การดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย เล่ม 1

ส่ิงสำคัญและถือเป็นหัวใจหลักของการทำงานในส่วนของพยาบาล

ก็คือ การประเมินคนไข้และการสื่อสารท่ีถูกต้อง เพราะจะช่วยให้รักษา

คนไข้ได้ตรงจุด


การสอื่ สารท่ีพบบ่อยระหวา่ งแพทย์ พยาบาล และคนไข้ สามารถ

แบง่ ได้ 3 แบบ ดังน
ี้

➊ การส่ือสารแบบ Potential Communication : คือการ

ส่ือสารที่แพทย์และพยาบาลรักษาโดยที่ไม่สนใจคนไข้ ทำให้การ
รกั ษาไม่เกิดประสิทธิภาพ


➋ การส่ือสารแบบ Non-Communication : คือการสื่อสาร

ที่ผู้ป่วยไม่ร้องขอ หรือไม่กล้าท่ีจะบอกอาการท่ีแท้จริง ประกอบกับ
พยาบาลไม่สนใจเข้ามาดูแล และแพทยท์ ร่ี กั ษาไม่ได้รับรายงาน


➌ การสื่อสารแบบ Successful communication : คือ

การส่ือสารท่ีแพทย์ พยาบาล และคนไข้ ได้มีการพูดคุยถึงปัญหา

และการรักษา วธิ กี ารสื่อสารแบบนี้ จะชว่ ยใหก้ ารรักษาเกิดประโยชน์
สูงสุด


PAIN EDUCATION : THE STRATEGIES THAT WORK 45

วา่ ง

P ERSPECTIVE ON IMPROVING
PAIN EDUCATION

ศ. พญ.จารพุ มิ พ์ สงู สวา่ ง

Perspective on

improving Pain Education


การดูแลผู้ป่วยที่มีความเจ็บปวดทรมาน เป็นส่วนหนึ่งของการ
แพทย์ท่ีมีหัวใจของความเป็นมนุษย์ นพ.โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์
ได้กล่าวถึงองค์กรทางการแพทย์ในปัจจุบันท่ีแบ่งย่อยเป็นส่วนๆ มี
ลักษณะคล้ายเคร่ืองจักร ขาดการเชื่อมโยง ทำงานอย่างไร้ความรู้สึก
ไม่ได้เข้าถึงคุณค่าและความหมายของชีวิต ความรู้ที่มีแยกส่วนเป็น
ปรนัย การศึกษาท่ีจะทำให้นิสิตนักศึกษาแพทย์มองเห็นความจริง
และความงามของการดูแลชีวิตคนได้ ต้องมีการปรับกระบวนทัศน์
ทางการศึกษา ดังน
ี้

● ขยายกรอบแนวคิดและการเรียนรู้เรื่องสุขภาพให้กว้างข้ึน

ไม่ได้หมายถึงเฉพาะการไม่มีโรค แต่เป็นเร่ืองสุขภาวะของคนท้ัง

ในยามทมี่ หี รอื ไมม่ ีโรค


● การดูแลควรครอบคลุม ทั้งเร่ืองโรคในแนวคิดทางการแพทย์

และความเจ็บป่วยในมุมมองของผู้ป่วย และพิจารณาถึงผลอันเป็น
ความทกุ ข์แบบองคร์ วม ทั้งทางกาย จิต สงั คม และจิตวญิ ญาณ


● ใช้วิธีการเรียนรู้ท่ีไม่ลดทอนความเป็นมนุษย์ ผ่านทาง

เรอื่ งเล่าและเรอ่ื งราวของชวี ิตผปู้ ว่ ย โดยใช้การรบั ฟังอยา่ งลกึ ซึง้

48 การดูแลผู้ปว่ ยระยะสุดท้าย เลม่ 1

● ส่งเสริมการเรียนรู้อุดมคติของชีวิตแบบจิตอาสา และ

แสวงหาโอกาสทำงานกับคนทกุ ขย์ าก


● เรียนรู้และปลูกฝังเรื่องสุนทรียภาพและความงาม ทำให
้
เกิดการมองชีวติ อย่างออ่ นโยน


จากการประชมุ แพทยศาสตรแ์ หง่ ชาติครง้ั ที่ 8 ในวันท่ี 20 - 22
กรกฎาคม พ.ศ. 2552 มีการสรุปความคิดเห็นและข้อเสนอแนะเพื่อ
นำไปสู่การบริบาลสุขภาพโดยมุ่งเน้นคนเป็นศูนย์กลาง (People-
Centered Health Care) ซึ่งให้ความสำคัญในประเด็นต่อไปน้ี คือ
การแพทย์ด้วยจิตวิญญาณของความเป็นมนุษย์ การให้ประชาชน

มีบทบาทและส่วนร่วมในการดูแลสร้างเสริมสุขภาพ และการใช้ยา
ผลติ ภัณฑ์ และเทคโนโลยีด้านสขุ ภาพอย่างเหมาะสม คุ้มค่า


โดยข้อเสนอแนะท่ี 13 กล่าวว่า สถาบันแพทยศาสตร์ฯ ควร
แสดงให้เห็นว่าได้ดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรมในการปรับปรุง
วัตถุประสงค์และสัดส่วนที่เหมาะสมของเน้ือหาของหลักสูตรในการ
ผลิตบณั ฑิตแพทย์ และแพทย์ผเู้ ชี่ยวชาญเฉพาะทาง เพอื่ ใหไ้ ดแ้ พทย์
ซ่ึงสามารถให้การบริบาลสุขภาพท่ีมุ่งเน้นคนเป็นศูนย์กลางและ
สอดคล้องกับแนวโน้มความต้องการด้านสุขภาพที่เปลี่ยนแปลงได้
อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ ทงั้ น้ี ควรเนน้ หรอื เพม่ิ เตมิ เนอื้ หาทส่ี ำคญั ตอ่ ไปน
ี้

➊ การดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ผู้ป่วยฉุกเฉิน ผู้ป่วยระยะ

สุดท้าย ตลอดจนการจดั การในภาวะวกิ ฤต


➋ การแพทย์ด้วยจิตวิญญาณของความเป็นมนุษย์ และการ

ดูแลสุขภาพแบบองค์รวม มีความรับผิดชอบ เมตตาธรรม จริยธรรม
มจี ติ บริการ ดูแลผู้ป่วยด้วยความรักและเอาใจใสเ่ สมือนญาตพิ ี่น้อง


➌ การเลือกใช้ยาตามบัญชียาหลักแห่งชาติ ผลิตภัณฑ์ และ

เทคโนโลยีด้านสุขภาพเพ่ือการวินิจฉัย และการตรวจรักษาผู้ป่วย
อยา่ งเหมาะสมและคมุ้ คา่ ตามหลกั ฐานเชิงประจกั ษ์


PERSPECTIVE ON IMPROVING PAIN EDUCATION 49

➍ เวชปฏิบัติเชิงรุก และการร่วมมือกับภาคส่วนต่างๆ เพื่อ

สรา้ งเสริมสขุ ภาพ ปอ้ งกันโรคในกลมุ่ เสี่ยงตา่ งๆ และการฟน้ื ฟูสภาพ


➎ การดูแลและสร้างเสรมิ สขุ ภาพตนเอง

➏ การวิเคราะห์วิจัยปัญหาสุขภาพชุมชน โดยประยุกต์และ

ผสมผสานความรู้สาขาต่างๆ อย่างเหมาะสม

➐ การตอบสนองต่อความต้องการด้านสขุ ภาพของประชาชน

➑ การถ่ายทอดความรู้และการส่ือสารอย่างมีประสิทธิภาพ

สร้างสรรค์ ในบรรยากาศทใ่ี หเ้ กียรติ รบั ฟงั และเขา้ ใจผู้อนื่

➒ การทำงานกับชุมชน มีมนุษยสัมพันธ์ท่ีดี การระดมการ

มีส่วนร่วมของประชาชน และผู้ให้บริการในภาคส่วนอื่นในกิจกรรม

ด้านสขุ ภาพต่างๆ ตลอดจนการเสริมพลังจติ อาสาในชุมชน

➓ ภาวะผนู้ ำสามารถสร้างทมี สหสาขาวชิ าชพี ได
้
11

การใหบ้ ริการท่มี คี ุณภาพ ปลอดภยั และมีคณุ ธรรม

12

บทบาท คุณประโยชน์ และแนวทางการบูรณาการการ
แพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เข้ากับระบบสุขภาพของ
ประเทศ เพื่อเลอื กใชห้ รือสง่ ตอ่ ได้อย่างเหมาะสม

13

การพัฒนาองค์ความรู้อย่างต่อเน่ืองสม่ำเสมอในศาสตร์และ
ศิลป์ท่ีเก่ียวข้อง เช่น สุนทรียศาสตร์ ชีวิตและความตาย วัฒนธรรม
สังคม กฎหมาย เศรษฐศาสตร์ และส่ิงแวดล้อมของชุมชน เพื่อ

เชอ่ื มโยงกบั การบรบิ าลสุขภาพอยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพและประสิทธผิ ล

สำหรับข้อเสนอแนะที่ 15 กล่าวว่าสถาบันการศึกษาแพทย-
ศาสตร์ต้องบูรณาการเน้ือหาวิชาอย่างต่อเน่ืองตลอดหลักสูตร

และพัฒนาวิธีการจัดการเรียนการสอนท่ีหลากหลาย โดยคำนึงถึง
การมีส่วนร่วม ความต้องการและความถนัดของผู้เรียน การลงมือ


50 การดแู ลผู้ปว่ ยระยะสุดท้าย เลม่ 1

ปฏิบัติจริง เพื่อผลิตบัณฑิตให้สามารถบริบาลสุขภาพที่มุ่งเน้นคน
เป็นศูนย์กลางอย่างแท้จริง รวมท้ังจัดสรรทรัพยากรการเรียนรู้ให้
สามารถดำเนนิ การไดอ้ ยา่ งมีประสทิ ธิภาพ


ตัวอย่างวิธีการสอนเพื่อส่งเสริมการแพทย์ท่ีมีหัวใจความเป็น
มนุษย์


● Narrative Medicine (เรอ่ื งเล่าทางการแพทย)์

● Deep listening (การรบั ฟังอยา่ งลึกซ้ึง)

● Dialogue (สนุ ทรยี สนทนา)

● Appreciative inquiry (การมองปญั หาเชิงบวก)

● สง่ เสรมิ การทำงานเชงิ รุกกับคนทกุ ขย์ าก

● ส่งเสริมการเรียนรู้ อดุ มคตขิ องชวี ติ


การจัดการเรียนการสอนเร่ืองการระงับปวดแบบองค์รวม

ใหส้ ำเรจ็ ต้องอาศยั ปจั จัยดงั น
ี้

➊ สอื่ การสอน ตอ้ งอาศยั ความรว่ มมอื แบบเครอื ขา่ ยสถาบนั ฯ

ในการจัดหาหรอื สรา้ งสอื่ ท่ดี ี


➋ วธิ กี ารประเมนิ ผเู้ รยี น มกี ารพฒั นาการประเมนิ ในหลายมติ
ิ
➌ การประเมินหลักสูตรซ่ึงมีบูรณาการอย่างต่อเนื่องใน

ภาพรวม

➍ อุปสรรคในการเรียนการสอนเน่ืองจากเก่ียวข้องกับหลาย

ฝ่าย การหาแนวทางแก้ไขควรมีการบรู ณาการหลายเรอ่ื งเข้าดว้ ยกัน

➎ การปรับทัศนคติของผู้สอนและผู้เรียนว่าเร่ืองการดูแล

ความปวดเป็นเรื่องของทุกคนทีเ่ กีย่ วขอ้ ง


PERSPECTIVE ON IMPROVING PAIN EDUCATION 51

ผศ. นพ.จิโรจน์ สรู พนั ธ์

How to Improve

Pain Education Program


จากขอ้ เสนอแนะต่างๆ ในทป่ี ระชมุ ครั้งนี้ สามารถสรปุ บทเรยี น
เปน็ ประเดน็ ต่างๆ ของการจัดการศึกษาเร่อื งความปวดไดด้ ังน้ี คอื


ประเด็นเร่ืองขอ้ จำกดั หรืออุปสรรคของการจดั การศึกษา

ข้อจำกัด ปัญหาอุปสรรคของการจัดการศึกษาเรื่องความปวด
ในสถาบนั การศึกษาในประเทศไทยในปัจจุบัน เช่น

