BAB 1 PHYSICAL QUANTITIES AND BASIC UNITS

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

UNIT 1: KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS
(PHYSICAL QUANTITIES AND BASIC UNITS)

PENGENALAN

Kuantiti dan Unit adalah sangat penting dalam menerangkan perkara – perkara berkaitan
sains asas kejuruteraan terutamanya dalam sistem unit pengukuran. Terdapat 2 jenis kuantiti iaitu
Kuantiti Asas dan Kuantiti Terbitan. Kuantiti Asas ialah sesuatu kuantiti yang tidak dapat diterbitkan
daripada mana -mana kuantiti yang lain. Terdapat tujuh jenis kuantiti asas iaitu panjang, jisim bahan /
berat bahan, masa, suhu, arus elektrik, jumlah bahan / amaun jirim, keamatan cahaya / keamatan
berluminositi. Kuantiti terbitan ialah sesuatu kuantiti yang boleh diterbitkan daripada kuantiti-kuantiti
asas secara pendaraban dan pembahagian. Unit bagi kuantiti terbitan dikenali sebagai unit terbitan.

Bagi memudahkan pengiraan & penulisan, unit singkatan atau imbuhan boleh digunakan.
Imbuhan digunakan di dalam pengukuran jika nilai ukuran itu terlalu besar atau terlalu kecil. Bagi
ukuran yang terlalu besar, imbuhan Tera. Giga, Mega, kilo digunakan. Bagi ukuran yang terlalu kecil
pula, imbuhan mili, mikro, nano & piko digunakan. Pengetahuan tentang nilai-nilai imbuhan adalah
penting untuk menyelesaikan masalah matematik. Oleh sebab ukuran kuantiti adalah berdasarkan
kepada unit SI, maka perlu ditukar kepada unit SI masing-masing.

Vektor terbahagi kepada 2 iaitu Kuantiti Skalar dan Kuantiti Vektor. Kuantiti skalar ialah
sebarang kuantiti yang hanya mempunyai magnitud tetapi tidak mempunyai arah. Magnitud ialah nilai
berangka sesuatu kuantiti. Contohnya luas permukaan sebiji bola atau jumlah bilangan elektron dalam
sesuatu atom. Biasanya kuantiti skalar boleh diukur dengan menggunakan alat pengukuran. Contoh-
contoh kuantiti skalar ialah jarak, laju, suhu, jisim, isipadu, masa dan tenaga. Kuantiti vektor ialah
sebarang kuantiti yang mempunyai kedua-dua magnitud & arah. Contoh-contoh kuantiti vektor ialah
seperti daya, momentum, sesaran, halaju, pecutan dan medan magnet. Vektor biasanya diwakili satu
garis yang berarah. Panjang garis itu adalah magnitud vektor & arah anak panah pula ialah arah
vektor.

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

LEARNING OBJECTIVES

Objektif unit ini adalah :

1. Mengaplikasikan kuantiti asas dan kuantiti terbitan dan pengukuran menggunakan unit SI.
2. Memperoleh pengetahuan tentang konsep, prinsip, hukum dan teori fizik serta

menggunakannya untuk memahami perkaitan dengan kehidupan seharian.

3. Memperoleh kefahaman tentang aplikasi prinsip sains kejuruteraan dalam bidang teknologi

dan kehidupan harian

4. Menguasai kemahiran penggunaan kalkulator saintifik.
5. Menguasai kemahiran berfikir, teori dan kemahiran saintifik dan aplikasi sains kejuruteraan.

LEARNING OUTCOMES

Setelah mempelajari unit ini, pelajar mesti boleh:

1. Memahami kuantiti asas dan kuantiti terbitan dan pengukuran menggunakan unit SI.
2. Memahami pengetahuan tentang konsep, prinsip, hukum dan teori fizik serta

menggunakannya untuk memahami perkaitan dengan kehidupan seharian.
3. Mamahami tentang aplikasi prinsip sains kejuruteraan dalam bidang teknologi dan kehidupan

harian
4. Menggunakan kalkulator saintifik.
5. Berfikir dengan lebih kreatif dan kritis dari segi teori dan kemahiran saintifik dan aplikasi sains

kejuruteraan.

