การสำรวจขอบเขตการทำงานของนักกิจกรรมบำบัดในสถานศึกษา

42

ส่วนท่ี 2 ขอบเขตการทางานของนักกจิ กรรมบาบดั ในสถานศึกษา
ตารางท่ี 2 จานวน ร้อยละ คา่ เฉลี่ย ส่วนเบ่ียงเบนมาตรฐาน ระดบั การทางานของนกั กิจกรรมบาบดั
ในสถานศึกษาที่มีต่อขอบเขตงานดา้ นการบริการ

ขอบเขตงาน จานวนคน n= 34 (ร้อยละ)
ด้านการบริการ ระดบั การทางาน

มากทส่ี ุด มาก ปานกลาง น้อย น้อยทสี่ ุด ไม่ได้ทา ̅ S.D. แปลผล

1. ประเมนิ ผรู้ บั บริการ 20 13 1 0 0 0 4.56 0.56 มากที่สุด
(0.00)
รายบุคคล เพ่ือระบุ (58.82) (38.24) (2.94) (0.00) (0.00)
0 4.59 0.50 มากที่สุด
ปัญหาและความจาเป็ น (0.00)

ในการรับบริการทาง 0 4.32 0.77 มาก
(0.00)
กิจกรรมบาบดั
0 4.53 0.66 มากท่ีสุด
2. ร่วมวางแผนกบั 20 14 0 0 0 (0.00)

บุคลากรท่ีเกี่ยวขอ้ งเช่น (58.82) (41.18) (0.00) (0.00) (0.00)

ครูการศึกษาพเิ ศษ

ผปู้ กครองในการบาบดั

และร่วมจดั ทาแผนการ

ศึกษาเฉพาะบุคคล

(Individualized

Education Program :

IEP)

3. จดั ทาแผนการให้ 16 14 3 1 0

บริการทางกิจกรรม (47.06) (41.18) (8.82) (2.94) (0.00)

บาบดั เป็ นลายลกั ษณ์

อกั ษร

4. จดั ตารางสอน โดย 21 10 3 0 0

ประสานงานกบั ผเู้ กี่ยว (61.77) (29.41) (8.82) (0.00) (0.00)

ขอ้ ง เช่น คุณครูประจา

ช้นั ครูการศึกษาพิเศษ

43

ตารางที่ 2 จานวน ร้อยละ ค่าเฉล่ีย ส่วนเบ่ียงเบนมาตรฐาน ระดบั การทางานของนกั กิจกรรมบาบดั
ในสถานศึกษาที่มีต่อขอบเขตงานดา้ นการบริการ (ตอ่ )

ขอบเขตงาน จานวนคน n= 34 (ร้อยละ)
ด้านการบริการ ระดบั การทางาน

มากทสี่ ุด มาก ปานกลาง น้อย น้อยทส่ี ุด ไม่ได้ทา ̅ S.D. แปลผล

5. ใหก้ ารบาบดั โดย 21 10 3 0 0 0 4.53 0.66 มากท่ีสุด
(0.00)
ตรง คือการบาบดั (61.77) (29.41) (8.82) (0.00) (0.00)
รายบุคคล หรือการ 0 4.26 0.75 มาก
(0.00)
บาบดั รายกลมุ่
0 4.21 0.69 มาก
6. ออกแบบแผนการ 15 13 6 0 0 (0.00)

บาบัด ให้คาแนะนา (44.12) (38.23) (17.65) (0.00) (0.00) 0 4.29 0.76 มาก
และสอนผูด้ ูแล เช่น (0.00)

ผู้ปกครอง พ่ีเล้ี ยง

ภายใต้การดูแลของ

นกั กิจกรรมบาบดั

7. ใหค้ าแนะนาและ 12 17 5 0 0

คาปรึกษาแก่ครู (35.30) (50) (14.71) (0.00) (0.00)
ประจาช้นั หรือ

บุคลากรทางศึกษา

เก่ียวกบั การใหค้ วาม

ช่วยเหลือผรู้ ับบริการ

ในสถานศึกษา

8. ใหค้ าแนะนาและ 15 15 13 1 0

คาปรึกษา แก่ (44.12) (44.12) (38.23) (2.94) (0.00)

ผปู้ กครอง เกี่ยวกบั

การใหค้ วาม

ช่วยเหลือผรู้ ับบริการ

ท่ีบา้ น

44

ตารางที่ 2 จานวน ร้อยละ คา่ เฉล่ีย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระดบั การทางานของนกั กิจกรรมบาบดั

ในสถานศึกษาที่มีต่อขอบเขตงานดา้ นการบริการ (ตอ่ )

ขอบเขตงาน จานวนคน n= 34 (ร้อยละ)

ระดบั การทางาน
ด้านการบริการ มากทสี่ ุด มาก ปานกลาง น้อย น้อยทส่ี ุด ไม่ได้ทา ̅X S.D.
แปลผล

9. ดดั แปลงอุปกรณ์ 1 11 15 7 0 0 3.18 0.80 ปาน

ช่วยและอุปกร ณ์ (2.94) (32.35) (44.12) 20.59 (0.00) (0.00) กลาง

เสริมต่าง ๆ และการ

ปรับสภาพแวดลอ้ ม

ใ ห้เ ห ม าะ สมกับ

ผรู้ ับบริการ

10. ให้การบริ การ 13 14 5 2 0 0 4.00 0.85 มาก

อ่ืน ๆ ท่ีเก่ียวข้อง (38.23) (41.18) (14.71) (5.88) (0.00) (0.00)

เช่น การเย่ียมบ้าน

ผูร้ ับบริการ การส่ง

ตอ่

รวม 4.23 0.70 มาก

จากตารางท่ี 2 ซ่ึงแสดงการทาตามขอบเขตงานด้านการบริ การ พบว่านัก
กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษา มีบทบาทในการร่วมวางแผนกับบุคลากรท่ีเกี่ยวข้อง เช่น ครู
การศึกษาพิเศษ ผู้ปกครองในการบาบัด และร่ วมการจัดทาแผนการศึกษาเฉพาะบุคคล
(Individualized Education Program: IEP) มากที่สุด รองลงมาคือการประเมินผรู้ ับบริการรายบุคคล
เพ่อื ระบุปัญหาและความจาเป็นในการรับบริการทางกิจกรรมบาบดั

45

ตารางท่ี 3 จานวน ร้อยละ ค่าเฉล่ีย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระดบั การทางานของนกั กิจกรรมบาบดั
ในสถานศึกษาที่มีต่อขอบเขตงานดา้ นการบริหารและจดั การ

ขอบเขตงาน จานวนคน n= 34 (ร้อยละ)

ด้านการบริหาร ระดบั การทางาน

และจดั การ มากทส่ี ุด มาก ปานกลาง น้อย น้อยทส่ี ุด ไม่ได้ทา ̅X S.D. แปลผล

11. จดั ทาแผน 13 14 5 2 0 0 4.12 0.88 มาก

ปฏิบตั ิงาน และ (38.23) (41.18) (14.71) (5.88) (0.00) (0.00)

งบประมาณประจาปี

ใหส้ อดคลอ้ งกบั

วสิ ยั ทศั น์และพนั ธกิจ

12. จดั ทารายงานผล 12 18 3 1 0 0 4.21 0.73 มาก

การดาเนินงาน (35.30) 5(2.94) (8.82) (2.94) (0.00) (0.00)

ประจาปี

13. บริหารจดั การ 12 13 8 1 0 0 4.06 0.85 มาก

สถานที่ และอุปกรณ์ (35.30) (38.23) (23.53) (2.94) (0.00) (0.00)

ใหเ้ พียงพอต่อการใช้

งาน

14. จดั ทาสรุปราย 11 15 5 3 0 0 4.00 0.92 มาก

งานประจาปี ท่ีแสดง (32.35) (44.12) (14.71) (8.82) (0.00) (0.00)

