วิธีปลูกหน่อไม้ฝรั่ง

หนอ่ ไม้ฝร่งั ถอื เป็นผกั โปรดในใจใครหลายคน เพราะมีทง้ั ความกรุบกรอบไมเ่ หมอื นใคร
รสชาตดิ ี อรอ่ ยนัว มกี ลิน่ เฉพาะตวั แถมยังนาไปปรงุ อาหารได้หลากหลาย ทสี่ าคัญประโยชนเ์ ด็ด
ๆ สรรพคณุ โดน ๆ เพยี บ ฮัน่ แน่ พูดมาขนาดน้ี เชือ่ ว่าคนรักการปลกู ผักคงอยากไดว้ ิธีปลูก
หน่อไมฝ้ รงั่ ไว้กินเองทบ่ี ้านกนั จะแยแ่ ลว้ ถา้ ง้ันอย่ามัวรอชา้ ตามมาดูวิธปี ลูกหน่อไม้ฝรั่งพร้อม ๆ
กนั เลยคะ่

ทำควำมรจู้ ักหนอ่ ไมฝ้ รัง่ กนั กอ่ น

ต้นหนอ่ ไมฝ้ รั่ง หรอื Asparagus มชี ่อื วิทยำศำสตร์วำ่ Asparagus Officinalis จัดอยู่
ในวง Asparagaceae เปน็ ผักท่ีมีคณุ ค่าทางอาหารสงู นามาประกอบอาหารได้หลากหลาย
รสชาตดิ ี มคี วามกรุบกรอบ โดยจะใช้ประโยชนจ์ ากหนอ่ เป็นหลกั แบ่งออกเป็นหน่อเขยี ว (หนอ่ ท่ี
โผลพ่ ้นเหนอื ดิน) กบั หน่อขาว (หน่อที่กลบอยู่ใต้ดนิ ไมโ่ ดนแสงแดด) ในด้านการปลูกและการดูแล
ก็ค่อนข้างง่าย เก็บเก่ียวได้นาน สามารถปลูกไว้ทากับขา้ วกินเองที่บ้านก็ได้ หรือจะปลูกไว้ส่งขายก็
ทารายไดไ้ ม่เบาเลยค่ะ

ลกั ษณะทำงพฤกษศำสตร์

หน่อไม้ฝรง่ั เปน็ พืชอายหุ ลายปี มีราก 2 ชนิด คือ รากเนอ้ื และรากฝอย ฝังลึกอยู่ใต้ดนิ ทง้ั คู่
ส่วนลาตน้ แบง่ ออกเปน็ 2 สว่ น ได้แก่ ลาตน้ ใตด้ ินกับลาต้นบนดิน โดยลาต้นใตด้ ินหรือเหงา้ จะอยู่
ติดกบั ราก มีลกั ษณะคล้ายแท่งดินสอกระจายออกรอบทศิ สีน้าตาล สว่ นลาต้นบนดินตอนแรกจะ
เรยี กว่าหนอ่ อ่อน ยอดออ่ น หรอื สเปียร์ (Spear) แตกออกมาจากตาข้างลาตน้ ใตด้ นิ ปกคลุมดว้ ย
ใบแท้ มลี ักษณะเป็นเกลด็ บาง ๆ ตามขอ้ โดยจะโผล่พ้นดนิ ข้ึนมาประมาณ 90-120 เซนติเมตร
รปู ทรงคลา้ ยเฟริ น์ เล็กน้อย มกี ง่ิ กา้ นลักษณะคลา้ ยใบ เรียกว่า คลาโดด (Cladodes) หรือคลาโด
ฟลิ (Cladophyll)

หนอ่ ไมฝ้ รงั่ เปน็ พืชท่เี พศผแู้ ละเพศเมียแยกกนั อยู่ ต้องอาศยั แมลงชว่ ยในการผสมเกสร
ดอกจะออกค่อนข้างเร็ว มีลกั ษณะเปน็ รูประฆงั สเี ขียวแกมเหลือง โดยดอกของต้นเพศผู้จะมขี นาด
ใหญแ่ ละยาวกว่า ส่วนดอกของตน้ เพศเมยี จะมีขนาดเล็กและนอ้ ยกวา่ มักขึ้นตามกงิ่ ก้าน นอกจาก
ยงั มผี ลคล้ายเบอร์รีทรงกลม ๆ เลก็ ๆ ตอนอ่อนเป็นสเี ขยี ว ตอนสกุ เปน็ สแี ดงสม้ มเี มล็ดสีดาขา้ ง
ในอยู่ 2-3 เมลด็ ด้วย
สำยพนั ธท์ุ ีน่ ิยมปลกู