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

UNIT 1: KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS

1.1 PENGENALAN KEPADA KUANTITI DAN UNIT

Kuantiti terbahagi kepada dua jenis iaitu:

i) Kuantiti Asas
ii) Kuantiti Terbitan

KUANTITI FIZIK

KUANTITI ASAS KUANTITI TERBITAN
Kuantiti – kuantiti lain
Panjang Selain kuantiti asas
Masa
Jisim Unitnya dinamakan unit terbutan
Arus elektrik
Suhu
Banyaknya bahan
Keamatan cahaya

Unitnya dinamakan unit asas

1.2 KUANTITI FIZIK DAN UNIT

Kuantiti Asas ialah sesuatu kuantiti yang tidak dapat diterbitkan daripada mana -mana
kuantiti yang lain. Terdapat tujuh jenis kuantiti asas iaitu:

i) Panjang
ii) Jisim Bahan / Berat Bahan
iii) Masa
iv) Suhu
v) Arus elektrik
vi) Jumlah bahan / Amaun Jirim
vii) Keamatan cahaya / Keamatan Berluminositi
Unit piawai adalah digunakan untuk membandingkan saiz atau ukuran nilai diantara kuantiti-
kuantiti yang sama. Pada tahun 1960, Persidangan “General Conference of Weight &

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

Measure” telah menetapkan bahawa semua unit kuantiti asas akan berdasarkan Sistem Unit
Antarabangsa (International System Unit).

Kuantiti asas, simbol serta unit SI boleh ditunjukkan dalam jadual di bawah : -

KUANTITI ASAS SIMBOL KUANTITI ASAS UNIT SI SIMBOL UNIT SI

Panjang ℓ meter m
Jisim berat m kilogram kg
t saat s
Masa T/Q Kelvin k
Suhu I Ampere A
Arus elektrik mol
Jumlah bahan mol cd
Keamatan cahaya candela

Simbol yang mewakili kuantiti asas perlu dibezakan daripada simbol yang digunakan untuk
mewakili unit SI supaya tidak keliru. Biasanya simbol bagi kuantiti asas dicetak dalam bentuk
italic untuk membezakannya daripada simbol untuk unit SI. Contohnya m mewakili kuantiti asas
jisim manakala m mewakili unit SI meter.

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

1.2.2 KUANTITI TERBITAN & UNIT TERBITAN

Kuantiti terbitan ialah sesuatu kuantiti yang boleh diterbitkan daripada kuantiti-kuantiti asas
secara pendaraban dan pembahagian. Unit bagi kuantiti terbitan dikenali sebagai unit terbitan.
Beberapa contoh kuantiti terbitan, simbol & unit SI boleh dirumuskan seperti di bawah : -

KUANTITI SIMBOL RUMUS TERBITAN UNIT SI NAMA KHAS
TERBITAN KUANTITI UNIT
TERBITAN Panjang x lebar x tinggi m3
Isipadu Jisim/isipadu kg/m3 Newton (N)
Ketumpatan V Joule (J)
Ρ Sasaran/masa m/s Watt (W)
Halaju Halaju/masa m/s2
Pecutan v
Momentum Jisim x halaju kgm/s
a Jisim x pecutan kgm/s2
Daya kgm2/s2
Tenaga p Daya x jarak kgm2/s3
Kuasa Tenaga / Masa
F

E

W

Isipadu

Isipadu ialah luas yang memenuhi ruang sesuatu bentuk bahan. Simbolnya ialah v dan
unitnya ialah m3.

Isipadu V = panjang x lebar x tinggi = m3

Ketumpatan

Ketumpatan suatu bahan ialah jisim satu unit per isipadu bahan itu. Simbolnya ialah rho, 
dan unitnya adalah kg/m3.

Ketumpatan,  = Jisim =m
isipadu V

Ketumpatan Relatif

Ketumpatan relatif (bandingan) ditakrifkan sebagai satu nisbah bagi ketumpatan bahan
dengan ketumpatan air, di mana ketumpatan air ialah 1000 kg/m3.