ขอ้ มูลสถิติผรู้ ับ

บริการ หรือขอ้ มูล

การใหบ้ ริการ

15. จดั ทาเอกสารเพือ่ 12 18 3 1 0 0 4.21 0.73 มาก

รับการประเมนิ ผล (35.30) 5(2.94) (8.82) (2.94) (0.00) (0.00)

การปฏิบตั ิงาน

16. เผยแพร่ขอ้ มูล 3 11 17 3 0 0 3.41 0.78 ปาน

สารสนเทศแก่ (8.82) (32.35) (50) (8.82) (0.00) (0.00) กลาง

บุคลากรที่เกี่ยวขอ้ ง

รวม 4.00 0.82

46

จากตารางที่ 3 ซ่ึงแสดงขอบเขตการทางานของนกั กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษาดา้ นการ
บริหารและจดั การ พบว่านักกิจกรรมบาบดั ได้ปฏิบตั ิงาน โดยจดั ทารายงานผลการดาเนินการ
ประจาปี และจดั ทาเอกสารเพื่อรับการประเมินผลการปฏิบตั ิงานตามแนวทางของสถานศึกษามาก
ท่ีสุด รองลงมาคือจดั ทาแผนปฏิบตั ิงานและงบประมาณประจาปี ให้สอดคลอ้ งกบั วิสัยทศั น์และ
พนั ธกิจ

47

ตารางที่ 4 จานวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบ่ียงเบนมาตรฐาน ระดบั การทางานของนกั กิจกรรมบาบดั
ในสถานศึกษาที่มีต่อขอบเขตงานดา้ นวชิ าการ

ขอบเขตงาน มากทส่ี ุด มาก จานวนคน n= 34 (ร้อยละ) ̅ S.D. แปลผล
ด้านวชิ าการ 6 12 ระดบั การทางาน 3.50 1.08 มาก
(35.30)
17. เขา้ รบั การอบรม (17.65) ปานกลาง น้อย น้อยทส่ี ุด ไม่ได้ทา 4.18 0.83 มาก
วชิ าการเพ่ือเพ่มิ ความรู้ 11 3 2 0 4.00 0.93 มาก
ดา้ นวชิ าชีพกิจกรรม 13 3.56 1.07 มาก
บาบดั เช่น การพฒั นา (38.23) (32.35) (8.82) (5.88) (0.00)
เทคนิควธิ ีการบาบดั 3.81 0.98 มาก
ฟ้ื นฟู 16 3 2 0 1
18. เขา้ รบั การอบรม (47.06) (8.82) (5.88) (0.00) (2.94)
วชิ าการเพอ่ื เพ่มิ ความรู้
ดา้ นวชิ าชีพครู 19 6 1 0 0
55.89 (17.65) (2.94) (0.00) (0.00)
19. ทางานวจิ ยั เช่น วจิ ยั 8
ในช้นั เรียนหรือรายงาน (23.53) 14 10 5 0 0
กรณีศึกษา (41.18) (29.41) (14.71) (0.00) (0.00)

20. ส่งเสริมและเผยแพร่ 5
งานกิจกรรมบาบดั ให้ (14.71)
เป็ นท่ีรูจ้ กั เช่น การจดั
อบรม การเป็ นวทิ ยากร
และการเผยแพร่ความรู้
ผา่ นสื่อต่าง ๆ

รวม

จากตารางที่ 4 ซ่ึงแสดงขอบเขตการทางานของนักกิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษาด้าน
วิชาการ พบวา่ นกั กิจกรรมบาบดั ปฏิบตั ิงานดา้ นการเขา้ รับการอบรมวิชาการเพื่อเพิ่มความรู้ด้าน
วชิ าชีพครูมากท่ีสุด รองลงมาคือการทางานวจิ ยั เช่น งานวจิ ยั ในช้นั เรียน หรือรายงานกรณีศึกษา

48

ตารางท่ี 5 จานวน ร้อยละ ค่าเฉล่ีย ส่วนเบ่ียงเบนมาตรฐาน ระดบั การทางานของนกั กิจกรรมบาบดั

ในสถานศึกษาที่มีต่อขอบเขตงานดา้ นการปฏิบตั ิหนา้ ท่ี อื่น ๆ ท่ีไดร้ ับมอบหมาย

ขอบเขตงาน จานวนคน n= 34 (ร้อยละ)

ด้านการปฏบิ ัตหิ น้าท่ี ระดบั การทางาน

อื่น ๆ ทไ่ี ด้รับมอบหมาย มากทสี่ ุด มาก ปานกลาง น้อย น้อยทส่ี ุด ไม่ได้ทา ̅ S.D แปลผล

21. ปฏิบตั หิ นา้ ที่ดา้ นการ 11 15 5 1 2 0 3.94 1.07 มาก

สอนตามเกณฑม์ าตรฐาน (32.35) (44.12) (14.71) (2.94) (5.88) (0.00)

วชิ าชีพครู เช่น การสอน

รายวชิ า การเป็ นครู

ประจาช้นั ครูพเิ ศษระดบั

กล่มุ

22. ปฏิบตั หิ นา้ ท่ีอน่ื ๆ 22 11 1 0 0 0 4.62 0.55 มาก

ตามท่ีไดร้ ับมอบหมาย 64.71 (32.35) (2.94) (0.00) (0.00) (0.00) ที่สุด

ใหเ้ ป็ นไปตามระเบียบ

ขอ้ ตกลง และ มาตรฐาน

ที่สถานศึกษากาหนดไว้

เช่น การอยเู่ วรยาม

กิจกรรมทศั นศึกษา

รวม 4.28 0.84 มาก

จากตารางท่ี 5 ซ่ึงแสดงขอ้ มูลขอบเขตการทางานของนกั กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษาดา้ น
การปฏิบตั ิหน้าที่อ่ืน ๆ ที่ไดร้ ับมอบหมาย พบวา่ นกั กิจกรรมบาบดั มีบทบาทในการปฏิบตั ิหน้าท่ี
อื่น ๆ ตามที่ไดร้ ับมอบหมายให้เป็ นไปตามระเบียบ ขอ้ ตกลงและมาตรฐานที่สถานศึกษากาหนดไว้
เช่น การอยู่เวรยาม กิจกรรมทศั นศึกษามากที่สุด โดยมีนักกิจกรรมบาบดั ที่ให้คะแนนระดบั การ
ทางานมากท่ีสุดในขอ้ น้ีจานวน 22 คน ซ่ึงเกินร้อยละ 50 ของจานวนผูต้ อบแบบสอบถามท้งั หมด
และขอ้ ท่ีไดค้ ะแนนรองลงมาคือ การปฏิบตั ิหนา้ ที่ดา้ นการสอนตามเกณฑม์ าตรฐานวชิ าชีพครู เช่น
การสอนรายวชิ าการเป็นครูประจาช้นั ครูพิเศษระดบั กลุ่ม

บทวจิ ารณ์

ในการศึกษาคร้ังน้ี มีวตั ถุประสงคเ์ พ่ือสารวจขอบเขตการทางานของนกั กิจกรรมบาบดั ใน
สถานศึกษา โดยใชแ้ บบสารวจขอบเขตการทางานของนกั กิจกรรมบาบดั ในสังกดั สานกั บริหารงาน
การศึกษาพิเศษ กระทรวงศึกษาธิการ ประกอบดว้ ย โรงเรียนเฉพาะความพกิ าร ศูนยก์ ารศึกษาพิเศษ
ประจาเขต ศูนยก์ ารศึกษาพิเศษประจาจงั หวดั โดยใช้แบบสารวจขอบเขตการทางานของ นัก
กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษา ซ่ึงผลการศึกษาสามารถอภิปรายไดด้ งั น้ี

