บทพากย์เอราวัณ

บ ท พ า ก ย
เ อ ร า วั ณ

พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ พุ ท ธ เ ลิ ศ ห ล า น ภ า ลั ย
้ัชน ัมธยม ึศกษา ป ี่ท๓
ุกมภา ัพน ธ ุพทธ ัศกราช ๒๕๖๓

ช่ือเร่ือง และ ผูแตง

ที่มาของช่ือเรื่อง

บทพากยเ อราวณั เปน พระราชนิพนธใ น
พระบาทสมเดจ็ พระพุทธเลศิ หลานภาลัย
เปนคาํ พากยส ั้น
ใชส าํ หรบั เลน โขน

ประวัติผูแตง

พระบาทสมเดจ็ พระพทุ ธเลศิ หลา
นภาลัย เปนพระราชโอรสในพระบาท
สมเดจ็ พระพุทธยอดฟา จุฬาโลกมหาราชกับ
สมเดจ็ พระอมรนิ ทรพระบรมราชีนี พระองค
ทรงเปนพระมหากษัตริยท่ีมคี วามเชย่ี วชาญ
ในราชการบานเมืองในทุกดาน โดยเฉพาะ
ดา นศิลปวฒั นธรรม

บ ท พ า ก ย เ อ ร า วั ณ

ลักษณะคาํ
ประพันธ

กาพยฉบัง ๑๖ จาํ นวน
๔๐ บท บทพากยโขนหรือ

เรียกวา "คําพากย"
ซ่ึงกาพยฉบัง ๑๖ มี
ลักษณะ ดังน้ี ๑ บท มี
๑๖ คาํ แบงเปน ๓ วรรค
วรรคแรกมีจาํ นวน ๖ คาํ
วรรคท่ี ๒ มี ๔ คาํ วรรค

สุดทายมี ๖ คํา

บ ท พ า ก ย เ อ ร า วั ณ

เ ร่ื อ ง ย อ แ ล ะ ส า ร ะ สํา คั ญ

อินทรชติ ลูกของทศกณั ฐกับนางมณโฑ เดิมชอ่ื รณพกั ตร เรยี นวชิ า
ศิลปศาสตร ณ สํานักฤาษีโคบุตร ภายหลังเรียนมนตช ื่อมหากาลอคั คี
สาํ หรบั บชู าพระเปน เจาทัง้ สามแลว กไ็ ปนั่งภาวนาอยจู นครบ ๗ ป พระ
เปนเจา เสด็จมาพรอ มกันท้ังสามองคพ ระอิศวร ประทานศรพรหมาสตร
และบอกเวทแปลงตวั เปน พระอินทรพ ระพรหม ประทานศรนาคบาศ
และใหพรเมือ่ ตายบนอากาศ ถาหัวขาดตกลงพืน้ ดินใหก ลายเปนไฟ
บรรลัยกลั ป ตอ เมอ่ื ไดพ านทพิ ยของพระพรหมมารองรับ จึงจะไมไหม
พระนารายณ ประทานศรวิษณปุ าณัมคร้งั หน่งึ ทศกัณฐใ หรณพักตรไป
ปราบพระอนิ ทร เม่อื รบชนะพระอนิ ทร ทศกณั ฐจ ึงใหชอ่ื ใหมวา อินทร
ชติ แปลวา มีชยั ชนะแกพ ระอินทรเมื่อศึกติดลงกา อินทรชิตทาํ พธิ ชี ุบศร
พรหมาสตร แตไ มสําเร็จ เพราะทศกัณฐบ อกขาวการตายของกมุ ภ
กรรณ อนิ ทรชิตจงึ ออกรบโดยแปลงกายเปน พระอินทร และใหก ารุณ
ราชแปลงเปน ชา งเอราวณั อันงดงามเมอ่ื ทพั พระลักษณเหน็ กเ็ คลิบเคลิ้ม
หลงกล อนิ ทรชิตจงึ แผลงศรนาคบาศถกู ตวั พระลกั ษณแ ละทัพวานร

คาํ ศัพททน่ี า สนใจ

๑. มยุรฉตั ร เครือ่ งสูงแสดงอสิ ริยยศ
๒. มาตลี สารถีของพระอนิ ทร
๓. มารยา ๙ แสรงทํา
๔. แยงยล มองดู
๕. เยาวมาลย สาวสวย
๖. โยธาจตั ุรงค ๔ เหลา ทัพ
๗. รอย ลวดลาย
๘. ระเหดิ สูงตระหงาน
๙. ราพณ ทศกัณฐ
๑๐. รพ้ี ล กองทพั
๑๑. ราศี ทัว่ ไป
๑๒. ฤทธริ งค ความสามารถในการรบ
๑๓. ฤๅษิต ผูร อู าคม
๑๔. ลําเพา โฉมงาม
๑๕. โลทัน สารถีของอินทรชิต
๑๖. วิทยา วิทยาธร
๑๗. เวไชยนั ต รถทรงของพระอนิ ทร
๑๘. เวหน วิมาน ทอ งฟา เวหา
๑๙. สมรภูมิ สนามรบ
๒๐. สรอยสมุ าลี ดอกไม

คุณคาของเรอื่ ง

คุณคา ดานวรรณศลิ ป
สมั ผสั สระเชน จบั ระบาํ รําราย

สายหา สมั ผสั พยญั ชนะเชน
สามสบิ สามเศียรโสภา อุปมา
เชนดงั เวไชยนั ตอ มรินทร อติ
พจนเ ชนพภิ พเพียงทาํ ลาย คาํ
ไวพจนเ ชนเห็นสนิ ธพ
อาชาไนย(แปลวามา)

คุ ณ ค า ด า น เ นื้ อ ห า คุณคาดานสังคม
มี ก า ร บ อ ก เ น้ื อ ห า เ ก่ี ย ว กั บ ๑.ปรากฏอาวุธในการทาํ สงคราม
๒.การใชชางเปนพาหนะ
ก า ร แ ป ล ง ก า ย ข อ ง อิ น ท ร ชิ ต ๓.ความย่ิงใหญของสงครามใน
เ น น ข อ คิ ด เ รื่ อ ง ค ว า ม ไ ม
ป ร ะ ม า ท ก า ร ที่ พ ร ะ ลั ก ษ ณ สมัยกอน
ป ร ะ ม า ท แ ก อิ น ท ร ชิ ต มี ก า ร ๔.การบูชาแกผูเปนเทพ
เ ล า เ ร่ื อ ง ต า ม ลํา ดั บ เ ห ตุ ก า ร ณ

ผจู ัดทํา

บทพากยเอราวัณ

นางสาวปรชิ ญา ชา้ งเปยม

เลขที ๕

นางสาวพชิ ญา คําภีระ

เลขที ๖

นางสาวสพุ ชิ ญา รวิ ทอง

เลขที ๑๔

นางสาวอภิชาดา ศุภวรรณ

เลขที ๑๕

นายศุภกร สรุ นิ ทร์

เลขที ๒o

ชนั้ ม.๓/๓