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

Ketumpatan relatif = ketumpatan bahan
ketumpatan air

Ketumpatan relatif tidak mempunyai unit.

Daya

Daya boleh menukarkan bentuk sesuatu benda iaitu dengan memanjangkan, memendekkan
dan membengkokkan. Daya yang dikenakan ke atas sesuatu jasad akan mempengaruhi
gerakan atau menukarkan pergerakannya melainkan jika ia ditahan oleh sesuatu daya lain.
Simbolnya F dan unitnya ialah kgm/s2 atau Newton (N).

Daya, F = Jisim x pecutan = m a

Berat

Berat ialah daya tarikan graviti ke atas sesuatu jasad. Nilainya berbeza-beza mengikut
kedudukan jasad di atas bumi. Simbolnya ialah W, dan unitnya ialah Newton (N)

Berat, W = Jisim x Pecutan Graviti = mg

Tekanan

Tekanan adalah daya normal per unit luas yang bersudut tepat kepada daya. Simbolnya p
dan unitnya ialah N/m2 atau pascal (Pa).

Tekanan, p = Daya normal =F
Luas A

Kerja

Kerja adalah hasil darab daya dan jarak yang dilalui oleh titik tindakan pada haluan daya itu.
Simbolnya ialah W, dan unitnya ialah Nm atau Joule (J).

Kerja, W = Daya x Jarak = Fs

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

Kuasa

Kuasa adalah kadar kerja dilakukan. Alat yang mempunyai kuasa yang lebih melakukan kerja
dalam masa yang pendek. Simbolnya ialah P, dan unitnya ialah Nm/s atau J/s atau Watt (W).

1. Kuasa, P = Kerja = W
2. Kuasa, P Masa = t
3. Kuasa, P =
= Daya x Jarak Fs
Masa t

= Daya x Halaju Fv

Contoh

1) Isipadu, V bagi sebuah bongkah yang mempunyai 10m lebar, 10m panjang
dan 10m tinggi ialah :

Panjang, l = 10 m
Lebar, w = 10 m
Tinggi, h = 10 m

Isipadu, V = lxwxh
= 10 m x 10 m x 10 m
= 1000 m3

2) Bongkah yang sama di atas mempunyai berat 10 kg. Berapakah ketumpatan
bagi bongkah ini.

Ketumpatan, ρ = Jisim
Isipadu

= 10kg
1000m3

= 10 kg/m3

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

3) Cari tekanan jika F = 6300N dan A = 3.0 x104 m2

Tekanan, p = Daya Normal
Luas

=F
A

= 6300 N
3.0 x 104m2

= 0.21 N/m2

4) Berapakah halaju bagi sebuah bola yang bergolek sepanjang 10m dalam
masa 5 saat.

Halaju, v = sasaran, s
Masa, t

= 10 m
5s

= 2 m/s

5) Hitung pecutan bagi bola bergolek yang sama dalam masa 25 saat.

Pecutan, a = halaju
Masa

= 2 m/s
25 s

= 0.08 m/s2

6) Jika bola yang sama mempunyai jisim 2 kg, berapakah momentum bola ini.

Momentum, P = Jisim x halaju
= 2 kg x 2 m/s
= 4 kgm/s

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

1.3 POWER OF 10 AND SCIENTIFIC NOTATION

Bagi memudahkan pengiraan & penulisan, unit singkatan atau imbuhan boleh digunakan.
Imbuhan digunakan di dalam pengukuran jika nilai ukuran itu terlalu besar atau terlalu kecil.
Bagi ukuran yang terlalu besar, imbuhan Tera. Giga, Mega, kilo digunakan. Bagi ukuran yang
terlalu kecil pula, imbuhan mili, mikro, nano & piko digunakan.

