โนรา

มโนราห์

ขอขอบคุณข้อมูลจาก

ประวัติมโนราห์

(เล่าจาก อาจารย์เจิม เศรษฐ์ณรงค์)

กาลครั้งนั้น ยังมีพระยาเมืองพัทลุง
กับพระมเหสี ได้ครองคู่กันมาหลายปี
แต่ก็หาได้มีบุตรไว้สืบสกุลสักคน ทั้ง
พระสามี และมเหสี ได้ตกลงกันจุดธูป
เทียน บนบานศาลกล่าว แด่เทวดา
และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ขอให้ช่วยประทาน
บุตรให้สักคน จะเป็นหญิงก็ได้ ชายก็
ดี ไว้เป็นทายาทสืบสกุลต่อไป

อยู่มาวันหนึ่งพระมเหสี บอก
พระสามีว่ากำลังทรงมีพระครรภ์ เมื่อ
ครบกำหนดประสูติกาลได้ประสูติพระ
ธิดา ชื่อว่า ศรีมาลา เจริญวัยมาได้
ประมาณ 5 - 6 เดือน ก็เริ่มรำ ทำมือ
พลิกไปพลิกมา ตั้งแต่เล็กจนโตรำมา
ตลอด

พระบิดาก็ร้อนใจ ละอายต่อไพร่ฟ้าประชาชน ที่พระธิดาโตแล้วยังรำอยู่ ส่วน

ประชาชนก็พากันติฉินนินทาไม่ขาดหู เลยตัดสินใจ ให้ทหารนำไปลอยแพในทะเล แม่ศรี

มาลาต้องทนทุกข์ทรมานอย่างแสนสาหัส จนสลบนอนแน่นิ่งอยู่บนแพนั้น แพถูกคลื่น

ลมพัดพาไปตามกระแสน้ำตามยถากรรม จนกระทั่งไปติดอยู่กับโขดหิน ใกล้กับ

เกาะสีชัง 1

2 มโนราห์

ขอขอบคุณข้อมูลจาก

พ่อขุนศรัทธาจึงนำแม่ศรีมาลาไปเลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรม ส่วนพระยาเทพสิงหรช่วย

จัดการ ในเครื่องดนตรี และพระยาเทพสิงหร เป็นหัวหน้าคณะ ทุกคนช่วยกันคิดชื่อ

คณะ แม่ศรีมาลาได้ยินดังนั้น จึงคิดขึ้นมาได้ว่า ตอนที่ลอยอยู่ในทะเล เธอได้ระลึกถึงชา

ติก่อนๆ ได้ จึงบอกพระยาทั้งหลายว่า ชื่อคณะสมควรจะใช้ชื่อว่า "คณะมโนราห์" เพราะ

เมื่อชาติก่อน หนูเคยเกิดเป็นมนุษย์ครึ่งนก หนูชื่อ มโนราห์ ทุกคนพู ดว่า จำชาติเกิด

ปางก่อนได้ด้วยหรือ แม่ศรีมาลาตอบว่า จำได้ทุกชาติ หนูเกิดมาทั้งหมด 12 ชาติ รวม

ทั้งชาติปัจจุบันด้วย

กาลเวลาผ่านมาพอสมควร คณะ

ชาติเกิดทั้ง 12 ชาติมีดังนี้ มโนราห์เทพสิงหร ได้แสดงไปเรื่อยๆ จน
ชาติที่ 1 เกิดเป็นผู้หญิง ชื่อ มโนราห์ ข่าวลือไปทั่วสารทิศ จนทราบไปถึง พระยา
ชาติที่ 2 เกิดเป็นผู้หญิง ชื่อ เมรี พัทลุง พระบิดา พระยาเมืองพัทลุง ได้
ชาติที่ 3 เกิดเป็นผู้หญิง ชื่อ ทิพย์เกสร ทอดพระเนตรการแสดง ก็ทรงชื่นชมพอ
พระทัย จึงได้จูงมือแม่ศรีมาลาพาไปยัง

