Rahman
Putra Al-Haj X1 Nilaikan sumbangan Tun Abdul Razak bin Dato’
b. Tun Abdul Razak Hussein dalam pembangunan ekonomi di
c. Tun Hussein Onn Malaysia hingga tahun 1974.
d. Tun Dr Mahathir
X2 Tun Hussein Onn memberikan pelbagai sumbangan
Mohammad penting dalam mengukuhkan pembangunan social dan
ekonomi di Malaysia dari tahun 1976 – 1981. Nilaikan.
5 Wawasan 2020
X3 Bincangkan sumbangan Tun Dr Mahathir bin Mohamad
dalam pembangunan ekonomi Malaysia dari tahun
1981 hingga tahun 2000.

6 Hubungan Luar X1 X1 Bincangkan usaha-usaha yang telah dilakukan oleh
a. Komanwell
b. PBB Malaysia dalam Pertubuhan Negara-negara Islam
c. ASEAN
d. NAM (OIC).
e. OIC
X2 X2 Huraikan penglibatan Malaysia dalam Pertubuhan
Negara-negara Asia Tenggara (ASEAN) dari tahun

1967 hingga tahun 1997.

8

BAHAGIAN B : SEJARAH ASIA TENGGARA

BAHAGIAN A 2013 2013 (U) 2014 2014 (U) 2015 2015 (U) 2016 2017 2018 2019 2020 2021
TEMA 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
TEMA 2 1 1 1 1 1 1
TEMA 3 1 1 1 1 1 1
TEMA 4 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

TEMA 1 : MASYARAKAT 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Soalan
PU PU PU
1 Institusi Pemerintahan
A. RAJA X1 X2 X1 Bincangkan Peranan raja dalam sistem
i. Vietnam pemerintahan beraja yang diamalkan di Thailand

ii. Thailand X3 pada abad ke-19.
X2 Perihalkan peranan raja Vietnam dalam aspek

X4 politik, ekonomi dan sosial sebelum penjajahan
Perancis.

X3 Perihalkan institusi kemaharajaan di Vietnam dan
institusi perajaan di Thailand pada abad ke-19.

X4 Bincangkan peranan raja berkuasa mutlak di
Thailand sebelum pemodenan Thailand oleh Raja
Mongkut.

B. PEMBESAR X1 X1 Jelaskan sistem pembesar di Thailand sebelum
i. Vietnam X2 kedatangan kuasa Barat.

ii. Thailand X2 Bincangkan peranan pembesar di Vietnam sebelum
campurtangan Perancis pada tahun 1884.

2 Sistem Sosial X1 X1 Bincangkan Struktur sosial masyarakat di Vietnam
i. Indonesia X2 sebelum campur tangan Barat.

ii. Vietnam X2 Huraikan susun lapis masyarakat tradisional di
Indonesia sebelum penjajahan Belanda.

3 Sistem Ekonomi X1 X3 X1 Bincangkan ciri-ciri ekonomi tradisional di Vietnam
X4 sebelum berlakunya perluasan kuasa Perancis
A. SARA DIRI
i. Indonesia X2 X2 Terangkan pengkomersialan ekonomi pertanian di
ii. Vietnam Indonesia ada abad ke-19.

B. KOMERSIL X3 Jelaskan aktiviti ekonomi tradisional yang
i. Indonesia dijalankan oleh masyarakat Indonesia sebeum
ii. Vietnam kedatangan kuasa Barat.

X4 Jelaskan kegiatan ekonomi tradisional di Vietnam
pada abad ke-19.

9

TEMA 2 : TRANSFORMASI 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Soalan
MASYARAKAT UP UP UP

1 Perluasan Kuasa Asing
a. Indonesia
b. Myanmar

2 Penentangan Terhadap X1 X1 Bincangkan faktor meletusnya penentangan
Kuasa Asing masyarakat tempatan di Indonesia terhadap
a. Penentangan pentadbiran Belanda pada abad ke-19.
i. Indonesia
ii. Myanmar X2 Huraikan peranan Raja Thibaw dalam menyekat
perluasan kuasa British di Myanmar dari tahun
b. Tokoh 1878 hingga tahun 1885.
i. Diponegoro
ii. Thibaw X2

3 Pengubahsuaian dalam X1 Bincangkan perkembangan Dasar pendidikan
Pentadbiran, ekonomi Belanda di Indonesia pada abad ke-19
dan pendidikan
X2 Penjajahan Belanda di Indonesia pada abad ke-19
- Pentadbiran X3 telah mengakibatkan Transformasi Ekonomi
Tempatan Myn
X4 berlaku di negara itu. Bincangkan pernyataan
- Perkembanga X2 Myn tersebut.
n Ekonomi Ind
X3 Huraikan kesan campur tangan British terhadap
- Perkembangan X1 pentadbiran tempatan di Myanmar pada abad ke-
Pendidikan Ind 19 hingga abad ke-20.

X4 Huraikan kesan penjajahan British terhadap system
pentadbiran di Myanmar pada abad ke-19

10

TEMA 3 : NASIONALISME 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Soalan
& PEMBENTUKAN NEGARA pU PU PU

BANGSA X1 X1 X1 Analisiskan faktor-faktor yang mempengaruhi
1 Gerakan Nasionalisme kemunculan kesedaran nasionalisme di Indonesia
pada abad ke-19.
a. Indonesia

b. Myanmar

2 Peranan parti Politik X1 Terangkan perkembangan peranan Young Men
dan Persatuan Buddhist Association (YMBA) dalam perkembangan
a. Sarekat Islam
b. Partai Nasional X2 nasionalisme di Myanmar.
Indonesia (PNI) X2 Bincangkan matlamat penubuhan Sarekat Islam di
c. YMBA Indonesia dari tahun 1912 hingga tahun 1930.
d. Poor Man’s Party
X1
3 Pendudukan Jepun
X1 “Pendudukan Jepun dari tahun 1941 hingga 1945
a. Indonesia di Indonesia telah mempengaruhi perkembangan

b. Myanmar X2 gerakan Nasionalisme di Indonesia.” Jelaskan.
X2 Bincangkan dasar pendudukan Jepun di Indonesia
4 Perjuangan Secara dari tahun 1942 hingga tahun 1945.
Perlembagaan
a. Indonesia X1 Jelaskan langkah-langkah untuk mendapatkan
kemerdekaan di Myanmar selepas Perang Dunia 2.
b. Myanmar
X1
5 Kemerdekaan
a. Indonesia

b. Myanmar

11

TEMA 4 : PENGISIAN 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Soalan
KEMERDEKAAN PU PU PU
X1 Huraikan bentuk pemerintahan Sistem republik di
1 Bentuk Pemerintahan X1 X1 X2 Filipina pada abad ke-20
a. Filipina X2
b. Thailand X1 X3 X2 Huraikan bentuk pemerintahan raja bprlembgaan
yang diamalkan di Thailand pada abad ke-20.
2 Pembangunan Ekonomi
(Dasar-dasar Ekonomi) X3 Terangkan sistem pemerintahan demokrasi
a. Filipina berparlimen yang dijalankan di Filipina pada abad
b. Thailand ke 20.

3 Sumbangan Tokoh X1 Jelaskan dasar ekonomi di Thailand dan tahap
a. Macapagal perkembangannyadari tahun 1958 hingga 1990-an.
b. Phibun Songkram
X1 X1 Nilaikan Sumbangan Phibun Songkram terhadap
4 Hubungan Luar X3 perkembangan nasionalisme di Thailand dari tahun
I. Filipina
ii. Thailand X2 1938 hingga tahun 1944.
a. PBB X2 Huraikan sumbangan presiden Diosdado
b. SEATO
c. ASEAN X3 Macapagal di Filipina dari tahun 1961 hingga tahun
1965.

X3 Phibun Songkram telah memberikan sumbangan
penting terhadap pembinaan negara bangsa di
Thailand dari tahun 1938 hingga 1957. Bincangkan.

X5 X1 Nilaikan Dasar luar Filipina dari tahun 1945 hingga
X4 tahun 1963

X2 Bincangkan penglibatan Filipina dalam organisasi
antara bangsa selepas Perang Dunia Kedua.

X3 Bincangkan penglibatan Thailand dalam South East
Asia Treaty Organisation (SEATO).

X4 Bincangkan penglibatan Thailand dalam
Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu selepas Perang
Dunia Kedua.

X5 Bincangkan penglibatan Filipina dalam Pertubuhan
Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB).

SMK Majakir @2022 12

1.Bincangkan konsep raja dalam masyarakat Melayu tradisional dan jelaskan peranan sistem beraja dalam institusi
pemerintahan masyarakat Melayu tradisional sebelum campur tangan British.

Pendahuluan:
-Sebelum campur tangan British tahun 1874, NNM diperintah oleh Raja-raja Melayu, Sultan dan raja yang menduduki hierarki
tertinggi dalam sistem pemerintahan dalam pentadbiran negeri masing-masing.
- raja berkongsi kuasa dgn peranan golongan pembesar dalam menjalan dan melicinkan jentera pentadbiran. Namun demikian raja-
raja Melayu ini sebenarnya mempunyai peranan luas dalam politik, ekonomi dan sosial sehingga campur tangan inggeris pada
tahun 1874.

Konsep raja

Dewa raja Kuasa mutlak Daulat dan derhaka Hak istimewa
-Raja- asal bahasa sanskrit– -Aspek khas diamal raja –
-Raja menjadi ketua negara- -Daulat- kesucian seorang raja
mulia dan berkebolehan dlm duduki peringkat tertinggi dlm – tunjuk perbezaan raja dan bezakan raja dgn golongan
rakyat biasa – unsur asas kpd
pelbagai bidang. hierarki sosial. pemerintah lain.
kuasa dan keagungan raja. -Keistimewaan – bahasa,
-Istitusi ini bermula seiring -Corak pemerintahan raja kuasa -Derhaka – seorang langar
mutlak – undang2 dibina – warna, alat kebesaran dan
dgn kemasukan pengaruh kukuhkan kedudukan raja – konsep daulat iaitu derhaka kpd
rakyat tidak boleh soalkan sultan – diterima tulah. lambang kebesaran -Cth
Hindu-Buddha. undang2 yg dilaksanakan. peralatan khas – cop mohor,
-Berkuasa penuh – pegang -Cth-konsep daulat dan derhaka
-Wakil tuhan dibumi (Zul- jawatan penting dan jatuhkan dikukuhkan – cerita2 mitos dan keris, lembing, kendi dan
hukuman mati. lagenda – raja asal keturunan
Illahi Fil-alam) ketur.
-Menurut adat raja2 Melayu -Tidak boleh memerintah Iskandar Zulkarnain. -Alat muzik diraja nobat –
dan undang2 Melaka – -Tujuan dibuat- tinggikan
“Khalifah Allah di Dunia” sesuka hati. kedudukan raja2 Melayu – warna istimewa payung
-Raja dianggap paling kuning utk raja – payung
berkuasa – perantaraan dipandang mulia dan disanjung.
rakyat dan tuhan – putih utk anak raja dan

kepercayaan ini raja wajib kerabat diraja

disembah.