● ความไม่สามารถจัดการบริบาลความปวดได้ ทำให้ขาด

รปู ธรรมที่เปน็ ตัวอย่างจรงิ สำหรับผูเ้ รียน

● ความไม่สามารถท่ีจะบูรณาการงานบริบาลความปวดเข้ากับ

งานดา้ นการศึกษา

ประเด็นเรื่องการจัดประสบการณเ์ รยี นรู้ที่สำคัญ

รูปแบบการจัดประสบการณ์เรียนรู้หรือการเรียนการสอนควร

จะต้องมคี วามหลากหลาย ตวั อยา่ งเชน่

● การบรรยาย ซึ่งจดั ในแตล่ ะภาควิชา

● การเรียนการสอนข้างเตียง

52 การดแู ลผ้ปู ่วยระยะสดุ ทา้ ย เล่ม 1

● การเยี่ยมผู้ปว่ ยแบบองค์รวม

● การนำเสนอกรณศี ึกษา

● การตดิ ตามอาจารยใ์ นการบริบาลผ้ปู ว่ ย

● การเรียนในขณะฝึกปฏบิ ัติงาน (On-the-job training)

● การเรียนโดยใชป้ ญั หาเป็นฐาน (Problem-based learning)

ในการสอนเรื่องท่ีต้องใช้จินตนาการสูง เช่น ความรู้ด้าน
วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ควรมีการจัดทำหรือจัดหาสื่อการสอนที่ทำให้
เข้าใจง่าย เชน่ วดี ิทศั น์ช่วยสอน


ประเด็นเรอื่ งระดบั ของการจดั การศกึ ษา

การจัดการศึกษาเร่ืองความปวดสามารถจัดได้ท้ังในระดับ

ก่อนปริญญาและระดับหลังปริญญา โดยในระดับก่อนปริญญาตรี
ตวั อย่าง เชน่

● ในช่วงท่ีศึกษาตามรายวิชา เช่น วิสัญญีวิทยา บทนำทาง

คลนิ ิก การดแู ลแบบประคับประคอง

● การเรยี นการสอนรว่ มแบบสหภาควิชา หรอื สหวิชาชพี

● การฝกึ ปฏบิ ตั หิ ัตถการทางคลินิก

ส่วนในระดับหลังปริญญาตรี จะอยู่ในรูปหลักสูตรแพทย ์

เฉพาะทาง แพทยเ์ ฉพาะทางสาขาตอ่ ยอด หลกั สตู รการศกึ ษาตอ่ เนอ่ื ง

ระยะสน้ั การฝึกอบรมแบบสหวชิ าชีพ


ประเดน็ เรอื่ งการประเมินผล

ควรมีทงั้ การประเมินความก้าวหนา้ (Formative assessment)
และการประเมินผลสดุ ทา้ ย (Summative assessment) โดยประเมนิ

PERSPECTIVE ON IMPROVING PAIN EDUCATION 53

ทั้งความรู้ ทักษะ และเจตคติ นอกจากนี้ควรหาโอกาสประเมินใน
สถานการณ์จรงิ ด้วย


ประเดน็ เร่อื งการประเมินหลกั สตู ร

สามารถทำการประเมินได้ท้ังทางไกลและการลงพื้นท่ี ท้ังใน

สถาบันหลัก สถาบันสมทบ และโรงพยาบาลที่ผู้เรียนไปปฏิบัติงาน

เมือ่ สิน้ สุดการศกึ ษาอบรมแล้ว

ประเด็นเรอ่ื งการบรหิ ารหลกั สูตร

ควรมีการจัดการศึกษาแบบ Spiral model หมายถึง มีการ
ขยายผลไปเรื่อยๆ และมีระดับจากง่ายลงไปหายาก และปริมาณ
เนื้อหาให้เหมาะสมกับระดับของผู้เรียน ในกรณีหัวข้อท่ีซับซ้อน

ควรบริหารหลักสูตรแบบสหวิชาชีพ ท้ังน้ีจำเป็นต้องได้รับการ
สนับสนุนจากผู้บริหารระดับสูง มีผู้บริหารหลักสูตรท่ีชัดเจน จัดต้ัง
ทีมท่ีรบั ผดิ ชอบ

ประเดน็ เรื่องผลสมั ฤทธิ์ทีพ่ ึงประสงค์

ถึงแม้ว่าในที่ประชุมจะยังมิได้กำหนดผลสัมฤทธิ์ท่ีพึงประสงค์
ของการศึกษาเรื่องความปวดอย่างเป็นรูปธรรม อย่างไรก็ตามพอจะ
สรปุ หัวข้อสำคญั ตามดา้ นตา่ งๆ ดงั นี
้
➊ ด้านความรู้ เช่น ความหมาย และชนิดของความปวด

➋ ด้านทกั ษะ เชน่ ทักษะการสื่อสาร

➌ ดา้ นเจตคติ เชน่ ความรสู้ กึ และการตอบสนองตอ่ ความปวด


54 การดูแลผ้ปู ่วยระยะสุดท้าย เล่ม 1

KNOWLEDGE SHARING การแลกเปล่ยี น
ประสบการณ์ผ่านเครอื ข่ายอนิ เตอร์เนต็

1. ฝน่ิ ก็ปลูก ยาบ้าก็เตม็ เมอื ง แตไ่ มม่ ีมอรฟ์ นี ให้คนไขก้ ิน


นายเต็มศักดิ์ พึ่งรัศมี - เพ่อื น PAL - ฝนิ่ ก็ปลูก ยาบา้ ก็เตม็ เมอื ง แตไ่ ม่มมี อรฟ์ นี ใหค้ นไขก้ ิน

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/284106


home / blog / pcarepal / 284106

น
ายเต็มศกั ดิ์ พ่ึงรัศม
ี

ฝนิ่ ก็ปลูก ยาบา้ ก็เต็มเมือง แตไ่ มม่ มี อรฟ์ นี ให้คนไข้กิน
คอา่วนาม: เ3ห2น็7
: 27


ฝ่ินกป็ ลูก ยาบ้าก็เต็มเมือง แต่ไมม่ ีมอรฟ์ นี ใหค้ นไข้กิน


ผมเคยบ่นดังๆ เมื่อหลายปีก่อน ตอนโรงพยาบาลท่ีผมทำงาน...โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ ไม่มีมอร์ฟีนให้คนไข้ใช้ตอนช่วงปลายปี
เพราะระบบโควต้ายาทต่ี ้องควบคุมน้ีมีจำกัด


ผ่านมาหลายปี ด้วยความสามารถของฝ่ายเภสัชกรรมโรงพยาบาลที่พี่อ้อย...เนาวนิตย์ ทฤษฎิคุณ เป็นผู้นำ โรงพยาบาลไม่เคย

มีปัญหาเร่ือง ไม่มียาใช้ อีกเลย เราทำทุกวิถีทางที่จะให้มียาระงับปวดทุกชนิดให้เพียงพอกับคนไข้ที่ต้องทนทุกข์ทรมานจากความ

เจ็บปวด...แสนสาหสั น่นั คอื ความพยายามอยา่ งสดุ ความสามารถของหน่วยงานเลก็ ๆ ในระดับปฏิบัตงิ านที่ควรช่นื ชม


แลว้ ภาพรวมในระดบั ชาติเกี่ยวกับเรือ่ งนี้เป็นอยา่ งไรในปัจจบุ ัน

ขณะน้ีเร่ิมมีขา่ วมาเข้าหูว่า เรากำลงั จะขาดยาระงับปวดท่จี ่ายให้กับคนไขข้ องเราในโรงพยาบาลหลายๆ แหง่

ผมรีบโทรศัพท์ไปตรวจสอบกับฝ่ายเภสัชกรรมของโรงพยาบาลทันที ได้รับแจ้งว่า ยามอร์ฟีนชนิดเม็ดบางขนาดกำลังขาดแคลน

ยาระงบั ปวดชนดิ แปะเฟนตานลิ ทถี่ กู ลา้ งสตอ็ คไปกย็ งั ขาดบางขนาด แตม่ อรฟ์ นี ชนดิ นำ้ ทโี่ รงพยาบาลผลติ เองยงั มใี หใ้ ชอ้ ยา่ งไมม่ ปี ญั หา


ใจชืน้ ขึน้ มาหน่อย


ผในมโไรมงพ่ทยราาบบาวล่าตส่าถงาๆนกช่วายรณบ่น์ขดองั งๆโรดงพ้วยยนาะบคารลับอ
่ืนเป็นอย่างไรกันบ้าง รบกวนท่านผู้อ่านท่ีทำงาน


average defined daily dose consumption for statistical purposes (S-DDD)* หรอื เรยี กส้ันๆ ว่า ปรมิ าณการใช้ตอ่ วันในประชากร

1 ล้านคนของยามอรฟ์ ีนของแตล่ ะประเทศ ถอื เปน็ ดัชนวี ดั ครา่ วๆ หรอื proxy indicator ถึงระดบั การใหบ้ ริการด้าน palliative care

ของประเทศน้ันๆ เนื่องจากผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่ต้องได้รับการดูแลแบบบรรเทาอาการมักจะมีความปวด องค์การอนามัยโลกเองก็เคย

รายงานวา่ ผู้ปว่ ยมะเร็งระยะสดุ ทา้ ยมากกว่า 2 ใน 3 คนมีความปวด

ในปี 2550 International Narcotics Control Board ไดร้ ายงานตัวเลขนใี้ นช่วงปี 2546 - 2548 ของแต่ละประเทศ โดยประเทศไทยมี
คา่ อยทู่ ่ี 15 ซงึ่ ถือว่าอยใู่ นระดับปานกลาง แต่กห็ ่างไกลกันลบิ ลับกบั ประเทศญี่ปนุ่ ซึง่ มคี ่าสูงสุดในเอเชีย คือ 131 สว่ นของเกาหลี 49

สงิ คโปร์ 28 มาเลเซีย 21 และของเรายงั ดกี ว่า ฟิลปิ ปนิ ส์ 6 เวียดนาม 3 พมา่ 1 และอินเดีย อนิ โดนเี ซยี ท่ีเกอื บเป็น 0

*S-DDD = annual consumption in kilograms/365 days/estimated daily dose/population

ทม่ี า : www.incb.com


56 การดแู ลผู้ป่วยระยะสุดทา้ ย เลม่ 1

นายเต็มศักดิ์ พ่งึ รศั มี - เพือ่ น PAL - ฝิ่นกป็ ลูก ยาบา้ กเ็ ต็มเมือง แต่ไม่มมี อรฟ์ ีนให้คนไขก้ นิ

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/284106


สำหรับในระดับหน่วยงานหรือศูนย์ให้บริการต่างๆ จะใช้ค่า S-DDD ต่อ 1000 hospital-stay หรือจำนวนวันที่อยู่โรงพยาบาลเป็น

ดชั นีช้ีวัด ซึ่งเพิ่งมีรายงานจากประเทศสเปนในปนี ี้ว่า การมีระบบใหค้ ำปรึกษาดา้ น palliative care ทำใหค้ า่ นีข้ องยาระงบั ปวด
ตา่ งๆ ในโรงพยาบาลมหาวิทยาลยั สูงขน้ึ และเหมาะสมขึ้นอยา่ งชัดเจน

ทม่ี า : C. Centeno, M.A. Portela, A. Noguera, A. Idoate and A. S. Rubiales. Impact of a new palliative care consultation

team on opioid prescription in a University Hospital. BMC Palliat Care. 2009;8:2.


เห็นตัวเลขของประเทศไทย แลว้ ยงั คอ่ นข้างใจช้ืนขึ้นมาหนอ่ ยวา่ ไมด่ ูข้ีเหร่จนเกินไป อย่างนอ้ ยเราก็อยูต่ รงกลาง

แต่คนที่ทำงานด้านน้ี เราก็ยังมองเห็นปัญหาน้ีกันอยู่ทุกวี่ทุกวัน โดยเฉพาะโรงพยาบาลทั่วไปของเรายังไม่มียามอร์ฟีนชนิดน้ำใช
้
ยามอร์ฟีนชนิดน้ำซึ่งออกฤทธิ์สั้นจำเป็นต้องใช้ในขณะปรับปริมาณยาในคนไข้แต่ละราย และใช้ในกรณีมีความปวดเฉียบพลัน

ท่ยี าชนิดเม็ดออกฤทธช์ิ า้ ยงั ออกฤทธิ์ไมท่ นั

อยากจะแถมรายงานอีกฉบับหนึ่งเก่ียวกับประเทศยูกันดา ซึ่งศาสตราจารย์ Ian Maddocks ปรมาจารย์ด้าน palliative care

เคยหยิบมาฝากยัดใส่มือผมเมื่อหลายปีก่อน รายงานฉบับนี้กล่าวถึง ประเทศจนๆ ในแอฟริกา ท่ีเวลาพูดถึงเรามักจะวาดภาพ

คนวิง่ แก้ผา้ โทงๆ อย่ใู นป่า ซ่งึ เขาสามารถจดั หามอร์ฟนี ชนิดน้ำฟรใี ห้ประชาชนของเขาได้

ทม่ี า : S. Ramsay. Leading the way in African home-based palliative care. Free oral morphine has allowed expansion of

model home - based palliative care in Uganda. Lancet. 2003 Nov 29;362(9398):1812-3.


