Sains Hayat Tahun 5

KIT
MPDCA DIGITAL 2020

SAINS
UPSR
(MODUL 10)

Hak cipta terpelihara. Tiada bahagian daripada terbitan ini boleh diterbitkan semula,
disimpan untuk pengeluaran atau ditukarkan ke dalam sebarang bentuk atau dengan

sebarang alat juga pun, sama ada dengan cara elektronik, gambar serta rakaman
dan sebagainya tanpa kebenaran daripada MPDCA dan Jabatan Pendidikan Negeri

Pulau Pinang terlebih dahulu.
@ Hak Cipta MPDCA 2020

@ Hak Cipta MPDCA 2020 1

MODUL 10
KERTAS 1
Jawab semua soalan

1 Apakah yang dimaksudkan dengan kemandirian spesies?
A Keupayaan spesies untuk hidup
B Keupayaan spesies untuk mengekalkan spesiesnya daripada pupus
C Keupayaan spesies untuk menghasilkan makanannya sendiri
D Keupayaan spesies untuk melindungi diri daripada musuh

2 Rajah 1 menunjukkan seekor siput.

Rajah 1
Antara berikut, haiwan yang manakah akan menunjukkan reaksi yang sama
seperti siput ketika bertemu dengan musuhnya?
A Penyu
B Ketam
C Udang galah
D Kura-kura
3 Berikut adalah ciri-ciri yang terdapat pada biji benih tumbuhan K.

• Kecil dan ringan
• Berbulu halus atau struktur bersayap

Apakah cara pencaran biji benih tumbuhan K?
A Melalui air
B Melalui angin
C Melalui haiwan
D Melalui mekanisme letupan

@ Hak Cipta MPDCA 2020 2

4 Rajah 2 menunjukkan hubungan makanan antara empat jenis hidupan yang
diwakili oleh beberapa bentuk geometri dalam suatu habitat.

makan
makan

makan

Rajah 2

Antara berikut, carta palang manakah yang mewakili bilangan hidupan di

habitat itu dengan betul?

A B
Bilangan Bilangan hidupan

hidupan

Jenis Jenis
hidupa hidupan
n
C Bilangan
hidupan D Bilangan
hidupan

Jenis Jenis
hidupa
hidupan n
5 Mengapakah tumbuhan perlu memencarkan biji benih dan buahnya?

A Untuk meningkatkan pengeluaran buahnya
B Untuk memastikan kemandirian spesiesnya
C Untuk meningkatkan persaingan antara induk dan anak pokok
D Untuk menjadikan tumbuhan lebih tahan terhadap penyakit

@ Hak Cipta MPDCA 2020 3

6 Maklumat di bawah menunjukkan langkah-langkah yang diambil dalam
pembinaan model biji benih helikopter.

P- Surih dan lakar bentuk yang diberikan di atas kad manila
Q- ................................................................................................
R- Lipat kertas di sepanjang garisan lipatan
S- Letakkan seketul plastisin yang kecil di bawah biji benih
helikopter kamu
T- ................................................................................................

Apakah langkah T?

A Lipat di sepanjang garis putus-putus
B Gunting di sepanjang garisan putus-putus
C Jatuhkan model biji benih ke dalam bekas berisi air dan perhatikan kebolehan

biji benih terapung
D Jatuhkan model biji benih dari tempat yang tinggi dan perhatikan penerbangan

biji benih itu

7 Jadual 1 menunjukkan ciri khas tumbuhan J dan K untuk menyesuaikan diri
dengan iklim dan perubahan musim.

Tumbuhan Ciri khas
J Menggulungkan daun

K Menggugurkan daun

Jadual 1
Antara berikut, yang manakah mewakili J dan K?

JK

Pokok jagung Pokok oleander
A Pokok pisang Pokok getah
Pokok keladi
Pokok tomato Pokok pong-pong
B Pokok pisang Pokok getah
Pokok siantan
Pokok pisang Pokok bunga kertas
C Pokok ru Pokok getah

Pokok jagung
D Pokok kunyit

@ Hak Cipta MPDCA 2020 4

8 Rajah 3 menunjukkan empat jenis haiwan.

Rajah 3

Apakah kesimpulan yang paling tepat tentang haiwan-haiwan itu?

A Memastikan kemandirian spesiesnya
B Memberi makan kepada anak-anaknya
C Mempunyai cara pembiakan yang sama
D Melindungi spesies daripada cuaca yang melampau

9 Rajah 4 menunjukkan satu siratan makanan dalam suatu habitat.
Q
S

Tumbuhan R

T

V U
Rajah 4

Antara berikut, yang manakah karnivor?