Peranan raja

Ketua kerajaan Melantik pembesar Berkuasa mutlak ke atas Menentukan hubungan Ketua agama Islam
sumber ekonomi diplomatik
-Sultan kedudukan -Sultan berkuasa -Sultan ambil bahagian dlm -Sultan lebih aktif jalin -Sultan bertindak
tertinggi-struktur perniagaan dan dapat hubungan hal ehwal luar. sebagai ketua agama
melantik pembesar keuntungan yg lumyan – -Cth: kerajaan Melayu Islam dan adat istiadat
pemerintahan dan sesiapa sahaja – pegang berkuasa dlm soal Melayu.
pentadbiran negeri. perburuhan, hasil pertanian, Melaka jalinkan -Dianggap Khalifah
-berkuasa mutlak jawatan pembesar perdagangan dan pemungut hubungan diplomatik Allah di bumi
dalam semua perkara – negeri dan Bendahari – cukai. dgn negera China utk (Amirul Mukminin)-
rakyat tidak boleh -Sultan selaraskan sistem elakkan dari diserang penaung kpd msy.
persoal – tidak boleh terima sepucuk surat cukai dlm taklukanya – oleh Siam. Melayu.
dan sebilah pedang – berhak dpt hasil pungutan -Pihak China tlh -Sultan – sebarkan
bantah perintah sultan cukai negerinya. menghantar Laksamana agama dlm negeri dan
–anggap ingkar lambang jawatanya. -Cth: Sultan Abdul Samad Cheng Ho ke Melaka – seluruh tanah
arahan. 1405. jajahanya.
-Cth: Kelantan Sultan terima hasil cukai bijih timah -kesannya dpt -Cth: istana tmpt
-Perintah sultan jadi daerah Klang drp Raja Mahdi meningkatkan aktviti penyebaran agama
undang2 wajib dipatuhi Muhammad I tlh – Sultan Pahang peroleh perdagangan, Islam di TM.
–walaupun cukai import yg dikenakan di mengeratkan -Pada masa perayaan
melantik tujuh org muara Sungai Pahang persahabatan dan Hari Raya Puasa,
bertentangan dgn pembesar – mudahkan berjumlah $50,000 setahun meningkatkan sultan akan
hukum manusia dan -Berhak kerahkan rakyat agar pendapatan dlm aspek mengadakan majlis
agama. dan licinkan bertani. perdagangan di Melaka. jamuan.
-gubal undang2, pentadbiran – Long
jatuhkan hukuman
mati dan ampunkan Kenal, Long Ismail,

pesalah. Long Yusof.

-Pemilihan pembesar
secara turun-temurun –

jika tiada keturunan

pembesar sultan campur

tangan.

Penutup
-Raja memainkan peranan cukup besar dlm semua aspek – kedudukan raja menjadikan mereka mempunyai hak yg mutlak

utk membuat keputusan.
-Namun, selepas kedatangan British peranan raja semakin terhakis kerana pengenalan sistem Residen oleh British.

2. Jelaskan konsep, hierarki dan peranan pembesar dalam masyarakat Melayu tradisional sebelum tahun 1874.

Pendahuluan • Golongan kedua-pentadbiran negeri-negeri Melayu selepas Sultan.
• Terdiri daripada kerabat diraja dan bukan kerabat diraja.
• Pembesar di institusi pemerintahan peringkat daerah atau jajahan-pembesar daerah.
• Pembesar di peringkat kampung-ketua kampung-penghulu atau penggawa.
• Pembesar Berempat, Pembesar Berlapan, Pembesar Enam Belas dan Pembesar Tiga Puluh Dua.

Konsep • Sekumpulan pegawai dilantik oleh raja-memegang jawatan-membantu-melaksanakan pentadbiran negeri, daerah dan
kampung.

• Pelantikan pembesar-dilakukan-raja-penganugerahan surat tauliah-cop mohor-sebilah pedang-lambang kuasa.
• Pembesar dilantik-menyandang jawatan-secara warisan atau turun-temurun.
• Jawatan pembesar diperoleh melalui dua cara-taraf tersedia dan taraf capaian.
• Taraf tersedia-taraf jawatan-secara warisan, taraf capaian-dilantik-kehebatan dan ketokohan.
• Pembesar dibahagikan-dua kumpulan-pembesar bertugas dalam istana-melaksanakan pentadbiran pada peringkat

pusat/negeri
• Pembesar bertugas di luar istana-pembesar daerah melaksanakan pentadbiran di peringkat daerah -penghulu

melaksanakan pentadbiran peringkat kampung.

Hierarki Pembesar

Bendahara • Menasihati Sultan dan memangku jawatan sultan ketika baginda di luar negeri.
• Merangka, menggubal dan melaksana dasar-dasar kerajaan.
• Menjadi ketua hakim-menyelesaikan kes jenayah dan berperanan-orang tengah-menyelesaikan pertikaian

Temenggung • Menguatkuasakan undang-undang dan peraturan negeri-keamanan dan keselamatan negeri dan rakyat.
• Memastikan undang-undang kerajaan dilaksanakan dengan teratur.
• Menjaga pentadbiran mengutip cukai perniagaan dan perdagangan.

Laksamana • Menjaga ketenteraman di laut dan menjadi ketua angkatan laut.
• Menjaga keselamatan dalam negeri-memastikan keadaan negara bebas-ancaman musuh-dalam/luar negeri.
• Mengetuai angkatan tentera sewaktu ketiadaan Bendahara.

Penghulu • Menjadi ketua pemegang khazanah dan harta kerajaan.
Bendahari • Mengawasi Syahbandar, Bendahari, dan menyimpan daftar segala hamba raja.
• Mewakili pemerintah-menerima ufti dari wilayah-wilayah jajahan.

Pembesar • Di Perak-sistem Empat Lipatan-dibahagikan-empat peringkat-Orang Besar Empat, Orang Besar Lapan,
yang lain Orang Besar Enam Belas, dan Orang Besar Tiga Puluh Dua.

• Di Selangor-jawatan pembesar-Tok Penggawa Permatang, Tok Kelang, Dato’Naga, dan Dato Menteri.
• Di Negeri Sembilan-dibahagikan-daerah-Luak. Ketua-Luak-“undang berempat” ketua-luak-luak lain-

penghulu.
• Di Pahang-sistem pembesar-Bendahara, Penghulu Bendahari, dan Temenggung.
• Orang Berempat di Pahang-Orang Besar Indera Maharaja Perba Jelai atau Tok Raja, Orang Kaya Indera

Segara Temerloh, Orang Kaya Pahlawan Chenor dan Orang Kaya Indera Syahbandar.
• Di Kelantan-sistem pembesar-gelaran-‘Tuan’ dan ‘Wan’.
• Pembesar-menggunakan gelaran Perdana Menteri-pembesar yang utama dalam sistem politik.

Peranan pembesar

Membantu raja dalam • Melaksanakan pentadbiran peringkat pusat-Pembesar Empat Lipatan-4 orang pembesar utama,pembesar 8, 16
pentadbiran
dan 32.
• Gelaran pembesar utama di setiap negeri Melayu-berbeza, peranan mereka-sama.
• Di Perak-pembesar utama-Raja Bendahara, Penghulu Bendahari, Temenggung Paduka Raja dan Menteri Paduka

Tuan.

• Di Pahang-pembesar utama-Orang Besar Indera Maharaja Perba Jelai, Orang Kaya Indera Segara Temerloh,
Orang Kaya Indera Pahlawan Chenor dan Orang Kaya Indera Syahbandar.

• Pembesar daerah-membantu raja melaksanakan pentadbiran peringkat daerah-digelar Orang Besar.
• Contoh Dato Bahaman, Ngah Ibrahim, Engku Besar Tun Ahmad, Raja Jumaat dan lain-lain.
• Penghulu-membantu raja melaksanakan pentadbiran peringkat kampung.
• Di Terengganu pada abad ke-19 semasa pemerintahan Sultan Omar, penghulu bertanggungjawab-sultan.

Memastikan wujudnya • Di dalam daerah atau kawasan pentadbiran masing-masing.
keamanan • Di Negeri Sembilan-Lembaga menguruskan dan menjaga keselamatan dan keamanan kawasan anak buahnya.
• Di Kelantan-hal ehwal pertahanan dan keamanan negeri diuruskan oleh Jemaah Menteri Peperangan.
• Pembesar daerah diberi kuasa perundangan-menghakimi kes-kes jenayah dan sivil dalam daerah masing- masing

serta menjatuhkan hukuman kecuali hukuman bunuh-hanya dilakukan oleh raja.

Penasihat raja • Pembesar berperanan-penasihat raja dalam semua perkara-berkaitan-pentadbiran sesebuah negeri atau kerajaan
melalui penubuhan Majlis Penasihat Diraja.

• Anggota Majlis Penasihat terdiri daripada pembesar-pembesar Melayu.
• Di Johor-Sultan Abu Bakar menubuhkan sebuah Jemaah Menteri-berperanan menasihati Sultan Johor dalam

semua perkara berkaitan dengan pentadbiran Negeri Johor.
• Di Kelantan-Sultan Muhammad I telah melantik beberapa orang pembesar membantu pentadbiran baginda.

Melantik pengganti raja • Pembesar-berperanan melantik pengganti raja-putera baginda yang menjawat jawatan Raja Muda atau Tengku
Mahkota.

• Pengganti raja akan diisytiharkan oleh pembesar sebelum jenazah raja dikebumikan.
• Di Perak-pembesar mempunyai kuasa untuk memilih dan melantik pengganti raja-putera raja-mereka sukai.
• Mereka-mengisytiharkan Raja Ismail-menjadi Raja Bendahara sebagai Sultan Perak-mengenepikan Raja

Abdullah menjadi Raja Muda.

Memungut cukai • Pembesar daerah bebas menjalankan kegiatan ekonomi dalam daerah pentadbiran masing-masing.
• Kegiatan ekonomi-dijalankan oleh pembesar daerah-pertanian,perdagangan dan perlombongan.

• Pembesar daerah-berperanan memungut cukai-penduduk-daerah pentadbiran masing-masing-dikenali sebagai

kawasan pemakanan-punca pendapatan.
• Sebahagian daripada cukai-diserahkan kepada raja sebagai tanda taat setia.
• Di Perak-Sultan Perak diberikan RM6.00-pembesar daerah-setiap bahara bijih timah-dieksport keluar dari

daerah di Perak.
• Kedudukan menyebabkan sesetengah pembesar daerah-lebih kaya daripada raja seperti Ngah Ibrahim iaitu

pembesar daerah Larut di Perak dan Raja Jumaat pembesar daerah Lukut di Selangor.

Perantaraan antara • Pembesar-berperanan sebagai perantaraan antara rakyat dengan raja.
rakyat dengan raja • Ini kerana hubungan antara pembesar dengan rakyat sangat rapat.
• Kedudukan ini menyebabkan pembesar sangat berpengaruh dan berkuasa di kalangan rakyat.
• Pembesar mengerahkan rakyat-melaksanakan kerja-kerja raja-membuat istana baru, jambatan, kapal dan

menghias istana-sesuatu perayaan-menjadi tentera-mempertahankan negeri atau kerajaan dari ancaman atau

serangan tentera musuh.
• Di Kedah-pembesar melaksanakan istiadat menjunjung duli kepada raja pada setiap hari raya puasa pertama

setiap tahun.
• Istiadat ini dijalankan di Balairong Seri.

Kesimpulan • Pembesar memainkan peranan penting dalam pelbagai aspek.
• Kuasa pembesar Melayu semakin hilang selepas campur tangan British dengan pengenalan Sistem Residen

pada tahun 1874.

3) Jelaskan perbezaan antara Adat Perpatih dengan Adat Temenggung dari sudut pemerintahan dan kemasyarakatan

Pengenalan
 Adat - peraturan tertentu yang menjadi amalan - turun temurun
 Adat Pepatih - Istilah ‘Adat Perpatih’ - gelaran Sultan Balun (Sultan Maharaja Bosa) - Datuk Perpatih Nan Sebatang - utamakan kaum wanita - harta pusaka
 Diamalkan di Negeri 9 & Melaka (Naning & Alor Gajah)
 Adat Temenggung - Istilah ‘Adat Temenggung’ - gelaran kekanda tiri Sultan Balun - Datuk Ketemenggungan - utamakan kaum lelaki - harta pusaka
 Diamalkan di semua negeri kecuali Negeri 9 & Melaka (Naning & Alor Gajah)
 Keduanya tidak bertulis - dihafal oleh ketua adat - dan ke generasi seterusnya

Pemerintahan Adat Pepatih
 Sistem - demokrasi, permuafakatan, dan musyawarah - mesyuarat pilih pemimpin
 Setiap suku mempunyai wakil dalam pemerintahan
 Sistem pelantikan adat - peringkat dari bawah ke atas.
 Anak buah lantik Buapak - Buapak pilih Lembaga - Lembaga pilih Undang - Undang akan melantik Yamtuan Besar (Raja)
 Pemerintah - undang-undang & tidak boleh bertindak sesuka hati. Tiada sesiapa - secara mutlak
 Seseorang lelaki tidak mempunyai hak kecuali dalam mentadbir - melanggar adat akan dibicarakan dan dihukum.
 Ketua pentadbir & pemerintah - Yang Dipertuan Besar atau Yamtuan Besar (Raja) - Diikuti oleh Undang, Lembaga, Buapak dan Anak Buah.

