รูปแบบการบริหารจัดการและรูปแบบการเรียนการสอน ครูวาทินี ลมลอย รร. ร่องคำหงษ์ทองวิทยา

รูปแบบการบรหิ ารจัดการและรูปแบบการเรยี นการสอน
ในสถานการณ์การแพรร่ ะบาดของโรคติดเชอื้ ไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID – ๑๙)

ประจาปีการศึกษา ๒๕๖๔

๑. ชอ่ื ผลงาน : การพัฒนาการจัดการเรียนการสอน เรอ่ื ง การใชภ้ าษา สาหรบั นักเรียนช้ัน

มัธยมศึกษาปีที่ ๑ โดยใช้แผนผงั สรุปความคิดประกอบกับการจัดการเรยี นรู้

แบบ ๔MAT ควบคู่กับการสอนออนไลนผ์ ่านแอพพลิเคชนั่ Facebook

และ Massenger

๒. ชื่อผนู้ าเสนอผลงาน : นางสาววาทินี ลมลอย

ตาแหน่ง ครผู ูช้ ่วย ระดับ มธั ยมศึกษาตอนตน้

โรงเรยี นร่องคาหงษ์ทองวิทยา อาเภออาจสามารถ

หมายเลขโทรศพั ท์ ๐๘๔ – ๗๔๓๒๖๓๖

๓. รปู แบบการบริหารจดั การ

รปู แบบการจดั การเรยี นการสอน

/ ๑. รูปแบบการจดั การเรยี นการสอนแบบปกติที่โรงเรยี น (On-Site)

๒. รปู แบบการจดั การเรียนการสอนผา่ นระบบโทรทัศน์ (On-Air)

๓. รูปแบบการจัดการเรยี นการสอนผ่านส่ืออิเล็กทรอนกิ ส์ (On-Demand)

/ ๔. รูปแบบการจดั การเรียนการสอนแบบถา่ ยทอดสด (On-Line)

/ ๕. รปู แบบการจดั การเรียนการสอนดว้ ยการนาสง่ เอกสารที่บ้าน (On-Hand)

๖. รูปแบบการจดั การเรยี นการสอนแบบผสมผสานหรือหลายรูปแบบ (Blended)

๔. ความสาคญั ของผลงาน

ปัจจุบันการจัดการศึกษาของประเทศไทยมีแนวโน้มการพัฒนาท่ีดีขึ้น มีหลากหลายรูปแบบซ่ึงเกิด

จากความก้าวหนา้ ทางด้านเทคโนโลยีการส่ือสารท่ีเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว เป็นการสื่อสารท่ีไร้พรมแดน ซึ่ง

เราทุกคนสามารถติดต่อ พูดคุย สืบค้นข้อมูลข่าวสารผ่านช่องทางต่าง ๆ หรือผ่านการส่ือสารแบบสังคม

ออนไลนท์ ่ที กุ คนเรยี กว่า “social” ทง้ั น้ีในกระบวนการจดั การศกึ ษาก็เช่นเดียวกนั ได้มกี ารนาคอมพวิ เตอรเ์ ข้า

มาช่วยในการจัดการเรียนการสอน โดยโรงเรียนร่องคาหงษ์ทองวิทยาได้นาเอาระบบคอมพิวเตอร์และไอแพด

มาช่วยในด้านการบริหารงานในโรงเรียน การพัฒนาส่ือการสอนนามาใช้ในการจัดกิจกรรมเรียนการสอนใน

หอ้ งเรียน การใช้ห้องเรียนออนไลน์ ซึ่งในปัจจุบันมีหลากหลายชอ่ งทางสาหรับการจัดการเรียนรู้แบบออนไลน์

และมุ่งสง่ เสรมิ กระบวนการเรยี นรู้ ทเ่ี นน้ ผู้เรียนเปน็ สาคญั ผู้สอนสามารถออกแบบการเรียนการสอน ท่ีมีความ

ยืดหยุ่น เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียนได้อย่างสะดวก ซ่ึงได้รับผลตอบรับอย่างดีจากผู้เรียน

อย่างไรก็ตาม ระบบการศึกษาของไทยก็ยังคงมีจุดอ่อนในด้านการจัดการเรียนรู้ ซึ่งในการพัฒนาระบบ

การศกึ ษานนั้ รัฐบาลหรอื ผบู้ ริหารสถานศึกษา จาเปน็ ท่จี ะตอ้ งมงุ่ ส่งเสรมิ ให้ผู้เรยี นมคี วามพรอ้ มในดา้ นความรู้

