߃ ssPhs- shh- n[- y DZy- m\Øn¬ \n∂v a\ - ne- m°n Ipdn∏v
Xømd- m°- pI- .
IhnXIƒ ^e{- ]Z- a- mbn hn\na- bw sNøp∂- X- n\pw h¿Æ-
\, kw`m-jWw, Bkzm-Z-\-°p-dn∏v F∂o hyh-lm-c-cq-]-߃
Ip´n-I-fn¬ FØn-°p-∂-Xn\pw ssPh-ssh-hn-[y DZym\w D]-I-
cn°- pw.
ssPh-ssh-hn[y DZym-\-hp-ambn _‘-s∏-´
XpS¿ {]h¿Ø-\-߃
ssP-h-ssh-hn[y cPn-ÿ Xøm-dm-°¬
kvIqƒ ]cn-k-cØv ssPh sshhn[yØnep≠mb am‰-߃ Xncn-
®-dn-bpI,tc-J-s∏-Sp-ØpI
]pXnbXmbn h∂ ie-`-߬ ]-£n-Iƒ , k-ky-Pm-e-߃, Pe-
Po-hn-Iƒ,-a-Æn-ep-≠mb am‰w XpS-ßn-b-h)
]£n \nco-£Ww
Xqh¬ tiJ-cWw
aÆn-c-°-tºmÃv hym]n-∏n-°pI
hoSv a‰vÿm-]-\-߃
ag-sh≈ kw`-cWn ÿm]n-®-Xn-\p-tijw tamt´m¿]ºv D]-tbm-
Kn-°p∂ ka-b-Øn-ep-≠mb Ipdhv Is≠-ج
DZym-\-Øn¬ h∂ Hmtcm ie-`-sØbpw Xncn-®-dn™v tcJ-s∏-Sp-
Øp-I.
DZym\- Ø- nse GIe- nwK ]pjv]ß- ƒ, ZznenwK ]pjv]ß- ƒ ]´nI
Xøm-dm-°pI.
51
DZym-\-Ønse \mcp-thcp ]Sew , Xmbv thcv ]Sew , kam-¥c
hn\ym-kw, PmenIm kncm-hn-\ym-kw, GI-_o-P-]-{Xw,
Zzn_oP ]{Xw F∂n-h-bpsS Xcw Xncn® ]´nI Xøm-dm-°p∂p.
_Õnw-Kv, {Km^v‰nwKv ,e-b-dnwKv F∂nh hoSp-I-fn¬ {]mh¿Øn-
I-am-°p∂p.
Hmtcm ie-`-ß-sfbpw Xncn-®-dn™v Ah-bpsS -Xn-cn-®-dn™v tcJ-
s∏-Sp-Øp∂p.
ie-`-ß-fpsS PohnX N{Iw \nco-£n-°p∂p.
DZym-\-Ønse aÆns‚ ]n.-FNv aqeyw CS-hn´v ]cn-tim-[n-°p∂p.
sNSn-Iƒ Xncn-®-dn™v ]qhn-Sp∂ kabw, Imew F∂nh tcJ-
s∏-Sp-Øp-I.
sNSnI- f- ps- Sbpw ]®°- d- nI- f- ps- Sbpw Imemh- [n \n¿Æb- n®v tcJ-
s∏-Sp-ØpI.
kkyß- f- nse ImbnI- {- ]P- \- \- w,s- sewK- nI- {- ]P- \- \- w, F∂nh Xcw
Xncn®v tcJ-s∏-Sp-Øp-I.
(thcv, X≠v,C-e, Imbv)
Huj[ kky-߃ Xncn-®-dn™v Ah-bpsS KpW-߃ Is≠-
ØpI.
hnhn[ ^e-h¿§-ßsf Xcw-Xn-cn-°p-I(-e-Lp-^-ew, ]pRvP-^-ew,-
I-]-S-^ew XpS-ßn-b-h)
cm{Xn-bn¬ Dd-ßp∂ kk-y-߃, cm{Xn-bn¬ hncn-bp∂ ]q°ƒ
,]-I¬ hncn-bp∂ ]q°-ƒ Ch-bpsS hyXymkw Is≠-ØpI.
]pXnb Pe-kw-c-£-W-am¿§-ß-ƒ Is≠-ØpI.
kky-ß-fpsS \So¬ kabw Is≠Øn ]´nI tcJ-s∏-Sp-ØpI.
Hmtcm Ime-Ønepw kk-y-߃°p-≠m-Ip∂ am‰-߃ \nco-£n-
°pI- .
52
DZ-ym-\-Ønse Xpd- mb ÿe-sØbpw ac-Øn-\-Sn-bnepw A¥-
co£ Dujvam-hn-ep≈ hy-X-ymkw Is≠-Øp-I.
a\p-j-y-km-∂n-≤-yhpw sNSn-bpsS hf¿®bpw XΩn¬ _‘w
Dt≠m? Is≠-ØpI.
kk-y-ßfpw Ddp-ºp-Ifpw XΩn-ep≈ _‘w.
ssPh-ssh-hn-[y DZ-ym-\-Ønse Hcp henb hr£-Øns‚ aqeyw
Is≠-Øp-I.
--› B hr£-Øns‚ XSn-bpsS aqeyw
--› AXv \¬Ip∂ XW-ens‚ aqeyw
--› ]pdtذv hnSp∂ HmIvknPs‚ aqeyw
--› BKn-cWw sNøp∂ Co2 s‚ aqeyw
--› aÆv kwc-£-W-aq-eyw
--› aÆn-te°v ebn-®p-tN-cp∂ ssPhmw-i-Øns‚ aqeyw
--› Cu hr£sØ B{i-bn®p Pohn-°p∂ Poh-Pm-e-ß-fpsS
]m¿∏n-Sw, Blmcw F∂n-h-bpsS aqeyw
--› Xpd mb ÿetØbpw ac-Øn-\-Sn-bnse aÆnse Pemw-iw,
ssPhmw-iw, hmbp F∂n-h-bn-ep≈ hy-X-ym-kw.
h¿K hn`-P\ hn⁄m-\obw (Taxonomy)
Pohn-I-fnse khn-ti-j-X-Iƒ Is≠Øn Ahsb Xncn-
®d- nb- pI- bpw kam\- X- I- f- pt- Sbpw hyXym- kßf- pt- Sbpw ASnÿ- m-
\Ø- n¬ XcwX- nc- n°- pI- bpw imkv{Xob- a- mbn t]cp \¬IpI- bpw
sNøp∂ imkv{X-im-J-bmWv SmIvtkm-W-an.-Hmtcm Pohn-bp-
tSbpw Poht- emI- sØ ÿm\w Xncn®- d- nb- m\pw Ahs- b°- pd- n®v
a\- n-em-°m\pw Ffp-∏-Øn¬ ]Tn-°m\pw h¿§ hn`-P\
hn⁄m-\obw klm-bn-°p-∂p.-kky h¿§ hn`-P-\-Øn\v XpS-
°-an-´Xv Intbm-t{^m-Ãkv F∂ {Ko°v Nn¥-I\mWv . B[p-
\nI kky-h¿§o-I-c-W-Øn‚ ]nXmhv Imƒ ent\-b- v.
53
hnhn[ GP≥kn-I-fpsS ]¶v
h\w ]cnÿnXn/hnZym-`ymk {]mtZ-inI `c-W-k- whn-[m-\-
ß-fp-sSbpw Iq´m-bva-bn-eqsSbmbncn°Ww ssPhsshhn[y
]m¿°p-Iƒ hnZym-e-bßfn¬ D≠m-tI≠-Xv. kwÿm\ Pn√m-X-e-
ß-fn¬ s]mXp-hn-Zym-`ymkhIp-∏v, ssPhsshhn-[y-t_m¿Uv, Irjn,
h\w hIp-∏p-Iƒ, imkv{X kmt¶-XnI ]cn-ÿnXn hIp∏v, {]mtZ-
inI Kh¨sa‚pI- ƒ F∂nhbpsS GtIm]- \w D≠mI- Ww CXns‚
A°m-Z-anI t\XrXzw kwÿm-\-X-e-Øn¬ Fkv.-kn.-B¿.-‰n.bpw,
Fkv.-F-kv.Fbpw \n¿∆-ln-°Ww. Pn√m-X-e-Øn¬ Ub-‰v.- F-kv.-F-
kv.F F∂n-h-bv°m-bn-cn°pw CXns‚ A°m-Z-anI Npa-Xe.
XmtgØ´n¬ ]m¿°ns‚ \n¿∆-l-Whpw, tamWn-‰nwKpw _n.-B¿.-
kn, kn.-B¿.kn Xe-ß-fn¬ \S-°-Ww.amkw -tXm-dp-ap≈ ]n.-C.kn
tbmKß- ƒ ssPhsshhn[y ]m¿°ns‚ {]h¿Ø\ ]ptcmK- Xn N¿®-
sN-ø-Ww. ¢Ã¿ Xe-Øn¬ kn.-B¿.kn tIm¿Un-t\-‰dpw, kvIqfn¬
{][m\ A[ym-]n-I-bpam-bn-cn°pw ]m¿°ns‚ Npa-X-e°m¿.
ssPhsshhn-[y-]m¿°v hn\n-tbmKcPnkv‰¿ F√m kvIqfp-I-fnepw
kq£n-°-Ww. Pn√m,k-_vPn√m DtZym-Kÿ kµ¿i-\-ß-fn¬
]m¿°ns‚ D]-tbm-K-s∏-Sp-ج {][m\ ]cn-K-W\m hnj-b-am-bn-
cn°pw.
Fkv.-F-kv.F
? ssPh-ssh-hn-[y- ]m¿°v Imgv®-]mSv cq]n-I-cWw.
? hnhn[ GP≥kn-I-fpsS GtIm-]\w.
? A[ym-]I, ]n.-‰n.-F, F¬.Fkv.Pn ]cnioe\-߃.
? kn.-B¿.-kn, _n.-B¿.kn, Un.-]n.-H, Fkv.-]n.Un Xe tamWn-‰-
dnwKv.
? Hmtcm kvIqfn\pw kº-ØnI klmbw.
s]m-Xp-hn-Zym-`ymkhIp∏v
? F√mkvIqfnepw kml-N-cy-߃ kwPm-X-am-°¬.
? Un.-Un.-C, Un.-C.-H, F.-C.H Xe-Øn¬ tamWn-‰-dnwKpw ]n≥Xp-
Wbpw \¬I¬.
54
? kwÿm\, Pn√m, k_vPn√m Hm^o-k¿am-cpsS tbmK-ß-fn-¬
apJy AP≠.
? A°mZ- a- nI {]h¿Ø\- ß- fn¬ ssPhs- shh- n[- y]- m¿°ns‚ km[y-
X-Iƒ Dƒt®¿°¬.
Ub‰v
? ssPh- sshh- n[- y]- m¿°pIf- psS Imcy£- a- X Kthj- W- mfl- I- a- mbn
hne-bn-cp-ØpI.
? hnhn[ hnj-b-ß-fn¬ ssPh-ssh-hn-[y- ]m¿°n‚ km[y-X-Iƒ
Is≠-ج.
? Pn√mXe A°m-Z-anI ]n¥pW.
h\w-h-Ip∏v
? ssPh-ssh-hn-[yß-ƒ kvIqƒ XeØn¬ e`y-am-°m¬.
? kmº-ØnI klmbw.
IrjnhIp∏v
? imkv{Xo-b-amb Irjn-co-Xn-bn¬ ]cn-io-e\w, kky-ssh-hn-[y-ß-
ƒ e`y-am-°¬.
? t]mfn-lu-kv, agad, B[q-\nI Pe-tk-N\ kuI-cy-߃ F∂n-
hbv°v kmt¶-XnI kmº-ØnI klm-b-߃.
]n.-‰n.F/Fkv.-Fw.kn
? ]m¿°ns‚ \n¿amWNpa-Xe.
? kwc-£Ww Gs‰-Sp-°¬.
? {]mtZ-in-I-amb ssPh-ssh-hn-[y-߃ e`y-am-°¬.