Pemerintahan Adat Temenggung
 Sistem pemerintahan - dari atas ke bawah.
 Puncak pemerintahan dan kekuasaan - pemerintah.
 Setiap pemerintah gelaran - sultan atau raja - tekankan keistimewaaan kepada golongan pemerintah.
 Susunan pemerintahan bercorak autokratik dengan kuasa tertumpu kepada raja atau pemerintah hampir mutlak
 Baginda berhak melantik pembesar - negeri, jajahan, mukim dan kampung
 Raja / Sultan yang melantik pembesar, golongan bangsawan, ulama , pendeta dan penghulu - kesemuanya - Raja bukan oleh rakyat
 Gelaran untuk pengganti raja berbeza-beza - Raja Muda, Tengku Mahkota, Tengku Besar atau Yang Dipertuan Muda
 Perak sistem pewarisan takhta - satu pusingan penggantian raja - tiga buah keluarga yang berbeza. Apabila seseorang raja mangkat, baginda digantikan oleh Raja

Muda diikuti Raja Bendahara dan Raja di Hilir

Kemasyarakatan Adat Pepatih
 Amalkan hidup secara bersuku - suku. Anggap keluarga lain sebagai saudara
 Setiap suku - Perut - Ruang - Rumpun
 Matrilineal - keturunan sebelah ibu
 Tak benarkan kahwin sesama suku
 Jika lelaki kahwin - pertalian dia dengan sukunya terputus tapi ikatan perkahwinan terjalin
 Tetapkan perbincangan antara anggota masyarakat harus dibuat terlebih dahulu sebelum sesuatu perkara dilakukan - muafakat.
 Setiap anggota masyarakat - bertimbang rasa - hidup bermasyarakat.
 Menetapkan satu peraturan hidup - kepentingan hidup bersama, bergotong-royong dan bekerjasama.
 Setiap anggota masyarakat - kegiatan yang dilakukan.

Kemasyarakatan Adat Temenggung
 Keturunan sebelah bapa
 Benarkan perkahwinan dengan sesiapa sahaja - tak bercanggah dengan hukum syarak - kehendak diri dan persetujuan keluarga
 Aturan perkahwinan tidak terikat
 Pengkelompokan seperti Adat Pepatih tidak wujud
 Tiada semangat kesukuan & kerjasama
 Tiada perbincangan antara anggota masyarakat harus dibuat terlebih dahulu sebelum sesuatu perkara dilakukan - kuasa ditangan Raja bukan rakyat
 Hubungan Raja & rakyat ada pantang larang - rakyat tidak dibenarkan pakai pakaian atau guna payung berwarna kuning - warna diraja

Kesimpulan
 Kedua-dua hukum adat - maksud yang sama - melindungi anggota masyarakat, hidup dengan mematuhi peraturan, berdisiplin, menghormati sesama manusia, mematuhi

adat istiadat.
 Selepas kedatangan British, berlaku perubahan dalam amalan adat masyarakat tempatan

4.Undang-undang 99 Perak telah berjaya mewujudkan suasana kehidupan yang harmoni dalam masyarakat Melayu pada abad ke 19. Bincangkan.

Pengenalan
-Undang -undang tertua- negeri Perak- dipercayai-Syed Hussain al-Faradz-Hadramaut
-Dikanun-1867-1900-lebih-adat-hukum Islam

Perlembagaan Pemerintahan Protokol Istana Pembahagian Harta Pembunuhan Penzinaan
-Fasal 99 -raja - -Fasal 77- takhta -Fasal 4-orang kafir-
memberitahu semua pemerintahan – -Fasal 24- peraturan- -Elak-isu-jejas tidak dibunuh-tiada -Menekan hukuman-
perkara -pembesar diwarisi-anak raja - menundukkan suasana harmoni peluang penzinaan
negeri - paling tua - anak kepalanya - - Fasal 33 - -Fasal 6- ambil isteri-
memaklumkan segala raja - paling kecil – menumpukan perhatian perempuan-kebun- -Fasal 23- orang dibuang-mukim-
perkara -raja. lelaki-senjata besi- Islam -tidak boleh denda-emas-
-Mereka – bersama- -Syarat utama - -Tidak boleh sawah dihukum- kafir- perempuan-dicukur
membincangkan anak raja -mesti memandang muka - -Anak belum hukuman -denda rambut-denda
masalah - keamanan anak gahara -dilahir bertutur -nada suara - kahwin-sepuluh empat tahil dua paha -Fasal 50-kedua
negeri. - raja dan tinggi peratus-anak lain emas -disedekah penzina akui-denda
-Penting-elak permaisuri setahil sepaha emas. sepaha emas-tiada
perselisihan faham- - masyarakat - hormat -Diagih-sama rata- kesalahan-dimaafkan
kestabilan politik- -Menjaminkan - golongan pemerintah. suasana-harmoni - Panduan-peranan- -masyarakat-takut-
keharmonian kestabilan politik - penting-wujud mengukuh
tiada masalah -keharmonian kebahagian
perebutan takhta kekeluargaan-
- berjaya-harmoni

Kesimpulan
- berjaya-harmoni-Undang-undang 99 Perak tidak digunakan lagi setelah Undang-Undang Barat diperkenalkan menerusi Sistem Residen
pada tahun 1874.

5. Bincangkan prinsip-prinsip umum dan keberkesanan Undang-Undang Tubuh Johor terhadap kedaulatan negeri tersebut.

Pengenalan Keistimewaan menteri-menteri (fasal 30)
*Pegawai kerajaan yang dilantik sebagai menteri mestilah
*Undang Tubuh Kerajaan Johor merupakan satu berbangsa Melayu, rakyat Johor & beragama Islam.
himpunan undang-undang yang menjadi perlembagaan *Hal ini penting supaya dapat mengelakkan perselisihan
negeri Johor. faham & perebutan kuasa luar dari mana-mana pihak.
*Ini secara tidak langsung mengukuhkan kestabilan &
*Undang-undang ini digubal semasa pemerintahan Sultan kedaulatan negeri tersebut.
Abu Bakar pada 14 April 1895 dan dikuatkuasakan pada
tahun 1896.

*Undang-undang ini dipinda sebanyak 4 kali dan
mempunyai 64 fasal.

Prinsip-prinsip umum Undang-Undang Tubuh Johor

Hak raja mengeluarkan menteri (fasal 40) Angkat sumpah dalam kalangan pegawai Jemaah Menteri (fasal 16)
*Raja berhak mengeluarkan menteri yang (fasal 31) *Ahli Jemaah Menteri dan Mesyuarat
membuat kesalahan seperti melanggar hukum Kerajaan dilarang menyerahkan negeri
syariah, undang-undang negeri dan melakukan *Pegawai kerajaan yang dilantik sebagai kepada kerajaan lain.
menteri mestilah mengangkat sumpah dan *Sekiranya mereka menyerahkan negeri atau
rasuah. menyatakan taat setia kepada raja & negeri. cuba berbuat demikian maka mereka
*Fasal ini mengehendaki menteri yang *Upacara mengangkat sumpah ini adalah dianggap menderhaka & berdosa.
amanah, cekap dan sanggup mematuhi hukum selaras dengan konsep baiah. *Ini dapat mengelakkan negeri Johor
Allah supaya dapat membantu sultan *Dengan ini, pegawai yang dilantik mestilah daripada dikuasai oleh penjajah.
menjalankan pentadbiran dengan lancar. memelihara keamanan dan patuh kepada raja *Jelaslah fasal ini membuktikan kedaulatan
dan undang-undang dalam melaksanakan negeri Johor daripada ancaman luar.
*Hal ini jelas menunjukkan bahawa sesuatu tugas.
kewibawaan dan kepimpinan menteri penting *Ini menjelaskan bahawa Undang-undang
untuk menjaga kedaulatan negeri Johor. Tubuh Johor memelihara kedaulatan negeri
Johor.

Menjaga keselamatan negeri Johor Mengelakkan perebutan takhta
*Mengikut fasal 15, raja sebagai pemerintah tidak boleh *Mengikut fasal 3, pemerintah negeri Johor adalah warisan
menyerahkan negeri atau kerajaan kepada pihak luar. daripada keturunan Sultan Abu Bakar.
*Raja memerintah disifatkan sebagai individu yang *Hal ini adalah sangat penting supaya tidak tercetusnya
diamanahkan oleh rakyat untuk menjaga kemerdekaan negeri. perselisihan dan perebutan takhta dan dapat memperkukuh
*Hal ini dapat menjaga keselamatan negeri Johor daripada institusi Kesultanan Johor.
dijajah kuasa asing. *Ini secara tidak langsung dapat mengukuhkan kestabilan
politik dan menjaga kedaulatan negeri Johor.
*Dengan ini, jelaslah bahawa Undang-undang Tubuh Kerajaan
Johor menjaga kedaulatan negeri.

Keberkesanan Undang-Undang Tubuh Johor

Menyelesaikan masalah secepat mungkin Kesimpulan
*Fasal 43 menetapkan bahawa persidangan Jemaah Menteri Peraturan-peraturan yang ditetapkan dalam Undang-undang
diadakan sebulan sekali dan pada bila-bila masa sahaja apabila Tubuh Kerajaan Johor membuktikan kedaulatan negeri Johor
dan undang-undang ini telah digunakan sehingga hari ini.
diperintah oleh raja.
*Hal ini supaya sebarang masalah yang berlaku dapat
diselesaikan secepat mungkin dan memantapkan lagi
pentadbiran negeri Johor.
*Jelaslah fasal ini membuktikan kedaulatan negeri Johor
terjaga.

6(a) Jelaskan peranan penghulu diperingkat kampung dan bagaimana tugas penghulu berubah selepas campur tangan British.

Pengenalan  Penghulu-unit politik terkecil dalam pentadbiran.
 Dilantik oleh raja-mempunyai kuasa mutlak-peringkat mukim.
 Jawatan penghulu-dipegang-seorang yang memiliki sifat berani, berharta, berasal-kerabat-keturunan pegawai istana.

Sebelum  Sebelum kedatangan British, tidak diberi gaji-elaun tertentu.
 Selepas kedatangan British, tertakluk-peraturan-ditetapkan oleh Residen British.
Kedatangan  Penghulu menerima surat-Sultan-mengesahkan kuasa-anak buah-bertindak-undang, adat-istiadat,agama.

British  Menjaga keamanan dan keselamatan di kawasan jagaan kampungnya-menyelesaikan perselisihan-perundingan-menangkap

penjenayah.
 Ketua kampung-tertua-dihormati-kedudukan penghulu- di bawah kawalan pembesar daerah-bukan Sultan.

 Memastikan penduduk kampung memberi taat setia-melaksanakan tugas yang dikehendaki-pembesar-menjaga keselamatan

kampung.
 Mempunyai hak pungutan cukai-hasil pendapatan-anak buah membantu-penanaman padi-bayar hasil mereka-penghulu.
 Memastikan kegiatan ekonomi berjalan lancar-boleh menyerahkan-anak buah-menguruskan tanah kuasannya.

 Membekal dan menyedia tenaga buruh-pembesar-Sultan-mengendalikan kerja-kerja membuat istana, membina

jalan,mengerjakan sawah.
 Menawarkan dan membekalkan penduduk kampung-berjuang dalam peperangan.
 Sistem kerah-suatu pekerjaaan yang tidak dibayar gaji.

Selepas Kedatangan  British-kekalkan institusi penghulu-sedar pengaruh penghulu-melaksanakan perubahan-kemajuan.
British  Menjadi wakil kerajaan-tidak hanya mentadbir kampung mereka-beberapa buah kampung-mukim.

