เอกภพ

4455

ตอนที่ 2 : จงเลอื กใช้เครือ่ งหมาย / หนา้ ขอ้ ความท่ีถูกและเครือ่ งหมาย X หน้าขอ้ ทผ่ี ิด (4 คะแนน)
1. …………. ในช่วง 10-32 วนิ าทีหลังบิกแบง เอกภพมีแต่อะตอมของไฮโดรเจนและฮีเลยี ม

2. …………. อุณหภมู ขิ องเอกภพจะลดลง หลังจากก่าเนิดของเอกภพ

3. …………. ปจั จุบันเอกภพมีอณุ หภมู ิเฉลี่ยประมาณ 2.73 เคลวิน

4. …………. กาแล็กซรี ุ่นแรกเกิดจากการรวมตัวกนั ของธาตุไฮโดรเจนและฮเี ลียมทเ่ี กดิ จากบิกแบง

เกณฑก์ ารประเมนิ เกณฑ์การตดั สนิ
[ ] ดีเยย่ี ม [ ] ผ่าน
[ ] ดี [ ] ไมผ่ ่าน
[ ] พอใช้
[ ] ปรับปรุง ลงช่ือ ผปู้ ระเมิน
(......................................................)

เกณฑก์ ารประเมนิ

เกณฑ์การประเมนิ ระดบั คุณภาพ
9-10 ดเี ยี่ยม
7-8 ดี
5-6 พอใช้
ปรบั ปรงุ
นอ้ ยกวา่ 5

เกณฑ์การตัดสนิ
ระดับคุณภาพ ดี ข้ึนไป จึงจะพิจารณาผ่านเกณฑก์ ารประเมนิ

4466

แบบฝึกหัดที่ 3
เรอ่ื ง หลักฐานที่สนับสนุนทฤษฎีบิกแบง

ช่ือ.......................................นามสกุล.........................................เลขท.ี่ ...................

ค่าช้แี จง : จงตอบค่าถามต่อไปนี้

1. ใหน้ ักเรยี นบอกหลกั ฐานใดบา้ งท่ีสนบั สนุนทฤษฎีบกิ แบง
ตอบ ...............................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ..........................................
................................................................................................................................................................... .....
............................................................................................................................. ...........................................
2. ข้อมูลการขยายตัวของเอกภพตามกฎของฮบั เบิลใช้สนบั สนนุ ทฤษฎีบกิ แบงอยา่ งไร
ตอบ ...............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...........................................
3. นกั เรยี นทราบได้อย่างไรว่าเอกภพมกี ารขยายตวั อยา่ งตอ่ เน่ือง
ตอบ ...............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. ใครผเู้ สนอการแผ่รังสีไมโครเวฟพน้ื หลังจากอวกาศสนบั สนนุ ทฤษฎีบกิ แบงและใช้วิธีการศกึ ษา อย่างไร
ตอบ ...............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...........................................
............................................................................................................................. ...........................................
5. จากการตรวจสอบการแผร่ ังสีไมโครเวฟพ้นื หลังจากอวกาศพบวา่ ปัจจุบันอณุ หภมู ิเฉล่ียประมาณเท่าไร
ตอบ ...............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...........................................
............................................................................................................................. ...........................................

4477

เกณฑก์ ารประเมนิ เกณฑ์การตดั สนิ
[ ] ดีเยยี่ ม [ ] ผ่าน
[ ] ดี [ ] ไมผ่ า่ น
[ ] พอใช้
[ ] ปรบั ปรงุ ลงชอ่ื ผู้ประเมิน
(......................................................)

เกณฑ์การประเมนิ

เกณฑ์การประเมิน ระดบั คุณภาพ
9-10 ดีเยีย่ ม
7-8 ดี
5-6 พอใช้
ปรบั ปรงุ
น้อยกว่า 5

เกณฑ์การตัดสิน
ระดบั คุณภาพ ดี ขึน้ ไป จงึ จะพจิ ารณาผา่ นเกณฑ์การประเมิน

4488

แบบทดสอบหลังเรยี น

เรอื่ ง เอกภพ รายวชิ า วิทยาศาสตร์ โลกและอวกาศ รหัสวชิ า ว 30104
ชนั้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 4
คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลา 10 นาที

คาชีแ้ จง

1. แบบทดสอบมจี า่ นวน 10 ข้อ เป็นแบบทดสอบชนิดเลือกตอบ 4 ตวั เลอื ก
2. เลอื กคา่ ตอบที่ถกู ต้องทีส่ ุดเพยี งข้อเดยี วแล้วทา่ เครื่องหมาย X ลงในกระดาษคา่ ตอบ

…………………………………………………………

1. หลงั การเกดิ บิกแบงจนถึงปัจจุบนั เอกภพมีการเปลี่ยนแปลงอยา่ งไร
ก. มกี ารเกิดธาตุใหมภ่ ายในเนบิวลาอยตู่ ลอดเวลา
ข. กาแล็กซมี ีการเคล่อื นท่เี ข้าหาจุดก่าเนดิ ของเอกภพ
ค. อุณหภูมลิ ดลงและมีการขยายตัวของเอกภพอย่างต่อเน่ือง
ง. อุณหภมู ิเพิ่มสงู ขน้ึ และมกี ารขยายตัวของเอกภพอย่างต่อเนอื่ ง

