ใบความรู้อุปสรรคของการสื่อสาร

ใบความรู้ เรอ่ื ง อปุ สรรคของการสอ่ื สาร ๒

อปุ สรรคของการสือ่ สารที่เกดิ ขึน้ มีหลายลักษณะ อาจซับซ้อนผดิ แผกกนั ไป ดังจะได้อธบิ ายใหเ้ ห็นเป็นลาดับ
ไปดงั น้ี

๑. ผสู้ ่งสาร ถ้าผู้ส่งสารขาดพืน้ ความรู้และประสบการณ์ในเรอื่ งท่ีจะส่อื สาร แต่จาต้องพูดหรอื เขียน
ออกไป ก็จะทาใหก้ ารส่อื สารนน้ั กระทอ่ นกระแทน่ ไม่มแี กน่ สาร เชน่ ถ้าจะบอกกลา่ วหรือช้ีชวนก็
ไม่มจี ดุ หมายชัดเจนวา่ จะบอกกล่าวอะไร หรือช้ีชวนเรอื่ งอะไร แม้เพียงจะตงั้ คาถามก็ไม่รวู้ า่ จะตง้ั
อยา่ งไร ถึงจะตง้ั ไปกม็ กั ไมเ่ ขา้ ประเด็นเป็นทนี่ า่ ราคาญแก่ผถู้ กู ถาม ถา้ ผู้ส่งสารขาดความสนใจในเนอื้
เรอื่ ง หรือในประเด็นของเรอื่ งทส่ี ่อื สารและขาดความสนใจในตัวผู้รบั สาร สารท่ีส่งออกไปกจ็ ะไม่
น่าสนใจ และไม่ส้จู ะมคี วามหมายแก่ผูร้ ับสารนกั ถา้ ผู้ส่งสารมคี วามร้สู ึกไม่ดีตอ่ เรอื่ งทต่ี นจาเป็นตอ้ ง
สื่อสาร หรือมีความรู้สกึ ที่ไมด่ ีตอ่ ตัวผูร้ บั สาร สารทสี่ ่งออกไปก็จะโนม้ เอยี งไปในทางท่กี อ่ ใหเ้ กดิ ความ
เขา้ ใจผดิ ความวุน่ วาย ความหวาดระแวง ความกนิ แหนงแคลงใจ ฯลฯซง่ึ ล้วนแตเ่ ปน็ อปุ สรรคแก่
การสอ่ื สารท้ังสน้ิ อนงึ่ ถ้าผู้สง่ สารขาดความสันทัดในการใชภ้ าษา แมจ้ ะมีพ้นื ความรู้และ
ประสบการณ์มาอยา่ งดี มีความรูส้ ึกท่ีดี และมคี วามสนใจอย่างแท้จรงิ การสอ่ื สารก็ยังมอี ปุ สรรคอยู่
อีก

๒. ตัวสาร ตัวสารอาจมีอปุ สรรคในการส่ือสารได้ ถ้าซับซอ้ นเกินเกินไปหรอื ลึกซงึ้ จนเกนิ
กาลงั สติปัญญาของผู้รับสาร หรอื ห่างไกลจากประสบการณข์ องผรู้ ับสารมากเกินไปหรอื มีความ
ขัดแยง้ กันในตวั สารนน้ั เอง ผู้รบั สารกจ็ ะเกิดความสบั สน ในที่สุดก็จะล้มเลกิ ความตั้งใจทจี่ ะรับสาร
ในทางตรงกันข้าม ถ้าตวั สารมีเนือ้ ความที่ผู้รับได้ยินอยูแ่ ลว้ บอ่ ยๆ ซา้ ๆ ผูส้ ่งพดู ประโยคเย่นิ เยอ้
หรือเนื้อความแปลกใหม่เกนิ ความนึกคดิ ของผู้รบั ตัวสารเองก็จะกลายเป็นอุปสรรคของการสอื่ สาร
เพราะผรู้ บั สารไม่สนใจหรือมวั แตง่ ุนงง