Imbuhan, nilai pendaraban 7 simbol ditunjukkan dalam jadual di bawah:

IMBUHAN SIMBOL NOMBOR PENDARAB
Tera T 1012
Giga G 109
Mega M 106
kilo k 103
mili m 10-3
mikro µ 10-6
nano n 10-9
piko p 10-12

Nombor yang terlalu besar atau terlalu kecil biasanya ditulis dalam bentuk piawai berikut:

A x 10 n

Dimana 1 ≤ A ≤ 10 dan, n ~ integer (positif atau negative)

Contoh:

Penukaran Nombor Integer Kepada Nombor Piawai

1) 538000 = 5.38 x 105

2) 2900 = 2.9 x 103

3) 0.00025 = 2.5 x 10 -4

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

Penukaran Nombor Imbuhan Kepada Nombor Integer

1) 15k = 15 x 103 = 15 000
2) 2.5m
3) 300n = 2.5 X 10 -3 = 0.0025
4) 0.02
= 300 x 10 -9 = 0.0000003

= 0.02 x 10 -6 = 0.0000002

Penukaran Nombor Integer Kepada Nombor Imbuhan

1) 30 000 000 = 30 x 106 = 30 M
25 x 103 = 25 k
2) 25 000 = 3 x 10-6 = 3
2.7 X 10-3 = 2.7 m
3) 0.000 003 =

4) 0.0027 =

Penukaran dari satu nombor imbuhan ke nombor imbuhan yang lain.

Contoh

1) 987µ → 987 000 k
→ 0.987 G
→ 0.000987 T

2) 95.87m → 95870 µ
→ 9587 000 n

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

1.4 BASIC SI UNITS

Takrif Kuantiti Unit Asas

a. Panjang – Jarak di antara dua titik atau tempat
1000 m = 1 km
1 m = 10 decimeter (dm)
= 100 (cm)
= 1000 (mm)

b. Jisim – Kuantiti jisim yang dikandungi oleh sesuatu jasad
Unit = kg, g
1 kg = 1000 g
1 g = 1000 milligram
= 1,000,000 mikrogram

c. Masa – Sela di antara dua peristiwa yang berlaku
Unit = saat
1 hari = 24 jam
1 jam = 60 minit
1 minit = 60 saat

d. Suhu – Darjah kepanasan sesuatu bahan/objek

Contoh soalan :-

Berapakah milimeter dalam 3.05 km?

Penyelesaian :-

1 km = 1000 m
1 m = 1000 mm

3.05 km = 3.05 km × 1000m  1000mm
1km 1m

= 3.05 ×106 mm
= 3,050,000 mm

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

1.5 PENUKARAN UNIT

Pengetahuan tentang nilai-nilai imbuhan adalah penting untuk menyelesaikan masalah
matematik. Oleh sebab ukuran kuantiti adalah berdasarkan kepada unit SI, maka perlu ditukar
kepada unit SI masing-masing.

Contoh:

1) Tukarkan 360km/j kepada unit SI

360km/j= 360 x 103m
(60 x 60) s

= 100m/s

2) Tukarkan 2cm3 kepada unit SI

100cm = 1m
1cm = 10-2 m
(1cm)3 = (10-2m)3
1cm3 = 10-6 m3
2cm3 = 2 x 10-6 m3

3) Tukar 3 jam 48min 28saat kepada unit SI

3 jam 48min 28saat = (3 x 60 x 60) + (4 x 60) + (28 x 60)
= 11068S

4) Tukar 5g/cm3 kepada unit SI

5g/cm3 = 5 x 10-3kg
1 x 10-6m3

= 5000kg/m3

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

TAJUK : KUANTITI ASAS DAN UNIT KUANTITI ASAS

1.1 PENGENALAN KEPADA KUANTITI DAN UNIT

TUTORIAL 1

1. Untuk setiap SI unit dalam jadual di bawah, nyatakan unit & simbolnya.

KUANTITI ASAS SIMBOL KUANTITI ASAS UNIT SI SIMBOL UNIT SI
Panjang meter kg
Jisim
Masa candela mol -
Suhu -

Arus elektrik
Jumlah bahan
Keamatan cahaya

2. Untuk setiap kuantiti terbitan di bawah, tuliskan rumus serta unit yang sesuai.

KUANTITI TERBITAN RUMUS TERBITAN UNIT SI KUANTITI TERBITAN
Isipadu , V daya x Jarak m/s
Pecutan , a
Halaju , v
Tenaga, E
Kuasa, P

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

Penyelesaian :
1. Untuk setiap SI unit dalam jadual di bawah, nyatakan unit & simbolnya.

