assava metal (thailand)

LOGISTICS & SUPPLY CHAIN

คณะวิศวกรรมศาสตร์ สาขาอตุ สาหการ มหาวิทยาลยั เกษตรศาสตร์ กาํ แพงแสน
ดร. กติ ติชยั อธิกุลรตั น์

โลจสิ ติกส์ (Logistics)

หมายถึง กระบวนการวางแผนการดาํ เนินการ
เพื่อควบคุมประสิทธิภาพการไหลเวียนสินคา้ /บริการ
ซึ่งครอบคลุมตัง้ แต่การจดั หาวัตถุดิบ การจดั การ
คลงั สินคา้ บริหารตน้ ทุน การขนส่ง ห่วงโซ่แห่งคุณค่า
ไปจนถงึ จุดที่มีการใชง้ านหรอื ถงึ มือผูบ้ รโิ ภค

2

บทบาทหนา้ ท่ีโลจสิ ติกส์

1.ช่วยใหธ้ ุรกจิ เกดิ ประสทิ ธิภาพและประสทิ ธิผลในกระบวนการดา้ นโลจสิ ตกิ สแ์ ละจดั การห่วงโซอุปทาน
2.ทาํ ใหธ้ ุรกิจปรบั ตวั รองรบั การเปลย่ี นแปลงเปิ ดเสรที างการคา้ และสามารถเพม่ิ กิจกรรมสาํ คญั ในการ
สนบั สนุนการขายสนิ คา้ และบรกิ าร
3.ช่วยเพมิ่ อรรถประโยชน์ดา้ นเวลาและสถานท่ีสาํ หรบั ลูกคา้ เมื่อตอ้ งการบริโภคหรือนาํ ไปใชผ้ ลิตดว้ ย
ตน้ ทุนท่ีธุรกจิ กาํ หนดไว้
4.สามารถนาํ เทคโนโลยสี ารสนเทศและระบบการสอื่ สารมาประยุกต์ใช้ เพอื่ ช่วยลดระยะเวลาดาํ เนินงานใน
ขนั้ ตอนต่างๆ ของกระบวนการผลติ ไปจนถงึ มือผูบ้ รโิ ภคและซพั พลายเออร์ ใหม้ ีประสทิ ธิภาพมากข้นึ
5.เสริมสรา้ งอาํ นาจแข่งขนั ของธุรกิจเขา้ ดว้ ยกนั ใหเ้ กิดการประสานงานกนั ต่อเนื่องในการสรา้ งความพึง
พอใจสงู สดุ แก่ลกู คา้

3

การจดั การห่วงโซ่อปุ ทาน (Supply Chain Management)

หมายถึง การจดั การในส่วนของกระบวนการท่ีเกิดข้ึน ระหว่างผูผ้ ลิต (ผูใ้ หบ้ ริการ) กบั ผูข้ ายปัจจยั ผลิต (ซพั
พลายเออร)์ เพอื่ ช่วยลดตน้ ทุนในการผลติ อนั นาํ ไปส่กู ารเพม่ิ ผลกาํ ไรของกจิ การไดใ้ นท่ีสดุ โดยกระบวนการน้ีจะเริม่ ตง้ั แต่
กระบวนการจดั ซ้อื (Procurement) การผลิต(Manufacturing) การจดั เก็บ (Storage) เทคโนโลยีสารสนเทศ
(Information Technology) การจดั จาํ หน่าย (Distribution) ตลอดจนการขนส่ง (Transportation) ซง่ึ มีผลสาํ คญั ต่อ
การสรา้ งความพงึ พอใจใหก้ บั ลกู คา้

4

บทบาทหนา้ ท่ี Supply Chain

1. ยกระดบั ความสามารถในการบริหาร เช่น การลด Money
สินคา้ คงคลงั การเพิ่มผลิตภาพ หรือการลดความสูญ Flow
เปล่าอย่างไร
2. ส่งเสรมิ ความเติบโตของธุรกจิ เช่น การเพม่ิ โอกาสใน หนา้ ที่
การออกสนิ คา้ ใหม่เร็วข้ึน การเปิ ดตลาดใหม่ๆการสรา้ ง Material หลกั Informat
ความพอใจแก่ลกู คา้ มากข้นึ อย่างไร
3. ส่งเสริมความยงั่ ยืนของธุรกิจ เช่น การลดตน้ ทุน Flow ion Flow
ธุรกจิ การบรหิ ารเงนิ ทุนหมุนเวียน

5

การจดั ซ้อื จดั หา

6

การจดั ซ้อื จดั หา

การจดั ซ้ือ (Purchasing) และการจดั หา (Supply) เป็ นกิจกรรมหนึ่งที่สําคญั มากอีก
กจิ กรรมหนงึ่ ของโลจสิ ติกส์ (Logistic) ซง่ึ ในการบรหิ ารจดั การโซ่อุปทานกเ็ ลง็ เห็นถงึ ความสาํ คญั ท่ี
จะตอ้ งมีการจดั การในการจดั ซอ้ วตั ถุดบิ (Purchasing Materials) และการจดั หาวตั ถุดบิ (Supply
Materials) ที่ดีมีคุณภาพเพื่อตอบสนองความตอ้ งการของลูกคา้ ที่เปลี่ยนไปจากการเนน้ ท่ีราคา
(Price) ไปเป็ นคุณภาพท่ีดี โดยในการจดั ซ้อื (Purchasing) และการจดั หาจะตอ้ งมีกระบวนการเพอื่
ใชใ้ นการตดั สนิ ใจเลอื กวตั ถุดบิ และตดั สนิ ใจเลอื กผูจ้ ดั จาํ หน่ายวตั ถุดิบ (Supplier) ท่ีมีคุณภาพใน
ราคาท่ียอมรบั ได้ และท่ีสาํ คญั จะตอ้ งมีระบบที่ใชใ้ นการตรวจสอบคุณภาพ ของวตั ถุดิบ และตวั ผูจ้ ดั
จําหน่ายวัตถุดิบ (Supplier) ซึ่งจะเป็ นตวั ที่ส่งผลทําการตน้ ทุน (Cost) รวมของโลจิสติกส์
(Logistic)