๓. ภาษาทใ่ี ชใ้ นการสอื่ สาร ภาษาที่ใช้ในการส่อื สารนน้ั ถ้าผรู้ ับสารไม่สามารถเข้าใจได้ หรอื เข้าใจ
เพยี งเลอื นราง หรอื เป็นภาษาทผี่ ดิ ระดับ หรือเป็นสานวนภาษาทไ่ี มต่ รงตามเน้อื หาของเร่ืองราวทจี่ ะ
ส่งสาร ภาษาทใ่ี ช้นั้นกก็ ลายเป็นอปุ สรรคในการสื่อสารไดม้ าก

๔. ผูร้ บั สาร ในทานองเดยี วกนั กับผูส้ ง่ สาร ถ้าผรู้ ับสารขาดพนื้ ความรแู้ ละประสบการณ์ท่ีจาเป็น
เกีย่ วกบั เร่อื งที่อ่านหรือฟงั ย่อมไมส่ ามารถเข้าใจสารท่สี ่งมาได้ ยิง่ ผู้รับสารอยู่ในฐานะที่จะเป็น

ผตู้ อบคาถาม จะเหน็ ได้ชดั ว่า ถา้ ขาดความรูห้ รือประสบการณแ์ ล้วยอ่ มตอบไม่ไดเ้ อาเลย การ
ส่ือสารจงึ เกอื บจะเกิดข้ึนไม่ได้ การขาดความสนใจและการมคี วามรสู้ กึ ท่ีไม่ดีของผ้รู ับสาร กเ็ ป็น
อุปสรรคสาคญั แกก่ ารรบั สารเชน่ เดยี วกัน ความจรงิ ข้อนย้ี ่อมเหน็ ไดช้ ัดอยูแ่ ลว้ เพราะถ้าไม่สนใจ
และมีความรู้สกึ ที่ไมด่ ีแล้ว ยอ่ มไม่มคี วามพรอ้ มจะรับสารได้เลย

๕, สือ่ ถ้าสอ่ื ในการนาสารขดั ขอ้ ง เชน่ พูดกนั ในสถานท่มี เี สยี งอ้ืออึงรบกวน พดู ผา่ นเครือ่ งขยาย

๒
เสียงทป่ี รับไมพ่ อเหมะ พดู ผ่านเคร่ืองโทรศพั ท์ที่มคี วามขัดข้องทางเทคนคิ หรือเขียนตวั หนงั สอื หวัด
มาก ใช้ตวั พิมพ์ท่ีเลอะเลือน ก็ย่อมทาให้ผูร้ ับสารรับได้ไม่สะดวก หรืออาจรบั ไมไ่ ดเ้ ลย ทั้งๆท่ีผู้ส่ง
สาร ไดเ้ ตรยี มสารไวเ้ ปน็ อยา่ งดี และผรู้ บั สารกท็ ีความพร้อมทจ่ี ะรับทกุ ประการ

๖. กาลเทศะและสภาพแวดลอ้ ม เวลา สถานท่ี และสภาพแวดล้อมทเี่ หมาะสมย่อมชว่ ยอานวยให้เกิด
การสอ่ื สารท่ีดี แต่เวลา สถานท่ี และสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมอาจเป็นอปุ สรรคแก่การสือ่ สารทีได้
มาก เชน่ การชักชวนให้นักเรียนไปเขา้ คา่ ยวทิ ยาศาสตร์ ในช่วงท่กี าลงั สอบปลายภาค ย่อมเปน็ การยาก
ทีจ่ ะทาให้นักเรยี นคล้อยตามเพราะในขณะน้ันผ้รู ับสารมใี จจดจอ่ กงั วลอยู่กับเรื่องการสอบมากกวา่ อย่าง
อื่น แต่ถ้ารอให้ถูกกาลเทศะ คือสอบเสร็จเรียบร้อยกอ่ นจงึ คอ่ นชวนอาจได้ผลดวี า่ เปน็ ตน้