ดาราศาสตร์
และ อวกาศ
ดาราศาสตร์
และ
อวกาศ
คำนำ
หนังสืออิเล็กทรอนิกสิเป็นส่วนหนึ่งในรายวิชาวิทยาศาสตร์
ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 เรื่องดาราศาสตร์และอวกาศ ประกอบด้วย
ดวงอาทิตย์และการกำหนดทิศ กลางวันและกลางคืน ข้างขึ้นข้างแรม
เพื่อให่้ผู้เรียนหรือผู้ที่สนใจศึกษาค้นคว้ามีความรู้และความเข้าใจเกี่ยว
กับดาราศาสตร์และอวกาศ
สารบัญ
เรื่อง หน้า
ก
คำนำ ข
สารบัญ
เนื้อหา 1
- ดวงอาทิตย์และการกำหนดทิศ 2
- กลางวันและกลางคืน 3
- ข้างขึ้นข้างแรม 4-5
กิจกรรมหลังเรียน 6
เอกสารอ้างอิง 7
ประวัติผู้จัดทำ
ดวงอาทิตย์และการกำหนดทิศ
โครงสร้างโลก แบ่งตามลักษณะมวลสาร ได้ 3 ขั้น คือ
ดวงอาทิตย์
ดวงอาทิตย์เป็นดาวฤกษ์ขนาดใหญ่มีแสงในตัวเอง มีขนาดใหญ่กว่าโลกของเรา มีลักษณะ เป็นทรงกลม อยู่ห่าง
จากโลกเราประมาณ 150 ล้านกิโลเมตร ให้แสงสว่างและพลังงานความร้อนมาสู่โลก ดวงอาทิตย์จัดเป็นแหล่ง
พลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก
การกำหนดทิศ
ดวงอาทิตย์จะลอยสูงขึ้นเมื่อถึงเวลาเที่ยงวัน ดวงอาทิตย์จะอยู่ที่ตำแหน่งสูงสุด หลังจากนั้นจึงลอยต่ำลงจนถึง
ขอบฟ้าด้านตรงข้ามกับตอนเช้าและลับขอบฟ้าไปในที่สุด
ด้านที่ดวงอาทิตย์ขึ้น เราเรียกว่า ทิศตะวันออก
ด้านที่ดวงอาทิตย์ตก เราเรียกว่า ทิศตะวันตก
การกำหนดทิศทางบนโลก จึงแบ่งออกเป็น 4 ทิศหลัก คือ ทิศตะวันออก (East) ทิศตะวันตก (West) ทิศเหนือ
(North) และทิศใต้ (South) โดยทิศทั้ง 4 มีความสัมพันธ์กันดังนี้
ภาพที่ 1 เมื่อหันหน้าไปทางเหนือ
ด้านหลังของเราจะเป็นทิศใต้แขนซ้ายจะชี้ไปทางทิศตะวันตกแขนขวาจะชี้ไปทางทิศตะวันออก
ภาพที่ 2 เมื่อหันหน้าไปทางตะวันตก
ด้านหลังของเราจะเป็นทิศใต้แขนซ้ายจะชี้ไปทางทิศตะวันตกแขนขวาจะชี้ไปทางทิศตะวันออก
กลางวันกลางคืน
กลางวันกลางคืนเกิดจากการที่โลกหมุนรอบตัวเองเป็นเวลา 24 ชั่วโมง หรือ 1 วัน
ในขณะเดียวกันก็หมุนรอบดวงอาทิตย์เป็นเวลา 365 วัน หรือ 1 ปี ขณะที่โลกหมุน
ไปเรื่อย ๆ ด้านที่หันเข้าหาดวงอาทิตย์จะเป็นกลางวันส่วนด้านที่ไม่ได้หันเข้าหา
ดวงอาทิตย์จะเป็นเวลากลางคืน
ข้างขึ้นข้างแรม
ข้างขึ้นข้างแรม หมายถึงปรากฏการณ์ธรรมชาติ ที่มองเห็นดวงจันทร์มีรูปร่างแตกต่างกัน
ไปบางคืนก็เสี้ยวเล็ก บางคืนสว่างเต็มดวง บางคืนก็มืดหมดทั้งดวง