Xt±ikzbw-`-cWÿm]-\-߃
? kmº-ØnIklmbw
? Aht- emI- \w
? ]©mbØv Xe-Øn¬ tamWn-‰-dnwKpw ]n≥Xp-Wbpw \¬I¬.
tIcf kwÿm\ ssPh sshhn[y t_m¿Uv
cmPy-Øns‚ hne-s∏´ ssPh-kw-ºØv kwc-£n-
°pI F∂ e£y-tØmsS cq]o-I-cn® 2002 se tI{µ ssPh 55
sshhn[y \nb-ahpw ,2008 se kwÿm\ ssPh-ssh-hn[y N´-
ßfpw {]Im-c-amWv kwÿm\ ssPh-ssh-hn[y t_m¿Uv {]h¿Øn-
°p-∂-Xv. ssPh-ssh-hn[y kwc-£-W-hp-ambn _‘-s∏´ Imcy-
ßfn¬ kwÿm-\-k¿°m-cn\v th≠ \n¿t±iw \¬IpI,X-t±i
kzbw-`-cW ÿm]-\-ß-fn-eqsS {]mtZ-in-I-ambn ssPh-k-º-Øns‚
kwc-£Ww Dd-∏p-h-cp-ØpI F∂n-hbmWv t_m¿Uns‚ {][m\
Npa-X-e-Iƒ
t_m¿Uns‚ {]h¿Ø-\-ßsf GtIm-]n-∏n-°p-∂-Xn-\mbn
F√m Pn√I- f- nepw Pn√m tIm Hm¿Unt- \‰- ¿amcpw t{]mPIvSv s^t√m-
amcpw {]h¿Øn-°p-∂p≠v
t_m¿Un¬ \n∂p≈ tkh\- ß- ƒ
_tbm-ssU-th-gvkn‰n ¢_p-I-fpsS cq]o-I-cWw
ssPh-ssh-hn[y cPn-ÿ Xøm-dm-°p-∂-Xn-\p≈ kmt¶-XnI
klmbw
Ip´n-Iƒ°pw A[ym-]-I¿°p-w th≠n-bp≈ ]cn-io-e-\-]-cn-
]mSnIƒ,t_m[- h- ¬°c- a ¢mkpI- ƒ, ]cnÿ- nXn ]T\- b- m{- XI- ƒ,-
]-cn-ÿnXn Iymºp-Iƒ
Ip´n-Iƒ°v kwÿm\ Pn√m Xe-Øn-ep≈ a¬k-c-]-cn-]m-Sn-Iƒ
(Ip-´n-I-fpsS ssPh-ssh-hn[y tIm¨{K-kv)
A\yw \n∂v t]mIp∂ kky-Pm-e-߃ kwc-£n-°-s∏-Sp-∂-Xn-
\p≈ im¥n-ÿ¬ ]≤-Xn(-[-\-k-lmbw \¬Ip-∂p)
anI® _tbm-ssU-th-gvkn‰n ¢_p-Iƒ°p≈ ]pc-kvImcw
ssPhs- shh- n[yhpambn _‘s- ∏´ eLpt- eJ- I- ƒ,hm¿Øm]{Xn-
Iƒ F∂nh e`y-am-°¬
kwÿm-\sØ hnZym-e-b-ß-fn¬ Bcw-`n-°p∂ ssPh-ssh-
hn[y DZym\- ]- ≤- X- n°v ^e{- ]Z- a- mb CSs- ]S- ¬ \SØ- m≥ t_m¿Un\v
km[n°- pw.\- ne- h- ne- p≈ t{]mPIvSv s^t√ma- mc- psS FÆw h¿≤n∏- n®v
F√m {Kma ]©m-b-ØpI-fnse kvIqfp-I-fn-tebv°pw {]h¿Ø\w
hym]n-∏n-°pw.-C-Xn-eqsS {Kma-]-©m-b-Ønse _n Fw kn hgn
t_m¿Un\v Cu {]h¿Ø-\-ß-fn¬ \nc-¥-c-ambn CS-s]-Sm\pw
kmt¶-XnI klm-b-߃ \¬Ip-hm\pw Ignbpw
56
57
58
ssPhsshhn-[y cPn-ÿ amX-rI
59
kkysshhn[yw
[m\y-hn-f-Iƒ : s\√v, tKmXº- v, _Pvd, HmSvkv, Iqhc- I- v, _m¿en,
Xn\
\mWy-hn-f-Iƒ : sXßv, d∫¿, tXbn-e, Im∏n, Ipcp-ap-f-Iv, Gew,
Iap-Iv, C©n, PmXn, Idp-h-∏-´, Iip-h≠n
Fư- pc- p°- ƒ : FÆ-∏-\, sXßv, kqcy-Im-¥n, ISp-Iv, \ne-°-
Se, F≈v, Hen-hv, IS-em-h-W-°v, th∏v.
]b¿h¿§ß- ƒ : h≥]-b¿, sNdp-]-b¿, Dgp-∂v, apXn-c, IS-e,
Xphc, tkmbm-]-b¿, _o≥kv, Aa-c-∏-b¿,
NXpc-∏-b¿, hmf-cn-∏-b¿, sImØ-a-c-∏-b¿,
]okv]-b¿.
Ingßv h¿§-߃: ac-®o-\n, tN\, tNºv, a[p-c-°n-g-ßv, Im®n¬,
Iq¿°, Iqh, Dcp-f-°n-g-ßv, Iym-c-‰v, dmUn-jv,
_o‰vdq-´v.
]gh- ¿§ß- ƒ : amhv, πmhv, ]∏m-b, t]c, Iip-am-hv, kt∏m-´,
ssIX, hmg, BØ-®-°, Rmh¬, Nmº,
B∏nƒ, Hmd©- ,v ap¥nc- n, I_nfn \mcI- w, amt¶m-
Ãn≥, dºq-´m≥, AØn, amX-fw, ]mj≥{^q-´v.
]®-°-dn-Iƒ
Ce-°-dn-Iƒ : Noc, sNwNo-c, apcn-ß, aØ≥, Xgp-Xm-a, IpS-
I≥, h≈n-∏-b¿ Ce, tNºv, kmºm¿ Noc,
sh≈-®o-c, hf-fn-®o-c, a[p-c-®oc
ioX-Ime ]®-°-dn-Iƒ : Imt_-Pv, tImfn-^vf-h¿, Iymc-‰v, dmUn-
jv, _o‰vdq-´v.
sh≈-cn-h¿§w : ]mh¬, ]S-h-ew, tImh¬, sh≈-cn, aØ≥,
Ipº-fw, Npc, ]o®n¬, XÆn-a-Ø≥, kemUv
sh≈-cn, a[pc sh≈-cn.
hgp-X\ : X°mfn hgp-X-\, ]®-ap-f-Iv, Iym]vkn°w
a‰p-≈h : sh≠, h≈n-∏-b¿, _o≥kv
D≈n-h¿§w : khm-f, Nph-∂p-≈n, shfp-Øp≈n
60 kpK‘- h- yR- Pv \- ß- ƒ: Ipcpa- pf- I,v Gew, C©n (Np°- )v , a™ƒ,
PmXn-°, {Kmºq, Idp-hm-∏-´, hm\n-e, Ip¶p-a-∏q-
hv, hmf≥]p-fn, IpSw-]p-fn, Poc-Iw, Icnw-Po-c-Iw,
sImØ-a-√n, s]cp-¶m-bw, ]pXn-\, k¿∆-kp-K-
‘n.
\mcp-hn-f-Iƒ : ]cp-Øn, NWw, NW-ºv, sNdp-N-Ww, Iøq-\yw,
hmg
ac-߃ : AØn, CØn, t]cm¬, Acb- m¬, Aºg- w, Ac-
W-a-cw, B™n-en, B‰p-h-©n, Ccpƒ, Ce-™n, Ce-hv, Cu´n, tXc-
Iw, Ggnew]me, ISp-°, IWn-s°m-∂, Im‰m-Sn-a-cw, Nµ-\w, Na-X,
sNº-Iw, Rmh¬, Xº-Iw, Xm∂n, tX°v, ]p∂, ]qh-c-»v, s]mß-
eyw, a©m-Sn, aWn-a-cp-Xv, alm-K-Wn, ap≈n-√w, bq°m-en-]v‰kv, c‡-
N-µ-\w, cp{Zm-£w, h©n, thß, ioa-πmhv, πmhv, amhv, ]pfn.
Huj-[-k-ky-߃ : Atim-Iw, BS-tem-S-Iw, B\-®p-h-Sn, Bcy-
th-∏v, Bh-W-°v, DΩw, Dj-a-e-cn, Dgn-™, Fcp-°v, Hmcn-e, Itøm-
∂n, I√p-cp-°n, IkvXq-cn-a-™ƒ, I‰m¿hm-g, Icn-s\m-®n, I≠-Im-cn-
Np-≠, Idn-th-∏v, Im™n-cw, Ip∏ a™ƒ, Ipdp-t¥m-´n, Ip-S-I≥,
Iq\w-]m-e, Iqh-fw, Iogm¿s\-√n, Nn‰-c-Ø, sNº-c-Øn, XI-c, Xgp-
Xm-a, sNdp-Np-≠, sNdq-f, sNØn-s°m-Sp-th-en, Xn∏-en, Xpº, Xpf-
kn, sNØn, sXm´mh- mS- n, \dp\- o≠- n, \¥ym¿h´- w, \oeA- a- c- n, s\√n,
]Xn-ap-Jw, ]\n-Iq¿°, ]m¬ap-Xp-°v, ]pfn-bm-dn-e, ]qhm-¶p-dp-∂¬,
{_“n, ap°p‰- n, apb¬ sNhnb- ≥, apdnI- qS- n, apØß- , apcnß- , ssaem-
©n, cma-®w, hb-ºv, h≈n-∏m-e, hnjvWp-{Im-¥n, iXm-h-cn, iwJp-
]pj- v]w, ap™, Ipang- v, ]mXnc- n, Iqhf- w, Nn‰a- rX- v, Incnb- mØ- v, tat¥m-
∂n, It®m-ew, Icn-ßm-en (N-∏-ßw), ac-a-™ƒ, \o¿am-X-fw, a™-
°q-h, Ipan-gv, ]mXmf Kcp-V-s°m-Sn, ]mS-°n-g-ßv, ac-a-™ƒ, atcm-
´n, sNdp-]p-∂, IpSw-]p-fn, h≈n-°p-dp-t¥m-´n, hew-]ncn, It®m-ew,
sIm´w, Im´p-\m-c-Iw, ]mW¬, Idn-th-∏v, Bcy-th-∏v, sh≈ AIn¬,
Nph∂ AIn¬, Nßew ]c-≠, h≈n-sNm-dn-b-Ww, t]c, Aºgw,
tNcv, Ip∂n, Im´p-gp-∂v, Inep-In-ep-°n, s]m∂m-c-ho-cw, IWn-s°m-
∂, aµm-cw, Hmcn-e, C©, ]p√m-\n, ISp-°, apXp-°v, ]¿∏-S-I-∏p-√v,
\mK-ap-√, ap≈≥Im-c, sh≈-°p-dn-™n, a™-°-S-ºv, sNØn,
sh≈n-e, Ahn¬s]m-cn, ]mh-´, A∏.
61
62
63
ssPh-ssh-hn[y DZym\w
hne-bn-cp-ج t^m¿am‰v
kvIqfns‚ t]cv:
(Xmsg ]db- p∂- h- b- n¬ A\pt- bmP- ya- mb- X- n\p t\sc √ sNøpI- )
hn`mKw U.P. L.P.
1 Fs‚ hnZyme- b- Ø- nse ]cnÿ- nXn ]co£- W- i- me- b- n¬, \n¿t±-
in-®n-cn-°p∂ 26 C\-ßfpw (A to Z) D≠v.
]q¿Æ-ambn `mKn-I-ambn Xosc-bn√
2 ¢mkv dqw {]h¿Ø\- ß- fpa- mbn _‘n∏- n°- pI- bpw So®nwMv am\z-
en¬ Dƒ-s∏-Sp-Øp-Ibpw sNøp-∂p≠v
D≠v C√
3 Ip´n-Iƒ°v ssPh-ssh-hn[y DZym\Ønse k-ky-߃/kwhn-
[m-\-ßsf]‰n [mcW D≠v.
D≠v C√
4 kzbw hne-bn-cp-ج tcJ-bn¬ Ip´n-Iƒ IrXy-ambn tcJ-s∏-
Sp-Ø-ep-Iƒ \S-Øp-∂p≠v.
D≠v C√
5 ¢mkv dqw XpS¿{]-h¿Ø-\-߃/¢∫v {]h¿Ø-\-߃ F∂n-h-
bv°p-th≠n D]-tbm-K-s∏-Sp-Øp-∂p≠v.
D≠v C√
6 SRG bn¬ ]cn-ÿnXn ]co-£-W-im-e-bp-ambn _‘-s∏´
{]h¿Ø-\-߃ N¿® sN-øp-Ibpw Xocp-am-\-ß-sf-Sp-°p-Ibpw
sNøp-∂p-≠v.
D≠v C√
7 `mj, KWnXw XpSß- nb hnjbßfpsS hn\nabØn\v D]t- bm-
K-s∏-Sp-Øp-∂p-≠v.
D≠v C√
8 Hmtcm bqWn-‰n\pw Bh-iy-amb kwhn-[m-\-߃
64 ap≥Iq´n Xøm-dm-°p-∂p-≠v.
D≠v C√
9 Ip´n-Iƒ°pw A[ym-]-I¿°pw ssPh-ssh-hn[y DZym\Øns‚
Npa-X-e-Iƒ hn`-Pn®v \¬In-bn-´p-≠v.
D≠v C√
10 \n¿Ωm-Ww, kwc-£Ww F∂n-hbv°v c£n-Xm-°ƒ, k∂-≤-
kwL- S- \- I- ƒ F∂nh- c- psS tkh\w {]tbmP- \- s- ∏S- pØ- p≠- .v
D≠v C√
11 ssPh-ssh-hn[y DZym\w D]-tbm-K-s∏-SpØn Gs‰-Sp-Øn-´p≈
Kthj- W- {- ]h- ¿Ø\- ß- ƒ.
12 {it≤-b-amb a‰v \nco-£-W-߃
slUvam-Ã-dpsS H∏v:
t]cv :
samss_¬ \º¿ :
ssPh-ssh-hn[y DZym\Øn¬ Bh-iy-amb C\-
߃
A 160˛¬ ]cw kky-߃, B ie-`-]m¿°v, C Ipfw,
D ]£n-Iƒ°v kuIcyw Hcp-°¬, E sNdp-Im-Sp-Iƒ F ag-∏-¥¬, G ag-
sh≈ kw`-c-Wn, H ag-°p-gn, I InW¿ do®m¿÷v sNø¬, J kutcm¿÷-
]m-\¬ K Pe-kw-c-£-W-am¿§-߃, L Pe-tk-N-\-am¿§-߃, M aÆv
kwc£W- a- m¿§ß- ƒ, N sX¿tama- o‰- ¿, O aga- m]- n\- n, P amen\- yk- wkvImc
-am¿§-߃, Q ItºmÃv Ipgn, R _tbm-Kymkv πm‚ v, S tX\o®
hf¿Ø¬, T sshth-dnbw ˛ AtIz-dn-bw, sStd-dn-bw, U Hm¿°n- 65
tU-dnbw, V t]mfn-lukv W \£-{X-h-\w, X. Ip´n-I-fpsS Ccn-
∏nSw, YUnkvtπ -t_m¿Up-Iƒ, Z. hnZ-ym-eb Im¿jnI t\gvkdn
ssPhs- shh- n[y kwc£- W- Ø- ns‚ {]m[m\yw Xncn®- d- nb- m≥
Hmtcm-cp-Øcpw \mev ASn-ÿm\ tNmZy-߃°v DØcw
Is≠-Øm≥ {ian-°p-I.