หน่อไมฝ้ รง่ั ท่ีคนไทยนยิ มปลกู มีทั้งหมด 5 สายพนั ธ์ุ ไดแ้ ก่

1. หนอ่ ไมฝ้ ร่งั พันธแ์ุ มรีว่ อชิงตัน (Mary Washington) เปน็ หนอ่ ไม้ฝรงั่ พันธแ์ุ รกท่ีปลูก
ในไทย ให้ผลผลติ คอ่ นขา้ งดีแตน่ ้อยกวา่ พนั ธ์อุ น่ื จงึ ไม่คอ่ ยนยิ มในปจั จบุ นั

2. หน่อไมฝ้ ร่ังพันธุ์แคลิฟอร์เนยี 500 (California 500) เป็นหน่อไมฝ้ ร่งั ทีม่ อี ายุเกบ็
เก่ยี วเรว็ ให้ผลผลิตใกล้เคียงกบั พันธุแ์ มรีว่ อชิงตนั

3. หน่อไมฝ้ รงั่ พนั ธแ์ุ คลิฟอรเ์ นีย 309 (California 309) เปน็ หน่อไม้ฝร่ังทีไ่ ด้รบั การ
วจิ ัยว่าแข็งแรง แถมยงั ให้ผลผลิตดกี วา่ และขนาดใหญก่ ว่าพนั ธแ์ุ มรว่ี อชงิ ตนั และพันธ์แุ คลิฟอรเ์ นยี
500

4. หนอ่ ไม้ฝรง่ั พันธ์ไุ ฮบริดอิมพีเรียล (Hybrid Imperial) เปน็ หน่อไมฝ้ รงั่ พันธุล์ ูกผสม
ใหผ้ ลผลิตสูงกวา่ ทง้ั แมรี่วอชิงตัน แคลฟิ อรเ์ นีย 500 และแคลฟิ อรเ์ นีย 309

5. หน่อไมฝ้ รั่งพันธบุ์ ร็อคอินพรู๊ฟ (Brock's Improved) เปน็ หน่อไม้ฝรัง่ พนั ธลุ์ กู ผสม
ให้ผลผลติ สูงที่สุด เมล็ดจึงมรี าคาแพง

วิธีปลูกหนอ่ ไมฝ้ รง่ั

วธิ ีการปลกู หน่อไม้ฝรง่ั สามารถทาได้ 2 แบบ คือ

1. กำรเพำะกลำ้ ลงในแปลงปลกู โดยตรง

สาหรับการเพาะตน้ กลา้ ลงในแปลงปลกู โดยตรง ข้ันตอนแรกให้เราเตรียมแปลงปลูกด้วย
การขุดดินเปน็ รอ่ งแปลงสงู 30 เซนติเมตร กวา้ ง 1 เมตร ยาว 10 เมตร อยา่ ลมื พรวนดนิ ให้

ละเอยี ด กาจดั วัชพชื ให้เกล้ยี ง และคลุกปุย๋ คอก/ปุ๋ยหมกั +ปุย๋ วทิ ยาศาสตร+์ ปูนขาว ลงไปในดนิ ให้
สม่าเสมอ

หลังจากนัน้ เกล่ียหน้าดินใหเ้ รยี บ แลว้ ทาหลุมสาหรับหยอดเมลด็ กะใหล้ ึกประมาณ 2
เซนติเมตร เว้นระยะหา่ งประมาณ 15-20 เซนตเิ มตร เสร็จแลว้ ก็หยอดเมล็ดลงไปหลมุ ละ 1 เมลด็
จากนนั้ ใช้ดินกลบบาง ๆ และใช้เศษฟางหรือหญา้ แห้งคลมุ ทบั (สามารถโรยฟูราดานเพือ่ ปอ้ งกนั
แมลงได้) พรอ้ มท้งั หม่ันดแู ลรดนา้ สมา่ เสมอ โดยเมล็ดจะเรมิ่ งอกหลงั จากปลกู ประมาณ 10-15 วนั
ซ่ึงควรรอให้เมล็ดงอกออกมาสกั 2-3 เซนตเิ มตร แล้วคอ่ ยใส่ปุย๋ เรง่ อยา่ ลมื กาจดั วัชพืชและถอน
หญา้ ด้วย

