Kurs Planı

T.C.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü

ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE ÇEVRE
KURS PROGRAMI

Ankara-2022

1

İÇİNDEKİLER
PROGRAMIN ADI ....................................................................................................................3
ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE ÇEVRE.................................................................................................3
PROGRAMIN DAYANAĞI .........................................................................................................3
EĞİTİCİLERİN NİTELİĞİ.............................................................................................................4
PROGRAMIN AMAÇLARI .........................................................................................................4
PROGRAMIN UYGULANMASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR ............................................................5
PROGRAMIN KREDİSİ..............................................................................................................6
PROGRAMIN SÜRESİ VE İÇERİĞİ..............................................................................................6
İÇERİK .....................................................................................................................................7
1. ENERJİ VERİMLİLİĞİ.............................................................................................................7
1.1. ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU...........................................................................................7
ÖLÇME DEĞERLENDİRME İLE İLGİLİ ESASLAR ........................................................................14
PROGRAMIN UYGULANMASINDA KULLANILACAK ÖĞRETİM ARAÇ GEREÇLERİ......................14
BELGELENDİRME ..................................................................................................................15

2

PROGRAMIN ADI

Enerji Verimliliği ve Çevre

PROGRAMIN DAYANAĞI
1. 24.06.1973 tarihli ve 14574 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel
Kanunu.

2. 10 Temmuz 2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası: 1).

3. 11.04.2018 tarihli ve 30388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu
Öğrenme Kurumları Yönetmeliği.

4. Talim ve Terbiye Kurulunun 20.04.2016 tarih ve 19 sayılı kararı ile kabul edilen Yaygın Eğitim
Kurumları Çerçeve Kurs Programı.

5. 12 Temmuz 2019 tarih ve 30829 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliği.

6. 27 Aralık 2017 tarih ve 30283 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliği.

7. 5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu

Resmî Gazete Tarihi: 02.05.2007 Resmî Gazete Sayısı: 26510

8. Sürdürülebilir Yeşil Binalar İle Sürdürülebilir Yerleşmelerin Belgelendirilmesine Dair Yönetmelik

Resmî Gazete Tarihi: 08.12.2014 Resmî Gazete Sayısı: 29199

9. 2872 Çevre Kanunu Resmî Gazete Tarihi: 11/8/1983 Resmî Gazete Sayısı: 18132

10. Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmelik

Resmî Gazete Tarihi: 07.10.2010 Resmî Gazete Sayısı: 27722

11. Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik

Resmî Gazete Tarihi: 27.10.2011 Resmî Gazete Sayısı: 28097

12. Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına ilişkin Kanun

Resmî Gazete Tarihi: 18/05/2005 Resmî Gazete Sayısı: 25819

13. 20644 Sayılı Atık Yönetimi Yönetmeliği Resmî Gazete Tarihi: 02.04.2015 Resmî Gazete Sayısı:
29314

14. 4738 sayılı

7/10/2021 TARİHLİ VE 4618 SAYILI CUMHURBAŞKANI KARARI İLE ONAYLANAN
"PARİS ANLAŞMASI"NIN YÜRÜRLÜK TARİHİNİN 10/11/2021 OLARAK TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA
KARAR (KARAR SAYISI: 4738)

Cumhurbaşkanı Kararları Tertip: 5 Resmî Gazete Tarihi: 04.11.2021 Sayısı: 31649 Kabul
Tarihi: 03.11.2021

3

15. ENERJİ VERİMLİLİĞİ STRATEJİ BELGESİ
Resmî Gazete Tarihi: 25.02.2012 Resmî Gazete Sayısı:28215
16. GENEL AYDINLATMA YÖNETMELİĞİ
Resmî Gazete Tarihi: 27.07.2013 Resmî Gazete Sayısı:28720
17. DOĞALGAZ PİYASASI KANUNU
Resmî Gazete Tarihi: 02/05/2001 Resmî Gazete Sayısı:24390
18. ELEKTRİK PİYASASI KANUNU
Resmî Gazete Tarihi: 30/03/2013 Resmî Gazete Sayısı:28603
19.Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 27/05/2016 Resmî Gazete Sayısı:29724
20. 2019/18 Sayılı Kamu Binalarında Enerji Tasarrufu Konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi
16 Ağustos 2019 Cuma Resmî Gazete Sayı: 30860

PROGRAMIN GİRİŞ KOŞULLARI
1. Okuma yazma bilmek veya ilkokul mezunu olmak.
2. 13 yaşını tamamlamış olmak.

