รูปภาพภาคผนวก

28

ผังมโนทัศน์แผนการจดั การเรียนรู้
หนว่ ยการเรยี นที่ 3 สืบสานนาฏศลิ ป์

เรอ่ื ง นาฏศลิ ป์สรา้ งสรรค์

จีบปรกหนา้

จีบชายพก จีบปรกขา้ ง วงหนา้ วงบน
ต้งั วง วงกลาง
จีบส่งหลงั จีบ มว้ นจีบ
สะบดั จีบ วงล่าง
จีบหงาย

จีบควา่

การเคลื่อนไหวมอื

ทกั ษะพนื้กาฐราฝนึกกหาดั รนฝาึ กฏหศิลดั ปน์ าฏศิลป์
(นาฏยศัพท์)

ยกเทา้ การเคลอ่ื นไหวเมทือ้า จรดเทา้
ประเทา้ กระทุง้

กระดก กา้ วหนา้

กระดกเส้ียว กระดกหลงั การกา้ วเทา้
กา้ วไขว้ กา้ วขา้ ง

29

แผนการจัดการเรียนรู้

กล่มุ สระการเรยี นรู้ ศิลปะ สาระที่ 3 นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาป่ีท่ี 1
หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 3
แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 2 เรอ่ื ง สืบสานนาฏศลิ ป์ เวลา 4 ชว่ั โมง
เวลา 1 ชว่ั โมง
เรื่อง นาฏศิลป์สร้างสรรค์ (ทักษะพ้นื ฐานการฝึกหดั นาฏศิลป์)

มาตรฐานท่ี ศ 3.1 เข้าใจและแสดงออกทางนาฏศิลป์อย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์วิจารณ์ คุณค่า
นาฏศิลป์ ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดอิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใช้ในชวี ิตประจาวัน

มาตรฐานการเรยี นรชู้ ่วงชั้น
เคลื่อนไหวรา่ งกาย เพ่ือส่อื ความหมาย

1. สาระสาคัญ
นาฏศิลป์ไทยเป็นวิชาที่ว่าด้วยศิลปะการฟ้อนรา การละคร โดยใช้สรีระส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ใน

การแสดงออก เพ่ือสื่อความคิด จินตนาการให้ผู้ชมเกิดอารมณ์คล้อยตาม จากท่าทาง ท่ีแสดงออก
นาฏศิลป์ไทยเป็นการแสดงท่ีได้รับการยอมรับ ว่ามีความสวยงามท่าราอ่อนช้อย การแต่งกายสวยงาม
แสดงถึงความเป็นไทย การที่ผู้แสดงจะทาการถ่ายทอดท่าราให้สวยงามได้นั้นต้องมีการฝึกหัด ฝึกฝนให้เกิด
ทักษะเบื้องต้น เริ่มตั้งแต่ฝึกหัดดัดมือ ดัดแขน ตั้งวง การจีบ การน่ัง การยืน การประเท้า การยกเท้า
การก้าวเท้า เพอื่ ใหเ้ กิดความชานาญ และพัฒนาเป็นทา่ ราที่ อ่อนชอ้ ย สวยงามตอ่ ไป

2. ผลการเรียนรทู้ ี่คาดหวัง
แสดงออกทางนาฏศลิ ป์ ในรูปแบบตา่ ง ๆ บนพ้ืนฐานความงาม

3. จุดประสงค์
1. รูแ้ ละเข้าใจความหมายของนาฏศลิ ป์
2. ปฏบิ ัตติ ามนาฏยศพั ท์การดัดมอื การดัดแขน การตั้งวง การจีบ การน่ัง การประเท้า การยกเท้า
การกา้ วเทา้
3. สามารถนาความรจู้ ากนาฏยศัพท์ไปประยุกต์ สรา้ งสรรค์ทา่ ราได้

4. สาระการเรยี นรู้ ก้าวข้าง
ทักษะพ้ืนฐานในการฝึกหัดนาฏศิลป์ เช่น จีบ ตั้งวง การดกเท้า ก้าวเท้า ประเท้า ยกเท้า

ฯลฯ

30

5. กจิ กรรมการเรียนรู้
5.1 ขั้นเตรียม
1. ทดสอบก่อนเรยี น
2. ครูบอกเร่ืองที่จะเรียนใหน้ ักเรยี นทราบ
3. ครแู ละนักเรียนรว่ มกันสนทนาถึงประสบการณ์เดิมท่ีเก่ียวกับท่าราตามท่ีนักเรียนเคยเห็นและ