1. Rm≥ D]-tbm-Kn-°p∂ hkvXp-°ƒ FhnsS \n∂pw
In´p∂p?
2. Rm≥ Xmak- n°- p∂ ÿes- ذ- pd- n®v F\ns- °¥- d- nb- mw?
3. `qan-bp-ambpw a‰p Poh-Pm-e-ß-fp-ambpw Rm≥ Fßs\
_‘s- ∏´- nc- n°- p∂p?
4. a\pjys\∂ \ne-bn¬ Fs‚ e£y-ßfpw DØ-c-hm-Zn-Xz-
ßfpw Fs¥m-s°-bmWv?
66
A\p-_‘w
ssPh-ssh-hn-[y DZ-ym-\-Ønse kky-߃
(imkv-{X-\m-aw, \So¬co-Xn, ]cn-N-c-Ww)
1 Bº¬ (Nymphaea pubescens)
\So¬ hkvXp ˛ Ingßv
\So¬Imew ˛ GXp-k-a-bØpw \Smw
Ipf-Ønse sNfn-bn¬ \Sp-∂-XmWv \√-Xv.
]cn-N-cWw ˛ \Sp∂ ka-bØv aÆn¬ Ipd®v
IpΩmbw hnX-dn-bn´v \Sp-∂-XmWv \√Xv
\So¬ hkvXp ˛ {]mtZ-in-I-ambn e`n-°p-∂-Xm-Wv.
2. Ce™n (Mimusops elengi)
\So¬ hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw-`-Øn¬
1 ASn Ipgn-sb-SpØv ]pdsa \n∂p≈ aÆn´v aqSn Hcm-gvNbv°p
tijw \Sp-I. th\-en¬ Nph-Sn-f°n ]pX-bn-Sp-I. t\cn´v kqcy-
{]-Im-iw e`n-°p-∂n-SØv am{Xw \Sp-I.
\So¬ hkvXp ˛ t\gvk-dn-Ifn¬ e`y-am-Wv.
3. tdmk (Rosa damascena)
\So¬ hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m ImeØpw \Smw
Ipgn-sb-SpØv ssPh-h-fw, aW¬ F∂nh tN¿Øv Ipgn \nd®v
X≠v \Sp-I. sh≈w sI´n-\n¬°m≥ A\p-h-Zn-°-cp-Xv. tXßm-
sh-≈-Øn¬ ap°nb X≠v \´m¬ thcv thKw apf-bv°pw.
\So¬ hkvXp ˛ {]mtZ-in-I-ambn e`n-°p-∂-Xm-Wv. t\gvk-dn-
Ifnepw e`y-am-Wv.
4. t_mƒkw (ssN-\okv t_mƒkv) (Impatiens sps)
\So¬ hkvXp ˛ hnØv, ssX
\So¬Imew ˛ F√m ImeØpw \Smw
ssPhmwiw IqSp-X-ep≈ Cf-°-ap≈ aÆn¬ \Sp-∂-XmWv DØ-
aw. H®v, ]pgp-°ƒ F∂n-h-bpsS A{I-aWw IqSp-X-embn I≠p-
h-cp-∂p. kz`m-hn-I \nb-{¥W am¿§-߃ Ah-ew-_n-°p-I.
Ch-bpsS ssXIƒ t\gvk-dn-I-fn¬ e`y-am-Wv. {]mtZ-in-
I-amb e`n-°p∂ \So¬ hkvXp-°fpw D]-tbm-Kn-°m-hp- 67
∂-Xm-Wv.
5. kqcy-Im¥n (Heliamnthus annus)
\So¬ hkvXp ˛ hnØv, ssX
\So¬Imew ˛ BK-Ãv, sk]v‰w-_¿
t\cn´v kqcy-{]-Imiw e`n-°p-∂ ÿe-ß-fn¬ \Sp-I. hnØv
]mIn ap≥Iq´n Xøm-dm-°nb IpgnIfntem N´n-I-fntem \Sm-hp-
∂-Xm-Wv. hnØp-Iƒ t\gvk-dn-I-fnepw hnØv hn¬∏\ tI{µ-
ß-fnepw e`n-°p∂XmWv. {]mtZ-in-I-ambpw \So¬ hkvXp-°ƒ
tiJ-cn-°m-hp-∂-Xm-Wv.
6. t_mssK≥ hn√ (Bogain villea)
\So¬ hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m ImeØpw
]S¿∂p hf-cp-∂-h-bm-b-Xn-\m¬ (Xmßv th≠-Xv) Hgn™ `mK-
ß-fn¬ \Sp-I. As√-¶n¬ sNSn-®-´n-I-fn¬ hf¿Øm-hp∂
ssl{_nUv C\-߃ sXc-s™-Sp-°p-I. {]tXy-I-]-cn-N-cWw
Bh-iy-an-√. ssXIƒ t\gvk-dn-I-fn¬ \n∂pw {]mtZ-in-I-ambpw
e`n-°p-∂-Xm-Wv.
7. a√n-s®Sn (Coriandrum sativum)
\So¬ hkvXp ˛ a√nh- nØv
\So¬Imew ˛ sk]v‰w-_¿ apX¬ sabv hsc \So¬ Ime-amWv
Ac-ASn (½ ASn) Db-c-Øn¬ XS-tam, s_tUm FSpØv
IpΩmbw hnXdn Hcp Znh-k-Øn-\p-tijw a√n hnX-bv°p-I.
sNdnb coXn-bn¬ \\-bv°p-I. Xnßn hf-cp∂ `mK-ß-fn¬ \n∂v
ssXIƒ ]ngpXv am‰p-I. aÆn¬ t]cn-\p-am{Xw \\ sImSp-°p-
I. 2˛3 BgvN-bn¬ ]q¿Æ hf¿®-sb-Øpw.
8. Pa¥n (Chrysanthemum coronarium)
\So¬ hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kqWn\ptijw Ft∏mƒ thW-sa-¶nepw \Smw
Pa-¥n-bpsS hyXy-kvX-C-\-߃ hfsc AI-e-Øn¬ am{Xw
\SpI. \√ Cf°- a- p≈ aÆn¬ thWw ssXIƒ \Sm≥. ssXIƒ
{]mtZ-in-I-ambpw t\gvk-dn-I-fnepw e`y-am-Wv.
68
9. \¥ym¿h´w (Tabernaemontana divericata)
\So¬ hkvXp ˛ X≠v (I-ºv)
\So¬Imew ˛ BKvÃv ˛ sabv
{]mtZi- nI ]cnN- c- Ww Bhi- ya- n√- . aÆn¬ A[nIw ssPhmwiw
]mSn-√. {]mtZ-in-I-ambn e`n-°p-∂-Xm-Wv. t\gvk-dn-I-fnepw e`y-
am-Wv.
10. IrjvW IncoSw (Clerodendrum paniculatum)
\So¬ hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ GXp-k-a-bØpw \Smw
{]mtZ-inI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. thK-Øn¬ ]S¿∂p hf-
cp∂XmbX- n\- m¬ N´nI- f- ntem,Nm°- pI- f- ntem \Sp∂- Xv IqSpX- ¬
ÿe-ß-fn-te°v ]S-cp-∂Xv XS-bmw. {]mtZ-in-I-ambn e`n-°p-∂-
Xm-Wv.
11. sN≠p-ap√ (Jasminum sambac)
\So¬ hkvXp ˛ X≠v (h-≈n)
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw-`-Øn¬ \Sp-∂-XmWv
DØ-aw. 1 ½ ASn Ipgn-sb-SpØv ssPh-hfw \nd®v X≠v \Sp-I.
\√ kqcy-{]-Imiw e`n-°p∂ CS-ß-fn¬ \Sp-I. sNSn-®-´n-I-fn¬
\Sm-hp-∂-Xm-Wv. (Ip-‰n-ap-√). {]mtZ-in-I-ambpw t\gvk-dn-I-fnepw
e`y-am-Wv. sam´p-Iƒ ]pgp°fpw ]p¬®m-Sn-Ifpw Xn∂p \in-∏n-
°p-∂Xv XS-bm-\mbn CS-bn¬ _¥n h®-]n-Sn-∏n-°p-∂Xv DØ-a-
am-Wv.
12. ]n®Iw (Jasminum grandifloram)
\So¬ hkvXp ˛ X≠v (h-≈n)
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw-`w.
sN≠pa- p√ \Sp∂X- pt- ]ms- eb- mWv \So¬coX- n. tXm´Ø- ns‚ Acn-
Ip-I-fn¬ then-bm-bn´v \Sp-∂-XmWv DØ-aw. {]tXyI ]cn-N-
cWw Bh-iy-an-√. {]mtZ-in-I-ambpw t\gvk-dn-I-fnepw e`y-
am-Wv. 69
13. ]me (Alstonia scholaris)
\So¬ hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw-`w.
ap≥Iq´n Xømd- m°- nb IpgnI- f- n¬ ssPhmwiw IqSpX- e- p≈ aÆn´v
\SpI- . h≥ac- a- mb- X- n\- m¬ Hgn™ ÿeØv \SpI- . {]tXyI ]cn-
Nc- Ww Bhi- ya- n√- . ssXIƒ {]mtZi- nI- a- mbn e`ya- mW- .v
14 s]cp-Inew (Clerodendrum infortunatum)
\So¬ hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw-`w.
{]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√ Acn-Ip-Iƒ tN¿Øv \Sm≥
{i≤n-°p-I. {]mtZ-in-I-ambn e`n-°p-∂-Xm-Wv.
24. BØ (Annona reticulata)
\So¬ hkvXp ˛ ssX, hnØv
\So¬Imew ˛ BKkv‰v ˛ \hw-_¿
ap≥Iq´n Xøm-dm-°nb Ipgn-I-fn¬ ssPh-h-fhpw ta¬aÆpw
tN¿Øv \nd®v ssX \Sp-I. 1 ½ h¿jw hsc {]tXyI ]cn-N-
cWw Bh-iy-am-Wv. X≠p-Wßn t]mIm≥ km≤y-X-bp-≈-Xn-
\m¬ a¨kq¨ ka-bØv t_m¿tUm an{inXw kvt{] sNøp-
∂tXm ]pc´- p∂- tXm \√X- mW- v. \So¬ hkvXp {]mtZi- nI- a- mbpw
t\gvk-dn-I-fnepw e`y-am-Wv.
25. sh≠ (Abelmoschus esculentus)
\So¬ hkvXp ˛ hnØv ]mIn ssX ]dn®v \SpI
\So¬Imew ˛ a¨kq-Wn-\p-tijw
sNdnb XS-߃ FSptØm sNdnb s_Up-I-fmtbm \ne-sam-
cp°n c≠mgvN {]mba- mb ssXIƒ \SpI- . thcpN- ob- ¬ km≤yX
IqSp-X¬ D≈-Xn-\m¬ aÆn¬ Cu¿∏-Øns‚ Afhv \nb-{¥n-
t°-≠-Xm-Wv. aÆn¬ IpΩmbw tN¿Øv sImSp-°p-∂Xv \√-Xm-
Wv. kqcy-{]-Im-i-Øns‚ e`yX Dd-∏p-h-cp-tØ-≠-Xm-Wv.
\So¬hkvXp Irjnh- I- p∏- n¬ \n∂pw {]mtZi- nI hnØph- n¬∏\
tI{µ-ß-fn¬ \n∂pw e`y-am-Wv.
70
17. t]c (Psidium guajava)
\So¬ hkvXp ˛ hnØv ]mIn ssX \SpI
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw-`w.
1 ASn Ipgns- bS- pØv ItºmÃ- v, ]pdw aÆv Ch tN¿Øv ssXIƒ
\Sp-I. {]tXy-I-]-cn-N-cWw Bh-iy-an-√. {]mtZ-in-I-ambpw
t\gvk-dn-I-fnepw e`y-am-Wv.
18. amhv (Mangifera indica)
\So¬ hkvXp ˛ ssX, {Km^v‰v sNbvX ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw-`w.
ap≥Iq´n Xøm-dm-°nb Ipgn-I-fn¬ ssPhmwiw IqSp-X-ep≈
atÆm ItºmtÃm tN¿Øv ssX \SpI- . sh≈w sI´n\- n¬°m≥
A\ph- Z- n°- c- pX- v. IºpW- °w XSb- m≥ t_m¿tUm an{inXw Xøm-
dm°n t\¿∏n®v ]pc´- pI- . {]mtZi- nI- a- mbpw t\gvkd- nI- f- nepw e`y-
am-Wv.
19. aƒ_dn (Morus alba)
\So¬ hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
ap≥Iq´n Xøm-dm-°nb Ipgn-I-fn¬ ItºmÃpw ssPh-h-fhpw
tN¿Øv 1 ASn \of-ap≈ X≠v \Sp-I. sh≈w sI´n \n¬°m≥
A\p-h-Zn-°-cp-Xv. ]pgp-°-fpsS ieyw IqSp-X-em-bm¬ Znh-tk\
]cn-tim-[n®v ]pgp-°sf \in-∏n-°p-I. CS-Øcw ac-am-Ip-∂-h-bm-
b-Xp-sIm≠v A\p-tbm-Py-amb ÿe-߃ sXc-s™-Sp-°p-I.
\So¬hkvXp skdn-s^Uv As√-¶n¬ {]mtZ-in-I-ambn e`n-°p-
∂-Xm-Wv.
