1.3 การตีความหลักฐาน

การตคี วามหลกั ฐาน

ความสาคญั ของการตีความหลักฐาน

1. เพ่ืออธิบายเร่อื งราวทป่ี รากฏในหลักฐาน เพราะหลักฐานทใ่ี ช้ศกึ ษาคน้ ควา้ อาจเขยี นโดยกลา่ วถงึ บุคคล

หรือสถานท่ี หรอื เหตกุ ารณ์ไว้ส้ันๆ ซึง่ บุคคลทวั่ ไปอาจไมเ่ ขา้ ใจหรือเข้าใจผดิ จึงจาเป็นตอ้ งมีคาอธิบาย
2. เพอ่ื ตคี วาม วเิ คราะหค์ วามสาคญั ของหลกั ฐานทางประวตั ิศาสตร์
3.เพ่อื วพิ ากษห์ รือวิจารณ์หลักฐานว่ามคี วามเทีย่ งตรง ไมล่ าเอยี ง เพราะหลักฐานที่มกี ารจดบนั ทกึ ไว้หลากหลาย
โดยเฉพาะผ้ทู ่ีเสียผลประโยชนย์ ่อมไม่พอใจ หรอื บคุ คลต่างชาติอาจมมี มุ มองจากวัฒนธรรมที่แตกต่างกนั

ความสาคญั ของการตคี วามหลกั ฐาน

4. ชว่ ยอธิบายความถูกผดิ ของหลกั ฐานได้ เพราะหลักฐานอาจมีการเขียนข้อมลู ผดิ
เชน่ รบั รมู้ าผดิ จดบนั ทึกผดิ เขา้ ใจผิด
5. เพื่ออธบิ ายหลกั ฐานให้เขา้ ใจงา่ ยข้นึ เชน่ เกี่ยวกบั ตวั บคุ คล สถานที่

ตัวอย่างการตคี วามขอ้ มูลจากหลกั ฐาน

หลักฐานท่ีแสดงเหตุการณส์ าคญั ในสมัยอยุธยา

ตวั อย่างการตคี วามขอ้ มูลจากหลักฐาน

ขอ้ มูลที่กล่าวมาขา้ งต้นนีก้ ลา่ วถึงสมเด็จพระนเรศวรมหาราชเสดจ็ ทรงข้างตน้ คือ
พระยาไชยานภุ าพแล้วนากองทัพไปตอ่ ตา้ นกองทพั ของพระมหาอุปราชาของพมา่ สมเด็จ
พระนเรศวรมหาราชทรงชนช้างหรอื ทายุทธหัตถกี ับพระมหาอปุ ราชา ทรงฟนั พระมหาอปุ
ราชาด้วยพระแสงของ้าว ขาดคอชา้ ง คอื ทรงฟันพระมหาอุปราชาบนคอชา้ งจน
ส้ินพระชนม์

การตคี วาม คือ การไดช้ ัยชนะด้วยการชนช้างหรอื ทายุทธหัตถี ซง่ึ สมัยโบราณว่า
การชนช้างเป็นยอดความสามารถของนักรบ ดว้ ยเปน็ การตอ่ สกู้ นั ตัวตอ่ ตวั

ตัวอยา่ งการตีความข้อมูลจากหลักฐาน

หลักฐานท่แี สดงเหตกุ ารณส์ าคญั ในสมัยธนบุรี

ตวั อย่างการตคี วามขอ้ มูลจากหลกั ฐาน

ข้อมูลที่ยกมานี้เปน็ ส่วนหนง่ึ ในประวตั ิศาสตร์สมัยธนบุรีในครง้ั นนั้
หมายถึง พ.ศ. 2311 เม่ือสมเด็จพระเจ้าตากสนิ มหาราชทรงยา้ ยราชธานมี าอยทู่ ่ีกรุง
ธนบรุ ีแล้ว ทรงพบวา่ ราษฎรอดอยากเพราะทานาไมไ่ ดเ้ นอ่ื งจากมสี งครามตอ่ เนอื่ งกนั
มา 2-3 ปี ขา้ วมรี าคาแพงมาก เรือสาเภาท่ีบรรทกุ ขา้ วสารมาขาย ขายถงั ละ 3-5 บาท
ซง่ึ นับวา่ แพงมาก สาหรับสมเดจ็ พระเจา้ ตากสนิ มหาราชทรงสงสารราษฎรท้งั หลาย
จึงทรงซื้อขา้ วสารแจก รวมทง้ั เส้ือผ้า และเงนิ ตราเป็นจานวนมาก