นักกิจกรรมบาบดั มีขอบเขตการทางาน 4 ด้านหลกั ประกอบด้วย (1) ด้านการบริการ
(2) ด้านการบริหารและจัดการ (3) ด้านวิชาการ และ (4) ด้านการปฏิบตั ิหน้าท่ีอื่น ๆ ที่ได้รับ
มอบหมาย ซ่ึงจากการสารวจพบว่า นกั กิจกรรมบาบดั ทางานดา้ นการปฏิบตั ิหนา้ ที่อ่ืน ๆ ท่ีไดร้ ับ
มอบหมายมากที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหัวขอ้ ปฏิบตั ิหน้าท่ีอื่น ๆ ตามท่ีได้รับมอบหมายให้
เป็ นไปตามระเบียบ ขอ้ ตกลง และมาตรฐานที่สถานศึกษากาหนดไว้ เช่นการอยูเ่ วรยาม กิจกรรม
ทัศนศึกษา รองลงมาคือ ด้านบริการ ด้านการบริหารและจดั การ และด้านวิชาการตามลาดับ
ซ่ึงสอดคลอ้ งกบั มาตรฐานการปฏิบตั ิงานกิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษา ท่ีกล่าวถึงบทบาทหน้าท่ี
ของนักกิจกรรมบาบัดในสถานศึกษาไว้ว่า ขอบเขตการปฏิบัติงานของครู กิจกรรมบาบัด
ในสถานศึกษา ประกอบดว้ ย การปฏิบตั ิงานดา้ นบริการ ดา้ นบริหารจดั การ ดา้ นวิชาการ และงาน
อ่ืน ๆ ท่ีไดร้ ับมอบหมาย ซ่ึงเป็ นแนวทางในการปฏิบตั ิงานเพื่อให้เป็ นมาตรฐานเดียวกนั ข้ึนอยกู่ บั
บริบทของแต่ละสถานศึกษา สามารถปรับเปลี่ยนวิธีการนาไปใช้ไดต้ ามความเหมาะสมกบั บริบท
การปฏิบตั ิงาน (วชิ ิตา เกศะรักษ,์ 2558) และดว้ ยบริบทของสถานศึกษาท่ีกลุ่มตวั อย่างทางานส่วน
ใหญ่ คือศูนยก์ ารศึกษาพิเศษ (ตารางที่ 1) ซ่ึงให้บริการในรูปแบบท้งั ไปและกลบั และอยู่ประจา มี
หอนอน ซ่ึงเด็กจะใช้ชีวิตประจาวนั อยูใ่ นโรงเรียนเป็ นส่วนใหญ่ มีการจดั การศึกษาตามอธั ยาศยั
หรือการศึกษานอกระบบ ซ่ึงไมไ่ ดเ้ นน้ หนกั ดา้ นการจดั การเรียนการสอนหรือดา้ นวชิ าการ จึงพบวา่
นกั กิจกรรมบาบดั มีหน้าท่ีรับผิดชอบ ท่ีได้รับมอบหมายหลากหลายตามโครงสร้างการบริหาร
แต่ละแห่ง ซ่ึงสอดคล้องกับผลการศึกษาของวิชิตา เกศะรักษ์ (2551) ที่กล่าวถึงงานที่ได้รับ
มอบหมายของนกั กิจกรรมบาบดั ที่ปฏิบตั ิงานในศูนยก์ ารศึกษาพิเศษวา่ นกั กิจกรรมบาบดั แต่ละคน
จะได้รับมอบหมายงานไม่ต่ากว่า 4-5 งาน ประกอบด้วยงานด้านสุขอนามยั หรืองานพยาบาล
งานโภชนาการ งานกิจกรรมพฒั นาผูเ้ รียน ฯลฯ ซ่ึงถูกระบุเป็ นลายลกั ษณ์อกั ษรในเอกสารการ
มอบหมายงานในคาสั่งปฏิบตั ิงาน

50

สาหรับขอบเขตงานดา้ นการบริการ (ตารางที่ 2) พบวา่ นกั กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษา มี
บทบาทการทางานมากท่ีสุดในการร่วมวางแผนกบั บุคลากรที่เกี่ยวขอ้ ง เช่น ครูการศึกษาพิเศษ
ครูประจาช้นั ผปู้ กครอง ในการประเมินและบาบดั ผูร้ ับบริการรายบุคคลเพื่อระบุปัญหา และความ
ตอ้ งการจาเป็ นในการรับบริการทางกิจกรรมบาบดั ซ่ึงสอดคลอ้ งกบั ขอ้ มูลจาก AOTA (2016) และ
Hinojosa and Bose (2008) ที่ไดก้ ล่าวถึงขอบเขตงานของนกั กิจกรรมบาบดั ในการทางานร่วมกบั
ทีมสหวชิ าชีพ ประกอบดว้ ยผบู้ ริหาร ครู บุคลากรทางการศึกษา และทีมสหวชิ าชีพอื่น ๆ ท่ีเก่ียวขอ้ ง
และผูป้ กครอง เพ่ือให้บรรลุวตั ถุประสงค์ในการให้ความช่วยเหลือเด็กอย่างมีประสิทธิภาพมาก
ที่สุด โดยลกั ษณะการทางานร่วมกนั ประกอบดว้ ย การวางแผนจดั ทาแผนการศึกษาเฉพาะบุคคล
(Individualized Education Program: IEP) รวมถึงการร่วมกบั ครูในการจดั ตารางการเรียนการสอนที่
เหมาะสมกบั ความสามารถของเด็กแต่ละคน ซ่ึงเป็ นไปตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ (2561)
เร่ืองหลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีการจดั ทาแผนการจดั การศึกษาเฉพาะบุคคล ไดก้ าหนดใหส้ ถานศึกษาแตง่ ต้งั
คณะกรรมการจดั ทาแผนการศึกษาเฉพาะบุคคล โดยตอ้ งมีคณะกรรมการไม่น้อยกว่า 3 คน และ
สามารถแต่งต้ังคณะกรรมการเพิ่มเติมได้ตามความจาเป็ น เช่น นักวิชาชีพต่าง ๆ ที่เก่ียวข้อง
นอกจากน้ีนักกิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษายงั มีบทบาทสาคญั ในการให้การบาบดั เด็กที่มีความ
ตอ้ งการพิเศษโดยตรง ท้งั แบบรายบุคคลและแบบกลุ่ม ดงั ที่ Majasic, Benson, and Szucs (2015)ได้
กล่าวไวใ้ นส่วนหน่ึงของงานวิจยั ว่า นกั กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษานอกจากมีบทบาทหน้าที่ใน
การประเมินและวางแผนการบาบดั ร่วมกนั กบั ครูแลว้ สิ่งสาคญั คือควรให้การบาบดั โดยตรงกบั ตวั
เดก็ ดว้ ย นอกจากน้ี AOTA (2016) ไดก้ ล่าวถึงบทบาทท่ีสาคญั ของนกั กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษา
ซ่ึงประกอบดว้ ย การคดั กรองหรือประเมินเพ่ือระบุปัญหาและความตอ้ งการจาเป็ นในการรับบริการ
ทางกิจกรรมบาบดั การวางแผนเพ่ือการบาบดั ฟ้ื นฟูตามปัญหาที่พบท้งั ทางตรงและทางออ้ ม และ
การบาบดั ฟ้ื นฟูตามแผนที่วางไว้ ท้งั น้ีเพ่ือช่วยเหลือและสนบั สนุนให้เด็กท่ีมีความตอ้ งการพิเศษ
สามารถเขา้ ถึงกิจกรรมทางการศึกษา ท้งั ดา้ นวชิ าการและกิจกรรมเสริมวชิ าการ รวมถึงทกั ษะการใช้
ชีวติ ตา่ ง ๆ

ในส่วนของขอบเขตงานดา้ นการบริหารและจดั การ (ตารางที่ 3) พบวา่ นกั กิจกรรมบาบดั ที่
ปฏิบตั ิงานในสถานศึกษา มีบทบาทการทางานในการจดั ทารายงานผลการดาเนินงานประจาปี
เน่ืองจากการบนั ทึกและการเขียนรายงานเป็ นข้นั ตอนที่สาคญั ในการรวบรวมขอ้ มูลการให้บริการ
ทางกิจกรรมบาบดั ท้งั หมด เพื่อเป็ นหลกั ฐานอา้ งอิงการปฏิบตั ิงานท่ีสามารถตรวจสอบไดแ้ ละเป็ น
สื่อกลางในการแลกเปลี่ยนขอ้ มูลกบั ผูท้ ี่เก่ียวขอ้ ง (วชิ ิตา เกศะรักษ,์ 2558 ) เอกสารสาคญั ที่มีผลทาง
กฎหมายสาหรับเด็กพิเศษคือ แผนการจดั การศึกษาเฉพาะบุคคล (IEP) อนั เป็ นหลกั ฐานรวบรวม
ข้อมูลท่ีเกี่ยวข้องกับเด็ก ซ่ึงมีความใกล้เคียงกับระเบียนประวตั ิผูป้ ่ วยซ่ึงเป็ นบันทึกรายงาน