2. Cosmic Microwave Background คอื หลกั ฐานทบี่ ่งบอกส่ิงใดต่อไปน้ี
ก. การแผ่รังสหี ลงั บิกแบง
ข. สสารท่ีอยู่ระหว่างกาแล็กซี
ค. ฝุ่นและกา๊ ซในกาแล็กซีทางช้างเผือก
ง. ดาวนิวตรอนมีการหมนุ รอบตวั เร็วข้นึ

3. ข้อใดกล่าวถึงเอกภพไดถ้ ูกตอ้ ง
ก. เอกภพมขี นาดใหญก่ ว่าระบบสุริยะ แต่มขี นาดเล็กกวา่ กาแล็กซี
ข. การขยายตวั ของเอกภพมผี ลทา่ ให้กาแล็กซเี คล่ือนท่ีเขา้ ใกล้กนั มากขึ้น
ค. พลังงานความร้อนทลี่ ดลงหลังจากการเกิดบกิ แบง ท่าใหเ้ กิดอนุภาคมลู ฐานต่าง ๆ
ง. บริเวณท่กี วา้ งใหญ่ไพศาล ประกอบดว้ ย กาแล็กซีสสารระหว่างกาแล็กซแี ละทวี่ า่ ง อยู่รวมกนั ดว้ ย
แรงโนม้ ถว่ งระหว่างมวล

4499

4. กราฟแสดงความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งความเร็วของกาแลก็ ซี A B Cและ D ในการเคล่อื นที่ออกจากการเลก็ ซีทาง
ช้างเผอื กกบั ระยะทางระหว่างกาแลก็ ซี เป็นดังภาพ

การเคลื่อนท่ีออกจากกาแล็กซี 180 BC D
ทางช้างเผือก(Kms-1) 160 A
140 2 2.5
120 0.5 1 1.5
100
ระยะทาง (Mpc)
80
60
40
20

0
0

จากภาพข้อใดถูกต้อง
ก. กาแล็กซี B อยู่หา่ งจากกาแลก็ ซที างชา้ งเผือกมากกวา่ กาแล็กซี A
ข. กาแล็กซี D อยู่ไกลจากกาแล็กซที างช้างเผือกและเคลอ่ื นท่ีชา้ สุด
ค. กาแล็กซี A อยใู่ กล้กาแล็กซีทางช้างเผอื กและเคล่ือนที่เร็วสดุ
ง. เมอ่ื เวลาผ่านไป กาแลก็ ซี C จะอยใู่ กล้กาแล็กซี D มากขนึ้

5. จากกกฎการเคลอื่ นท่ีขอ้ ที่ 3 ของเคพเลอร์ ถ้าดาวเคราะห์ดวงหนงึ่ อย่หู า่ งจากดวงอาทติ ย์ 1.52 หน่วย
ดาราศาสตร์ จะมีคาบการโคจรเป็นเวลากป่ี ี เม่ือก่าหนดใหโ้ ลกอยหู่ ่างจากดวงอาทิตย์ 1 หน่วยดาราศาสตร์
และมคี าบการโคจรเป็นเวลา 1 ปี

ก. 0.39 ปี
ข. 1.87 ปี
ค. 2.55 ปี
ง. 3.20 ปี

6. เมื่อเรม่ิ ต้นการเกิดบิกแบง เมอ่ื เวลาผา่ นไป 10-32 วินาที เอกภพมอี ุณหภูมิเท่าไร
ก. 1 x 1027 เคลวนิ
ข. 5 X 1027 เคลวนิ
ค. 1 x 103 เคลวิน
ง. 5 x 103 เคลวนิ

5500

7. ข้อใดกล่าวถึงเหตกุ ารณใ์ นช่วง 3 นาที หลงั บิกแบงได้ถูกต้อง
ก. มีอนุภาคมูลฐานเกดิ ขน้ึ
ข. อนภุ าคควาร์กบางชนดิ รวมตวั กัน
ค. อนภุ าคมูลฐานและปฏิอนุภาครวมตวั กนั เกิดกระบวนการประลัย
ง. โปรตอนและนิวตรอนรวมตวั กัน เปน็ นวิ เคลยี สของไฮโดรเจนและฮีเลยี ม

8. ปรากฏการณ์ใดทส่ี นบั สนนุ ทฤษฎบี ิกแบง
ก. การชนกันของดาวหางกับดาวเคราะห์
ข. รงั สไี มโครเวฟพ้ืนหลังจากอวกาศ
ค. การยบุ ตวั ของดาวฤกษ์
ง. การเกดิ ลมสุริยะ

9. ขอ้ ใดกล่าวถงึ แบบจ่าลองโคเพอร์นิคัส (Copernicus) ถูกตอ้ ง
ก. โลกมสี ัณฐานแบน
ข. ท้องฟ้าเปน็ ตวั แทนของสวรรค์
ค. โลกเป็นจุดศนู ย์กลางของจักรวาล ดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์โคจรรอบโลกเป็นวงกลม
ง. ดวงอาทติ ย์เปน็ ศูนย์กลางของระบบสรุ ยิ ะ ดาวเคราะหท์ ุกดวงโคจรรอบดวงอาทิตยเ์ ป็นวงกลมรอบ
ดวงอาทติ ย์ ส่วนดวงจันทรโ์ คจรรอบโลก

10. ขอ้ ใดคืออนุภาคมลู ฐานท่ีเกดิ ขึ้นในตอนแรกเร่มิ ของเอกภพ
ก. ควารก์ และโฟตอน
ข. โปรตอนและนวิ ตรอน
ค. โปรตอน นวิ ตรอน และอิเลก็ ตรอน
ง. ควารก์ โฟตอน อเิ ล็กตรอน และนิวตรโิ น

…………………………………………………………

51

กระดาษคาตอบ
แบบทดสอบหลังเรยี น

เรอื่ ง เอกภพ รายวชิ า วทิ ยาศาสตร์ โลกและอวกาศ รหัสวิชา ว 30104
ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 4
คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลา 10 นาที

ชอ่ื .......................................นามสกลุ ......................................เลขที.่ .........

