การอ่านในชีวิตประจำวัน มัธยมศึกษา

รายวิชา ท๓๓๑๐๑ ภาษาไทย ๕

การอา่ นในชวี ิตประจาวัน

กลุ่มสาระการเรียนรูภ้ าษาไทย

ภาษาไทย หลักภาษาและการใชภ้ าษา

ชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ ๖

รายวชิ า ท๓๓๑๐๑ ภาษาไทย ๕

การอา่ นในชวี ิตประจาวัน

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

๑. อา่ นเรื่องต่างๆ แล้วเขียนกรอบแนวคิด ผังความคิด บันทึก
ยอ่ ความและรายงานได้

๒. สังเคราะห์ความรจู้ ากการอา่ นสอ่ื สง่ิ พิมพ์ส่อื อิเล็กทรอนิกส์
และแหล่งเรียนรู้ต่างๆ มาพัฒนาตนพัฒนาการเรียน และ
พัฒนาความรทู้ างอาชพี ได้

กลมุ่ สาระการเรยี นร้ภู าษาไทย

ภาษาไทย หลักภาษาและการใช้ภาษา

ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี ๖

การอา่ นในชวี ติ ประจาวัน ๑

๑ การอ่านเพอ่ื สังเคราะห์ความรู้

การอ่านเพื่อสังเคราะห์ความรู้ หมายถึง การอ่านที่ผู้อ่านต้อง
รวบรวมสารจากการอ่านมาเรียบเรียงเป็นความคิดและเกิดความเข้าใจ
เรื่องราวที่อ่านตรงกับเรื่องราวที่ผู้เขียนต้องการสื่อผู้อ่าน สามารถน า
ความรู้ ความคดิ หรอื สาระจากเร่อื งราวที่อ่านไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชนไ์ ด้

๑.๑ ความสาคญั ของการอา่ นเพอ่ื สังเคราะห์ความรู้

๑) เป็นเครื่องมือสาหรับการแสวงหาความรู้ โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในวัยึกษาา
เล่าเรียนจาเป็นต้องอ่านหนังสือเพื่อษารึกษาาหาความรู้ด้านต่าง ๆ
ษารอ่านจะช่วยเพิม่ พูนความรู้ ความคิดและประสบษารณ์ ทาให้มคี วาม-
เจรญิ งอษงามท้งั สตปิ ญั ญา อารมณ์

๒) เป็นเครื่องมือช่วยให้ประสบความสาเร็จในการประกอบอาชีพ เพราะ
สามารถนาความรูท้ ไ่ี ด้จาษษารอ่านไปพฒั นางานของตนได้

๓) เป็นเครื่องมือสืบทอดทางวัฒนธรรมของคนรุ่นต่อ ๆ ไป ษารอ่านช่วย
สง่ เสรมิ ความคิดสร้างสรรค์

๔) เป็นวิธีการส่งเสริมให้คนมีความคิดอ่านและฉลาดรอบรู้ เพราะ
ประสบษารณท์ ีไ่ ดจ้ าษษารอ่านเมื่อเษบ็ สะสม ษจ็ ะทาให้เษิดความคดิ เษิด
สติปญั ญา เป็นคนฉลาดรอบรู้ได้

การอา่ นในชวี ติ ประจาวัน ๒

๑.๑ ความสาคัญของการอา่ นเพื่อสงั เคราะหค์ วามรู้ (ต่อ)

๕) เปน็ กจิ กรรมทก่ี ่อให้เกิดความเพลิดเพลินบันเทิงใจ เป็นวิธีหนก่งใน
ษารแสวงหาความสขุ ใหษ้ บั ตนเอง และได้ประโยชน์ค้มุ ค่า

๖) เป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิต ทาให้เป็นคนที่สมบูรณ์ทั้งด้านจิตใจ
และบุคลิษภาพ เพราะเมื่ออ่านมาษย่อมรู้มาษช่วยส่งเสริมให้เษิด
วิจารณญาณในษารรับสาร สามารถนาความรู้ไปใช้ในษารดารงชีวิต
ได้อยา่ งมคี วามสุข

๗) เปน็ วิธกี ารหน่ึงในการพัฒนาระบบการสอื่ สาร และษารใชเ้ คร่ืองมือ
ทางอเิ ล็ษทรอนิษส์ต่างๆ ช่วยใหส้ ามารถติดตามความเคล่ือนไหวและ
ความเปล่ียนแปลงตา่ งๆ ของสงั คมโลษ

๘) เป็นเครื่องมอื ในการพัฒนา ทั้งในด้านระบบษารเมือง ษารปษครอง
ึาสนาประวตั ิึาสตร์ และสังคม

๙) ผู้ที่อ่านหนังสือสามารถสร้างความคิดและจินตนาการได้เอง
ในขณะทส่ี ื่อประเภทอื่นจะจาษัดความคิดของผู้อ่านมาษษว่า ดังนั้น
ษารอา่ นหนังสอื จะทาให้ผอู้ า่ นมีอิสระทางความคิด

การอ่านในชีวิตประจาวัน ๓

๑.๒ ความสาคญั ของการอ่านเพือ่ สังเคราะหค์ วามรู้

ษารอ่านเพื่อสังเคราะห์ความรู้เป็นษระบวนษารทาความเข้าใจสาร
ความหมายทผี่ ู้เขียนตอ้ งษารสื่อ โดยทีผ่ ู้อา่ นจะตอ้ งใช้ความรู้ ความคิด และ
จินตนาษารของตนเอง ทั้งนี้ผูอ้ า่ นต้องเลือษข้อมลู ที่จาเป็นสาหรับประเด็นท่ี
ตอ้ งษารสังเคราะห์

ษารอ่านเพ่ือสงั เคราะหค์ วามรู้จงก ควรใชแ้ นวทางในษารอา่ น ดังน้ี

๑) พิจารณาแหล่งข้อมูล ษารค้นหาข้อมูลปัจจุบันมีหลาย
ช่องทางสิ่งที่ควรคานกงมาษที่สุดคือ คุณภาพของข้อมูล
ความถษู ต้อง ความนา่ เชอื่ ถือและความทนั สมยั ของขอ้ มลู

๒) จับใจความสาคัญของเรื่อง เพื่อให้ทราบถกงประเด็นสาคัญ
ท้ังประเด็นหลษั และประเด็นรองที่ปราษฏในเน้อื หา

๓) พิจารณารายละเอียดที่อาจเป็นประโยชน์ บางครั้ง
รายละเอียดบางส่วน เช่น ตัวอย่าง ษรณีึกษาา ข้อมูลสถิติ
ทป่ี ราษฏในเนอ้ื หาอาจเป็นข้อมลู ท่ีสามารถนามาใชป้ ระโยชน์ได้

การอ่านในชีวติ ประจาวัน ๔

ษารอ่านเพื่อสงั เคราะห์ความรจู้ กงควรใช้แนวทางในษารอ่าน (ต่อ)

๔) วิเคราะห์ข้อเท็จจริง ผู้รับสารที่ดีต้องรู้จัษสังเษต พิจารณา
ตรวจสอบความถูษต้องของข้อเท็จจริงที่ปราษฏ ไม่หลงเชื่อ
ขอ้ มลู ท่นี าเสนอโดยบดิ เบอื นข้อเทจ็ จรงิ

๕) วิเคราะห์ความคิดเห็นของผู้เขียน จะช่วยทาให้ผู้อ่านมี
โลษทัึน์และมุมมองตอ่ สิ่งตา่ ง ๆ ษว้างขางมาษข้นก

๖) พิจารณาความน่าเชื่อถือของสาร ผู้ส่งสารมีความรู้ความ
ชานาญในเรือ่ งดังษลา่ วหรอื ษารอ้างอิงขอ้ มลู จาษแหลง่ ตา่ ง ๆ

๗) วิเคราะห์กลวิธีการน าเสนอ มีความความเหมาะสมษับ
เนื้อเรอ่ื งหรอื ไม่ หรอื นาเสนอได้อย่างมปี ระสิทธิภาพเพยี งใด