EĞİTİCİLERİN NİTELİĞİ
Kurs programını uygulayacak olan eğiticiler aşağıdaki eğitimi almış olmalıdır:
Bu kurs, Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi Uzaktan Eğitim Kapısı’nda yayınlanan “Enerji
Verimliliği Kursu”na katılarak sertifika alan öğretmenler tarafından yürütülür.
(https://uzaktanegitimkapisi.cbiko.gov.tr/Egitim/Grup/6)

PROGRAMIN AMAÇLARI
Enerji Verimliliği ve Çevre Kurs Programını bitiren bireyin:
1. Enerjinin etkin kullanılmasını sağlamayı öğrenmesi,
2. Enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin arttırılmasını sağlaması,
3. Enerji tasarrufunu sağlamak için önlemler alması,
4. Enerji kaynaklarını dikkatli kullanma konusunda farkındalık geliştirmesi,
5. İsrafın önlenmesi,
6. Sıfır atık kavramını ve sıfır atık sistemlerini açıklaması,
7. Geri dönüşüm kavramı ve yöntemlerini ayırt etmesi,
8. Çevrenin korunmasını sağlaması,

4

9. Çevre koruma bilincinin gelişmesine katkı sağlandığından, bireylerin “duyarlı tüketici” duygusuna
sahip olmasını sağlaması amaçlanmaktadır.

PROGRAMIN UYGULANMASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1. “5627 Enerji Verimliliği Kanunu”nun amacı; enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji
maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji
kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasıdır.

Enerji Verimliliği ve Çevre Kurs Programı ile bireyin enerji kültürü ve verimlilik bilincinin geliştirilmesi,
israfın önüne geçilmesi, israfın önüne geçildiğinden maliyetlerin azaltılması yoluyla gerek kendi ve
aile ekonomisi gerekse ülke ekonomisine katkıda bulunması, kaynakların daha verimli kullanılması,
kullanılan kaynakların verimliliği arttırması, çevre koruma bilincinin gelişmesine katkı sağlandığından
bireylerin duyarlı tüketici duygusuna sahip olmasını sağlaması, ulusal ve uluslararası platformlarda
bireyin “Çevreci” sıfatına sahip olmasını sağlaması ve bu sayede bireyin saygınlığını arttırması
amaçlanmaktadır.
2. Programın uygulanması sürecinde kurs yerinin imkânları, iklim şartları, ders, materyal durumu vb.
göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Konuların sıralanması ve işlenmesi; basitten karmaşığa, kolaydan zora öğretim ilkesiyle
yürütülmelidir.

4. Konulara ayrılacak süreler; kursiyer seviyesine, ortam ve olanaklara, çevre etkenlerine göre
eğitimciler tarafından da belirlenebilir.

5. Kursiyer düzeyi ve çevre etkenleri dikkate alınarak öğrenme-öğretme etkinliklerinde farklı
ünitelerin birbirleriyle bağlantılı olan kazanımları birlikte ele alınabilir.

6. Kurs programı; videolar, posterler, slaytlar ile görsel açıdan zenginleştirilmelidir.

7. Kurs programı, Millî Eğitim Bakanlığı’nda görevli uzman ve alan öğretmenleri ve alan uzmanları ile
iş birliği içinde hazırlanmıştır.

8. Program, Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü’ne bağlı kurumlarda veya diğer kurumlarca açılan
ve eğitim-öğretime uygun ortamlarda uygulanır.