16. sNØn (Ixora coccinea)
\So¬ hkvXp ˛ X≠v (Cfw X≠v)
\So¬Imew ˛ GXp-k-a-bØpw \Smw
kqcy-{]-Imiw e`n-°p∂ ÿeØv thWw \Sm≥. aÆn-f°n
Cfw X≠v \Sp-∂-XmWv DØ-aw. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-
iy-an-√. {]mtZ-in-I-ambpw t\gvk-dn-I-fnepw e`y-am-Wv.
71
21. kt∏m´ (Manilkara zapota)
\So¬ hkvXp ˛ ssX, hnØv
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
ap≥Iq´n Xøm-dm-°nb Ipgn-I-fn¬ DW-°-Nm-WIw C´v \nd®v
Iq\I- q´n ssXIƒ \SpI- . Nph´- n¬ Icnb- ne- s- Im≠v ]pXb- nS- pI.
1 ½ h¿jw hsc {]tXyI ]cnN- c- Ww Bhi- ya- mW- v. 1 ½ h¿jw
hsc th\¬Im-eØv XW¬ \¬tI≠XmWv. ssXIƒ t\gvk-
dn-I-fn¬ e`y-am-Wv. A]q¿h-ambn hnØv {]mtZ-in-I-ambn e`y-
amWv.
22. dºq-´m≥ (Nephelium lappaceum)
\So¬ hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
ap≥Iq´n Xøm-dm-°nb Ipgn-I-fn¬ ssPh-hfw tN¿Øv ssXIƒ
\Sp-I. CSØcw ac-am-Ip∂h-bm-b-Xp-sIm≠v A\p-tbm-Py-amb
ÿeØv \SpI- . hfc- p∂- X- n\v kqcy{- ]I- miw IqSpX- ¬ Bhi- y-
amW- v. i‡a- mb thcp]- S- e- a- mb- X- ps- Im≠v asÆme- n∏v XSb- pw. 3
h¿jw hsc IrXya- mb ]cnN- c- Ww Bhi- ya- mW- v (hf- {- ]t- bmK- w,
IoS\- nb- {- ¥W- w). ssXIƒ t\gvkd- nI- f- n¬ e`ya- mW- v.
23. ]∏mb (Carica papaya)
\So¬ hkvXp ˛ hnØp ]mIn ssX \SpI
\So¬Imew ˛ BKkv‰v ˛ \hw-_¿
ap≥Iq´n Xøm-dm-°nb Ipgn-I-fn¬ ssPh-h-fhpw ta¬aÆpw
tN¿Øv \nd®v ssX \Sp-I. 1 ½ amkw {]mb-amb ssXIƒ \Sp-
I. sh≈w sI´n-\n¬°m≥ A\p-h-Zn-°-cp-Xv. kqcy-{]-Imiw
t\cn´v e`n°- mh- p∂ CSß- f- n¬ \SpI- . ssXIƒ {]mtZi- nI- a- mbn
e`y-am-Wv. IqSmsX hnØp-Iƒ t\gvk-dn-I-fnepw e`y-am-Wv.
15. sNº-cØn (Hibiscus rosasinensis)
\So¬ hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ GXpkabØpw \Smw
aÆn-f°n X≠v \Smhp∂X- mW- v. {]tXyI ]cnN- c- Ww Bh-
iya- n√. {]tZi- nI- a- mbn e`n°- p∂- XmWv.
72
20. Nmº (Eugenia jambos)
\So¬ hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
ap≥Iq´n Xøm-dm-°nb Ipgn-I-fn¬ kqcy-{]-Imiw e`n-°p∂
ÿeØv \Smw. {]mtZ-in-I-ambpw t\gvk-dn-I-fnepw e`y-am-Wv.
26. ]b¿ (Vigna unguiculata)
\So¬ hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw-`-Ønepw
Xpem-a-g°v tijhpw \Sm-hp-∂-Xm-Wv.
ap≥Iq´n Xøm-dm-°nb XS-ß-fn¬ hnØv \´v hf¿Øp-I. IoS-\n-
b-{¥-W-am¿§-߃ hfsc AXym-h-iy-am-Wv. Xmßp \¬tI-≠-
Xm-Wv. kqcy-{]-Imiw e`n-°p∂ ÿe-ß-fn¬ \tS-≠-Xm-Wv.
\So¬hkvXp Irjn`- h- ≥, {]mtZi- nI- hnØv hnXc- W tI{µß- ƒ
F∂n-hn-S-ß-fn¬ e`y-am-Wv.
27. ]mh¬ (Momordica charantia)
\So¬ hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ HIvtSm-_¿-˛-\-hw-_¿
XS-sa-SpØv hnØv t\cnt´m sNdnb t]∏¿ I∏p-I-fn¬ ssX ap-
f-∏nt®m \Sm-hp-∂-Xm-Wv. Xmßp \¬I-Ww. A\p-tbm-Py-amb
IoS-tcmK \nb-{¥W am¿§-߃ Ah-ew-_n-t°-≠-Xm-Wv. kqcy-
{]-Imi e`yX Dd∏p hcp-tØ-≠-Xm-Wv. \So¬ hkvXp Irjn-`-
h≥, hnØp¬∏m-Z\ hnX-cW tI{µ-߃, {]mtZ-inIw F∂n-hn-
S-ß-fn¬ e`y-am-Wv.
28. ]S-hew (Trichosanthes cucumeria)
\So¬ hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ sk]v‰w-_¿ ˛ HIvtSm-_¿
aÆv XS-sa-SpØv 2˛3 hnØp-Iƒ hoXw \Sp-I. Ac-bSn Dbcw
hbv°pt- ºmƒ XmßpI- t- ºm, Ibtdm \¬IpI- . \Sp∂- X- n\- pa- pºv
aÆn¬ IpΩmbw hnXd- pI- . IoSt- cmK \nb{- ¥W- a- m¿§ß- ƒ A\p-
tbmP- ya- mb- Xv sXcs- ™S- p°- pI- . ^ndt- am¨ sIWnI- ƒ ÿm]n-
°p-∂Xv ]mh¬ ]S-hew, aØ XpS-ßn-b-h-bpsS IoS-tcm-
K-_m[ XS-bm≥ \∂v. hnØp-Xv]m-Z\ hnX-cW tI{µ- 73
߃, {]mtZ-inIw F∂n-ßs\ hnØv e`y-am-Wv.
29. aØ≥ (Cucurbita maxima)
\So¬ hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ CS-h-∏m-Xn, sk]v‰w-_¿ ˛ HIvtSm-_¿
aÆv Inf®v Cf°n 2,3 hnØpIƒ sh≈-Øn¬ IpXn¿Øv \Sp-
I. \neØv ]S¿Øn-tbm, a‰v sNdp-a-c-ß-fn¬ ]S¿Øntbm sI´n-
S-ß-fpsS apI-fn¬ ]S¿Øntbm hf¿Ømw. Hcp amkw hsc
\√ ]cn-N-c-Whpw XWepw \¬Ip-I. sh≈w sI´n \n¬°p-
∂Xv Hgn-hm-°p-I. hnØp \Sp∂ thf-bn¬ a™-ƒs∏mSn hnX-
dn-sIm-Sp-Øm¬ Ddp-ºns‚ ieyw Hgn-hm-°mw. hnØv DXv]m-Z\
hnX-cW tI{µ-ß-fn¬ \n∂pw Irjn-`-h-\n¬ \n∂pw {]mtZ-in-I-
ambpw hnØp-Iƒ tiJ-cn-°m-hp-∂-Xm-Wv. kqcy-{]-Imi e`yX
Dd-∏p-h-cp-Ø-Ww. ]qsIm-gn-bp∂ thf-bn¬ ImbvIƒ t]∏¿ Ih-
dp-Iƒ D]-tbm-Kn® s]mXn-bp-∂Xv Cu®-I-fpsS B{I-aWw XS-
bpw. ^nd-tam¨ sIWn-Iƒ ÿm]n-°p-∂Xv ^e-{]-Z-am-Wv.
30. ISpIv (Brassica juncea)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ ag-°m-eØv ]mSn√
aÆv Inf®v s_Uv Xøm-dm°n \\-®-tijw hnØv hnX-bv°p-I.
]dn®p \So¬ Bh-iy-an-√. 2˛3 BgvN-bn¬ hf¿® ]q¿Øn-bm-
Ipw. IoS-tcm-K-_m[ XS-bm≥ _¥n-s®-Sn-Iƒ \Sp-I. IS-I-fn¬
e`n-°p∂ ISpIv hnØmbn D]-tbm-Kn-°mw.
31. Ipºfw (Benincasa hispida)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ CSh- ∏- mXn
aÆv Inf®v XSs- aS- pØv ssPhh- fw tN¿Øv hnØv \SpI- . Btcm-
Ky-ap-≈h \n¿Øn _m°nbp≈h ]dn®p If-bp-I. Xmßp-a-c-ß-
fpsS e`yX Dd-∏p-h-cp-Øp-I. sh≈w sI´n \n¬°m≥ A\p-h-
Zn-°-cp-Xv. \So¬ hkvXp-°ƒ hnØp¬∏m-Z-\-tI-{µ-߃,
{]mtZinIw F∂n-hn-S-ß-fn¬ e`y-am-Wv.
74
32. hgp-X\ (Solanum melangena)
\So¬hkvXp ˛ hnØv, ssX
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
\neØpw Nm°p-I-fnepw hf¿Øm-hp-∂-Xm-Wv. hnØv \Sp-∂-
Xn\v apºv aÆn¬ IpΩmbw tN¿Øv Cf-t°-≠-XmWy kqcy-
{]-Imiw \o¿hm¿® F∂nh Dd-∏p-h-cp-tØ-≠-Xm-Wv. ^wKkv
_m[ XS-bm≥ ]cn-kcw hrØn-bmbn kq£n-t°-≠-Xm-Wv.
\So¬ hkvXp-°ƒ {]mtZ-in-I-ambpw Irjn-`-h-\n¬ \n∂pw e`n-
°p-∂-Xm-Wv. hnØv ]mIp∂ ka-bØv aÆn¬ a™ƒs∏mSn
hnX-dp-∂Xv Ddp-ºns‚ ieyw Ipd-bv°m≥ klm-bn-°pw.
33. apfIv (Capsicum annuum)
\So¬hkvXp ˛ hnØv ]mIn apf-∏n® ssX
\So¬Imew ˛ CS-h-∏mXn
aÆv Inf®v XS-sam-cp°n ssPh-hfw tN¿Øn-f°n ]mIn apf-
∏n® Icp-Øp≈ ssXIƒ am{Xw \Sp-I. aÆns‚ \o¿hm¿®
Dd∏p hcpt- Ø≠- X- mW- v. kqcy{- ]I- mi- a- p≈ ÿeß- f- n¬ \SpI.
34. X°mfn (Lycopersicon esculentum)
\So¬hkvXp ˛ hnØv ]mIn apf-∏n® ssX
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
(Xp-S¿®-bmbn ag-bn-√mØ GXp-k-a-bØpw \Sm-hp-∂-Xm-Wv)
aÆv Inf®v Cf°- ntbm Nm°pI- f- ntem \Smh- p∂- X- mW- v. ssXIƒ
No™pt- ]mI- mX- nc- n°- m≥ A[nI Pet- kN- \w Hgnh- m°pI. \Sp-
∂X- n\v apºv aÆn¬ IpΩmbw tN¿°p∂- Xv ^wKkv _m[ D≠m-
hp-∂Xv XS-bpw. Xmßp Iºp-Itfm NW-\qtem D]-tbm-Kn®v
Db¿Øn \n¿Øp-∂Xv Agp-I¬ _m[ Ipd-bv°pw. kqcy-{]-
Imiw Bh-iy-am-Wv. \So¬h-kvXp-°ƒ hnØv hnX-cW DXv]m-
Z\ tI{µ-ß-fnepw {]mtZ-in-I-am-bpw e`y-am-Wv.
75
35. tImh¬ (Coccinia grandis)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ GXp-k-a-bØpw \Sm-hp-∂-Xm-Wv
aÆv Inf®v Db¿Ønb XS-ß-fn¬ D¬]m-Z-\-ti-jn-bp≈ sNSn-
bn¬ \n∂pw apdn-s®-SpØv X≠v \Sp-I. ]¥-tem, Xmtßm Bh-
iy-am-Wv. Nm°p-I-fn¬ aÆp \nd®pw \Sm-hp-∂-Xm-Wv. {]tXyI
]cnN- c- W- ß- ƒ Bhi- ya- n√- . \So¬ hkvXp {]mtZi- nI- a- mbn e`y-
am-Wv.
36. I∏ (Manihot utilissima)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ sabv ˛ Pq¨, HIvtSm-_¿ ˛ \hw-_¿
a¨Iq\ Xømd- m°n X≠pa- pd- n®v \SpI- . If\- nb- {- ¥n°- pI- . Fen-
bpsS ieyw Hgn-hm-°m≥ a™ƒ \Sp-I. {]tXyI IoS-\n-b-{¥-
W-am¿§-߃ Bh-iy-an-√. tcmK-_m-[-bp≈ \So¬ hkvXp-°ƒ
D]t- bmK- n°- mX- nc- n°- pI- . \So¬ hkXv p {]mtZi- nI- a- mbn e`ya- mW.v
37. Icnºv (Saccharum officinarum)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
Icn-ºp-I-fpsS Cfw Xe-t∏m, Xt≠m \Sp-I. Cfw Xe-∏m-sW-
¶n¬ sNcn®v \Sp-I. X≠m-sW-¶n¬ aÆn¬ Xnc-›o-\-ambn
A¬∏w aÆn´v aqSp-I. kqcy-{]-Im-ihpw \o¿hm¿®bpw Dd-∏p-h-
cp-Øp-I. {]tXyI IoS-\n-b-{¥W am¿§-߃ Bh-iy-an-√.