วกกลบั มาถึงบ้านเรา ผมไดย้ ินแว่วๆ ว่าอดตี ประธานาธิบดโี ก๊ะของสงิ คโปร์ ท่านเอ่ยถงึ ประเทศเพอ่ื นบา้ นของเรา...พมา่ เม่ือวานนี้วา่

ถ้าผ้นู ำพม่าหนั หน้าเข้าหากนั วนั นี้ พมา่ จะเจรญิ รดุ หนา้ เท่าทันประเทศไทยในอกี 20 ปีขา้ งหนา้

ท่านเตอื นคนพมา่ หรือแว้งกัดคนไทยมหามติ ร กไ็ มร่ นู้ ะครับ

ไม่อยากใหม้ เี สยี งบน่ ...ฝ่ินก็ปลูก ยาบ้าก็เต็มเมือง แต่ไมม่ ีมอร์ฟีนใหค้ นไขก้ นิ ...อีกครับ

หมวดหม:ู่ การแพทย์ สขุ ภาพ สขุ ภาวะ

คำสำคัญ: ms-pcare palliative care คนไข้ระยะสดุ ทา้ ย ความปวด ประเทศไทย มอร์ฟนี

สญั ญาอนญุ าต: ซซี :ี แสดงทมี่ า

สร้าง: ศ. 07 ส.ค. 2552 @ 09:02 แก้ไข: ศ. 07 ส.ค. 2552 @ 09:11


ความเห็น


1.
Phoenix

เม่อื ศ. 07 ส.ค. 2552 @ 17:25

#1461283 [ ลบ ]


ถา้ ดรู ูปน้จี ะตื่นเตน้ ข้ึนอกี หน่อยครับ








• Global mean
• 5.9847 mg
• Asia mean
1.2517 mg
Thailand
0.7739 mg

KNOWLEDGE SHARING 57

นายเตม็ ศักดิ์ พ่ึงรัศมี - เพ่ือน PAL - ฝ่นิ ก็ปลูก ยาบ้าก็เตม็ เมือง แตไ่ มม่ มี อรฟ์ นี ให้คนไขก้ ิน

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/284106


2.
นายเต็มศกั ด์ิ พึ่งรศั ม
ี
เม่ือ ศ. 07 ส.ค. 2552 @ 17:55

#1461310 [ ลบ ]


■ ขอบคณุ สกลมาก

■ เห็นกราฟ mg/capita แล้วใจหาย เหมอื นเรายงั เป็นวนุ้ อย่เู ลย

■ แต่อย่างน้อยตัวเลขของไทยก็ดีขน้ึ เร่ือยๆ ปลอบใจตวั เองนะ




3.
โรจน์

เมอ่ื ส. 08 ส.ค. 2552 @ 06:56

#1462232 [ ลบ ]


ผมแกป้ ัญหาการขาด short acting morphine ด้วยการใช้ยาฉดี mo ทำ mo syr


4.
นายเต็มศักด์ิ พง่ึ รศั ม
ี
เมือ่ ส. 08 ส.ค. 2552 @ 07:39

#1462284 [ ลบ ]


■ แล้วโรจนม์ ปี ญั หาเร่อื ง โควตาประจำปี อกี หรือเปล่าครับ

■ ยามอรฟ์ นี เมด็ อย่าง kapanol และ MST ยงั มใี ห้ใช้มัย้ ครบั


5.
ไพรินทร
์
เมอื่ อา. 09 ส.ค. 2552 @ 00:04

#1464049 [ ลบ ]


เพ่ิงอ่านเจอบันทึกนี้หลังจากเรียนถามอาจารย์ในบันทึก ส่งพาราเซตยี่สิบเม็ด คนไข้ไม่ถึงบ้านก็หมดแล้ว ของอาจารย ์

ไปแล้ว อย่างไรก็ตาม เห็นด้วยกับเสียงคนที่ (จะ) บ่นว่า ...ฝิ่นก็ปลูก ยาบ้าก็เต็มเมือง แต่ไ่ม่มีมอร์ฟีนให้คนไข้กิน... ก็มัน
เป็นอย่างนนั้ จรงิ ๆ นค่ี ะ อาจารย์...


6.
นายเต็มศกั ด์ิ พึง่ รัศม
ี
เมื่อ จ. 10 ส.ค. 2552 @ 07:31

#1466865 [ ลบ ]


ผมอยากจะยุให้ประเทศไทยปลูกฝ่ินเป็นทางการไปเลย น่าจะเป็นพืชเศรษฐกิจตัวหนึ่ง แล้วก็ควบคุมกันให้ดี ผลิตเพ่ือใช้
ทางการแพทย์ ท่ีเหลือก็เอาไปขายถูกๆ ตีตลาดมืด แบบถือว่า คนตดิ ยาคอื คนไข้ แล้วก็มาซ้ือกับโรงพยาบาลหรือศูนย์บำบัด
ในราคาถูกกว่านะครับ


7.
โรจน
์
เม่อื จ. 10 ส.ค. 2552 @ 14:50

#1467572 [ ลบ ]


ของผมไม่มีปญั หาเร่อื ง MST ครับ

แต่เร่ืองทำ MO syr ต้องใช้ MO 12 amp/1 ขวด ซ่ึงในทางปฏิบัติคงต้องเซ็นยาจนหมดเล่ม...ถ้ามี case มากๆ คงต้อง

โดนเพ่งเล็งแน่นอนครบั


58 การดแู ลผ้ปู ่วยระยะสดุ ทา้ ย เล่ม 1

นายเตม็ ศกั ด์ิ พง่ึ รศั มี - เพื่อน PAL - ฝ่นิ ก็ปลกู ยาบ้าก็เต็มเมือง แต่ไม่มีมอร์ฟีนให้คนไข้กนิ

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/284106


8.
นพ.มณฑล ศรียศชาติ [IP: 114.128.21.46]

เมื่อ จ. 10 ส.ค. 2552 @ 20:01

#1468185 [ ลบ ]


ทีก่ ฉุ ินารายณก์ ็ขาดยาเหมอื นกันครับ

เหลอื แต่แบบ 30 mg

(ซงึ่ ไมเ่ หมาะกบั การเรม่ิ ยา คอ่ ยๆ ปรับยา)

ผมใชว้ ิธีนำแบบ 30 มาหกั 1/4 แล้วบดผสมนำ้

ใหก้ ลายเป็นแบบ mss 7 mg

แลว้ ก็พบว่าได้ผลอยูน่ ะครบั ปรบั ง่ายข้นึ

ไม่รวู้ า่ อาจารยเ์ ห็นเปน็ อยา่ งไรครบั ?

สว่ นกลวธิ อี ืน่ ๆ กค็ อื ...

สำหรับคนไขท้ ีอ่ าจจะเสยี ชวี ิตแล้ว

แตย่ งั มี morphine เหลอื อยกู่ ต็ อนไปเยีย่ มบา้ นกอ็ าจจะขอญาตๆิ ขอคืน ร.พ. ครบั

บางทกี ็จะได้ MST แบบ 10 mg คืนมาบ้าง


9.
นายเตม็ ศักดิ์ พงึ่ รัศม
ี
เมือ่ จ. 10 ส.ค. 2552 @ 21:29

#1468499 [ ลบ ]


■ เพ่งิ ร้นู ะครบั 12 amp ไดแ้ คข่ วดเดียวเอง มอรฟ์ นี ฉดี คงหมดโรงพยาบาลโดยพลัน

■ ตกลงว่า ศูนย์มะเรง็ ลำปางเขาไม่ทำมอรฟ์ ีนนำ้ ให้แลว้ หรือครบั


10.
นายเต็มศกั ดิ์ พ่ึงรศั ม
ี
เมื่อ จ. 10 ส.ค. 2552 @ 21:40

#1468532 [ ลบ ]


นพ. มณฑล ศรยี ศชาต
ิ
■ ผมตอ้ งบอกว่า เรือ่ งนีผ้ มตอ้ งเรยี นจากพี่ เพือ่ น และน้องในโรงพยาบาลต่างๆ แหละครับ

■ นา่ สนใจมากนะครับ เอา slow release มาแตกเป็น Immediate release

■ ถ้าเทยี บราคาแล้ว น่าจะถูกกวา่ เอาอยา่ งฉีดมาทำใช่มย้ั ครบั

■ ส่วนเร่ืองเอายาเก่าของคนไข้ที่เสียชีวิตมา reuse ก็เป็นสิ่งที่ปฏิบัติกันอยู่อย่างได้ผล ซ่ึงความจริงในต่างประเทศ

เชน่ ออสเตรเลยี มกี ฎห้ามทำ แคผ่ มว่าเราคงต้องทำในสถานการณย์ าขาดแคลนนะครับ

■ ผมเคยได้ยินเร่ืองเล่าต่อๆ กันมา ไม่ทราบว่าจริงเท็จแค่ไหน มีนักการเมืองระดับหัวหน้าพรรคเป็นมะเร็ง และต้องเข้ารักษา

ในสถานพยาบาลแห่งหนึ่ง ในช่วงเวลาที่ขาดแคลนมอร์ฟีนน้ำพอดี หมอท่ีน่ันต้องเอายามอร์ฟีนน้ำที่เหลือจากคนไข้ท ี
่
เสียชวี ิตแล้วสง่ คืนยา นำมาเทรวมกันเพ่อื ใหท้ า่ นมรี บั ประทาน

■ ขอบคุณมากครบั สำหรับประสบการณท์ ่มี ปี ระโยชนม์ าก


11.
ไพรินทร
์
เมือ่ พ. 12 ส.ค. 2552 @ 05:48

#1462488 [ ลบ ]


ท่ีโรงพยาบาล เราเคยนำเอา MST(10) บดละเอียดแล้วผสมน้ำเชื่อมเจือจางให้ผู้ป่วยรับประทาน (1 มก./1 ซีซี) ในตอนแรก

ก็เหมือนจะได้ผลน่ะค่ะ ประมาณไม่เกินคร่ึงชั่วโมงคนไข้ทุเลาปวด แต่พอลองใช้ไปใช้มา ติดตามผลดูจริงๆ พบว่าไม่ได้ผล

มากกว่าได้ผลค่ะ โดยจะเห็นว่าสารละลายท่ีเราผสมข้ึนมานั้นจะเข้ากันยากมาก ไม่ว่าจะเขย่าอย่างไรก็ยังเป็นกากแป้งอยู่เลย

(ไม่รู้อาจารย์มณฑลผสมอย่างไรคะ) และแล้วเราก็เลยเลิกใช้ค่ะ อีกอย่างยาเม็ด MST ยังแพงกว่ามอร์ฟีนฉีดหลายเท่าตัวเลย

เราก็เลยหันมาใช้ mo.inj. เอามาผสมเป็นสารละลายแทน แต่ก็อีกน่ันแหละค่ะ ถึงแม้จะผสมแบบ sterile technique ใน NSS

และเกบ็ ในขวดสะอาดสีชาเพอ่ื ความคงตวั กม็ ีคำถามเรือ่ งของระยะเวลาของการเก็บ เรอ่ื งกฎหมายฯ อีก กเ็ ลยเป็นอยา่ งน้ันไป


KNOWLEDGE SHARING 59

นายเต็มศักดิ์ พ่ึงรศั มี - เพื่อน PAL - ฝ่นิ ก็ปลกู ยาบ้าก็เต็มเมอื ง แตไ่ ม่มมี อร์ฟนี ใหค้ นไขก้ นิ

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/284106


12.
นายเตม็ ศักดิ์ พึง่ รศั ม
ี
เมื่อ พ. 12 ส.ค. 2552 @ 07:38

#1472570 [ ลบ ]


■ ผมกเ็ พิ่งรนู้ ะครบั วา่ มอรฟ์ ีนอย่างฉีด เอามาทำเปน็ ยานำ้ ถูกกวา่ บดอยา่ งเม็ด

■ ประสบการณ์ของนอ้ งไพรินทรแ์ ละน้องมณฑลมคี ุณคา่ มากครบั

■ Shelf life ของยาท่ีผสมเอง เป็นค่าที่ฝ่ายเภสัชจะช่วยติดตามให้เรา เพื่อความมั่นใจนะครับ เป็นเร่ืองทางเทคนิค