ขอ้ ท่ี ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

สรปุ ผลการทดสอบ

คะแนนเต็ม คะแนนท่ไี ด้ ผลการประเมนิ
10

เกณฑ์การประเมิน เกณฑ์การตดั สิน
0-7 คะแนน ไม่ผา่ น
8-10 คะแนน ผา่ น

52

ภาคผนวก

5533

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น

เร่ือง เอกภพ รายวชิ า วิทยาศาสตร์ โลกและอวกาศ รหัสวิชา ว 30104
ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 4
คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลา 10 นาที

ช่ือ.......................................นามสกุล......................................เลขที.่ .........

ข้อท่ี ก ข ค ง

1X

2X
3X
4X
5X
6X
7X
8X
9X
10 X

สรุปผลการทดสอบ คะแนนที่ได้ ผลการประเมิน

คะแนนเต็ม
10

เกณฑ์การประเมิน เกณฑ์การตัดสนิ
0-7 คะแนน ไม่ผา่ น
8-10 คะแนน ผ่าน

5544

เฉลยแบบบันทกึ กจิ กรรมท่ี 1
เร่อื ง แบบจาลองเอกภพวิทยา

กลมุ่ ที่ ...........................................................................

สมาชิกในกล่มุ

1. ชื่อ..............................................นามสกุล.....................................เลขท.่ี .....................
2. ช่ือ..............................................นามสกุล.....................................เลขที่......................
3. ช่อื ..............................................นามสกุล.....................................เลขท่ี......................
4. ช่ือ..............................................นามสกลุ .....................................เลขท.่ี .....................
5. ชื่อ..............................................นามสกลุ .....................................เลขท.ี่ .....................

ผลการทากจิ กรรม
จากบัตรภาพนกั เรียนสามารถแบ่งจาลองเอกภพวิทยาออกเป็น 2 ประเภท

ประเภทที่ 1 เหตผุ ลในการจัดแบบจาลองอยใู่ นกลุ่มนี้ คอื แบบจาลองเอกภพท่ีมีโลกเปน็ ศูนย์กลาง

5555
ประเภทท่ี 2 เหตผุ ลในการจัดแบบจาลองอยใู่ นกลุ่มน้ี คือ แบบจาลองเอกภพที่มีดวงอาทิตย์เปน็ ศูนย์กลาง

สรุปผลการทากจิ กรรม
จากการทากจิ กรรมการจัดกลุ่มบัตรคา

สามารถจัดกลมุ่ แบบจาลองเอกภพวิทยาในบัตรคาท้ัง 5 บัตรคา ไดเ้ ปน็ 2 ประเภท

คาถามท้ายกจิ กรรม
1. แบบจา่ ลองแบง่ ออกได้กี่ประเภทอะไรบ้าง
ตอบ แบบจ่าลองแบง่ ออกได้ 2 ประเภท คือ แบบจ่าลองเอกภพท่มี ีโลกเปน็ ศนู ย์กลางและแบบจา่ ลองเอกภพ
ที่มีดวงอาทิตย์เปน็ ศนู ย์กลาง
2. ใครคอื ผเู้ สนอแบบจ่าลองระบบสุริยะท่ีกลา่ ววา่ โลกเป็นศูนยก์ ลาง แล้วดวงอาทิตย์ ดวงจนั ทร์ และดาว
เคราะห์อีก 5 ดวง (ดาวพุธ ดาวศกุ ร์ ดาวองั คาร ดาวพฤหสั บดี และดาวเสาร)์ โคจรรอบโลก
ตอบ แบบจ่าลองระบบสุริยะท่ีกลา่ ววา่ โลกเปน็ ศูนย์กลาง แลว้ ดวงอาทติ ย์ ดวงจนั ทร์ และดาวเคราะห์อกี 5
ดวง (ดาวพธุ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร ดาวพฤหสั บดี และดาวเสาร)์ โคจรรอบโลก คอื แบบจา่ ลองแบบจ่าลองคล
อดอิ ัส ทอเลมี (Claudius tolemy model)

56

3. แบบจ่าลองของแบบจา่ ลองโคเพอร์นิคสั กล่าววา่ อยา่ งไร
ตอบ แบบจ่าลองของแบบจา่ ลองโคเพอรน์ คิ ัส กล่าววา่ ดวงอาทิตย์เป็นศนู ย์กลางของระบบสุรยิ ะและให้ดาว
เคราะห์ ทุกดวง รวมทัง้ โลกโคจรเป็นวงกลมรอบดวงอาทิตย์

4. แบบจ่าลองของเคปเลอร์เสนอกฎไว้ก่ีขอ้ อะไรบ้าง
ตอบ แบบจา่ ลองของเคปเลอร์ (Kepler's laws of planetary motion) เสนอกฎไว้ 3 ขอ้