7

หลกั การแนวคดิ แบบลนี และการจดั หาจดั ซ้อื

หลกั การแนวคดิ แบบลนี (Lean Thinking) เป็ นอกี หลกั การหนึ่งท่ีหลาย ๆ องคก์ รทวั่ โลก
ใหก้ ารยอมรบั ในการที่ จะลดและกาํ จดั ความสญู เปล่า (Waste) ที่เกดิ ข้นึ ในกระบวนการดาํ เนนิ งาน
ต่าง ๆ ภายในองค์กรและทําใหเ้ กิดการไหลอย่างต่อเน่ือง ซง่ึ ส่งผลใหเ้ กิดการการลดค่าใชจ้ ่าย และ
รอบเวลาในการดาํ เนินงาน ลดค่าใชจ้ ่ายทางดา้ นแรงงาน ลดสนิ คา้ คงคลงั ทาํ ใหส้ ามารถตอบสนอง
ความตอ้ งการของลกู คา้ ไดอ้ ย่างรวดเรว็ เป็ นตน้

ซึ่งหลกั การแนวคิดแบบลีน ไม่ไดจ้ าํ กดั อยู่แค่การกาํ จดั ความสูญเปล่าในกระบวนการใด
กระบวนการหนง่ึ เท่านนั้ แต่ยงั รวมถงึ ทุก ๆ กิจกรรมภายในองคก์ ร ซงึ่ ที่ผ่านมานนั้ หลาย ๆ องคก์ ร
มีการนาํ แนวคดิ แบบลนี ไปใชใ้ นกระบวนการผลติ อย่างแพร่หลาย

8

หลกั การแนวคดิ แบบลนี และการจดั หาจดั ซ้อื

การจดั ซื้อจดั หาแบบทว่ั ไป การจัดซื้อจัดหาแบบลนี (Lean)

1. มีจำนวนผสู้ ่งมอบวตั ถุดิบ (Supplier) หลำยรำย 1. มีจำนวนผูส้ ่งมอบวตั ถุดิบ (Supplier) น้อยรำย โดย
แบ่งกลุ่มของผูส้ ่งมอบวตั ถุดิบออกเป็นลำดบั ช้นั ตำมเกณฑท์ ่ี
กำหนดเพ่ือง่ำยต่อกำรพิจำรณำหำผู้ส่ งมอบวัตถุดิบที่
เหมำะสม

2. มีขอ้ จำกดั ทำงดำ้ นควำมรู้ควำมเขำ้ ใจในเร่ืองสำย 2. มีควำมพยำยำมในกำรสร้ำงสรรคเ์ ครือข่ำยของกำรผลิตให้

ธำรคุณค่ำ (Value Stream) มีควำมยดื หยนุ่

3. มีควำมสัมพนั ธ์กบั ผสู้ ่งมอบวตั ถุดิบแบบหลวมๆ 3. มีควำมสัมพันธ์กับผู้ส่งมอบวตั ถุดิบในเชิงลึก และมี

และไม่มีขอ้ ตกลงระยะยำว ขอ้ ตกลงระยะยำว

4. กำรเจรจำต่อรองกบั ผสู้ ่งมอบวตั ถุดิบเป็นแบบ ผู้ 4. กำรรักษำผลประโยชนร์ ะหวำ่ งกนั เป็นแบบผชู้ นะ-ผชู้ นะ

ชนะ-ผแู้ พ้ (Win-Lose) (Win-Win)

9

หลกั การแนวคดิ แบบลนี และการจดั หาจดั ซ้อื

การจดั ซื้อจดั หาแบบทว่ั ไป การจดั ซื้อจดั หาแบบลนี (Lean)

5. มีขอ้ จำกดั ทำงดำ้ นกำรแลกเปลี่ยนขอ้ มูลข่ำวสำร 5. เป็นกำรสื่อสำรแบบสองทำง มีส่วนร่วมในกำรแกไ้ ข
ซ่ึงกนั และกนั ปัญหำท่ีเกิดข้ึน และพฒั นำเทคโนโลยใี หม่ร่วมกนั

6. ผสู้ ่งมอบวตั ถุดิบไม่ไดร้ ับกำรตรวจสอบยนื ยนั 6. ผสู้ ่งมอบวตั ถุดิบไดร้ ับกำรตรวจสอบยนื ยนั คุณภำพของ
คุณภำพของสินคำ้ สินคำ้

7. ตอ้ งทำกำรตรวจสอบคุณภำพของสินคำ้ จำกผสู้ ่ง 7. ทำกำรตรวจสอบคุณภำพและขอ้ จำกดั ของสินคำ้ ต้งั แต่อยู่
มอบวตั ถุดิบก่อนเสมอ ในกระบวนกำรผลิตของผสู้ ่งมอบวตั ถุดิบ

8. ทำกำรตดั สินใจเลือกซ้ือสินคำ้ โดยอิงรำคำของ 8. ทำกำรตดั สินใจเลือกซ้ือสินคำ้ โดยอิงคุณภำพและรำคำ
สินคำ้ เป็นหลกั ควบคู่กนั

9. ผสู้ ่งมอบวตั ถุดิบไม่ใหค้ วำมร่วมมือในกำรแกไ้ ข 9. มีขอ้ ตกลงร่วมกนั ในกำรปรับปรุงคุณภำพอยำ่ งต่อเน่ือง
ปัญหำหรือกำรปรับปรุง โดยกำรประสำนร่วมมือกบั ผสู้ ่งมอบวตั ถุดิบในกำรปรับปรุง
กระบวนกำร