KUANTITI ASAS SIMBOL KUANTITI ASAS UNIT SI SIMBOL UNIT SI
Panjang ℓ meter m
Jisim m kg
Masa t kilogram s
Suhu saat K
T/Q Kelvin A
Arus elektrik I -
Jumlah bahan Ampere -
Keamatan cahaya mol mol
candela cd.

2. Untuk setiap kuantiti terbitan di bawah, tuliskan rumus serta unit yang sesuai.

KUANTITI TERBITAN RUMUS TERBITAN UNIT SI KUANTITI TERBITAN
Isipadu , V panjang x lebar x tinggi m3
Pecutan , a
Halaju , V halaju / masa m / s2
Tenaga sesaran / masa m/s
Kuasa Kgm2 / s2 @ Joule (J)
daya x Jarak Kgm2 / s3 @ Watt (W)
tenaga / masa

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

TAJUK : KUANTITI DAN UNIT
1.2 KUANTITI TERBITAN DAN UNIT SI
TUTORIAL 2

1. Bagi setiap 100 cm3 ais, jisim ais yang didapati ialah 0.09 g. Ketumpatan ais
ialah:

2.Satu bongkah keluli berjisim 100 kg berada di atas meja, luas permukaan yang bersentuhan dengan
meja ialah 0.0025 m2.

Hitung : a) Daya yang bertindak di atas meja.
b) Tekanan purata di atas meja.

3. Ketumpatan suatu bahan yang mempunyai 5 m panjang, 3 m tinggi dan 7 m lebar ialah 0.02
kg / m3. Berapakah jisim bagi bahan ini ?

4. Hitung momentum bagi bola berjisim 2 kg yang bergerak dengan pecutan 10 m / s2 dalam
masa 20s.

5. Berapakah kuasa yang diperlukan untuk menggerak sebuah kotak berjisim 25 kg dengan
pecutan 20 m/s2. Andaikan jarak pergerakkan kotak ialah 5 m dalam masa 10s.

Penyelesaian :

1. Bagi setiap 100 cm3 ais, jisim ais yang didapati ialah 0.09 g. Ketumpatan ais
ialah:

Ketumpatan , p = _Jisim_
Isipadu

= 0.09 g
100 cm3

= 0.0009 g/cm3

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

2.Satu bongkah keluli berjisim 100 kg berada di atas meja, luas permukaan yang bersentuhan dengan
meja ialah 0.0025 m2

Hitung : a) Daya yang bertindak di atas meja.
c) Tekanan purata di atas meja.

a) Daya, F= Jisim x gravity
= mxg
= 100 kg x 9.81 m/s2
= 981 kg m/s2
= 981 N

b) Tekanan purata= daya per unit luas

= _____daya____
luas permukaan

= _981 N___
0.0025 m2

= 392400 N / m2

3. Ketumpatan suatu bahan yang mempunyai 5 m panjang, 3 m tinggi dan 7 m lebar ialah 0.02
kg / m3. Berapakah jisim bagi bahan ini ?

Ketumpatan , P = Jisim_
Isipadu
Jisim
Isipadu = Ketumpatan x Isipadu
= panjang x lebar x tinggi
= 5mx7mx3m
= 105 m3

 Jisim, m = Ketumpatan x Isipadu
= 0.02 kg / m3 x 105 m3
= 2.1 kg

6. Hitung momentum bagi bola berjisim 2 kg yang bergerak dengan pecutan 10 m / s2 dalam
masa 20s.

Momentum , P = Jisim x halaju

Pecutan = halaju / masa
Halaju = pecutan x masa
= 10 m/s x 20
= 200 m/s

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

 Momentum , P = Jisim x halaju
= 2 kg x 200 m/s
= 400 kg m/s

7. Berapakah kuasa yang diperlukan untuk menggerak sebuah kotak berjisim 25 kg dengan
pecutan 20 m/s2. Andaikan jarak pergerakkan kotak ialah 5 m dalam masa 10s.