กฎข้อท่ี 1 ดาวเคราะหโ์ คจรรอบดวงอาทิตย์เปน็ วงรี โดยมีดวงอาทติ ย์อย่ทู โี่ ฟกัสจดุ หนึ่ง
กฎขอ้ ที่ 2 เวลาทีด่ าวเคราะห์ใช้โคจรรอบดวงอาทติ ย์ คาบเวลาเทา่ กนั จะกวาดได้พ้ืนทีเ่ ท่ากัน
กฎข้อท่ี 3 ก่าลังสองของคาบวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ (T2) แปรผันตามกา่ ลังสามของระยะห่าง
จากดวงอาทิตย์ (a3) นัน่ คือ

T2  a3 , = K (เมื่อ K เป็นคา่ คงที่)

5. ทฤษฎกี ารระเบิดคร้งั ใหญ่ (The Big Bang) กล่าวว่าอยา่ งไร
ตอบ เอกภพมจี ุดเร่ิมต้นจากการระเบิดครง้ั ใหญ่ เมื่อประมาณ 15,000 ลา้ นปีมาแลว้ กลมุ่ มวลสารทเี่ กิดจาก
การระเบดิ ครงั้ รนุ แรงมหาศาล ถกู เหวีย่ งตัวออกไปแลว้ รวมตวั เปน็ กลุม่ ดาว เรียกวา่ กาแลก็ ซีจากการระเบดิ ท่า
ให้กาแลก็ ซียงั คงเคล่ือนที่ออกไปอยตู่ ลอดเวลา เมือ่ เอกภพมีอายมุ ากข้นึ สสารในเอกภพก็จะนอ้ ยลงไป การ
ขยายตัวของเอกภพยังคงด่าเนนิ ไปเรื่อย ๆไมม่ ีทสี่ ิน้ สดุ

5577

เฉลยแบบบันทึกกิจกรรมท่ี 2
เร่ือง ตะลุยจดุ กาเนิดและววิ ัฒนาการของเอกภพ

กลมุ่ ที่ .........................1..................................................

สมาชิกในกลุ่ม

1. ชือ่ ..............................................นามสกลุ .....................................เลขที่......................
2. ชื่อ..............................................นามสกุล.....................................เลขท.่ี .....................
3. ชื่อ..............................................นามสกุล.....................................เลขท.่ี .....................
4. ช่อื ..............................................นามสกุล.....................................เลขท.่ี .....................
5. ช่ือ..............................................นามสกุล.....................................เลขท.่ี .....................

ผลการทากจิ กรรม
1. ชว่ งเวลา 10-43วินาที-10-32 วินาที อณุ หภมู ิ 1032 - 1027 เคลวิน

อนุภาคมูลฐาน
เกดิ ข้ึน เชน่ ควาร์ก
อเิ ลก็ ตรอน
นิวทริโน โฟตอน

5588

2. ช่วงเวลา 10-32วินาที-10-6 วนิ าที อณุ หภูมิ 1027 - 1013เคลวิน

ควาร์กและแอนติ-
ควาร์ก เกิดการรวมตัว
กัน เกิดกระบวนการ
ประลัย(anihilation)
ท่าใหท้ งั้ อนภุ าค
และปฏอิ นุภาค
กลายเปน็ พลังงาน

3. ช่วงเวลา 10-6 วนิ าที-3 นาที อุณหภูมิ 1013 - 109 เคลวิน

ควารก์ รวมตัวกนั
เปน็ โปรตอนหรือ
นวิ เคลยี สของ
ไฮโดรเจน และ
นวิ ตรอน

5599

4. ช่วงเวลา3 นาที-300,000 ปี อณุ หภมู ิ 109-5,000 เคลวิน

จะเรมิ่ เกิดนิวเคลียส
ของธาตุฮเี ลียม ซ่งึ
เกิดจากการรวมตัว
กนั ของโปรตอน
และนวิ ตรอน

5. ชว่ งเวลา 300,000 ป-ี 1,000 ล้านปี อุณหภูมิ 5,000-100 เคลวนิ

อุณหภูมิลดลงเหลอื
ประมาณ 5,000 K
อเิ ลก็ ตรอนมีพลงั งาน
จลนล์ ดลง ท่าให้นิว-
เคลียสของไฮโดรเจน
และนวิ เคลยี สฮเี ลียม
ดึงอิเลก็ ตรอนเข้ามา
อย่รู วมกนั ดว้ ยแรง
แมเ่ หลก็ ไฟฟ้า เกิด
เป็นอะตอมไฮโดรเจน
และอะตอมฮเี ลยี ม

60

6. ช่วงเวลา 1,000 ลา้ นป-ี 13,800 ลา้ นปี อณุ หภูมิ 100 - 2.73 เคลวิน

อะตอมของธาตุ
ไฮโดรเจนและธาตุ
ฮีเลยี มรวมตัวกัน
ด้วยแรงโน้มถว่ ง
เกดิ เปน็ เนบิวลารุ่น
แรกที่จะก่อก่าเนดิ
เปน็ ดาวฤกษร์ ุ่นแรก
และกาแล็กซีรนุ่ แรก

