19.รูปร่างโมเลกุลโคเวเลนต์

“ ”ในขวดใบนบ้ี รรจอุ ะไร

สตรเคมีของน้ำ

“ ”เขียนไดอ้ ย่ำงไร

H2O

โครงสรำ้ งลวิ อสิ แบบ

“ เส้นของน้ำ
”เขียนได้อย่ำงไร

นกั เรียนคดิ วา่ รปู รา่ งโมเลกลุ ของน้าจะเป็ นอยา่ งไร

นักเรยี นคดิ วำ่ ....
นอกจำกควำมยำวพันธะและพลงั งำน
พันธะแลว้ มีขอ้ มลใดอีกที่ใชใ้ นกำรบอก
อธิบำยสมบตั ิของสำร

นอกจำกควำมยำวพันธะ
และพลังงำนพันธะแลว้
ยังมขี ้อมลท่ีใชใ้ น
กำรอธิบำยสมบตั ิของสำร
คอ รปรำ่ งโมเลกุล

(molecular shape)

รปร่ำงโมเลกลุ โคเวเลนต ์

By … Kru Aom

นักเรียนคิดวำ่ โมเลกลุ ของสำรโคเวเลนต ์
ตอ่ ไปนี.้ ...
น้ำ (H2O)

มรี ปร่ำงโมเลกุลตำ่ งกันหรอไม่ แกส๊ คำรบ์ อนไดออกไซด ์ (CO2)
อยำ่ งไร แอมโมเนยี (NH3)

โบรอนไตรฟลออไรด ์ (BF3)

รปทรงเรขำคณติ แบบตำ่ ง ๆ









ให้นักเรียนสบค้นขอ้ มลจำก
อินเตอรเ์ นตและเน้อหำ
ในหนงั สอเพิ่มเพ่อศึกษำ
ทฤษฎกี ำรผลกั ระหว่ำงค่

อิเล็กตรอนในวงเวเลนซ ์

(VSEPR theory)

เพ่อคำดคะเนรปรำ่ งโมเลกลุ

pp.180-184

กำรคำดคะเนรปร่ำงโมเลกลุ จำกโครงสรำ้ งลิวอสิ โดยอำศยั
กำรผลักกันของอเิ ล็กตรอนค่รว่ มพันธะและอเิ ล็กตรอน
ค่โดดเดี่ยวโดยใช้ หลกั กำรทฤษฎกี ำรผลักระหวำ่ งคอ่ ิเล็กตรอน
ในวงเวเลนซ ์ (VSEPR theory) นั้นมวี ่ำอยำ่ งไร

อเิ ล็กตรอน อเิ ล็กตรอน อเิ ล็กตรอน

คโ่ ดดเดีย่ ว ค่โดดเดีย่ ว ค่รว่ มพันธะ

กับ กบั กบั

อเิ ล็กตรอนค่ อเิ ล็กตรอนค่ อเิ ล็กตรอนค่
โดดเดย่ี ว ร่วมพันธะ ร่วมพันธะ

รปร่ำงโมเลกลุ ขนึ้ อยก่ บั ปัจจัย

ใดบำ้ ง

➢ จำนวนพันธะ

➢ จำนวนอิเล็กตรอน

คโ่ ดดเด่ยี วรอบอะตอมกลำง

รปรำ่ งโมเลกลุ โคเวเลนต ์ มิี 2 แบบิคอ
แบบท่ี 1 รปร่ำงโมเลกุล
โคเวเลนตท์ ี่อะตอมกลำง
ไมม่ ีอิเล็กตรอนคโ่ ดดเดีย่ ว

แบบท่ี 2 รปรำ่ งโมเลกลุ
โคเวเลนตท์ อี่ ะตอมกลำง
มีอเิ ล็กตรอนค่โดดเด่ียว

แบบท่ี 1 รปรำ่ งโมเลกลุ โคเวเลนตท์ ีอ่ ะตอมกลำง

ไม่มีอเิ ล็กตรอนคโ่ ดดเด่ียว น้ำ (H2O)

คำรบ์ อนไดออกไซด ์ (CO2)

แอมโมเนยี (NH3)
โบรอนไตรฟลออไรด ์ (BF3)