๘) วิเคราะห์การใช้ภาษา ษารใช้โวหารภาพพจน์ ความเหมาะสมษับ
บริบทและสถานษารณห์ รือไมอ่ ยา่ งไร

การอ่านในชีวติ ประจาวัน ๕

๒ การอ่านเพอ่ื สงั เคราะห์ความรู้

๒.๑ ส่อื ส่ิงพมิ พ์

พจนานุษรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ึ. ๒๕๔๒ ได้ให้ความหมายคาที่
เษี่ยวษบั “สื่อสิง่ พมิ พ์” ไว้วา่ “สิง่ พิมพ์ หมายถงก สมดุ แผน่ ษระดาา หรือวัตถุใด
ใด ๆ ที่พิมพ์ขก้น รวมตลอดทั้งบทเพลง แผนที่ แผนผัง แผนภาพ ภาพวาด ภาพ
ระบายสี ใบประษาึ แผน่ เสยี ง หรอื ส่งิ อ่นื ใดอนั มีลัษาณะเช่นเดยี วษัน”

สอ่ื หมายถกง ทาษารตดิ ต่อให้ถงก ษัน ชัษนาใหร้ จู้ ษั ษัน
พิมพ์ หมายถกง ษารใช้เครื่องจัษรษดตัวหนังสือหรือภาพให้ติด
บนวัตถุ เช่น แผ่นษระดาาผ้า ทาให้เป็นตัวหนังสือหรือรูปรอยอย่างใด
อย่างหนก่ง โดยษารษดหรือษารใช้พิมพ์หิน เครื่องษลวิธีเคมี หรือวิธีอื่นใด
อนั อาจให้เษิดเป็นสงิ่ พิมพ์ขน้ก หลายสาเนา
๑) ประเภทของสอ่ื ส่งิ พิมพ์

ในที่นี้จะษล่าวถกงสื่อสิ่งพิมพ์ที่พบได้ในชีวิตประจาวัน ได้แษ่
สอื่ สิ่งพมิ พป์ ระเภทหนังสอื และสื่อส่งิ พมิ พเ์ ผยแพรข่ า่ วสาร

๑.๑) ส่อื ส่งิ พิมพ์ประเภทหนังสอื
(๑) หนงั สือสารคดี ตารา แบบเรยี น เป็นส่อื สง่ิ พิมพ์ท่ีแสดง

เนื้อหาวิชาษารในึาสตร์ความรู้ต่างๆ เพื่อสื่อให้ผู้อ่านเข้าใจ
ความหมายด้วยความรู้ที่เป็นจริง จกงเป็นสื่อสิ่งพิมพ์ที่เน้นความรู้
อยา่ งถษู ต้อง

(๒) หนังสือบันเทิงคดี เป็นสื่อสิ่งพิมพ์ที่ผลิตขก้นโดยใช้เรื่องราว
สมมติ เพื่อให้ผู้อ่านได้รับความเพลิดเพลิน สนุษสนานถ้ามีขนาดเล็ษ
เรียษวา่ หนังสอื ฉบบั ษระเปา๋ (Pocket Book)

การอ่านในชวี ิตประจาวัน ๖

๑.๒) สอื่ สง่ิ พิมพเ์ พ่อื เผยแพร่ข่าวสาร

(๑) หนังสือพิมพ์ เป็นสื่อสิ่งพิมพ์ที่ผลิตขก้นโดยนาเสนอ
เร่อื งราวข่าวสาร ภาพและความคิดเห็น ในลัษาณะของแผ่นพิมพ์
แผ่นใหญ่ที่ใช้วิธีษารพับรวมษัน สื่อสิ่งพิมพ์ชนิดนี้ได้พิมพ์ออษ
เผยแพรท่ ั้งลษั าณะหนังสือพิมพ์รายวัน รายสัปดาหแ์ ละรายเดอื น

(๒) วารสารนิตยสาร เป็นสื่อสิ่งพิมพ์ที่ผลิตขก้น โดย
นาเสนอสาระ ข่าวและความบันเทิง ที่มีรูปแบบษารนาเสนอท่ี
โดดเด่นสะดุดตา และสร้างความสนใจให้ษับผู้อ่าน ษาหนด
ระยะเวลาษารออษเผยแพร่ที่แน่นอน ทั้งลัษาณะวารสาร
นิตยสารรายปษั า์ (๑๕ วัน) และรายเดือน

(๓) จุลสาร เป็นสื่อสิ่งพิมพ์ที่ผลิตขก้นแบบไม่มุ่งหวังผล
ษาไร เป็นแบบให้เปล่าโดยให้ผู้อ่านได้ึกษาาหาความรู้
มีษาหนดษารออษเผยแพร่เป็นครั้ง ๆ หรือลาดับต่าง ๆ ใน
วาระพเิ ึา

(๔) สงิ่ พิมพ์โฆษณา
- โบรชัวร์
- ใบปลิว
- แผน่ พับ
- ใบปิด

การอ่านในชวี ติ ประจาวัน ๗

๒) แนวทางการอา่ นสอ่ื ส่งิ พมิ พ์
ส่อื สิ่งพิมพ์หลายประเภท ทั้งตารา วิชาษาร วารสาร นิตยสาร

หนังสือพมิ พ์ นวนยิ าย เร่ืองส้ัน สารคดี ผอู้ า่ นจงก จาเปน็ ที่จะต้องรูว้ ิธษี าร
เลอื ษอ่านสือ่ สิง่ พิมพ์ เพื่อจะได้อา่ นสือ่ สิง่ พิมพ์ทเี่ หมาะษับความต้องษาร
ของตนเอง เหมาะษบั เวลาและโอษาส ผูอ้ า่ นควรพิจารณาคุณค่าของสื่อ
แตล่ ะประเภท ดงั น้ี

๒.๑) การอ่านตาราวชิ าการ ควรดรู ายละเอยี ดตา่ ง ๆ ดังน้ี
(๑) พิจารณาด้านเนื้อหา จะต้องถูษต้องและสอดคล้องษับ

ชื่อหนังสือ หนังสือวิชาษารแขนงใด เนื้อหาษ็ควรจะเน้นแขนงนั้น
โดยเฉพาะ

(๒) พิจารณาข้อมูลและภาพประกอบ ควรดูว่ามีความ
ถูษต้องชดั เจน มคี วามน่าสนใจและเหมาะสมษับวชิ านน้ั หรือไม่

(๓) การใชภ้ าษา ควรเป็นภาาาท่ีถษู ต้องเหมาะสมษับ
แขนงวิชานั้น ๆ ษารสะษดและส่วนประษอบอื่น ๆ เช่น
รปู เลม่ คานา สารบญั เปน็ ต้น

การอา่ นในชีวติ ประจาวัน ๘

๒.๒) การอา่ นสารคดี เป็นสื่อสิ่งพิมพ์ที่มีเนื้อหาสาระในด้านษารให้
ความรคู้ วามคดิ พร้อมทั้งใหค้ วามเพลิดเพลินด้วย หนังสือประเภทนี้
มีหลายชนิด เชน่ วทิ ยาึาสตร์ ประวัติึาสตร์ ประวัติบุคคลสาคัญ
เป็นต้น โดยหนังสือสารคดีที่มีคุณภาพนั้นควรพิจารณาใน
รายละเอยี ดต่าง ๆ ดงั นี้

(๑) พิจารณาด้านเนื้อหาสาระ เนื้อหาต้องถูษต้องสมบูรณ์
รวมทั้งเสนอความคิดเห็นที่เป็นประโยชน์ต่อผู้อ่านและสัง คม
สว่ นรวม

(๒) พจิ ารณาวธิ ีการเขียน วิธษี ารเขียนสารคดีพิจารณาได้จาษ
หลษั เษณฑ์ ตอ่ ไปน้ี

๑. ษารวางโครงเรื่องและษารดาเนินเรื่อง สารคดีที่ดีต้องมีวิธีษาร
ดาเนินเรอื่ ง ตามลาดับ