Kuasa , P = Kerja, W
Masa, t

Kerja , W = Daya, F x Jarak, s

Daya , F = Jisim, m x Pecutan, a
= 25 kg x 20 m/s2
= 500 kg m/s2

Kerja , W = Daya, F x Jarak, s
= 500 kg m/s2 x 5 m
= 1000 kg m2/s2

 Kuasa , P = Kerja
= Masa
=
1000 kg m2 / s2
10s

100 kg m2/s3

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

TAJUK : KUANTITI DAN UNIT

1.3 POWER OF 10 AND SCIENTIFIC NOTATION

TUTORIAL 1

1. Tukarkan nombor imbuhan berikut ke nombor integer.

(a) 25K
(b) 0.03m
(c) 3.5
(d) 70n
(e) 5K
(f) 100
(g) 37
(h) 420K
(i) 15T
(j) 33p

2. Tukarkan nombor integer ke nombor imbuhan yang sesuai.

(a) 0.005
(b) 0.0000008
(c) 0.500000000000
(d) 27000
(e) 0.0032
(f) 0.000000006
(g) 0.00005
(h) 27320000
(i) 45000
(j) 0.0007

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

Penyelesaian :

1. Tukarkan nombor imbuhan berikut ke nombor integer.

(a) 25K = 25 x 103
= 25000

(b) 0.03m = 0.03 x 10-3
= 0.00003

(c) 3.5 = 3.5 x 10-6
= 0.000005

(d) 70n = 70 x 10-6
= 0.00000007

(e) 5k = 5 x 103
= 5000

(f) 100 = 100 x 10-6
= 0.0001

(g) 37 = 37 x 10-6
= 0.000037

(h) 420K = 420 x 103
= 420000

(i) 15T = 15 x 1012
= 15000000000000

(j) 33p = 33 x 10-12
= 0.0000000000033

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

2. Tukarkan nombor integer ke nombor imbuhan yang sesuai.

(a) 0.005 = 5 x 10-3
= 5m

(b) 0.0000008 = 0.8 x 10-6
= 0.8

(c) 0.500000000000 = 0.5 x 10-12
= 0.5T

(d) 27000 = 27 x 103
= 27K

(e) 0.0032 = 3.2 x 10-3
= 3.2 m

(f) 0.000000006 = 6 x 10-9
= 6n

(g) 0.00005 = 0.05 x 10-3
(h) 27320000 = 0.05 m
(i) 45000
(j) 0.0007 = 27.32 x 106
= 27.32 m

= 45 x 103
= 45K

= 0.7 x 10-3
= 0.7 m

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

TAJUK : KUANTITI DAN UNIT
1.3 POWER OF 10 AND SCIENTIFIC NOTATION
TUTORIAL 2

1. Penukaran nombor imbuhan.

i. Tukar dari 67k kepada unit M
ii. Tukar dari 0.5m kepada unit 
iii. Tukar dari 40k kepada unit m
iv. Tukar dari 15m kepada unit k
v. Tukar dari 20 kepada unit k
vi. Tukar dari 7M kepada unit m

2. Tukar nombor kuasa berikut ke nombor imbuhan yang sesuai.

i. 7 x 106
ii. 12 x 10-12

3. Tukar nombor berikut ke nombor imbuhan yang sesuai.

i. 150000
ii. 0.000376

Penyelesaian :