9. Enerji Verimliliği ve Çevre programının amaçları, içeriği ve kazanımları yoluyla eğitime katılan
bireylere aşağıdaki tabloda verilen değerlerin kazandırılması ve bu yolla bireylerin geliştirilmesi
hedeflenmiştir.

DEĞERLER
Kurallara Uyma
Vatanseverlik
Sorumluluk
İsraf Etmemek
Kanaatkârlık
Yardımlaşma
Duyarlılık

5

10. Programın uygulanmasında ağırlıklı olarak bireysel öğrenmeyi destekleyici yöntem ve teknikler
uygulanır.

11. Konuların işlenmesinde programın hedeflerine ulaşmak için uygulama ağırlıklı, aktif öğrenme
yöntem ve teknikleri kullanılacaktır. Bu kapsamda; soru-cevap, beyin fırtınası, tartışma, problem
çözme, örnek olay incelemesi gibi yöntem ve tekniklerin kullanılması uygun olacaktır.

12. Program süresince bireylerin merak uyandırma, planlama, araştırma, keşfetme, çözümleme,
derinleştirme, paylaşma ve yaşantıya uygulama etkinliklerini gerçekleştirmeleri sağlanarak bireyin
öğrenmeye etkin katılımı desteklenmelidir.

13. Öğrenme-öğretme etkinliklerinde katılımcı düzeyine, eğitim ortamına ve çevre etkenlerine göre
bireyi aktif kılan öğrenme-öğretme yöntem, teknik ve stratejileri kullanılmalıdır. Seçilen tekniklerin
bireysel ve kültürel farklılıklara sahip bireylere hitap edebilecek yeterlilikte olmasına dikkat
edilmelidir. Konuların bireylere anlatımında içeriğe ve öğrenmeye uygun öğretim yöntem ve
stratejileri kullanılmalıdır.

14. Konuların öğretimi sürecinde programla ilgili eğitim personeli bazı özel hususlara dikkat etmelidir.
Buna göre eğitimci, kursiyerlerin sosyal hayatında sağlıklı iletişim kurabilmesini sağlayacak yöntem ve
teknikler geliştirerek konuları anlaşılır düzeyde sunmalı, sosyal hayatın içinden örnekler vererek
bireysel öğrenmenin etkililiğini arttırmalıdır.

15. Programın uygulanabilmesi için gerekli materyaller sağlanmalıdır.

PROGRAMIN KREDİSİ

Genel kurs programlarında kredilendirme yapılmamaktadır.

PROGRAMIN SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Kurs programının süresi, günde en fazla 8 ders saati uygulanacak şekilde toplam (256) saattir.
Sürelerin konulara göre dağılımı aşağıdaki tabloda verilmiştir.

KONULAR SÜRE
ENERJİ VERİMLİLİĞİ 48
ENERJİ YÖNETİMİ 48
SU YÖNETİMİ 48
SIFIR ATIK VE GERİ DÖNÜŞÜM 48
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK 40
ENGELSİZ HAYAT 24
TOPLAM 256

6

İÇERİK

1.ENERJİ VERİMLİLİĞİ

1.1. Enerji Verimliliği
1.1.1. Enerji nedir?
1.1.2. Enerji türleri nelerdir?

1.2. Türkiye’de Enerji Kullanımı-Enerji potansiyeli
1.2.1. Türkiye’de Yenilenemez Enerji Kaynakları
1.2.2. Türkiye’de Yenilenebilir Enerji Kaynakları
1.2.3. Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelere Göre Türkiye’nin Enerji Konumu

1.3. Dünya’da Enerji Kullanımı ve Enerji Potansiyeli
1.4. Enerji Tasarrufu ve Verimliliğin Önemi

1.4.1. Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılması
1.5. Bilinçli Tüketici Olmanın Şartları

1.5.1. Enerji Kaynaklarını Dikkatli Kullanma Konusunda Bilinçlendirme Çalışmaları
1.6. Enerji Verimliliği Uygulamaları

1.6.1. Sanayide Enerji Verimliliği
1.6.2. Ulaşımda Enerji Verimliliği
1.6.3. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Enerji Verimliliği
1.6.4. Konutlarda Enerji Verimliliği
1.6.5. Aydınlatma Sistemlerinde ve Elektrikli Cihazlarda Enerji Verimliliği