๒. เรา้ ความสนใจ ข้อเขยี นทด่ี ีผเู้ ขยี นจะมีษลวิธีษารเขยี นท่ีจะดกงดูด
ความสนใจของผอู้ ่านใหต้ ิดตามอ่านไปเร่ือยๆ โดยไม่เษดิ ความ เบอื่ หน่าย
เชน่ ษารสอดแทรษ ความคดิ เห็นหรือเหตษุ ารณป์ จั จบุ ันที่น่าสนใจ หรือษาร
เล่าตานาน นทิ าน เษรด็ ขาขันตา่ ง ๆ เปน็ ตน้ ตอนปิดเรื่องษ็จบอย่างซาบซก้ง
ประทบั ใจหรอื ให้ข้อคิดอย่างใดอย่างหนก่ง เพื่อให้ผู้อ่าน อยาษติดตามอ่าน
ตอ่ ไป

๓. สานวนภาาา ภาาาทีใ่ ช้ในษารเขียนสารคดีเป็นถ้อยคาภาาาที่
ไพเราะ งดงาม มีสานวนษะทดั รดั อา่ นเข้าใจง่าย ไม่ใช้สานวนท่ีไม่สภุ าพ

๔. ส่วนประษอบอื่น ๆ ควรพิจารณาเษี่ยวษับผู้แต่ง และ
สว่ นประษอบ รูปเล่มของหนังสอื ถ้าสารคดนี ้ันเป็นหนงั สือเลม่ ษ็ควรมคี านา
สารบัญ เน้ือเรื่อง บรรณานุษรม ตามรูปแบบของหนังสอื

การอา่ นในชีวิตประจาวัน ๙

๒.๓) การอา่ นบนั เทงิ คดี

บันเทิงคดีเป็นสื่อสิ่งพิมพ์ที่แต่งขก้น เพื่อมุ่งให้ผู้อ่านเษิดความ
สนุษสนานเพลิดเพลิน อาจจะแทรษข้อคิดหรือคติสอนใจไว้ด้วยเพื่อเป็น
ษารพัฒนาอารมณ์และความรู้สกษ หนังสือประเภทนี้ ได้แษ่ นวนิยาย
เรือ่ งสัน้ วรรณคดี บทรอ้ ยษรอง บทละครซ่งก สามารถแตง่ เป็นรอ้ ยแษ้วหรือ
ร้อยษรองษ็ได้ตามความเหมาะสม ในษารพิจารณาเรื่องบันเทิงคดีควร
พิจารณาในด้านตา่ ง ๆ ดังนี้

(๑) โครงเรื่องและเน้อื เรื่อง ส่วนสาคัญของนวนิยายและเรอ่ื งสนั้ คือ
ษารเล่าเรื่อง โดยเล่าว่าเป็นเรื่องของใคร เษิดขก้นที่ไหน เมื่อไร
มีความสัมพันธ์ระหว่างเหตุษารณ์ต่าง ๆ ในเรื่องและระหว่างบุคคลใน
เรื่องเษี่ยวเนื่องษันไปโดยตลอด มีษารสร้างความสนใจให้ผู้อ่าน อยาษ
ตดิ ตาม นอษจาษนี้ เหตุษารณ์ที่เษิดขก้นในเนื้อเรื่องควรสมจริงและเป็นไป
อย่างสมเหตสุ มผล และมีส่วนประษอบปลีษยอ่ ยอน่ื ๆ เพ่อื ใหน้ า่ ติดตาม

(๒) การดาเนินเรอ่ื ง ส่วนสาคัญทชี่ ่วยใหเ้ รือ่ งนา่ สนใจชวนติดตาม
อยู่ที่ษารดาเนินเรื่อง ษารดาเนินเรื่องมีอยู่หลายวิธี เช่น ด าเนินเรื่อง
ตามลาดับวัย คือ เริ่มตั้งแต่ตัวละคร เษิดจนษระทั่งถกงแษ่ษรรม ดาเนิน
เรอ่ื งย้อนต้น คือ เลา่ เหตษุ ารณ์ในตอนท้ายเสยี ษ่อน แลว้ ย้อนษลบั

การอา่ นในชวี ติ ประจาวัน ๑๐

(๓) ตัวละคร ผู้เขียนมีวิธีษารแนะนาตัวละครได้หลายวิธี เช่น
ด้วยษารบรรยายรูปร่างลัษาณะและความรู้สกษของตัวละครเอง ด้วยษาร
บรรยายพฤติษรรมของตัวละคร หรือด้วยษารให้ตัวละครสนทนาษัน
เป็นต้น ษารบรรยายลัษาณะนิสัยของตัวละครที่ดีนั้นควรบรรยายอย่าง
สมจริง ตวั ละครตัวหนกง่ อาจจะมีลัษาณะนิสัยหลาย ๆ อย่าง ไม่ใช่ดีหรือไม่
ดีไปทางใดทางหนก่ง ความต้องษารของตัวละครที่ดีควรจะเหมือนคน
ธรรมดาทั่ว ๆ ไป เช่น มีความรัษ ความโษรธ ความเษลียด หรือต้องษาร
ความสนใจจาษผ้อู ืน่ เป็นตน้

(๔) แนวคดิ ของเรื่อง แนวคิดของเรื่องส่วนมาษผู้เขียนจะไม่บอษ
ตรง ๆ ผ้อู า่ นจะตอ้ งคน้ หาว่าไดแ้ นวคิดอย่างไร ตวั อย่างเชน่ เรอ่ื งลษู ผู้ชาย
ของึรีบูรพา ต้องษารแสดงษว่า ลูษผู้ชายนั้นมีความหมายอย่างไร
เรื่องจดหมายจาษเมืองไทยของโบตั๋น ต้องษารแสดงให้เห็น ข้อดีและ
ข้อเสียของคนไทย โดยเฉพาะนา้ ใจ ซ่งก ไม่เหมอื นษันษบั คนชาติอื่น เป็นต้น
นวนิยาย หรือเรื่องสั้นที่ดีนั้น ผู้อ่านต้องพิจารณาคุณค่าที่จะได้จาษเรื่อง
นัน้ ๆ ไมท่ างใดษ็ทางหนง่ก ได้

(๕) สานวนภาษา เป็นสิ่งสาคัญมาษอย่างหนก่งในษารพิจารณา
เลอื ษอา่ น นวนิยายและเรอ่ื งส้ัน ผอู้ ่านมษั จะรสู้ กษวา่ ตนเองชอบหรือไมช่ อบ
สานวนของนัษเขียนคนนั้นคนนี้ แต่บางคนษ็ไม่สามารถบอษได้ว่าเพราะ
เหตใุ ด สง่ิ ท่คี วรพจิ ารณาเษี่ยวษับสานวนภาาา คือ สานวน ภาาาของตัว
ละครในบทสนทนาต้องสมจริงและเหมาะสมษับตัวละคร ประโยคที่แห่ง
ควรษะทดั รัด สละสลวย เป็นสานวนท่สี ามารถสร้างอารมณ์และความรู้สษก

การอ่านในชีวติ ประจาวัน ๑

๒.๔) การอ่านวารสารและหนังสือพิมพ์ ในษารพิจารณาอ่านสื่อสิ่งพิมพ์
ประเภทนีค้ วรพิจารณา ดังน้ี

(๑) หนังสือพิมพ์ เป็นเครื่องมือสื่อสารที่จะษระจายข่าวคราวและ
เหตุษารณ์ต่าง ๆ ไปทั่วประเทึหรืออาจจะทั่วโลษ โดยเฉพาะหนังสือพิมพ์
รายวันเปน็ เคร่ืองมือส่ือสารที่เสนอ ขา่ วที่น่าสนใจที่เษดิ ขก้นในแต่ละวนั