 Dilantik oleh kolonial British-surat kuasa masih dikeluarkan-Sultan-nasihat Residen British-bukannya pembesar daerah.

 Pegawai yang dibayar gaji dan diberi pencen. Beliau-ditukarkann-berkhidmat-mengikut keperluan-menerima gaji-masih

boleh mendapat sumber pendapatan-sistem cabut.
 Perak Order in Council, menerima-10%-cukai yang dipungut-pejabat kastam-hasil bijih timah.

 Agen dan penghubung-kerajaan British-kakitangan kerajaan yang bergaji tetap-tertakluk.
 Bidang kuasa-diperkemaskan-surat kuasa-dibenarkan oleh undang-undang.

 Mengutip segala hasil, memberikan nasihat kepada anak buah, mendaftar penduduk di kawasannya, menahan orang yang

bersalah, menyelesaikan aduan kecil.
 Mewakili penduduk kampung-menyatakan pandangan-masalah yang dihadapi.
 Mahkamah penghulu dibentukan-membicarakan kes-kes kecil-kes merompak, mencuri.

Kesimpulan  Menjalankan tugas-tidak rasmi.
 Pegawai-luar datang ke kawasannya, bertanggungjawab mengurus-melayan pegawai-selesai.
 Peranan penghulu telah mengalami perubahan yang jelas selepas campur tangan British.

 Sumber kuasa penghulu adalah di bawah jagaan Residen British.
 Kakitangan kerajaan yang bergaji tetap-tertakluk-undang-undang negeri.

6(b) Sistem perhambaan di Tanah Melayu telah mengalami
perubahan semasa pemerintahan British pada abad ke 19.
Bincangkan.

Pengenalan
• Hamba-hamba- milik kepada sultan dan pembesar yang kaya. Hamba terbahagi kepada 2 jenis-

hamba abdi dan hamba berhutang
• Mayarakat Melayu yang pada awalnya menguasai struktur masyarakat, ekonomi dan sosio-politik
• tempatan- mendapat saingan sengit daripada penjajah Inggeris

i) Konsep perhambaan yang berbeza i)Memberikan perlindungan i) Pendaftaran hamba-hamba
Sebelum kedatangan British terhadap hamba wanita • Raja-raja dan pembesar
perlu mendaftarkan semua
• Amalan perhambaan- warisan • Dasar J.W.W Birch- dianggap
tradisi- menyumbang tenaga dan hamba yang dimiliki
memberikan status kepada oleh orang Melayu telah kepada Residen
tuannya- Bilangan hamba- merampas harta mereka- Adat • Namun ditentang oleh
menunjukkan status sosial dalam yang telah lama diamalkan
masyarakat dan mengukuhkan golongan pemerintah dan
kedudukan ekonomi malah sejak zaman Melaka mereka gagal mengubah
lagi apabila ingin dihapuskan dasar British.
Selepas kedatangan British sudah tentu akan menimbulkan • Raja Idris yang menjadi
Sultan Perak pada ketika
• amalan ini- bertentangan dengan reaksi negatif- orang Melayu itu bersama Datuk Paduka
mementingkan adat
nilai-nilai Barat atau nilai • Raja Idris- menghantar surat Raja Mahkota dan Orang
Kaya Temmenggung tidak
• kemanusiaan di Eropah bantahan kepada Sir Andrew berjaya mendapatkan
British merasakan bahawa Clarke- tidak mendapat
maklum balas daripada British persetujuan British
mereka harus mengekalkan • Penglibatan J.W.W Birch-
dibunuh pada 2 November
undang-undang berasaskan 1875

undang-undang British

Perubahan sistem perhambaan
di Tanah Melayu semasa
pemerintahan British

i) Mengambil pendekatan toleransi i) Memperkenalkan undang-undang
• Residen British, J.P Rodger dan
• Kedatangan Residen British Sir dibantu oleh Hugh Clifford telah
melakukan perubahan dalam
Hugh Low menggantikan J.W.W pentadbiran
Birch- penghapusan sistem • Dalam mesyuarat Majlis
perhambaan
• -Mencadangkan agar orang yang Mesyuarat Negeri pada 31
berhutang ini dihapuskan hutang Disember 1889, satu undang-
mereka secara beransur-ansur undang telah diperkenalkan-
dengan mengira nilai khidmat
hutang sebagai bayaran hutang undang-undang mengenai
mereka- Hamba berhutang akan penghapusan sistem kerah dan
dapat melepaskan diri mereka hamba abdi
daripada berlenggu hutang • Pembesar diarahkan mendaftarkan
• - Menetapkan bahawa 31 Disember hamba-hamba mereka kepada
1883- tarikh pembebasan dari Pemungut Cukai Daerah- memberi

perhambaan- dipersetujui oleh maklumat terperinci jumlah
golongan pembesar dengan hamba, nama hamba mereka,
beberapa syarat-syarat ganti rugi pekerjaan dan jumlah hutang

Kesimpulan
• - Sistem perhambaan selepas kedatangan British mengalami perubahan yang melemahkan

kuasa sultan dan pembesar.
• -Pada abad ke-20, masyarakat Melayu tiada pengkelasan sosial- Institusi perhambaan terus

lenyap setelah Persekutuan Tanah Melayu mencapai kemerdekaan- 31 Ogos 1957

7. Huraikan sistem ekonomi komersial yang dilaksanakan di
Tanah Melayu sehingga tahun 1874.

Pengenalan
- Abad ke-15 - era komersial - golongan pemerintah - bergiat dalam perdagangan - India,
Siam, Pegu, China, Tanah Arab. Ekonomi Tanah Melayu- terbuka
-Ekonomi komersial - aktiviti ekonomi yang menjurus - lebihan pengeluaran. Hasil yang
dikeluarkan – dieksport, dijual - bagi mendapatkan keuntungan.

Perdagangan Penanaman Lada Hitam dan Gambir Pemungutan Hasil Hutan

Kegiatan perdagangan - jual beli dan Penglibatan pembesar Melayu dan orang Penglibatan pembesar Melayu
eksport. Pemodal - raja dan pembesar Cina
- memonopoli kegiatan perdagangan. -Catatan Munsyi Abdullah - terdapat
-Pemerintah Johor, iaitu Temenggung orang Jakun kutip hasil hutan - damar,
Penglibatan masyarakat peribumi Ibrahim telah memperkenalkan Sistem rotan, dan kayu wangi - diperdagangkan
-Rakyat jalankan kegiatan perdagangan Kangcu -1833 - memajukan perdagangan dengan orang Melayu - Pahang -1838.
secara berjaja di pasar atau di luar lada hitam dan gambir.
kawasan. -kawal dan mengawasi penanaman lada -Pada 1844, Bendahara Ali lantik seorang
- Jual barang seperti rempah-ratus, hitam dan gambir melalui Sistem Kangcu. ketua orang Asli - wakil di penempatan
sayur-sayuran, hasil kraf tangan, - Orang Cina - surat kebenaran - surat orang Asli - Pahang - kawal kegiatan
hasil laut sungai - menetap dan usahakan tanaman pemungutan hasil hutan.
lada hitam dan gambir di tebing sungai.
Lokasi/pusat perdagangan -Setiap kangkar diketuai oleh seorang -Johor, Temenggung Ibrahim
-Di pelabuhan -berhampiran dengan kangcu - memerintah dan memungut memonopoli kawasan getah perca -
muara sungai. cukai. berjaya membawa bahan - pelabuhan dan
Pelabuhan menjadi pusat -Penanaman lada hitam dan gambir-secara dieksport ke luar negara.
pengumpulan dan pengedaran komersial - peningkatan eksport.
barang. Contohnya, Pelabuhan Kedah -Sambutan yang baik- Singapura dan -Hasil hutan mendapat pasaran - China.
dan Klang. Eropah.

Penanaman Padi Sistem Pajak di Kedah
Kegiatan Perhutanan
Penglibatan rakyat
-Masyarakat peribumi usahakan penananam padi - tradisional - -Kegiatan perhutanan - sumber hasil pajakan - kayu larangan.
menjurus ke arah tahap komersial - padi dieksport ke negeri lain.
Pasaran -Kayu larangan - pokok merbau, pokok cengal, dan lain-lain.

- Padi dieksport ke negara jiran -Hanya individu tertentu - dapat pajakan sahaja boleh mengambil
- Kedah dan Kelantan -pembekal padi utama. dan menebang pokok tersebut.
-Kedah bekalkan 2 000 koyan - Pulau Pinang.
-Kelantan bekalkan padi -Singapura. -Selain hasil pajakan kayu larangan - hasil pajakan untuk buluh,
-Abad ke-19, Selangor - pengeluar padi dan tidak perlu import. rotan, getah damar, getah hutan, serta tahi kelawar.

Perlombongan Bijih timah Padi
-Sultan Abdul Hamid memajak tanah- pemodal - penanaman
-Orang Melayu anggap perlombongan bijih timah - kerja sambilan hasil padi-dieksport.
-Memasarkan hasil bijih - China, Jepun, dan India. Selain -Memonopoli kegiatan penanaman padi - kuasai sumber tanah
dipasarkan- buat gendang gangsa, alatan senjata, alatan - dijadikan kawasan sawah padi -"bendang raja".
muzik seperti gong. -Pilih tanah bendang - subur -mengerahkan rakyat usahakan -
lantik wakil jaga, mengutip hasil penanaman padi pada tiap-tiap
Kaedah perlombongan musim
- Kaedah tradisional - mendulang dan melampan. Permintaan -Baginda berkuasa penuh - urusan penjualan dan
- meningkat- Revolusi Perindustrian - Britain. pengeksportan- melalui wakil - serahkan hak dan kuasa kutipan
-Pembesar - gantung - orang Melayu tidak bekalkan bijih timah hasil- individu tertentu - mendapat konsesi berkenaan - sistem
secukupnya. Cara pengeluaran - tidak keluarkan hasil yang pajakan
banyak. -Kegiatan pengeksportan bekalan beras -pelabuhan Kuala
- Orang Melayu - kerja di lombong - sambilan sahaja
- Bagi menampung permintaan - pembesar bawa masuk Kedah, Kuala Muda, Pulau Langkawi.

Kesimpulan
- Walaupun kegiatan ekonomi komersial - wujud, tetapi bilangan penduduk yg terlibat - sedikit
lebih tertumpu kepada golongan pembesar.