แบบท่ี 1 รปรำ่ งโมเลกลุ โคเวเลนตท์ อี่ ะตอมกลำง
ไมม่ ีอเิ ล็กตรอนคโ่ ดดเด่ียว

น้ำ (H2O)

คำรบ์ อนไดออกไซด ์ (CO2)

แอมโมเนยี (NH3)

โบรอนไตรฟลออไรด ์ (BF3)

แบบท่ี 1 รปรำ่ งโมเลกลุ โคเวเลนตท์ อี่ ะตอมกลำง
ไมม่ ีอเิ ล็กตรอนคโ่ ดดเด่ียว

น้ำ (H2O)

คำรบ์ อนไดออกไซด ์ (CO2)

แอมโมเนยี (NH3)

โบรอนไตรฟลออไรด ์ (BF3)

แบบที่ 2 รปร่ำงโมเลกลุ โคเวเลนตท์ ่อี ะตอมกลำง

มีอเิ ล็กตรอนคโ่ ดดเด่ยี ว น้ำ (H2O)

2 1 AB2E คำรบ์ อนไดออกไซด ์ (CO2)

SO2, O3

มมุ งอแอมโมเนยี (NH3)

2 2 AB2E2 โบรอนไตรฟลออHไH2ร2OดS2์,(BF3)

มมุ งอ

แบบที่ 2 รปร่ำงโมเลกลุ โคเวเลนตท์ ี่อะตอมกลำง

มีอิเล็กตรอนคโ่ ดดเดยี่ ว

น้ำ (H2O)

2 3 AB2E3 คำรบ์ อนไดออกไซด ์ (CO2)

XeF2

เสน้ ตแรองมโมเนยี (NH3)

แบบที่ 2 รปร่ำงโมเลกุลโคเวเลนตท์ ี่อะตอมกลำง

มีอิเล็กตรอนคโ่ ดดเดีย่ ว น้ำ (H2O)

คำรบ์ อนไดออกไซด ์ (CO2)

3 1 AB3E NH3,

พีระมิดฐำนสแำมอเมหลโยี่มมเนีย (NH3P)H3

3 2 AB2E โบรอนไตรฟลออไCรlFด3์ (BF3)

รปตวั ที

แบบท่ี 2 รปรำ่ งโมเลกุลโคเวเลนตท์ อ่ี ะตอมกลำง

มีอิเล็กตรอนคโ่ ดดเดย่ี ว น้ำ (H2O)

คำรบ์ อนไดออกไซด ์ (CO2)

4 1 AB4E SF4,
XeO2F2
ทรงสห่ี นำ้ บดิ เบ้ยี ว

4 2 AB4E2 โบรอนไตรฟลออXไeรFด4์ (BF3)

สี่เหลย่ี มแบนรำบ

แบบที่ 2 รปรำ่ งโมเลกุลโคเวเลนตท์ อี่ ะตอมกลำง

มีอิเล็กตรอนคโ่ ดดเดย่ี ว น้ำ (H2O)

คำรบ์ อนไดออกไซด ์ (CO2)

5 1 AB5E BrF5,
IF5
พีระมดิ ฐำนส่ีเหลีย่ ม

โบรอนไตรฟลออไรด ์ (BF3)

สรปุ ได้วำ่ ....

กำรคำดคะเนรปร่ำงโมเลกลุ จำกโครงสร้ำงลิวอสิ โดยอำศัย
กำรผลักกันของอเิ ล็กตรอนคร่ ่วมพันธะและอเิ ล็กตรอน
ค่โดดเดย่ี วโดยใช้ หลกั กำรทฤษฎีกำรผลักระหวำ่ งคอ่ ิเล็กตรอน
ในวงเวเลนซ ์ (VSEPR theory) ไดอ้ ย่ำงไร