ษารพิจารณาหนังสือพิมพ์รายวันจกงควรพิจารณาเษี่ยวษับข่าวว่า
มีส่วนในษารชว่ ยยษระดบั สงั คมให้สงู ขกน้ หรอื มปี ระโยชน์ตอ่ ชนหมู่มาษหรอื ไม่
หาษข่าวน้ันษระทบษระเทอื นต่อประชาชนส่วนใหญ่ เหตุษารณ์เหล่านั้นษ็ไม่
ควรนามาเสนอในหน้าหนงั สือพมิ พ์

ข่าวที่นาเสนอควรเป็นข่าวที่มีความเษี่ยวข้องษับษารปษครอง เึราฐษิจ
สังคม ษารึกษาา ษารอนามัย ษารประษอบอาชีพ เทคโนโลยีสมัยใหม่ในด้านต่าง ๆ
เหตษุ ารณท์ ี่ไม่ควรนาเสนอเป็นข่าว คือ เหตุษารณ์ที่อาจจะส่งผลทาลายความมั่นคง
ของชาตหิ รอื ทาลายวัฒนธรรมและประเพณีดง้ั เดมิ อันดีงาม

(๒) บทวิจารณ์ในหนังสือพิมพ์รายวันทุษฉบับจะมีบทวิจารณ์หรือ
บทวิเคราะห์ข่าว ซก่งเขียนเป็นลัษาณะบทความแสดงความคิดเห็นของ
ผ้เู ขียนเองประษอบษับข่าวทตี่ ้องษารวิจารณ์หรอื วเิ คราะห์น้นั

(๓) วารสาร เป็นหนังสอื ที่พมิ พจ์ าหนา่ ยตามษาหนดระยะเวลา เช่น
๗ วัน รายเดือน หรือรายปี เป็นต้น วารสารมีเนื้อหาเน้นทั้งสารคดี และ
บนั เทงิ คดี ข่าวสารทป่ี ราษฏมษั จะเปน็ ข่าวที่มีระยะเวลาเป็นข่าวต่อเนื่องษัน
เปน็ เวลานาน เชน่ ขา่ วเษีย่ วษบั นโยบาย ข่าวเษย่ี วษบั ษารเมอื ง เป็นต้น

ดังนั้น ษารอ่านวารสารจกงควรพิจารณาเลือษอ่านเรื่องที่สนใจ และควรจะ
พยายามอ่าน อย่างสม่าเสมอ นอษจาษพิจารณาเษี่ยวษับข่าวสารแล้ว สิ่งที่ควร
พจิ ารณาเพิ่มเติมคือรูปเล่ม ควรพิจารณาความเรียบร้อย และความคงทนของษารจัด
รูปเลม่ ใหเ้ หมาะสมษบั ราคา

การอา่ นในชีวิตประจาวัน ๑๑

๒.๒ สื่ออเิ ล็กทรอนกิ ส์

สื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Electronic media) หมายถกง สื่อท่ี
บันทกษสารสนเทึด้วยวิธีษารทางอิเล็ษทรอนิษส์ อาจอยู่ในรูปของสื่อ
บันทษก ข้อมูลประเภทสารแมเ่ หลษ็ เช่น แผ่นจานแม่เหล็ษชนิดอ่อนและ
สอ่ื ประเภทจานแสง บนั ทกษอษั ขระแบบดิจิทลั ไมส่ ามารถอ่านได้ด้วยตา
เปลา่ ต้องใชเ้ ครอื่ งคอมพิวเตอรบ์ ันทษก และอา่ นขอ้ มูล

ษารอ่านเป็นทัษาะในษารแสวงหาข้อมูล ข่าวสาร ข้อเท็จจริง
สาหรับคนทุษเพึทุษวัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่อยู่ในวัยเรียน นัษเรียน
นัษึกษาาที่ต้องใช้ข้อมูลในษารึกษาาเล่าเรียน เพื่อพัฒนาสติปัญญา
ตลอดจนหาข้อมูลเพื่อตอบสนองความต้องษารของตนเอง ปัจจุบันเป็น
ยคุ ไอที (Information Technology) ข่าวสารตา่ ง ๆ อยู่ในรูปของสื่อสาร
สนเทึ ซก่งมีให้เลือษหลาษหลาย ษารจะสืบค้นข้อมูลนั้น ผู้อ่านต้อง
พจิ ารณาว่าสอื่ สารสนเทึประเภทใดจะตอบสนองความต้องษารของตนได้
เพราะสื่อแต่ละประเภทจะมีเรื่องราวที่ต่างษันไป สื่อที่ได้รับความนิยม
อย่างมาษษค็ ือ สือ่ อิเลษ็ ทรอนษิ ส์

ในยคุ แห่งษารสื่อสารไรพ้ รมแดน ข่าวสารข้อมูลต่าง ๆ สามารถ
สอ่ื ถกงษันอย่างรวดเรว็ ซก่งมนุาย์เป็นส่วนหนก่งของสังคมจกงจาเป็นต้องเป็น
ผทู้ นั ตอ่ เหตษุ ารณ์ ควรใสใ่ จข้อมลู รอบตัวเพือ่ พฒั นาทัษาะความรู้ เพราะ
ขา่ วสารข้อมูลษ็นับว่าเป็นส่วนหนก่งที่ช่วยในษารเข้าสังคม ผู้อ่านสามารถ
เลือษอ่านสารสนเทึได้ตามความพกงพอใจ แต่ควรจะใช้วิจารณญาณ
พจิ ารณาความเหมาะสมเพ่ือษารสังเคราะหค์ วามรูจ้ าษษารอ่าน ดงั นี้

การอา่ นในชวี ิตประจาวัน ๑๒

๑. ษารอ่านสื่ออิเล็ษทรอนิษส์ ควรตรวจสอบความน่าเชื่อถือ
เมื่อจะนาไปอ้างอิงษ็ต้อง ตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลโดย
เปรยี บเทียบจาษสือประเภทตา่ ง ๆ ประษอบษัน

๒. ษารอ่านสื่ออิเล็ษทรอนิษส์ควรตรวจสอบความถูษต้อง ข้อมูล
ที่ดีต้องมีความถูษต้องและครบถ้วน ดังนั้น จกงจาเป็นอย่างยิ่งที่จะต้อง
อา้ งอิงขอ้ มูลมาษษวา่ หนก่งแหลง่ ข้อมูลที่ขาดความถษู ต้องสามารถประเมิน
ไดจ้ าษขอ้ มลู ที่ไมร่ ะบวุ นั ที่ไวใ้ นเอษสารซงก่ ทาให้ข้อมูลที่มีษารเปลี่ยนแปลง
อย่างรวดเร็วอาจขาดความถูษต้องได้ ข้อมูลที่มีความคลุมเครือไม่
เฉพาะเจาะจง ใหข้ ้อมูลเพียงด้านเดยี วโดยไม่ษล่าวหรือวิเคราะห์ถกงข้อมูล
อีษดา้ นหนงก่

๓. ษารอ่านสื่ออิเล็ษทรอนิษส์ควรคานกงถกงความทันสมัยเป็น
ปัจจุบัน โดยเฉพาะข้อมูลทางด้านษารแพทย์ วิทยาึาสตร์ ธุรษิจ และ
เทคโนโลยี ซก่งมีษารเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ส่งผลให้ข้อมูลดังษล่าว
ล้าสมัยได้อย่างรวดเร็ว ดังนั้น ผู้อ่านจกงต้องตรวจสอบว่าข้อมูลนั้นยังมี
ความทนั สมยั หรอื ไม่

๔. ษารลาดับข้อความที่จะนามาสนับสนุนความคิดหลัษ
ข้อเท็จจริง ข้อคิดเห็น ความรู้สกษ อารมณ์ และเจตนาของผู้เขียน
ความคิดแทรษ ความคิดเสริมที่เษิดขก้นอย่างเป็นระเบียบ ชัดเจน มีสาระ
มีเหตผุ ล นา่ เชื่อถือ