สรปุ ผลการทากิจกรรม

จากการท่ากิจกรรมในเอกภพช่วงแรกก่อน 10-43 วินาที เอกภพมีอุณหภูมิสูงกว่า 1032 K ขณะนั้นยัง
ไมม่ อี นุภาคใด ๆ เกิดข้ึน หลังจากบิกแบง 10-43 – 10-32 วินาที อุณหภูมิของเอกภพลดลงเหลือ 1032 - 1027 K
เกิดอนุภาคมูลฐาน คือ ควาร์ก อิเล็กตรอน นิวทริโน และปฏิอนุภาค หลังจากบิกแบง 10-32 – 10-6 วินาที
อุณหภูมิของเอกภพลดลงเหลือ 1027– 1013 K เกิดโฟตอนจากการรวมตัวกันของอนุภาคและปฎิอนุภาค
หลังจากบิกแบง 10-6 วินาที - 3 นาที อุณหภูมิของเอกภพลดลงเหลือ 1013 – 109 K เกิดโปรตอนและ
นิวตรอน จากการรวมตัวกันของควาร์ก หลังจากบิกแบง 3 นาที- 300,000 ปี อุณหภูมิของเอกภพลดลงเหลือ
109 - 5,000 K เกิดเป็นนวิ เคลียสของธาตุฮเี ลียม ซง่ึ เกดิ จากการรวมตัวกันของโปรตอนและนิวตรอน หลังจาก
บิกแบง 300,000 ปี - 1,000 ล้านปี อุณหภูมิของเอกภพลดลงเหลือ 5,000 - 100 เคลวิน เกิดเป็นอะตอม
ไฮโดรเจนและอะตอมฮีเลียม จากการที่นิวเคลียสของไฮโดรเจนและนิวเคลียสของฮีเลียมดึงอิเล็กตรอนเข้ามา
และหลังจากบิกแบง 1,000 ล้านปี - 13,800 ล้านปี อุณหภูมิของเอกภพลดลงเหลือ100 - 2.73 เคลวิน เกิด
เปน็ เนบวิ ลารนุ่ แรกทจ่ี ะก่อกา่ เนิดเปน็ กาแล็กซีรุน่ แรก

6611

คาถามท้ายกิจกรรม

1. ในชว่ งแรกกอ่ นเวลา 10-43 วนิ าที ถงึ 10-32วนิ าที เกดิ อนภุ าคใดบา้ ง
ตอบ ในชว่ งแรกก่อนเวลา 10-43 วนิ าที ถึง 10-32วินาที ไมม่ ีอนุภาคใด ๆ เกิดขึ้น

2. หลังจากบกิ แบง 10-43ถึง 10-32 วนิ าที อุณหภูมิลดลงและเกดิ จากอนภุ าคใดบา้ ง
ตอบ หลังจากบิกแบง 10-43ถึง 10-32 วนิ าที อุณหภูมขิ องเอกภพลดลงเหลือ 1032 - 1027 K เกดิ อนุภาคมลู ฐาน
คือ ควาร์ก อิเล็กตรอน นวิ ทริโน และปฏิอนุภาค
3. ในชว่ งเวลา 10-32 วนิ าที ถงึ 10-6 วนิ าที มเี หตุการณ์เกดิ ขึน้ อย่างไร
ตอบ ในช่วงเวลา 10-32 วนิ าที ถงึ 10-6 วินาที อณุ หภูมิของเอกภพลดลงเหลือ 1027– 1013 K ควารก์ และแอนติ-
ควารก์ เกิดการรวมตัวกัน เกิดกระบวนการประลัย (annihilation) ทา่ ให้ท้ังอนุภาคและปฏิอนุภาคกลายเป็น
พลังงาน

4. โปรตอนและนิวตรอนรวมกนั เป็นอะตอมของธาตุไฮโดรเจนและฮเี ลียม ในช่วงเวลาใด
ตอบ โปรตอนและนวิ ตรอนรวมกนั เป็นอะตอมของธาตุไฮโดรเจนและฮีเลียม ในช่วงเวลา 300,000 ปี – 1,000
ลา้ นปี

5. ในช่วง 1000 ล้านปถี งึ ปจั จุบัน ระบบสรุ ยิ ะและกาแล็กซีเกิดขึน้ อุณหภมู ิลดลงเหลอื ประมาณเท่าไร
ตอบ ในชว่ ง 1000 ลา้ นปีถึงปัจจบุ นั ระบบสุริยะและกาแล็กซีเกดิ ขน้ึ อุณหภมู ิลดลงเหลอื ประมาณ 2.73 K

6. นักเรยี นคิดว่ากาแล็กซีเกิดจากธาตุใดเป็นองคป์ ระกอบหลัก
ตอบ ธาตุไฮโดรเจนและธาตุฮีเลียม

6622

เฉลยแบบบันทึกกจิ กรรมที่ 3
เรือ่ ง แบบจาลองการขยายตัวของเอกภพ

กลุ่มที่ ...........................................................................
สมาชกิ ในกลุ่ม

1. ชื่อ..............................................นามสกุล.....................................เลขที่......................
2. ช่ือ..............................................นามสกุล.....................................เลขท่.ี .....................
3. ชื่อ..............................................นามสกุล.....................................เลขท่.ี .....................
4. ชอ่ื ..............................................นามสกลุ .....................................เลขที่......................
5. ชื่อ..............................................นามสกลุ .....................................เลขท.่ี .....................