\So¬hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv. (a-d-bq¿)
38. kpK‘cmP≥ (Gardenia iucida)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
kqcy-{]-Imiw Bh-iy-am-Wv. IoS-\n-b-{¥-W-am¿§-߃ Bh-iy-
am-Wv. \neØpw sNSn-®-´n-I-fnepw hf¿Øm-hp-∂-Xm-Wv. ssPh-
h-f-߃ aÆn¬ tN¿Øp \¬Ip-∂Xv \√-Xm-Wv. X≠v {]mtZ-
in-I-ambpw t\gvk-dn-I-fnepw e`n-°p-∂-Xm-Wv.
76
39. Ce-ap-f®n (Bryophyllum pinnatum)
\So¬hkvXp ˛ Ce, X≠v
\So¬Imew ˛ GXpk- a- b- Øpw
aÆv Inf®v Hcp°n ssX \Sp-Itbm Ce-bm-sW-¶n¬ Hcp `mKw
am{Xw aÆn-\-Sn-bn¬ hcp∂ coXn-bn¬ \Sp-I. {]tXyI IoS-\n-b-
{¥Ww, hf-{]-tbmKw Ch Bh-iy-an-√. Ce-ap-f®n {]mtZ-in-I-
ambn am{Xw e`n-°p-∂p.
40. \nim-K‘n (Epiphyllum stenopetalus)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ GXpk- a- b- Øpw
\netØm N´n-I-fntem hf¿Ømw. Xmßv Bh-iy-am-Wv. Pe-
tk-N-\hpw hf-{]-tbm-Khpw Ipd®p aXn. \So¬hkvXp {]mtZ-
in-I-ambpw t\gvk-dn-I-fn¬ \n∂pw e`y-am-Wv.
41. Idn-th∏v (Murraya koenigii)
\So¬hkvXp ˛ ssX (th-cn¬ \n∂p apf-bv°p∂ ssX)
\So¬Imew ˛ GXp-k-a-bØpw \Smw
A[nIw shbntem A[nIw XWtem ]mSn-√. \o¿hm¿®-bp≈
{]tZ-iØv \Sp-I. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√ \So¬
hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
42. ISπmhv (Artocarpus incisus)
\So¬hkvXp ˛ th-cn¬ \n∂p apf-® ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq-Wn-\p-tijw
aÆv Bg-Øn¬ Inf®v Hcp°n IpΩmbw hnXdn ssX \Sp-I.
ssXbv°v Np‰pw a™ƒ \Sp-∂Xv Fen ssX \in-∏n-°p-∂Xv
XS-bpw. sh≈w sI´n \n¬°m≥ bmsXmcp Imc-W-h-imepw
A\p-h-Zn-°-cp-Xv. kqcy-{]-Imi e`yX Dd-∏p-h-cp-Øp-I. DXv]m-Z-
\-ti-jn-bp-≈Xpw tcmK-Io-S-_m[ C√m-Ø-Xp-amb ac-ß-fn¬
\n∂p≈ ssXIƒ thWw \Sm≥ D]-tbm-Kn-t°-≠-Xv. t\gvk-
dn-I-fn¬ \n∂pw {]mtZ-in-I-ambpw \So¬ hkvXp e`y-
amWv. 77
43. πmhv (Artocarpus hetrophyllus)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq-¨ Bcw`w
aÆv Inf®v Cf°n ssXtbm, Ipcpthm \Sm-hp-∂-Xm-Wv. henb
ac-am-Ip-∂-Xn-\m¬ A\p-tbm-Py-amb ÿeØv \Sp-I. 1 h¿jw
hsc ]cn-N-cWw Bh-iy-am-Wv. A[nI shbnepw A[nI
sh≈hpw ]mSn-√. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambpw hnØp-Xv]m-
Z-\-˛-hn-X-cW tI{µ-ß-fnepw e`y-am-Wv.
44. tX°v (Tectona grandis)
\So¬hkvXp ˛ ssX (hnØp-]mIn apf-∏n® ssX)
\So¬Imew ˛ CS-h-∏mXn Bcw`w
sNdnb Ipgn-sb-SpØv ssX \Sp-I. {]tXy-I-]-cn-N-cWw Bh-iy-
an-√. ssXbm-bn-cn-°p-tºmƒ \o¿hm¿® Dd∏p hcp-Øp-I. \So¬
hkvXp {]mtZ-in-I-ambpw hnØp¬]m-Z\ hnX-cW tI{µ-ß-fn¬
\n∂pw e`y-am-Wv.
45. _Zmw (Terminalia cattappa)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
aÆv BgØ- n¬ Inf®v ssX \SpI- . kqcy{- ]I- mi e`yX Dd∏phcp-
Øp-I. ]S¿∂v hf-cp∂ kky-am-b-Xp-sIm≠v A\p-tbm-Py-amb
ÿeØv \SpI- . {]tXyI ]cn]- me- \w Bhi- ya- n√- . \So¬hkXv p
{]mtZ-in-I-ambpw hnØp¬]m-Z-\-˛-hn-X-cW tI{µ-ß-fn¬ \n∂pw
e`y-am-Wv.
46. Im∏n (Coffea arabica)
\So¬hkvXp ˛ hnØv ]mIn apf-∏n® ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
XW¬ Bh-iy-am-Wv. aÆv Inf®v Cf-°ntbm Ipgn-sb-SptØm
\Sm-hp-∂-Xm-Wv. 1 ½ h¿jw-hsc Bh-iy-amb XW¬ sImSp-
t°-≠-Xm-Wv. \So¬hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
78
47. sImt°m (Theobroma cocao)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
Ipgn-sb-SpØv t]mfn-_m-Kp-I-fn¬ hf¿Ønb ssX \Sm-hp-∂-
Xm-Wv. ssXbm-bn-cn-°p-tºmƒ sh≈w sI´n \n¬°m≥ A\p-
h-Zn-°-cp-Xv. 2 h¿jw hsc XW¬ \¬tI-≠-Xm-Wv. Ipanƒ
_m[ XS-bm≥ a¨kq¨ ka-bØv t_m¿tUm an{inXw kvt{]
sNtø≠- Xv Bhi- ya- mW- v. \So¬ hkvXp t\gvkd- nI- f- n¬ \n∂pw
{]mtZ-in-I-ambpw e`y-am-Wv.
48. a[p-c-°n-gßv (Ipomea batatus)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ CS-h-∏mXn
a¨Iq-\-I-fntem s_Up-I-fntem ½ \of-Øn¬ apdn® X≠p-
Iƒ \Sp-I. Fenieyw Ipd-bv°m≥ Np‰pw a™ƒ \-Sm-hp-∂-Xm-
Wv. kqcy{- ]I- mi- e- `- yX Dd∏- ph- c- pt- Ø≠≠- X- mW- v. \So¬hkvXp
{]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
49. Iq¿° (Colias parviflorus)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ BKÃv sk]v‰w-_¿
aÆv Iq\I- q´- ntbm s_VpI- f- m°- ntbm \new Hcp°n X≠v apdn®v
\Sp-I. X≠v 1˛1 ½ ASn \ofw BIp-tºmƒ aÆv sNdnb coXn-
bn¬ Xqfn sImSp-°p-∂Xv Dev]m-Z\w Iq´m≥ klm-bn-°pw.
{]tXyI ]cnN- c- Ww Bhi- ya- n√- . {]mtZi- nI- a- mbn \So¬hk- vXp-
°ƒ e`n-°pw.
79
50. Imc‰v (Daucus carota)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ \√ ag-bp≈ kabw Hgn-hm°n
GXp ka-bØpw \Smw
\neØv Xøm-dm-°nb s_VpI-fntem Nm°p-I-fntem \Smw.
ssXIƒ t\cn´v ]mIp-I-bmWv th≠-Xv. ]dn®v \´v hf¿Øm≥
]mSn-√. Xnßn hf-cp-∂Xv Hgn-hm-°m≥ IqSp-X-ep-≈Xv ]dn-®p-I-f-
bpI- . Pet- kN- \w Bhi- ya- mW- v. cmkh- f- hpw ssPhh- f- hpw D]-
tbm-Kn-°mw. IoS-tcm-K-\n-b-{¥-W-am¿§-߃ Ah-ew-_n-t°-≠-
Xm-Wv. \So¬hkvXp hn]-Wn-I-fn¬ \n∂pw e`y-amWv.
51. Im®n¬ (Dioscoreae alata)
\So¬hkvXp ˛ Ingßv
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w (C-S-h-∏m-Xn)
aÆv sNdnb Iq\I- f- m°n NmWI- a- n´v Im®n¬ IjW- a- m°n \Sp-
I. Icn-bn-e-Iƒ D]-tbm-Kn®v ]pX-bn-Sp-∂Xv \√-Xm-Wv. Xmßp
\¬tI≠Xm-Wv. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. Nmcw,
NmWIw XpSß- nb ssPhh- f- ß- ƒ D]t- bmK- n°- mw. \So¬ hkXv p
{]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
52. Dcp-f-°n-gßv (Solanum tuberosum)
\So¬hkvXp ˛ sNdp Ing-ßp-Iƒ
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
Pe-tk-N\w hfsc AXym-h-iy-am-Wv. sh≈w sI´n \n¬°m≥
A\p-h-Zn-°-cp-Xv. t{Km _mKp-I-fntem \netØm hf¿Ømw.
\neØp \Spt- ºmƒ s_UpI- ƒ Xømd- m°n AXn¬ sNdnb Im\-
Iƒ \n¿Ωn®v Im\-I-fpsS sskUn¬ 1 ASn AI-e-Øn¬ \Sp-
I. hf¿®°v A\p-k-c- n®v aÆv tN¿Øv sImSp-°p-I. kqcy-{]-
Imiw Bh-iy-am-Wv. H®v, h≠v F∂n-h-bpsS ieyw \nb-{¥n-
t°-≠-Xm-Wv. \So¬hkvXp IS-I-fn¬ \n∂pw e`y-am-Ip∂ Ing-
ßp-Itfm As√-¶n¬ CSp°n h´-h-S-t]m-se-bp≈ ÿe-ß-fn¬
\n∂pw e`y-am-Wv.
80
53. tN\ (Amorphophallus companulatus)
\So¬hkvXp ˛ {]I{µw (`q-Im-WvUw)
\So¬Imew ˛ CS-h-∏mXn
aÆn¬ Db¿∂ XS-߃ FSpØv ssPh-hfw DW-°-®m-WIw
F∂nh tN¿Øv tN\-bpsS apf-bp≈ Hcp `mKw h®v aÆn´v
aqSpI- . \√ I\Ø- ne- p≈ ]pXb- nS- ¬ Bhi- ya- mW- v. t\cn´v kqcy-
{]-Imiw e`n-°p∂ ÿe-ß-fn-emWv tN\ \tS-≠-Xv. {]tXyI
]cn-N-cW coXn-Iƒ Bh-iy-an-√. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambn
e`n-°p-∂p.
54. tNºv (Colocasia esculenta)
\So¬hkvXp ˛ Ingßv
\So¬Imew ˛ CSh- ∏- mXn
aÆn¬ Iq\ Iq´n apdn® tNºn≥X-S-Iƒ ssPh-h-fhpw NmW-
Ihpw tN¿Øv \Sp-I. \Sp∂ ka-bØv ]pX-bn-tS-≠-Xm-Wv. \´v
2˛3 amk-߃°vtijw sNdp-Xmbn aÆv tN¿Øp-sIm-Sp-
t°≠XmW- v. kqcy{- ]I- miw Bhi- ya- mW- v. {]tXyI ]cnN- c- Ww
Bh-iy-an-√. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`n-°p-∂-Xm-Wv.
55. shfp-Øp≈n (Allium sativum)
\So¬hkvXp ˛ A√n
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
½ ASn Db-c-Øn-ep≈ s_Vp-Iƒ Xøm-dm°n ½ ASn AI-e-
Øn¬ A√n-Iƒ Ipgn®v h°p-I. \Sp-∂-Xn\v apºv Xs∂ Bh-
iy-amb ssPh-h-f-߃ tN¿t°-≠-Xm-Wv. kqcy-{]-Imiw Bh-
iy-am-Wv. t{Km _mKp-I-fnepw Nm°p-I-fnepw \Sm-hp-∂-Xm-Wv.
\So¬ hkvXphmbn hn]W- nb- n¬ \n∂p e`n°- p∂ shfpØ- p≈n
D]-tbm-Kn-°mw.
81
56. kthmf (Allium cepa)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ a¨kqWn\p-t- ijw
aÆn¬ s_Up-Iƒ Xøm-dm°n 1˛1 ½ ASn AI-e-Øn¬ ]mIn
apf-∏n® ssXIƒ \Sp-I. s_Up Xøm-dm-°p∂ thf-bn¬ Xs∂
Bhi- ya- mb ssPhh- f- ß- ƒ tN¿t°≠- X- mW- .v Pet- kN- \w Bh-
iy-Øn-\p-am-{Xw. {]tXyI IoS-\n-{¥Ww Bh-iy-a- n-√. \So¬
hkvXp hnØp¬∏m-Z\ tI{µ-ß-fn¬ (ta-´p-]m-f-bw) \n∂pw hn]-
Wn-bn¬ \n∂pw e`y-am-Wv.
57. D≈n (Allium cepa)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ a¨kqWns‚ tijw
aÆn¬ s_Up-Iƒ Xøm-dm°n ½ ˛1 ASn AI-e-Øn¬ ]mIn
apf-∏n® ssXIƒ \Sp-I. \Sp∂ ka-bØv Bh-iy-amb ssPh-
hf- ß- ƒ tN¿°mh- p∂- X- mW- v. Pet- kN- \w Bhi- yØ- n\p am{Xw.
