หนิ ในท้องถ่นิ
การศกึ ษาลกั ษณะทางกายภาพของหิน
สี นา้ หนกั ลักษณะเนื้อหนิ
การศกึ ษาลกั ษณะทางกายภาพของหนิ
หินที่มีแรด่ ีบุก หินท่มี ีแรเ่ หลก็ หินทม่ี ีแรย่ ิปซัม
มีสีน้าตาลหรือดา มีสีนา้ ตาลปนแดงหรือดา มสี ขี าว
การศกึ ษาลกั ษณะทางกายภาพของหนิ
หนิ ทีม่ ีแรต่ ะกวั่ หินทีม่ ีแร่ทองแดง
มสี เี ทา มสี แี ดง
การศึกษาลกั ษณะทางกายภาพของหนิ
หินท่มี ีแร่โลหะ หินท่มี ีแร่โลหะ
จะมีนา้ หนกั มากกว่า จะมนี า้ หนกั มากกว่า
หนิ ทมี่ ีแรท่ องแดง
หนิ ทีม่ ีแร่เหลก็
การศกึ ษาลกั ษณะทางกายภาพของหนิ
หนิ ท่มี ผี ลกึ ขนาดเล็ก หนิ ทมี่ ผี ลกึ ขนาดใหญ่
เนือ้ หนิ จะละเอียด เน้ือหนิ จะหยาบ
แวน่ ขยาย
ส่งิ ท่ที าใหห้ นิ มสี ที แ่ี ตกตา่ งกนั คือ แร่
หนิ ในธรรมชาติ
หินอัคนี
อคั นีที่เยน็ ตวั ใตเ้ ปลือกโลก หินอัคนแี ทรกซอน หรือ หนิ อัคนีระดับลึกหิน
อคั นที เ่ี ยน็ ตวั บนเปลอื กโลก หนิ อัคนพี ุ หรอื หินภูเขาไฟ
หนิ ตะกอน
หินแปร
หนิ เปน็ ทรัพยากรทเี่ กิดขนึ้ เองตามธรรมชาติ มีอยหู่ ลายชนดิ นักธรณีวทิ ยา
จาแนกหนิ แตล่ ะชนดิ โดยใช้ลกั ษณะการเกดิ หนิ เปน็ เกณฑไ์ ด้ เป็น 3 ประเภท
กระบวนการเกดิ หนิ
เกิดไดท้ งั้ บนผวิ โลกและใตเ้ ปลือกโลก ดังน้ี
1.1) หินอัคนีที่เย็นตัวใต้เปลือกโลก เกิดจากแมกมา
(หินหนืด) ดันตัวขึ้นมาอยู่บริเวณใต้เปลือกโลกที่มี
อุณหภูมิต่ากว่า แมกมาจะเย็นตัวลงอย่างช้า ๆ ทาให้
กลายเป็นหิน เรียกหินกลุ่มนี้ว่า หินอัคนีแทรกซอน
หรือ หนิ อัคนรี ะดบั ลึก
ผลกึ ขนาดใหญ่ เนือ้ หยาบ แวว เนือ้ หยาบถึงละเอยี ด แตม่ ี ผลึกหยาบ
วาว สวยงาม ทนทาน ความละเอียดกวา่ หินแกรนิต มสี เี ขยี วเขม้ ถงึ ดา
เกิดได้ทัง้ บนผิวโลกและใต้เปลอื กโลก ดงั นี้
1.2) หินอัคนีที่แข็งตัวบนเปลือกโลก เกิดจากการ
ปะทุของภูเขาไฟทาให้แมกมา (หินหนืด) พุ่งขึ้นมา
อยู่บนผิวโลก เรียกว่า ลาวา เมื่อลาวาเย็นตัวลง
อย่างรวดเร็ว จึงทาให้กลายเป็นหิน เรียกหินกลุ่มน้ี
ว่า หนิ อัคนีพุ หรอื หินภเู ขาไฟ
เนอื้ แข็ง ไมท่ นทาน เนื้อละเอียดมาก ผลกึ ขนาดเล็ก ทนทาน
มีรูพรนุ ลอยน้าได้ มองดว้ ยตาเปล่าไม่เห็น มรี พู รุน สคี ลา้ ไม่แวววาว
เนื้อหนิ แขง็ และสาก มรี ูพรนุ เน้อื ละเอยี ดมาก ผลกึ ขนาดเล็ก ทนทาน
ลอยนา้ ได้ มีรูพรนุ สีคล้า ไม่แวววาว
จบั คชู่ นิดของหนิ
สมบัตขิ องหนิ ชนิดของหนิ
เน้อื ละเอยี ด ไม่มผี ลึก
ลอยนา้ ได้ รพู รุนเลก็ กวา่ หนิ สคอเรยี หนิ ออบซิเดยี น หนิ แอนดไี ซต์
หนิ ภเู ขาไฟ มีผลึกขนาดเลก็
มผี ลึกขนาดเลก็ มองดว้ ยตาเปลา่ ไมเ่ หน็
มีผลกึ ขนาดใหญ่ แวววาว ทนต่อการสกึ กรอ่ น
หนิ แกรนติ หินพัมมซิ หนิ ไรโอไรต์
จับคู่ชนิดของหนิ
สมบัตขิ องหนิ ชนดิ ของหนิ
เนอ้ื ละเอยี ด ไมม่ ผี ลึก หนิ ออบซิเดยี น
ลอยน้าได้ รูพรนุ เล็กกวา่ หนิ สคอเรยี
หนิ ภูเขาไฟ มีผลกึ ขนาดเลก็ หินพัมมซิ