51

กระบวนการทางกิจกรรมบาบดั ในการบาบดั รักษา (สานกั งานคณะกรรมการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน,
2552) ดงั น้นั ครูกิจกรรมบาบดั จึงจาเป็ นจะตอ้ งมีความรู้เก่ียวกบั เอกสารทางการศึกษา นอกจากน้ี
นกั กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษายงั ไดม้ ีการจดั ทาเอกสารเพือ่ รับการประเมินผลการปฏิบตั ิงานตาม
แนวทางของสถานศึกษา ซ่ึงแสดงให้เห็นว่า นกั กิจกรรมบาบดั ส่วนใหญ่ทางานภายใตม้ าตรฐาน
การปฏิบตั ิงานทางกิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษา ประกอบกบั บริบทในการทางานซ่ึงเป็ นส่วนงาน
ราชการ จะยงั เนน้ การประเมินหรือการตรวจสอบดว้ ยเอกสารท่ีเป็ นลายลกั ษณ์อกั ษร ตอ้ งมีผลงาน
หรือรายงานท่ีปรากฏชดั เจน ตามประกาศของสานกั งานคณะกรรมการขา้ ราชการครูและบุคลากร
ทางการศึกษา (2561) เรื่อง หลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีการประเมินผลการปฏิบตั ิงานของขา้ ราชการครูและ
บุคลากรทางการศึกษา โดยให้ผูบ้ งั คบั บญั ชาประเมินผลการปฏิบตั ิงานเพ่ือใช้ในการปรับปรุง
ประสิทธิภาพการปฏิบตั ิงาน โดยนาผลการประเมินไปใช้เป็ นข้อมูลในการพฒั นาเสริมสร้าง
ประสิทธิภาพการปฏิบตั ิงาน การเลื่อนเงินเดือน การให้รางวลั จูงใจ การให้ออกจากราชการ และ
การบริหารงานบุคคลเร่ืองอ่ืน ๆ

ขอบเขตงานกิจกรรมบาบัดด้านวิชาการ (ตารางที่ 4) พบว่า งานทางด้านวิชาการท่ี
นกั กิจกรรมบาบดั ไดป้ ฏิบตั ิมากท่ีสุด คือเขา้ รับการอบรมทางวิชาการเพื่อเพ่ิมความรู้ดา้ นวิชาชีพครู
ท้งั น้ีเนื่องจากการสอบเป็ นขา้ ราชการครู ตอ้ งมีใบประกอบวิชาชีพครู ดงั น้นั นกั กิจกรรมบาบดั ท่ี
ตอ้ งการทางานในสถานศึกษา จึงตอ้ งศึกษาความรู้เพ่ิมเติมดงั กล่าว เพ่ือให้มีคุณสมบตั ิพร้อมท่ีจะ
ทางานในสถานศึกษา (วิชิตา เกศะรักษ,์ 2558) นอกจากน้ีพบวา่ นกั กิจกรรมบาบดั ตอ้ งทางานวิจยั
เช่น วิจยั ในช้นั เรียน หรือ รายงานกรณีศึกษา ซ่ึงสอดคลอ้ งกบั นโยบายสานกั งานคณะกรรมการ
การศึกษาข้นั พ้ืนฐาน (2562) โดยสนบั สนุนและส่งเสริมให้ผบู้ ริหาร ครูและบุคลากรทางการศึกษา
วางแผนและเข้ารับการอบรมและพัฒนาตนเองตามที่หลักสูตรกาหนด ที่เช่ือมโยงไปถึง
ความก้าวหน้าทางวิชาชีพ (career path) เน่ืองจากบุคลากรที่ปฏิบัติงานในสถานศึกษาจะนา
ผลการวิจยั มาใชใ้ นการพฒั นาคุณภาพการจดั การเรียนรู้ของสถานศึกษา และใชเ้ ป็ นแนวทางการ
แกป้ ัญหาคุณภาพการเรียนรู้ของผูเ้ รียน เพื่อพฒั นากระบวนการจดั การเรียนการสอน และพฒั นา
คุณภาพนกั เรียนในความรับผดิ ชอบอีกดว้ ย (สานกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน, 2552)
นอกจากน้ีนกั กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษายงั ไดเ้ ขา้ รับการอบรมทางวิชาการเพื่อเพ่ิมความรู้ดา้ น
วิชาชีพกิจกรรมบาบดั เช่น การพฒั นาเทคนิควธิ ีการบาบดั ฟ้ื นฟู เพื่อนาความรู้และเทคนิควิธีการ
รักษาเหล่าน้นั มาประยกุ ตใ์ นการปฏิบตั ิงานของตน (อญั ชิสา วงศภ์ ูวรักษ,์ 2558)

52

ผลการสารวจน้ียงั สามารถนาไปใช้เป็ นแนวทางการปฏิบตั ิงานให้แก่นกั กิจกรรมบาบดั ที่
ปฏิบตั ิงานในสถานศึกษา และช่วยเพิม่ ความเขา้ ใจในขอบเขตการทางานของนกั กิจกรรมบาบดั จาก
ท่ีกล่าวมาจะเห็นไดว้ า่ นกั กิจกรรมบาบดั มีความรู้เฉพาะทางที่สนบั สนุนการเรียนรู้ ช่วยให้นกั เรียน
ประสบความสาเร็จในการศึกษา เพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้และการดาเนินชีวิตอยา่ งมีอิสระใน
สงั คม เมื่อนกั กิจกรรมบาบดั สามารถปฏิบตั ิงานตามขอบเขตไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งเหมาะสมแลว้ จะส่งผล
ดีตอ่ ประสิทธิภาพของการใหบ้ ริการทางกิจกรรมบาบดั

สรุปผลการศึกษา

ใ น ก า ร ศึ ก ษ า ค ร้ ั ง น้ ี มี ว ัต ถุ ป ร ะ ส ง ค์ เ พ่ื อ ส า ร ว จ ข อ บ เ ข ต ก า ร ท า ง า น ข อ ง นั ก
กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษา สรุปผลการศึกษาได้ดงั น้ี คือ นักกิจกรรมบาบดั ท่ีปฏิบตั ิงานใน
สถานศึกษามีขอบเขตงานทางกิจกรรมบาบดั ด้านการปฏิบตั ิหน้าที่อื่น ๆ ท่ีไดร้ ับมอบหมายมาก
ท่ีสุด รองลงมาคือขอบเขตการทางานดา้ นการบริการ ต่อมาคือขอบเขตการทางานดา้ นการบริหาร
และจดั การ และขอบเขตงานดา้ นวชิ าการตามลาดบั ขอบเขตแรกคือขอบเขตงานดา้ นการให้บริการ
ในหัวขอ้ ท่ีมีคะแนนเฉลี่ยสูงสุดคือร่วมวางแผนกบั บุคลากรท่ีเก่ียวข้อง เช่น ครูการศึกษาพิเศษ
ผูป้ กครอง ในการบาบดั และร่วมจดั ทาแผนการศึกษาเฉพาะบุคคล (Individualized Education
Program: IEP) รองลงมาคือการประเมินผูร้ ับบริการรายบุคคล เพ่ือระบุปัญหาและความจาเป็ นใน
การรับบริการทางกิจกรรมบาบดั ขอบเขตงานดา้ นการบริหารและจดั การ นกั กิจกรรมบาบดั ทางาน
มากท่ีสุดในการจดั ทารายงานผลการดาเนินงานประจาปี และจดั ทาเอกสารเพื่อรับการประเมินผล
การปฏิบตั ิงานตามแนวทางของสถานศึกษา รองลงมาคือจดั ทาแผนปฏิบตั ิงาน และงบประมาณ
ประจาปี ให้สอดคลอ้ งกบั วิสัยทศั น์และพนั ธกิจ ขอบเขตงานดา้ นวชิ าการ นกั กิจกรรมบาบดั เขา้ รับ
การอบรมวชิ าการเพื่อเพิ่มความรู้ดา้ นวชิ าชีพครูมากท่ีสุด รองลงมา คือ การทาวิจยั และเขา้ รับการ
อบรมวชิ าการเพื่อเพิ่มความรู้ดา้ นวิชาชีพกิจกรรมบาบดั ขอบเขตงานดา้ นการปฏิบตั ิหนา้ ท่ีอ่ืน ๆ ท่ี
ได้รับมอบหมาย นักกิจกรรมบาบัดได้ปฏิบัติหน้าที่ตามระเบียบ ข้อตกลง และมาตรฐานท่ี
สถานศึกษากาหนด และดาเนินการสอนตามมาตรฐานวชิ าชีพครูมากที่สุด