10

การจดั การคลงั สนิ คา้

11

การจดั การคลงั สนิ คา้

การจดั การคลงั สนิ คา้ (Warehouse Management) เป็ นการจดั การในการ
รบั การจดั เก็บ หมายถึง การจดั ส่งสินคา้ ใหผ้ ูร้ บั เพ่ือกิจกรรมการขาย เป้ าหมาย
หลกั ในการบริหารดาํ เนินธุรกิจ ในส่วนที่เกี่ยวขอ้ งกบั คลงั สินคา้ ก็เพ่ือใหเ้ กิดการ
ดาํ เนินการเป็ นระบบใหค้ ุม้ กบั การลงทุน การควบคุมคุณภาพของการเกบ็ การหยบิ
สนิ คา้ การป้ องกนั ลดการสญู เสยี จากการ ดาํ เนินงานเพอ่ื ใหต้ น้ ทุนการดาํ เนินงาน
ตาํ่ ที่สดุ และการใชป้ ระโยชนเ์ ตม็ ที่จากพ้นื ท่ี

12

การจดั การคลงั สนิ คา้ กบั โซ่อปุ ทาน

การจดั การคลงั สนิ คา้ เกยี่ วขอ้ งกบั ประสทิ ธิภาพและประสทิ ธิผลของการจดั การความสมั พนั ธ์
ของตน้ ทุนท่ีเพมิ่ ข้ึนหรอื ลดลงกบั ปริมาณสนิ คา้ ท่ีจะเกบ็ ในคลงั เพอื่ สนองตอบต่อความพงึ พอใจของ
ลกู คา้ ต่อไป โดยการจดั การคลงั สนิ คา้ จะช่วยเพม่ิ ประสทิ ธิภาพใหโ้ ซอ่ ปุ ทาน

1. การจดั การคลงั สนิ คา้ (Warehouse) จะช่วยสนบั สนุนการผลติ (Manufacturing Support)
โดยคลงั สนิ คา้ จะทําหนา้ ที่ในการรวบรวมวตั ถุดิบในการผลิตช้ินส่วน และส่วนประกอบ

ต่าง ๆ จากผูข้ าย ปัจจยั การผลติ เพอื่ สง่ ป้ อนใหก้ บั โรงงานเพอ่ื ผลติ เป็ นสนิ คา้ สาํ เรจ็ รปู ต่อไป เป็ น
การช่วยลดตน้ ทุนในการจดั เกบ็ สนิ คา้

2. คลงั สนิ คา้ (Warehouse) เป็ นท่ีผสมผลติ ภณั ฑ์ (Mix Warehouse)
ในกรณีท่ีมีการผลิตสนิ คา้ จากโรงงานหลายแห่งโดยอยู่ในรูปของคลงั สนิ คา้ กลาง จะทํา

หนา้ ท่ีรวบรวมสนิ คา้ สาํ เรจ็ รปู จากโรงงานต่าง ๆ ไวใ้ นท่ีเดยี วกนั เพอื่ ส่งมอบใหล้ ูกคา้ ตามตอ้ งการ
ข้นึ อยูก่ บั ลูกคา้ แต่รายว่าตอ้ งการสนิ คา้ จากโรงงานใดบา้ ง

13

การจดั การคลงั สนิ คา้ กบั โซ่อปุ ทาน

3. คลงั สนิ คา้ (Warehouse) เป็ นท่ีรวบรวมสนิ คา้ (Consolidation Warehouse)
ในกรณที ่ีลกู คา้ ตอ้ งการซ้อื สนิ คา้ จาํ นวนมากจากโรงงานหลายแห่ง คลงั สนิ คา้ จะช่วยรวบรวม

สนิ คา้ จากหลายแหล่งเพอื่ จดั เป็ นขนสง่ ขนาดใหญ่หรอื ทาํ ใหเ้ ต็มเที่ยว ซงึ่ ช่วยประหยดั ค่าขนส่ง

4. คลงั สนิ คา้ (Warehouse) ใชใ้ นการแบ่งแยกสนิ คา้ ใหม้ ีขนาดเลก็ ลง (Break Bulk Warehouse)
ในกรณที ่ีการขนส่งจากผูผ้ ลติ มีหบี ห่อหรอื พาเลตขนาดใหญ่ คลงั สนิ คา้ จะเป็ นแหล่งที่ช่วยใน

การแบ่งแยกสนิ คา้ ใหม้ ีขนาดเลก็ ลงเพอื่ สง่ มอบใหก้ บั ลกู คา้ รายย่อยต่อไป

14

คลงั สนิ คา้ กบั โลจสิ ติกส์

การจดั ซ้อื สนิ คา้ คงคลงั มาในคุณสมบตั ิท่ีตรงตาม
ความตอ้ งการ ปรมิ าณเพยี งพอ ราคาเหมาะสม ทนั เวลาท่ี
ตอ้ งการโดยซ้อื จากผูข้ ายที่ไวว้ างใจได้ และนาํ ส่งยงั สถานท่ี
ที่ถูกตอ้ งตามหลกั การจดั ซ้ือท่ีดีที่สุด สินคา้ คงคลงั ใน
คลงั สินคา้ จะตอ้ งสามารถมีสินคา้ คงคลงั บริการลูกคา้ ใน
ปรมิ าณท่ีเพยี งพอ และทนั ต่อการความตอ้ งการของลูกคา้
เสมอ การจดั การโลจสิ ติกสจ์ งึ เขา้ มามีบทบาทสาํ คญั ของ
การจดั การคลงั สนิ คา้ ดว้ ย