1.6.5.1. Aydınlatma Sistemleri
“Aydınlatmada enerji verimliliği uygulamaları nelerdir?” sorusuna yanıt aranır. Işık sensörleri, hareket
detektörleri ve zaman saatleri gibi tasarruf sağlayacak olan sistemler üzerinde araştırma yapılır.
Aydınlatma sistemlerinde hangi ampul türünün enerji verimliliği daha yüksektir? Ampullerin elektrik
sarfiyatı araştırılır.(Eski tip ampul, Tasarruflu ampul LED ampul, Florasan vs.)

1.6.5.2. Watt ve Lümen Kavramı
Güncel ölçü birimi olan “lümen” kavramı üzerine araştırma yapılır.

1.6.5.3. Elektrikli Cihazlarda Enerji Verimliliği
1.6.5.3.1. Enerji Etiketi
Enerji etiketleri ( Energystar, Ecodesign, Top Runner) konusunda bilgi edinilir.
1.6.5.3.2. Enerji Verimliliği Sınıfları
Elekrikli aletlerde enerji verimliliği sınıfları öğrenilir. Hangi elektrikli alet ne kadar elektrik harcar?
konusunda araştırma yapılır.

7

2. ENERJİ YÖNETİMİ

2.1. Enerjinin Etkin Kullanılmasını Sağlamak

2.2. Enerji Kullanımının Denetlenmesi

2.2.1. Mekanik Tesisat (Isıtma ve Soğutma Sistemleri)

Okulun/kurumun ısıtma sisteminin ne tür bir sistem olduğunun araştırılması (yoğuşmalı veya kaskad
sistem gibi) sağlanır.

Okuldaki/kurumdaki ısıtma ve soğutma sistemi için gerekli ekipman ve malzemelerin bakımlı ve
kullanılabilir durumda olup olmadığı incelenir.

Okulda/kurumda kullanılan ısıtma sisteminin takibi ile verimliliği ve bunun devamlılığı sağlanır.

Okulun/kurumun aylık ve yıllık yakıt tüketimi TL, M3 veya ton olarak öğrenilir.

Okulda/kurumda hangi tür yakıtın (doğalgaz, sıvı yakıt, fuel oil, kömür, odun vb.) kullanıldığının
öğrenilmesi, tüketim miktarının m3 veya ton olarak öğrenilmesi sağlanır.

Okulun/kurumun kazan dairesi, kazan ve diğer tesisat elemanlarının periyodik bakımlarının yapılıp
yapılmadığı incelenir.

Okulun/kurumun ekonomik ömürlerini doldurmuş olan kazan ve diğer ekipmanlarının yenilenmesiyle
enerji tasarrufu ve atık azaltımı sağlanır.

Karbon salınımının azaltılması ve kazanın verimli yanması için kazan bakımları ve baca gazı ölçümleri
hakkında bilgi sahibi olması sağlanır.

Okulun/kurumun ısıtma sisteminde kullanılan kazan ve diğer ekipmanların incelenmesi, ekonomik
ömürlerini doldurup doldurmadığının kontrol edilmesi (Örneğin, doğalgazlı kazanlar 20 yıl, katı yakıtlı
kazanlar 15 yıl gibi) sağlanır.

2.2.2. Elektrik Yönetimi

Okula/kuruma ait elektrik tesisatı ve elektrik enerjisi kullanımı ile ilgili araştırma yapılır.

Okuldaki/kurumdaki kantinin elektrik hattının okula bağlı olup olmadığının araştırılması, okula bağlı
ise elektrik aboneliğinden ayrılarak bağımsız bir abonelik yapılması sağlanır.

Okul/kurum elektrik tesisatında kompanzasyon sistemi var mı? Varsa kompanzasyon sisteminin
bakımının yapılması sağlanır.