54

ข้อเสนอแนะ

ข้อจากดั
เน่ืองดว้ ยการศึกษาคร้ังน้ี มีการส่งแบบสอบถามไปยงั กลุ่มตวั อยา่ งจานวนท้งั สิ้น 55 ฉบบั

แต่ไดร้ ับแบบสอบถามกลบั คืนจานวน 34 ฉบบั คิดเป็นร้อยละ 61.81 ซ่ึงนอ้ ยกวา่ ร้อยละ 80 ถึงแมว้ า่
ผวู้ ิจยั จะมีการติดตามทวงถามอยา่ งเป็ นระบบ แต่อาจเน่ืองดว้ ยขอ้ จากดั เช่น การยา้ ยสถานที่ทางาน
การเปล่ียนบทบาทตามระดบั วิทยฐานะ ส่งผลให้มีการตอบกลบั นอ้ ย ขอ้ มูลจากผลการศึกษาจึงไม่
สามารถอา้ งอิงไปยงั กลุ่มประชากรได้ อย่างไรก็ตามในการศึกษาวิจยั คร้ังต่อไป ควรปรับวิธีการ
ติดตามทวงถาม หรือกระบวนการเขา้ ถึงกลุ่มตวั อย่าง เพื่อให้ไดค้ วามครบถ้วนของขอ้ มูลในการ
นามาแปลผลการศึกษา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
จากขอ้ มูลเกี่ยวกบั ขอบเขตการทางานของนกั กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษาที่ปฏิบตั ิงานใน

สถานศึกษา สามารถเสนอแนะเชิงนโยบายด้านการกาหนดขอบเขตการทางานของ
นกั กิจกรรมบาบดั การจดั ระบบโครงสร้างการทางานในภาพรวมของงานกิจกรรมบาบดั ในบริบท
ของสถานศึกษา เพื่อใหน้ กั กิจกรรมบาบดั ที่ปฏิบตั ิงานในสถานศึกษาสามารถปฏิบตั ิงานไดอ้ ยา่ งมี
ประสิทธิภาพ และเป็นมาตรฐานเดียวกนั

ข้อเสนอแนะในการศึกษาคร้ังต่อไป
เน่ืองจากงานวิจยั น้ีเป็ นงานวิจยั เชิงสารวจท่ีทาให้ไดท้ ราบขอบเขตการทางานโดยทวั่ ไป

ของนกั กิจกรรมในสถานศึกษา ซ่ึงผวู้ จิ ยั ขอเสนอแนะสาหรับการศึกษาคร้ังตอ่ ไปดงั น้ี
1. ควรทาการศึกษาข้อมูลเชิ งลึกเกี่ยวกับขอบเขตการทางานในสถานศึกษา โดย

ทาการศึกษาเชิงคุณภาพ เพ่ือให้ได้ข้อมูลในด้านความคิดเห็น ประสบการณ์จากมุมมองของ
นกั กิจกรรมบาบดั

2. ในการศึกษาคร้ังต่อไปอาจทาการศึกษาในกลุ่มตวั อยา่ งอ่ืน ๆ เช่นนกั กิจกรรมบาบดั ท่ี
ทางานในชุมชม

เอกสารอ้างองิ

กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). ประกาศเรื่องหลกั เกณฑ์และวิธีการจัดทาํ แผนการจัดการศึกษาเฉพาะ
บุคคลระดบั การศึกษาขน้ั พืน้ ฐาน. สืบคน้ 5 เมษายน 2562, จาก http://www.opes.go.th.

กรมสามญั ศึกษา. (2545). ประกาศการสอบแข่งขันเพ่ือบรรจุและแต่งตั้งบุคคลเข้ารับราชการครู
สังกดั กรมสามญั ศึกษา. กรุงเทพ: กรมสามญั ศึกษา.

จนญั ญา ปัญญามี, วรรณิภา บุญระยอง, และสุภาพร ชินชยั . (2543). หลกั เบือ้ งต้นทางกิจกรรมบาํ บัด.
เชียงใหม:่ คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่.

ชมรมครูกิจกรรมบาบดั . (2558). มาตรฐานการปฏิบัติงานกิจกรรมบาํ บัดในสถานศึกษา (พิมพค์ ร้ัง
ที่ 1). เชียงใหม่: กองทุนส่งเสริมและพฒั นาการศึกษาสาหรับคนพกิ าร.

ทวศี กั ด์ิ สิริรัตน์เรขา. (2556). เดก็ พิเศษ (Special Child). สืบคน้ 5 ตุลาคม 2561, จาก
http://www.rajanukul.go.th.

ทศพล ภูรัดสาย. (2552). บทบาทนักกิจกรรมบาํ บัด ที่หลายคนอาจไม่เข้าใจ. สืบคน้ 2 สิงหาคม
2561, จาก https://sites.google.com/site.

ธีรชยั ใจดี. (2557). ประเภทมาตรวัดเจตคติ. สืบคน้ 6 ตุลาคม 2561,จาก
https://thirachai.wordpress.com.

นันทณี เสถียรศกั ด์ิพงษ์, มยุรี เพชรอกั ษร, และสร้อยสุดา วิทยากร. (2547). กิจกรรมบาํ บัดใน
ผ้รู ับบริการเดก็ :การประเมินทางคลินิก. (พิมพค์ ร้ังที่ 1). เชียงใหม่: ภาควิชากิจกรรมบาบดั
คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่.

ปราณี หลาเบ็ญสะ. (2559). การหาคุณภาพของเครื่องมือวัดและประเมินผล. สืบคน้ 2 สิงหาคม
2561, จาก http://edu.yru.ac.th.

พระราชบญั ญตั ิการจดั การศึกษาสาหรับคนพกิ าร. (2551). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 125 ตอนท่ี 28 ก
หนา้ 2-3.

พระราชบญั ญตั ิการประกอบโรคศิลปะ. (2556). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 130 ตอนท่ี 13 ก หนา้ 2
มาตรวตั รของลิเคิร์ต. (2561). Likert scale คืออะไร. สืบคน้ 12 เมษายน 2562, จาก

https://greedisgoods.com.
ราชกิจจานุเบกษา พ.ศ. 2552. กรุงเทพฯ. กระทรวงศึกษาธิการ. สืบค้น 13 กนั ยายน 2561, จาก

http://www.mua.go.th.

56

วิชิตา เกศะรักษ์. (2551). การศึกษาเชิงปรากฏการณ์ วิทยาประสบการณ์ การทํางานของนัก
กิจกรรมบําบัดในสถานศึกษา. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชา
กิจกรรมบาบดั คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่.

วิชิตา เกศะรักษ์. (2558). หลักการและแนวทางการปฏิบัติงานกิจกรรมบาํ บัดในสถานศึกษา (พิมพ์
คร้ังที่ 2). เชียงใหม่. กองทุนส่งเสริมและพฒั นาการศึกษาสาหรับคนพกิ าร.