และทักษะต่าง ๆ ท่ีจาเป็นในการดารงชีวิต โดยนาทักษะกระบวนการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษท่ี ๒๑ มาใช้

ประกอบด้วย ทักษะด้านภาษา ทักษะการใช้เทคโนโลยีนวัตกรรม และทักษะชีวิต ซึ่งจาเป็นจะต้องให้ผู้เรียน

สามารถนามาประยุกต์ใช้ในการดาเนินชีวิตได้ รวมถึงกระตุ้นให้ผู้เรียนได้แสดงออกซ่ึงความคิดสร้างสรรค์ใน

การเรยี นรู้ เพื่อให้เป็นมนุษยท์ ่ีสมบรู ณ์ทั้งทางดา้ นร่างกาย จิตใจ สตปิ ัญญา อารมณ์และสังคม ซ่ึงในการปรับ
กระบวนการเรียนการสอนให้เอื้อต่อการพัฒนาขีดความสามารถของผู้เรียนได้แสดง ศักยภาพของตนตาม
จดุ ประสงค์การเรยี นรู้แต่ละระดับ โดยยดึ หลกั ว่าผูเ้ รียนมีความสาคญั ทส่ี ุด เทคโนโลยีคอมพวิ เตอร์ได้มีบทบาท
โดยตรงกับการจัดการศกึ ษาใน ปัจจบุ ัน โดยสามารถแสดงข้อมูลขา่ วสารได้ท้ังในรปู แบบของ เสียง ขอ้ มลู ภาพ
ภาพเคลื่อนไหว และวิดีโอ ทาให้การเรียนรู้ในยุคใหม่ประสบความสาเร็จอย่างรวดเร็ว (ยืน และสมชาย ,
๒๕๔๖) และการจัดการเรียนรู้ในปัจจุบัน นอกจากครูจะเป็นผู้บรรยายในช้ันเรียนแล้ว ก็มีกิจกรรมอีก
หลากหลายรูปแบบท่ไี ด้นามาจัดการเรยี นรใู้ ห้สอดคล้องกับทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษท่ี ๒๑ ซง่ึ เน้นให้ผ้เู รยี น
เป็นสาคัญ โดยให้ผู้เรียนเป็นผู้ทากิจกรรมและครูเป็นเพียงท่ีปรึกษา (Coach) ท้ังนี้การจัดการเรียนการสอน
ออนไลน์ เป็นอกี หน่ึงแนวทางของการจัดการเรียนการสอนแบบใหม่ โดยให้ผ้เู รียนเรียนท่ีบ้าน ทาการบ้านท่ี
โรงเรียน” ซงึ่ เป็นการนาสง่ิ เดิมท่ีเคยทาในชน้ั เรียนไปทาท่ีบา้ น และนาสงิ่ ทีไ่ ดร้ ับมอบหมาย ใหท้ าท่ีบา้ นมาทา
ทห่ี ้องเรยี นหรือโรงเรียนแทน โดยไม่เน้นใหค้ รูอยู่ในชน้ั เรียนเพ่อื สอนเนื้อหาต่างๆ เพราะผู้เรยี นสามารถศึกษา
เน้ือหาเหล่าน้นั ได้ดว้ ยตนเอง