ตำรำงบนั ทกึ กจิ กรรม

ตา่ แหน่ง ระยะทางที่วัดได(้ เซนติเมตร) ผลต่างของระยะทางท่ีวดั ได้ ความเร็วในการเคลื่อนท่ี
คร้งั ท่ี 1 คร้งั ท่ี 2 (เซนตเิ มตร) (เซนตเิ มตรต่อวินาท)ี
ตา่ แหน่ง B 12.5 22.2 9.7
ตา่ แหน่ง C 7.5 14.5 7 1.94
ตา่ แหน่ง D 6.2 12.4 6.2 1.4
ตา่ แหนง่ E 6.9 12.8 5.9 1.24
ตา่ แหน่ง F 9.7 14 4.3 1.18
0.86

กรำฟ

6633

สรปุ ผลการทากิจกรรม

ความเร็วในการเคลื่อนท่ีของกาแล็กซีจ่าลองต่าง ๆ บนผิวลูกโป่งแปรผันตรงกับระยะทางระหว่าง
กาแล็กซีอ้างอิงและกาแล็กซีจ่าลองอ่ืน ๆ โดยความเร็วในการเคลื่อนท่ีของกาแล็กซีจ่าลองท่ีอยู่ใกล้จะมี
ความเรว็ นอ้ ยกว่ากาแล็กซจี ่าลองทอี่ ย่ไู กล

คาถามทา้ ยกจิ กรรม

1. ในการเป่าลกู โป่งครัง้ ท่ี 2 ระยะทางบนผิวลูกโป่งระหว่างกาแล็กซี A กบั กาแล็กซี B, C, D, Eและ F มกี าร
เปล่ยี นแปลงอยา่ งไร
ตอบ มกี ารเปล่ียนแปลง โดยระยะทางการเป่าคร้งั ที่ 1 น้อยกวา่ ระยะทางในการเป่าครง้ั ที่ 2

2. ความเร็วในการเคล่ือนที่ของกาแลก็ ซี A กบั กาแล็กซี B, C, D, Eและ F เหมอื นหรือต่างกนั อย่างไร
ตอบ ความเร็วแตกตา่ งกนั โดยกาแล็กซี ทีอ่ ยู่ใกล้จะเคลื่อนทีเ่ รว็ น้อยกว่ากาแล็กซีทีอ่ ยู่ไกล

3. กาแลก็ ซีจ่าลองใดเคลอ่ื นท่ีเรว็ ที่สดุ
ตอบ กาแล็กซี B

4. กาแล็กซีจ่าลองใดเคลอ่ื นท่ีช้าท่ีสุด
ตอบ กาแล็กซี F

5. การขยายตวั ของลูกโปง่ กับการขยายตัวของเอกภพเหมือนกันหรอื ตา่ งกนั อยา่ งไร
ตอบ เหมือนกัน โดยกาแล็กซีกา่ ลังเคล่ือนท่อี อกจากกนั ซ่ึงกาแล็กซีทอ่ี ยู่ไกลจะมคี วามเร็วในการเคล่ือนที่
มากกวา่ กาแล็กซีท่ีอยู่ใกล้

6644

เฉลยแบบฝกึ หดั ท่ี 1
เร่อื ง เอกภพวทิ ยา

ชอ่ื .......................................นามสกลุ .........................................เลขที่....................

คา่ ชี้แจง : จงนา่ คา่ หรอื ข้อความท่ีกา่ หนด มาเติมในช่องวา่ งใหส้ อดคล้อง (5 คะแนน)

ทิโค บราห์ (Tycho Brahe) ทฤษฎีสภาวะคงที่ (The steady State อรสิ โตเตลิ
โคเพอรน์ ิคสั (Copernicus) Theory) (Lemaitre) (Pythagorus) (Aวrงisกtลotมle)
การระเบิดครง้ั ใหญ่ คลอดิอัส ทอเลมี (Claudius Ptolemy)
เคพเลอร์ (Johannes Kepler)
เท่ากัน อาริสโตเติล (Aristotle) แปรผนั ตาม

วงรี ไมเ่ ทา่ กับ กาลิเลโอ

1. ระบบสุริยะโดยมีโลกเป็นศูนย์กลาง แล้วดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และ ดาวเคราะห์อีก 5 ดวง (ดาว
พุธ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร ดาวพฤหสั และดาวเสาร์) โคจรรอบโลก เปน็ แบบจ่าลองของ อารสิ โตเตลิ (Aristotle)

2. อธิบายการเคล่ือนท่ีวกกลับของดาวเคราะห์ได้โดยการเพิ่มวงกลมเสริม (epicycle) เป็น
แบบจา่ ลองของ คลอดิอัส ทอเลมี (Claudius Ptolemy)

3. ดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะและให้ดาวเคราะห์ ทุกดวง รวมทั้งโลกโคจรเป็นวงกลม
รอบดวงอาทิตย์ สว่ นดวงจนั ทร์โคจรรอบโลก เปน็ แบบจ่าลองของ โคเพอร์นคิ สั (Copernicus)

4. โลกเป็นศูนย์กลาง และมีดาวเคราะห์ โคจรรอบดวงอาทิตย์ ซ่ึงโคจรรอบโลกอีกที่หน่ึง ส่วนดวง
จนั ทรโ์ คจรรอบโลกโดยตรง เปน็ แบบจ่าลองของ ทิโค บราห์ (Tycho Brahe)

5. วงโคจรของดาวเคราะห์ไม่ได้เป็นวงกลมแต่เป็นวงรี สามารถแก้ปัญหาวงโคจรที่คลาดเคล่ือน
ทา่ นายตา่ แหนง่ ของดาวเคราะหไ์ ด้อย่างแมน่ ย่า เป็นแบบจา่ ลองของ เคพเลอร์ (Johannes Kepler)