15

คลงั สนิ คา้ กบั โลจสิ ตกิ ส์

การจดั การโลจสิ ติกสจ์ ะเนน้ ไปท่ีการเชอื่ มโยงระหว่างกจิ กรรมตง้ั แต่ขน้ั ตอนในการจดั หาวตั ถดุ ิบ
( Raw Material) สนิ คา้ (Goods) และบรกิ าร (Services) การเคลอ่ื นยา้ ยจากตน้ ทาง (Source of
Origin) ไปยงั ผูบ้ ริโภคปลายทาง (Final Destination) ไดท้ นั เวลา (Just in Time) และมี
ประสทิ ธิภาพ โดยมีการสรา้ งระบบเครอื ข่ายคอมพวิ เตอร์ การแปลกเปลย่ี นขอ้ มูลทางอเิ ลก็ ทรอนิกส์ และ
ตดิ ตง้ั ซอฟทแ์ วรท์ ี่ทนั สมยั เพอ่ื ช่วยในการบรหิ ารจดั การ

นอกจากน้ี การเคล่ือนยา้ ยสินคา้ ในความหมายของโลจสิ ติกสย์ งั ครอบคลุมถึงการขนส่งสนิ คา้
(Cargoes Carriage) การเก็บรกั ษาสนิ คา้ (Warehousing) และการกระจายสนิ คา้ (Cargoes
Distribution) กระบวนการท่ีเกยี่ วขอ้ งกบั การจดั ซ้อื (Procurement) และกระบวนการท่ีเกย่ี วขอ้ งกบั
การคาดคะเนของตลาด (Market Predict)

16

คลงั สนิ คา้ กบั โลจสิ ติกส์

เป้ าหมายที่สาํ คญั

Speed Delivery Information Flow
Physical Flow Value Added

Cargo Handling & Carriage Cost

17

การพฒั นาประสทิ ธิภาพการจดั การคลงั สนิ คา้

โดยแนวทางในการปรบั ปรงุ และพฒั นาคลงั สนิ คา้ และศนู ยก์ ระจายสนิ คา้ ที่บรษิ ทั และองคก์ ร
ต่าง ๆ ควรเลอื กใช้ เพอ่ื ยกระดบั กระบวนการทาํ งานโลจสิ ตกิ ส์ ไดแ้ ก่

1. Drop-Shipping
การลดภาระสินคา้ ที่ผ่านคลงั สินคา้ เป็ นวิธีการวางแผนจดั หาวตั ถุดิบจากซพั พลายเออร์

หรือการวางแผนการผลิตของโรงงานใหเ้ สร็จทนั การใชง้ าน โดยเม่ือมีความตอ้ งการในตวั สินคา้
เกดิ ข้นึ สนิ คา้ จะถูกสง่ มอบโดยตรงจากซพั พลายเออรถ์ งึ โรงงาน หรอื ส่งมอบตรงจากโรงงานถงึ ลกู คา้

2. Cross-Docking
การสง่ ผ่านสนิ คา้ เขา้ คลงั เป็ นอกี วิธีการหน่งึ ท่ีช่วยใหป้ ระสทิ ธิภาพดา้ นคลงั สนิ คา้ ของบรษิ ทั

สงู ข้นึ จะถูกส่งเขา้ มาในคลงั สนิ คา้ เพยี งชว่ั คราว เป็ นช่วงระยะเวลาสนั้ ๆ เพอื่ ลาํ เลยี งข้นึ รถขนส่งรวม
กบั สนิ คา้ อน่ื ๆ ท่ีอาจมีการส่งเขา้ มาในช่วงระยะเวลาไล่เลยี่ กนั

18

การพฒั นาประสทิ ธิภาพการจดั การคลงั สนิ คา้

3. การปรบั ปรงุ กระบวนการทาํ งานภายใน
• การรวมคลงั สนิ คา้ ใหเ้ หลอื นอ้ ยลงใหม้ ีลกั ษณะเป็ นศนู ยก์ ระจายสนิ คา้ (Distribution Center:

DC) ในแต่ละพ้นื ที่ ทาํ ใหเ้ กดิ ความสะดวกในแงข่ องกาบรหิ ารและการขนสง่
• การจดั ทาํ 5ส. หรือกจิ กรรมการปรบั ปรุง การสะสางสต็อก หรอื วสั ดุอุปกรณต์ ่าง ๆ ที่ไม่ไดก้ ่อ

ประโยชนแ์ ลว้ ออกจากคลงั สนิ คา้ , การทาํ ความสะอาดภายในคลงั สนิ คา้ ใหส้ ามารถใชง้ านไดเ้ ต็ม
ประสทิ ธิภาพ และลดความเสยี่ งต่าง ๆ
• การพฒั นารปู แบบและวิธีการจดั วางสนิ คา้ ใหม่ โดยการกาํ หนดพ้นื ที่ตงั้ ตามลาํ ดบั ความสาํ คญั
เชิงปริมาณเขา้ ออก หรอื ลกั ษณะการใชง้ านคลงั สนิ คา้ หรอื เรยี กว่า รูปแบบในการจดั เกบ็ สนิ คา้
ภายในคลงั สนิ คา้ แบบโซน ABC
• การจดั หาอุปกรณข์ นถ่ายวสั ดุ หรืออุปกรณ์ขนยา้ ยที่เหมาะสม พรอ้ มทง้ั ปรบั เปลี่ยนระบบการ
จดั เกบ็

19

เทคโนโลยสี ารสนเทศ

การจดั การคลงั สนิ คา้ และ โลจสิ ติกส์ (logistics)

