NOVEL BAHASA JAWA

MEDIA PEMBELAJARAN
Bahasa Jawa

FAQIH ABDURROKHMAN, S.Pd

NOVEL

FASE F/ KELAS XI

PETA KONSEP

Pangerten UNSUR-
NOVEL UNSUR
NOVEL
Tuladhane
novel

Jinis novel Nilai-nilai
hiburan kang kamot

1. Pangerten Novel

Novel yaiku karya sastra awujud prosa kang misuwur. Novel
uga ngemot crita-crita kang rinakit urut miturut pembabakan.
Mula ana ing njero novel iku ana pirang-pirang crita, dene
saben babak iku ngandharake surasa kang beda-beda. Ana ing
sajroning novel iku ana nilai-nilaine antarane nilai sosial,
budaya, moral, pendidikan.

2. Unsur-unsur novel

Unsur Intrinsik Unsur Ekstrinsik

Unsur – Unsur Instrinsik

a. Unsur Intrinsik
1. Tema/ Liding Cerita : gagasan pokok kang disuguhake dening panganggit.
2. Latar/ Setting : nggambarake papan, swasana, wektu kangge narik

kawigaten.
3. Punjering Crita (Sudut Pandang)
4. Alur/ Plot : Rerangkening/ cengkoronganing prastawa/kedadeyan ing novel.

Ana maju, mundur lan campuran.
5. Tokoh/ pelaku : sing dadi lakon ana ing sajroning crita novel.
6. Penokohan/watak : Nggambarake karakter kanggo paraga/pelaku.
7. Lelewaning basa/gaya bahasa : mbudidayane panganggit kanthi milih

tembung-tembung kang dironce kanti endah saenggo ngasilake ukara
kang ngandut lelewaning basa.
8. Pesen/amanat : pesen, nasihat, utawa piwulang becik kang diwedharake
penganggit lumantar Novel.

b. Unsur ekstrinsik

1. Biografi : latar belakang/ riwayat uripe penulis
2. Nilai ing sajerone crita : kayata ekonomi, politik, sosial, adat-

istiadat, budaya, lan sapanunggalane.
3. Kemasyarakatan : kahanan sosial nalika Novel ditulis.

3. NILAI-NILAI KANG KAMOT ING NOVEL

☆ Nilai Sosial
Yaiku kang ndadeake wong luwih ngerti lan mahami panguripane wong liya.
☆ Nilai Etik
Yaiku bisa ngundhahake rasa sampurna ing dhiri pribadine
☆ Nilai Hedorik
Yaiku kang menehi rasa seneng marang pamacane mula bisa katut ing sajroning crita.
☆ Nilai spirit
Yaiku bisa ngadepi sikep urip lan kapiyatane pamaca.
☆ Nilai Koleksi
Yaiku bisa diwaca makaping-kaping.
☆ Nilai Kultural
Yaiku bisa menehi pan nglestariake budaya lan adat masyarakat.

4. JINIS-JINIS NOVEL

HIBURAN

Jenis Novel Hiburan
Yaiku minangka wacan kang nglipur kang asipat personal lan
surasane saperangan gede mung gegambaran samar
panulise. Nyritaake bab kang endah kayata katresnan lan
sapiturute.
Jenis novel hiburan
a. Novel detektif
b. Novel roman
c. Novel misteri
d. Novel gotik
e. Novel kriminal
f. Novel fiksi ilmiah