๕. ควรมีตัวอย่าง หรือข้อมูลอื่น ที่จะทาให้เรื่องมีน้าหนัษเป็นท่ี
นา่ เชือ่ ถอื

การอา่ นในชวี ติ ประจาวัน ๑๓

๓ การเขียนกรอบแนวคิดจากการอา่ น

๓.๑ ความหมายและความสาคญั ของการเขียนกรอบแนวคิด

ษารเขียนษรอบแนวคิดจาษษารอ่าน หมายถกง ษารเชื่อมโยง
ความสมั พันธ์ของขอ้ มูลทัง้ หมดท่เี ปน็ องค์ประษอบของสิ่งใดสิ่งหนก่ง เรื่อง
ใดเรื่องหนก่งได้อย่างชัดเจน โดยมีษารจัดระบบจัดลาดับความสาคัญของ
ขอ้ มลู เพอื่ สรา้ งความคิดรวบยอดของส่งิ นน้ั ๆ

ษารเขยี นษรอบแนวคิดจาษษารอ่านจกงเป็นษารจัดษลุ่มความคิด
รวบยอดเพ่ือให้เหน็ ความสาคัญของความคิด ระหว่างความคิดหลัษและ
ความคิดรอง จาษคานิยามดังษล่าวแสดงให้เห็นว่า สิ่งที่สัมพันธ์ษับษาร
เขยี นษรอบแนวคดิ คอื ษารคดิ

ษล่าวได้ว่า ษระบวนษารคิดเป็นษารทางานของสมอง เษิดขก้น
เมื่อมนุาย์เผชิญษับสิ่งแวดล้อมรอบตัว รับรู้ข้อมูล รวมถกงสถานษารณ์
ต่างๆ แล้วเษิดปัญหาหรือข้อสงสัย จกงใช้สติปัญญาในษารคิด พิจารณา
ไตร่ตรอง ด้วยษารนาพื้นฐานความรู้และประสบษารณ์เดิมมาผนวษษับ
ความรู้ใหม่ จนษระทั่งได้คาตอบ พบทางออษหรือเษิดความรู้ใหม่ท่ี
สรา้ งสรรค์

ษารเขียนษรอบแนวคิดจาษษารอ่านมีประโยชน์ต่อษารึกษาา
หาความรู้ เพราะทาให้เห็นความสาคัญระหว่างทุษส่วนของความคิด
รวบยอดหลัษและความคิดรวบยอดรองลงไป หรือความสาคัญของ
เนอ้ื เรอ่ื งทม่ี ษี ารโยงความสาคัญเข้าด้วยษันทาง่ายต่อษารทาความเข้าใจ
ในษารึกษาาและเพิ่มความเข้าใจในษารเรียนรู้ เป็นเครื่องมือในษาร
จดบนั ทษก ความรู้ทไ่ี ดจ้ าษษารอา่ นและฟัง

การอา่ นในชวี ิตประจาวัน ๑๔

๓.๒ องคป์ ระกอบของการคดิ

ษารเขียนษรอบแนวคิดจาษษารอ่านได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ผ้เู ขียนจะต้องมีษระบวนษารคิดทม่ี ีประสิทธิภาพ ซก่งองค์ประษอบของ
ษระบวนษารคดิ มดี ังนี้

๑) สิ่งเร้า เป็นสื่อหรือองค์ประษอบแรษที่เป็นสิ่งษระตุ้นให้
บุคคลเษิดษารรับรู้ ทาให้เษิดปัญหา ความสงสัย ษ่อให้เษิด
ษระบวนษารคดิ เพ่อื ยุตขิ อ้ สงสยั

๒) การรบั รู้ บคุ คลสามารถรบั รู้ได้โดยผา่ นประสาทสมั ผสั ท้ัง ๕
โดยทีค่ ุณภาพของษารรบั รเู้ ษิดจาษคณุ ภาพของส่ิงเร้า

๓) จดุ มงุ่ หมาย ผ้คู ิดจะต้องมีจุดมุ่งหมายในษารคดิ แต่ละครัง้
เช่น คิดเพอ่ื แษ้ปญั หาคดิ เพ่อื ตัดสินใจ คิดเพื่อสรา้ งสรรค์สิ่งใหม่

๔) วธิ ีคดิ ษารคดิ ในแตล่ ะคร้งั ผู้คิดควรเลือษใช้วิธีษารคดิ ให้
ตรงษบั จุดม่งุ หมาย

๕) ขอ้ มลู ษารคิดในแตล่ ะครง้ั ผู้คิดควรมขี อ้ มูลประษอบเพ่อื ให้
ไดค้ วามคดิ ทีถ่ ูษตอ้ งและตรงษบั ความเป็นจริงทสี่ ุด

๖) ผลของการคิด หมายถกง คาตอบหรือทางออษของปัญหา
ซก่งผลของษารคิดจะเปน็ ประโยชน์ตอ่ ตวั ผ้คู ิดหรือสงั คมโดยรวม

การอา่ นในชวี ิตประจาวัน ๑๕

๓.๓ กระบวนการเขียนกรอบแนวคิดจากการอา่ น

ษารเขียนษรอบแนวคิดเป็นทัษาะที่ต้องเอาใจใส่และฝึษฝน
อยา่ งจริงจัง เพื่อให้เษดิ ความร้คู วามชานาญ ษารเขียนษรอบแนวคิด
หรือผังความคดิ นน้ั มีความสัมพันธ์ษัน เนื่องจาษษารเขียนงานเขียน
ทุษประเภทต้องใช้ความคิดสร้างสรรค์ วิเคราะห์ ษลั่นษรอง
เรยี บเรยี งใหด้ ีเสียษ่อนแล้วจกงลงมอื เขียน ซง่ก จะทาใหษ้ ารเขียนนั้น ๆ
สาเร็จลงด้วยดี

ษระบวนษารเขียนษรอบแนวคิด สามารถลาดับเป็นขั้นตอนได้
ดังนี้

๑) ขั้นระดมความคิด หรือษารระดมสมอง คือษระบวนษารที่
ษระตุ้นให้บุคคลหรือษลุ่มบุคคลคิดหา “ความคิด” หรือ “คาตอบ”
ของหวั ขอ้ หรือปัญหาหนก่ง โดยขณะระดมความคิดต้องมีษารจดบันทกษ
สาหรับขั้นตอนษารระดมความคิดยังไม่ต้องสนใจว่าความคิดหรือ
คาตอบที่ได้นั้น ดีพอแล้วหรือไม่ สิ่งสาคัญคือษารรวบรวมความคิดให้
ได้มาษที่สุด เช่น ษารระดมความ เษี่ยวษับเรื่อง “อาหารไทย” อาจได้
ความคิดท่ีหลาษหลาย ดงั นี้

พรษิ แษงเลียง เปยี ษปนู ฝอยทอง ษระวาน
ษงุ้ แหง้ โปย๊ ษั๊ษ ตม้ โคล้ง ทองหยอด ตะโษ้
ปลาแห้ง แษงป่า น้าพริษ ความประณีต ษระเทียม
รสจัด สงั ขยา มสั ม่ัน แษงษะหรี่

การอ่านในชีวติ ประจาวัน ๑๖

๓.๓ กระบวนการเขยี นกรอบแนวคิดจากการอา่ น

๒) ขั้นจัดระเบียบความคิด เมื่อระดมความคิดท่ี
ไดร้ บั จาษษารอา่ นสื่อประเภทตา่ ง ๆ ได้แล้ว ขน้ั ตอนต่อมาคือ ษาร
จัดระเบยี บหมวดหมู่ของความคิด กล่าวคือ ถอ้ ยคาํ หรอื ความคิด
ที่ มที ิศทางเดียวกนั ก็ควรนาํ มารวมไวเ้ ป็นหมวดหมู่เดียว ซง่ึ จาก
ตวั อย่างการระดมความคิดเกี่ยวกับ อาหารไทย สามารถนาํ มา
จดั ระเบียบความคิด โดยการแบ่งหมวดหมู่ คือ มองหาสิ่งที่เป็น
ลกั ษณะรว่ มกนั ดงั นี้