2. กำรเพำะกล้ำลงในถงุ แลว้ ยำ้ ยลงแปลงปลกู

สาหรับการเพาะตน้ กลา้ ลงในถุง ให้เราผสมดินร่วน 1 ส่วน เศษใบไม้ 1 ส่วน ขเ้ี ถ้าแกลบ
1 ส่วน และป๋ยุ อินทรีย์ 1 ส่วน เขา้ ด้วยกัน จากนน้ั กรอกใสถ่ งุ เพาะชา แล้วหยอดเมล็ดตามลงไป
เสรจ็ แล้วจงึ นาไปต้งั ไว้กลางแจ้งและรดนา้ ทกุ วัน ไมน่ านสักประมาณ 3-4 เดือน ตน้ กล้ากจ็ ะเติบโต
แขง็ แรง พร้อมแก่การยา้ ยปลูก สว่ นขัน้ ตอนอ่ืน ๆ ระหวา่ งรอยา้ ยลงแปลงปลูก มีดังน้ี

- กำรเตรียมแปลงปลกู : ใหเ้ ราขดุ พลิกดินให้ดี ยอ่ ยดินใหล้ ะเอยี ด พร้อมท้งั ผสมป๋ยุ และ
แกลบใหเ้ ขา้ กัน จากน้ันตากทิ้งไว้ประมาณ 2 เดือน พอครบกาหนดกใ็ หพ้ รวนดนิ ซา้ อีกครงั้ กาจดั
วชั พืช แลว้ ยกร่องขน้ึ สงู และเกลี่ยหนา้ ดนิ ให้เรยี บเพื่อเตรียมทาหลมุ ปลกู

- กำรเตรยี มหลุมปลูก : ให้เราขุดหลมุ ลกึ 15-25 เซนติเมตร กว้าง 20 เซนตเิ มตร พร้อม
ทง้ั ผสมปุย๋ เคมีสูตร 15-15-15 หรือ 16-16-16 ประมาณ 1 ชอ้ นชา เข้ากับปุ๋ยคอกหรอื ข้เี ถ้าแกลบ
2 กามือ เพือ่ ใช้รองก้นหลุม (สามารถผสมฟูราดานเขา้ ไปเพอ่ื ปอ้ งกนั แมลงได)้

- กำรจัดระยะปลูก : หนอ่ ไมฝ้ รงั่ ควรปลกู ให้แถวหา่ งกันประมาณ 1-1.5 เมตร แตถ่ ้าหาก
ใครอยากปลูกผักอ่ืนแซมดว้ ย กส็ ามารถเว้นระยะห่างมากกว่านี้ได้

- กำรเตรียมย้ำยกลำ้ ลงปลกู ในแปลง : ให้เลือกตน้ กลา้ ท่ีแขง็ แรง สมบูรณ์ และมรี ากมาก
อายุสกั ประมาณ 3-4 เดอื น จากน้นั ตดั ยอดตน้ กล้าออกใหต้ น้ สูงประมาณ 15 เซนตเิ มตร แล้วแช่
โคนและรากลงไปในน้าเปลา่ ผสมสารป้องกนั เช้ือราประมาณ 15 นาที แลว้ คอ่ ยนาไปทาการปลูก
ระวงั อย่าให้รากขาด โดยช่วงเวลาที่เหมาะจะยา้ ยกล้าลงปลูกจะเปน็ ตอนบ่าย ๆ ใกลเ้ ย็นทม่ี ี
แสงแดดอ่อน ๆ

- กำรปลกู : ให้ปลกู หลมุ ละ 1 ตน้ โดยต้องแผ่รากของต้นกลา้ ให้กระจาย ไมก่ ระจุก
พรอ้ มทง้ั กลบดินหรือโกยดินรอบโคนต้นใหส้ งู ข้นึ มา แล้วกดใหแ้ นน่ และรดนา้ ให้ชน้ื