Okulun/kurumun son bir yıl içerisinde elektrik faturalarında kapasitif tüketim bedeli/endüktif tüketim
bedelinin (reaktif ceza) araştırılması, varsa ödenmeyen faturaların takibi sağlanır.

Elektrik faturalarının düzenli olarak takip edilerek ve ödenerek gecikme bedeli (cezası) ödenmemesi
sağlanır.

Okul/kurum elektrik tesisatının yıllık periyodik kontrollerinin her yıl düzenli olarak yaptırılmasının
alışkanlık haline getirilmesi sağlanır.

Okul/kurum elektrik tesisatında belirlenen veya ortaya çıkan uygunsuzlukların giderilmesi için yetkili
kişilerle iletişime geçilir.

Okulun/kurumun mesai saatleri dışında elektrik enerjisi tüketimi olup olmadığının araştırılması
sağlanır.

8

Okulun/kurumun mesai saatleri dışındaki gereksiz elektrik enerjisi tüketiminin önlenmesi için
çalışmalar yapılır.
Okulda/kurumda elektrik enerji odası var mı? Okuldaki elektrik panolarında (ana pano ve kat
panoları) gerekli güvenlik tedbirlerinin alınıp alınmadığının kontrolü sağlanır.

2.2.3. Bilişim Ürünlerinin Tüketicinin Alışkanlıklarını Değiştirmeye Yönelik Olarak Kullanımını
2.2.4. Bilişim Teknolojisinin Tüketici Ürünlerinde Daha Az Enerji Sarfiyatına Yönelik Kullanımı
2.2.5. Bilgi İşlem Sisteminin Sanallaştırılması
Sunucu sanallaştırma, masaüstü sanallaştırma ve uygulama sanallaştırma çözümleri hakkında bilgi
edinilir.

2.2.5.1. Sunucu Sanallaştırma
2.2.5.2. Masaüstü Sanallaştırma
2.2.5.3. Uygulama Sanallaştırma
2.3. Enerji Üretimi
2.3.1. Trijenerasyon
Trijenerasyon teknolojisi hakkında bilgi edinilir.
2.3.2. Kojenerasyon
Kojenerasyon teknolojisi hakkında bilgi edinilir.
2.3.2.1. Türkiye’de Kojenerasyon Kullanan Örnek Tesisler
Türkiye’de Kojenerasyon Kullanan Örnek Tesisler hakkında araştırma yapılır.
2.3.4. Biyokütle ve Biyokütle Enerjisi
“Biyokütle nedir? Kaynakları nelerdir? Biyokütle enerjisi nedir?” konularında araştırma yapılır.
2.3.4.1. Biyogaz
“Biyogaz nedir?” konusunda araştırma yapılır.
2.3.5. Enerji Ormancılığı
2.3.5.1. Enerji Ormancılığının Olumlu ve Olumsuz Yönleri

3. SU YÖNETİMİ
3.1. Su Temini

“Su temini nasıl sağlanıyor, temiz suyunuz nereden geliyor?” gibi sorulara yanıtlar aranır.
3.2. Bilinçlendirme
Okula/kuruma ait bireysel su aboneliğinin olup olmadığı araştırılır.
Okulda/kurumda kullanılan sayaç eski tip ise yeni tiplerle değiştirilmesi sağlanır.
Sayaç değişiminin mümkün olmadığı durumlarda mekanik sayacın düzenli okunmasını sağlar.

9

Okula/kuruma ait su tesisatının muhtemel kaçaklara karşı periyodik olarak kontrol edilmesi sağlanır.
Varsa arıza/kaçak durumunun tespit edilip giderilmesi sağlanır.
Okulda/kurumda sıcak su tesisatının varlığı araştırılır.
Okulda/kurumda yağmur suyu kullanılıp kullanılmadığı öğrenilir, eğer yoksa bununla ilgili bir çalışma
yapılır.
Okulda/kurumda gri su dönüşümünün olup olmadığı araştırılır, fayda-maliyet analizlerine göre
depolama sisteminin kurulması veya bu konu ile ilgili proje çalışması yapılması sağlanır.
Okulda/kurumda düzenli temizlik yapılıp yapılmadığı araştırılır, kullanılan temizlik maddelerinin (kâğıt
havlu, peçete vb.) miktarlarının araştırılması sağlanır.
Yapılacak bilinçlendirme çalışmaları ile okulun/kurumun suyunun verimli kullanılması ve tüketimin bir
önceki yıla göre azaltılması sağlanır.
Suyun verimli kullanılmasının kurum kültürü haline getirilmesi sağlanır.
3.3. Su Tasarrufu