ษลมุ่ ท่ี ๑ วัตถุดิบของอาหาร พริษ ษระวาน ษ้งุ แห้ง โป๊ยษษั๊ ปลาแห้ง ษระเทียม
ษลมุ่ ท่ี ๒ อาหารคาว แษงเลียง ต้มโคล้ง แษงปา่ นา้ พรษิ มัสมั่น แษงษะหร่ี
ษลมุ่ ท่ี ๓ อาหารหวาน เปยี ษปูน ฝอยทอง ตะโษ้ ทองหยอด สังขยา
ษลมุ่ ที่ ๔ เอษลัษาณ์อาหารไทย รสจัด ความประณีต

๓) ขั้นลาดับความคิด เมื่อผู้ึกษาาจัดระเบียบ
ความคิดเป็นหมวดหมู่แล้ว เมื่อจะนาเสนอความคิดนั้นออษไปใน
รปู แบบของษรอบแนวคดิ ผศู้ กึ ษาควรลาํ ดบั ความคิด แตกประเดน็
ความคิดหลกั ความคิดรอง และความคดิ ยอ่ ย ซง่ึ อาจนาํ เสนอการ
แตกประเด็นเก่ียวกบั “อาหารไทย” ในลกั ษณะของกรอบแนวคิด
ไดด้ งั นี้

การอา่ นในชวี ิตประจาวัน ๑๗

การอ่านในชีวติ ประจาวัน ๑๘

จาษษรอบแนวคิดที่นาเสนอ สามารถสรุปลาดับขั้นษารสังเคราะห์ข้อมูลจาษ
ษารอา่ นรูปแบบษรอบแนวคดิ ได้ดงั น้ี

๑. อ่านเนอ้ื เรื่องใหล้ ะเอยี ด เพอื่ มองหาประเดน็ ท่ีสาคญั ตา่ ง ๆ ของเรอื่ ง
๒. คดิ หาหัวเร่อื งท่คี รอบคลุมความสาคัญของเนื้อเรื่องทั้งหมด โดยเขยี นคาที่
มีลัษาณะเป็นษลุ่มคา หรือเป็นคาสั้น ๆ (key Word) หรืออาจจะวาดเป็นภาพไว้
ษลางหน้าษระดาา
๓. จัดแยษเนือ้ หาสาระใหเ้ ป็นหมวดหมู่ แตษความคิดของเนื้อเร่ืองสาคญั แต่ละ
เร่ืองออษเป็นษ่งิ และในแต่ละหัวข้อหรือประเด็นหลัษต้องมีความสาคัญเท่าษันและ
สอดคล้องษับหวั เรื่อง ระวังไมใ่ หซ้ ้าซ้อนษัน
๔. จบั หวั ข้อหรือประเดน็ รอง แตษความคดิ รองออษเป็นษง่ิ หลษั เป็นแขนงยอ่ ย
ซง่ก เป็นรายละเอียดสาคัญวางใหส้ อดคล้องสมั พนั ธษ์ บั หัวข้อหลัษ
๕. พยายามให้รายละเอียดเพิ่มเติม ขยายต่อไปในแต่ละหัวข้อรอง และเขียน
เป็นขอ้ ความ ไวบ้ นเสน้ ท่ีแตษยอ่ ยออษไปจาษแขนงนั้น ๆ
ษารเขียนแผนผังความคิดนี้สามารถเพิ่มเติมเส้นษิ่ง แขนง หรือแขนงย่อยได้
เสมอเมื่อพบหัวข้อหลัษ หัวข้อรองที่เษี่ยวข้อง หรือน่าสนใจในภายหลัง นอษจาษนี้
แผนผังความคิดสามารถทาให้น่าสนใจ เห็นหัวข้อที่สาคัญและสวยงามเพิ่มขก้นได้อีษ
เช่น ทาให้ขนาดของเส้นมีความหนา มาษหรือน้อยแตษต่างษันตามลาดับขั้นของ
ษารเขียนจาษึูนย์ษลางของภาพ ซก่งขนาดของเส้นจาษึูนย์ษลางของภาพจะมี
ความหนามาษที่สุดและค่อย ๆ มีความหนาลดลง หรือให้ความหนาของ ตัวอัษารที่
เขียนแตษต่างษันโดยหัวข้อสาคัญมีอัษารตัวใหญ่และหนา หัวข้อรองเป็นอัษาร
ตวั เลษ็ ษวา่ และอาจใชส้ หี รอื ภาพวาดประษอบให้สวยงาม

การอา่ นในชีวติ ประจาวัน ๑๙

๓.๔ ตัวอย่างการสังเคราะห์ความร้จู ากการอา่ นโดยใช้กรอบแนวคิด

ปจั จุบันอนิ เทอร์เน็ตได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจาวันมาษขก้น เราสามารถ
รับและส่งข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ ได้มาษมายจาษเครือข่ายนี้และยังสามารถได้รับ
ประโยชน์จาษอินเทอร์เน็ตอีษด้วย แต่ษารใช้อินเทอร์เน็ตไม่ได้มีประโยชน์เสมอไป
อนิ เทอรเ์ นต็ มโี ทามาษมายมหาึาลโทาของอินเทอร์เน็ตมัษมาควบคู่ษับวัยรุ่น เพราะ
วัยรนุ่ สมยั นี้ส่วนใหญม่ ัษใช้อินเทอร์เน็ตไปในทางที่ผิด คือ ใช้อินเทอร์เน็ตเพื่อทาให้
ตนเองมีความสขุ ถ้าวยั รุ่นใช้ไปในทางท่ีถูษษ็เป็นผลดีตอ่ ตนเอง แตถ่ ้าใช้ไปในทางที่ผิด
ษม็ ีผลเสียตอ่ ตนเองแต่ถา้ ใชไ้ ปในทางท่ผี ดิ ษ็มีผลเสียต่อตนเอง ษารใช้งานอินเทอร์เน็ต
แพร่หลายมาษขก้นเรื่อย มีสมาชิษมาษหน้าหลายตาเข้ามาใช้บริษาร ขณะที่วัยรุ่น
บางคนเพลิดเพลินอยู่เพียงแค่ษารสนา ผ่านห้องสนทนาต่าง ๆ (Chat) โดยไม่สนใจ
ขา่ วสารตา่ ง ๆ ท้งั ท่สี ิ่งเหล่านเี้ ป็นสง่ิ ใษล้ตวั มาษขก้น สาหรับช่องว่างตรงนี้ทาให้วัยรุ่น
บางคนเจอษบั อนั ตรายตา่ ง ๆ

อินเทอร์เนต็ เปน็ คลังแหลง่ ขอ้ มลู และเคร่ืองมือในษารตดิ ตอ่ สอ่ื สาร รับส่งข้อมูล
ข่าวสารต่าง ๆ ทั่วโลษ ษารใช้อินเทอร์เน็ตนั้นษ่อประโยชน์มหาึาลแต่ษ็แอบแฝงไป
ดว้ ยภัยอันตรายตา่ ง ๆ มาษมาย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของษารเข้าถกงข้อมูลที่ไมเหมาะสม
สาหรับเด็ษ ค่านิยมผิด ๆ เษี่ยวษับเรื่องเพึ ษารล่อลวงในวงสนทนา นอษจาษนี้ยังมี
เว็บไซต์ที่เต็มไปด้วยเรื่องลามษและเรื่องรุนแรงต่าง ๆ ที่ยาษต่อษารที่จะควบคุม
ตรวจสอบได้ อาชญาษรรมทางอินเทอร์เน็ตเหล่านี้เป็นภัยที่อันตรายมาษพอที่จะ
ษาหนดเส้นทางอนาคตของเด็ษได้ ดังนั้นษ่อนที่เด็ษไทยเราจะตษเป็นเหยื่อของภัย
เหลา่ น้ี พอ่ แม่ ผู้ทีอ่ ยูใ่ ษล้ชดิ จาเป็นอย่างยิง่ ทีจ่ ะต้องทาความเข้าใจภยั อนั ตรายตา่ ง ๆ
อันเนื่องมาจาษษารเปลี่ยนแปลงที่เษิดขก้นในโลษยุคใหม่นี้ เพื่อที่จะรู้เท่าทันษาร
เปลี่ยนแปลงที่เษิดขก้นและปรับตัวเองตั้งรับสิ่งที่เษิดขก้นอย่างชาญฉลาด เพื่อช่วย
ปษปอ้ งและนาพาให้เดินไปในทิึทางท่ีถูษตอ้ ง

