ลำต้นพืช
ของใบเลี้ยงเดี่ยว
ในการจัดหมวดหมู่พืช เกณฑ์ที่ใช้
สามารถแสดงถึงสายสัมพันธ์ของพืชได้
อย่างใกล้ชิดที่สุด คือ การจำแนกตาม
ระบบสืบพันธุ์ ทำให้พืชพรรณทั้งหลาย
สามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ได้แก่
พืชมีดอกและพืชไม่มีดอก โดยในกลุ่มพืช
มีดอกนั้น ยังสามารถจำแนกออกเป็น 2
กลุ่มย่อย ได้แก่ พืชใบเลี้ยงเดี่ยว และพืช
ใบเลี้ยงคู่
นิยามของพืชใบเลี้ยงเดี่ยว (Monocotyledon หรือ
Liliopsida) คือ พืชที่มีใบเลี้ยงเพียงใบเดียว เมื่อเมล็ด
พันธุ์เริ่มงอก มีการเจริญเติบโตของลำต้นส่วนใหญ่อยู่
ใต้พื้นดิน มีระบบรากเป็นรากฝอย ซึ่งเมื่อพืชใบเลี้ยง
เดี่ยวเจริญเติบโตเต็มที่แล้ว ตามบริเวณลำต้นจะเกิดข้อ
และปล้องขึ้นชัดเจน โดยที่ภายในลำต้นจะมีกลุ่มเนื้อเยื่อ
ลำเลียงกระจัดกระจายอยู่อย่างไม่เป็นระเบียบ จึงทำให้
พืชใบเลี้ยงเดี่ยวไม่มีการเจริญเติบโตออกทางด้านข้าง
ไม่มีกิ่งก้านสาขาเหมือนพืชยืนต้นขนาดใหญ่ทั้งหลาย
พืชใบเลี้ยงเดี่ยวส่วนใหญ่ จึงเป็นพืชล้มลุกที่มีอายุสั้น (ราว 1 ปี )
มีลักษณะใบเรียวยาวและตั้งตรง โดยมีเส้นใบเรียงตัวกันในแนว
ขนาน และมีจำนวนใบเรียงตัวกันเป็นเลขคี่หรือใบเดี่ยว ส่วนของกลีบ
ดอกจะมีจำนวน 3 กลีบ หรือเท่าทวีคูณของ 3 ขึ้นไป
ตัวอย่างพืชใบเลี้ยงเดี่ยวที่สำคัญ
พืชใบเลี้ยงเดี่ยวบนโลกมีมากถึง 67,000 ชนิด โดยมีพืชในตระกูลกล้วยไม้
(Orchidaceae) มากเป็นลำดับที่หนึ่งราว 20,000 ถึง 25,000 ชนิด รองลงมา
เป็นพืชตระกูลหญ้า (Poaceae หรือ Gramineae) ที่มีจำนวนมากกว่า 9,000
ชนิด ซึ่งโดยทั่วไป เราอาจไม่คาดคิดว่าพืชในตระกูลหญ้านั้น เป็นพืชมีดอก แต่
ในความเป็นจริงแล้ว พืชเหล่านี้มีดอกเล็กๆ เมื่อถึงระยะสืบพันธุ์ นอกจากนี้ พืช
ตระกูลหญ้ายังเป็นพืชที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจสูงและพืชผลิตผลหลักใน
ภาคเกษตรกรรมอีกด้วย เช่น ข้าว ข้าวสาลี ข้าวโพดและอ้อย
นอกจากนี้ ยังมีพืชใบเลี้ยงเดี่ยวในตระกูลหน่อ
ไม้ฝรั่ง (Asparagaceae) ที่มีจำนวนมากเป็น
ลำดับที่ 3 ราว 5,000 ชนิด เป็นกลุ่มพืชมีดอกที่
สามารถสังเกตเห็นได้ชัด เช่น แดฟโฟดิล
(Daffodil) และดอกบัว รวมไปถึงว่านหาง
จระเข้ หัวหอม หน่อไม้ฝรั่ง กระเทียมและ
สับปะรด นอกเหนือจากพืชใบเลี้ยงเดี่ยวใน
ตระกูลหลักแล้ว ยังมีพืชใบเลี้ยงเดี่ยวในตระกูล
อื่นอีกมากมาย เช่น ธูปฤๅษี กก ปาล์ม และ
กล้วย ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นพืชมีดอกในกลุ่มพืช
ใบเลี้ยงเดี่ยวร่วมกันทั้งหมด
ขอจบการนำเสนอเพียงเท่านี้