-Kegiatan ekonomi komersial - tanaman ladang - dagangan. Kegiatan ini perhatian- setelah

perlombongan bijih timah - tempat dan berkembang pesat menjelang pertengahan abad

8. Huraikan Perbezaan Antara Ciri-Ciri Kegiatan Ekonomi Diri Dengan Kegiatan Bercorak Komersial Sebelum Akhir Abad Ke-19

PENGENALAN
 Ekonomi tradisional: masyarakat peribumi-jalankan pelbagai ekonomi.
 Dikenali= ekonomi sara diri
 Tujuan= dapatkan bahan makanan& hasil lain.
 Ekonomi komersial: aktiviti ekonomi -menjurus -lebihan pengeluaran.
 Hasil-dikeluarkan-eksport dan dijual-pedagang
 Tujuan= dapat keuntungan

Ekonomi Tradisional Ekonomi Tradisional Ekonomi Tradisional
1. Tiada pengkhususan pekerjaan 2.Amalan bergotong-royong (berderau) 3.Tiada lebihan hasil yang diperoleh
 Lakukan pelbagai jenis pekerjaan  Berderau:amalan-secara berkumpulan  Masyarakat-tidak isentif-hasil lebihan
 Tiada pembahagian kerja kecuali-
bagi-cepatkan penyiapan-kerja. pengeluaran
jantina umur.  Mengerat hubungan-anggota  Faktor:
 Kanak-kanak & orang tua-lakukan kerja
masyarakat -masalah tenaga buruh- terbatas
yang lebih ringan  Contoh: buka tanah dan bina rumah -Petani-serah 1/10- hasil mereka-
 Contoh: jemur ikan dan memungut golongan pembesar
Ekonomi Komersial  Contoh: lebihan- akan wujud sistem
rotan 2. Kemasukan pelaburan asing barter-pertukaran barang
 untuk tujuan eksport
Ekonomi Komersial  Pihak British-pelaburan asing-labur- Ekonomi Komersial
1.Melibatkan semua lapisan- masyarakat 3.Hasil dilaksanakan dalam skala yang besar
 Golongan pembesar-pemodal dengan sektor penting.  Untuk di eksport
 Contoh: Contoh: penanaman lada hitam dan gambir.
melantik wakil-wakil tertentu. -ianya dilakukan secara komersial/ besar-
 Jalankan dan Urus perniagaan mereka. -perlombongan besaran-peningkatan eksport.
 Contoh: golongan raja dan pembesar- -perladangan -ianya mendapat sambutan-Singapura dan
 Contoh pelabur asing Eropah
penyedia modal- rakyat-jalankan tugas. -Pelabur dari China iaitu Chee Yam Chuan

Ekonomi Tradisional Ekonomi Tradisional KESIMPULAN
5.Tiada peralatan moden yang digunakan  Masyarakat peribumi sebelum
4.Kegiatan ekonomi berkait rapat dengan  Peralatan tradisional.
tempat tinggal  Menangkap ikan-mereka menggunakan kedatangan British bukan-pertanian
 Keluasan kawasan ekonomi -terhad. semata-mata.
 Bergantung-tempat tinggal-berhampiran peralatan-bubu dan jala.
 Contoh:  Kedatangan British, ekonomi
-Rakyat-kawasan-laut- menangkap ikan. Ekonomi Komersial komersial mula berkembang-British
5. Penggunaan wang memasukkan pelabur-pelabur asing
Ekonomi Komersial  Barang berharga=wang-urusan jual beli: bagi meningkatkan lagi ekonomi
4.Wujudnya aktiviti perdagangan dengan Tanah Melayu.
dunia luar logam berharga
 Di muara sungai-pelabuhan  Emas, perak,tembaga/ timah atau

persinggahan. binatang.
 Contoh:  Berbentuk keping,ketul
 Contoh:
-Kedah
-Johor lama -tampang buaya,bapa ayam jongkong
-Melaka tampang,syiling
-Kelang
 Pelabuhan ini sering -pelabuhan
persinggahan utama

9. Terangkan sebab-sebab berlakunya perubahan dasar tidak campur tangan kepada dasar campur tangan British di Negeri – Negeri Melayu.

Pengenalan

 Peluasan kuasa asing oleh dikesan sebelum tahun 1874 lagi.
 British berusaha untuk campur tangan secara langsung di NNM - perebutan takhta dan pergaduhan antara kongsi gelap Cina.
 British memperkenalkan pelbagai dasar - mengukuhkan kedudukan mereka contohnya pengenalan Sistem Residen.

Kebimbangan Campur Tangan Kuasa Perubahan Politik dan Dasar Britain Kepentingan Ekonomi
 Kerajaan Parti Konservatif - PM Benjamin  Kuasa Barat – pasaran & pusat
Asing
 Semangat imperialisme – perlumbaan cari Disraeli sokong dasar imperialisme letakkan perniagaan.
jawatan - 1868.  Selepas Revolusi Perindustrian –
tanah jajahan meningkat di Negara2  Parti Liberal - William E.Gladstone ambil alih
Britain - dapatkan bahan mentah.
Eropah. kuasa pemerintahan - anti imperialisme - jatuh  Bahan mentah banyak & berterusan
 Belanda, Itali, Perancis, Rusia & Jerman.
 Jerman paling dicurigai – lancar dasar 1874 - diganti semula oleh Benjamin. akan jamin adanya tanah jajahan yang
 Perubahan pucuk pimpinan - K.Britian timbang
agresif yg ancam kedudukan British – sesuai.
semula dasar di NNM.  Pasaran utk barang – barang siap
minat dapatkan P.Langkawi.  Pelantikan Lord Kimberley sbg SU di pejabat
 Rusia buka penempatan di Ujung Salang. Britian.
 Perancis - terusan di Segenting Kra. Tanah Jajahan.  Am.Sy & Britain - pembeli bijih
 Am.Sy - minat utk meluaskan  Edward Knatchbull - SU Rendah Parlimen -
timah terbesar.
pengaruhnya di Terengganu. munculnya gol baharu - lindungi kepentingan  Perusahaan pengetinan makanan –
 Lord Kimberly – SU Negara - Jerman British di seberang laut.
 Perubahan sikap para pegawai di PTJ - arahan hidupkan kembali permintaan.
campur tangan di Selangor.  NNM kaya dgn bijih timah.
 British tak benar sebarang kuasa asing lain Lord Kimberley kpd Gabenor NNS - Sir  Dasar campur tangan penting –

bentuk tanah jajahan di Tanah Melayu. Andrew Clarke. konsesi & pelaburan yang luas &
 Keluarkan arahan kpd Sir Andrew Clarke -  Inisiatif sendiri - campur tangan di Perak (1874),
berharga.
buat laporan tentang keadaan & usaha pulih Selangor & Sungai Ujung.  Paterson & Simson bayar konsesi
 Clarke di arah utk teliti keadaan di NNM.
keamanan di NNM.  Cadang beberapa langkah - oleh PTJ bagi $330500 – Kuantan (1868)
 Lindung kepentingan eko pelabur &  Syarikat bijih timah Sg.Ujong bayar
pulihkan keamanan serta mengekalkan
kerajaan British. kepentingan perdagangan British di NNM. $30000 (1872) – Dato Kelana utk

dapatkan konsesi perlombongan.

Kekayaan hasil bumi NNM Keadaaan Huru Hara Pemodenan Teknologi

 NNM kaya dengan bijih  Raja – raja di NNM tidak berkuasa penuh ke atas  Pembukaan Terusan Suez pada
timah, emas, bijih besi & tahun 1869 membantu dasar
arang batu. pembesar. campur tangan British – dapat
 Pembesar lebih berpengaruh – ambil kesempatan memendekkan jarak perjalanan dari
 Perak – daerah larut & England ke Tanah Melayu.
Kinta kaya dengan bijih rebut konsesi cukai – disokong pelombong Cina.
timah.  Perang Larut (1861-1873) – kemasukan  Penciptaan Kapal Wap –

 Kawasan bijih timah pelombong2 Cina selalu bertelingkah – dapatkan mempercepatkan perjalanan dan
terutamanya di Selangor – lombong yang luas. membawa muatan yang lebih
Lukut,KL, Ampang &  Kongsi gelap cina – Ghee Hin & Hai San sokong banyak.
Petaling. pihak tertentu dalam Perang Saudara – Perak - Raja  Pencipataan telegraf membawa
perubahan terhadap perhubungan
 Sg.Ujong di N9 Kaya Abd dgn Raja Ismail. antara Barat dengan Timur
perlombongan bijih timah.  Pahang – PS kerana perebutan jawatan Bendahara  Kuasa imperialis dapat memberi
arahan kepada pegawai mereka di
 Kawasan perlombongan antara Wan Mutahir & Wan Ahmad. Tanah Jajahan dengan lebih cepat.
emas di Pahang & Sg.  Saudagar & pelabur di NNM buat rayuan kpd  Dengan adanya penciptaan telegraf
Lembing. – ahli – ahli perniagaan di Barat
K.British di Singapura & London – dapatkan dapat berhubung dengan wakil
 British berpendapat nak wakil mereka di Timur.
kuasai NNM sebelum kuasa perlindungan.
lain.  Keperluan campur tangan kuasa asing mendesak.
 243 orang pedagang NNS tulis surat kpd SU Tanah

Jajahan British – Lord Kimberly – Desak British

campur tangan.

Kesimpulan
 Peluasan kuasa British di NNM pada tahun 1874 telah mengubah corak dan bentuk politik, ekonomi dan sosial NNM.
 Suasana politik yang kucar-kacir di NNM dapat dipulihkan dan perusahaan perlombongan bijih timah dapat berkembang

maju.

10) Huraikan 4 kaedah peluasan kuasa asing di Tanah Melayu.

Pengenalan
Peluasan kuasa British secara rasmi di Negeri-Negeri Melayu terlaksana pada tahun 1874 dengan termeterainya Perjanjian Pangkor.
Mulai tahun 1874, British giat meluaskan kuasa dengan meletakkan seorang Residen British atau Penasihat British di setiap negeri.

Terdapat pelbagai langkah yang dilakukan oleh British dalam usaha untuk meluaskan kuasanya Tanah Melayu.

Muslihat / Tipu Helah
- Sultan Abdullah – tawar - Pulau Pinang - Francis Light - dapatkan bantuan - jika Kedah diancam.
- 1786 - Francis Light -tandatangani - Perjanjian Inggeris-Kedah.
-Syarat Perjanjian Inggeris -Kedah 1786; SHTI bersetuju membantu Kedah jika Kedah diserang musuh, SHTI tidak boleh melindungi musuh Kedah,
SHTI akan membayar pampasan sebanyak 30 000 Dolar Sepanyol setahun kepada Sultan Kedah
- 1786 - Siam menakluki Patani - SHTI – guna - tipu muslihat - mungkir janji - pelihara kepentingan perdagangan dengan kerajaan Siam.
- Sultan Abdullah – arah - Francis Light keluar - Pulau Pinang - enggan.
- 1791 - Sultan Abdullah – serang - Francis Light - melalui Seberang Perai - Francis Light – ketahui - rancangan Sultan Abdullah - serang terlebih
dahulu - Sultan Abdullah tewas – tandatangani - Perjanjian Persahabatan dan Keamanan Inggeris-Kedah - 1 Mei 1791.
-Syarat Perjanjian Persahabatan dan Keamanan Inggeris-Kedah pada 1 Mei 1791; SHTI akan membayar pampasan tahunan kepada Sultan Abdullah
sebanyak 6000 Dolar Sepanyol – Akhirnya, British berjaya kuasai Pulau Pinang.

Permuafakatan (Perjanjian Inggeris-Belanda 1824)
- Permuafakatan – British-Belanda - tentang tanah jajahan - kepentingan masing-masing.
-Syarat; Belanda iktiraf - British di Singapura, - Belanda – tidak boleh berhubungan - orang-orang - tanah jajahan British, - British – tidak berhubungan -
orang-orang - tanah jajahan Belanda, - Penghapusan lanun-lanun Kepulauan Melayu - tanggungjawab bersama, - British - peroleh Melaka daripada
Belanda, - Belanda peroleh - Sumatera daripada British.
.

Perjanjian (Perjanjian Persahabatan 1887)
-British dapatkan bantuan Sultan Abu Bakar (Johor) – pujuk - Sultan Ahmad (Pahang) – terima British - Sultan Ahmad terpaksa bersetuju - pemegang-
pemegang konsesi – William Fraser (Pengurus Syarikat Perlombongan Pahang) – mahu - perlindungan British.
- Sultan Ahmad mahu – elak - British – sokong - Wan Mansur.
-Syarat perjanjian; Hugh Clifford dilantik - wakil Konsul - Pahang, - Wan Ahmad tidak jalin – hubungan/perjanjian - kuasa asing lain, - Wan Ahmad
tidak boleh - beri konsesi - rakyat asing kecuali British, - Wan Ahmad bebas - tadbir – politik & pentadbiran.
-Kesan Perjanjian 1887; Nasihat Sultan Abu Bakar (Johor) - Sultan Ahmad (Pahang) - terima - Residen British - Ogos 1888, - British – lantik - J.P
Roger – Residen British pertama – Pahang.

Peperangan (Perang Naning)
- Orang Melayu Naning - pimpinan Dol Said – perangi - British - 1831 & 1832.
- 1831; Naning memenangi peperangan kerana dibantu oleh Yamtuan Ali dari Rembau.
- 1832; British memenangi peperangan kerana telah membuat persetiaan dengan Rembau di mana Rembau tidak akan membantu Naning.
- Mac 1832, Kolonel Harbert ketuai pasukan tentera untuk menyerang Naning – Taboh (pusat pentadbiran Naning) ditawan dan rumah dibakar.
- Akhirnya, British – satukan - Naning dengan Melaka.