การอา่ นในชวี ติ ประจาวัน ๒๐

เม่ือพดู ถงก อันตรายทอ่ี าจเษิดข้นก จาษษารใช้งานอินเตอร์เน็ตโดยไม่มีษารจาษัด
ขอบเขตหรอื ดแู ลษารใช้อนิ เทอร์เนต็ ของเด็ษษ็จะมองเห็นปญั หาอย่างมาษมาย ซก่งอาจ
ษอ่ ใหเ้ ษิดผลษระทบอื่นได้ เช่น ภาพความรุนแรงระหวา่ งเดษ็ ษบั อนิ เทอร์เนต็ ในบา้ นเรา
อาจจะไม่รุนแรงเท่าษับประเทึผู้นาด้านเทคโนโลยีทั้งหลาย หาษแต่พิจารณาตาม
ึัษยภาพและตัวเลขษารใช้อินเทอร์เน็ตหรอื ษารเปิดบริษารอินเทอร์เน็ตคาเฟ่ที่เติบโต
ขก้นเร่ือยมาทาให้หลายคนอดเป็นห่วงอันตรายจาษอินเทอร์เน็ตที่จะเษิดขก้นษับเด็ษใน
หลายรูปแบบ อย่างแรษ คือ ภาพหรอื ขอ้ มูลที่ไม่เหมาะสมษับเด็ษ เช่น เว็บไซต์ลามษ
เวบ็ ไซตท์ ่สี นับสนุนให้ษอ่ ความรุนแรง เวบ็ ไซตท์ ษ่ี ล่าวถกงยาเสพติด หรอื เว็บไซต์ที่สอน
ในสิง่ ที่ไม่ดี เชน่ สอนทาระเบิดขวด เว็บไซต์เหล่านี้อาจส่งผลต่อความคิดของเด็ษและ
ส่งผลตอ่ พฤติษรรมของเดษ็ ในอนาคต เชน่ ษรณีของเด็ษในยุโรปเปดิ เว็บไซต์ท่เี ษย่ี วษับ
ษารทาระเบิดขวดแล้วลองทาด้วยตนเอง โดยที่พ่อแม่ไม่ทราบแล้วนาไปโยนเล่น
จนเษิดเป็นเหตุสลดใจ ซก่งในที่สุดเด็ษสารภาพว่านาความรู้มาจาษอินเทอร์เน็ต
ษ่อใหเ้ ษดิ ปัญหาตา่ ง ๆ ตามมา

เด็ษในปัจจุบนั ใชเ้ วลาษบั อนิ เทอรเ์ นต็ มาษเษนิ ไป ซ่กงไมเ่ พยี งสง่ ผลต่อสุขภาพ
รา่ งษาย โดยตรงแล้ว ยังเปน็ ษารลดความสัมพันธ์ษับสังคมในเวลาเดียวษัน โดยเฉพาะ
ษารปฏสิ ัมพันธ์ษับครอบครัว เด็ษจะหันไปสร้างความสัมพันธ์ษับคนแปลษหน้า เป็น
ความรสู้ กษแบบฉาบฉวยและทาใหเ้ ดษ็ ไม่ษลา้ ส่ือสารโดยษารพูด ษารออษษฎหมายเพื่อ
ควบคุมษารใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ เป็นความพยายามอยา่ งหนก่งที่จะสษัดษั้นอันตรายที่จะเษิด
ข้กนษบั เด็ษ ถกงแม้อินเทอรเ์ นต็ จะมีประโยชน์มหาึาลแต่ในทางษลับษันษ็มีความเสี่ยง
ทุษครั้งเมื่อลูษหลานของท่านออนไลน์ เราควรรู้ถกงความเสี่ยงเหล่านี้แต่เนิ่น ๆ เพื่อ
ป้องษันลูษหลานจาษภัยอินเทอร์เน็ตที่อาจจะเษิดขก้นได้ ความเสี่ยงเหล่านี้ได้แษ่
ษารเปิดรับสิ่งที่ไม่เหมาะสม เมื่อเข้าไปในบางเว็บไซต์มีความเป็นไปได้ที่เด็ษจะเจอ
ษับส่ิงที่ไม่เหมาะสมโดยไมไ่ ดต้ ง้ั ใจ เชน่ โฆาณาชวนเชอ่ื ขอ้ ความรุนแรงในเว็บบอรด์

การอา่ นในชวี ติ ประจาวัน ๒๑

ภาพอนาจารลิงษ์ไปยังเว็บไซต์ลาม รวมไปถกงษิจษรรมมอมเมาเยาวชนและสิ่งผิด
ษฎหมายทั้งหลาย ษารละเมิดสิทธิส่วนบุคคลและษารทาร้ายร่างษาย เมื่อเษิด
ษารสนทนา (Chat) ข้กน เดษ็ อาจจะถูษลอ่ ลวง ให้บอษข้อมูลส่วนตัวทั้งของตนเองและ
ครอบครัว ซก่งมิจฉาชีพจะนาไปหาผลประโยชน์และอาจษ่อความเสียหายร้ายแรงได้
หรือในอษี ษรณี เด็ษอาจจะถูษชษั ชวนใหไ้ ปนัดพบษบั เพ่อื นในอินเทอรเ์ น็ต อาจเษดิ ษาร
ล่อลวงไปทามิดีมิร้ายได้และเษดิ อาชญาษรรม ตามมาด้วยถ้อยคารุนแรงมัษจะเษิดขก้น
เม่ือเดษ็ เขา้ ไปสนทนาษับคนแปลษหน้าหรอื เมอ่ื เดษ็ เขา้ ไปอา่ นขอ้ ความและแสดงความ
คิดเห็นในเว็บบอร์ด หรือเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาเษี่ยวข้องษับความรุนแรงและอนาจาร
โดยเฉพาะ ซก่งเดษ็ อาจพลดั หลงเขา้ ไปในเวบ็ ไซตป์ ระเภทนี้ สิ่งผิดษฎหมายและษารเงิน
มคี วามเปน็ ไปได้ท่เี ด็ษอาจจะถษู เษลี้ยษล่อมให้บอษหมายเลขบัตรเครดิตของผู้ปษครอง
ดว้ ยความรเู้ ทา่ ไม่ถกงษารณไ์ ด้หรอื แมษ้ ระท่งั ถูษชษั จงู ใหเ้ ขา้ ขบวนษารมิจฉาชีพ ทาสิ่ง
ผิดษฎหมาย โดยใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ เปน็ เครอื่ งมือ เพราะฉะนั้น วัยรุ่นต้องให้ความสาคัญ
ษับษารใช้อนิ เทอรเ์ น็ตในเรอ่ื งษารึษก าา หรือเร่ืองอ่ืน ๆ เป็นต้น แตไ่ มค่ วร ใชไ้ ปในทาง
ที่ผิด ซก่งอินเทอร์เน็ตจะให้ทั้งคุณและโทา สาหรับครอบครัวเป็นส่วนหนก่งที่จะต้อง
ดแู ล และเอาใจใส่วัยร่นุ ในษารใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็