วธิ ดี ูแลและเกบ็ เกยี่ วหนอ่ ไมฝ้ ร่ัง
หน่อไมฝ้ รั่งเป็นพืชที่ชอบดินร่วนปนทราย ต้องการแสงสว่างสอ่ งถงึ หน้าดิน ตอ้ งการน้า

สม่าเสมอ ชอบหน้าดินชืน้ ๆ แต่ไมช่ อบดนิ แฉะ การบารุงทาไดโ้ ดยการใส่ปุ๋ยอินทรยี ์หรือป๋ยุ เคมี
เป็นครง้ั คราว พรอ้ มทัง้ หมั่นกาจัดวชั พชื และโกยดินกลบโคนตน้ เปน็ ประจา และทีส่ าคญั
หนอ่ ไม้ฝรั่งเปน็ พืชที่แตกหนอ่ แตกก้านเพม่ิ ข้ึนเรอื่ ย ๆ ฉะนน้ั ถา้ ไมอ่ ยากให้แย่งอาหารกนั เองจน
แคระแกร็น กอ็ ยา่ ลมื ตดั แตง่ ทรงบอ่ ย ๆ หรอื จะพกั ตน้ (การถอนตน้ ที่มสี ภาพไม่ดีทิ้ง เหลอื แตต่ น้ ท่ี
สภาพดีไว)้ แทนกไ็ ด้

โดยหน่อไมฝ้ รัง่ จะสามารถเก็บเก่ียวได้ตอนอายุ 4 เดอื น หรือเมอื่ หน่อโผลพ่ น้ เหนือดิน
ขึน้ มาประมาณ 20 เซนติเมตร (ไม่เกนิ 27 เซนติเมตร) ซ่ึงหลงั จากปลกู แรก ๆ ใหเ้ ก็บเฉพาะหน่อ
เขียวกอ่ น แล้วคอ่ ยเกบ็ หน่อขาวในชว่ งหลังหรือช่วงประมาณ 2-3 ปี เนือ่ งจากช่วงหลงั ปลกู ใหม่ ๆ
หนอ่ ขาวจะยังไม่สมบูรณ์

ส่วนวิธแี ยกหน่อเขียวกับหนอ่ ขาว คือ หนอ่ เขียวจะเป็นหนอ่ ออ่ นแทงข้ึนมาเหนือดิน
มากกว่า 17 เซนติเมตร ใหเ้ ก็บดว้ ยการขดุ ดนิ ตรงลงไป แล้วใชม้ อื ดึงเอาหนอ่ ออกมา จากนน้ั ก็โกย
ดนิ กลบ ส่วนหน่อขาวเป็นหน่อทอ่ี ย่ใู ต้ดนิ ฉะน้ันหลกั การปลูกจงึ ควรโกยดินกลบให้สงู ตามความ
ยาวท่ตี ้องการ โดยส่วนมากจะมีความยาวมากกวา่ 17 เซนตเิ มตร

โรคและแมลงทตี่ ้องระวงั

โรคทีพ่ บบอ่ ยในต้นหนอ่ ไม้ฝรงั่ ดังน้ี

1. โรคลำต้นไหม้ : จะเป็นแผลสีน้าตาลตามลาต้น กิ่ง ก้าน และใบ จนสง่ ผลใหใ้ บรว่ งและ
ต้นแหง้ ตาย ป้องกนั ไดด้ ว้ ยการระบายน้าอย่าใหข้ งั ถอนต้นท้งิ ก่อนลุกลาม และฉดี ยาป้องกนั

2. โรคเนำ่ เปียก : จะเกิดขน้ึ กบั ต้นออ่ น มลี กั ษณะฉ่านา้ ทป่ี ลายยอดจนยอดออ่ นมีสี
เหลอื ง พร้อมทง้ั ขึน้ ราสีเทาเปน็ ก้านสัน้ ๆ ปอ้ งกันไดด้ ้วยการฉีดยากาจดั โรค

3. โรคเนำ่ เละ : จะมีอาการเน้อื เยอ่ื นมิ่ ช้า ลืน่ และเหม็น ส่วนมากเป็นท่ปี ลายยอดหรอื
ปลายหนอ่ ป้องกนั ได้ดว้ ยการระมัดระวังขณะเก็บเก่ียว หลกี เล่ยี งการทาใหเ้ กิดแผล คัดเฉพาะ
หน่อท่สี มบรู ณ์ และทาการลดอณุ หภมู ทิ นั ทหี ลังเกบ็