A Q dan R
B S dan U
C T dan V
D R dan S

@ Hak Cipta MPDCA 2020 5

10 Rajah 5 menunjukkan tiga jenis tumbuhan K, L dan M.

KL M
Rajah 5

Antara berikut, yang manakah betul tentang cara tumbuhan di atas melindungi
diri daripada musuh?

K M L
A Bulu halus Duri tajam Getah
B Bulu halus Duri tajam
C Getah Getah Duri tajam
D Getah Bulu halus Bulu halus
Duri tajam

11 Apakah yang dimaksudkan dengan siratan makanan?

A Hubungan makanan antara hidupan
B Gabungan dua atau lebih rantai makanan
C Jenis makanan yang dimakan oleh haiwan
D Kepentingan keseimbangan bilangan hidupan dalam sesuatu habitat

12 Rajah 6 di bawah menunjukkan sejenis tumbuhan.

Rajah 6
Apakah ciri khas yang membolehkan tumbuhan di atas menyesuaikan diri
dalam keadaan angin kencang?
A Menggugurkan daun
B Menggulungkan daun
C Daun yang berpecah-pecah
D Batang yang menyimpan air

@ Hak Cipta MPDCA 2020 6

13 Maklumat di bawah ini menunjukkan bagaimana haiwan Q memastikan
kemandirian spesiesnya.
 Bertelur dengan banyak
Antara berikut, yanMg emnyaenmakbauhnyhiakiawnatnelQur?nya
AB

CD

14 Rajah 7 menunjukkan lima jenis hidupan dalam satu habitat.

Belalang Musang Ayam Helang Pokok padi
Rajah 7

Pilih urutan peristiwa yang akan berlaku apabila semua pokok padi
dimusnahkan oleh belalang.

J- Sumber makanan manusia akan berkurang
K- Karnivor akan mati
L- Herbivor akan mati
M- Sumber makanan bagi haiwan akan berkurangan

A J, K, L, M B M, J, L, K
C L, K, M, J D M, L, K, J

15 Pak Harith mengusahakan tanaman padi secara organik. Hasil padinya
berkurangan pada musim yang lepas kerana serangan siput gondang. Beliau
tidak mahu menggunakan racun kimia perosak kerana bimbang pencemaran
berlaku.
Antara berikut, apakah langkah terbaik yang perlu Pak Harith lakukan untuk
mengatasi masalah tersebut?
A Membela burung pipit
B Menambahkan kuantiti baja
C Membakar jerami padi selepas musim menuai
D Melepaskan itik jawa ke sawah selepas musim menuai

@ Hak Cipta MPDCA 2020 7

16 Rajah 8 di bawah menunjukkan empat jenis hidupan di kebun jagung.

TUV W
Rajah 8

Antara berikut, siratan makanan yang manakah bagi habitat tersebut?

AB

CD

17 Antara haiwan berikut, yang manakah bermigrasi
ke kawasan yang lebih panas
B
semasa musim sejuk?

A

CD

18 Rajah 9 menunjukkan satu rantai makanan di satu habitat.

Rajah 9
Semua kancil di habitat itu mati kerana diserang wabak penyakit. Ramalkan
apa yang akan dilakukan oleh harimau untuk mengekalkan kemandirian
spesiesnya?
A Berhibernasi
B Menukar tabiat pemakanan
C Bermigrasi ke habitat yang baharu
D Makan makanan yang diproses

@ Hak Cipta MPDCA 2020 8

19 Rajah 10 menunjukkan satu siratan makanan.

Rajah 10
Apakah yang akan berlaku pada populasi belalang dan helang jika bilangan
ayam bertambah dengan banyak?

Belalang Helang
A Berkurang Berkurang
B Berkurang Bertambah
C Bertambah Bertambah
D Bertambah Berkurang

20 Rajah 11 menunjukkan keputusan penyiasatan yang telah dijalankan oleh
sekumpulan murid Tahun 5 Jihad mengenai pencaran biji benih dan kadar
pertumbuhan biji benih.

Ketinggian anak benih
benih

Jarak pencaran

Rajah 11

Apakah kesimpulan yang boleh dibuat berdasarkan carta palang di atas?
A Ketinggian anak benih yang tumbuh bergantung kepada jarak pencaran

dari pokok induk
B Ketinggian anak benih yang tumbuh tidak bergantung kepada jarak

pencaran dari pokok induk
C Ketinggian anak benih yang tumbuh mempengaruhi jarak pencaran dari

pokok induk
D Ketinggian anak benih semakin meningkat apabila jarak pencaran

bertambah

@ Hak Cipta MPDCA 2020 9

KERTAS 2
1 (a) Rajah 1 menunjukkan cara pencaran biji benih atau buah.