20

เทคโนโลยสี ารสนเทศ

เทคโนโลยสี ารสนเทศ

ระบบบารโ์ คด้ ระบบ RFID ระบบ EDI

21

เทคโนโลยสี ารสนเทศ

ระบบบารโ์ คด้

การประยุกต์ใชร้ ะบบบาร์โคด้ โดยสินคา้ ต่าง ๆ ที่เขา้ ออก และจดั เก็บภายใน
คลงั สนิ คา้ จะใชร้ ะบบบารโ์ คด้ ในการระบุตวั สนิ คา้ และบรรจุภณั ฑเ์ พอื่ ขนยา้ ย และจดั เก็บ การ
ปรบั ปรงุ คลงั สนิ คา้ ดว้ ยวิธีน้จี ะทาํ ใหก้ ารทาํ งานดา้ นเอกสาร และการตรวจเชก็ ตรวจนบั ต่าง ๆ
ภายในคลงั สนิ คา้ สามารถทาํ ไดร้ วดเรว็ ข้นึ

22

เทคโนโลยสี ารสนเทศ

ระบบ RFID

อาศยั คล่ืนวิทยุแทนคล่ืนแสง และสามารถ
อ่านขอ้ มูลในระยะไกลโดยไม่จาํ เป็ นตอ้ งสมั ผสั สินคา้
มีความละเอียด และสามารถบรรจุขอ้ มูลไดม้ ากกว่า
ซง่ึ ทําใหส้ ามารถแยกความแตกต่างของสินคา้ แต่ละ
ช้นิ แมจ้ ะเป็ น SKU (Stock Keeping Unit-ชนิด
สินคา้ ) เดียวกนั ก็ตาม สามารถอ่านขอ้ มูลไดพ้ รอ้ ม
กนั หลาย ๆ แถบ RFID

23

เทคโนโลยสี ารสนเทศ

ระบบ EDI

ร ะ บ บ แ ล ก เ ป ล่ี ย น แ ล ะ ส่ ง ข ้อ มู ล ท า ง
อเิ ลก็ ทรอนิกส์ การประยุกต์ใชร้ ะบบ EDI น้ีจะทาํ
ใหก้ ารรบั และส่งมอบสนิ คา้ จากซพั พลายเออร์ และ
ลูกคา้ สามารถทําไดร้ วดเร็ว ท่ีสําคญั สามารถ
เตรียมการต่าง ๆ ทงั้ ในเรื่องของพ้ืนที่ อุปกรณ์
และพธิ ีการรบั สง่ สนิ คา้ ต่าง ๆ ไดล้ ่วงหนา้

24

การบรหิ ารคลงั สนิ คา้

25

การบรหิ ารคลงั สนิ คา้

การบรหิ ารคลงั สนิ คา้ เป็ นสงิ่ ท่ีจาํ เป็ นสาํ หรบั ธุรกจิ เพราะจดั เป็ นสนิ ทรพั ยห์ มุนเวียน
รายการหนงึ่ ซง่ึ ธุรกจิ พงึ มีไวเ้ พอ่ื ใหก้ ารผลติ หรอื การขาย สามารถดาํ เนนิ ไปไดอ้ ยา่ งราบรนื่

1. การเก็บทรพั ยากรไวใ้ ชใ้ นปั จจุบนั หรือในอนาคต เพื่อใหก้ ารดําเนินการของ
กจิ การดาํ เนนิ ไปอย่างราบรน่ื ผ่านการวางแผนกาํ หนดปรมิ าณสนิ คา้ คงคลงั ท่ีเหมาะสม

2. การจดั การต่างๆ ที่เก่ียวกบั รายการสินคา้ ในคลงั ตง้ั แต่รวบรวม จดบนั ทึก
สนิ คา้ เขา้ -ออก การควบคุมใหม้ ีสนิ คา้ คงเหลอื ในปรมิ าณท่ีเหมาะสม มีระเบยี บ เพอื่ ใหส้ นิ คา้ ที่
มีอยู่ตรงตามความตอ้ งการของผูบ้ รโิ ภค

26

การบรหิ ารคลงั สนิ คา้

วตั ถปุ ระสงคข์ องการบรหิ าร
สนิ คา้ คงคลงั

ความประหยดั ความสมดลุ ของอุป เพอ่ื ป้ องกนั ความผนั
สงคแ์ ละอุปทาน แปรในการซ้อื ขาย

27

การนาํ เทคนคิ มาบรหิ ารคลงั สนิ คา้

MRP การวางแผนความตอ้ งการวตั ถดุ บิ

เป็ นการวางแผนความตอ้ งการเกยี่ วกบั วตั ถุดบิ ทงั้ หมดที่จะนาํ มาผลติ เป็ น
ผลิตภณั ฑ์ เป็ นเทคนิคท่ีทําใหก้ ารไหลเวียนของวถั ุดิบมีประสิทธิภาพโดยจะใช้
ระบบคอมพิวเตอร์และสารสนเทศในการคํานวณปริมาณและเวลาท่ีตอ้ งการ
วตั ถดุ บิ นน้ั

เพอ่ื ใหส้ ามารถสง่ั ซ้อื ไดต้ ามปริมาณและเวลาท่ีตอ้ งการ ซงึ่ MRP นนั้ ถอื
เป็ นระบบผลกั (Push System) คือ เราวางแผนว่าเราจะผลติ เท่าไหร่ แลว้ เรา
ตอ้ งการวตั ถุดิบเท่าไหร่แลว้ เราจึงสงั่ วตั ถุดิบเขา้ มา (หรือการสง่ั เม่ือมีความ
ตอ้ งการเท่านนั้

28

การนาํ เทคนคิ มาบรหิ ารคลงั สนิ คา้

MRP วตั ถปุ ระสงคแ์ ละประโยชนข์ อง MRP

1. ลดปรมิ าณวสั ดคุ งคลงั
2. ลดเวลาในการผลติ และจดั สง่ ผลติ ภณั ฑ์
3. สามารถผลติ สนิ คา้ ไดต้ ามOrder ที่ลกู คา้ สง่ั และส่งมอบไดท้ นั
ตามที่ลกู คา้ กาํ หนด
4. สามารถตอบสนองการเปลยี่ นแปลงท่ีรวดเรว็ ของตลาด