\So¬hkvXp hn]-Wn-bn¬ \n∂pw e`n-°p∂ D≈n D]-tbm-Kn-
°m-hp-∂-Xm-Wv.
58. _o‰v dq´v (Beta vulgaris)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
\\-hp≈ aÆn¬ ½ ASn Db-c-Øn¬ XS-sa-SpØv \Sp-I. \Sp-∂-
Xn\v apºv hnØv aW¬ tN¿Øv Cf-°p-I. aÆn¬ Ipgn-sb-
SpØv hnØn´v aÆn´v aqSp-I. \o¿hm¿® Dd-∏p-h-cp-Øp-I. hf¿®-
bpsS L´-Øn¬ If-Iƒ ]dn-®p-I-f-bp-I.
59. C©n (Zingiber officinale)
\So¬hkvXp ˛ `qImWvUw
\So¬Imew ˛ G{]n¬ ˛ sabv
½ ASn Db-c-Ønep≈ s_Up-Iƒ Xøm-dm°n ½ ASn AI-e-
Øn¬ C©n IjvWß- f- m°n Ipgn®- ph- °- pI- . NmWI- s- ∏mS- nbpw
aÆpw tN¿Øv aqSp-I. \√ I\-Øn-ep≈ ]pX-bn-S¬ Bh-iy-
am-Wv. hf¿®-bpsS L´-ß-fn¬ If-Iƒ ]dn-®p-If™v aÆn-
82 Sp-I. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
60. a™ƒ (Curcuma longa)
\So¬hkvXp ˛ `qImWvUw
\So¬Imew ˛ G{]n¬ ˛ sabv
½ ASn Db-c-Ønep≈ s_Up-Iƒ Xøm-dm°n ½ ASn AI-e-
Øn¬ a™ƒ IjWv ß- f- m°n NmWI- s- ∏mS- nbpw tN¿Øv \SpI.
\√ ]pX-bn-S¬ Bh-iy-am-Wv. hf¿®-bpsS L´-ß-fn¬ If-Iƒ
]dn-®p-If™v aÆn-Sp-I. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-
amWv.
61. ae-bn©n (Alpinia galanga)
\So¬hkvXp ˛ Ingßv
\So¬Imew ˛ sabv ˛ Pq¨,
HIvtSm-_¿ ˛ \hw-_¿
aÆv Inf®v Cf°n Ingßv sNdnb Ij-W-ß-fm°n Ipgn-bn¬
\SpI- . {]tXyI ]cnN- c- W- hpw hf{- ]t- bmK- hpw Bhi- ya- n√- . then-
bmbn hf¿Øm≥ km[n°pw (Im-cWw 2 ao‰¿ hsc Dbcw
hbv°pw) \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
62. C©n-amß (Curcuma amada)
\So¬hkvXp ˛ Ingßv
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
aÆn¬ {]tXyI XSw Xøm-dm-°ntbm, Ipgn-sb-SptØm \Sm-
hp∂XmWv. ssP-hfw D]-tbm-Kn-°m-hp-∂-Xm-Wv. {]tXy-I-]-cn-N-
cWw Bh-iy-an-√. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`yamWv.
63. It®mew (Kaempferia galanga)
\So¬hkvXp ˛ `qImWvUw
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
½ ASn Db-c-Øn¬ s_-Up-Iƒ Xøm-dm°n ½ C©v AI-e-
Øn¬ NmW-Is∏mSnbpw tN¿Øv \Sp-I. ]pXbnS¬ Bh-iy-
amWv. \So¬ hkvXp \mKm¿Pp\ (sXm-Sp-]p-g) bn¬ e`y-
amWv. 83
64. Iqh (Maranta arundinacea)
\So¬hkvXp ˛ `qImWvUw
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
aÆv Inf®v Cf°n Ipgn-sb-SpØv Ingßv \Sp-I. {]tXyI ]cn-
Nc- Ww Bhi- ya- n√- . \So¬hkvXp {]mtZi- nI- a- mbpw \mKm¿Pp\
(sXm-Sp-]p-g) F∂n-ßs\ e`y-am-Wv.
65. \dp-\o≠n (Hemidesmus indicus)
\So¬hkvXp ˛ Ingßpw h≈nbpw tN¿∂ `mKw
\So¬Imew ˛ HIvtSm-_¿ ˛ \hw-_¿
aÆv Inf®v Cf°n Ingßpw h≈nbpw tN¿∂ `mKw \Sp-I.
{]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. bmsXmcp hf-{]-tbmKhpw
Bh-iy-an-√. th\¬Im-eØv Pe-tk-N\w Bh-iy-am-Wv.
\So¬hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
66. iXm-hcn (Asparagus racemosus)
\So¬hkvXp ˛ Ingßv
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw-`w,
Xpemh- ¿jØ- n\- pt- ijw
aÆv Inf®v Cf°n \Sp-I. sh≈w sI´n \n¬°m≥ CS-bm-h-cp-
Xv. ]S¿∂p Ibdp∂ h≈n Bb-Xn-\m¬ Xmßp-\¬tI-≠-Xm-
Wv. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. hf-{]-tbmKw Bh-iy-
an√. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
67. XIc (Senna tora)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw-`w
aÆv Inf®v Cf°n ssX\Sp-I. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-
an√. kqcy-{]-Imiw Dd∏p hcp-Ø-Ww. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-
I-ambn e`y-am-Wv.
84
68. ssakq¿ Noc/a[p-c Noc (Sauropus androgynus)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m-°m-eØpw
aÆnf°n X≠v \Sp-I. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. then-
bmbn D]-tbm-Kn-°m-hp-∂-Xm-Wv. hf-{]-tbm-Khpw Bh-iy-an-√.
th\¬°m-e-Øv Pe-tk-N\w \¬Ip-I. \So¬ hkvXp {]mtZ-
in-I-ambn e`y-am-Wv.
69. Xgp-Xma (Boerhavia diffusa)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆv Inf®v Cf°n ssPh-hfw tN¿Øv X≠v \Sp-I. sh≈w
sI´n-\n¬°m≥ A\p-h-Zn-°-cp-Xv. If-Iƒ hf-cm≥ A\p-h-Zn-°-
cp-Xv. \√ kqcy-{]-Imiw Bh-iy-am-Wv. {]tXyI ]cn-N-cWw
Bh-iy-an-√. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
70. apcnß (Moringa pterygosperma)
\So¬hkvXp ˛ X≠v, hnØv ]mIn apf-∏n® ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
aÆv Inf®v Cf°n X≠v \Sp-Itbm, hnØv ]mIn apf-∏n®p ssX
\SpI- tbm sNømw. thcpw ]pXnb \mºpw D≠mI- p∂Xphs- cbpw
Cu¿∏w D≠m-hm≥ A\p-h-Zn-°-cp-Xv. kqcy-{]-Imi e`yX Dd∏p
hcp-Øp-I. sh≈w sI´n-\n¬°m≥ A\p-h-Zn-°-cp-Xv. \So¬
hkvXp {]mtZ-in-I-ambpw t\gvk-dn-I-fn-epw e`y-am-Wv.
71. kmºm¿ Noc (Talinum portulacifolium)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆv Inf®nf°n X≠v \Sp-I. sh≈w sI´n \n¬°m≥ A\p-h-
Zn°- c- pX- v. XW¬ Bhi- ya- mW- v. IfI- ƒ ]dn®- pI- f- b- pI- . {]tXyI
]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambn
e`y-amWv. 85
72. Nph∂ Noc (Amaranthus oleracaens)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ F√m-°m-eØpw
½ ASn Db-c-Øn¬ s_Up-Iƒ Xøm-dm°n hnØp-Iƒ hnX-dp-
I. Bh-iy-Øn\v \\hv D≠m-bn-cn-t°-≠-Xm-Wv. hnØp-Iƒ apf-
®-Xn-\p-tijw A[nIw hcp∂ ssXIƒ ]dn-®pam‰n \Sm-hp-∂-
Xm-Wv. Nph-´n¬ sh≈w sI´n-\n¬°m≥ A\p-h-Zn-°-cp-Xv. Noc
Ceb- n¬ B{Ia- n°- p∂ IoSß- s- fbpw ]pgp°- s- fbpw \in∏- n°- m≥
t\¿∏n® I™ns- h≈w Xfn°- p∂- Xv DØa- a- mW- v. \So¬ hkvXp
{]mtZ-in-I-ambpw t\gvk-dn-I-fnepw e`y-am-Wv. Pe-tk-N\w \S-
Øp-tºmƒ Ce-I-fn¬ Xfn®p \\-°p-∂Xv IoS-_m-[sb Ipd-
bv°pw.
73. hmg (Musa paradisiaca)
\So¬hkvXp ˛ hmghnØv
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
1½ ASn NXp-c-Øn¬ Ipgn-sb-SpØv hmg-hnØv \Sp-I. AXn-\p-
tijw aÆn-´p-aq-Sp-I. ssX BIp-tºmƒ XS-sa-SpØv NmW-Ihpw
ssPhh- f- hpw C´ps- ImS- p°- pI- . ]pdsa ]pXb- nt- S≠- X- mW- v. \So¬
hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
74. tImfn-^vf-h¿ (Brassica oleracea)
\So¬hkvXp ˛ hnØv ]mIn apf-∏n® ssX
\So¬Imew ˛ BKvÃv ˛ sk]v‰w-_¿,
HIvtSm-_¿ ˛ \hw-_¿
aÆv Inf®v Cf°n ssXIƒ \´p-]n-Sn-∏n-°p-I. As√-¶n¬ sNSn-
®´- nI- f- ntem t{Km _mKpI- f- ntem \SpI- . \Sp∂- X- n\p apºv Xs∂
aÆn¬ ssPh-hfw tN¿°p-∂Xv \√-Xm-Wv. IoS-_m-[sb AI-
‰p∂- X- n\- pt- h≠n kao]- Ø- mbn _¥n \Sp∂- Xv \√X- mW- .v t\cn´p
kqcy-{]-Imiw e`n-°p∂ ÿeØv \Sp-I. ]cn-an-X-amb Pe-tk-
N\w Bh-iy-am-Wv. \So¬ hkvXp t\gvk-dn-Iƒ, Irjn-`-h≥,
Pn√m-Ir-jn-tØm´w F∂n-hn-S-ß-fn¬ e`y-am-Wv.
86
75. NXp-c-∏-b¿ (Psophocarpus tetregonolobus)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
aÆv Inf®nf°n hnØv \Sp-I. sh≈w sI´n \n¬°m≥ A\p-
h-Zn-°-cp-Xv. ssPh-hfw {]tbmKw Bh-iy-am-Wv. h≈n-bmbn
]S¿∂p Ibdp∂X- n\- m¬ Xmßp \¬tI≠- X- mW- v. kqcy{- ]I- mi
e`yX Dd∏- ph- c- pØ- pI- . t\¿∏n® I™ns- h≈w kqtcymZ- b- Ø- n\p
tijw Xfn-°p-∂Xv IoS-_m[ Ipd-°p-∂-Xn\p klm-bn-°pw.
\So¬hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
76. Ip‰n-∏-b¿ (Virgna unguiculata)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆn¬ Db¿∂ XS-߃ FSpØv ssPh-hfw DW-°-®m-WIw
F∂nh tN¿Øv aÆn-f-°p-I. ]b¿a-Wn-Iƒ XS-ß-fn¬ aÆn-
f°n CSp-I. hnØn-´n-Xn-\p-tijw sNdp-Xmbn \\®p sImSp°p-
I. ]b¿ sN-Sn-bmbXn\p-tijw Bh-iy-Øn\p \\®p sImSp-
t°≠- X- mW- .v \So¬hkXv p {]mtZi- nI- a- mbpw hnØp¬∏mZ- \ hnX-
cW tI{µ-ß-fnepw Irjn-`-h-\n¬ \n∂pw e`y-am-Wv.
77. _o≥kv (Phaseolus vulgaris)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆv Inf-®n-f°n s_Up-I-fm°n aÆn¬ ssPh-hfw tN¿Øn-
f°n hnØv \SpI- . Xmßv Bhi- ya- mW- v. t\¿∏n® I™ns- h≈w
Xfn-°p-∂Xv IoS-_m-[sb Ipd-bv°pw. kqcy-{]-Imi e`yX Dd-
∏p-h-cp-Øp-I. \So¬ hkvXp hnØp¬∏m-Z\ hnX-cW tI{µ-ß-
fn¬ e`y-am-Wv.
]cn-ÿnXn kwc-£W \nb-a-ßfpw h¿jhpw.
ssh¬Uv sse^v s{]m´-£≥ BIvSv˛1972
F≥h-tbm¨sa‚ v s{]m´-£≥ BIvSv˛1986
_tbm-f-Pn-°¬ ssUth-gvkn‰n BIvSv˛2002
87
78. Aa-cbv° (Lablab purparerus)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
aÆv Inf-®n-f°n ssPh-hfw tN¿Øv hnØv \Sp-I. kqcy-{]-
Imi e`y-X Dd∏phcp-Øp-I. Bh-iy-sa-¶n¬ am{Xw cmk-Io-S-
\mi- n\- nI- ƒ D]t- bmK- n°- pI- . \So¬ hkvXp hnØp¬∏mZ- \ hnX-
cW tI{µ-ß-fn¬ e`y-am-Wv.