“Su tasarrufu için sistem mevcut mudur? Mevcutsa bunlar nelerdir?” gibi sorulara yanıtlar aranır.
3.3.1. GPRS Akıllı Kartlı Ultrasonik Su Sayaçları
Uzaktan okumalı GPRS sinyali ile okuma yapılabilen soğuk su sayaçları, otomatik su kesme

sistemleri hakkında bilgi edinilir.
3.3.2. Tasarruflu Armatür

“Tasarruflu armatürler nelerdir?” konusunda araştırma yapılır. (Geleneksel musluk, havalandırıcı,
sensörlü musluk, otomatik musluk, geleneksel rezervuar, “Dur” tuşlu düşük hacimli rezervuar, iki tuşlu
düşük hacimli rezervuar, lavabolu rezervuar, susuz pisuvar vb.)

3.3.3. Bakım Bilinçlendirme
Okullarda/kurumlarda öğrenci ve çalışanların su konusunda bilinçlendirilmesi sağlanır. (Muslukların
kapatılması, çift düğmeli tuvaletlerde doğru düğmeyi kullanmak, duşlarda duş süresini kısa tutmak
veya eski tarz batarya varsa musluğun boş yere akmamasını sağlamak gibi)

3.3.4. Düzenli Bakım ve Denetim
“Binanızda su tesisatının denetimi ve bakımı ne sıklıkla yapılıyor? Sızıntı veya arıza tamiratı anında
yapılıyor mu?” gibi sorulara yanıt aranır. ( Gerçek zamanda su tüketimini ölçen sayacın yerleştirilmesi,
musluk, tuvalet, duş vb. su tesisatının her gün kontrol edilmesi, boru tesisatının düzenli bir şekilde
kontrol edilmesi, tazyikli su basıncının ayarlanması ve valflerin kontrolü gibi alanlarda çalışmalar
yapılır.)
3.4. Yağmur Suyunun Değerlendirilmesi

3.4.1. Yağmur Suyu Toplama
“Okulda/kurumda yağmur suyu kullanılıyor mu? Kullanılıyorsa ne amaçla, kullanılmıyorsa da
kullanılması için ne gibi çalışmalar yapılabilir?” sorularına yanıt aranır.

10

3.5. Gri Su Geri Dönüşümü
“Gri su geri dönüşümü nedir? Okulumuzda/kurumda bununla ilgili ne gibi çalışmalar yapılabilir?”
sorularına yanıt aranır.

4. SIFIR ATIK VE GERİ DÖNÜŞÜM
4.1. Sıfır Atık Kavramı
Sıfır atık yaklaşımının esas alınması ile sağlanacak avantajlar hakkında bilgi edinilir.

4.1.1. Sıfır Atık Renk Skalası
Sıfır Atık Renk Skalası hakkında bilgi edinilir.

4.2. Sıfır Atık Yönetmeliği

4.3. Sıfır Atık Yaklaşımının Önemi
4.3.1. İklime Faydası
4.3.2. Çevreye Faydası
4.3.3. Günlük Yaşantımıza Katkısı
4.3.4. Ekonomiye Katkısı