นักเรยี นปฏบิ ัติบา้ งแล้วตามทสี่ ถานทีต่ ่าง ๆ เช่น การแสดงละคร โทรทัศน์ มหรสพ ตามงานวัด
4. ครูให้นกั เรียนแบ่งกลมุ่ ๆ 5 – 6 เตรียมปฏิบัตกิ จิ กรรม

5.2 ข้นั สอน
1. นักเรยี นดแู ผนภาพแสดงท่า จบี ตง้ั วง ลอ่ แก้ว กระดกเท้า ฯลฯ
2. ครูแสดงแผนภาพนาฏยศัพท์ จบี ตง้ั วง กรายมือ ลอ่ แก้ว ใหน้ กั เรียนบอกว่า

เปน็ ท่าอะไร และให้ออกมาแสดงท่าให้เพ่ือนดู
3. ครูอธิบายความหมายของนาฏยศัพท์ว่า คือศัพท์เก่ียวกับท่ารา เป็นคา ท่ีใช้ใน

วงการนาฏศลิ ป์ไทยทส่ี ามารถส่ือความหมายกนั ได้
4. ครูอธิบายถึงวิธีฝึกทักษะเบ้ืองต้น โดยเริ่มจากการดัดมือ การดัดแขน การจีบ การตั้งวง

การนัง่ การประเท้า การยก การกา้ วเทา้
5. ครูสาธิตท่านาฏยศัพท์ การดัดมือ การดัดแขน การต้ังวง การจีบ การนั่ง การยืน

การประเทา้ การยกเท้า การกา้ วเท้า และให้นกั เรยี นปฏิบตั ิตาม

5.3 ขน้ั ฝึก
1. ครใู หน้ กั เรียนแตล่ ะกลมุ่ ศกึ ษา ใบความรู้ การปฏบิ ัตทิ า่ นาฎยศัพท์ ฝกึ ปฏิบตั ิ

ในกลุ่มจนชานาญ
2. ครูสังเกตการปฏิบัติท่านาฏยศัพท์ของนักเรียน และให้นักเรียนกลุ่มอื่นช่วยกันวิจารณ์ของ

เพ่ือนว่าท่าทางถกู ต้องหรือไม่ มีขอ้ ควรปรับปรงุ แกไ้ ขอย่างไร
3. ครูให้เสนอแนะเพิ่มเติม และสาธิตท่าทางนาฏยศัพท์ที่ถูกต้องอีกครั้งหนึ่ง แล้วให้นักเรียน

ปฏบิ ัตติ ามเพือ่ ใหเ้ กดิ ความชานาญ
5.4 ข้นั นาไปใช้
1. ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายกลุ่มว่า การปฏิบัติท่านาฏยศัพท์มีประโยชน์อย่างไร และ

สามารถนาไปใช้ในโอกาสใดบ้าง และแนะนาให้นักเรียนศึกษาความรู้เพ่ิมเติมจากแหล่งต่าง ๆ เช่นเว็บไซด์
การศึกษาท่ีเก่ียวข้องกับการนาฏศิลป์ ให้นักเรียนจัดทาเอกสาร แนะเกี่ยวกับท่าราต่าง ๆ เพ่ือให้เกิดความ
นา่ สนใจเรยี น และใชเ้ ปน็ แหลง่ เรียนรู้ โดยจัดทาเป็นแฟ้มสะสมงาน

31

5.5 ขัน้ สรุป
1.ครแู ละนักเรียนชว่ ยกันสรุปเก่ียวกับนาฏยศัพท์ ทักษะพ้ืนฐานในการฝึกหัดนาฏศิลป์ และ

ปฏบิ ัตพิ รอ้ มกนั อกี คร้งั ครแู นะนาให้นกั เรยี นไปฝกึ ปฏิบัติเพิ่มเติมให้เกิดความชานาญและเพ่ือทบทวนความรู้ให้
นกั เรียนทาใบงาน(วาดภาพ ทา่ นาฏยศัพท์ ที่นักเรียนชอบ) โดยบูรณาการกับวชิ าศิลปะ

2. ครปู ระเมินผลงานของนักเรยี นพร้อมท้งั นัดหมายการเรียนครั้งตอ่ ไป
6. วัสดุอปุ กรณ์ / สื่อ / แหล่งเรียนรู้