ที่เราสามารถปรบั ปรุงกันได้เอง

■ แต่ปัญหา กม. น้ี ต้องติดโบ...โบราณ ให้จริงๆ แถมมาเจอ กม. ผู้บริโภคฉบับใหม่เข้าไปอีก บางแห่งถึงกับจะเลิกผลิต

ยาน้ำใช้เองอีก อย่าเพิ่งเลิกผลิตเลยนะครับ ผมว่าเร่ืองน้ีถ้าจะเอา กม. มาจับ เราอธิบายได้ เพราะถ้าเราไม่ทำ คนไข้ก็

เดอื ดรอ้ น เราก็แค่ลอยตวั เหนือปญั หา ถา้ เรื่องมนั แดงขน้ึ มา ภาคประชาชนจะไดร้ ูป้ ัญหาและช่วยกนั แก
้



13.
นายเตม็ ศกั ดิ์ พ่งึ รัศม
ี
เมอื่ พฤ. 20 ส.ค. 2552 @ 08:30

#1494107 [ ลบ ]


ทราบจากอาจารยพ์ งศภ์ ารดที ีศ่ ริ ริ าช ว่า

อกี ไมน่ านเราจะมี มอรฟ์ นี เมด็ ชนดิ ออกฤทธเิ์ รว็ แบบเดยี วกบั อยา่ งนำ้ เชอื่ ม ผลติ โดยองคก์ ารเภสชั กรรม ในราคาถกู ออกใชแ้ ลว้

จะสามารถแกไ้ ขปญั หาข้างบนไดร้ ะดบั หนึง่ เลยทีเดียว ไชโย

ก็อยู่ทวี่ า่ อีกองคก์ รหนงึ่ อ.ย. จะสนบั สนนุ จริงแคไ่ หน


14.
ภัทรวมิ ล ลิม้ จิตรกร [IP: 125.26.137.37]

เมอื่ อา. 01 พ.ย. 2552 @ 08:46

#1677043 [ ลบ ]


ตอนนี้ทศ่ี ูนย์มะเรง็ อุบลราชธานี ก็มปี ัญหาไมม่ ียามอร์ฟนี เม็ด และแคปซลู ใชก้ บั ผู้ป่วยมะเร็งทีม่ คี วามปวด

ส่วนการแก้ปัญหาท่ีทำมาต้ังแต่ปี พ.ศ. 2544 คือการเย่ียมบ้านผู้ป่วยมะเร็งที่มีความปวด เมื่อพบยาที่ไม่ได้ใช้ในแต่ละช่วงเวลา

ก็จะทำความเข้าใจกับผู้ป่วยและญาติในการขอคืนยาท่ีไม่ได้ใช้ รวมท้ังกรณีที่ผู้ป่วยเสียชีวิตแล้ว ก็จะขอยาคืนกลับมาเป็น

กองทนุ ยา เพ่ือผปู้ ว่ ยยากไร้ โดยเอามาเตมิ ยาส่วนขาดจากสิทธทิ ่ีเบิกยาไมไ่ ดต้ ามจำนวนทต่ี ้องใช้จริง และนำมาชว่ ยเหลอื ผ้ปู ่วย
มะเร็งทโ่ี รงพยาบาลไม่สามารถจ่ายยาใหไ้ ด้ ซ่งึ หมายรวมถึงกรณที ไ่ี ม่มียาจ่ายเพราะอยู่ในชว่ งยาหมดโรงพยาบาล

แต่ผู้ป่วยมีความจำเป็นท่ีจะต้องใช้ยาตามแผนการรักษาของวิสัญญีแพทย์ ที่ปรึกษาของคลินิกระงับปวด ศูนย์มะเร็ง

อุบลราชธาน
ี
และจากการทำงานดูแลผู้ป่วยมะเร็งท่ีมีความปวดต้ังแต่ปี พ.ศ. 2544 พบว่าการใช้ยามอร์ฟีนมีทั้งไม่เพียงพอและเกินความ

จำเป็น ซ่งึ น่าที่จะมแี นวทางท่เี หมาะสมแก่ทีมบคุ ลากรฯ ทีอ่ าจไมอ่ ยู่ในสว่ นท่ีดแู ลผู้ปว่ ยแบบเฉพาะทาง ได้ใชเ้ ปน็ แนวทางกำกบั
ในการทำงาน เช่นกรณีนำยามอร์ฟีนมาบดเป็นการทำลายคุณค่าของคุณสมบัติทางเภสัชวิทยา หรือกรณีท่ีใช้แผ่นแปะแก้ปวด

ในที่สามารถทานยาได้ก็ดูจะไม่เหมาะสมกับการบริหารยาและภาวะเศรษฐกิจของโรงพยาบาลและประเทศไทย ซ่ึงเป็นการเพิ่ม
ค่าใช้จา่ ยดา้ นยาทน่ี ่าเสียดาย และสุดท้ายอันตรายทจี่ ะเกิดกบั ผ้ปู ่วยนน้ั อาจไม่คุ้มคา่ กบั การลองผดิ ลองถกู นะคะ


15.
นายศภุ รักษ์ ศภุ เอม

เมือ่ อา. 01 พ.ย. 2552 @ 08:54

#1647053 [ ลบ ]


ไมม่ ี mo กินครบั ยาขาด stock ปนี
ี้
แต่ใหย้ า tramadol 1 cap q 6hr

ทุกวนั คนไข้ก็ไม่ need MO แลว้ ครบั

เวลาปวดมากๆ คอ่ ยกนิ MO อนั นี้ ผิดจากตำราครับ

พอผมคมุ ใหก้ ิน tramadol ในผปู้ ่วยระยะสดุ ท้าย ตามเวลาทุก 6 ชม.

อันน้ี ตำราเขาว่าไว้

คนไขไ้ ม่ปวดทรมาน

ไม่โหยหายา mo tab มากินแกป้ วดอกี เลยครับ


60 การดแู ลผู้ป่วยระยะสดุ ท้าย เลม่ 1

นายเตม็ ศกั ดิ์ พึ่งรัศมี - เพ่ือน PAL - ฝ่นิ ก็ปลกู ยาบา้ กเ็ ต็มเมอื ง แต่ไม่มมี อรฟ์ ีนให้คนไขก้ ิน

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/284106

16.
แดง


เมื่อ อา. 01 พ.ย. 2552 @ 09:03

#1647069 [ ลบ ]


สวัสดคี ่ะ โดนใจเต็มๆ เลยค่ะ

คนไข้ทตี่ ึกเปน็ มะเรง็ ซะสว่ นใหญ่ เวลาปวดทรมานมากๆ มาตดั แขนทง้ิ เลย...

ปวดจนเน้อื สน่ั ริกๆๆๆๆ...แตย่ ามอร์ฟนี ขาด...มนั ช่างสวนกระแสการดูแลขององคก์ ารอนามัยโลกจัง...

คุยกันเล่นๆ ว่าจะแอบปลกู อยนู่ ะคะ...สงสารคนไขไ้ มม่ ยี าทำไงคะ


17.
นายเต็มศักด์ิ พ่ึงรศั ม
ี
เมอ่ื อา. 01 พ.ย. 2552 @ 09:37

#1647132 [ ลบ ]


ภัทรวิมล ลม้ิ จติ รกร

■ ดีใจจัง ทม่ี าเจอนอ้ งในบล็อก เสยี ดายผมส่งต้นฉบับรวมความเห็นไปแลว้

■ อยากยุ ตวั จริงเสยี งจริงอย่างนอ้ งมาใชง้ าน Gotoknow เพือ่ แลกเปล่ยี นนะครบั

■ แวะไปทเี่ ว็บของ เครือขา่ ยฯ กด็ นี ะครบั

■ สมาคมรังสีรักษาฯ ทำเรื่องสอบถามไปทาง อ.ย. ได้จดหมายตอบมาแล้วต้องกุมหัว ท่านอ่านจดหมายของเราไม่เข้าใจ

หรอื แกลง้ เปน็ ไมเ่ ขา้ ใจก็ไม่รู
้
■ คงไมต่ ้องรอใหญ้ าติพี่นอ้ งของท่านต้องเจอปญั หานี้เอง

■ ฝากรบกวนทา่ นสอ่ื มวลชนช่วยขุด ชว่ ยกระทงุ้ หนอ่ ยเถดิ ครับ


18.
นายเต็มศกั ดิ์ พึง่ รัศม
ี
เมอ่ื อา. 01 พ.ย. 2552 @ 09:45

#1647157 [ ลบ ]


■ ผมเขา้ ใจวา่ สถานการณ์ขาดแคลนยาทำใหเ้ ราตอ้ งยอมใช้ยารองอยา่ ง tramadol อย่างจำยอม ทงั้ ๆ ทเ่ี รากร็ วู้ ่ายารองแบบน
้ี
มีขอ้ เสียมากมาย

■ ทฤษฎแี ละการปฏบิ ตั ิ มันคนละเรอ่ื งเลยนะครับ

■ ปัจจุบันมีคนตั้งข้อสังเกตว่า การใช้ยาระงับปวดตามองค์การอนามัยโลก ตามข้ันบันได ปวดปานกลางให้ codeine หรือ


tramadol อาจไมจ่ ำเปน็ แล้ว เพราะสามารถให้ morphine ปริมาณนอ้ ยๆ แทน จะมปี ระสทิ ธภิ าพดกี ว่า


[ติดตามความเคลื่อนไหวของกระท้นู ต้ี อ่ ได้ที่ http://gotoknow.org/blog/pcarepal/284106]


KNOWLEDGE SHARING 61

2. ส่งั พาราเซตยส่ี ิบเม็ด คนไขไ้ ม่ถงึ บา้ นก็หมดแล้ว


นายเตม็ ศกั ดิ์ พ่ึงรัศมี - เพ่อื น PAL - สง่ั พาราเซตยีส่ ิบเม็ด คนไข้ไมถ่ ึงบา้ นก็หมดแล้ว

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/284456


home / blog / pcarepal / 284456


นายเต็มศักดิ์ พึ่งรศั ม
ี

สงั่ พาราเซตยส่ี บิ เม็ด คนไขไ้ ม่ถงึ บา้ นก็หมดแลว้
อค่าวนาม: เ2ห4็น3
: 8


สงั่ พาราเซต (paracetamol) ยีส่ บิ เมด็ คนไข้ไม่ถงึ บา้ นก็หมดแล้ว


ผมเคยชี้ประเด็นนี้ให้แพทย์ใช้ทุนท่ีเวียนลงมาปฏิบัติงานที่หน่วยรังสีรักษา ซ่ึงมีคนไข้มะเร็งทั้งระยะเริ่มต้นและระยะสุดท้าย

จำนวนมาก


ปัญหาท่ีเกิดข้ึนอยู่เสมอในคนไข้เหล่านี้ทางภาคใต้ คือ เขาต้องเดินทางไกลมารับการรักษาจากจังหวัดตัวเองถึงหาดใหญ่ ระยะทาง

ไม่ตำ่ กว่าร้อยกิโลเมตร อยา่ งชุมพร ระนองกป็ าเขา้ ไป 500 กิโลแลว้ และถึงระยะทางใกลก้ วา่ นั้น การเดินทางจาก...บา้ น...ซง่ึ อยู่ไกล

จากตัวจังหวัดโดยไม่มีรถส่วนตัว ก็อาจต้องใช้เวลาเพิ่มขึ้นอีกหน่ึงวัน และเมื่อมาถึงหาดใหญ่แล้ว ก็มักจะต้องค้างคืนรอพบแพทย์

วันรุ่งขึ้น เช่นเดียวกับขากลับ อาจต้องค้างคืนเพิ่มอีกหน่ึงคืนท่ีอาคารพักผู้ป่วยและญาติ...อาคารเย็นศิระ วัดโคกนาวตรงข้าม

โรงพยาบาล บางคนจึงต้องใช้เวลาถึง 3 วัน 2 คืนกว่าจะถึงบ้าน น่ันหมายถึง พาราเซตที่ต้องรับประทานเพ่ือระงับปวด

วนั ละ 8 เม็ด ก็จะหมดก่อนถึงบา้ น


แตผ่ มก็ยงั เห็นการส่งยาใหผ้ ู้ปว่ ยมะเร็งท่มี คี วามปวด ดว้ ยพาราเซตขนาดจมุ๋ จมิ๋ น้ีอย่เู ปน็ ประจำ