อเิ ล็กตรอน อเิ ล็กตรอน อเิ ล็กตรอน

คโ่ ดดเดี่ยว ค่โดดเดีย่ ว คร่ ว่ มพันธะ

กบั กบั กับ

อเิ ล็กตรอนค่ อเิ ล็กตรอนค่ อเิ ล็กตรอนค่
โดดเด่ียว รว่ มพันธะ รว่ มพันธะ

รปร่ำงโมเลกลุ ขนึ้ อยก่ บั ปัจจัย

ใดบำ้ ง

➢ จำนวนพันธะ

➢ จำนวนอิเล็กตรอน

คโ่ ดดเด่ยี วรอบอะตอมกลำง

เม่อจำนวนอะตอมล้อมรอบหรอจำนวน
อิเล็กตรอนค่โดดเดี่ยวมำกขนึ้ ทำใหเ้ ป็ น
อย่ำงไร

➢ จะมีจำนวนพันธะมำกขนึ้ อิเล็กตรอนใน
พันธะจะผลกั กนั ทำให้รปร่ำงโมเลกลุ มี
ทศิ ทำงของพันธะอยห่ ำ่ งกันมำกทส่ี ดุ

ตรวจสอบควำมเข้ำใจ....
พิจำรณำลกโป่งที่พันข้วั ติดกันโดยใชล้ กโป่ง
สีทห่ี นึ่ง 3 ลก และสีท่สี อง 1 ลก

ถ้ำโมเลกลุ ประกอบด้วยอะตอมลอ้ มรอบ 3 อะตอม และ
อิเล็กตรอนคโ่ ดดเดยี่ ว 1 ค่ ควรมรี ปรำ่ งโมเลกลุ เป็ นอยำ่ งไร
พรอ้ มท้งั ยกตัวอย่ำง

➢ รปรำ่ งโมเลกุลเป็ นแบบพีระมดิ ฐำนสำมเหล่ียม ตวั อยำ่ งเช่น

NH3 PH3

ตอบคำถำมได้วำ่ .... น้ำ (H2O)

มีรปร่ำงโมเลกลุ ตำ่ งกนั หรอไม่ คำรบ์ อนไดออกไซด ์ (CO2)
อย่ำงไร
แอมโมเนีย (NH3)
โบรอนไตรฟลออไรด ์ (BF3)

ตอบคำถำมไดว้ ่ำ.... มอี ะตอมลอ้ มรอบ 2 อะตอม มีจำนวน
2 พันธะ และอะตอมกลำงมีอเิ ล็กตรอน
น้ำ (H2O) ค่โดดเดย่ี วเหลอ 2 ค่จงึ มีรปร่ำงเป็ นมุมงอ

ตอบคำถำมได้ว่ำ.... มีอะตอมล้อมรอบ 2 อะตอม มีจำนวน
2 พันธะ ไมม่ ีอิเล็กตรอนคโ่ ดเดย่ี วเหลอ
แกส๊ คำรบ์ อนไดออกไซด ์ (CO2)
จงึ มรี ปรำ่ งเป็ นเสินตรง

ตอบคำถำมไดว้ ่ำ.... มีอะตอมล้อมรอบ 3 อะตอม มจี ำนวน
3 พันธะ และอะตอมกลำงมีอิเล็กตรอน
แอมโมเนีย (NH3) คโ่ ดเด่ยี วเหลอ 1 ค่ จงึ มีรปรำ่ งเป็ น

พีระมดฐานสามเหลี่ยม

ตอบคำถำมไดว้ ำ่ .... มีอะตอมล้อมรอบ 3 อะตอม มีจำนวน 3
พันธะ และไม่มอี ิเล็กตรอนค่โดเด่ยี วเหลอ
โบรอนไตรฟลออไรด ์ (BF3)
จงึ มรี ปรำ่ งเป็ นสามเหลย่ี มแบนราบ

นักเรียนทำกจิ กรรม
ตัวแทนควำมคดิ เร่อง
รปรำ่ งโมเลกลุ
โคเวเลนต ์

ควรนำเสนอตวั แทนควำมคดิ ใหไ้ ด้ทั้ง 3 ระดบั

นกั เรียนสรุปมโนมตทิ ศ่ี ึกษำและตวั แทนควำมคิด
เร่อง รปรำ่ งโมเลกลุ โคเวเลนต ์

SCIENCE

Lorem ipsum dolor sit amet,
consectetur adipiscing elit,
sed do eiusmod tempor
incididunt ut labore et dolore
magna aliqua. Ut enim ad
minim veniam, quis nostrud
exercitation ullamco laboris
nisi ut aliquip ex ea
commodo consequat.