4.4. Sıfır Atık Sistemi
Sıfır Atık Sistemi araştırılır.

4.4.1. Sıfır Atık Yönetim Eylem Planı
4.4.1.1. Plan Formatının Hazırlanması

4.4.2. Atık Yönetim Planı
4.4.3. Su Yönetimi Planı
4.4.4. Enerji Yönetimi Planı
4.5. Atık Yönetimi
4.5.1. Atık Maddeler
Atık maddeler hakkında bilgi edinilir.
4.5.1.1. Geri Dönüştürülebilen Maddeler
Geri dönüştürülebilecek maddeler hakkında bilgi edinir. (Ahşap Atık, Kâğıt, Ambalaj, Karton, Cam,
Plastik, Metal vb.)
4.5.1.2. Evsel Atık Maddeler
Evsel atık maddeler hakkında bilgi edinilir.
4.5.1.3. Geri Dönüştürülemeyen Malzemeler
Geri dönüştürülemeyen maddeler hakkında bilgi edinir.

11

4.6. Geri Dönüşümün Faydaları
“Geri dönüşüm nedir? Geri Dönüşümün Faydaları” hakkında bilgi edinilir.

4.6.1. Geri Dönüşüm Sembolleri ve Anlamları
“Geri Dönüşüm Sembolleri ve Anlamları” hakkında bilgi edinilir.
4.7. Atık Maddelerin Değerlendirilmesi
“Atık Maddelerin Değerlendirilmesi” konusu işlenir.

4.7.1. Kompost
“Kompost nedir?” konusu hakkında bilgi edinilir.

4.7.2. Kompostlaştırma
Kompostlaştırma hakkında bilgi edinilir.

4.7.3. Ev Tipi Kompost Yapımı
“Ev tipi kompost nasıl yapılır?” konusuyla ilgili araştırma yapılır.
4.6. Çevre Yönetimi

4.6.1. Veri Kayıt, Atık, Su ve Enerji Envanteri
4.6.2. Veri Analizi Raporlama ve Planlama
4.6.3. Çevre Yönetimi ile İlgili Maliyet Hesaplama

5. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

5.1. Küresel Isınma

Küresel ısınma hakkında araştırma yapılır.

5.1.1. Ozon Tabakasını İncelten Maddeler ve Kullanım Alanları

5.1.2. Sera Gazı ve Etkileri

5.2. İklim Değişikliği

“İklim Değişikliği” hakkında araştırma yapılır.

5.2.1. İklim Değişikliği ile Ülkemizi ve Dünyayı Bekleyen Tehlikeler

5.2.2. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkileri

İklim değişikliğinin su kaynaklarına etkileri nelerdir? (Ülke örnekleri verilir; Brezilya, Orta Asya, Avrupa
Birliği gibi) konuları araştırılır.

5.2.2.1. Türkiye’de Su Durumu ve İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkileri

“Türkiye’de su durumu ve iklim değişikliğinin su kaynaklarına etkileri nelerdir? (Gelecek senaryoları ne
olabilir?)” konuları araştırılır.

5.3. İklim Değişikliği ve Gıda Güvenliği

“İklim Değişikliği ve Gıda Güvenliği” hakkında araştırma yapılır.

12

5.4. Türkiye’nin İmzalamış Olduğu Anlaşmalar ve Protokoller
Türkiye’nin imzalamış olduğu antlaşmalar ve protokoller hakkında bilgi edinilir.