6. กฎข้อที่ 1 ของเคพเลอร์ (Kepler's laws of planetary motion) กล่าวว่า ดาวเคราะห์โคจรรอบ
ดวงอาทติ ย์เปน็ ......วงรี..... โดยมีดวงอาทติ ยอ์ ยทู่ ่โี ฟกสั จดุ หน่ึง

7. กฎข้อที่ 2 ของเคพเลอร์ (Kepler's laws of planetary motion) กล่าวว่า เวลาที่ดาวเคราะห์ใช้
โคจรรอบดวงอาทิตย์ คาบเวลา...เท่ากนั ............ จะกวาดได้พื้นที่เท่ากัน

6655

8. กฎข้อท่ี 3 ของเคพเลอร์ (Kepler's laws of planetary motion) กล่าวว่า ก่าลังสองของคาบวง
โคจรรอบดวงอาทิตย์ (T2) .แปรผันตาม.....ก่าลงั สามของระยะหา่ งจากดวงอาทติ ย์ (a3)

9. จอร์จ เลอแมทร์ (Georges Lemaitre)กล่าวว่า เอกภพของเรามีจุดเริ่มต้นจาก การระเบิดครั้ง
ใหญ.่ .... ทม่ี คี วามหนาแน่นและอุณหภูมสิ ูงมาก

10. เฟรดฮอยล์ (Fred Hoyle) เฮอร์แมน บอนได (Herman Bondi) และโธมัส โกลด์ (Thomas
Gold) เสนอทฤษฎี ทฤษฎีสภาวะคงท่ี (The steady State)....ซ่ึงกล่าวว่า เอกภพไม่ได้เกิดขึ้นมาขณะใด
ขณะหนง่ึ และเอกภพก็ไม่มวี นั ถึงจุดอวสาน

ระดับคณุ ภาพ สรุปการประเมิน
[ ] ดีเย่ยี ม (9-10) [ ] ผ่าน (ไมน่ อ้ ยกวา่ ระดบั ด)ี
[ ] ดี (7-8) [ ] ไมผ่ า่ น (น้อยกว่าระดับดี)
[ ] พอใช(้ 5-6)
[ ] ปรบั ปรุง(น้อยกวา่ 5 คะแนน) ลงช่อื ผ้ปู ระเมนิ
(...............................................)

เกณฑ์การประเมนิ

เกณฑ์การประเมนิ ระดับคุณภาพ
9-10 ดีเยีย่ ม
7-8 ดี
5-6 พอใช้
ปรบั ปรงุ
น้อยกว่า 5

เกณฑก์ ารตัดสนิ
ระดับคุณภาพ ดี ข้ึนไป จงึ จะพิจารณาผา่ นเกณฑ์การประเมิน

6666

เฉลยแบบฝึกหัดท่ี 2
เร่อื ง ตะลุยจดุ กาเนิดและวิวัฒนาการ

ของเอกภพ
ชือ่ .......................................นามสกุล.........................................เลขท.ี่ ...................
คา่ ช้ีแจง
ตอนที่ 1 : ให้นกั เรยี นอธบิ ายวิวฒั นาการของเอกภพตามทฤษฎีบกิ แบงลงในภาพให้ถูกตอ้ ง (6 คะแนน)

6677

ตอนที่ 2 : จงเลอื กใช้เคร่ืองหมาย / หนา้ ข้อความท่ีถูกและเคร่อื งหมาย X หนา้ ข้อทผ่ี ดิ (4 คะแนน)
1. ……X……. ในชว่ ง 10-32 วินาที หลังบกิ แบง เอกภพมีแต่อะตอมของไฮโดรเจนและฮเี ลียม
(อนุภาคและปฏอิ นุภาคชนิดเดียวกัน รวมตวั กันเกดิ กระบวนประลยั (annihilation) ท่าให้อนภุ าค

กลายเปน็ พลังงาน เอกภพขยายตัวอย่างรวดเร็ว อุณหภมู ิลดลง)
2. ……/……. อณุ หภูมขิ องเอกภพจะลดลง หลังจากก่าเนิดของเอกภพ
3. ……/……. ปจั จุบันเอกภพมีอุณหภูมิเฉล่ียประมาณ 2.73 เคลวิน
4. ……/……. กาแล็กซีรุน่ แรกเกิดจากการรวมตัวกนั ของธาตไุ ฮโดรเจนและฮเี ลียมท่ีเกิดจากบิกแบง

เกณฑ์การประเมิน เกณฑ์การตัดสิน
[ ] ดีเยีย่ ม [ ] ผา่ น
[ ] ดี [ ] ไมผ่ ่าน
[ ] พอใช้
[ ] ปรับปรงุ ลงชอื่ ผปู้ ระเมนิ
(......................................................)

เกณฑ์การประเมิน

เกณฑ์การประเมนิ ระดับคุณภาพ
9-10 ดเี ยี่ยม
7-8 ดี
5-6 พอใช้
ปรับปรุง
นอ้ ยกวา่ 5

เกณฑก์ ารตดั สนิ
ระดบั คุณภาพ ดี ข้ึนไป จงึ จะพจิ ารณาผา่ นเกณฑ์การประเมนิ

6688

เฉลยแบบฝึกหดั ท่ี 3
เรอื่ ง แบบจาลองการขยายตัวของเอกภพ

ช่ือ.......................................นามสกุล.........................................เลขท่.ี ...................