อะไรทที่ ำให้หมอเราทำอยา่ งน้ัน ? ช่วยผมคดิ หนอ่ ยนะครับ


■ ความเคยชิน หมอมักจะส่งยาโดยไม่ได้คำนวณความต้องการตามจำนวนวันก่อนจะถึงวันนัดครั้งต่อไป ถึงแม้โรงพยาบาลท่
ี
ผมทำงานจะสั่งยาผา่ นระบบคอมพวิ เตอร์ท่มี กี ารคำนวณปรมิ าณยาตามจำนวนวนั กอ่ นถงึ วนั นัดคร้ังตอ่ ไปใหอ้ ตั โนมัติกต็ าม

■ ยาหมด คนไขก้ ไ็ ปซอื้ เองได้ ขอ้ นก้ี จ็ รงิ เพราะเดยี๋ วนใ้ี ครๆ กร็ จู้ กั พาราเซต สามารถไปหาซอ้ื เองได้ หมอแคส่ งั่ เปน็ หนงั ตวั อยา่ ง

ให้ เพราะถ้ารับประทานแล้วไมไ่ ด้ผล จะไดไ้ ม่เปลอื ง แล้วถ้าคนไข้ใชไ้ ดผ้ ล ก็ไปหาซอ้ื กันเองได้ไม่ยาก แตผ่ มคดิ วา่ มนั เรอ่ื งอะไร

ที่คนไข้จะต้องไปรับภาระตรงนั้นเอง ปัจจุบัน สปสช. ยังไม่รวมการดูแลรักษาและค่ายาที่บ้านของคนไข้ ซ่ึงเป็นภาระ

ท่คี นไขแ้ ละครอบครัวตอ้ งแบกอยู่ ถ้าคนไขม้ ีปัญหาการเงนิ นนั่ ก็หมายถึง ต้องทน โดยไม่มเี งนิ ซ้ือยาเอง

■ กนิ หน่งึ เมด็ ก็อยู่ มแี นวโนม้ ทคี่ นไข้ผูใ้ หญจ่ ะสามารถรับประทานยาเพียงหนึ่งเม็ดเพอื่ ระงบั ปวด โดยเฉพาะเวลาให้เสริมกบั

ยาหลกั อนื่ ๆ เช่น มอรฟ์ ีน แต.่ ..มนั ก็ไม่พอกนิ อยู่ดีแหละ


การสั่งยาระงับปวดไม่เพียงพอต่อความต้องการของคนไข้ เป็นอุปสรรคใหญ่ท่ีทำให้การบรรเทาปวดไม่ประสบความสำเร็จ

นอกเหนือจากความกลวั ผลข้างเคยี ง การไมม่ ยี าใหใ้ ช
้




62 การดูแลผู้ป่วยระยะสดุ ทา้ ย เลม่ 1

นายเตม็ ศกั ด์ิ พึง่ รัศมี - เพอ่ื น PAL - ส่ังพาราเซตย่สี บิ เมด็ คนไขไ้ มถ่ งึ บา้ นก็หมดแล้ว

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/284456


ท่านผอู้ ่านเคยมีประสบการณ์ ปญั หาเกย่ี วกบั การใชย้ าระงับปวดอย่างไรกนั บ้างครับ ชว่ ยบน่


ใหพ้ วกหมออย่างผมฟังหนอ่ ยครับ จะได้นำไปปรบั ปรงุ


หมวดหม:ู่ การแพทย์ สขุ ภาพ สขุ ภาวะ

คำสำคัญ: ms-pcare palliative care คนไข้ระยะสดุ ท้าย ความปวด พาราเซตามอล ยาระงับปวด

สัญญาอนุญาต: ซซี :ี แสดงทม่ี า

สร้าง: ส. 08 ส.ค. 2552 @ 08:17 แกไ้ ข: ส. 08 ส.ค. 2552 @ 08:42


ความเหน็


1.
ไพรนิ ทร
์
เมอื่ ส. 08 ส.ค. 2552 @ 23:49

#1464036 [ ลบ ]


กราบสวัสดีค่ะท่านอาจารย์เต็มศักด์ิ ...ก็มีข้อกังขาอยู่เหมือนกันกับการให้ยาระงับปวดของคุณหมอบางท่าน แต่ไม่ใช่ประเด็น
จา่ ยยาใหค้ นไข้ไม่พอกนิ นะคะ เป็นประเด็นที่วา่

1. เห็นคุณหมอหลายท่านที่โรงพยาบาลจ่ายยาระงับปวด Tramadol หรือไม่ก็ TWC ควบคู่กันไปกับ MST ซ่ึงให้ around

the clock อยู่แลว้ โดยสว่ นตวั แล้วเข้าใจว่า Tramadol และ TWC ซึง่ มี codeine ผสมอยนู่ ั้นเปน็ weak opioid จะไม่ใหค้ ่กู ับ

strong opioid ถูกตอ้ งหรือไม่คะ

2. รสู้ กึ ปวดหวั ใจกับการไม่มียาแก้ปวดท่ีจะใช้เปน็ rescue dose สำหรับ breakthrough pain ค่ะ มผี ูป้ ่วยในความดูแลของทมี ฯ

หลายต่อหลายรายตอ้ งทนกนั ไป จนกวา่ จะถงึ dose ยา MST มือ้ ตอ่ ไป บางรายทนไมไ่ หวก็ตอ้ งหอบสังขารรา่ งกายที่ไมค่ ่อย

จะไหวมาฉีดยาท่ีโรงพยาบาลซึ่งก็ไม่ใช่อยู่ใกล้บ้านเสียทีเดียว แล้วก็ต้องลงเอยด้วยการรับไว้นอนโรงพยาบาลอีก 2 - 3 วัน

เพ่ือปรับยาอีก...ทีมเราเคยใช้ MO injection มาเตรียมเป็นสารละลายให้ผู้ป่วยกินสำหรับ breakthrough pain ...ซ่ึงได้ผล

นะคะ แต่ว่าก็มีอุปสรรค เพราะรับไม่ได้กับมาตรฐานขององค์กรวิชาชีพเภสัชกรรม ตอนนี้ยังไม่รู้จะตัดสินใจกันอย่างไร

ต่อไปเลย ...จะซือ้ Morphine powder มาเตรียมเองกย็ ิ่งยาก เพราะห้องผลิตยาก็ไมพ่ รอ้ ม ไม่ไดม้ าตรฐาน แถม powder ก
็
ควบคุมยากอีก ทำอย่างไรได้ หรือจะให้เป็นกรรมของคนไข้ไป อาจารย์เห็นว่าอย่างไรบ้างคะ...(ขอโทษนะคะ ท่ีบ่นยาว

ไปหน่อยค่ะ หวงั วา่ อาจารยค์ งจะไม่รำคาญทมี งาน Palliative care ชายขอบ นะคะ แหะๆ @_@)


2.
นายเต็มศักด์ิ พงึ่ รัศม
ี
เมือ่ จ. 10 ส.ค. 2552 @ 07:10

#1466856 [ ลบ ]


■ สวัสดแี ละดีใจมากครับทมี่ ี คนทำงานตวั จรงิ บ่นดังๆ และยาวๆ เรื่องน้ี

■ ผมตอบคำถามเปน็ ข้อนะครับ

1. การใช้มอร์ฟีนร่วมกับยาระงับปวดท่ีอ่อนกว่าคือ weak opioid โดยเฉพาะท่ีให้มอร์ฟีนเป็นหลักตลอดเวลา แล้วใช้ยาท่
ี
อ่อนกว่าอย่าง ทรามอล หรือ โคเคอีน เสริม ในโรงเรียนแพทย์เราจะพยายามเลี่ยง เนื่องจากอาจจะลดประสิทธิภาพของ

มอร์ฟีน เพราะออกฤทธ์ิที่ตัวรับหรือ receptor เดียวกัน แต่ท่ีเราทำได้ก็เพราะ ในโรงเรียนแพทย์มีมอร์ฟีนชนิด

ออกฤทธเิ์ ร็วหรอื มอร์ฟนี น้ำเชื่อมใช้ในกรณี rescue dose

การท่คี ณุ หมอในโรงพยาบาลของน้องต้องหนั ไปใช้ ทรามอล หรือ โคเคอนี ผมก็คิดว่า นา่ จะเกดิ จากปัญหาปวดใจขอ้ 2 ของ

น้องนั่นเอง เพราะ ไม่มีมอร์ฟีนออกฤทธ์ิสั้นใช้ ก็เลยต้องทนใช้ยาตัวอื่นท่ีอ่อนและ/หรืออาจลดประสิทธิภาพของ
มอร์ฟนี แทน

อย่างไรก็ตาม ความเห็นสว่ นตัวของผม ถา้ การใชย้ าแลว้ คนไขด้ ขี น้ึ ถงึ จะไมเ่ ปน็ ตามทฤษฎี แตส่ ะดวกกบั คนไขก้ น็ า่ จะทำได

้
เชน่ ถา้ เทยี บระหวา่ งทนใชม้ อรฟ์ นี กบั ทรามอลทด่ี อู าจจะไดผ้ ลนอ้ ยลง เทยี บกบั มอรฟ์ นี บวกตอ้ งกลบั มาฉดี มอรฟ์ นี ฉดี ทโ่ี รงพยาบาล

ผมว่าวิธีแรกดีกว่าเยอะครับ ผมเองก็ยังทำถ้ารู้ว่าคนไข้อยู่ไกลและไม่มีทางกลับมาเอามอร์ฟีนชนิดน้ำเช่ือมออกฤทธ์ิเร็วท่ีเราได้

เพราะทรามอลมที วั่ ไปและไม่ใชย่ าควบคุม

ประเด็นที่ควรกลัวสำหรับทรามอล คือ ผลข้างเคียง...อาการชักครับ ผมจะจำเอาไว้เสมอว่า พยายามจะไม่ส่ังในคนไข้


ท่ีมีรอยโรคในสมอง หรือส่ังคู่กับยาตัวอ่ืน โดยเฉพาะตัวที่มีโอกาสสั่งคู่กันบ่อย คือ ยากลุ่ม antidepressants เช่น
amitriptyline


KNOWLEDGE SHARING 63

นายเตม็ ศกั ดิ์ พงึ่ รัศมี - เพ่ือน PAL - สงั่ พาราเซตย่ีสบิ เมด็ คนไข้ไมถ่ ึงบ้านกห็ มดแล้ว

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/284456

3.
นายเต็มศกั ด์ิ พ่งึ รศั ม
ี

เมือ่ จ. 10 ส.ค. 2552 @ 07:20

#1466858 [ ลบ ]


2. สำหรบั ปัญหาขอ้ น้ี ผมกบ็ ่นในบนั ทกึ ทแ่ี ล้วของผม ฝนิ่ กป็ ลูก ยาบ้าก็เต็มเมือง แต่ไมม่ ีมอรฟ์ นี ใหค้ นไข้กนิ

มนั เปน็ เรอื่ งของระดบั ชาติ และนโยบายของโรงพยาบาลแต่ละแห่ง

■ ความถกู กดดนั ต้องเอายาฉดี ซึ่งมาทำเปน็ ยาน้ำกนิ เป็นการส้นิ เปลืองอย่างย่ิง

■ จะผลิตยาน้ำเองก็มีกฎเกณฑค์ รอบเสยี จนไม่อยากและไม่กล้าทำ

■ บางแห่งก็ใช้วิธี ตกลงขอใช้กับโรงเรียนแพทย์หรือศูนย์มะเร็งที่อยู่ใกล้เคียงที่สามารถผลิตยาน้ำได้ แต่ก็ไปรบกวน

ระบบโควตาของทน่ี น่ั อีก




[ตดิ ตามความเคลอ่ื นไหวของกระทูน้ ้ตี ่อได้ที่ http://gotoknow.org/blog/pcarepal/284456]


64 การดูแลผ้ปู ว่ ยระยะสดุ ท้าย เลม่ 1

3. ปวด : มากเกินไปท่ีจะหวัง


นายเตม็ ศักด์ิ พึ่งรศั มี - เพ่ือน PAL - ปวด : มากเกินไปท่ีจะหวัง

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/285937


home / blog / pcarepal / 285937
อค่าวนาม: เ2ห4น็6
: 19


น
ายเต็มศกั ด์ิ พึง่ รัศม
ี KNOWLEDGE SHARING 65

ปวด : มากเกนิ ไปทีจ่ ะหวงั

มากเกนิ ไปทจ่ี ะหวงั


มันมากเกินไปนะ ทจี่ ะปรารถนาชวี ิตท่ไี ร้ความเจ็บปวด

มนั ไมถ่ กู ตอ้ งหรอกนะ ทจ่ี ะคาดหวงั ชวี ติ ท่ไี ร้ความเจบ็ ปวด

เพราะความเจบ็ ปวด เป็นสญั ญาณเตือนภัยของร่างกาย

ไม่ว่าเราจะไมช่ อบมันขนาดไหนก็ตาม

ไม่มีใครชอบความเจบ็ ปวด

ความเจบ็ ปวดมนั มคี วามสำคัญ

และ

เราควรจะขอบคุณความเจ็บปวดน้ัน!