ข้างขึ้นข้างแรมเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดจากการที่ดวงจันทร์โคจรรอบโลก ขณะโคจร
ก็ได้
รับแสงจากดวงอาทิตย์และสะท้อนมายังโลกทำให้ผู้คนที่อยู่บนโลกมองเห็นลักษณะของ
ดวงจันทร์ค่อย ๆ เว้าแหว่งและค่อย ๆ เต็มดวง สลับกันไปในหนึ่งเดือน
ข้างขึ้น เป็นช่วงที่เกิดขึ้นระหว่าง คืนเดือนมืดจนถึงคืนวันเพ็ญ โดยใช้ด้านสว่างของ
ดวงจันทร์เป็นตัวกำหนด แบ่งออกเป็น 15 ส่วน เริ่มจาก ขึ้น 1 ค่ำ จนถึง ขึ้น 15 ค่ำ
ข้างแรม เป็นช่วงที่เกิดขึ้นระหว่างคืนวันเพ็ญจนถึงคืนเดือนมืดอีกครั้ง โดยใช้ด้านมืดของ
ดวงจันทร์เป็นตัวกำหนด แล้วแบ่งออกเป็น 15 ส่วนโดยเริ่มจากแรม 1 ค่ำ จนถึง แรม 14-15 ค่ำ
วีดิโอเนื้อหา
กิจกรรมหลังเรียน
ชื่อ…………………………………………………………………ชั้น……………….เลขที่………….
ตัวชี้วัด ว 3.1 ป.3/3 ตระหนักถึงความสำคัญของดวงอาทิตย์ โดยบรรยายประโยชน์ของดวงอาทิตย์ต่อสิ่งมีชีวิต
คำชี้แจง : ให้นักเรียนเขียนคำว่า “ใช่” หน้าข้อที่ถูก และคำว่า “ไม่ใช่” หน้าข้อที่ผิด
1. แสงแดดจากดวงอาทิตย์ช่วยให้ผ้าแห้งเร็วขึ้น
2. ดวงอาทิตย์ช่วยทำให้เกิดกลางวัน กลางคืน
3. เครื่องคิดเลขใช้พลังงานจากดวงอาทิตย์โดยใช้เซลล์สุริยะ
4. ดวงอาทิตย์ทำให้อากาศเย็น
5. เซลล์สุริยะเป็นอุปกรณ์ที่ใช้เปลี่ยนพลังงานแสงเป็นพลังงานไฟฟ้า
6. โลกหมุนรอบดวงอาทิตย์ทำให้เกิดฤดูกาล
7. โลกหมุนรอบดวงอาทิตย์ทำให้เกิดฤดูกาล
8. หากต้องการดูดวงอาทิตย์ให้ใช้กล้องโทรทรรศน์สุริยะ
9. พืชสร้างอาหารไม่ได้ถ้าขาดดวงอาทิตย์
10. ดวงอาทิตย์เป็นแหล่งพลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก
กิจกรรมหลังเรียน
ชื่อ…………………………………………………………………ชั้น……………….เลขที่………….
ตัวชี้วัด ว 3.1 ป.3/2 อธิบายสาเหตุการเกิดปรากฏการณ์การขึ้นและตกของดวงอาทิตย์ การเกิดกลางวัน
กลางคืน
คำชี้แจง : ให้นักเรียนระบายสี ด้วยสีแดงใต้ภาพที่เป็นเหตุการณ์ในเวลากลางวัน และระบายสี
ด้วยสีเหลืองใต้ภาพที่เป็นเหตุการณ์ในเวลากลางคืน
เอกสารอ้างอิง
https://anyflip.com/vfyij/fqic/basic/51-59
https://sites.google.com/site/darasastrp3/1-neuxha-
sara/dwng-xathity-laea-kar-kahnd-this
ผู้จัดทำ
นางสาวมันทนา ภักดิ์ปรางทอง
รหัสนักศึกษา 65181560111
นักศึกษาชั้นปีที่ 1
คณะวิทยาศาสตร์
สาขาวิทยาศาสตร์ทั่วไป