1. Penukaran nombor imbuhan.

i. Tukar dari 67k kepada unit M

67k = 67 x 103
= 67000

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE
= 0.067M

ii. Tukar dari 0.5m kepada unit 

0.5m = 0.5 x 10-3
= 0.005
= 5000

iii. Tukar dari 40k kepada unit m

40k = 40 x 103
= 40000
= 40000000m

iv. Tukar dari 15m kepada unit k

15m = 15 x 10-3
= 0.015
= 0.000015M

v. Tukar dari 20 kepada unit k

20 = 20 x 10-3
= 0.00002
= 0.00000002k

vi. Tukar dari 7M kepada unit m

7M = 7 x 109

= 7000000

= 7000000000m

2. Tukarkan nombor kuasa berikut ke nombor imbuhan yang sesuai.

i. 7 x 106 = 7

ii. 12 x 10-12 = 12p

3. Tukarkan nombor berikut ke nombor imbuhan yang sesuai.

i. 150000 = 150k @ 0.15M
ii. 0.000376 = 0.376m @ 376

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

TAJUK : KUANTITI DAN UNIT

1.5 PERTUKARAN UNIT

TUTORIAL 3

Bagi setiap ukuran berikut, tukarkan kepada unit SI yang sesuai.

1. Halaju leburaya Malaysia ialah 110 km/j. Berapakah halaju dalam m/s?

2. Laju sebuah kereta ialah 12 km/min. Berapakah halaju dalam m/s?

3. Luas sebuah papan ialah 16 cm2. Berapakah luas papan tersebut dalam m?

4. Ketumpatan air 1.0 g/cm3. Berapa ketumpatan air dalam kg/m3?

5. Diameter sebiji bola ialah 17.35 mm. Berapakah diameter bola tersebut
dalam m?

6. Dapatkan isipadu aquarium dengan panjang 35 cm, lebar 20 cm dan tinggi 12 cm dalam unit
SI.

7. Tukarkan ukuran berikut kepada unit SI yang sesuai.

a) 5 cm/s
b) 12 cm/5
c) 27 mm2
d) 4g/cm3
e) 32A/cm3
f) 6K/cm

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

Penyelesaian :
Bagi setiap ukuran berikut, tukarkan kepada unit SI yang sesuai.

1. Halaju leburaya Malaysia ialah 110 km/j. Berapakah halaju dalam m/s?

Had laju = 110 x 103
60 x 60 s

= 30.56 m/s

2. Laju sebuah kereta ialah 12 km/min. Berapakah halaju dalam m/s?

Laju = 12 x 103
= 1 x 60

200 m/s

3. Luas sebuah papan ialah 16 cm2. Berapakah luas papan tersebut dalam m?

Luas = (16 x 10-2 m)2
= 16 x 10-4 m

4. Ketumpatan air 1.0 g/cm3. Berapa ketumpatan air dalam kg/m3?

Ketumpatan = 1 x 10-3 kg
= 1 x 10-6 m3

1000 kg/m3

5. Diameter sebiji bola ialah 17.35 mm. Berapakah diameter bola tersebut
dalam m?

Diameter , D = (17.35 x 10-3) m
= 1.735 x 10-2 m

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

6. Dapatkan isipadu aquarium dengan panjang 35 cm, lebar 20 cm dan tinggi 12 cm dalam unit
SI.

Isipadu = panjang x lebar x tinggi
= 35 cm x 20 cm x 12 cm
= 8400 cm3
= (8400 x 10-2 m)3
= 8400 x 10-6 m3
= 8.4 x 10-3 m3

7. Tukarkan ukuran berikut kepada unit SI yang sesuai.

a) 5 cm/s

= 5 x 10-2 m/s
= 0.05 m/s

b) 12 cm/s

= 12 X 10-2 m/s2
= 0.12 m/s2

c) 27 mm2

= (27 x 10-3 m)2
= 27 x 10-6 m2 @ 2.7 x 10-5 m2

d) 4g/cm3

= 4 x 10-3 kg
(1 x 10-2 m)3

= 4 x 10-3 kg
1 x 10-6 m

= 4 x 103 kg/m

UNIT 1 – KUANTITI FIZIK DAN UNIT ASAS ENGINEERING SCIENCE

e) 32A/cm3
= ____32A____
(1 x 10-2 m)2
= ___32A___
1 x 10-4 m2
= 3.2 x 105 A/m2

f) 6K/cm
= ___6K___
1 x 10-2 m
= 600 k/m

BAHAN RUJUKAN TAMBAHAN
1. Fizik STPM
2. University Physics – Haris benson.
3. Physics oleh Giancolli.