4. โรคหนอ่ เน่ำ : จะมอี าการช้านา้ ซ่ึงอาจจะเกดิ ขน้ึ ท่ีส่วนใดก็ได้ แต่สว่ นมากจะเร่ิมท่ี
โคนหน่อ ปอ้ งกนั ได้ดว้ ยการระวังไม่ให้หนอนกัดและไม่ให้อปุ กรณพ์ รวนดินไปโดน

5. โรครำกและโคนเน่ำ : จะมีอาการเนา่ ตามยอดหน่อหรือรอยตัด ปอ้ งกันได้ด้วยการลด
อณุ หภมู อิ ย่างรวดเรว็ หลงั เกบ็ เกยี่ วและระวงั ความชืน้ บรเิ วณยอดหน่อ

6. โรคแอนแทรกโนส : จะเป็นแผลสีน้าตาลเหน็ ไดช้ ัดเจน เมอื่ เริ่มลุกลามจะทาให้ลาตน้
ยบุ ตวั และแห้งตาย ปอ้ งกันได้ด้วยการกาจดั ส่วนทีเ่ ปน็ โรคออกไปทาลาย ระวังนา้ ขัง และฉดี ยา
ป้องกัน

ส่วนพวกแมลงหรือศตั รพู ชื ที่พบได้บอ่ ยจะเป็นพวกหนอนกระทู้หอม หนอนเจาะสมอฝ้าย
หนอนคืบ เพล้ียไฟฝ้าย และเพลี้ยไฟหอม ฉะนน้ั ถา้ หากใครคิดจะปลกู ก็อย่าลืมระวงั และหม่ัน
กาจัดแมลงเหลา่ น้อี อกไปดว้ ย

ประโยชน์และสรรพคุณอันดงี ำม

นอกจากจะปลูกง่ายและดูแลไม่ยากแลว้ ต้องบอกเลยว่าผักมีความกรอบ รสชาตกิ ลม
กลอ่ ม และมสี ารอาหารซ่อนอยู่เพยี บ แถมยงั นาไปประกอบอาหารไดท้ ง้ั ตม้ ผดั ลวก แถมยังช่วย
ลดน้าหนกั ชว่ ยปรับสมดุลลาไส้ ชว่ ยลดความเสี่ยงโรคหัวใจ ชว่ ยบารุงผวิ พรรณ บารงุ ครรภ์ บารุง
สมอง และอื่น ๆ อกี มากมาย เอาเปน็ ว่าถ้าหากใครอยากรู้เพ่มิ เติม กล็ องตามไปดูกนั ได้ รับรอง
ตอ้ งหลงรักการกนิ หน่อไม้ฝร่งั แน่

หนอ่ ไม้ฝรง่ั เปน็ พืชทน่ี ่าสนใจไมเ่ บา ปลูกก็ง่าย ประโยชน์ก็เยอะ แถมยังอรอ่ ยเหาะ
สามารถรังสรรค์เปน็ เมนูเจ๋ง ๆ ไดเ้ พียบเลยล่ะ ตัวอย่างเชน่ 10 เมนหู นอ่ ไมฝ้ รงั่ คณุ ค่าเต็มคากิน
อรอ่ ยจากเมนูผกั กรอบ ๆ แบบน้ี

หนอ่ ไมฝ้ ร่ัง สรรพคุณเหลือลา้ ขอยา้ วา่ ตอ้ งกนิ !

แหล่งอำ้ งองิ

ขอขอบคุณข้อมลู จาก สถาบนั ความหลากหลายทางชีวภาพและสง่ิ แวดล้อมฯ มหาวทิ ยาลัยราชภัฏ
เชียงราย, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพนื้ ท่ีสงู อยา่ งยั่งยืน, ศนู ย์รวม
ฐานขอ้ มลู สิง่ มีชวี ติ ในประเทศไทย, ไทยเกษตรศาสตร/์ หน่อไม้ฝรงั่ และไทยเกษตรศาสตร/์ โรคของ
หน่อไมฝ้ รั่ง
เวบ็ https://home.kapook.com/view209781.html

https://th.wikipedia.org/wiki/