5.4.1. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
5.4.2. Paris Antlaşması
5.4.3. Yeşil Mutabakat
5.4.5. Kyoto Protokolü
5.4.6. Montreal Protokolü
5.5. Türkiye'nin İklim Değişikliği Kapsamındaki Ulusal Vizyonu
“Türkiye'nin iklim değişikliği kapsamındaki ulusal vizyonu nedir?” konusu araştırılır.
5.6. Türkiye'nin İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı
“Türkiye'nin İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı nedir?” konusu araştırılır.
5.7. Çevre Kirliliği
5.7.1. Tanımı ve Özellikleri
5.7.2. Çevre Kirliliğinin Önlenmesi için Atılması Gereken Adımlar
5.7. 3. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve yaptığı işler, güncel işler hakkında araştırma yapılır,
bilgi edinilir.
5.6. Yenilenebilir Enerji Kaynakları
“Yenilenebilir enerji kaynakları nelerdir? Yenilenebilir enerji kaynaklarının çeşitlerini, çevreye olan
avantaj ve katkıları nelerdir?” konuları araştırılır.
5.6.1. Güneş Enerjisi (Fotovoltaik) Santrali
5.6.2. Rüzgâr Türbini
5.6.3. Hibrit Sistemler
5.6.4. Hidroelektrik Enerji
5.6.5. Jeotermal Enerji
5.6.6. Okyanus Enerjisi
5.6.7. Deniz Kaynaklı Yenilenebilir Enerji
5.7. Karbon Ayak İzi
“Karbon ayak izi nedir?” konusu hakkında bilgi edinilir.
5.7.1. Karbon Ayak İzi Azaltma Yöntemleri
(Enerji Verimliliği, Geri Dönüşüm, Ağaç dikmek, Yenilenebilir Enerji Kullanımı, Karbon salımı düşük
olan ürün ve hizmetler ) hakkında bilgi edinilir.

5.7.2. Karbon Salımı Düşük Olan Ürün ve Hizmetler

13

5.7.3. Fosil Yakıtların Bilinçli Kullanımı
“Fosil Yakıtların Bilinçli Kullanımı” konusunda araştırma yapılır.

5.7.4. Karbon Yakalama Yöntemleri
“Karbon yakalama yöntemleri nelerdir?” konusu hakkında araştırma yapılır.

5.7.5. Karbon Ayak İzi Hesaplama
Online olarak kişisel karbon ayak izi hesaplanır.

6. ENGELSİZ HAYAT
6.1. Engelleri Aşmada Enerjinin Yeri ve Önemi
6.2. Engellilerin Hayatını Kolaylaştıran Cihazlar ve Enerji

6.2.1. Engellilerin Hayatını Kolaylaştıran Teknolojiler
“Engellilerin Hayatını Kolaylaştıran Teknolojiler nelerdir? (Elektrikli Engelli Arabaları vb.)” konusu
araştırılır.

6.2.2. Engelli Hakları
“Engelli Hakları nelerdir? (Elektrik İndirim Desteği, Engelli Su İndirimi Desteği vb.)” konusu araştırılır.

ÖLÇME DEĞERLENDİRME İLE İLGİLİ ESASLAR

Kursun amaçlarına ulaşıp ulaşmadığını ölçmek için, bireyin süreç içerisinde yaptığı tüm öğrenim
faaliyetleri değerlendirilmeli ancak bu çalışmalarla ilgili not değerlendirmesi yapılmamalıdır.

PROGRAMIN UYGULANMASINDA KULLANILACAK ÖĞRETİM ARAÇ GEREÇLERİ

1. Ders kitabı olarak Millî Eğitim Bakanlığının yayımlamış olduğu materyaller kullanılmalıdır.
2. Programın uygulama sürecinde kaynak ders kitapları, bireysel öğrenme materyalleri ve kaynak ders
kitaplarının bulunmaması durumunda öğretmen/öğretici tarafından hazırlanan ders notlarından
yararlanılabilir.
3. Yararlanılacak bazı araç ve gereçler şunlardır:

 Kaynak Kitaplar,
 İnteraktif öğretim materyalleri; bilgisayar, projeksiyon, etkileşimli tahta,
 Fotoğraflar,
 Afiş,
 Broşür,
 Dergiler,
 Uyarıcı pano,

14

 Televizyon,
 Eğitici film, cd vb.
4. Yararlanılabilecek bazı internet siteleri:
https://sifiratik.gov.tr/
http://sifiratik.meb.gov.tr/
Sıfır Atık Uygulama Rehberi; https://www.mfa.gov.tr/site_media/html/sifir-atik/ek-4.pdf
http://bursa.meb.gov.tr/enerjiyonetimi/bilgi-bankasi.php?page=html
https://www.enver.org.tr/enerji-verimliligi
BELGELENDİRME
Kursu başarı ile tamamlayanlara kurs bitirme belgesi düzenlenir.

15