29

การนาํ เทคนคิ มาบรหิ ารคลงั สนิ คา้

MRP กระบวนการของ MRP

จะเริ่มจากบริษทั ไดร้ บั คําสง่ั ซ้ือหรือมีการประมาณความต้องการ
(พยากรณย์ อดขาย) ในแต่ละช่วงเวลา จะทาํ การประมวลผลดว้ ยระบบ Com โดย
ใชข้ อ้ มูลเหล่าน้ใี นการจดั ทาํ MPS (Master Production Schedule) MPS กจ็ ะ
ใหข้ อ้ มูลกบั ฝ่ ายจดั ซ้ือใหท้ ราบถึงความตอ้ งการวตั ถุดิบแต่ละตัวตามรายการ
BOM (Bill of Material) และตรวจเช็คปริมาณวตั ถุดิบที่ยงั มีอยู่ในโกดงั
(Inventory Record หรอื On-hand Inventory) เพอื่ ผลติ ตามจาํ นวนท่ีลูกคา้
ตอ้ งการ

30

การนาํ เทคนคิ มาบรหิ ารคลงั สนิ คา้

EOQ ปรมิ าณการสงั่ ซ้อื ที่ประหยดั

EOQ คือ ปรมิ าณการสง่ั ซ้อื ท่ีประหยดั โดยการสง่ั ซ้อื สนิ คา้ ในแต่ละครงั้ จะสง่ั ใน
ปริมาณหรือจาํ นวนท่ีทาํ ใหค้ ่าใชจ้ า่ ยรวมตาํ่ ที่สดุ ซงึ่ ค่าใชจ้ า่ ยรวมนน้ั เกิดจากค่าใชจ้ า่ ย
ในการสงั่ ซ้อื (Ordering Cost) และค่าใชจ้ า่ ยในการจดั เกบ็ สนิ คา้ (Carrying Cost)
(ค่าใชจ้ า่ ยสองตวั น้จี ะแปรผกผนั กนั )

31

การนาํ เทคนคิ มาบรหิ ารคลงั สนิ คา้

EOQ ขอ้ จาํ กดั ของ EOQ

1. ความตอ้ งการสนิ คา้ มีปรมิ าณแน่นอน
2. ระยะเวลาในการสงั่ ซ้อื จนกระทงั่ ไดร้ บั สนิ คา้ (Lead time) มีระยะเวลาแน่นอน
3. ตน้ ทุนในการสง่ั ซ้อื สนิ คา้ คงท่ี
4. ราคาสนิ คา้ ต่อหน่วยคงที่
5. ไม่มีการสง่ คนื สนิ คา้
6. ไม่มี Discount มาเกยี่ วขอ้ ง
7. การสงั่ ซ้อื ทุกครง้ั จะไดร้ บั สนิ คา้ โดยการจดั สง่ เพยี งครง้ั เดยี ว
8. สนิ คา้ ไม่มีการขาด stock

32

การนาํ เทคนคิ มาบรหิ ารคลงั สนิ คา้

EOQ ประโยชน์ ของ EOQ

1. ทาํ ใหก้ ิจการสามารถเผชิญกบั ความผนั แปรของ Demand ได้ โดยไม่ทาํ
ใหเ้ กดิ ปัญหาการขาด Stock ช่วยลดตน้ ทุนสนิ คา้ เนอื่ งจากการสง่ั ซ้อื ในปรมิ าณมาก

2. ช่วยประหยดั ตน้ ทุนการสงั่ ซ้อื กระบวนการผลติ ดาํ เนนิ ไปอย่างสมาํ่ เสมอ
ไม่หยุดชะงกั

33

สนิ คา้ คงคลงั

สนิ คา้ คงคลงั (Inventory) หมายถงึ วสั ดหุ รอื สนิ คา้ ต่างๆ ทเี่ กบ็ ไวเ้ พอ่ื ใช้
ประโยชน์ในการดาํ เนินงาน อาจเป็ นการดําเนินงานผลิต ดาํ เนินการขาย หรือ
ดาํ เนนิ งานอนื่ ๆ สนิ คา้ คงคลงั แบ่งไดเ้ ป็ น 4 ประเภทใหญๆ่

การมีสนิ คา้ คงคลงั มากเกินไปอาจเป็ นปัญหากบั ธุรกิจ ทง้ั ในเร่ืองตน้ ทุน
การเก็บรกั ษาที่สูง สินคา้ เสื่อมสภาพ หมดอายุ ลา้ สมยั ถูกขโมย หรือสูญหาย
นอกจากน้ียงั ทําใหส้ ูญเสียโอกาสในการนําเงินที่จมอยู่กบั สินคา้ คงคลงั น้ีไปหา
ประโยชนใ์ นดา้ นอนื่ ๆ

34

สนิ คา้ คงคลงั

ประเภทสนิ คา้ คงคลงั

วตั ถุดบิ งานระหว่างทาํ วสั ดซุ อ่ มบาํ รงุ สนิ คา้ สาํ เรจ็ รปู

ช้นิ สว่ นที่ซ้อื มาใชใ้ นการ คอื ช้ินงานที่อยู่ในขนั้ ตอน ช้ินสว่ นหรอื อะไหล่ คือปัจจยั การผลติ ท่ีผ่าน
ผลติ การผลติ เครอ่ื งจกั รท่ีสาํ รองไวเ้ ผอื่ ทุกกระบวนการผลติ
เปลย่ี นเม่ือช้นิ สว่ นเดมิ ครบถว้ นพรอ้ มที่จะขาย
เสยี หรอื หมดอายุการใช้
ใหล้ กู คา้ ได้
งาน
35