สุจิตรพร เลอศิลป์ . (2561). กิจกรรมบาํ บัดในระบบโรงเรียน (Occupational Therapy in School).
เอกสารประกอบการสอนกระบวนวิชา 513471. (อัดสาเนา). เชียงใหม่: ภาควิชา
กิจกรรมบาบดั คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่.

สานกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน. (2552). คู่มือการปฏิบัติงานข้าราชการครู. สืบคน้
5 เมษายน 2562, จาก https://www.obec.go.th/archives/12738.

สานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน. (2562). นโยบายสํานักงานคณะกรรมการ
การศึ กษาข้ันพื้นฐานปี งบปร ะ มาณ พ.ศ. 2562. สื บค้น 5 เมษายน 2562, จาก
http://personnel.obec.go.th/home/.

สานกั งานคณะกรรมการขา้ ราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2561). หลักเกณฑ์และวิธีการ
ประเมินผลการปฏิบัติงานของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา . สืบค้น 5
เมษายน 2562, จาก https://www.otepc.go.th.

สานกั บริหารงานการศึกษาพิเศษ. (2561). ประกาศ อ.ก.ค.ส. สํานักบริหารงานการศึกษาพิเศษ เร่ือง
การขึน้ บัญชีผู้สอบแข่งขันได้เพื่อบรรจุและแต่งตั้งบุคคลเข้ารับราชการเป็ นข้าราชการครู
และบุคลากรทางการศึกษา ตาํ แหน่งครูผู้ช่วย สังกัด สํานักบริหารงานการศึกษาพิเศษ.
สืบคน้ 11 ธนั วาคม 2561, จาก http://special.obec.go.th.

อัญชิสา วงศ์ภูวรักษ์. (2558). การรั บรู้ สมรรถนะทางวิชาชีพในการปฏิ บัติงานของนัก
กิจกรรมบาํ บัดไทย. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบณั ฑิต. ภาควิชากิจกรรมบาบดั คณะ
เทคนิคการแพทย์ มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่.

American Occupational Therapy Association (AOTA). (1987). Roles of Occupational Therapists
and Occupational Therapy Assistants in Schools. American Journal of Occupational
Therapy, 41(12), 798-803.

American Occupational Therapy Association (AOTA). (2014). What is Occupational Therapy
[Brochure]. Retrieved September 9, 2018, from https://www.aota.org.

American Occupational Therapy Association (AOTA). (2016). Occupational Therapy in School
Settings. Retrieved September 9, 2018, from https://www.aota.org.

57

Fairbairn, M., & Davidson, I. (1993). Teachers' Perceptions of the Role and Effectiveness of
Occupational Therapists in Schools. Canadian Journal of Occupational Therapy, 60(4),
185-191.

Hundley, B., Lowman, D., Simons, D., Ernouf, H., Shepherd, J., & Fiocca, J. (1999). Occupational
Therapists in the School Setting: Working with Students with Complex Health Care Needs.
American Journal of Occupational Therapy, 53(10), 519-523.

Hinojosa, J., & Bose, P. (2008). Report Experiences form Occupational Therapist Interacting with
Teacher in Inclusive Early Childhood Classrooms. American Journal of Occupational
Therapy, 62(3), 289-297.

Kirsch, J. S. ( 2017) . Examining Occupational Therapists as Potential Special Education
Leaders. American Journal of Occupational Therapy, 71(7), 213.

Majasic, J., Benson, J., & Szucs, K. (2015). The Teacher - Occupational Therapist Relationship
in School-Based Practice: Perspectives of the Teachers. American Journal of
Occupational Therapy, 69(7), 64.

ภาคผนวก

59

ภาคผนวก ก
เอกสารรับรองโครงการวจิ ัยในมนุษย์ คณะกรรมการจริยธรรมงานวจิ ยั

คณะเทคนิคการแพทย์มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่

60

ภาคผนวก ข
รายนามผู้ทรงคุณวฒุ ิ

61

รายนามผู้ทรงคุณวฒุ ิ
1. คุณวชิ ิตา เกศะรักษ์

ตาแหน่ง ครูชานาญการพิเศษ (กิจกรรมบาบดั )
สังกดั โรงเรียนสอนคนตาบอดภาคเหนือในพระราชินูปถมั ภ์ จงั หวดั เชียงใหม่

2. คุณสุดธิดา ติณะมาศ
ตาแหน่ง ครูชานาญการ (กิจกรรมบาบดั )
สังกดั โรงเรียนกาวลิ ะอนุกลู

3. คุณพลิ าศิณี สุวรรณ
ตาแหน่ง หวั หนา้ คลินิกกิจกรรมบาบดั
สังกดั ศูนยบ์ ริการเทคนิคการแพทยค์ ลินิก คณะเทคนิคการแพทย์
มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่

4. คุณพรรณิภา สภาวจิตร
ตาแหน่ง นกั กิจกรรมบาบดั
สงั กดั ศูนยบ์ ริการเทคนิคการแพทยค์ ลินิก คณะเทคนิคการแพทย์
มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่

5. คุณปิ ยวรรณ เตม็ เขียว
ตาแหน่ง นกั กิจกรรมบาบดั
สังกดั โรงเรียนดาราวทิ ยาลยั

62

ภาคผนวก ค
แบบสารวจขอบเขตการทางานของนักกจิ กรรมบาบัดในสถานศึกษา

63

แบบสารวจขอบเขตการทางานของนักกจิ กรรมบาบดั ในสถานศึกษา
แบบสอบถามชุดนีม้ ี 2 ส่วน คือ
ส่วนท่ี 1 ขอ้ มูลส่วนบุคล
ส่วนท่ี 2 แบบสารวจขอบเขตการทางานของนกั กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษา

64

ส่วนท่ี 1 ข้อมูลส่วนบุคล

คาชี้แจง : โปรดตอบคาถามและพจิ ารณาขอ้ ความในแบบสอบถามแลว้ ทาเครื่องหมาย √ ลงใน ( )

ที่ตรงกบั ความเป็นจริง

1. เพศ ( ) ชาย ( ) หญิง

2. อายุ ____________ปี _________เดือน

3. อาชีพ

( ) ขา้ ราชการ ( ) พนกั งานราชการ
( ) ลูกจา้ งชวั่ คราว ( ) อ่ืนๆ (โปรดระบุ) _____________________

4. วฒุ ิการศึกษาสูงสุด

( ) ปริญญาตรี____________________________________
( ) ปริญญาโท____________________________________
( ) ปริญญาเอก____________________________________
ประกาศนียบตั รวชิ าชีพครู
( ) มี ( )ไมม่ ี

5. สถานที่ทางาน
( ) โรงเรียนเฉพาะความพิการ ____________________________________________
( ) ศูนยก์ ารศึกษาพเิ ศษ__________________________________________________
( ) โรงเรียนเรียนร่วม___________________________________________________
( ) อ่ืน ๆ (โปรดระบุ) ___________________________________________________

6. ตาแหน่งในการปฏิบตั ิงาน
( ) ผบู้ ริหารสถานศึกษา
( ) ครูกิจกรรมบาบดั
( ) อ่ืน ๆ (โปรดระบุ) __________________________

65

7. ประสบการณ์ในการเป็นนกั กิจกรรมบาบดั ในสถานศึกษา ________ ปี ต้งั แตป่ ี พ.ศ. _________

8. ขณะน้ีทา่ นรับผิดชอบเดก็ ที่มีความตอ้ งการพิเศษประเภทใด (สามารถตอบไดม้ ากกวา่ 1 ขอ้ )