79. I{Xn° (Solanum sps)
\So¬hkvXp ˛ hnØp ]mIn apf-∏n® ssX
\So¬Imew ˛ F√m-°m-eØpw
kqcy-{]-Im-ihpw, \o¿hm¿®bpw Dd-∏p-h-cpØn \Sp-I. sNSn-®-
´n-I-fnepw Nm°p-I-fnepw hf¿Ømw. ssPh-h-f-{]-tbmKw Bh-
iy-am-Wv. ^wKkv _m[°v km≤yX D≈-Xn-\m¬ aÆn¬
IpΩmbw tN¿Øv sImSp-°p-∂Xv \√-Xm-Wv. \So¬ hkvXp
{]mtZi- nI- a- mb- pw hnØv DXv]mZ- \ hnXc- W tI{µß- f- n¬ \n∂pw
e`y-am-Wv.
80. cma®w (Vertiveria zizanioides)
\So¬hkvXp ˛ IS
\So¬Imew ˛ F√m-°m-eØpw
aÆv Inf®- nf- °n ssPhh- fw tN¿Øv \SpI- . Pee- `- yX Dd∏phcp-
ØpI- . sh≈w sI´n\- n¬°m≥ A\ph- Z- n°- c- pX- v. asÆme- n∏v XS-
bm≥ Ign-hp-≈-Xp-sIm≠v Ncn-hp-I-fn¬ hf¿Øp-∂Xv \√-Xm-
Wv. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. \So¬hkvXp {]mtZ-in-I-
ambpw aq∂m¿, ASn-am-en F∂n-hn-S-ß-fn¬ \n∂pw tiJ-cn-°m-
hp-∂-Xm-Wv.
81. s\√v (Oryza sativa)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
t]mfn-Øo≥ jo‰v D]-tbm-Kn®v \neØv hb¬t∏mse \n¿Ωn-
°pI- . apf∏n® s\¬hnØ- pI- ƒ hnXd- pI- . kqcy{- ]I- mi- hpw Dd∏p
hcp-Øp-I. If-\n-b-{¥-Whpw IoS-\n-b-{¥-Whpw Bh-iy-am-
Wv. \new Hcp-°p-tºmƒ Bh-iy-Øn\p ssPh-hfw
88 tN¿t°≠- X- mW- v. hnØv {]mtZi- nI- a- mbn e`ya- mW- v. Irjn-
`-h-\n¬ \n∂pw hnØp-Iƒ e`y-am-Wv.
82. tKmXºv (Triticum aestivum)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ \hw-_¿ ˛ Unkw-_¿
\new Inf®v Cf-°ntbm Nm°ntem hnØv \Sm-hp-∂-Xm-Wv.
\new Hcp-°p-tºmƒ aÆn¬ ssPh-hfw tN¿°m-hp-∂-Xm-Wv.
Pet- kN- \w Bhi- ya- mW- v. ]cna- nX- a- mb tXmXn¬ am{Xw. sh≈w
sI´n \n¬°m≥ A\p-h-Zn-°-cp-Xv. IS-bn¬ \n∂pw e`n-°p∂
tKmXºv \So¬ hkvXphmbn D]-tbm-Kn-°mw. h´-h-S-bn¬
\n∂pw e`y-am-Wv.
83. ]\ (Caryota urenus)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ F√m-°m-eØpw
c≠v C\w ]\-I-fp-sSbpw ssX aÆv Cf°n Ipgn-sb-SpØv \Smw.
henb hr£a- mI- p∂- X- ps- Im≠v AcnI- pI- f- n¬ \Sp∂- X- mWv DØ-
aw. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. ssXbm-bn-cn-°p∂ Ah-
ÿ-bn¬ th\¬°m-eØv Pe-tk-N\w Bh-iy-am-Wv. \So¬
hkvXp {]tZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
84. dmUnjv (Raphanus sativus)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
aÆv Inf®v Cf°n ssPh-hfhpw tN¿Øv s_Uv Xøm-dm-°p-I.
s_Un¬ hnØv ]mIn-ap-f-∏n® ssX \Sp-I. kqcy-{]-Imi e`yX
Dd-∏p-h-cp-Øp-I. aÆn¬ Cu¿∏w Iq-Sp-X-em-Im-Xn-cn-°m≥ {i≤n-
°-Ww. ]pgp-°-fpsS B{I-a-WsØ sNdp-°m≥ _¥n, CS°v
\´p-]n-Sn-∏n-°p-∂Xv \√-Xm-Wv. \So¬ hkvXp hnØp¬∏m-Z\
tI{µ-ß-fn¬ \n∂pw e`y-am-Wv.
85. tNmfw (Zea mays)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
aÆv Inf®v Cf°n hnØv \Sp-I. kqcy-{]-Imi e`yX Dd-∏p-h-cp-
Øp-I. Pe-tk-N\w Bh-iy-am-Wv. IoS-ßsf AI‰n
\n¿Øp∂Xn\p-th≠n kao-]-Ømbn _¥n \Sp-I. \So¬
hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv. 89
86. _m¿en (Hordium vulgare)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
aÆv Inf®v Cf°n hnØv \Sp-I. kqcy-{]-Imi e`yX Dd-∏p-h-cp-
Øp-I. Pe-tk-N\w Bh-iy-am-Wv. IoS-ßsf AI‰n
\n¿Øp∂Xn\pt- h≠n kao]- Ø- mbn _¥n \SpI- . \So¬ hkXv p
Nne Bbp¿thZ IS-I-fn¬ e`y-am-bn-cn-°pw.
87. HmSvkv (Avina sativa)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
aÆv Inf®nf°n hnØv \Sp-I. kqcy-{]-Imi e`yX Dd-∏p-h-cp-
Øp-I. Pe-tk-N\w Bh-iy-am-Wv. IoS-ßsf AI‰n
\n¿Øp∂Xn\pt- h≠n kao]- Ø- mbn _¥n \SpI- . \So¬ hkXv p
KLD t_m¿Uv, arKm-ip-]-{Xn-Iƒ F∂n-hn-S-ß-fn¬ e`y-am-Wv.
88. Ipcp-ap-fIv (Piper nigram)
\So¬hkvXp ˛ thcv ]nSn-∏ X≠v
\So¬Imew ˛ a¨kq-Wn-\p-tijw
sNSn-bpsS Nph-´n¬ \n∂pw apf®p hcp∂ Xt≠m, thcp-]n-Sn-
∏n® Xt≠m t\csØ Hcp°- nb- n´- nc- n°- p∂ ssPhh- f- hpw tN¿Øv
\Sp-I. Nm°p-I-fnepw \Sm-hp-∂-Xm-Wv. Xmßp-acw Bh-iy-am-Wv.
As√-¶n¬ aXn-ep-I-fn¬ hf¿Øm-hp-∂-Xm-Wv. CSbv°v aÆn¬
IpΩmbw hnXdn sImSp-°p-∂Xv {ZpX-hm´w XS-bp-∂-Xn\v A\p-
tbm-Py-am-Wv. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambpw Irjn-`-h-\n¬
\n∂pw e`y-am-Wv.
89. {Kmºp (Syzygium aromaticum)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq-¨ Bcw`w
ap≥Iq´n Xøm-dm-°nb Ipgn-I-fn¬ ssPh-h-fhpw aÆpw \nd®v
aqSn ssX \Sp-I. ]pX-bn-Sp-I. kqcy-{]-Imi e`yX Dd∏p hcp-
ØpI. Pe-tk-N-\hpw ssPh-h-f-{]-tbm-Khpw Bh-iy-am-Wv. 2˛3
h¿j-tذv XW¬ \¬tI-≠Xv AXym-h-iy-am-Wv.
90 \So¬hkvXp t\gvk-dn-I-fn¬ e`y-am-Wv.
90. Gew (Elettaria cardamomum)
\So¬hkvXp ˛ Nnºv
(h-f¿s®-sb-Ønb X≠pw, AXn-t\mSp tN¿∂
Nph-´nse ssX) hnØv ]mIn apf-∏n-®ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq-¨ Bcw`w
1 ao‰¿ \ofhpw hoXnbpw 1 ½ ASn Bghpw hcp∂ Ipgn-I-fn¬
NmW-Ihpw ssPh-h-fhpw tN¿Øv aqSn-b-tijw Nntºm,
ssXtøm \Sp-I. hf¿®-bpsS BZy-L-´-ß-fn¬ Xmßp \¬tI-
≠Xv Bh-iy-am-Wv. XW¬ Bh-iy-am-Wv. th\¬°m-eØv Pe-
tk-N\w Bh-iy-am-Wv. aÆn¬ IpΩmbw tN¿Øv sImSp-°p-
∂Xv IpanƒtcmKw XS-bm≥ \√-Xm-Wv. IqSmsX s_¥n
ssXItfm Bh-W°v sNSntbm CS-bn¬ \Sp-∂Xv IoS-߃
B{Ia- n°- p∂- Xv XSb- p∂- p. \So¬hkvXp {]mtZi- nI- a- mbpw Irjn-
`-h-\n¬ \n∂pw e`y-am-Wv.
91. BS-tem-SIw (Justicia adhatoda)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆv Inf®v Cf°n X≠v \Sp-I. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-
√. ]d-ºns‚ Acn-Ip-I-fn¬ \Sp-∂-XmWv DØ-aw. \So¬ hkvXp
{]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
92. ]\n-Iq¿° (Plectranthus ambonicus)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆv Inf®v Cf°n X≠v \Sp-I. th\¬°m-eØv Pe-tk-N\w
Bh-iy-am-Wv. kqcy-{]-Imi e`yX Dd-∏p-h-cp-Øp-I. {]tXyI
]cnN- c- Ww Bhi- ya- n√- . \So¬hkvXp {]mtZi- nI- a- mbn e`y-
amWv.
91
93. Bcy-th∏v (Azadirachta indica)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ F√m-°m-eØpw
aÆv Inf®v Cf°n ssPh-h-fhpw tN¿Øv \Sp-I. A[nI Pe-
tk-N\w Bh-iy-an-√. kqcy-{]-Imi e`yX Dd-∏p-h-cp-Øp-I.
{]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. ssXbps-S- Np-h-´n¬ A[nIw
ssPhmw-itam Petam sI´n \n¬°m≥ A\p-h-Zn-°-cp-Xv.
94. sXm´m-hmSn (Mimosa pudica)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆn¬ sNdnb Ipgn-sb-SpØv sXm´m-hm-Sn-bpsS ssX \Sp-I.
{]tXyI If\- nb- {- ¥W- tam IoS\- nb- {- ¥W- tam Bhi- ya- n√- . \So¬
hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
95. sh‰ne (Piper betle)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ a¨kq¨- B-cw`w
aÆv Inf®v Cf°n ssPhh- f- hpw tN¿Øv 2 ASn \ofa- p≈ X≠v
\Sp-I. hr£-ß-fpsS Nph-´n¬ \Sp-Itbm Xmßp-\¬Intbm
hf¿Ømw. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. \So¬ hkvXp
{]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
96. Xpº (Leucas aspera)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ GXpk- a- b- Øpw
aÆv Inf®v Cf°n ssX \Sp-I. ssXbm-bn-cn-°p-tºmƒ Pe-tk-
N\w Bh-iy-am-Wv. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. \So¬
hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
92
97. Acfn (Nerium indicum)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m-°m-eØpw
aÆv Inf®v Cf°n X≠p \Sp-I. Nph-´n¬ Cu¿∏w Xßn-
\n¬°m≥ A\p-h-Zn-°-cp-Xv. then-bmbn \Sm-hp-∂-Xm-Wv. kqcy-
{]-Imi e`yX Dd∏p hcp-Øp-I. \So¬hkvXp {]mtZ-in-I-ambn
e`y-am-Wv.
98. Imin-Øpº (Impatiens balsamina)
\So¬hkvXp ˛ hnØv, ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq-Wn-\p-tijw
aÆv Cf°n hnØv hnXd- pI- t- bm, ssX \SpI- tbm sNømw. Cu¿∏-
ap≈ aÆn¬ \∂mbn hf-cp∂p. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-
√. \So¬hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-a- m-Wv.
99. \ne-∏\ (Curculigo orchioides)
\So¬hkvXp ˛ Ingßv
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆv Cf°n Ingßv \Sp-I. Hcp ]cn-N-c-Whpw Bh-iy-an-√.
\So¬hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
100. _ntKm-Wnb (Begonia species)
\So¬hkvXp ˛ Ingßv, X≠v
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆv Inf®v Cf°- nb \netØm sNSn®- ´- nI- f- ntem \Smh- p∂XmW.v
A[nI Pe-tk-N\w Bh-iy-a- n-√. ssPh-h-f-{]-tbm-Khpw Bh-
iy-an-√. XW¬ Bh-iy-am-Wv. \So¬hkvXp {]mtZ-in-I-ambn
e`y-am-Wv.
93
101. Fcp°v (Calotropis gigantea)
\So¬hkvXp ˛ ssX, X≠v
\So¬Imew ˛ a¨kq-Wn-\p-tijw
aÆv Inf®v Cf°n Xt≠m, ssXtøm \Sp-I. IoS-\m-in-\n-{]-
tbm-K-ßtfm hf-{]-tbm-K-ßtfm Bh-iy-an-√. {]tXyI ]cn-N-
cWw Bh-iy-an-√. Nph-´n¬ sh≈w sI´n-\n¬°p-∂Xv Hgn-hm-
°pI- . \So¬ hkvXp {]mtZi- nI- a- mbpw \mKm¿÷p\bnepw (sXm-
Sp-]p-g) e`y-am-Wv.
102. Aac (Dolichos lablab)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
aÆv Inf®v Cf°n hnØv \Sp-I. kqcy-{]-Imiw Bh-iy-am-Wv.
Pe-tk-N\w ]cn-an-X-amb tXmXn¬ \S-Øp-I. \So¬hkvXp
{]mtZ-inIambn e`y-am-Wv.