ผศู้ ึกษาได้นาทฤษฎีการใช้แผนผังความคิดในการสอนภาษาไทยมาใช้ในการวิจัยคร้ังนี้ การใช้แผนผัง
ความคิดในการสอนภาษาไทย ประกอบด้วย ๑) ใช้ในการเตรียมการอ่านและการฟัง จะเกิดความเข้าใจได้ก็
ต่อเม่ือผู้อ่านและผู้ฟังมีประสบการณ์พ้ืนฐานในเรื่องท่ีจะอ่านและฟังก่อนเสมอ แผนผังความคิดช่วยในการ
ประเมนิ ความรแู้ ละประสบการณ์ของผู้เรียน โดยใหผ้ ู้เรียนช่วยกันระดมสมองเกี่ยวกบั เรือ่ งท่ีจะอ่านก่อนว่า ผู้
เรยี นร้เู รอ่ื งเกีย่ วกับเร่อื งทจ่ี ะอา่ นอย่างไรบา้ ง ในระหว่างระดมสมองผู้เรยี นจะใชค้ าศพั ทท์ ่ีเก่ยี วขอ้ งกับการอ่าน
๒) ใช้ในขณะระหว่างอ่านเร่ือง ขณะที่ผู้เรียนอ่านเรื่องผู้เรียนจัดทาแผนผังความคิด โดยเขียนเหตุการณ์ของ
เรอ่ื งท่ีอา่ นตามลาดับ ๓) ใช้หลงั การอา่ น เมือ่ ผเู้ รียนอา่ นจบแล้วผเู้ รยี นจะสร้างแผนผงั ความคิด เพอ่ื ช่วยในการ
สรุปเรื่องราวเป็นแผนภาพทาให้จาเรื่องราวได้แม่นยา ๔) ใช้แผนผังความคิดในการเล่าเรื่องและการรายงาน
ในขณะเล่าเร่ืองหรือการรายงานผูเ้ รียนจะใชแ้ ผนผงั ท่ีสร้างขึน้ มาเลา่ เรื่องหรอื รายงานเร่ืองราวในชัน้ เรยี นทราบ
๕) ใช้แผนผังความคิดในการเขียนย่อเรื่องหรือย่อความ เม่ือผู้เรียนอ่านเร่ืองเสร็จแล้วจะทาแผนผังความคิด
แลว้ นามาสรุปหรือเขียนยอ่ ความจะทาใหผ้ ู้เรียนสามารถจับประเดน็ ทจ่ี ะยอ่ เรื่องได้ครบถ้วนและสมบรู ณ์ ๖) ใช้
แผนผังความคิดช่วยในการเขียนเร่ือง ในการเตรียมเขียนเรื่องต่าง ๆ ผู้เรียนจะช่วยกันระดมสมอง และจัด
ความคิดเป็นแผนผังความคิดใช้เป็นโครงเร่ืองที่จะเขียนแล้วนาความคิดไปเชื่อมโยงเป็นหัวเร่ืองย่อย เพื่อ
นาไปสู่การเขียนยกร่าง และ ๗) แผนผังความคิดจะเป็นเคร่ืองมือในการเรียนภาษาไทย เป็นยุทธศาสตร์ท่ีจะ
ช่วยพัฒนาความเขา้ ใจในการอา่ น การเรยี นวรรณคดี ชว่ ยใหส้ ามารถจาเรือ่ งราวในวรรณคดไี ด้แม่นยาขึน้ ช่วย
เชือ่ มโยงความรเู้ ดมิ กบั ความรใู้ หม่เข้าดว้ ยกนั และเปน็ การกาหนดทิศทางในการเขยี นเรื่องราว (วิมลรัตน์ สุนทร
โรจน์, ๒๕๕๔, น. ๒๙๘)

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ ๔ MAT เป็นการจัดการเรียนรู้ที่คานึงถึงรูปแบบการเรียนรู้ของกลุ่ม
ผูเ้ รียน ๔ คุณลักษณะกับการพัฒนาสมองซีกซา้ ยและซีกขวาอย่างสมดุล เพอ่ื ให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ตามแบบและ
ความต้องการของตนเองอย่างเหมาะสม สามารถพัฒนาตนเองอยา่ งเตม็ ศักยภาพ (สวุ ทิ ย์ มูลคา และอรทยั มูล
คา, ๒๕๕๒, น. ๑๕๔) ในกระบวนการการจัดกิจกรรมการเรยี นรแู้ บบ ๔ MAT มี ๘ ขั้นตอน ประกอบดว้ ย ข้ัน
ที่ ๑ ข้ันสร้างประสบการณ์ (สมองซีกขวา) ข้ันที่ ๒ การวิเคราะห์ประสบการณ์ (สมองซีกซ้าย) ขั้นท่ี ๓ การ
ปรับประสบการณ์เปน็ ความคดิ รวบยอด (สมองซีกขวา) ข้ันท่ี ๔ การพฒั นาความคิดดว้ ยข้อมลู (สมองซีกซ้าย)

ขั้นท่ี ๕ ทาตามแนวที่กาหนด (สมองซีกซ้าย) ขั้นท่ี ๖ สร้างชิ้นงานตามความถนัดและความสนใจ (สมองซีก
ขวา) ข้ันที่ ๗ วเิ คราะห์เพือ่ นาไปประยุกต์ใช้ (สมองซีกซ้าย) และขนั้ ท่ี ๘ แลกเปล่ียนความรู้ ความคดิ กับผอู้ ื่น
(สมองซีกขวา) ท้งั นผ้ี ้วู ิจัยไดน้ าแนวคิดและทฤษฎีของเบอรน์ ิส แมคคาร์ธี มาประยุกต์ใช้ในการทาวิจยั ในคร้งั น้ี
ดว้ ย
๕. จุดประสงค์ และเปา้ หมายของการดาเนนิ งาน