ประโยชนข์ องสนิ คา้ คงคลงั

1. เป็ นการตอบสนองความตอ้ งการของลูกคา้ ที่ประมาณการไวใ้ นแต่ละช่วงเวลา

ทงั้ ในฤดกู าล และนอกฤดกู าล โดยธรุ กจิ ตอ้ งเกบ็ สนิ คา้ คงคลงั ไวใ้ นคลงั สนิ คา้
2. เป็ นการรกั ษาการผลิตใหม้ ีอตั ราคงที่สมํ่าเสมอ เพื่อรกั ษาระดบั การว่าจา้ ง

แรงงาน การเดนิ เครอ่ื งจกั ร ฯลฯ ใหส้ มาํ่ เสมอไดโ้ ดยจะเกบ็ สนิ คา้ ที่จาํ หน่ายไม่หมดในช่วง
ท่ีจาํ หน่ายไดไ้ ม่ดี ไวจ้ าํ หน่ายตอนช่วงเวลาที่ลูกคา้ หรือผูบ้ รโิ ภคมีความตอ้ งการ ซง่ึ ในช่วง

เวลานนั้ อาจจะผลติ ไม่ทนั การจาํ หน่าย

3. ทาํ ใหธ้ ุรกจิ ไดส้ ่วนลดปรมิ าณ (Quantity Discount) จากการจดั ซ้อื สินคา้
จาํ นวนมากต่อครง้ั เพอ่ื เป็ นการป้ องกนั การเปล่ยี นแปลงราคา และผลกระทบจากเงนิ เฟ้ อ
เม่ือสนิ คา้ ในทอ้ งตลาดมีราคาเพม่ิ สงู ข้นึ

36

ประโยชนข์ องสนิ คา้ คงคลงั

4.ป้ องกนั สนิ คา้ ขาดมือ ดว้ ยสนิ คา้ เผื่อขาดมือ เม่ือเวลารอคอยล่าชา้ หรือบงั เอญิ
ไดค้ าํ สงั่ ซ้อื เพมิ่ ข้นึ อยา่ งกะทนั หนั

5.ทําใหก้ ระบวนการผลิตสามารถดําเนินการต่อเน่ืองอย่างราบรื่น ไม่มีการ
หยุดชะงกั อนั เนอ่ื งจากของขาดมือ จนทาํ ใหเ้ กดิ ความเสยี หายแก่กระบวนการผลติ ซง่ึ จะทาํ
ใหค้ นงานว่างงาน เครอื่ งจกั รถกู ปิ ด หรอื ผลติ ไม่ทนั คาํ สงั่ ซ้อื ของลกู คา้

37

การขนสง่

38

ความหมายของการขนสง่

การขนสง่ (Transportation)

จดุ A จดุ B จดุ C จุด D
สินค้า สินค้า

คําว่า “การขนส่ง (Transportation)”ความหมายโดยรวมหมายถึง
การเคลื่อนยา้ ยคน (People) สินคา้ (Goods)หรือบริการ (Services) จาก
ตาํ แหน่งหนงึ่ ไปยงั อกี ตาํ แหน่งหนงึ่

39

เป้ าหมายของการจดั การการขนส่ง

เพอื่ ลดตน้ ทุน
ถือเป็ นเป้ าหมายยอดนิยมของการจดั การดา้ นโลจสิ ติกส์ทุกกิจกรรม รวมทง้ั การขนส่งดว้ ย

โดยอาจจะเป็ นค่านา้ํ มนั เช้ือเพลงิ ค่าแรงงาน หรอื ค่าบาํ รงุ รกั ษารถบรรทุก
เพอ่ื เพมิ่ ประสทิ ธิภาพ

อาจตง้ั เป้ าหมายว่าเม่ือมีการจดั การการขนส่งท่ีดดี ว้ ยจาํ นวนทรพั ยากรที่เท่าเดิม ประสทิ ธิภาพ
การทาํ งานจะสงู ข้นึ เช่น จาํ นวนรถบรรทุกและพนกั งานเท่าเดมิ แต่สง่ สนิ คา้ ใหล้ กู คา้ ไดม้ ากข้นึ

เพอ่ื สรา้ งความพงึ พอใจ
อาจตง้ั เป้ าหมายว่าเมื่อจดั การการขนส่งไดด้ ีขอ้ ตาํ หนิติเตียนจากลกู คา้ จะลดนอ้ ยลงจนหมดส้นิ

ไป ทาํ ใหล้ กู คา้ มีความพอใจในบรกิ าร

40

เป้ าหมายของการจดั การการขนส่ง

เพอื่ ลดตน้ ทุน
อาจตงั้ เป้ าหมายว่าเม่ือมีการจดั การการขนสง่ ที่ดจี ะสามารถส่งมอบสนิ คา้ ใหแ้ ก่ลกู คา้ ไดร้ วดเรว็

ข้นึ โดยเฉพาะอย่างยงิ่ รวดเรว็ กว่าคู่แข่ง

เพอ่ื ลดตน้ ทุน
อาจจะตงั้ เป้ าหมายว่าเม่ือมีการจดั การการขนส่งท่ีดจี ะสามารถสรา้ งรายไดเ้ พม่ิ ใหแ้ ก่บริษทั ไม่

ว่าจะเป็ นจากกล่มุ ลกู คา้ เดมิ ที่ยอมจา่ ยแพงข้นึ เพอ่ื แลกกบั บรกิ ารท่ีรวดเรว็ ข้นึ พเิ ศษข้นึ