โจนาธาน วลิ สัน - ฟูลเลอร์

ทม่ี า : ชวนม่วนช่ืน โดย พระอาจารย์พรหม

วันนี้ ผมเปิดซีดีธรรมะ ชวนม่วนชื่น โดยพระอาจารย์พรหม
ระหว่างขับรถไปทำงาน ถึงตอนบท มากเกินไปที่จะหวัง ซ่ึง
อาจารย์ยกคำประพันธ์ข้างต้นที่ผมคัดลอกมาเพียงบางส่วน แต่
คำถามที่เกิดขึ้นในใจคือ อะไรทำให้ผู้ประพันธ์เขียนไว้เช่นน้ัน

จงึ ลองเขา้ ไปคน้ ด
ู
โจนาธาน วิลสัน - ฟูลเลอร์ เป็นเด็กหนมุ่ ชาวออสเตรเลียท่มี คี วาม
ผิดปกติแต่กำเนิด ทำให้ต้องระมัดระวังเรื่องอาหาร และต้องอาศัย
อากาศที่บริสุทธ์ิ ไม่มีสารเคมีที่อาจเป็นพิษต่อเขาปะปน แต่ด้วย
ความทุกข์ทรมานทางร่างกายและความจำกัดในการพบปะผู้อ่ืนนี้
เขากลับเปน็ อจั ฉรยิ ะในการประพันธ์

เขาเขียนคำประพันธข์ ้างตน้ ตอนอายุ 9 ขวบเทา่ นัน้ เอง

ทีม่ าและอ่านเรือ่ งของเขาเพ่ิมเตมิ ท่
ี
Jonathan Wilson - Fuller Foundation

นายเต็มศักดิ์ พึง่ รศั มี - เพอ่ื น PAL - ปวด : มากเกินไปท่จี ะหวงั

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/285937


หมวดหมู่: การแพทย์ สุขภาพ สุขภาวะ

คำสำคญั : ms-pcare palliative care คนไข้ระยะสดุ ทา้ ย ความปวด ชวนมว่ นช่นื พระอาจารย์พรหม โจนาธาน วิลสนั - ฟูลเลอร์

สญั ญาอนญุ าต: ซีซี: แสดงทีม่ า

สรา้ ง: จ. 10 ส.ค. 2552 @ 22:05 แก้ไข: อ. 11 ส.ค. 2552 @ 07:03


ความเห็น


1.
Sasinand

เมอื่ อ. 11 ส.ค. 2552 @ 11:04

#1469838 [ ลบ ]


ภาพที่เห็น เป็นรูปของโจนาธาน วิลสัน - ฟูลเลอร์ เหรอคะ ก็ดูเขาแจ่มใสดีนะคะ แต่ในสภาพอย่างที่เล่า คงไม่มีความสุข

มากนกั นอกจากทำใจใหไ้ ด้ และกลายเปน็ ความเคยชินไป


2.
เกด เกศนี บุณยวัฒนางกุล

เมือ่ อ. 11 ส.ค. 2552 @ 20:52

#1471212 [ ลบ ]


เข้าไปอา่ นตาม link ทอ่ี าจารย์ใหไ้ ว
้
“SO VERY FANTASTIC BOY” ค่ะ และโชคดีท่ีโจนาธานมคี รอบครวั ดคี ะ่


3.
นายเต็มศกั ด์ิ พึ่งรศั ม
ี
เม่ือ อ. 11 ส.ค. 2552 @ 21:58

#1471573 [ ลบ ]


■ ใช่ครับ พี่ศศนิ ันท์

■ เขาตอ้ งอย่ใู นหน้ากากแบบนน้ั เปน็ สว่ นใหญ
่
■ คตปิ ระจำตวั ของเขา คอื

“Concentrate on the positives”


4.
นายเต็มศักด์ิ พ่งึ รัศม
ี
เม่อื อ. 11 ส.ค. 2552 @ 21:59

#1471582 [ ลบ ]


■ เห็นด้วยครับ เบือ้ งหลงั ของความสำเร็จของใครบางคน มีผ้สู นบั สนนุ ท่ีแข็งแกรง่ เสมอ


5.
นพ.มณฑล ศรยี ศชาติ [IP: 114.128.219.50]

เมือ่ อ. 11 ส.ค. 2552 @ 23:25

#1471910 [ ลบ ]


ผมเช่ือว่าทกุ ๆ คนกน็ า่ จะคาดหวังชวี ิตทไี่ ร้ความเจ็บปวดอยบู่ า้ งไม่มากก็น้อยนะครบั

เพราะไม่เชน่ นน้ั เวลาปวดเข่า ปวดหลงั หรอื แมแ้ ตป่ วดมะเร็งขึน้ มา

แล้วจะไปรบั การรักษาทำไมหละครับ

และก็...บางทีความเจ็บปวดสำหรับใครบางคนมันก็มากเกินกว่าจะอยากมีชีวิตอยู่ก็ได้นะครับ (พวก VAS score 10 หรือคนไข
้
มะเร็งบางคนครวญครางบอกหมอว่า 100!!)

ทุกขเ์ ป็นสภาพที่ทนไดย้ ากจรงิ ม้ยั ครับ ?


66 การดแู ลผปู้ ว่ ยระยะสุดทา้ ย เลม่ 1

นายเต็มศักดิ์ พงึ่ รศั มี - เพ่ือน PAL - ปวด : มากเกนิ ไปทจี่ ะหวงั

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/285937


6.
นายเต็มศกั ดิ์ พ่ึงรัศม
ี
เมอ่ื พ. 12 ส.ค. 2552 @ 07:28

#1472563 [ ลบ ]


นพ.มณฑล ศรยี ศชาต
ิ
■ เร่อื งปวด ไมเ่ ข้าใครออกใคร ถ้าไม่เจอกบั ตนเอง กค็ งไม่รสู้ กึ นะครับ ทุกข์กเ็ หมือนกนั

■ แตท่ ง้ั คเู่ ปน็ เร่ือง subjective และ holistic มาก

■ บางคนนา่ จะปวดมาก กลบั เฉยๆ บางคนไม่นา่ จะปวดมากกลบั ทรุ นทุราย

■ ผมเคยเจอคนไข้ที่ใช้ความปวดเป็นเครื่องพิจารณาทุกข์ เขาต้องสร้างสมดุลระหว่างการใช้มอร์ฟีนกับสติที่แจ่มใส

ทเ่ี ขาตอ้ งการ เขาปรบั ยาของเขาเอง แตก่ ็เห็นได้ชดั วา่ เม่อื โรคเปน็ มากข้ึน ความปวดมากขึ้น การใช้ยาของเขาก็มากขึ้นและ

สมำ่ เสมอข้นึ

■ ขอบคุณนอ้ งมากครบั


7.
กงุ้ นาง สธุ ีรา

เม่ือ พ. 12 ส.ค. 2552 @ 11:16

#1462929 [ ลบ ]


มาขอบคุณอาจารย์ค่ะท่ีส่งบันทึกคนทำงานไปให้เรียนรู้ พี่เกศส่งต่อให้ค่ะ ทุกบันทึกล้วนมีค่าน่าเรียนรู้ และดีใจท่ีบันทึกของกุ้ง

2 บันทึกก็อยู่ในบันทึกท่ีน่าสนใจ เมื่อวานกุ้งพึ่งพูดถึงอาจารย์ในท่ีประชุม km ว่าด้วยเรื่องราวความประทับใจในคุณค่าของการ
เขียนบลอ็ ก อาจารย์มาชแี้ นะและให้แนวคิด palliative มากมาย แหม! สงสยั จะไดย้ นิ วา่ ทุกคนคิดถงึ เลยรีบมา ในเรื่องความปวด

หากใครไม่เคยปวดก็จะไม่รู้ว่ามันทกุ ข์ทรมาน

กุ้งเคยปวดเจียนตายตอนคลอดลูกชาย คิดว่าคำคำน้ีใช้ได้กับเราตอนน้ันเลยคือ ปวดมากเกินไปที่จะหวังให้ความปวดมันคลาย

หายไป เพราะทำอย่างไรก็ยังปวด

สุดท้ายต้องผ่าตดั คลอด กุง้ จงึ นึกถงึ คนไขร้ ะยะสดุ ท้ายท่เี ขาปวดมากๆ แล้วคดิ ฆ่าตัวตายเพอ่ื หนีความปวด คิดว่ามันถงึ ทส่ี ุดแล้ว

และทโ่ี จนาธานพดู ก็นา่ จะถูกวา่ มากเกนิ ไปทจ่ี ะหวงั กับชวี ิตท่ไี รค้ วามเจบ็ ปวด ทุกคนอาจมีโอกาสพบกับความปวด




8.
นายเตม็ ศักด์ิ พงึ่ รัศม
ี
เมื่อ พฤ. 20 ส.ค. 2552 @ 08:28

#1494104 [ ลบ ]


■ ความปวด มีความหมายซับซอ้ นจริงๆ ครบั


9.
POO

เมือ่ ศ. 21 ส.ค. 2552 @ 07:45

#1496365 [ ลบ ]


ถ้าไมท่ ราบประวัติเห็นหนุ่มมนคนน้ี ใครเลยจะทราบนะคะ ... ความคิดเป็นสิง่ สำคัญจรงิ ๆ นะคะ

ทำให้นกึ ถงึ เวลาปวด ใหก้ ำหนด ปวดหนอๆ ... ดนตรี บทกวี ชว่ ยเยียวยา


10.
peang

เม่ือ ส. 22 ส.ค. 2552 @ 22:12

#1500018 [ ลบ ]


ความทุกขส์ อนเราได้ดีกวา่ ความสขุ

แตใ่ ครบ้างละ่ ท่ีจะเลอื กทำสิง่ ทถ่ี กู มากกว่าส่ิงทง่ี า่ ย

สวสั ดคี ่ะอาจารย์ (ประโยคข้างบนหนลู อกเขามาค่ะ)


11.
นายเตม็ ศักด์ิ พง่ึ รศั ม
ี
เม่ือ อา. 23 ส.ค. 2552 @ 23:08

#1502713 [ ลบ ]


■ สวัสดคี รบั

■ การเลย่ี งไปจดจ่อกบั สงิ่ อน่ื อยา่ ง ภาวนา ดนตรี อ่านบทกว
ี

KNOWLEDGE SHARING 67

นายเตม็ ศกั ดิ์ พ่ึงรศั มี - เพ่ือน PAL - ปวด : มากเกนิ ไปทีจ่ ะหวัง

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/285937

12.
นายเตม็ ศักดิ์ พึ่งรัศม
ี

เม่อื อา. 23 ส.ค. 2552 @ 23:10

#1502720 [ ลบ ]


■ ขอบคุณครบั

■ จรงิ ครับ ความทกุ ข์สอนเรามากกวา่ ความสขุ จริงๆ

■ เหมอื นกับกิเลส จะไม่รวู้ า่ ตัดได้หรอื ไม่ กต็ ้องไปเจอมนั ด้วยตัวเองเทา่ นั้น


13.
POO

เม่อื พฤ. 08 ต.ค. 2552 @ 00:21

#1596479 [ ลบ ]


มาอ่านบันทึกน้ีอีกครั้งค่ะท่านอาจารย์ วันนี้น้องท่ีทำงานเจ็บปวดเสียใจท่ีคุณแม่เค้าเป็นมะเร็งค่ะ ... ในบางครั้งอาการเจ็บปวด
ของคนทีเ่ รารัก กม็ ผี ลกระทบใหเ้ ราเจบ็ ไปดว้ ยเชน่ กันนะคะ ...

เคยอ่านเจอว่าอาการปวดจากโรคภัย หากจติ ใจเข้มแข็งกพ็ ิชติ โรคได้ ความเจ็บปวดทางกายใช้ยารกั ษาได้ หากแตค่ วามเจบ็ ปวด
ทางจติ ใจ ควรใชอ้ ะไรเยียวยาดคี ะ ... แลว้ กค็ ดิ ถึงประโยคหนึ่งในหนังเกาหลีทป่ี ระทบั ใจ Ilmare คะ่

เราไมไ่ ด้เจ็บปวดเพราะความรักสนิ้ สดุ ลง ... แต่เราเจ็บปวดเพราะความรักยงั คงดำเนินต่อไป ...