วัตถุประสงค์
๑. เพือ่ ศึกษาแนวทางการจดั กิจกรรมการเรยี นรเู้ ร่ือง การใชภ้ าษาสาหรบั นกั เรียนชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี๑
๒. เพอื่ พัฒนาการจัดกจิ กรรมการเรียนรู้ เรอื่ ง การใช้ภาษา สาหรบั นกั เรียนชนั้ มัธยมศึกษาปีท่ี ๑ ให้มี
ประสทิ ธภิ าพตามเกณฑ์ ๘๐/๘๐
๓. เพื่อเปรียบเทียบผลการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้ เร่อื ง การใช้ภาษา สาหรบั นักเรียนชั้นมธั ยมศึกษาปี
ที่ ๑ ระหว่างก่อนเรยี นและหลังเรียน และศึกษาความพึงพอใจของนกั เรยี นช้ันมัธยมศึกษาปีที่ ๑ ท่มี ตี ่อการจัด
กจิ กรรมการเรยี นรู้ เรอ่ื ง การใช้ภาษา
เป้าหมายของการดาเนนิ งาน
นกั เรียนชัน้ มัธยมศึกษาปที ี่ ๑ ภาคเรียนที่ ๒ ประจาปกี ารศกึ ษา ๒๕๖๔
โรงเรียนรอ่ งคาหงษท์ องวิทยา อาเภออาจสามารถ จงั หวดั รอ้ ยเอด็ สานกั งานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา
รอ้ ยเอด็ เขต ๒ จานวน ๑๖ คน
๖. กระบวนการผลติ งาน หรือขั้นตอนการดาเนินงาน
ในการศกึ ษาเอกสารและงานวิจยั ท่เี กยี่ วขอ้ ง ผู้ศกึ ษาไดน้ าเสนอเน้อื หาตามลาดับหัวขอ้ ดังน้ี

- หลักสูตรกลมุ่ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐
- แนวคดิ และทฤษฎีเกี่ยวกบั การวจิ ยั และพฒั นาทางการศึกษา
- แนวคิดและทฤษฎีเกีย่ วกบั แผนผังความคิด
- แนวคิดและทฤษฎเี ก่ยี วกับการจัดกจิ กรรมแบบ ๔ MAT
- แนวคิดและทฤษฎีเกย่ี วกบั แผนการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้
- แนวคดิ และทฤษฎเี ก่ียวกับการสอนภาษาไทย
- แนวคดิ และทฤษฎเี กี่ยวกบั การใช้ภาษา
- การหาประสทิ ธภิ าพของแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ( 1/ 2 )
- แนวคิดและทฤษฎเี กย่ี วกับผลสมั ฤทธท์ิ างการเรียน
- แนวคิดและทฤษฎเี กย่ี วกบั ความพึงพอใจ
- งานวิจัยทเ่ี ก่ียวขอ้ ง

- งานวิจัยในประเทศ
- งานวิจยั ตา่ งประเทศ

๗. ผลการดาเนินงาน ผลสัมฤทธิ์ และประโยชน์ที่ได้รบั
๗.๑ ผลการดาเนินการ
การพัฒนาการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เร่ือง การใชภ้ าษา พัฒนาการจัดการเรยี นการสอน เร่ือง การใช้

ภาษา สาหรับนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปที ่ี ๑ โดยใช้การจัดการเรียนรูแ้ บบ ๔MAT ควบคู่กับการสอนออนไลน์
ผา่ นแอพพลิเคชนั่ Facebook และ Massenger บรรลวุ ัตถปุ ระสงค์ท่ีตง้ั ไว้ ดังนี้