มผี ลึกขนาดเล็ก มองดว้ ยตาเปลา่ ไมเ่ หน็ หนิ ไรโอไรต์
มีผลึกขนาดใหญ่ แวววาว ทนตอ่ การสกึ กรอ่ น หนิ แอนดไี ซต์
หินแกรนติ
หนิ แกรนติ หินพัมมซิ หนิ ไรโอไรต์ หนิ ออบซเิ ดยี น หินแอนดไี ซต์
2.) หินตะกอน เกิดจากการทับถมของเศษหินที่ผุพังมาจากหิน
ซากส่ิงมชี ีวติ โคลน ดิน ทราย หรือสารอื่น ๆ ที่สึกกร่อน แล้วถูก
พัดพาไปสะสมในท้องทะเลหรือแอ่งเปลือกโลกเป็นเวลานาน
ทาให้ตะกอนถูกบีบอัด กดทับ และเกิดการเชื่อมประสานเม็ด
ตะกอนหรือเกิดการตกผลกึ ทาให้กลายเป็นหิน
เน้ือหยาบ แข็ง เนอื้ ละเอยี ด หนิ ปูนบางก้อน เน้ือหยาบ
และมักพบซากฟอสซลิ ปนอยู่ มีซากสัตว์ผสมอยู่ในเน้ือหนิ บางก้อนมีลกั ษณะกลมมน
เน้อื ละเอียด เนื้อแข็ง
กะเทาะเปน็ แผ่นได้งา่ ย มีสีน้าตาล มรี ูพรุน
3.) หินแปร เกดิ จากการแปรสภาพของหินอัคนี หินตะกอน หรือ
หินแปร จากความร้อน และความดันภายในโลก โดยมี
กระบวนการทางเคมเี ข้ามาเกยี่ วขอ้ ง เชน่
แปรสภาพเปน็
เน้อื หนิ มีลกั ษณะเป็นเมด็
เนอื้ แน่น ไมม่ รี ิว้ ขนาน
แปรสภาพเป็น
เนอ้ื หยาบและละเอยี ด
แข็ง ทนทาน เป็นริ้วขนาน
แปรสภาพเปน็
เนื้อแนน่ ผวิ เรียบ
มีรว้ิ ขนาน
แปรสภาพเปน็
เนื้อหยาบและละเอยี ด
ไมเ่ ปน็ ริ้วขนาน
แปรสภาพเปน็
เนื้อหยาบ ผิวขรุขระ
มีรอยขนาน
แปรสภาพเป็น
เน้อื หยาบ ผิวนวล
มีรอยขนานคดโค้ง
หินออ่ น ก หินชีสต์
แปรมาจากหนิ ทราย ข หินฟลิ ไลต์
แปรมาจากหนิ แกรนติ และหนิ ดนิ ดาน ค หินควอรต์ ไซต์
หนิ ดินดาน ง หินชนวน
หินชนวน จ หินปนู
จ หินอ่อน ก หินชสี ต์
ค แปรมาจากหนิ ทราย ข หินฟลิ ไลต์
ก แปรมาจากหนิ แกรนติ และหินดนิ ดาน ค หินควอรต์ ไซต์
ง หินดินดาน ง หนิ ชนวน
ข หนิ ชนวน จ หินปูน
วัฏจกั รหิน
หนิ อคั นี หินตะกอน และหินแปร
มกี ารเปลี่ยนแปลงจากหินประเภทหนง่ึ
ไปเปน็ หนิ อีกประเภทหนึ่ง
หรอื เป็นหนิ ประเภทเดิมได้
โดยมแี บบรปู การณเ์ ปลยี่ นแปลงคงท่ี
และต่อเนือ่ งเปน็ วฏั จกั ร
ทดสอบความรู้
โจทย์ : หนิ ก้อนน้ี คอื หนิ อะไร ?
นกั เรียนคดิ ว่า
หนิ ก้อนน้ี คอื หินอะไร?
1
นกั เรยี นคดิ ว่า
หนิ ก้อนน้ี คือหนิ อะไร?
1
หินแกรนิต
นกั เรียนคดิ ว่า
หนิ ก้อนน้ี คอื หินอะไร?
2
นักเรียนคดิ ว่า
หินกอ้ นน้ี คือหินอะไร?
2
หนิ ปนู
นกั เรียนคดิ ว่า
หนิ ก้อนน้ี คอื หินอะไร?
3
นกั เรยี นคดิ ว่า
หินกอ้ นน้ี คอื หนิ อะไร?
3
หนิ ไนต์
นกั เรียนคดิ ว่า
หนิ ก้อนน้ี คอื หินอะไร?
4
นกั เรียนคดิ ว่า
หนิ ก้อนน้ี คือหินอะไร?
4
หินทราย
นกั เรียนคดิ ว่า
หนิ ก้อนน้ี คอื หินอะไร?
5
นกั เรียนคดิ ว่า
หนิ ก้อนน้ี คอื หนิ อะไร?
5
หินออบซเิ ดยี น
นกั เรียนคดิ ว่า
หนิ ก้อนน้ี คอื หินอะไร?
6
นกั เรยี นคดิ ว่า
หินกอ้ นน้ี คือหนิ อะไร?
6
หินอ่อน
หินและแร่แต่ละชนิดมีลักษณะและสมบัติแตกต่างกัน
มนุษย์จึงสามารถนามาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจาวัน
ในลกั ษณะที่แตกต่างกันไป