ไทยรัฐออนไลน์

จาษบทความ สามารถสังเคราะห์ความรู้ได้ โดยใช้ษรอบแนวคิดเพื่อจาแนษ
ความรทู้ ่ีได้รับ จาษษารอา่ นและรวมถงก แนวทางปฏิบัติเพื่อนามาพัฒนาตนเองเษี่ยวษับ
ษารใช้อินเทอร์เน็ต ษล่าวคือ เมื่อมีความรู้ ความเข้าใจเษี่ยวษับประโยชน์ โทา และ
ปัจจัยต่าง ๆ ท่มี สี ่วนผลษั ดนั ให้วัยร่นุ ไทย ใช้อินเทอรเ์ น็ตโดยตั้งอยู่บนความเสี่ยงหรือ
ษารถษู ล่อลวงจาษอาชญาษรคอมพิวเตอร์ ษจ็ ะทาให้มองเห็นแนวทางในษารร่วมมือษัน
แษ้ไขปญั หาจาษทษุ ๆ ฝ่ายทเ่ี ษี่ยวขอ้ ง ปษปอ้ งตนเองจาษ อันตรายต่าง ๆ ที่อาจขก้นได้
จาษษารใช้อินเทอร์เน็ต

การอ่านในชีวติ ประจาวัน ๒๒

บทความตัวอย่าง มีใจความสาคัญของเรื่อง นาเสนอสภาพปัจจุบันเษี่ยวษับ
ษารใชอ้ ินเทอรเ์ น็ตของวัยรุ่นไทยและอันตรายต่าง ๆ เช่น ษารล่วงละเมิดทางเพึ ษาร
ล่อลวงทางธุรษจิ เป็นตน้ ษารนาเสนอเน้อื หาสาระต่าง ๆ เปน็ ษารให้ข้อมูลตามสภาพท่ี
เปน็ จริงของสังคม ซกง่ ขอ้ มูลเหล่านี้เปน็ ขอ้ มูลทเี่ ปน็ จรงิ และสามารถพสิ ูจน์ได้ ษล่าวคือ
มีผลงานวจิ ัยจานวนมาษท่วี จิ ยั เษ่ยี วษบั พฤติษรรมษารใช้อนิ เทอร์เนต็ ของวยั รุน่ ไทยและ
รวมถกงภัยที่ได้รับจาษษารใช้อินเทอร์เน็ต แต่ในขณะเดียวษันผู้เขียนษ็ได้แสดงความ
คิดเห็นเษี่ยวษับอันตรายที่เด็ษอาจได้รับจาษษารใช้อินเทอร์เน็ต โดยปราษฏคาว่า
“อาจจะ” ในบทความ เช่น “เด็ษอาจพลัดหลงเข้าไปในเว็บไซต์นี้... มีความเป็นไปได้ที่
เด็ษอาจจะถูษเษล้ยี ษลอ่ ม”

ความน่าเชื่อถือของบทความปราษฏสองประเด็น คือ บทความดังษล่าว
เผยแพร่สู่สาธารณชนและเนื้อหาของบทความเป็นสภาพที่เษิดขก้นจริงในสังคม โดยมี
ษลวิธีษารนาเสนอขอ้ มูล ที่ง่ายต่อษารทาความเข้าใจ ซก่งความรู้ที่สามารถสังเคราะห์ได้
จาษบทความดังษลา่ ว สามารถแสดง ในรปู แบบของษรอบแนวคิดโดยปฏบิ ัตติ ามขนั้ ตอน
ดังนี้

ขั้นระดมความคิด เมื่ออ่านบทความดังษล่าว อาจช่วยษันระดมความคิด
โดยษารมองปัญหาอย่างรอบด้านโดยใช้ข้อมูลความรู้ที่ได้รับจาษษารอ่านผนวษษับ
ประสบษารณ์ส่วนตน ซงก่ อาจระดมความคิดในข้นั ตน้ ได้ดงั นี้

ความรู้ เสยี เวลา ผปู้ ษครอง ษฎหมาย ความบนั เทงิ
เสยี เงิน เพอ่ื น ปลษู ฝงั ษารงาน เสยี สุขภาพ
ตนเอง รณรงค์ สงั คม ค่านิยม ขาดปฏิสัมพนั ธ์
ใหค้ วามรว่ มมอื ลว่ งละเมิด มจี ิตสานกษ แบ่งเวลา อนิ เทอรเ์ น็ตคาเฟ่
เว็บอนาจาร ความรุนแรง วิจารณญาณ ษจิ ษรรมอยา่ งอ่นื

การอ่านในชีวติ ประจาวัน ๒๓

ขั้นจัดระเบียบความคิด เมื่อได้ความคิดที่หลาษหลาย
จงก นาความคดิ เหล่านั้นมาจัดระเบียบ ตามแนวทางที่ษาหนด คือ ษาร
มองหาลัษาณะร่วมษันของความคิดตา่ ง ๆ เพือ่ ให้ไดห้ มวดหมู่ความคิด
ดังน้ี

ษลุ่มท่ี ๑ ประโยชน์ : ความรู้ ความบันเทิง ษารงาน สังคม
ษลุ่มที่ ๒ โทา : เสยี เวลา เสียเงิน เสยี สขุ ภาพ ขาดปฏสิ ัมพันธ์ ลว่ งละเมิด

เวบ็ อนาจาร ความรนุ แรง
ษลุ่มท่ี ๓ ปจั จัย : ผปู้ ษครอง เพ่ือน ตนเองคา่ นยิ ม อนิ เทอร์เน็ตคาเฟ่
ษลุม่ ที่ ๔ ษารป้องษัน : ษฎหมาย ปลษู ฝงั รณรงค์ ให้ความร่วมมอื มีจติ สานกษ แบง่ เวลา

วิจารณญาณ ษิจษรรมอยา่ งอืน่

ข้นั ลาดบั ความคิด เมื่อจัดระเบียบความคิดเป็นหมวดหมู่
แล้ว จกงนาเสนอในรูปแบบของษรอบแนวคิด โดยลาดับความคิด
ษอ่ นหลัง แตษประเดน็ ความคิดหลัษ ความคิดรองและความคิดย่อย ซก่ง
อาจนาเสนอษารแตษประเดน็ เษี่ยวษับ “ษารใช้อินเทอรเ์ น็ต” ในลษั าณะ
ของษรอบแนวคดิ ไดด้ ังน้ี

การอา่ นในชวี ิตประจาวัน ๒๔

การอา่ นในชีวติ ประจาวัน ๒๕

จาษษรอบแนวคิดดงั ษลา่ วคอื ษารสงั เคราะหค์ วามร้ทู ่ีได้รับจาษษารอ่าน
ซง่ก ทาให้รู้จัษอินเทอรเ์ น็ตมาษขน้ก ทั้งในด้านของคุณประโยชน์ โทา ปัจจัยที่มี
ส่วนในษารผลษั ดนั ใหว้ ยั รุ่นไทยใช้ อินเตอร์เน็ตผิดวัตถุประสงค์ และประเด็น
สุดท้ายคือ ษลวิธีษารป้องษันตนเองเพื่อษาหนดแนวทาง ษารใช้อินเทอร์เน็ต
อย่างถูษตอ้ ง

การอ่านเป็นสิ่งสาคัญของการแสวงหาความรู้และมีความ
จาเปน็ ต่อการเรยี นในระดับทส่ี ูงขนึ้ ในปัจจุบนั นีโ้ ลกยุคแหง่ การส่ือสาร
ไร้พรมแดน ข้อมูลข่าวสารที่เกิดขึ้นหลั่งไหลเข้ามาอย่างรวดเร็วและ
มากมาย ผู้อ่านจึงต้องอ่านอย่างมีวิจารณญาณโดยอาศัยความคิด
ไตร่ตรอง แยกแยะ พินิจพิจารณาอยา่ งรอบคอบ ทง้ั จับใจความสาคัญ
ตีความ วิเคราะห์ สรุปความและสังเคราะห์ จากเรื่องที่แล้วนามา
ประเมินค่าสิ่งท่อี า่ นว่ามีคุณค่าน่าเชื่อถือเพียงใด ดีหรือด้อย สามารถ
นาประโยชน์ความรู้หรือสาระจากการอ่านมาประยุกต์ใช้เข้ากับ
ชีวิตประจาวันเพือ่ ประโยชน์ตอ่ ตนเองและสังคมส่วนรวม