๑. การศึกษาแนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เร่ือง การใช้ภาษา สาหรับนักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาปีท่ี ๑ ด้วยการสัมภาษณ์ผู้สอนที่มีประสบการสอนกลุ่มสาระภาษาไทยมาแล้วไม่น้อยกว่า ๑๐ ปี
และครูผู้สอนท่ีได้รับรางวัลทรงคุณค่า สพฐ. (OBEC AWARD) คร้ังท่ี ๗ ระดับชาติ ของครูผู้สอนภาษาไทย
ด้านบริหารจดั การชั้นเรยี น รวมไปถงึ การได้ศึกษาแนวคิด ทฤษฎตี ่าง ๆ ในเอกสาร และงานวิจัย พบว่า ข้อมูล
ทไี่ ด้จากการสัมภาษณ์ผู้สอนทมี่ ีประสบการณ์ด้านการสอนภาษาไทยได้ตรงกบั แนวคดิ และทฤษฎขี อง แมคคาร์
ธี คือ กระบวนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบ ๔MAT โดยใช้แผนผังสรุปความคิด และสอดคล้องกับ
เทคนิคการสอนของผู้วจิ ัยที่ใช้ในการสอนจริงภายในช้ันเรียน ซึ่งในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้น้ี สามารถทาให้
ผลสมั ฤทธท์ิ างการเรยี นของผ้เู รียนสงู ขนึ้

๒. แผนการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้ เร่อื ง การใช้ภาษา สาหรับนกั เรียนชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี ๑ โดย
ใช้แผนผังความคิดประกอบกับการจัดกิจกรรมแบบ ๔MAT ทั้งหมด ๖ แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ซ่ึง
แบ่งเป็น ๖ เร่ือง คือ คานาม คาสรรพนาม คากริยา คาวิเศษณ์ ประโยค ๒ ส่วน และประโยค ๓ ส่วน โดยมี
กระบวนการจัดกิจกรรมมี ๘ ขั้นตอน คือ ๑) ข้ันสร้างประสบการณ์ ๒) ขั้นวิเคราะห์ประสบการณ์ ๓) ข้ัน
ปรับปรุงประสบการณ์เป็นความคิดรวบยอด ๔) ข้ันพัฒนาความคิดรวบยอด ๕) ทาตามแนวคิดที่กาหนด ๖)
ขั้นสร้างช้ินงานเพื่อสะท้อนความเป็นตัวเอง ๗) ขั้นวิเคราะห์คุณค่าและประยุกต์ใช้ และ ๘) ข้ันแลกเปล่ียน
ประสบการณก์ ารเรยี นรูก้ ับผ้อู ่นื

๓. ผลการใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เร่ือง การใช้ภาษา สาหรับนักเรียนช้ัน
มัธยมศึกษาปีที่ ๑ พบวา่

๓.๑ ประสิทธิภาพของแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เร่ือง การใชภ้ าษา สาหรบั นกั เรยี นชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ ๑ โดยใช้แผนผังสรุปความคิดประกอบกับการจัดกิจกรรมแบบ ๔MAT ควบคู่กับการสอน
ออนไลนผ์ ่านแอพพลเิ คชั่น Facebook และ Massenger โรงเรียนร่องคาหงษ์ทองวทิ ยา ( 1/ 2) มีคา่ เท่ากับ
๗๙.๒๕/๗๘.๔๔

๓.๒ เปรียบเทียบคา่ เฉลี่ยของผลสัมฤทธทิ์ างการเรยี นหลังเรียนของนกั เรียนกลุ่มท่ีได้รับการ
จดั กิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้แผนผังสรุปความคิดประกอบกับการจดั กิจกรรมแบบ ๔MAT ควบคู่กับการสอน
ออนไลน์ผา่ นแอพพลิเคชนั่ Facebook และ Massenger พบว่าคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรยี นของ
กล่มุ ทไี่ ดร้ ับการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้ โดยใชแ้ ผนผังสรปุ ความคดิ ประกอบกับการจัดกิจกรรมแบบ ๔MAT สูง
กว่าก่อนเรยี นอย่างมนี ัยสาคญั ทางสถิติท่ีระดับ .๐๕

๓.๓ ความพงึ พอใจของนกั เรียนชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี ๑ ทีม่ ีต่อการจดั กิจกรรมการเรียนรู้. เรอื่ ง
การใช้ภาษา โดยใช้แผนผังความคิดประกอบกับการจัดกิจกรรมแบบ ๔MAT ควบคู่กบั การสอนออนไลน์ผ่าน

แอพพลเิ คช่ัน Facebook และ Massenger โดยภาพรวม ความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก ( ̅ = ๔.๓๙, S.D. =
๐.๑๕)

๗.๒ ผลสัมฤทธิ์ของงาน
ระยะท่ี ๑ ผลการศึกษาแนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เร่ือง การใช้ภาษา สาหรับนักเรียนชั้น

มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๑
ผลจากการสัมภาษณ์ครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรยี นรู้ภาษาไทยท้ัง ๕ ท่าน ถึงแนวทางการจัด

กจิ กรรมการเรียนรู้ เร่ือง การใช้ภาษา สาหรับนกั เรียนช้นั มัธยมศึกษาปที ่ี ๑ กลา่ วคือ การจัดกจิ กรรมการเรยี น
การสอนของแต่ละทา่ นจะเนน้ กระบวนการการทางานเปน็ กลุม่ ซ่ึงผสู้ อนแต่ละคนไดแ้ บ่งนกั เรียนออกเปน็ กลุ่ม
และในขั้นตอนสุดท้ายของการสอนของครูแต่ละคน จบลงด้วยการให้ผู้เรียนแต่ละกลุ่มได้สรุปความคิดเห็นใน
เรือ่ งท่ีเรยี นแต่ละคร้ังในรปู แบบของ mind mapping หรอื แผนผังความคิด และให้นักเรยี นได้ออกมานาเสนอ
ผลงานเพื่อแลกเปลีย่ นความร้ใู ห้แก่กันโดยการอัดคลปิ วีดีโอสง่ ซงึ่ เปน็ การจัดกิจกรรมการเรยี นรู้ทก่ี ระตุ้นสมอง
ซีกซ้ายและซีกขวา เพื่อให้ผู้เรียนได้ลงมือทางานกลุ่มร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ และสร้างสรรค์ผลงาน
ออกมาด้วยความเตม็ ใจ

ระยะท่ี ๒ ผลการพัฒนาแผนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เร่ือง การใช้ภาษา สาหรับนักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาปที ี่ ๑ ให้มปี ระสทิ ธภิ าพตามเกณฑ์ ๘๐/๘๐

๑. จากผลการศึกษาแนวทางพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เร่ือง การใช้ภาษา สาหรับ
นกั เรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ ในระยะที่ ๑ ผู้วิจยั ได้นาแนวทางมาสร้างและออกแบบเนื้อหา จานวน ๖ แผน
ใช้เวลาสอน ๑๒ ช่ัวโมง แต่ละแผนประกอบด้วย ๑) มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ๒) สาระสาคัญ ๓)
จุดประสงค์การเรียนรู้ ๔) สาระการเรียนรู้ ๕) กิจกรรมการเรียนรู้ มี ๘ ข้ันตอน ดังนี้ ข้ันที่ ๑ ขั้นสร้าง
ประสบการณ์ ขัน้ ท่ี ๒ ขนั้ วเิ คราะหป์ ระสบการณ์ ขั้นที่ ๓ ขั้นปรบั ปรุงประสบการณ์เป็นความคิดรวบยอด ขั้น
ที่ ๔ ขน้ั พฒั นาความคดิ รวบยอด ขนั้ ที่ ๕ ข้ันทาตามแนวความคดิ ทีก่ าหนด ขนั้ ท่ี ๖ ขน้ั สร้างช้นิ งานเพ่ือสะท้อน
ความเป็นตวั เอง ข้ันท่ี ๗ ขั้นวิเคราะห์คุณค่าและการประยุกต์ใช้ และข้ันท่ี ๘ ขัน้ แลกเปล่ียนประสบการณ์การ
เรียนรู้กับผู้อื่น ๖) ส่ือและแหล่งการเรียนรู้ และ ๗) การวัดและการประเมินผล จากขั้นตอนการจัดกิจกรรม
ข้างตน้ ผวู้ จิ ัยสรปุ ได้ว่า สง่ิ ทส่ี ามารถบง่ บอกว่าผเู้ รียนมีความเข้าใจในเนอ้ื เรื่องทีไ่ ดเ้ รยี นมา คอื การแบ่งกล่มุ ให้
ผู้เรียนออกเป็นเก่ง ปานกลาง อ่อน อยู่ในกลุ่มเดียวกนั แล้วให้สมาชิกในแต่ละกลุ่มวางแผนปรึกษาหารือกัน
และสรุปเน้ือเร่ืองนั้น ๆ ออกมาในรูปแบบแผนผังความคิดหรือ mind mapping แล้วมาขยายผลโดยการ
นาเสนอผลงานหนา้ ชั้นเรียน หัวใจสาคัญของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ชนิดนี้ คือ แผนผังความคิด และผวู้ ิจัย
ได้ดาเนนิ การใหผ้ เู้ ชยี่ วชาญพจิ ารณาเหมาะสมของของแผนการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้ เรอื่ ง การใชภ้ าษา

ผลการประเมินความเหมาะสมของแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เร่อื ง การใช้ภาษา สาหรับ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี ๑ ทั้งหมด ๖ แผน โดยผู้เช่ียวชาญ พบว่า ค่าความเหมาะสมของแผนการจัด

กจิ กรรมการเรียนรู้ เร่อื ง การใช้ภาษา สาหรบั นักเรียนช้นั มัธยมศกึ ษาปที ี่ ๑ อย่ใู นระดบั มาก ( ̅ = ๔.๓๑, S.D.
= ๐.๐๖) และผลการหาประสิทธิภาพของแผน ซึ่งเป็นคะแนนท่ีได้จากทาแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียนหลังเรยี น ของนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีที่ ๑ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๒๒.๙๔ จากคะแนนเตม็ ๒๗ คะแนน คิด
เป็นร้อยละ ๘๔.๙๕ แสดงวา่ ประสทิ ธภิ าพของผลลพั ธ์ ( 2) เทา่ กบั ๘๔.๙๕

ระยะที่ ๓ ผลการเปรียบเทียบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง การใช้ภาษา สาหรับนักเรียนชั้น
มัธยมศกึ ษาปที ี่ ๑ แบง่ ออกเป็น ๒ ข้ันตอน ดงั ตอ่ ไปนี้

ขัน้ ตอนท่ี ๑ เปรียบเทียบคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีที่ ๑
ที่เรียนด้วยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง การใช้ภาษา ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน ซ่ึงผู้วิจัยใช้
Dependent Samples t-test พบว่า คะแนนท่ีไดจ้ ากทาแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนมี
ค่าเฉล่ียเท่ากับ ๑๐.๐๖ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ๑.๒๙ จากคะแนนเต็ม ๒๗ คะแนน และคะแนนท่ไี ดจ้ าก
ทาแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียน ของนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีที่ ๑ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ
๒๒.๙๔ และส่วนเบยี่ งเบนมาตรฐาน ๑.๕๓ จากคะแนนเตม็ ๒๗ คะแนน ซ่ึงมผี ลต่างอยู่ท่คี ่าเฉลี่ย ๒๗.๒๑ คิด
เปน็ รอ้ ยละ ๘๔.๙๕ แสดงวา่ ประสทิ ธภิ าพของผลลัพธ์ เท่ากับ ๘๔.๙๕ และการเปรยี บเทยี บคะแนนผลสมั ฤทธ์ิ
ทางการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ เร่ือง การใช้ภาษา ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน พบว่า
นักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปที ่ี ๑ มีผลสัมฤทธ์ทิ างการเรียนรู้ เร่ือง การใช้ภาษา หลังเรียนสูงกว่ากอ่ นเรียนอย่างมี
นยั สาคญั ทางสถติ ทิ ี่ระดบั .๐๕

ขน้ั ตอนที่ ๒ ผลการวิเคราะห์ความพึงพอใจของนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีที่ ๑ ที่มีต่อการจัด
กจิ กรรมการเรยี นรู้ เรื่อง การใช้ภาษา พบวา่ นักเรยี นช้ันมัธยมศกึ ษาปที ี่ ๑ มีความพงึ พอใจต่อการจัดกจิ กรรม

การเรยี นรู้ เร่ือง การใช้ภาษา อยใู่ นระดับมาก ( ̅= ๔.๓๙, S.D. = ๐.๑๕)
๗.๓ ประโยชนท์ ่ีจะไดร้ บั
๑. สถานศึกษาสามารถนาข้อมูลที่ได้เป็นแนวทางในการพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้

ภาษาไทย เรื่อง การใช้ภาษา ควบคู่กับการสอนแบบออนไลน์ โดยใช้แอพพลิเคช่ัน Facebook และ
Massenger ที่มีประสทิ ธิภาพและนาไปใชใ้ นการประกอบการจัดกจิ กรรมการเรยี นการสอนของชั้นมธั ยมศึกษา
ปีที่ ๑ ได้

๒. ครูใช้เป็นข้อมูลและผู้ท่ีสนใจสามารถนาไปบูรณาการกับรายวิชาภาษาไทย และรายวิชา
อืน่ ๆ เพ่ือยกระดับผลสมั ฤทธ์ทิ างการเรียนใหส้ งู ขน้ึ ได้