Kesimpulan
Kesimpulannya, Tanah Melayu pada akhirnya telah dikuasai oleh British. Undang-undang baharu British yang bercanggah dengan adat istiadat Melayu

seterusnya telah membawa kepada penentangan yang hebat oleh masyarakat di Tanah Melayu.

11. Jelaskan syarat-syarat utama Perjanjian Inggeris-Belanda 1824 serta kesan-kesan perjanjian tersebut terhadap Kesultanan Johor dan hubungan
British-Belanda di sebelah Timur sebelum tahun 1871.

Pengenalan
 Pendudukan Inggeris di Singapura pada tahun 1819 menyebabkan hubungan antara Belanda dan Inggeris terus renggang.
 Belanda dakwa pendudukan Inggeris di Singapura tidak sah kerana Singapura terletak di kawasan pengaruh mereka.
 Setelah beberapa rundingan diadakan, satu persetujuan akhirnya dicapai untuk selesaikan perbalahan antara Britain dan Belanda di Timur.
 Pada 17 Mac 1824, Satu perjanjan ditandatangani di London yang dikenali sebagai Perjanjian Inggeris-Belanda.

Syarat Kewilayahan
 Belanda bersetuju serahkan semua loji - India, Melaka dan semua jajahan takluk Melaka kpd Britain.
 Belanda bersetuju tarik balik bantahan - pendudukan British di Singapura dan iktiraf kedudukan Singapura sbg pelabuhan milik Britain.
 Belanda berjanji tidak buka sebarang penempatan/buat sebarang perjanjian – pemerintah di negeri-negeri Melayu.
 British bersetuju berundur dari Sumatera - serahkan Bangkahulu dan semua kawasan milik SHTI di Sumatra kepada Belanda.
 British setuju tidak buka sebarang petempatan/buat sebarang perjanjian - pemerintahdi Sumatra atau kawasan selatan dari Selat Singapura,

termasuk Kepulauan Karimon dan Kepulauan Riau-Lingga.

Syarat Perdagangan
 Kapal perdagangan - kedua pihak dibenarkan saling memasuki wilayah masing-masing dgn syarat dikenakan bayaran yang ditetapkan oleh kedua

belah pihak.
 Kedua-dua belah pihak setuju tidak mengganggu hubungan perdagangan antara satu sama lain dengan kuasa tempatan.
 Kedua-dua belah pihak setuju bekerjasama untuk hapuskan kegiatan lanun.
 Kedua-dua pihak - beri layanan istimewa kepada pihak lain ketika berurusan di India, Kepulauan Ceylon (Sri Lanka) dan Kepulauan Melayu.
 Belanda setuju bayar – 100k pound untuk menjelaskan hutangnya kepada Britain.
 Belanda tidak dibenarkan amal dasar monopoli perdagangan - Kepulauan Melayu. Kuasa Belanda terhad - monopoli rempah di Pulau Maluku.

Perpecahan Empayar Johor-Riau
 Kepulauan Riau dikuasai Belanda manakala Johor jadi wilayah Inggeris.
 Kedua-dua wilayah - tidak lagi mempunyai hubungan politik dan ekonomi - membawa kepada kemerosotan Kerajaan Riau akibat tekanan

pihak Belanda di Indonesia
 Elak perpecahan Johor - Pembesar Johor iktiraf Sultan Abdul Rahman Muaz’zam Shah I (1812-1832) - Sultan Johor-Riau dengan sokongan

Belanda di Riau.
 Inggeris lantik Tengku Hussien - Sultan Johor-Singapura dengan gelaran Sultan Hussien Muhammad Shah (1819-1835) - hanya boneka Inggeris

dan tidak diktiraf Pembesar Johor.
 Perjanjian tamatkan perebutan takhta Johor - Sultan Hussein jadi sultan Johor, Sultan Abdul Rahman jadi sultan Kepulauan Riau-Lingga.
 Kehancuran Empayar Johor memang tidak dapat dielakkan - Bendahara Ali di Pahang berusaha bebaskan diri drp sultan Johor, setelah berlaku

perebutan takhta dalam kerajaan Johor.
 Perjanjian beri kesan perpecahan Empayar Johor-Riau - Ogos 1824, Singapura dipisahkan dan Johor dijadikan tanah jajahan pihak Inggeris.

Hubungan British-Belanda Timur
 Setelah perjanjian ditandatangani, hubungan British dan Belanda Timur tidak berubah - persaingan perdagangan masih berterusan.
 Perselisihan antara Inggeris-Belanda juga berpunca daripada masalah Labuan - telah diserah oleh Sultan Brunei kepada SHTI pada tahun 1846.
 Belanda bantah tindakan itu - anggap Labuan berada di bawah pengaruh mereka di selatan Selat Singapura.
 Inggeris tidak berpuas hati - keengganan Belanda banteras kegiatan perlanunan di perairan Kepulauan Melayu.
 Belanda hanya bertindak hapuskan kegiatan perlanunan di perairan Hindia Timur sahaja.
 Hanya pihak Inggeris berusaha keras hapuskan lanun di Selat Melaka dan Selat Sunda - menyebabkan Inggeris belanja wang yang banyak.
 Pertelingkahan British-Belanda Timur dapat diselesaikan setelah British buktikan kedudukan geografi Labuan yang sebenar.

Kesimpulan
 Perjanjian Inggeris-Belanda 1824 beri kesan jangka panjang - pembahagian kawasan pengaruh antara British dengan Belanda di Kepulauan Melayu.
 Pihak British dapat kukuhkan kedudukannya di Tanah Melayu tanpa gangguan daripada Belanda.
 Kuasa British di Tanah Melayu semakin utuh tanpa campur tangan Belanda untuk mengawal negeri-negeri Melayu manakala Betawi, Indonesia telah

diserahkan kepada Belanda.

12.Huraikan sebab-sebab yang membawa kepada
Perjanjian Pangkor 1874 serta syarat perjanjian tersebut.

Pengenalan:
-ditangani 17 Januari 1874 – tindakan Raja Muda Abdullah meminta bantuan British
utk dapatkan takhta Perak.
- dibuat antara Andrew Clarke, Raja Abdullah yg berkuasa di Hilir Perak

Sebab-Sebab perjanian Pangkor

Pergaduhan kongsi gelap Cina di Larut. Masalah perebutan takhta. Perang Saudara di Perak.
•Buruh Cina dibawa masuk – Long Jaafar- •Mengikut sistem pewarisan takhta •Berlaku – Raja Abdullah dan Raja
Perak – terlibat kegiatan k.g – Ghee Hin dan Perak, seorang putera raja – jawat 3 Ismail
jawatan sebelum menjadi Sultan – •Keadaan Larut yg tdk stabil bawa
Hai San. Raja di Hilir, Raja Bendahara dan Raja kpd campur tangan pembesar dan
•K.g Ghee Hin – org Kantonis – usaha sultan dlm perang antara Ghee Hin
lombong di Klian Bahru – k.g Hai San- org Muda. dan Hai San.
Hakka – usaha lombong di Klian Pauh – •Kemangkatan Sultan – berebut takhta • Tahun 1873, perang berlaku antara
Perak – Raja Abdullah, Raja Ismail
perebutan sempadan walaupun berasingan. dan Raja Yusof. dua kumpulan ini iaitu Hai San
- Bawa kpd persaingan – bijih timah –cetus •Mengikut adat – bakal Sultan perlu mendapat sokongan Ngah Ibrahim
dan Sultan Ismail manakala Raja
Perang Larut 1861-1874. hadir dan angkat sumpah di Abdullah pula sokong Ghee Hin.
pemakaman di Sayong. •Kekacauan ini saudagar2 British di
• Perang Larut I (1861)- akibat pemotongan •Cth: kemangkatan Sultan Ali 1871, Perak mengadu -ganggu
bekalan air – K.G Ghee Hin tlh tewas – perdagangan mereka dan
mengadu British tuntut ganti rugi – k.g Hai setiap raja ingin jawatan Sultan perlu menghantar surat rayuan kpd Sir
San tidak puas hati – peroleh semua lombong patuhi syarat kelayakan. Raja Harry Ord utk meminta
perlindungan.
masing2 dan dibayar ganti rug yg banyak. Abdullah tdk hadir upacara tersebut
•Perang Larut II (1865) –akibat perjudian- bimbang diserang pengikut Raja •Kesannya, British ambil tindakan
Yusof. utk tamatkan kekacauan ini - bimbang
kekalahan kpd k.g Ghee Hin -tuntut Gabanor kuasa Eropah lain campur tangan.
NSS bayar ganti rugi – tidak dilayan. •Oleh itu, kelayakan ini diberikan kpd
•Perang Larut III (1872) – akibat skandal
percintaan – ketua k.g Ghee Hin (Lee Koyan) Raja Ismail sbg Sultan Perak dan
dibunuh – Hai San dihalau ke Pulau Pinang miliki alat kebesaran
oleh Ghee Hin.

Syarat-syarat Perjanjian Pangkor
1874

Persetiaan kongsi-kongsi gelap Persetiaan Pangkor.
Cina. •British iktiraf Raja Abdullah sebagai
•Ghee Hin dan Hai San setuju Sultan Perak yg sah. Sultan Ismail
tamatkan pertelingkahan dan diturunkan drp takhta dan diberi satu
menumpukan perhatian kepada gelaran lain (Sultan Muda) serta diberi
perlombongan bijih timah. Keadaan di pencen sebanyak $1 000 sebulan dan
Larut aman kembali. tanah jajahan.
•Keadaan ini membawa kemarahan
•Sesiapa yang menimbulkan
kekacauan akan didenda sebanyak $50 kpd Sultan Ismail dan penyokongnya.
000. Sultan Ismail enggan terima gelaran
•Kedua-dua pihak setuju serahkan dan pencen yg diberikan. Sebaliknya,
beliau terus memerintah sebagai
senjata mereka kpd pihak berkuasa Sultan di Hulu Perak.
dan musnahkan semua kubu yang •Oleh itu, terdpt dua orang Sultan
dibina serta terima sebuah
Suruhanjaya Kerajaan yg ditubuhkan yang pegang takhta di Perak iaitu
khas utk selesaikan soal perlombongan Sultan Ismail (Hulu Perak) dan Sultan
bijih timah. Abdullah (Hilir Perak).

Kesimpulan:
•Ketidakstabilan politik membawa kepada temeterainya perjanjian Pangkor 1874 yg

merupakan cara peluasan kuasa British di Perak.
•Pengenalan sistem Residen memberi kesan kepada sultan dan pembesar utk mentadbir dari

segi politik, ekonomi dan sosial kerana kuasa utk memerintah dibatasi oleh British.

13. Sejauh manakah pengaruh golongan ulama memainkan peranan penting dalam kebangkitan masyarakat Terengganu menentang British.

Pendahuluan • British berjaya meluaskan kuasanya ke Terengganu melalui Perjanjian Bangkok 1909.
• Sultan Zainal Abidin III-memerintah Terengganu enggan mengiktiraf Perjanjian Bangkok 1909-ditandatangani-British

dengan Siam.
• Selepas rundingan-British, Baginda bersetuju menerima-wakil British-Terengganu-W.L. Conlay-1910.

• Selepas kemangkatan Sultan Zainal Abidin III, Sultan Muhammad bersetuju menerima-penasihat British-
J.L.Humphreys-1919.

• Peraturan baharu-diperkenalkan oleh British telah mencabar nilai-nilai masyarakat tempatan.
• Kebangkitan menentang British tercetus pada tahun 1922, 1925 dan 1928.
• Pengaruh golongan ulama-salah satu sebab penentangan-menyebabkan kebangkitan masyarakat Terengganu menentang

British.