1. แบบทดสอบกอ่ นเรียนเร่ืองนาฏยศัพท์
2. บัตรคา นาฏยศัพท์ เกี่ยวกบั จบี ตงั้ วง กรายมอื ลอ่ แกว้
3. แผนภาพ จีบ กระดกเทา้ ก้าวเท้า ต้งั วง ล่อแกว้
4. ส่ือวีดิทศั น์ เกย่ี วกับนาฏยศพั ท์
5. เครือ่ งเลน่ ซี ดี
6. ใบความรู้ เร่อื งนาฏยศัพท์
7. ใบงาน
8. วสั ดอุ ปุ กรณ์การวาดภาพระบายสี เช่น กระดาษ สชี นดิ ตา่ ง ๆ
7. การวัดและประเมินผล
7.1 วิธกี ารวดั

- ทดสอบก่อนเรียน
- สงั เกตพฤตกิ รรม การปฏิบัตกิ ิจกรรม ผลสาเร็จของงาน
- สังเกตพฤติกรรม การปฏบิ ัติกิจกรรม ความรับผิดชอบ
7.2 เครื่องมอื วดั
- แบบทดสอบกอ่ นเรียน
- แบบทดสอบตนเองเร่ืองนาฏยศพั ท์
- แบบประเมนิ ความรบั ผดิ ชอบ
7.3 เกณฑก์ ารวดั
- การผ่านการประเมินผลการทดสอบก่อนเรยี น – หลังเรยี น ร้อยละ 60
- นักเรยี นผ่านการประเมิน 2 ทุกข้อ ค่าเฉลีย่ 2.00
7.4 ส่ิงที่ต้องการประเมิน
1) ด้านความรู้ (K)

1.1 การสรุปและการวเิ คราะห์ “นาฏศลิ ป์สรา้ งสรรค์”
2) ดา้ นทกั ษะความสามารถ(P)

2.1 ผลสาเรจ็ ของงานและทักษะการแสดง
3) ดา้ นคุณลกั ษณะ(A)

3.1 ความรบั ผดิ ชอบ

32

7.5 เกณฑก์ ารประเมินผลงานและกิจกรรมการเรียนรู้

ประเดน็ ระดับคะแนน น้าหนกั
2
การประเมิน 4 3 2 1
วิเคราะห์และ 6
การวเิ คราะห์ วเิ คราะหแ์ ละสรุป วิเคราะหแ์ ละสรปุ วิเคราะหแ์ ละ เนื้อหาไมไ่ ด้
ผลงานไม่ 2
และผลการ ถงึ เรื่องทเ่ี รยี นได้ ถึงเรือ่ ง ทีเ่ รยี น เน้อื หาได้ เขยี น สมบรณู ์

สรุป ถึงเรอื่ ง ชดั เจน สรปุ เนือ้ ได้ ชัดเจน สรปุ อกั ษร ถกู ต้อง ผลงานตอ้ งปรับ
ปรุง ขาดความ
“นาฏศลิ ป์ หาครบถ้วน เน้ือ หาครบถว้ น ชดั เจน สะอาด มัน่ ใจ ลลี าไม่
เป็นไปตาม
สร้างสรรค”์ สมบูรณ์ เขียน สมบรู ณ์ เขยี น ตัว จงั หวะ

ตัวอักษรถูกต้อง อักษรถกู ต้องชดั ไมส่ นใจตงั้ ใจใน
การเรียน ไมใ่ ห้
ชดั เจนสะอาดเป็น เจนสะอาดเป็น ความรว่ มมือใน
การทางาน
ระเบียบ สบื ค้น ระเบียบ

