การท่องจำบทอาขยาน

การทอ่ งจาบทอาขยาน

การทอ่ งจาบทอาขยาน

คาว่า อาขยาน (อา - ขะ - หยาน) ตามความหมายจากพจนานุกรม
ฉบับราชบัณตยสถาน พุทธศักราช ๒๕๕๔ หมายถึง บทท่องจา, การเล่า,
การบอก, การสวด, เรอื่ ง, นทิ าน

ตัง้ แต่พุทธศกั ราช ๒๕๕๒ เป็นต้นมา กระทรวงศึกษาธกิ ารได้กาหนดให้มี
การท่องบทอาขยาน ในสถานศึกษาข้ึน ท้ังน้ีเพื่อให้นักเรียนมีโอกาสท่องจา
บทร้อยกรองท่ีมีความไพเราะ ให้คติสอนใจ ซ่ึงเป็นการส่งเสริมให้นักเรียน
เกิดความซาบซึ้ง เห็นความงดงามทางภาษา และเห็นคุณค่าของภาษา และ
วรรณคดีไทยที่เป็นเอกลักษณ์และมรดกทางวัฒนธรรมของชาติซ่ึงควร ค่า
แก่การรักษาและสืบสานให้คงอยู่ตลอดไป รวมท้ังยังช่วยกล่อมเกลาจิตใจให้
นาไปสู่การดาเนินชวี ติ ที่ดงี ามอีกด้วย

วตั ถุประสงค์ในการอ่าน

๑. เพ่ือให้ตระหนักในคุณค่าของภาษาไทย และซาบซ้ึงใน
ความไพเราะของบทรอ้ ยกรอง
๒. เพอ่ื ให้เกดิ ความภาคภูมิใจในความสามารถของกวไี ทย
๓. เพื่อเปน็ พ้นื ฐานในการแต่งคาประพันธ์
๔. เพือ่ เป็นสือ่ ในการถา่ ยทอดคณุ ธรรม คตธิ รรม และข้อคดิ ทเ่ี ปน็
ประโยชนแ์ กเ่ ยาวชน
๕. เพอ่ื สง่ เสริมให้มีจติ สานกึ ทางวฒั นธรรมของคนในชาติ

บทอาขยานทกี่ าหนดใหท้ อ่ งจา แยกประเภทได้ ดังน้ี

บทหลัก หมายถึง บทอาขยานท่ี

กระทรวงศึกษาธิการกาหนดให้นักเรียน
ท่องจาเพ่ือความเป็น อันหนึ่งอันเดียวกัน
ท่ัวประเทศ ส่วนใหญ่คัดเลือกจากวรรณคดี
ที่กาหนดให้เรยี นตามประกาศของกระทรวง
ศึกษาธิการ

บทเลือก หมายถึง บทอาขยานท่ีนักเรียนท่องตาม

ความสนใจมิได้เป็นการบังคับ โดยอาจเลือกท่องจาก
บทอาขยานที่กระทรวงศึกษาธิการคัดเลือกไว้ หรือ
บทประพันธ์ที่ครูผู้สอนแนะนา หรือเป็นบทอาขยานท่ี
นักเรียนชอบ นักเรียนแต่งขึ้นเอง หรือผู้ปกครอง ผู้มี
ความสามารถในท้องถ่ินแต่งข้ึนเองก็ได้ก็ได้ การที่นักเรียน
ร้จู กั คัดเลอื กบทประพันธท์ ี่มคี ณุ ค่าและท่องจาไว้ใช้ประโยชน์
ทาให้เป็นผู้รู้จักคิด ความเป็นผู้มีเหตุผล มีสุนทรียรสทาง
ภาษา ทาให้นกั เรียนภมู ิใจ

อาขยานบทหลัก
บทเสภาสามคั คเี สวกตอน วศิ วกรรมา

อนั ชาตใิ ดไร้ศานติสขุ สงบ ต้องมวั รบราญรอนหาผอ่ นไม่
ณ ชาตนิ ั้นนรชนไมส่ นใจ ในกิจศิลปะวไิ ลละวาดงาม
แตช่ าติใดรุ่งเรืองเมืองสงบ ว่างการรบอรพิ ลอนั ล้นหลาม
ยอ่ มจานงศลิ ปะสงา่ งาม เพือ่ อร่ามเรอื งระยบั ประดบั ประดา
อันชาตใิ ดไร้ช่างชานาญศิลป์ เหมือนนารนิ ไรโ้ ฉมบรรโลมสง่า
ใครใครเหน็ ไม่เป็นทจ่ี าเริญตา เขาจะพากันเยย้ ใหอ้ ับอาย
ศิลปกรรมนาใจให้สร่างโศก ชว่ ยบรรเทาทกุ ข์ในโลกให้เหอื ดหาย
จาเริญตาพาใจใหส้ บาย อกี ร่างกายก็จะพลอยสขุ สราญ
แม้ผใู้ ดไมน่ ิยมชมส่ิงงาม เมื่อถงึ ยามเศรา้ อุราน่าสงสาร
เพราะขาดเครื่องระงบั ดบั ราคาญ โอสถใดจะสมานซ่งึ ดวงใจ
เพราะการช่างนีส้ าคญั อนั วิเศษ ทกุ ประเทศนานาท้งั น้อยใหญ่
จงึ ยกย่องศิลปกรรม์น้นั ทวั่ ไป ศรีวิไลวลิ าศดีเปน็ ศรเี มอื ง

พระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อย่หู วั