Pengaruh • Haji Musa bin Abdul Ghani menyebarkan ajaran-tidak mematuhi peraturan baharu-diperkenalkan-British.
golongan ulama • Haji Abdul Rahman Limbong menyifatkan-undang-undang kafir-mematuhinya-menyebelahi orang kafir.
• Beliau-tanah hak Allah dan rakyat bebas mengerjakannya tanpa-membayar cukai kepada kerajaan.
• Kata ini mudah dipatuhi-masyarakat kampung-kedudukannya-ulama disegani-masyarakat tempatan.
• Pengaruh Haji Abdul Rahman begitu meluas.
• Beliau menggunakan ayat-ayat suci al-Quran dan hadis-menguatkan hujah-hujahnya.
• Oleh itu, mudah dipatuhi oleh masyarakat tempatan.

Pengaruh • 1921-penduduk Terengganu-mendapatkan surat kebenaran/pas-ingin membuka tanah-bercucuk
golongan tuan tanah/mengambil hasil hutan.

tanah • Penduduk ingin membuka penempatan-di atas tanah kerajaan mesti menbayar 50 sen setahun.
• 1923-Undang-undang Kawalan Binatang Buas, penduduk-mendapat lesen sebelum memburu binatang.

• 1924-peraturan tanah-diluluskan mengkehendaki setiap pemilik tanah membayar-$2.50 kepada mahkamah-
menyelesaikan masalah tanahnya.

• Haji Abdul Rahman-mahir dalam perundangan Islam menggunakan hujah-tanah milik Allah dan kerajaan
negeri tidak berhak-mengenakan cukai ke atas tanah.

• Selain berpegang kepada hujah Haji Abdul Rahman-penduduk di Telemong-sengaja tidak mahu

mendapatkan surat kebenaran-membuka tanah-bimbang tanah yang dibuka itu akan menjadi milik kerajaan.
• Surat kebenaran-diperlukan-membuka tanah milik kerajaan dan bukannya tanah pusaka persendirian.

Pengaruh • Petani di Kuala Telemong telah membersihkan tanah tanpa memperoleh kebenaran.
petani • Seramai 300 hingga 500 orang petani membersihkan tanah-dimiliki oleh Tengku Nik Maimunah setelah mendapat

tahu British akan memberi konsensi tanah itu kepada saudagar Cina.
• British mengancam-mengambil tindakan terhadap petani yang enggan membayar cukai.
• Petani berkumpul di Kuala Berang dan Telemong-menghadap Sultan-memaklumkan kesusahan mereka-peraturan

baharu itu.

Pengaruh • Penduduk pedalaman-Telemong-diketuai-Haji Abdul Rahman Limbong-dibantu-Mat Zin bin Mat Min dan Haji
rakyat Kia menentang pengenalan peraturan baharu.

• Mereka mengambil tindakan membersihkan tanah dan mengambil hasil hutan tanpa memperoleh kebenaran.
• Haji Abdul Rahman Limbong- pembela kepada tertuduh.
• Pihak pendakwa tidak dapat membuktikan-mana tanah Allah dan tanah negeri-akhirnya dibebaskan.
• Kebimbangan mereka-dimaklumkan-kerajaan-Haji Abdul Rahman Limbong-tiada tindakan susulan diambil.
• Mereka yang berkumpul datang dari Sungai Belimbing, Tersat, Berang dan Nerus.
• Mereka datang secara bergilir-gilir untuk bekerja selama beberapa hari dan pulang.
• Selepas itu mereka digantikan oleh orang lain yang baharu datang.

• Dua buah tempat-menjadi pusat perhimpunan ialah di Kuala Berang dan Kampung Pelam, Telemong.
• Perhimpunan Kuala Berang-Kampung Pelam-pergi Kuala Terengganu-beramai-menghadap Sultan Terengganu.
• Orang ramai berkumpul di Kuala Berang-bergerak dan menyerang-menawan bangunan kerajaan-22 Mei 1928.
• Kakitangan kerajaan-melarikan Kuala Terengganu-angkatan Kuala Berang-menuju Terengganu-23 Mei 1928.
• Pasukan dari Kampung Pelam bergerak dan kedua-dua pasukan dijadualkan bertemu di Pasir Kebakang.
• Gerakan memburu dan menangkap pemimpin yang terlibat mula dijalankan.
• Akhirnya semua pemimpin kebangkitan ini dapat ditangkap dan dibicarakan.
• Penghulu Salleh Pasir Nyior dan Che Leh didapati tidak bersalah dibebaskan-lainnya dijatuhkan hukuman

penjara antara 5 hingga 15 tahun.
• Pemimpin utama-Haji Abdul Rahman Limbong didapati bersalah-mencetuskan kebangkitan pada tahun 1928.
• Baginda dijatuhkan hukuman buang negeri di Mekah-menetap Mekah-meninggal dunia-November 1929.

Kesimpulan • Kebangkitan masyarakat Terengganu menentang British bukan sahaja berpunca daripada pengaruh golongan
ulama malah ada juga penglibatan golongan petani, tuan tanah dan rakyat.

• Penduduk Terengganu terpaksa menerima undang-undang British yang berjaya mengukuhkan kuasa mereka di
Terengganu.

14) Bincangkan peranan golongan pembesar dalam kebangkitan menentang pihak British pada abad ke-19 di Malaysia

Pengenalan
 Istilah ‘pembesar’ - mereka yang dilantik oleh raja untuk pegang jawatan dalam pentadbiran kerajaan
 Pada abad ke-19, masyarakat tempatan telah bangun menentang kuasa asing di negeri-negeri Melayu, Sabah dan Sarawak terutamanya golongan pembesar.
 Penentangan yang berlaku sepanjang abad ke-19 memperlihatkan bentuk bantahan terhadap penguasaan kuasa asing
 Kehilangan kuasa pentadbiran & politik
 Ancaman terhadap ajaran Islam dan adat istiadat tempatan.

Perancang Strategik Tewaskan British Bekerjasama Menentang British
 Dato’ Maharaja Lela  Dato’ Bahaman
 Orang Besar Berlapan Perak & penghulu di Pasir Salak  Ulama islam - menentang kuasa asing di Pahang.
 Mesyuarat - bersama-sama dengan orang-orang bangsawan anti-British dan pengikutnya  Beliau juga digelar - Orang Kaya Setia Perkasa Pahlawan Semantan
 DB - tolak pelaksanaan undang- undang British - sistem kehakiman,
-Durian Sebatang - 21 Julai 1875 - 6 bulan setelah sistem Residen diperkenalkan di
pemungutan hasil hutan, sistem cukai, dan penubuhan pasukan polis
Perak
 Dato Maharaja Lela dengan pemimpin-pemimpin yang lain - merancang dan membuat luar di Pahang
 British tawar elaun yang sikit - Dato’ Bahaman tolak - British taknak
pakatan untuk membunuh James Wheller Woodfird Birch (J.W.W. Birch)
 DML arah Pandak Indut & Seputum bunuh JWW Birch - mandi di sungai tolak ansur & bagi amaran
 DML - hukuman gantung, Dato' Sagor dan Seputum - pembesar yang lain dibuang negeri  British membina balai polis (Lubuk Terua) tanpa izin Dato’ Bahaman
 DB, Mat kilau , Imam Rasul dan Tok gajah - tawan balai polis Lubuk
- Pulau Sychelles.
Terua yang berada di bawah kuasa British - British tangkap 3 org

pengikut DB - kutip hasil hutan tanpa kebenaran

Pembela Rakyat

 Tok Janggut
 Haji Mat Hassan Panglima Munas
 Merupakan tokoh agama
 Memperjuangkan nasib orang Melayu di Kelantan
 Menentang penjajah Inggeris dan Siam
 Menentang kerajaan Kota Bharu yang diketuai oleh tali barut penjajah Inggeris dan Siam

 Pejuang kebebasan

Membela Nasib Petani Pentadbir Yang Tidak Puas Hati
 Haji Abdul Rahman Limbung  Mat Salleh
 Peguam & Guru agama - Terengganu  Datu Mohammad Salleh Bin Datu Balu
 Kebangkitan Tani -perjuangannya membela nasib petani yang ditindas - Setiap  Pembesar Sungai Sugut

ekar tanah yang dibuka - dikenakan cukai oleh penjajah Inggeris.  Menyelesaikan masalah - cukai kepala, lesen perahu, tindakan keras pegawai
 Ada yang tak mohon surat kebenaran sebab takut tanah dirampas oleh kerajaan
 Seramai 43 orang petani ditangkap oleh British & didakwa di Mahkamah British - gagal
 Beliau berhujah di mahkamah demi membela rakyat yang disaman oleh pihak  Menyelesaikan masalah cukai - barang dagang, lesen perahu
 Kerahan tenaga penduduk - bina telegraf
pemerintah Inggeris. - tanah adalah hak milik Allah - tak diendahkan  Berunding dgn Gabenor Beaufort - tak dilayan - 10 hari tunggu
 Serang SBUB di Ambong - bakar rumah & pejabat Residen


Membela Maruah Pengusir Penjajah
 Rentap  Syarif Masahor & Datu Patinggi Abdul Ghafur
 Pemimpin Iban - tentang pentadbiran James Brooke  Pembesar Sungai Rajang & Gabenor Sarikei- dihormati oleh orang Melanau &
 Rentap - penggoncang dunia
 Nama sebenar - Libau - Raja Darat / Raja Ulu orang Iban
 Dianggap ketua lanun & British mahu hapuskan penduduk tempatan di  SM subahat dengan Datu Patinggi Abdul Ghapur - halau James Brooke
 Serang kubu James Brooke - 2 pegawai British terkorban - Carles Fox & Henry
sepanjangan Sungai Skrang dan Saribas yang dianggap lanun
 Rentap bina kubu pertahanan di Sungai Lang - tetapi diserang oleh Brooke Steel
 Serang & berjaya tawan kubu Brooke - Sungai Skrang (1853) - Allan Lee  SM dan pakatannya serang Kuching Syarif Masahor serang melalui laut, Datu

terkorban (pegawai Brooke) Patinggi melalui darat - gagal - kapal SM ditenggelamkan
 Dapat sokongan padu - orang Iban
 Membuktikan orang Iban bukannya lanun tapi pejuang bangsa

Kesimpulan
 Golongan pembesar dalam kebangkitan menentang pihak British pada abad ke-19 di Malaysia banyak memainkan peranan dalam memperjuangankan kemerdekaan
 Akhirya kini Malaysia telah menjadi negara yang bebas daripada kuasa asing dan telah memperoleh kemerdekaan

15.Huraikan reaksi masyarakat tempatan terhadap kuasa asing di Sabah dan Sarawak sehingga awal abad ke 20.