Pencaran biji benih atau buah

Air (ii)….………………………
…….

Bakau Kemuncup
(iii)….………………………
(i) ….…………………………
…. …….

Rajah 1

(b) Dalam satu lawatan ke tapak Ramsar, Haziq mendapati banyak pokok
bakau yang tumbuh di situ. Walaupun terdapat pukulan ombak yang
kuat, pokok tersebut tidak tumbang.
Mengapa?

.................................................................................................................

..............................................................................................................

(c) Ramalkan keadaan haiwan di kawasan hutan paya bakau sekiranya
pokok bakau ditebang.

.................................................................................................................

.............................................................................................................

(d) Terdapat pemaju hartanah yang ingin membangunkan tapak Ramsar
tersebut kepada kawasan perindustrian yang dapat meningkatkan
ekonomi tempatan. Pada pendapat kamu, adakah tindakan ini wajar?
Tandakan ( ) pada jawapan yang betul.

Ya Tidak

Jelaskan.

.................................................................................................................

...............................................................................................................

@ Hak Cipta MPDCA 2020 10

2 Kemandirian spesies ialah keupayaan haiwan mengekalkan spesiesnya
daripada diancam kepupusan.
(a) Nyatakan satu cara bagaimana haiwan mengekalkan spesiesnya
daripada diancam kepupusan ?
.......................................................................................................................
(b) Rajah 2.1 menunjukkan dua spesies haiwan.

Rajah 2.1
Berdasarkan Rajah 2.1, bagaimanakah haiwan-haiwan tersebut mengekalkan
kemandirian spesiesnya ?
............................................................................................................................
............................................................................................................................
(c) Rajah 2.2 menunjukkan satu situasi.

Rajah 2.2
Apakah yang akan berlaku sekiranya ibu burung tidak memberi makan
anaknya?
Tandakan () pada jawapan yang betul.

Anak burung akan mati
Anak burung kekal hidup
Tiada perubahan
Mengapa?
...........................................................................................................................

@ Hak Cipta MPDCA 2020 11

3 Rajah 3.1 menunjukkan suatu tumbuhan.

Rajah 3.1
(a) Tuliskan dua ciri yang ada pada tumbuhan ini membolehkan ia hidup dalam

cuaca panas?
(i) ……………………………………………………………………………………
(ii) ……………………………………………………………………………………
(b) Berikan satu contoh tumbuhan lain yang melindungi diri dengan cara yang
sama seperti tumbuhan di dalam Rajah 3.1.
...........................................................................................................................
(c) Rajah 3.2 menunjukkan keadaan pokok kelapa dan pokok mangga yang
tumbuh dalam kawasan yang sama.

Selepas dilanda ribut petir

Rajah 3.2
(i) Tuliskan satu pemerhatian berdasarkan keadaan kedua-dua jenis pokok

tersebut.
.....................................................................................................................
.....................................................................................................................
(ii) Nyatakan satu inferens untuk menerangkan jawapan kamu di 3 (c)(i).
....................................................................................................................
....................................................................................................................

@ Hak Cipta MPDCA 2020 12

4 Rajah 4.1 di bawah menunjukkan satu habitat.

Rajah 4.1
(a) Namakan satu pengeluar yang terdapat pada habitat di Rajah 4.1.
............................................................................................................................
(b) Berdasarkan habitat di Rajah 4.1, bina satu siratan makanan.

[ 2 markah ]

@ Hak Cipta MPDCA 2020 13

(c) Rajah 4.2 menunjukkan satu rantai makanan bagi satu habitat.

Rajah 4.2

(i) Berdasarkan Rajah 4.2, organisma manakah merupakan karnivor?

...............................................................................................................

(ii) Seorang pekebun mendapati hasil kelapa sawit di ladangnya semakin
berkurang kerana telah dimakan oleh tikus. Pekebun bercadang untuk
meracun tikus yang berada di ladangnya.

Adakah tindakan pekebun tersebut wajar?
Tandakan ( √ ) pada jawapan yang betul.

Ya Tidak

(iii) Berikan alasan anda.
............................................................................................................
............................................................................................................

(iv) Apakah yang akan berlaku kepada bilangan ular sekiranya bilangan
tikus berkurang? Berikan sebab.

Bilangan ular : ………………………………………………………………...

Sebab : .………………………………………………………….........

..........................................................................................

@ Hak Cipta MPDCA 2020 14