ชาติที่ 4 เกิดเป็นผู้หญิง ชื่อ อัมพันธุ์ ตำหนัก และเข้าไปในห้องทรง ให้แม่ศรีมาลา

ชาติที่ 5 เกิดเป็นผู้หญิง ชื่อ รจนา เปลี่ยนเครื่องทรงชุดมโนราห์ออก แล้วร่วม
ชาติที่ 6 เกิดเป็นผู้ชาย ชื่อ จันทร์โครพ สมสู่กับกับนาง แม่ศรีมาลาเห็นผิดปกติ ก็
ชาติที่ 7 เกิดเป็นผู้หญิง ชื่อ โมรา เลยบอกความจริงว่า เมื่อได้ฟังดังนั้น ก็
ชาติที่ 8 เกิดเป็นผู้หญิง ชื่อ เกตุบุปผา ทรงโกรธมาก จึงรับสั่งให้นำแม่ศรีมาลาไป
ชาติที่ 9 เกิดเป็นผู้ชาย ชื่อ สังข์ศิลป์ชัย ถ่วงน้ำ คณะมโนราห์ทั้งหมดก็ให้ทหาร
ชาติที่ 10 เกิดเป็นผู้หญิง ชื่อ ยอพระกลิ่น ควบคุมตัวไว้
ชาติที่ 11 เกิดเป็นผู้ชาย ชื่อ ไกรทอง
ชาติที่ 12 เกิดเป็นผู้หญิง ชื่อ ศรีมาลา แม่ศรีมาลา ได้บอกกับคณะมโนราห์ว่า
ตนหมดบุญที่จะเป็นมนุษย์แล้ว เพราะเกิด
มาครบสิบสองชาติแล้ว ท่านทั้งหลายไม่

ต้องเศร้าโศกเสียใจ เมื่อท่านคิดถึงตน ขอ

ให้จัดโรงมโนราห์ขึ้น แล้วให้รำสิบสองท่า

ว่าให้ครบสิบสองบท และเล่นสิบสองเรื่อง

ตามชาติเกิดของตน แล้วท่านจะได้สมหวัง

จากนั้นแม่ศรีมาลาก็ได้ตายเพราะถูกถ่วงน้ำ

(ตายในน้ำ)

โนรา: การเปลี่ยนแปลงการปรับตัวและพลังสร้างสรรค์




ภาคใต้มีศิลปะการละเล่นและการ ขอขอบคุณข้อมูลจาก
แสดงพื้ นบ้านหลายอย่างที่ให้ความ
บันเทิงและการประกอบพิธีกรรม ศิลปะ
การละเล่นและการแสดงพื้ นบ้านมีความ
เก่าแก่และมีพั ฒนาการมาควบคู่กับ
สังคมชาวใต้ ในด้านประวัติและ
พัฒนาการของโนราในภาคใต้ การรำ
โนราต้องประกอบด้วยบทรำ บทร้อง
และการแสดงเป็นเรื่อง จึงต้องฝึกฝน
ด้วยการฝึกรำแม่ท่า การฝึกรำทำบท
และการฝึกรำเฉพาะอย่าง โนราจึงเป็น
คีตนาฏยลักษณ์ของภาคใต้ที่มีทั้ง
กระบวนรำ และกระบวนการขับร้อง

มโนราย่อมมีการปรับตัวและการเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัยด้วยเหตุและปัจจัยต่างๆไม่ว่าจะ

เป็นไปโดยธรรมชาติของวัฒนธรรมพื้นบ้านที่ต้องมีการเปลี่ยนแปลง ความก้าวหน้าทาง

เทคโนโลยีและวิทยาการสมัยใหม่ การรับอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากภายนอก การเข้ามาสนับ

สนุนละส่งเสริมของนักวิชาการและสถาบันการศึกษา การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและ

วัฒนธรรม โนราจึงต้องปรับตัวทั้งรูปแบบและเนื้อหาเพื่อให้สามารถสนองตอบความต้องการ

และค่านิยมของสังคมในแต่ละช่วงเวลาจึงจะสามารถดำรงอยู่ได้มาจนถึงปัจจุบัน และยังกล่าว

ได้อีกว่าการดำรงอยู่ของโนรานั้นยังเกิดจากพลังสร้างสรรค์ของโนราด้วย ในฐานะที่โนราเป็น

สื่อพื้นบ้าน เป็น “สถาบันศิลปะและนันทนาการ” มีส่วนในการทำหน้าที่เพื่อความมีเสถียรภาพ

ของสังคมส่วนรวม โนราจึงมีบทบาทหน้าที่ทั้งด้านความบันเทิง การประกอบพิธีกรรม การ

สร้างเอกภาพและสัมพันธภาพในสังคม การถ่ายทอดวัฒนธรรมชุมชน รวมทั้งการสร้างอัต

ลักษณ์ ศักยภาพ และภูมิปัญญาท้องถิ่นและหน้าที่อื่น ๆ ซึ่งเราสามารถมองเห็นได้จากวิถี

ชีวิตของชาวบ้าน ทั้งด้านความบันเทิง ความเชื่อ เศรษฐกิจ การเมือง ชีวิตความเป็นอยู่

ทัศนคติ อารมณ์ การใช้เหตุผล และความรู้สึกนึกคิดต่าง ๆ ของคนในชุมชน 3

“โนรา โรงครูวัดท่าแค”
พัทลุง...สุดยอดงานโนรา


ขอขอบคุณข้อมูลจาก

นอกจากนี้ก็ยังมีท่ารำตัวอ่อน หรือโนราตัว แทงเข้ หนึ่งในพิธีสำคัญอันเป็น
อ่อน ที่ถือเป็นอีกหนึ่งเสน่ห์อันน่าทึ่งของโนรา เอกลักษณ์ของจังหวัดพั ทลุงในงาน
ซึ่งผู้รำดัดตัว โค้งตัว เป็นท่าทางต่างๆได้อย่าง โนราโรงครูวัดท่าแค
สวยงาม บางคนสามารถดัดร่างกายให้เท้าไป
เกี่ยวกับคอ สามารถดัดตัวโค้งอ่อนไปด้านหลัง “สวบ!!!”
เป็นวงกลมให้ศีรษะโผล่ออกมาแนบอยู่ระหว่าง 2 เสียงดังถนัดถนี่ของคมหอกที่พุ่ งเข้า
ขา หรือบางคนก็สามารถขดตัวเป็นก้อนกลมให้ ปักลงบนส่วนหัวของตัว"จระเข้"
ตัวเองเข้าไปอยู่ในถาดหรือในกระด้งได้ (จำลอง) ในพิธี“แทงเข้”(แทงจระเข้)
สร้างความตื่นตาตื่นใจให้กับผู้คน
จำนวนมากที่ไปเฝ้ารอชมอยู่รายรอบ
ได้เป็นอย่างดี

“โนราโรงครูวัดท่าแค” จ.พัทลุง
ที่ได้ชื่อว่าเป็นศูนย์รวมแห่งความ
ศรัทธาของคนโนราบนดินแดนด้าม
ขวานที่น่าสนใจ

สำหรับส่วนของการร่ายรำที่ถือ
เป็นหนึ่งในเอกลักษณ์ของโนรานั้น
นอกจากท่ารำดั้งเดิมหรือท่ารำหลักที่มี
อยู่ 12 ท่าแล้ว ยังมีการสอดแทรกท่า
รำประยุกต์ ท่ารำพลิกแพลงต่างๆ
เข้าไปซึ่งเป็นการปรับเปลี่ยนไปตาม
ยุกต์สมัย(ปัจจุบันยังมีการนำท่ารำ
โนรามาประยุกต์เป็นท่าออกกำลังกาย)

4