Pengenalan
•Pada abad 19 -awal abad ke 20, masyarakat tempatan- bangun menentang kuasa asing di Sabah dan Sarawak.
•Di Sabah, gerakan menentang Syarikat Borneo Utara British-1880 - 1917 -penentangan terhadap Sarawak - 1841-1930

Reaksi masyarakat tempatan di Sabah

Penentangan Syarif Penentangan Haji Penentangan Pangeran Penentangan Mat Penentangan
Usman Saman Syahbandar Hashim Salleh Antanom

-Diketuai - tahun 1845 -Menentang British - - Sultan Hashim Jalilul -1897-Mat Salleh -orang 1910 J.Maxwell-Hall
-Marudu. -wakil Sultan Membakut,Teluk Kimanis Alam memajak tanah - Bajau - Sungai Inanam -dilantik-Pegawai
Sulu - memungut cukai - 1846. Padas - Kota Kilas- 3000 -Mengkabang serang Daerah
-British ugut dollar setahun - British pelabuhan SBUB - Pulau
-Pedagang British enggan -memusnahkan Brunei - - Sungai Padas tidak Gaya -Penentangan kecil
bayar cukai - perjanjian - Sultan Brunei-enggan termasuk - pajakan - penduduk -
Sultan Sulu -Perang Psikologi -paksa- -Perselisihan -soal -Nov 1897-Mat Salleh pentadbiran SBUB –
Sultan Brunei keluar - sempadan-British -Sungai serang SBUB – Ambong- Rundum
-Menyerang kapal-kapal tempat persembunyian - Padas -dalam pajakan April 1898, Pengarah
dagang British yang gagal berikrar tidak terlibat – •Pegawai SBUB -hasut- Urusan SBUB -Kaum Murut tidak
membayar cukai - Gerakan anti-British penduduk Dusun -Sungai -rundingan damai senang -pengenalan
kegiatan perlanunan peraturan baharu -
-menyerang Syarif -Dianggap -pemberontak, - Pangeran - hamba. -Mungkir -ambil alih- SBUB.
Usman. perompak - pembunuh - •1889,Kawasan Padas- Tambunan-1899- terus
kejam. Damit diserahkan kepada perjuangan-Matt Salleh -Penentangan -ancam
•Kedudukan Syarif SBUB tertembak mati-Feb 1900 -kedudukan SBUB -
Usman-Marudu-dihapus -British berjaya Antanom - 1915
memusnahkan kubu Haji

Reaksi masyarakat tempatan di Sarawak

Penentangan Linggir Penentangan Syarif Penentangan Rentap Penentangan Penentangan Asun
Masahor masyarakat Cina
- Peminpin Iban -Berjaya tawan kubu -Vyner Brooke - cukai
- Bersahabat -Datu Brooke -Sungai Skrang - Serangan – bandar pintu - kemarahan orang
-Saribas -pernah cuba Patinggi Abdul -1853-seorang pegawai Kuching- Feb 1857- Iban
bunuh James Brooke Ghapur -halang James Brooke - Allan Lee- orang Cina - Bau
Brooke terkorban 600 orang - menaiki -1926,-Residen
-Menentang Bahagian Ketiga -
penaklukan James -Menyerang kubu perahu orang Iban - rumah
Brooke - 1849 James Brooke
-Kanowit -1859 – dua - 1854- serangan balas -Berpecah - 2 panjang - tidak lebih
-Menyerang kapal pegawai British -terpaksa berundur dan kumpulan-kumpulan sepuluh keluarga.
Nemesis - Batang terkorban-ramai berkubu - Bukit Sadok -Orang Iban –bantah-
Lupar -James Brooke pertama -serang bertentangan -adat
dan Kapten Farquhar -Pakatan Syarif - 1858- Charles Brooke kediaman James
-halang pelayaran - Masahor dan Datu -Bukit Sadok -gagal- Brooke -kumpulan -Disember 1932-Asun
Sungai Saribas Patinggi Abdul 1861-Meriam besar - kedua-tawan- menyerah diri -Pegawai
-serang Kuching - Bujang Sadok Daerah.
-Linggir -pengikutnya dikalahkan -rancangan -memusnahkan kubu Kuching
tewas -pertempuran - Rentap.
Diketahui
- Pertempuran -sebulan - Serangan-ramai -Asun dipenjarakan
-Kapal-perahu -Rentap -ditewaskan- -terkorban -James -dibuang daerah ke
pasukan Syarif Bukit Lanjak Lundu.
Brooke -melarikan diri

Kesimpulan
-kebangkitan - dipatahkan - SBUB- keluarga Brooke -mengukuhkan lagi kedudukan mereka di sana.

16. Jelaskan sebab yang membawa kepada penubuhan Persekutuan 1896, nyatakan kejayaan dan kelemahan sistem persekutuan.

Pengenalan
*Pada tahun 1893,Frank Swettenham mencadangkan pembentukan sebuah persekutuan yang terdiri daripada Perak, Selangor, Negeri Sembilan,

dan Pahang.
*Perjanjian Persekutuan ditandatangani pada tahun 1895 dan dikuatkuasakan pada 1 Julai 1896. Perjanjian ini telah membawa kepada
penubuhan Negeri-negeri Melayu Bersekutu (NNMB) yang terdiri daripada Perak,Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang.

Sebab-sebab Penubuhan Persekutuan 1896

Masalah kewangan Pahang Mengurangkan kuasa Keseragaman pentadbiran Dasar penjajah British
Residen/Gabenor
*British campur tangan di *Empat-empat buah negeri *Sejak tahun 1890-an,
Pahang pada tahun 1888. *Residen empat-empat buah Melayu tidak mempunyai kerajaan British telah
*Hadapi masalah kewangan negeri bertindak tanpa sebarang penyelarasan dan menggalakkan tanah jajahan
akibat menentang British. panduan jelas. keseragaman. dan negeri-negeri
*Pahang banyak meminjam *Residen ada kuasa yang *Setiap negeri ada sistem naungannya menubuhkan
dari Negeri-negeri Selat. lebih luas daripada sultan. kehakiman,undang-undang persekutuan.
NNS tidak lagi mampu beri Gabenor NNS yang tinggal tanah, dan sistem *British telah memulakan
pinjaman kerana turut jauh di Singapura x dapat percukaiannya tersendiri. dasar ini dengan jayanya di
hadapi masalah kewangan. mengawal residen *Pembentukan Persekutuan Australia dan Afrika.
*British bimbang & mereka *Residen jadi terlalu membolehkan sumber di *Oleh itu, British juga mahu
ada 2 pilihan, tarik diri dari berkuasa sehingga Sultan keempat-empat buah negeri bentuk persekutuan di
Pahang tanpa selesaikan dan Majlis Mesyuarat Melayu ini digunakan NNMB.
masalah atau cari Negeri tidak berupaya secara optimum.
penyelesaian lain. mengawal mereka. *Apabila semua negeri yang
*Martabat British jatuh *MMN hanya berfungsi disatukan juga dapat
sekiranya British tarik diri. meluluskan usul yang menghadapi ancaman anasir
*Pembentukan Persekutuan dibentangkan oleh residen. luar secara bersama.
adalah penyelesaian paling *Oleh itu, terbentuknya
baik atas alasan negeri kaya Persekutuan untuk
seperti Perak dan Selangor mengurangkan kuasa
dapat membantu Pahang. residen.

Kejayaan Persekutuan 1896

Perkembangan ekonomi yang pesat Penubuhan Persidangan Raja-raja Melayu Durbar (1897)
*Kemajuan ekonomi paling pesat ialah perusahaan getah dan bijih *Persekutuan mewujudkan penyatuan NNMB dgn gabungan yang
jelas buat pertama kalinya.
timah. Nqmun, getah ini tidak untungkan masyarakat peribumi. *Sultan NNMB bertemu & berbincang tentang adat,agama Islam, &
*Orang Melayu ada kawasan getah yang kecil. Pihak yang kebajikan orang Melayu.
menikmati keuntungan ialah saudagar Cina & British.
*Selepas tahun 1913, pengenalan kapal korek membolehkan *Ahli Durbar iaitu Pesuruhjaya Tinggi iaitu Sir Frank Swettenham,
perusahaan bijih timah dikuasai oleh orang Eropah. 4 orang Sultan iaitu Sultan Idris, Sultan Ahmad, Sultan Abd Samad
*Bijih timah turut membangunkan ekonomi infrastuktur Tanah & Tuanku Muhammad, Residen Jeneral iaitu Hugh Clifford, dan 4
Melayu & kewangan negara juga bertambah. orang Residen. Durbar 1 diadakan pada tahun 1897 di Kuala
*Pada tahun 1896, kewangan berjumlah $8434.083 telah meningkat Kangsar, Perak & Durbar 2 di Kuala Lumpur pada tahun 1903.
kpd $105 404.458 pada tahun 1927. Jumlah eksport juga meningkat *Melalui Durbar, sultan kritik pemusatan kuasa residen. Sultan juga
daripada $28 396.855 pada tahun 1896 kepada $445 600.203 pada tidak berpuas hati tentang pertambahan pegawai British. Sultan
tahun 1926. seru kuasa mereka dikembalikan.

Kelemahan Persekutuan 1896

Kuasa terletak pada Pesuruhjaya Tinggi
*Pada Durbar 2, Sultan Idris mencadangkan dasar desantralisasi (pemulangan kuasa). Residen Jeneral iaitu Frank Swentenham seharusnya bahagikan
kuasanya dalam kalangan Sultan.
*Kesan cadangan Sultan Idris, langkah pertama ke arah pengagihan kuasa pusat bermula pada tahun 1909 dengmn penubuhan Majlis Mesyuarat
Persekutuan (MMP).
*MMP sepatutnya menjadi sebuah badan penasihat kepada sultan tetapi sultan hanya jadi ahli biasa saja. Sultan tiada kuasa mempengerusikan MMP atau
membatalkan usul yang dibentangkan. Ini bermakna MMP boleh menjalankan tugasnya tanpa kehadiran sultan.
*Segala usul yang diluluskan oleh MMP ditandatangani oleh Pesuruhjaya Tinggi dan bukannya sultan.
*Pemusatan kuasa terletak pada tangan PT selaku Presiden MMP di mana PT ada kuasa luas seperti mencalonkan ahli-ahli rasmi dan tidak rasmi,
memberhentikan ahli-ahli tidak rasmi sebelum tamat tempoh perkhidmatan mereka.

Kehilangan kuasa sultan
*NNMB tidak memenuhi syarat pentadbiran sebagai sebuah persekutuan. Sepatutnya, setelah empat-empat buah negeri Melayu itu dijadikan Persekutuan,
salah seorang daripada keempat-empat Sultan dijadikan Ketua Kerajaan Persekutuan. Namun, dalam NNMB yang berkuasa ialah Residen Jeneral iaitu
Hugh Clifford sebagai Ketua Kerajaan Persekutuan.
*Selain itu, lebih banyak pegawai British dilantik dalam jabatan Persekutuan. Dengan demikian, kuasa sultan semakin merosot jika dibandingkan di
bawah Sistem Residen.

Residen Jeneral bertambah berkuasa
*Persekutuan memberikan kuasa yang luas kepada Residen Jeneral iaitu Hugh Clifford.
*Hampir semua kuasa dan tugas Residen dipindahkan ke tangan Residen Jeneral.
*Pesuruhjaya Tinggi yang berada di Singapura tidak berupaya mengawal dan mengawasi Residen Jeneral.

Kesimpulan
* Penubuhan Persekutuan 1896 menyebabkan sultan kehilangan kuasanya dan kuasa hanya berpusat pada residen general sahaja.
* Hal ini telah membawa kepada dasar desantralisasi 1909.

17(a) Bincangkan faktor-faktor yang mempengaruhi
perkembangan perusahaan getah di Tanah Melayu
sehingga awal abad ke-20.

Pengenalan

- Perusahaan getah- berkembang pesat- pertengahan tahun 1890-an
- Getah- diusahakan secara ladang- menjadi tanaman dagangan yang utama- selepas

perang dunia pertama

Peranan H.N Ridley Dasar kerajaan hegeri-negeri Melayu Kejatuhan Harga Kopi
Bersekutu
- Tahun 1888, H.N Ridley- - 1890 an- Pokok-pokok
dilantik sebagai pengarah - Tahun 1897- tanah- kopi- diserang penyakit-
botanical- Singapura- dikenakan cukai tanah serangan kupu-kupu
bertindak aktif- sebanyaj 10 sen seekar- hackward
menggalakkan tempoh sepuluh tahun
penanaman getah yang pertama - Kegagalan penanaman
kopi- selepas tahun
- Menyedari bahawa keadaan - Selepas tempoh tersebut- 1895- harga kopi jatuh
iklim dan bentuk muka bumi- cukai tanah- dinaikkan- 50 teruk- penawaran yang
sesuai- penanaman getah sen seekar- Cukai ke atas berlebihan- Brazil
secara besar-besaran getah hanya 2.5% selama 15
tahun daripada Tarikh kerja - Penanaman getah
- Memperkenalkan baka dimulakan- selepas itu, menggantikan
getah jenis hivea brasillensis cukai tidak melebihi 5% perusahaan kopi

- Memperkenalkan cara - 1905- British- memberikan
torehan terbaik- torehan 4% dividen kepada syarikat
tulang ikan herring- pengusaha getah-
menghasilkan getah- pengecualian cukai- 50
tanpa merosakkan pokok