ข้อมลู เพิ่มเติม

ผลสาเรจ็ ของ ผลงานมี ผลงานสมบูรณ์ ผลงานสมบรู ณ์

งานและทักษะ ประสิทธิภาพและ น่าสนใจ ทา่ ทาง แต่ มี

การแสดง เปน็ ท่ีประจักษ์ มน่ั ใจ แต่งขาด ขอ้ บกพร่องเลก็

ต่อผู้ชม มีความ ความพร้อมใน นอ้ ย ทา่ ทาง

น่าสน ใจใน การ การแสดง ออกมี เคอะเขินไม่

กลา้ แสดง ออก มี ลีลาท่าทางผสม มนั่ ใจ ลลี า ผสม

ลลี าท่าทาง กลมกลนื กลมกลนื

สวยงาม

ความ มีความ สนใจตั้งใจใน ไม่ค่อยสนใจ

รบั ผิดชอบ กระตือรือรน้ การ เรียน ตง้ั ใจ ตัง้ ใจ ในการ

สนใจต้งั ใจเรียน ทางานและ เรยี นไม่ค่อย

ต้ังใจทางาน แสดงออกได้ ตง้ั ใจทางาน

และแสดงเป็น และไมก่ ลา้

อย่างดี แสดง

33

7.6 ระดบั คุณภาพ

เกณฑก์ ารให้คะแนน ความหมาย

31 - 40 4 ดมี าก

21 – 30 3 ดี

11 – 20 2 พอใช้

1 - 10 1 ปรับปรุง

1. ความเหน็ ของผู้บรหิ าร

ได้ทาการตรวจแผนการสอนของนางเยาวลกั ษณ์ ศรนี วล แล้ว มีความคิดเหน็ ดังนี้

เป็นแผนการสอน

 ดมี าก

 ดี

 พอใช้

 ควรปรับปรุง

ดาเนนิ การจดั กจิ กรรมไดน้ าเอากระบวนการเรยี นรู้

 ทีเ่ น้นผูเ้ รียนเปน็ สาคัญใช้ในการจดั กจิ กรรมการเรียนการสอน

 ทีไ่ ม่เน้นผเู้ รยี นเปน็ สาคัญ ควรปรบั ปรุง

เป็นแผนการสอนท่ี

 นาไปใช้จรงิ

 ควรปรบั ปรุงก่อนนาไปใช้

ขอ้ เสนอแนะอนื่ ๆ

............................................................................................................................................................

............................................................................................................................. ...............................

................................................................................................................................................ ............

ลงชอื่

(นางสาววรญั ญา ชัยพิกลุ )
ผ้อู านวยการโรงเรยี นชมุ ชนวดั ทา่ เดือ่
9. บันทึกผลการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชือ่ ผ้บู นั ทึก
(นางเยาวลกั ษณ์ ศรีนวล)

34

เพลงฟ้อนจุ้มสะหลีศรที า่ เดื่อ

“ฟอ้ นจมุ้ สะหลีศรีทา่ เดอ่ื ” ชุดน้ีเปน็ การแสดงมุ่งเน้นที่พัฒนานักเรียนในการจัดการเรียนการสอน
เพ่ือให้นักเรียนมีความรักในท้องถิ่นและบ่งบอกถึงความเจริญทางวัฒนธรรมอันดีงามความอุดมสมบูรณ์ของ
ตาบลสันผีเส้ือ เน่ืองจากเหมาะสมกับทักษะการเรียนรู้ของนักเรียนตามคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน
และโรงเรียน และสามารถตอบสนองคุณธรรมพ้ืนฐาน ๘ ประการ ประกอบด้วย ขยัน ประหยัด ซ่ือสัตย์ มี
วินัย สุภาพ สะอาด สามัคคีและมีน้าใจ ได้อย่างชัดเจน และเป็นรูปธรรม โดยเรียบเรียงเนื้อร้องใส่ทานอง
เพลง ทักษะขบวนการคิดประดิษฐ์ท่าราประกอบเพลงและการแสดงบทบาทสมมติ มาถ่ายทอด และให้
นกั เรยี นได้ฝกึ ปฏิบตั เิ ปน็ การบรู ณาการองคค์ วามรู้ ของสาระการเรียนรู้นาฏศิลป์ในชีวิตประจาวันของนักเรียน
อกี ด้วย

ท่ารานั้น ประดิษฐ์ท่ารา โดยใช้นาฏยศัพท์และภาษาท่าเป็นพื้นฐาน ในการตีท่าประกอบเพลงจากเนื้อร้อง
ทานองเพลง คิดประดษิ ฐท์ า่ ราขึน้ มาใหม่ให้มีความสวยงามตามแบบนาฏศิลไ์ ทย ในชุดฟอ้ นจมุ้ สะหลศี รที า่ เดอื่