( ) 1. บุคคลท่ีมีความบกพร่องทางการมองเห็น ช่วงอายุ ( ) 0-2 ปี ( ) 3-6 ปี ( ) 7-12 ปี
( ) 7-12 ปี
( ) 2. บุคคลท่ีมีความบกพร่องทางการไดย้ นิ ช่วงอายุ ( ) 0-2 ปี ( ) 3-6 ปี ( ) 7-12 ปี
( ) 7-12 ปี
( ) 3. บุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา ช่วงอายุ ( ) 0-2 ปี ( ) 3-6 ปี ( ) 7-12 ปี
( ) 7-12 ปี
( ) 4. บุคคลท่ีมีความบกพร่องทางร่างกายหรือสุขภาพ ช่วงอายุ ( ) 0-2 ปี ( ) 3-6 ปี ( ) 7-12 ปี
( ) 7-12 ปี
( ) 5. บุคคลที่มีปัญหาทางการเรียนรู้ ช่วงอายุ ( ) 0-2 ปี ( ) 3-6 ปี ( ) 7-12 ปี

( ) 6. บุคคลที่มีความบกพร่องทางการพดู และภาษา ช่วงอายุ ( ) 0-2 ปี ( ) 3-6 ปี

( ) 7. บุคคลที่มีความบกพร่องทางพฤติกรรมและอารมณ์ ช่วงอายุ ( ) 0-2 ปี ( ) 3-6 ปี

( ) 8. บุคคลออทิสติก ช่วงอายุ ( ) 0-2 ปี ( ) 3-6 ปี

( ) 9. บุคคลท่ีพกิ ารซอ้ น ช่วงอายุ ( ) 0-2 ปี ( ) 3-6 ปี

9. ประสบการณ์ทางกิจกรรมบาบดั ความเช่ียวชาญ : _____________________________________
___________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________

ส่วนที่ 2 การสารวจขอบเขตการทางานของนักกจิ กรรมบาบัดในสถานศึกษา
คาชี้แจง ขอ้ ความดงั ต่อไปน้ีเป็ นบทบาทและหนา้ ท่ีของนกั กิจกรรม

ของทา่ นมากที่สุด
โดยแบบสอบถามน้ีแบ่งเป็น 4 ดา้ น คือ

1) ดา้ นการบริการ
2) ดา้ นการบริหารจดั การ
3) ดา้ นวชิ าการ
4) ดา้ นการปฏิบตั ิหนา้ ที่อ่ืน ๆ ท่ีไดร้ ับมอบหมาย

การเลือกตอบจะถือเกณฑ์ดงั นี้ หมายถึง ทา่ นมีระดบั ในการแสดงบ
• มากท่ีสุด หมายถึง ทา่ นมีระดบั ในการแสดงบ
• มาก หมายถึง ท่านมีระดบั ในการแสดงบ
• ปานกลาง หมายถึง ทา่ นมีระดบั ในการแสดงบ
• นอ้ ย หมายถึง ท่านมีระดบั ในการแสดงบ
• นอ้ ยท่ีสุด หมายถึง ท่านไม่ไดท้ าตามบทบาทใ
• ไม่ไดท้ า

มบาบดั โปรดเลือกทาเครื่องหมาย/ลงในช่องวา่ งที่ตรงกบั ระดบั ในการแสดงบทบาท

บทบาทในขอ้ ความน้นั มากท่ีสุด
บทบาทในขอ้ ความน้นั มาก
บทบาทในขอ้ ความน้นั ปานกลาง
บทบาทในขอ้ ความน้นั นอ้ ย
บทบาทในขอ้ ความน้นั นอ้ ยท่ีสุด
ในขอ้ ความน้นั

ขอบเขตงานทางกจิ กรรมบาบดั

1. ด้าน
1. ประเมินผรู้ ับบริการรายบุคคล เพอ่ื ระบุปัญหาและความจาเป็นในการรับบริการทางกิจ

2. ร่วมวางแผนกบั บุคลากรท่ีเก่ียวขอ้ ง เช่น ครูการศึกษาพเิ ศษ ผปู้ กครอง ในการบาบดั แล
แผนการศึกษาเฉพาะบุคคล (Individualized Education Program: IEP)
3. จดั ทาแผนการใหบ้ ริการทางกิจกรรมบาบดั เป็นลายลกั ษณ์อกั ษร
4. จดั ตารางสอน โดยประสานงานกบั ผเู้ กี่ยวขอ้ ง เช่น ครูประจาช้นั ครูการศึกษาพเิ ศษ
5. ใหก้ ารบาบดั รักษาโดยตรง คือ การบาบดั รายบุคคล หรือการบาบดั รายกลุ่ม
6. ออกแบบแผนการบาบดั ใหค้ าแนะนาและสอนผดู้ ูแล เช่น ผปู้ กครอง พี่เล้ียงภายใตก้ าร
กิจกรรมบาบดั
7. ใหค้ าแนะนาปรึกษา แก่ครูประจาช้นั หรือบุคลากรทางศึกษาเกี่ยวกบั การใหค้ วามช่วย
ในสถานศึกษา
8. ใหค้ าแนะนาปรึกษา แก่ผปู้ กครอง เกี่ยวกบั การใหค้ วามช่วยเหลือผรู้ ับบริการที่บา้ น

9. ดดั แปลงอุปกรณ์ช่วยและอุปกรณ์เสริมต่าง ๆ และการปรับสภาพแวดลอ้ มใหเ้ หมาะสม
10. ใหก้ ารบริการอ่ืน ๆ ที่เกี่ยวขอ้ ง เช่น การเยยี่ มบา้ นผูร้ ับบริการ การส่งตอ่

2.ด้านการบ
11. จดั ทาแผนปฏิบตั ิงาน และงบประมาณประจาปี ใหส้ อดคลอ้ งกบั วสิ ัยทศั น์ และพนั ธก
12. จดั ทารายงานผลการดาเนินงานประจาปี

32 ระดับในการทา
มากทส่ี ุด มาก ปานกลาง น้อย น้อยทสี่ ุด ไม่ได้ทา
นการบริการ
จกรรมบาบดั
ละร่วมจดั ทา

รดูแลของนกั
ยเหลือผรู้ ับบริการ

มกบั ผรู้ ับบริการ
บริหารและจัดการ
กิจของสถานศึกษา

ขอบเขตงานทางกจิ กรรมบาบัด

13. บริหารจดั การสถานท่ีและอุปกรณ์ใหเ้ พียงพอตอ่ การใชง้ าน
14. จดั ทาสรุปรายงานประจาปี ที่แสดงขอ้ มูลสถิติผรู้ ับบริการ หรือขอ้ มูลการใหบ้ ริการ
15. จดั ทาเอกสารเพื่อรับการประเมินผลการปฏิบตั ิงานตามแนวทางของสถานศึกษา
16. เผยแพร่ขอ้ มูลสารสนเทศแก่บุคลากรที่เกี่ยวขอ้ ง เช่น การจดั ทา เอกสารเผยแพร่ การ

3.ด้า
17. เขา้ รับการอบรมวชิ าการเพ่อื เพิม่ ความรู้ดา้ นวชิ าชีพกิจกรรมบาบดั เช่น การพฒั นา เท
ฟ้ื นฟู
18. เขา้ รับการอบรมวชิ าการเพ่ือเพ่มิ ความรู้ดา้ นวชิ าชีพครู
19. ทางานวจิ ยั เช่น งานวจิ ยั ในช้นั เรียน รายงานกรณีศึกษา
20. ส่งเสริมและเผยแพร่งานกิจกรรมบาบดั ใหเ้ ป็นที่รู้จกั เช่น การจดั อบรม การเป็ นวทิ ยา
นิทรรศการ และการเผยแพร่ความรู้ผา่ นส่ือต่าง ๆ

4.ด้านการปฏบิ ัติหน้
21. ปฏิบตั ิหนา้ ท่ีดา้ นการสอนตามเกณฑม์ าตรฐานวชิ าชีพครู เช่น การสอนรายวชิ า การเ
ครูพเิ ศษระดบั กลุ่ม
22. ปฏิบตั ิหนา้ ที่อื่น ๆ ตามที่ไดร้ ับมอบหมายใหเ้ ป็นไปตามระเบียบ ขอ้ ตกลง และ มาตร
สถานศึกษากาหนดไว้ เช่น การอยเู่ วรยาม กิจกรรมทศั นศึกษา

33
ระดบั ในการทา

มากทส่ี ุด มาก ปานกลาง น้อย น้อยทส่ี ุด ไม่ได้ทา

รจดั ป้ายนิเทศ
านวชิ าการ
ทคนิควธิ ีการบาบดั

ากร การจดั
นาทอี่ ่ืน ๆ ทไี่ ด้รับมอบหมาย
เป็ นครู ประจาช้นั
รฐานที่

ข้อเสนอแนะเพม่ิ เติม
1. ดา้ นการบริการ
1.1) ……………………………………………………………………………
1.2) ……………………………………………………………………………
2.ดา้ นการบริหารและจดั การ
2.1) ……………………………………………………………………………
2.2) ……………………………………………………………………………
3.ดา้ นวชิ าการ
3.1) ……………………………………………………………………………
3.2) ……………………………………………………………………………
4.ดา้ นการปฏิบตั ิหนา้ ที่อื่น ๆ ที่ไดร้ ับมอบหมาย
4.1)……………………………………………………………………………
4.2) ……………………………………………………………………………

34

…………………………………………………………………………………........
…………………………………………………………………………………........