103. ap¥ncn (Vitis vinifera)
\So¬hkvXp ˛ thcv ]nSn-∏n´ X≠v
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
aÆv Inf®v Cf°n XS-sa-SpØv ssPh-h-fhpw tN¿Øv thcp
apf® X≠v \Sp-I. h≈n-bmbn hf-cp-∂-Xn-\m¬ ]¥¬ \¬Ip-
I A[nI Pe-tk-N\w ^wKkv _m[bv°v Imc-W-am-Ip-∂-Xp-
sIm≠v A[nI Pe-tk-N\w Hgn-hm-°p-I. kqcy-{]-Imiw hfsc
Bh-iy-am-Wv. \So¬ hkvXp t\gvk-dn-I-fn¬ e`y-am-Wv.
104. Nn‰-arXv (Tinospora cordifolia)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆv Inf®v Cf°n X≠v \Sp-I. Xmßv Bh-iy-ap-≈-Xn-\m¬
hr£-ß-fpsS Nph-´n¬ \Sp-∂-XmWv DØ-aw. {]tXyI ]cn-N-
cWw Bh-iy-an-√. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambpw AßmSn
acp-∂p-I-S-I-fnepw e`y-am-Wv.
94
105. tat¥m∂n (Glorisa superba)
\So¬hkvXp ˛ Ing-ßv, hnØv, ssX
\So¬Imew ˛ F√m-°m-eØpw
aÆv Inf®v Cf°n Ingt- ßm, hntØm, ssXtøm \SpI- . {]tXyI
]cnN- c- Ww Bhi- ya- n√- . Ip‰ns- ®S- nI- f- psS Nph´- n¬ \Sp∂- X- mWv
DØ-aw. \So¬hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
106. ssIX (Ananus comosus)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ HIvtSm-_¿ ˛ \hw-_¿
aÆv Inf®v Cf°n ssX \Sp-I. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-
√. tXm´-Øns‚ Acn-Ip-I-fn¬ h®p ]nSn-∏n-°p-∂XmWv DØ-aw.
Fen-ieyw Ipd-bv°p-∂-Xn-\p-th≠n a™ƒ CSbv°v h®p-]n-Sn-
∏n-°p-∂Xv \√-Xm-Wv. \So¬hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
107. XÆn-a-Ø≥ (Citrullus canatus)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ BKÃv ˛ sk]v‰w-_¿
aÆv Inf®v Cf°n XS-sa-SpØv ssPh-hfw tN¿Øv hnØv \Sp-
I. \neØv ]S¿Øn hf¿tØ-≠-Xm-Wv. kqcy-{]-Imi e`yX
Dd-∏p-h-cp-Øp-I. CS-hn-´p≈ Pe-tk-N-\-amWv A`n-Im-ayw.
\So¬hkvXp hnØv DXv]m-Z\ hnX-cW tI{µ-ß-fn¬ \n∂pw
e`y-am-Wv.
108. sXßv (Cocos nucifera)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ F√m-°m-eØpw a¨kq¨ Bcw`w
Bg-Øn¬ Ipgn-sb-SpØv aÆpw aWepw ssPh-h-fhpw tN¿Øv
ssX \Sp-I. ssXbm-bn-cn-°p-tºmƒ sh≈w sI´n \n¬°m≥
A\p-h-Zn-°-cp-Xv. ssXbm-bn-cn-°p-tºmƒ th\¬°m-eØv
XW¬ \¬I-Ww. \So¬hkvXp Irjn-`-h≥, {]mtZ-in-
I-am-bpw e`y-amWv. 95
109. PmXn (Myristica fragrans)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq-Wn-\p-tijw
Bg-Øn¬ Ipgn-sb-SpØv aÆpw aWepw ssPh-h-fhpw tN¿Øv
Ipgna- qSn ssX hbv°pI- . Nph´- n¬ ]pXb- nS- pI- . A[nIw XWtem
A[nI shbntem ]mSn-√. 1˛2 h¿jw hsc th\¬°meØv
XW¬ \¬tI-≠-Xm-Wv. \So¬ hkvXp t\gvk-dn-I-fn¬ e`y-
amWv.
110. B‰p ssIX (Pandanus fascicularis)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆv Inf®v Cf°n X≠v \Sp-I. then-bmbn hf¿Øp∂XmWv
DØ-aw. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. \So¬hkvXp {]mtZ-
in-I-ambn e`y-am-Wv.
111. Iip-amhv (Anacardium occidentale)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
aÆv Inf®nf°n sNdnb Ipgn-sb-SpØv ssX \Smw. 1˛2 h¿j-ß-
fn¬ XW¬ sImSp-t°-≠-Xm-Wv. CS-°nsS ]pX-bn-Sp-∂Xv \√-
Xm-Wv. {]tXyI IoS-\n-b-{¥W am¿§-߃ Bh-iy-an-√. \So¬
hkvXp {]mtZ-in-I-ambpw t\gvk-dn-I-fnepw e`y-am-Wv.
112. B∏nƒ (Malus domestica)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
2 - 2½ ASn hnkvXo¿Æ-Øn¬ Ipgnsb-SpØv aÆn´v AXn¬
ssX \Sp-I. BZy-h¿jßfn¬ XW¬ AXym-h-iy-am-Wv. Pe-
tk-N\w A[nIw Bh-iy-an-√. th\¬°m-eØv ]pX-bn-Sp-∂Xv
\√-Xm-Wv. \So¬hkvXp t\gvk-dn-I-fn¬ e`y-am-Wv.
96
113. k_¿Pn¬ (Cydonia oblonga)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
aÆn-f°n 2 - 2½ ASn Bg-Øn¬ Ipgn-sb-SpØv aÆn-´-tijw
AXn¬ ssX \Sp-I. ssXbm-bn-cn-°p-tºmƒ XWepw ]pXbn-
Sepw Bh-iy-am-Wv. A[nIw Pe-tk-N\w Bh-iy-an-√.
\So¬hkvXp t\gvkdnIfn¬ e`y-am-Wv.
114. d_¿ (Hevea brasiliensis)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kqWn\p tijw
Bg-Øn¬ Ipgn-sb-SpØv aÆn-´p-aqSn ssX \Sp-I. ssXbm-bn-cn-
°p-tºmƒ XW-ep-sIm-Sp-t°-≠-Xm-Wv. Np-h -´- n¬ If-Iƒ hf-
cm≥ A\p-h-Zn-°-cp-Xv. hf¿®-bpsS L´-ß-fn¬ Bh-iy-sa-¶n¬
ssPh-hfw D]-tbm-Kn-°m-hp-∂-Xm-Wv. \So¬ hkvXp t\gvk-dn-
I-fn¬ e`y-am-Wv.
115. DΩw (Datura metel)
\So¬hkvXp ˛ hnØv
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆv Inf-®n-f°n ssX \Sp-I. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√.
kqcy-{]-Imie`yX Dd-∏p-h-cp-Øp-I. Nph-´n¬ sh≈w sI´n
\n¬°p-∂Xv Hgn-hm-°p-I. \So¬ hkvXp {]mtZ-in-I-ambn e`y-
am-Wv.
116. \mep-a-Wn-s®Sn (Mirabilis jalapa)
\So¬hkvXp ˛ Ing-ßv, hnØv
\So¬Imew ˛ F√m°- me- Øpw
aÆv Inf-®n-f°n \ne-tØm, sNSn-®-´n-bntem hf¿Ømw.
th\¬°me- Øv PetkN\w Bhi- ya- mW- .v {]tXyI ]cnN- c- Ww
Bhi- ya- n√- . kqcy{- ]I- mi e`yX Dd∏- ph- c- pØ- pI- . \So¬ hkvXp
{]tZ-in-I-amtbm t\gvk-dn-I-fn¬ \nt∂m e`y-am-Wv.
97
117. thß (Pterocarpus marsupium)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ F√m-°m-eØpw
aÆv Inf-®n-f°n ssX \Sp-I. ssXbm-bn-cn-°p-tºmƒ XW¬
sImSp-°p-I. {]tXy-I-]-cnNcWw Bh-iy-an-√. h≥a-c-am-Ip-∂Xn-
\m¬ A\p-tbm-Py-amb ÿew sXc-s™-Sp-°p-I. \So¬hkvXp
{]mtZ-in-I-ambn e`y-am-Wv.
118. koX-∏gw (Annona squmamosa)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq-Wn-\p-tijw
aÆv Inf-®n-f°n ssX \Sp-I. 1˛2 h¿j-ß-fn¬ XW¬ sImSp-
t°-≠-Xm-Wv. \o¿hm¿®bpw kqcy-{]-Im-ihpw e`y-Xbpw Dd-∏p-
hc- pØ- pI- . ssXbmb- nc- n°- pt- ºmƒ Nph´- n¬ sh≈w sI´n\- n¬°p-
∂Xv XS-bp-I. {]tXyI ]cn-N-cWw Bh-iy-an-√. \So¬ hkvXp
t\gvk-dn-I-fnepw {]mtZ-inIambpw e`y-am-Wv.
119. shf-fne (Mussaenda frondosa)
\So¬hkvXp ˛ Iºv
\So¬Imew ˛ GXpk- a- b- Øpw
Xmfnb- mb- n D]t- bmK- n°- p∂- p. ]S¿∂v hfc- p∂- X- n\m¬ thenb- mbn
hf¿Ømw.
120. Ac-W-acw (Polyalthia longifolia)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ GXpk- a- b- Øpw
sNdnb Ipgn-Iƒ FSpØv thcp-]n-Sn-∏n® ssXIƒ \Sp-I. kqcy-
{]-Imiw e`n-°p∂ ÿe-߃ sXc-s™-Sp-°p-I. {]tXyI
hfIoS \nb{- ¥W am¿§ß- ƒ Bhi- ya- n√- . t\gvkd- nI- f- n¬ ssX
e`y-am-Wv.
98
121. ajn-Ø≠v sNSn (Pepparomia pellusia)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
\´p-]n-Sn-∏n-t°-≠-Xn-√. kzm`m-hn-I-ambn hnØp-hn-X-cWw hgn
aXn-ep-Iƒ, a¨Xn-´-Iƒ, ac-߃ F∂n-h-bn¬ hf-cp-∂p. ]cn-
N-c-W-߃ H∂pw C√.
122. HXfw (Cerbera odollam)
\So¬hkvXp ˛ ssX, hnØv
CS-Øcw ac-amI- p∂- X- n\- m¬ AXncp tN¿∂v \SpI- . BgØ- n¬
Ipgns- bS- pØv Cf°- a- p≈ aÆv, aW¬, ssPhh- fw F∂nh \nd®v
ssX \SpI- . [mcmfw Pet- kN- \w Bhi- ya- mW- v. hf{- ]t- bmKw
Bhi- ya- n√- . \So¬ hkvXp Ipac- I- w, \o≠q¿ t]mseb- p≈ {]tZ-
iß- f- n¬ e`yamWv.
123. ]™n (Ceiba pentandra)
\So¬hkvXp ˛ ssX, hnØv
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ ag-bv°vtijw
aÆv Inf-®n-f°n ssXtøm, hntØm \Sp-I. \o¿hm¿®, kqcy-{]-
Imiw F∂nh Dd-∏p-h-cp-Øp-I. hnØv {]mtZ-in-I-ambn e`y-am-
Wv. hf{- ]t- bmKw IoS\- nb- {- ¥Ww F∂nh Bhi- ys- a¶- n¬ am{Xw
aXn.
124. almK- Wn (Swietienia mahagony)
\So¬hkvXp ˛ ssX, hnØv
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ ag-bv°vtijw
sNdnb Ipgn-Iƒ aÆn-´p-aqSn ssXIƒ h°p-I. h≥a-c-am-Ip-∂-h-
bm¬ A\p-tbm-Py-amb ÿeØv thWw \Sm≥. hf-{]-tbmKw
IoS-\n-b-{¥Ww F∂nh Bh-iy-an-√. ssXøm-bn-cn-°p-
tºmƒ th\-en¬ XW¬ \¬Ip-∂Xv \∂v.
99
125. Iogm¿s\√n (Phyllanthus amarus)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
aÆv Inf-®n-f°n ssXIƒ \Sp-I. {]mtZ-in-I-ambn ssX e`y-
amWv. hfw, IoS-\n-b-{¥-W-am¿§-߃ H∂pw th≠.
126. ap°p‰n (Biophytum sensitivum)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kq¨ Bcw`w
kz`m-hn-I-ambn Xpd- mb ÿe-ß-fn¬ ImW-s∏-Sp-∂-h-bm-I-
bm¬ ssXIƒ tiJ-cn®v XW¬ e`n-°p∂ `mK-ß-fn¬ \´p-h-
fØp-I. th\-en¬ \in-®p-t]mbn ag-bv°vtijw ]pXn-bXv
hf¿∂p-h-cpw. hfw, IoS-\m-in-\n-{]-tbmKw th≠.
127. hnjw-sIm√n (Mukulen bebia sps)
\So¬hkvXp ˛ X≠v
\So¬Imew ˛ F√m-bvt∏mgpw
\neØpw sNSn-®-´n-I-fnepw \Smw. \new aÆn-f°n ssPh-hfw
tN¿Øv X≠p-Iƒ \Sp-I. ]cn-an-X-amb tXmXn¬ am{Xw \\
aXn. a‰p hf-Io-S-\n-b-{¥-W-am¿§-߃ H∂pw th≠. \So¬
hkvXp t\gvk-dn-I-fnepw {]mtZ-in-I-ambpw e`y-am-Wv.
128. Ip‰n∏- me (Tabernaemontana alternifolia)
\So¬hkvXp ˛ ssX
\So¬Imew ˛ a¨kqWn\p ijw
IpgnI- s- fS- pØv ta¬aÆv \nd®v ssX \SpI- . ]cnN- c- W- ß- ƒ H∂pw
th≠. ssXIƒ {]mtZ-in-I-ambn h\-ß-fn¬ \nt∂m ]d-ºp-I-
fn¬ \nt∂m tiJ-cn-°p-I.
100