เพอ่ื ลดตน้ ทุน
อาจจะไม่ใช่เป้ าหมายหลกั สาํ หรบั บริษทั ขนส่งในการลงทุนปรบั ปรงุ ระบบการจดั การการขนส่ง

แต่กม็ ีความสาํ คญั ไม่นอ้ ย

41

ประเภทของการขนส่ง

ทางรถยนต์ ทางรถไฟ ทางนา้ํ ทางอากาศ

42

ทางเลอื กของการขนสง่

1 ทางรถยนต์ เป็ นรปู แบบการขนส่งท่ีมีปรมิ าณสงู ท่ีสดุ และเป็ นรปู แบบการขนส่งหลกั ท่ี
2 ทางรถไฟ หล่อเล้ยี งสงั คมและชมุ ชนมาโดยตลอด
3 ทางนา้ํ
4 ทางอากาศ สินคา้ ท่ีขนส่งทางรางมกั จะเป็ นสินคา้ ที่มีการขนยา้ ยคราวละมากๆ เช่น
ขา้ ว นาํ้ ตาล ปูนซเี มนต์ ถ่านหนิ กา๊ ซและผลติ ภณั ฑป์ ิ โตรเลยี ม

สินคา้ ท่ีขนส่งมกั เป็ นสนิ คา้ ที่มีอายุนาน และเหมาะสาํ หรบั ขนส่งทางไกล
ระหว่างประเทศ มีค่าใชจ้ า่ ยท่ีตา่ํ แต่ใชร้ ะยะเวลาเดนิ นาน

เป็ นรูปแบบการขนส่งท่ีไปไดไ้ กลท่ีสุดและรวดเร็วท่ีสุด แต่มีตน้ ทุนต่อ
หน่วยแพงท่ีสดุ

43

การสรา้ งโครงข่ายการขนสง่

การสรา้ งโครงข่ายการขนส่ง

การใชศ้ นู ยก์ ลางกระจายสนิ คา้ การใชก้ ารขนส่งหลายรปู แบบ

ล ด เ ส ้น ท า ง ก า ร ข น ส่ ง จํา น ว น ม า ก แ ล ะ ไม่ไดม้ ีเฉพาะการขนส่งทางถนนโดยรถ
สลบั ซบั ซอ้ น ใหเ้ หลือโครงข่ายการขนส่งนอ้ ยลงและ เท่านน้ั แต่เพอื่ ใหเ้ หมาะสมกบั สนิ คา้ บางชนิด เพอื่ ให้
เรียบง่ายข้ึน ทาํ ใหบ้ ริหารจดั การเสน้ ทางง่ายข้ึน เปิ ด ตอบสนองต่อความตอ้ งการของลกู คา้ ในอนาคต
โอกาสให้เกิดการ Consolidate สินค้าให้เต็มคนั
รถบรรทุก 44

Beer Game

45

เบยี รเ์ กม Beer Game

ตวั อย่างแผนผงั การไหล เบยี รเ์ กม

46

เบยี รเ์ กม Beer Game คาํ อธิบายเบยี รเ์ กม

out in Out order : คาํ สงั่ ซอ่ื กรณสี ่งไปยงั อกี กล่ม
In order : คาํ สงั่ ซอ่ื กรณรี บั มาจากอกี กล่มุ
Warehouse
Warehouse : คลงั จดั เกบ็ สนิ คา้
in out
Out going : สนิ คา้ ที่ส่งออกไปยงั อกี กล่มุ
Retailer กล่มุ คา้ ปลกี In ingoing : สนิ คา้ ท่ีรบั เขา้ มาอกี กล่มุ

กลุ่ม : กลุ่มคา้ ปลีก(Retailer) กลุ่มคา้ ส่ง(Wholesaler)
กล่มุ กระจายสนิ คา้ (Distributor) กล่มุ โรงงาน (Factory)

47

เบยี รเ์ กม Beer Game

วิธีการเล่นเบยี รเ์ กม

1.คนตาํ แหน่ง 1 ทาํ การรบั ออเดอรจ์ ากมุมขวาบน (in order) คนตาํ แหน่ง 2,3 และ 4 ทาํ การเขยี น
ออเดอรแ์ ลว้ นาํ ไปวางมุมซา้ ยบน (out order)
2.คนตาํ แหน่ง 1,2,3,4 ทาํ การจดั ออเดอรแ์ ลว้ นาํ ไปวางไวท้ ี่มุมขวาล่าง (out)
3.ทาํ การตรวจสอบจาํ นวนสนิ คา้ แลว้ ใครไปในใบตรวจสอบสนิ คา้
4.คนตาํ แหน่ง 1,2,3,4 ทาํ การสงั่ ออเดอร์ แลว้ นาํ ใบสง่ั ไปวางไวบ้ นมุมซา้ ยบน (out order)
5.ทาํ การเอาสนิ คา้ จากคนตาํ แหน่งถดั ไปของเกบ็ ในคลงั สนิ คา้
6.ทาํ ซา้ํ ขอ้ 1,2,3,4,5 ตามระดบั โดยจบขน้ั ตอนที่ 5 เท่ากบั 1 รอบการเล่น หรอื 1 week ในใบคาํ
สง่ั ซ้อื
*หมายเหตุ ในแต่ละครง้ั ขน้ั ตอนกรรมการจะเป็ นคนออกคาํ สงั่ ใหเ้ ปลยี่ นขน้ั ตอนเอง

48

เบยี รเ์ กม Beer Game

ตวั อย่างแผนผงั การไหล เบยี รเ์ กม

out in out in out in out in

Warehouse Warehouse Warehouse Warehouse

in out in out in out in out
Factory Distributor Wholesaler Retailer
กล่มุ โรงงาน กล่มุ คา้ สง่ กล่มุ คา้ ปลกี
กล่มุ กระจายสนิ คา้
4 2 1
3

49