…………………………………………………………………………………........
…………………………………………………………………………………........

…………………………………………………………………………………........
…………………………………………………………………………………........
…………………………………………………………………………………........
………………………………………………………………………………….......

ภาคผนวก ง
การหาค่าความเทยี่ งตรงของแบบสอบถาม
(IOC : Index of item Objective Congruence)

32

การหาค่าความเทยี่ งตรงของแบบสอบถาม
(IOC : Index of item Objective Congruence)

หัวข้อประเมนิ ระดบั ความสอดคล้อง ∑ หมายเหตุ
ของผ้เู ช่ียวชาญ (คนท)ี่
1234 5

1. ประเมินผูร้ ับบริการเป็ นรายบุคคล เพ่ือ +1 +1 +1 +1 +1 1

ระบุปัญหาและความตอ้ งการจาเป็ นในการ

รับบริการทางกิจกรรมบาบดั

2. ร่วมวางแผนกบั บุคลากรที่เกี่ยวขอ้ ง เช่น +1 +1 +1 +1 +1 1

ครูการศึกษาพิเศษ ผปู้ กครอง ในการบาบดั

และร่วมจดั ทาแผนการศึกษาเฉพาะบุคคล

(Individualized Education Program: IEP)

3. จัดทาแผนการให้บริ การทางกิจกรรม +1 +1 +1 +1 +1 1

บาบดั เป็ นลายลกั ษณ์อกั ษร

4. จดั ตารางการใหบ้ ริการ โดยประสานงาน +1 +1 +1 +1 +1 1 จดั ตารางสอน , ฝ่ ายบริหาร

กับผู้เก่ียวข้อง เช่น ครู ประจาช้ัน ครู

การศึกษาพิเศษ

5. ให้การบาบัดรักษาโดยตรง เช่น การ +1 +1 +1 +1 +1 1 เพิม่ ความหมายของคาวา่ ใหก้ าร

บาบดั รายบุคคล หรือการบาบดั รายกลุ่ม บาบดั รักษาโดยตรง

6. ออกแบบแผนการบาบดั และมอบหมาย +1 +1 +1 0 +1 0.8 ใหค้ าแนะนาและสอนผดู้ ูแล

ให้ผู้อ่ืนเป็ นผู้ปฏิบัติตามแผนน้ัน เช่น

ผูป้ กครอง พ่ีเล้ียงภายใต้การดูแลของนัก

กิจกรรมบาบดั

7. ให้คาแนะนาปรึกษา แก่ครูประจาช้ัน +1 +1 +1 +1 +1 1

หรือบุคลากรทางการศึกษา เก่ียวกบั การให้

ความช่วยเหลือผรู้ ับบริการ

8. ให้คาแนะนาปรึ กษา แก่ผู้ปกครอง +1 +1 +1 +1 +1 1

เก่ียวกบั การใหค้ วามช่วยเหลือผรู้ ับบริการท่ี

บา้ น

9. ดดั แปลงอุปกรณ์ช่วยและอุปกรณ์เสริม +1 +1 +1 +1 +1 1

ต่าง ๆ และการปรับสภาพแวดล้อมให้

เหมาะสมกบั ผรู้ ับบริการ

33

หวั ข้อประเมนิ ระดบั ความสอดคล้อง ∑ หมายเหตุ
ของผ้เู ชี่ยวชาญ (คนท)ี่
1234 5

10. ใหก้ ารบริการอื่น ๆ ที่เก่ียวขอ้ ง เช่น การ +1 +1 +1 +1 +1 1

เยยี่ มบา้ นผรู้ ับบริการ การส่งตอ่

11. จดั ทาแผนปฏิบตั ิงาน และงบประมาณ +1 +1 +1 +1 +1 1

ประจาปี ให้สอดคลอ้ งกับ วิสัยทัศน์ และ

พนั ธกิจของสถานศึกษา

12. จดั ทารายงานผลการดาเนินงานประจาปี +1 +1 +1 +1 +1 1

13. บริหารจดั การสถานที่และอุปกรณ์ให้ +1 +1 +1 +1 +1 1

เพยี งพอตอ่ การใชง้ าน

14. จัดทาสรุ ปรายงานประจาปี ท่ีแสดง +1 +1 +1 +1 +1 1

ข้อมูลสถิติผู้รับบริ การ หรื อข้อมูลการ

ใหบ้ ริการ

15. จดั ทาเอกสารเพื่อรับการประเมินผลการ +1 +1 +1 +1 +1 1

ปฏิบตั ิงานตามแนวทางของสถานศึกษา

16. เผยแพร่ขอ้ มูลสารสนเทศแก่บุคลากรที่ +1 +1 +1 +1 +1 1

เก่ียวขอ้ ง เช่น การจดั ทา เอกสารเผยแพร่

การจดั ป้ายนิเทศ

17. เขา้ รับการอบรมวิชาการเพื่อเพ่มิ ความรู้ +1 +1 +1 0 +1 0.8 ประโยคอ่านแลว้ ไม่เช่ือมโยงกนั

ดา้ นวชิ าชีพกิจกรรมบาบดั เช่น การพฒั นา เปล่ียนเป็ น การพฒั นาเทคนิคใน

แบบประเมิน การทดสอบ เทคนิคและ การบาบดั ฟ้ื นฟู

วธิ ีการบาบดั ฟ้ื นฟู

18. เขา้ รับการอบรมวิชาการเพ่ือเพ่มิ ความรู้ +1 +1 +1 +1 +1 +1

ดา้ นวชิ าชีพครู

19. ทางานวิจัย เช่น งานวิจัยในช้ันเรียน +1 +1 +1 +1 +1 +1

รายงานกรณีศึกษา

20. ส่งเสริมและเผยแพร่งานกิจกรรมบาบดั +1 +1 +1 +1 +1 +1
ให้เป็ นที่รู้จกั เช่น การจัดอบรม การเป็ น
วิทยากร การจัดนิ ทรรศการ และการ
เผยแพร่ความรู้ผา่ นส่ือต่าง ๆ

34

ระดบั ความสอดคล้อง

หัวข้อประเมนิ ของผ้เู ชี่ยวชาญ (คนท)่ี ∑ หมายเหตุ
1 2 3 4 5

21. ปฏิบัติหน้าท่ีด้านการสอนตามเกณฑ์ 0 +1 +1 +1 +1 0.8 เช่น การสอนรายวชิ า , การเป็ น

มาตรฐานวชิ าชีพครู ครูประจาช้นั , ครูพเิ ศษระดบั

กล่มุ

22. ป ฏิ บัติ ห น้า ที่ อ่ื น ๆ ต า ม ท่ี ไ ด้รั บ 0 +1 +1 +1 +1 0.8 กิจกรรมทศั นศึกษา , การอยเู่ วร

มอบหมายให้เป็ นไปตามระเบียบ ขอ้ ตกลง ยาม

และ มาตรฐานท่ีสถานศึกษากาหนดไว้ เช่น

อยเู่ วร เขา้ คา่ ย

รวม 0.85