๓. นักเรียนสามารถนาความรทู้ ี่ได้ไปประยุกตใ์ ช้ในชีวติ ประจาวนั เพอ่ื สง่ เสริมใหน้ ักเรียนเกิด
ทักษะดา้ นการพูดและการเขียน รวมท้ังการนาเสนองานผา่ นระบบออนไลน์ได้ ซึ่งทักษะท้งั ๒ ด้านนี้ล้วนเป็น
กระบวนการการสง่ สาร ซึ่งเป็นพ้ืนฐานทางการศึกษาในระดบั ที่สูงต่อไป

๘. ปจั จยั ความสาเร็จในการดาเนินงาน
ปัจจัยท่ีทาให้การพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง การใช้ภาษา สาหรับนักเรียนช้ัน

มัธยมศกึ ษาปที ี่ ๑ ประสบผลสาเรจ็ คอื
๑. ผบู้ รหิ ารมีภาวะผู้นา และใหก้ ารสนบั สนนุ ส่งเสรมิ การดาเนินงานอยา่ งตอ่ เนือ่ ง
๒. คณะครูและบุคลากรทางการศึกษาและนักเรียนผสานใจเป็นหนึ่งเดยี วกันและมีส่วนร่วม

ในการทางาน
๓. ผปู้ กครองให้ความร่วมมอื สนบั สนุนในการจดั หาสือ่ เพอ่ื ใช้ในการจัดกิจกรรม
๔. นักเรยี นมคี วามสนใจและกระตือรือร้นในการทาจัดกจิ กรรมการเรียนการสอนผา่ นรูปแบบ

ออนไลน์ และรูปแบบต่าง ๆ ทงั้ ใน - นอกห้องเรียน
๕. มีการประเมินพัฒนาการและปรับปรุงผลการจัดกิจกรรมเพ่ือให้บรรลุเป้าหมายอย่าง

ตอ่ เนอ่ื ง

๙. บทเรียนท่ีไดร้ บั
๑. ควรมกี ารพฒั นาการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้ เรอ่ื ง การใชภ้ าษา สาหรบั นกั เรียนช้ันมัธยมศกึ ษาปี

ที่ ๑ โดยใช้แผนผังความคิดประกอบกับการจัดกิจกรรมแบบ ๔MAT ควบคู่กับการสอนแบบออนไลน์ โดยใช้
แอพพลิเคช่ัน Facebook และ Massenger เพ่ือให้นักเรียนเกิดการพัฒนาความรู้ ความสามารถด้านทักษะ
ตา่ ง ๆ ในกลุม่ สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย

๒. ควรศกึ ษาเปรยี บเทียบผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้แผนผังความคดิ ประกอบกบั การจัด
กิจกรรมแบบ ๔MAT กับการจัดกิจกรรมในรูปแบบอื่น ๆ เช่น การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ BBL TAI LT
หรือกลุ่มรว่ มมอื แบบอ่ืน ๆ ในกล่มุ สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย

๓. ควรศึกษาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง การใช้ภาษา สาหรับนักเรยี นชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี ๑
ด้วยเทคนิคและวิธีการสอนแบบอ่ืน ๆ เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เกิดความรู้ ทักษะ การคิดและมีทักษะชีวิต ตาม
กระบวนการจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้ในศตวรรษท่ี ๒๑ ได้อย่างมคี ณุ ภาพ

๑๐. การเผยแพร/่ การไดร้ บั การยอมรับ/รางวัลที่ไดร้ ับ
๑. การเผยแพร่
- เผยแพรใ่ นเฟซบกุ๊ เพจ และกล่มุ Line โรงเรยี นร่องคาหงษ์ทองวิทยา
- เผยแพรใ่ ห้กบั ครภู าษาไทยและผู้ทส่ี นใจ
๒. การไดร้ ับการยอมรับ/รางวลั ทไี่ ด้รบั
- ได้รับรางวัล ครูผู้สอนยอดเย่ียม ระดับ ดีมาก กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ประเภท

ประถมศึกษา ขนาดกลาง ประจาปีการศึกษา ๒๕๖๔ ในการแข่งขันการคัดเลือกวิธีปฏิบัติท่ีเป็นเลิศ (Best
Practice) การนาหลักสูตรสถานศึกษาสู่การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่ประสบผลสาเร็จ สานักงานเขต
พื้นทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาร้อยเอ็ด เขต ๒

๑๐. ภาคผนวก



ผลงานท่เี กิดจากผู้เรยี นในชว่ งการเรยี นออนไลน์