14.
นายเตม็ ศักดิ์ พึ่งรัศม
ี
เมื่อ พฤ. 08 ต.ค. 2552 @ 08:50

#1596767 [ ลบ ]


■ จริงครับ ความเจบ็ ปวดของคนที่เรารกั ทำใหเ้ ราเจบ็ ปวดไปดว้ ย

■ แต่ที่สำคัญนะครับ ผมว่า ความเจ็บปวดทั้งหลายที่เราเผชิญอยู่น้ี เป็นความเจ็บปวดที่เราปรุงขึ้นเอง หรือลูกศรดอกท่ีสอง

มากกว่าความเจ็บปวดทเี่ กิดขนึ้ จริง หรือลูกศรดอกแรกตามท่ีพระพุทธองคท์ รงสอน

■ คำตอบสำหรบั อะไรทใ่ี ช้เยยี วยาความเจ็บปวดทางใจ คำตอบตอบงา่ ยแตท่ ำยากครับ คือ ใจ จรงิ มย้ั ครับ


[ติดตามความเคล่ือนไหวของกระทู้น้ตี ่อได้ท่ี http://gotoknow.org/blog/pcarepal/285937]


68 การดแู ลผู้ปว่ ยระยะสดุ ท้าย เล่ม 1

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/286431
4. กรณศี กึ ษา : ลุงทน


นายเตม็ ศกั ดิ์ พงึ่ รศั มี - เพื่อน PAL - กรณศี ึกษา : ลุงทน


home / blog / pcarepal / 286431


นายเตม็ ศกั ด์ิ พงึ่ รัศม
ี

กรณีศกึ ษา : ลงุ ทน
อคา่วนาม: เ3ห1็น0
: 21

เกรงใจคณุ พยาบาล กลัวจะหาวา่ ขอยาบ่อย

คนไข้ผู้ชายอายุ 62 ปี เป็นมะเร็งลามไปกระดูกสันหลัง เข้ารักษาใน

โรงพยาบาลด้วยอาการปวดหลัง ต้นขาและหัวเข่าซ้าย อาการปวดขณะ

แรกรับมากจนต้องให้มอร์ฟีนชนิดฉีด ก่อนเปล่ียนมาเป็นชนิดน้ำเช่ือม

รบั ประทาน


เมื่อวาน ผมพบคนไข้อีกครั้ง 4 วันหลงั จากครั้งแรก ดูคนไข้หน้าตาสขุ สบายข้ึน เขาบอกกับผมเปน็ ประโยคแรกว่า “ปวดดีข้ึนมาก
ครับหมอ ตอนนี้ไดห้ ลบั บา้ ง” ผมกด็ ีใจทก่ี ารรักษาของเราได้ผล


“แลว้ ตอนนี้ ให้คะแนนเร่ืองปวด กแ่ี ต้ม” ผมถาม


“สกั 5 หรือ 6 ครับ” คนไขต้ อบ เพราะรู้วา่ จะตอ้ งบอกระดบั ความปวดกับพวกหมออย่างไร


ผมชกั สงสยั ระดับความปวดขนาดนี้กเ็ ขา้ ข่ายปวดปานกลางเข้าไปแล้ว เลยถามต่อ “แล้วกนิ ยาน้ำบ่อยแค่ไหน”


“ปวดแล้ว ผมกข็ อ” เขาตอบ


“ต้องขอบ่อยม้ัย พยาบาลไม่ได้เอายามาให้กินตามเวลาหรือครับ” ผมเร่ิมยิงคำถามเป็นชุด เพราะคาดว่า คนไข้น่าจะได้ยาแบบ

ตามเวลา ไม่ตอ้ งขอ


“ปวดที ขอทคี รบั ” คนไขต้ อบ ยนื ยัน


ผมดบู นั ทกึ การใช้ยา พบวา่ คนไขใ้ ชม้ อร์ฟนี ชนิดนำ้ เชือ่ มเปน็ คร้งั คราว วนั ละ 2 - 4 ครั้ง ครงั้ ละ 10 มลิ ลกิ รัม จงึ กลับไปถามคนไข้

“ฟงั ดู รู้สึกวา่ ลุงก็ยงั ปวดอยู่ แตเ่ ห็นไม่ค่อยขอยา ตกลงมันยงั ไงนะลุง”


“มันดีขึ้น แตก่ ย็ ังปวด กลางคืนถา้ ปวดก็นอนไมห่ ลบั ”


ความเขา้ ใจของผมเริ่มเปลีย่ นไปจากเดมิ “แล้วลุงขอยาหรอื เปล่าครบั ”


“เปลา่ ”


อ้าว...ผมชักงง เลยย้อนถามไปว่า “ลุงยังกลัว ไม่กล้าใช้ยาแก้ปวดหรือเปล่า” เพราะตอนเจอกันครั้งแรก คนไข้กับภรรยาที่เป็น

มะเรง็ เต้านมเคยบอกผมวา่ เขากลวั เร่อื งติดยาอยู่บา้ งและคดิ วา่ ถา้ ใชย้ าน้หี มายถึงเป็นหนกั


“ไม่กลวั หมออธบิ ายผมแล้ว”


“ลุง นส่ี รปุ วา่ ลุงยังตอ้ งทนปวดอยู่ใช่มั้ย” ผมสรปุ


“ครบั ” คนไขต้ อบ “ผมขอโทษคณุ หมอด้วยท่ีไมบ่ อกหมอตามตรง” เสียงคุณลงุ เปลี่ยนไป ขอโทษขอโพย


KNOWLEDGE SHARING 69

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/286431
นายเต็มศักด์ิ พึง่ รศั มี - เพอื่ น PAL - กรณศี กึ ษา : ลงุ ทน


“ลงุ ไมต่ อ้ งขอโทษผมหรอก ผมไมว่ ่าลุงเรื่องนั้นซกั หนอ่ ย แตผ่ มอยากรวู้ า่ อะไรทำให้ลงุ ไมอ่ ยากขอยาครบั ” ผมอยากรูส้ าเหตุทแ่ี ทจ้ รงิ

“ผม...เกรงใจครับ เกรงใจคณุ พยาบาล กลวั จะหาวา่ ขอยาบอ่ ย”

.. .. ..

ผมโทรศัพท์ไปคุยกับน้องแพทย์ใช้ทุนที่ดูแลคนไข้คนน้ี น้องเขาบอกผมว่า “ผมประเมินคนไข้ดูแล้ว เห็นว่าปวดไม่มาก และแกปวด

ตรงหัวเข่าที่ดูเหมือนเป็นเร่ืองโอเอ (ข้อเข่าเสื่อม) มากกว่า เลยไม่ได้สั่งยา around the clock (การให้ยาตามเวลา โดยไม่ต้องรอให้
คนไข้ขอ) ให้”

ผมท้ังดีใจและประทับใจน้องแพทย์ใช้ทุนมาก คำตอบของน้องทำให้ผมรู้ว่า น้องเขาท้ังประเมินและรู้หลักการใช้ยาระงับปวดเป็นอย่างดี

และถ้าเป็นผม ถ้าประเมินได้อย่างนั้น ผมก็คงส่ังยาแบบนั้นเหมือนกัน ผมก็เลยเล่าเรื่องข้างบนให้น้องฟัง แล้วฝากน้องเขาดูต่อ ถ้า

คนไข้ขอบอ่ ยขนึ้ อาจตอ้ งปรบั เป็นตามเวลา

.. .. ..

ผมกลบั มาคุยกับคนไข้ตอ่ “คราวน้ี ถ้าลงุ ปวด ลุงต้องบอกนะ อยา่ งทนเองอกี ”

“ครับ” ฟงั ดูลงุ จะเขา้ ใจมากข้ึน

“เออ...แล้วลุงถ่ายทุกวันหรือเปล่าครับ” ผมตั้งคำถามอีกเรื่อง เพราะคราวก่อนได้ประวัติว่า ลุงท้องผูก ถ่ายไม่ทุกวันมาต้ังแต่หนุ่มๆ

แลว้ เหน็ ว่า คนไข้ไม่ใช้ยาระบายกอ่ นนอน ทห่ี มอสัง่ ไวเ้ ป็น prn หรอื เป็นคร้งั คราวเช่นกัน

“เปล่าครบั ผมไมถ่ า่ ยมา 3 วนั แล้ว” ลงุ ตอบ


การแสดงออกของคนไข้ว่าตนเองปวดไม่มาก เป็นเรื่องที่พบบ่อยมาก และเป็นอุปสรรคสำคัญ

ต่อความสำเรจ็ ในการจดั การความปวด บางคร้งั หมอ พยาบาลกไ็ มร่ ู้และคาดไมถ่ งึ


และนี่คือเหตุผลว่า ทำไมหมอจึงควรสั่งยาบรรเทาอาการต่างเป็นตามเวลา (around the clock) ถ้าประเมินแล้วว่า โรคท่ีคนไข้เป็น

ก่ออาการตลอดเวลา ไมใ่ ช่อาการชัว่ ครง้ั ชั่วคราว

อะไรทีท่ ำใหค้ นไข้ถงึ ไมอ่ ยากแสดงออกว่าตนเองปวดมาก

■ อยากเอาใจหมอ ว่าหมอรกั ษาได้ผลแลว้ เหมอื นอยา่ งประโยคแรกทค่ี นไข้บอกผมตามเรื่องขา้ งบน

■ เกดิ มาตอ้ งทน เรื่องนี้เราถูกสอนกนั มาต้งั แตเ่ ดก็ โดยเฉพาะลูกผชู้ ายตอ้ งไมร่ อ้ งไห้ เจบ็ นิดเดยี วทำเป็นรอ้ ง ใจเสาะไปได
้
■ กลวั เจอยาหนัก ถา้ บอกว่าไม่หายอาจตอ้ งถกู จับเขา้ โรงพยาบาล หรอื ใช้ยาแรงๆ

■ ปฏิเสธว่าเปน็ มาก ถ้าปวดมากแสดงว่าเข้าขั้นโคม่าแลว้ หรอื เรา จึงไมอ่ ยากบอก

■ กลัวหมอไมร่ กั ษาโรค ถ้าบอกวา่ ปวด เด๋ียวหมอมัวแตด่ เู ร่ืองปวด ไมย่ อมรกั ษาโรคใหเ้ รา

■ กลวั ตดิ ยา อันนี้พบบ่อย โดยเฉพาะเมืองสะอาดปราศจากยาเสพติดอยา่ งประเทศไทย

มีเหตุผลอ่ืนอีกหรือไม่ครับ ทค่ี นไข้ไม่อยากบอกวา่ ตนเองปวดมาก ชว่ ยผมคดิ ที


หมวดหมู่: การแพทย์ สขุ ภาพ สุขภาวะ

คำสำคญั : ms-pcare palliative care คนไขร้ ะยะสุดท้าย ความปวด มอร์ฟนี

สัญญาอนุญาต: ซซี :ี แสดงที่มา

สร้าง: พ. 12 ส.ค. 2552 @ 10:24 แก้ไข: พ. 12 ส.ค. 2552 @ 10:46


ความเหน็


1.
ครูคมิ

เม่อื พ. 12 ส.ค. 2552 @ 11:17

#1472930 [ ลบ ]


สวัสดคี ะ่ คณุ หมอ

■ ขำค่ะ...น่ารักมากค่ะ...กลัวติดยา อนั นีพ้ บบ่อย โดยเฉพาะเมอื งสะอาดปราศจากยาเสพตดิ อย่างประเทศไทย

■ ระยะหลงั นีไ้ มไ่ ด้ปว่ ยไปนอนโรงพยาบาล ยงั นึกไม่ออกว่าจะบอกหมอเกีย่ วกับอาการป่วยอย่างไรดี

■ แต่จำได้ติดตาว่า...พยาบาลทำยาร่วงลงพื้นแล้วหยิบมาใส่ถ้วยยาให้ใหม่ คุณพยาบาลคิดว่าพี่คิมคงหลับไม่รู้เร่ือง

เวลาผา่ นไปกไ็ ม่นำยามาเปล่ียน เป็นความผดิ ไหมคะทไ่ี มไ่ ดบ้ อกหมอวา่ พยาบาลทำแบบน้ี กลัวเขาถกู ลงโทษคะ่

■ เราอยู่โรงพยาบาลเสียเงินนะคะ อุตสา่ ห์หลกี เลี่ยงจากโรงพยาบาลของรัฐ เพราะเห็นใจหมอและพยาบาลทท่ี ำงานหนกั คะ่


70 การดแู ลผู้ป่วยระยะสุดท้าย เลม่ 1

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/286431
นายเต็มศักดิ์ พ่งึ รศั มี - เพอ่ื น PAL - กรณศี กึ ษา : ลุงทน


2.
จารุวัจน์

เมือ่ พ. 12 ส.ค. 2552 @ 11:57

#1463026 [ ลบ ]


คณุ หมอสะทอ้ นภาพออกมาชัดเลยครับ นึกถงึ ตัวเองเลยครับ บางทีคนไข้คิดวา่ เปน็ เร่อื งเลก็ ๆ ไมต่ อ้ งบอกหมอกไ็ ด้ครับ

ตอนนอนเจ็บหลงั จากกระดูกขาหัก สงิ่ หน่ึงคือ ผมไม่ถา่ ย ความจริงผมไมม่ ีปญั หาเร่อื งนั้น เพียงแตข่ ี้เกยี จให้แม่ลำบากมาจดั การ

เร่ืองขับถ่ายของผมเท่านั้นเองครบั แตพ่ อทราบว่ามันเปน็ ประเด็นนา่ กังวล แคน่ ั้นผมกป็ ฏบิ ตั ติ ามกิจทคี่ วรทำครบั


3.
คนไม่มีราก

เมอ่ื พ. 12 ส.ค. 2552 @ 12:07

#1473053 [ ลบ ]


สวสั ดีคะ่

จากทีเ่ คยมปี ระสบการณต์ อนเคยเป็นพยาบาลเฝ้าไข้ คือ

■ ไม่อยากทานยามาก กลวั วา่ ตอ่ ไปต้องใชย้ ามากข้ึนอกี (ติดและดอื้ ยา)

■ เกรงใจ ไม่อยากขอยา แตห่ ากมีพยาบาล คุณหมอ ญาตๆิ มาถามจงึ จะบอก...

