6.1 Sokongan, Pergerakan dan Pertumbuhan Haiwan

SAINS TING 4

6.0
SOKONGAN, PERGERAKAN &

PERTUMBUHAN

6.1
SOKONGAN, PERGERAKAN &

PERTUMBUHAN HAIWAN

6.1 Sokongan, Pergerakan & Pertumbuhan Haiwan
6.1.1 Jenis Sokongan Haiwan

RANGKA
( Merupakan sistem sokongan kepada

semua jenis haiwan )

Rangka Rangka
dalam hidrostatik

Rangka
luar

6.1 Sokongan, Pergerakan & Pertumbuhan Haiwan

6.1.1 Jenis Sokongan Haiwan

Rangka Dalam

Ciri-ciri
1. Sokongan utk vertebra
2. Terbina daripada tulang atau rawan

Fungsi
1. Menyokong berat badan
2. Melindungi organ dalaman
3. Mengekalkan bentuk badan
4. Asas pautan otot utk pergerakan

6.1 Sokongan, Pergerakan & Pertumbuhan Haiwan

6.1.1 Jenis Sokongan Haiwan

Rangka Luar

Ciri-ciri
1. Sokongan utk invertebra
2. Terbina daripada lapisan keras kitin

berlilin atau cangkerang

Fungsi
1. Menyokong berat badan
2. Melindungi organ dalaman
3. Mengekalkan bentuk badan
4. Tapak utk perlekatan otot

6.1 Sokongan, Pergerakan & Pertumbuhan Haiwan

6.1.1 Jenis Sokongan Haiwan

Rangka Hidrostatik

Ciri-ciri
1. Terbina daripada dinding berotot yg

melitupi rongga badan yg diisi dgn
bendalir (yg mengenakan tekanan
kpd dinding berotot badan dlm
semua arah menyebabkan badan
menjadi tegar)

Fungsi
1. Mengekalkan bentuk badan
2. Utk pergerakan

6.1 Sokongan, Pergerakan & Pertumbuhan Haiwan
6.1.2 Saiz Rangka Luar dgn Pertumbuhan

Lengkung Pertumbuhan Berbentuk Sigmoid
(bentuk asas pertumbuhan organisma tetapi berbeza

mengikut jenis organisma)

6.1 Sokongan, Pergerakan & Pertumbuhan Haiwan

6.1.2 Saiz Rangka Luar dgn Pertumbuhan

Pertumbuhan haiwan berangka luar
1. Berperingkat kerana kitin yg keras & tidak

boleh mengembang
2. Sifat ini menghalang pertumbuhan haiwan

Cara mengatasi
1. Menanggalkan rangka luar berulang kali

(ekdisis) sehingga dewasa
2. Rangka luar yg baharu & lembut terbentuk

di bawah rangka lama

Grag Lengkung Pertumbuhan Berbentuk Tangga

6.1 Sokongan, Pergerakan & Pertumbuhan Haiwan

6.1.2 Saiz Rangka Luar dgn Pertumbuhan

Proses semasa ekdisis
1. Haiwan menyedut udara luar bagi mengembangkan

badan
2. Rangka luar akan pecah
3. Pertumbuhan pesat berlaku utk penambahan saiz

sebelum rangka luar yg baharu mengeras
4. Pada peringkat nimfa, haiwan akan makan dgn

banyak utk pembinaan tisu dan pertambahan jisim
5. Hormon mengawal setiap peringkat ekdisis



6.1 Sokongan, Pergerakan & Pertumbuhan Haiwan
6.1.3 Rangka Hidrostatik dgn Pergerakan

Pergerakan Cacing Tanah
1. Bergerak dgn bantuan keta (bulu kejur yg

terdapat pada bahagian sisi badannya)

Dua jenis otot
1. Otot lingkar
2. Otot membujur



6.1 Sokongan, Pergerakan & Pertumbuhan Haiwan
6.1.3 Rangka Hidrostatik dgn Pergerakan

Pergerakan Cacing Tanah
2 jenis otot bertindak secara berantagonis (berlawanan)

Tindakan 1
1. Otot lingkar mengecut
2. Otot membujur mengendur

badan menipis & memanjang

Tindakan 2
1. Otot lingkar mengendur
2. Otot membujur mengecut

badan menebal & memendek

Badan Badan
menipis & memanjang menebal & memendek

6.1 Sokongan, Pergerakan & Pertumbuhan Haiwan
6.1.3 Rangka Hidrostatik dgn Pergerakan

Pergerakan Cacing Tanah
Tindakan otot secara berantagonis (berlawanan)
menghasilkan tekanan hidrostatik pada cecair di dalam
badan

Badan menipis & memanjang

tekanan hidrostatik memindahkan cecair di dalam
badan ke belakang

menyebabkan bahagian belakang ditarik ke
hadapan