คา่ ชีแ้ จง : จงตอบค่าถามต่อไปนี้

1. ให้นักเรยี นบอกหลกั ฐานใดบา้ งทีส่ นบั สนุนทฤษฎีบกิ แบง
ตอบ หลักฐานท่ี 1 : การขยายตัวของเอกภพ

หลักฐานท่ี 2 : การแผร่ งั สีไมโครเวฟพื้นหลงั จากอวกาศ

2. ขอ้ มูลการขยายตัวของเอกภพตามกฎของฮับเบลิ ใช้สนับสนนุ ทฤษฎีบิกแบงอย่างไร
ตอบ เอ็ดวิน เพาเวลล์ ฮบั เบลิ ไดใ้ ชเ้ คร่ืองมอื ตรวจวดั และคา่ นวณหาความเรว็ ในการเคลอ่ื นท่ีของกาแล็กซี

ตา่ งๆเคลื่อนทถ่ี อยห่างโลก และนา่ ข้อมูลมาวิเคราะหเ์ ป็นกราฟแสดงความสัมพนั ธ์ระยะห่างและ
ความเรว็ พบวา่ ย่งิ กาแล็กซ่ีอยู่ห่างจากผู้สงั เกตมาก ความเรว็ ในการเคล่อื นทอ่ี อกห่างจากผู้สังเกตก็
ย่งิ มีคา่ มาก

3. นกั เรยี นทราบได้อย่างไรว่าเอกภพมีการขยายตัวอยา่ งต่อเนอ่ื ง
ตอบ การทดลองโดยใชล้ กู โป่งซึง่ เปรียบเสมือนเอกภพ เม่ือเป่าลมเข้าไปลูกโปง่ จะขยายตัว ทา่ ให้ทราบว่า

เอกภพมกี ารขยายตัวออก

4. ใครผู้เสนอการแผ่รงั สีไมโครเวฟพน้ื หลังจากอวกาศสนับสนุนทฤษฎีบกิ แบงและใช้วธิ กี ารศึกษา อยา่ งไร
ตอบ อารโ์ น เพนเซียส (Arno Penzias) และรอเบริ ต์ วลิ สนั (Robert Wilson) โดยใช้กล้องโทรทรรศน์

วิทยุ

5. จากการตรวจสอบการแผร่ งั สีไมโครเวฟพ้ืนหลังจากอวกาศพบว่าปัจจบุ ันอุณหภูมิเฉลี่ยประมาณเท่าไร
ตอบ อุณหภมู ิเฉลย่ี ประมาณ 2.73 เคลวนิ หรือ -270 องศาเซลเซยี ส

6699

ระดบั คณุ ภาพ สรุปการประเมนิ
[ ] ดีเยี่ยม (9-10) [ ] ผา่ น (ไมน่ อ้ ยกว่าระดบั ดี)
[ ] ดี (7-8) [ ] ไม่ผา่ น (น้อยกว่าระดับดี)
[ ] พอใช(้ 5-6)
[ ] ปรบั ปรุง(นอ้ ยกวา่ 5 คะแนน) ลงช่ือ ผูป้ ระเมนิ
(...............................................)

เกณฑก์ ารประเมนิ

เกณฑ์การประเมิน ระดับคุณภาพ
9-10 ดเี ยีย่ ม
7-8 ดี
5-6 พอใช้
ปรับปรุง
นอ้ ยกวา่ 5

เกณฑ์การตัดสิน
ระดับคุณภาพ ดี ขน้ึ ไป จึงจะพิจารณาผ่านเกณฑก์ ารประเมิน

7700

เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน

เร่ือง เอกภพ รายวชิ า วทิ ยาศาสตร์ โลกและอวกาศ รหสั วิชา ว 30104
ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 4
คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลา 10 นาที

ชื่อ.......................................นามสกลุ ......................................เลขที่..........

ขอ้ ท่ี ก ข ค ง
1X
2X
3X
4X
5X
6X
7X
8X
9X
10 X

สรุปผลการทดสอบ

คะแนนเต็ม คะแนนท่ีได้ ผลการประเมนิ
10

เกณฑ์การประเมนิ เกณฑก์ ารตดั สนิ
0-7 คะแนน ไมผ่ า่ น
8-10 คะแนน ผ่าน

71

บรรณานกุ รม

ทวศี ักดิ์ บุญบชู าไชย (2555). โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ ม.4-5-6. กรงุ เทพฯ : บริษทั สา่ นักพิมพ์ พ.ศ.
พฒั นา จา่ กัด.

ศิรามาศ โกมลจนิ ดา. (2560). Intensive โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ ม.ปลาย. กรงุ เทพฯ : กัมบตั เตะ.
สถาบนั ส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี. (2560). รายวชิ าพืน้ ฐานวทิ ยาศาสตรว์ ทิ ยาศาสตร์ โลก

และอวกาศ. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พ์ สกสค.
อกั ษรเจริญทัศน์. (2561). รายวิชาพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี วิทยาศาสตร์ โลกและอวกาศ (พมิ พ์

ครงั้ ที่ 3). กรงุ เทพฯ : บริษัทอกั ษรเจริญทัศน์ (อจท.) จา่ กัด.
John D. Barrow. (2011). The Book of Universes. London : Random House.
Maurice A. Finocchiaro. (2008). The Essential Galileo. Hackett Publishing Company: United

States

72