ฟ้อนจุ้มสะหลศี รีท่าเดื่อ
ทานองเพลง ใช้ทานองเพลงพ้ืนเมอื งลา้ นนา

สันผเี สอื้ เมืองเหนือถิน่ ล้านนา ดอกไมง้ ามตา หลากหลายพันธุ์มากมี
ชุมชนนา่ อยู่ ตลาดนา้ หลอ่ เลยี้ งชีวี ประชาสขุ ีเจริญย่งิ ลา้
น้าปงิ ไหลผ่านหลอ่ เลย้ี งชุมชน ผลติ ผลกสิกร กสกิ รรม
เก้าหมู่บ้าน เชิดชูวัฒนธรรม ทุกฝ่ายน้อมนาใชช้ ีวิตพอเพยี ง
บ้านทา่ เด่ือ สันผีเสอื้ วนั น้ี ดินดานา้ ดี สะดวกสบายใกลเ้ มือง (ซา้ )
พระเจ้าแสนแชท่ องคา นาพาร่งุ เรือง หายขนุ่ เคือง เหมือนแสงสว่าง กลางอัมพร
ชมุ ชนน่าอยู่พันธผ์ กู สุขสันต์ ทา่ เดอื่ เฮานั้น อยกู่ ันแบบเอ้ืออาทร
บา้ น วดั โรงเรียน อนามัยใสใ่ จประชากร ปดั เป่าทกุ ข์รอ้ นทา่ เด่ือร่มเยน็ สุขี

ดนตรรี บั

35

การจดั กจิ กรรมการเรยี นการสอนและเผยแพรน่ าฏศิลปไ์ ทย

การจดั กจิ กรรมการเรยี นการสอน

36

การเผยแพรน่ าฏศิลป์
ฝกึ ปฏิบตั ินาฏศลิ ปไ์ ทยให้มคี วามอ่อนช้อยสวยงาม

37

นาไปเผยแพร่ใหก้ บั ชมุ ชน

38

การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนนาฏศิลป์
การจัดกจิ กรรมการเรียนการสอนการฝกึ ความออ่ นตัว

39

การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนใหม้ ีความออ่ นช้อยสวยงาม
ฝกึ ซ้อมการแสดดงนาฏศลิ ป์

40

ฝกึ ซ้อมการแสดดงนาฏศิลป์ด้วยตนเอง
นาไปเผยแพรใ่ ห้กับชมุ ชน

41

นาไปเผยแพร่ใหก้ ับชุมชน
นาไปเผยแพร่ให้กับชุมชน

42

นาไปเผยแพร่ใหก้ บั ชมุ ชน

43

การเผยแพรใ่ นส่อื Social Media
เผยแพร่กลุ่ม Line โรงเรยี นชมุ ชนวัดทา่ เด่ือ เผยแพร่กลุม่ Line คมุ้ ผญาบา้ นฝ้ายทอง

เผยแพรก่ ลุ่ม Line คมุ้ ผญาครศู รลี ้านนา เผยแพรก่ ลุ่ม Line ผปู้ กครองนักเรียน
โรงเรียนชุมชนวดั ท่าเดอ่ื

44

เผยแพร่ใน YouTube ฟอ้ นจุ้มสะหลีศรที ่าเด่ือ

เผยแพร่ในกลมุ่ Line นกั ศึกษาฝึกประสบการณ์มหาวิทยาลยั ราชภฏั เชียงใหม่

45

เผยแพร่ใน Instagram

เผยแพรก่ จิ กรรมแลกเปลยี่ นเรยี นร้นู วัตกรรมการศึกษา

46

(School Innovention Sharing 2022)

47

เผยแพรก่ ิจกรรมหลกั สูตรทักษะดิจทิ ัลและการผลติ สอ่ื การสอนและสมรรถนะท่ีสาคัญสาหรบั บคุ ลากร
การศกึ ษาในยุคดจิ ิทัล ประเภทระดบั คุณภาพชีวิตและสมรรถนะของเด็กด้อยโอกาสในชุมชนเมือง จังหวดั
เชียงใหม่ ไดแ้ ก่ โรงเรียนเทศบาลวดั ศรีดอนไชย โรงเรยี นบ้านพระนอน โรงเรยี นป่าตาล โรงเรยี นบา้ นแมโ่ จ้

และโรงเรียนชุมชนวัดทา่ เดื่อ วนั ท่ี 17 ก.ค 65

เผยแพรใ่ น YouTube และ Page ใน Facebook ของโรงเรียนชมุ ชนวดั ท่าเด่ือ