และส่วนตัวคนไม่มรี ากคดิ วา่ การเอาใจใส่ ถามไถ่ สมั ผัส คนไขก้ ล็ ดความเจ็บปวด (ลดความใส่ใจ จอ่ ใจกบั ความเจบ็ ปวด) ไปได
้
มากแลว้ ดว้ ยค่ะ

ขอบคุณค่ะ

(^___^)


4.
ประกาย~natachoei ท~่ี natadee

เม่ือ พ. 12 ส.ค. 2552 @ 12:16

#1473079 [ ลบ ]


สวัสดคี ะ่ อาจารยเ์ ตม็ ศักดิ์

ไมข่ อยาอาจจะมีสาเหตเุ พมิ่ อกี ข้อค่ะ อาจารย์ กลัวเสียเงินคา่ ยา เหตุผลนะคะ

■ คอื คณุ แม่ป่วยเปน็ มะเร็งเหมือนกัน กินยาแกป้ วดไมด่ ีขน้ึ จึงไมข่ อยา

■ บอกกินไปกซ็ ่อื ๆ ไมร่ ูจ้ ะกินไปทำไม เปลอื งยา และเสียเงินค่ายา

■ ซอื ๆ คอื เฉยๆ ไมม่ ีฤทธิ์ ไม่รู้สกึ วา่ ดีขน้ึ นะค่ะ


5.
Phoenix

เมื่อ พ. 12 ส.ค. 2552 @ 15:08

#1473507 [ ลบ ]


ตอนราวน์ case palliative case นึงกบั ลิลล่ยี ังจำไดอ้ ยเู่ ลย อยศู่ ัลยช์ ายหนง่ึ แกเป็น CA pancreas แตย่ งั ไมท่ ราบหรอกนะครับ

วา่ เปน็ ญาตๆิ ส่งั หา้ มบอก แต่เขา consult palliative care เพราะคนไขม้ ปี ญั หาปวดมาก แต่ไม่ยอมทานยา morphine ที่สัง่ ไว้

พอเราไปประเมินปรากฏว่าแกว่าไงรู้ไหม แกว่า แกสงสัยแกจะเป็นมะเร็งตับอ่อน (คือ CA pancreas นั่นแหละครับ) เพราะ

อาการคล้ายๆ กบั เพื่อนบ้านแกเลย และเพอื่ นบ้านแกตายจากยามอรฟ์ ีน (แกวา่ ยังง)้ี ฉะนัน้ สรุปก็คอื ในการรับรูข้ องแกนน้ั ยา

มอร์ฟนี

1. แปลวา่ แกเป็นมะเรง็

2. แปลวา่ จะทำให้แกตาย

ฉะนั้นแกก็ใชเ้ หตผุ ลงา่ ยๆ ว่า ถา้ แกยงั ไมต่ ้องใช้ยามอร์ฟนี แกน่าจะ OK อยู่ครับ

อีก case นึงเจอที่ซิดนีย์ครับ คุณป้าแกชอบสะสมยามอร์ฟีนท่ีหมอจ่ายให้ แกรู้สึกว่าถ้ากินน้อยแปลว่าแกดีขึ้น หรือแกเก่ง

(นแ่ี กพดู เองนะครับ) และแกจะพยายามใชย้ าให้นอ้ ยทส่ี ดุ with whatever means ทแ่ี กนกึ ออก


6.
นายเต็มศักดิ์ พึง่ รัศม
ี
เมอ่ื พฤ. 20 ส.ค. 2552 @ 08:11

#1494075 [ ลบ ]


■ เก็บยาหลน่ พน้ื มาใหค้ นไข้ ผมว่ายาเมด็ นัน้ คงสำคัญมาก เบิกเพิม่ ไม่ได้ หรอื อะไรปานน้นั
71

KNOWLEDGE SHARING

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/286431
นายเตม็ ศักดิ์ พ่งึ รัศมี - เพื่อน PAL - กรณศี กึ ษา : ลุงทน


7.
นายเต็มศกั ด์ิ พึง่ รัศม
ี
เมื่อ พฤ. 20 ส.ค. 2552 @ 08:12

#1494076 [ ลบ ]


■ ขอบคุณครบั อาจารย์

■ คนไขค้ ิดวา่ เปน็ เรื่องเล็กๆ ไม่ต้องบอกหมอก็ได
้
■ ไมอ่ ยากรบกวนผู้ดแู ล


8.
นายเต็มศักด์ิ พง่ึ รัศม
ี
เมอ่ื พฤ. 20 ส.ค. 2552 @ 08:14

#1494081 [ ลบ ]


■ ขอบคณุ มากครับ

เหตุผลท่ไี ม่บอก

■ กลัววา่ ตอ่ ไปต้องใชย้ ามากข้นึ (ติดและดอื้ ยา)

■ เกรงใจ

ทางออก

■ บุคลากรควรเอาใจใส่ ถาม


9.
นายเต็มศกั ดิ์ พ่ึงรศั ม
ี
เมอ่ื พฤ. 20 ส.ค. 2552 @ 08:16

#1494084 [ ลบ ]


ขอบคณุ ครับอาจารย์ขจิตครับ

■ เกรงใจ

■ กลัวพยาบาลด
ุ
แต่อาจารย์ไปประพฤติตวั อย่างไรครบั ถึงกลัวพยาบาลดุ น่าสงสัยนะครับ


10.
นายเตม็ ศักด์ิ พึง่ รัศม
ี
เม่อื พฤ. 20 ส.ค. 2552 @ 08:17

#1494088 [ ลบ ]


■ กลวั เสยี เงินค่ายา

■ กนิ ยาแล้วไม่ดีขึน้ จึงไม่ขอยา


11.
นายเต็มศกั ดิ์ พ่ึงรัศม
ี
เม่ือ พฤ. 20 ส.ค. 2552 @ 08:19

#1494092 [ ลบ ]


■ กลวั วา่ จะตายจากกนิ ยามาก

■ เพราะยาแก้ปวดเป็นสัญลกั ษณ์ของโรคร้าย ใกลต้ าย

■ กินยามาก แสดงว่าไมเ่ กง่ ไม่อดทน


72 การดูแลผู้ปว่ ยระยะสุดท้าย เลม่ 1

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/286431
นายเต็มศักด์ิ พึง่ รศั มี - เพอ่ื น PAL - กรณศี กึ ษา : ลงุ ทน


12.
นายเตม็ ศักดิ์ พงึ่ รศั ม
ี
เมอ่ื พฤ. 20 ส.ค. 2552 @ 08:24

#1494098 [ ลบ ]


ขอสรุป สาเหตทุ ่ีคนไข้ไมอ่ ยากบอกหรอื ขอยาแกป้ วด

ความเกรงใจ

■ ความเกรงใจบคุ ลากรและผู้ดแู ลประจำ

■ คิดวา่ เป็นเร่อื งเล็กๆ

■ กนิ ยามาก แสดงว่าไม่เก่ง ไม่อดทน

ความกลวั

■ กลัววา่ จะติดหรอื ด้อื ยา

■ กลวั ถกู ดุ

■ กลัวเสยี เงินคา่ ยา

■ กลัววา่ จะตายจากกินยามาก

■ ยาแกป้ วดเป็นสัญลักษณ์ของโรคร้าย ใกลต้ าย

■ กนิ ยาแลว้ ไมเ่ หน็ ดีข้ึน


13.
peang

เม่ือ ส. 22 ส.ค. 2552 @ 22:30

#1500066 [ ลบ ]


หนวู า่ เปน็ ความคนุ้ ชินคะ่

คืออยู่กับความปวดแบบน้ี ขนาดเท่านี้มานานจนคุ้นกันชินกัน ไม่ไดอ้ ยากเปน็ เพ่ือนแต่จำเปน็ ต้องอยู่ด้วยกันจนเข้ากันได้ อาจมี

ทะเลาะกนั บ้าง (อาการปวดเพิ่มขึ้น) แตก่ ต็ อ้ งหนั หน้าเข้าหากนั เพราะตอ้ งอย่ดู ว้ ยกันค่ะ


14.
มนญั ญา~natachoei (หนา้ ตาเฉย)

เม่อื อา. 23 ส.ค. 2552 @ 09:42

#1500822 [ ลบ ]


■ ทเ่ี จอกับตัวเองเม่อื 16 - 17 ปที ี่แลว้

■ แมพ่ เี่ ข้ียวเอง

■ คอื เกรงใจพยาบาล

■ ไม่อยากรบกวน ทนได้กท็ นไป

■ โดยเฉพาะเวลาเวรบา่ ยดึก

■ ฟงั แลว้ องึ้ ...

■ ถา้ เป็นเดี๋ยวน้ี คงตอ้ งหา Root cause วา่ จากอะไร ??

■ พี่เขีย้ วก็เลยรบกวนเพื่อน (หมอจอ้ ย) ท่ีเป็นเจา้ ของไข้

■ วา่ ไมอ่ ยากใหแ้ มป่ วด

■ สง่ั ยาแก้ปวดตามเวลาเถอะเพ่ือน

■ ตงั้ แตแ่ มน่ อน รพ. จนเสียชวี ติ แม่ไดร้ บั ยาฉีดแกป้ วดเพยี งแค่ 2 เขม็ เท่าน้นั เอง แมก่ ็ลาโลกอันน่าเบ่อื นีไ้ ป

■ ด้วยสาเหตุหวั ใจหยุดเต้นฉับพลนั

■ เลยไมไ่ ดส้ ัมผัสกบั ความทรมานจากการเจ็บปวดจากโรคมะเรง็

■ ขอบคุณ...คณุ หมอท่ีเอาเรื่องดีๆ มาเตือนสตกิ ัน


15.
นายเต็มศักด์ิ พ่งึ รัศม
ี
เมอ่ื อา. 23 ส.ค. 2552 @ 23:01

#1502700 [ ลบ ]


■ ผมว่าเปน็ ประเด็นสำคัญมากเลย ความเร้อื รังของอาการปวด ทำใหค้ นุ้ ชิน

■ ถ้ามองในแงด่ ี คือ ยอมรับ แต่มองในแงไ่ ม่ดี คือ ไปทนเอาเอง


16.
นายเต็มศักดิ์ พง่ึ รศั ม
ี
เมอ่ื อา. 23 ส.ค. 2552 @ 23:05

#1502709 [ ลบ ]


■ ผมกำลังหา root causes ของการไม่บอกอาการปวดของคนไข้ ซ่ึงมนั นา่ สนใจมากนะครับ จะได้หาทางป้องกัน
73
■ ความเกรงใจ น้ี มาอนั ดับหน่งึ เลยนะครบั


KNOWLEDGE SHARING

htt://gotoknow.org/blog/pcarepal/286431
นายเตม็ ศกั ด์ิ พงึ่ รัศมี - เพอ่ื น PAL - กรณศี กึ ษา : ลุงทน


17.
โรจน
์
เมื่อ ศ. 16 ต.ค. 2552 @ 21:59

#1614624 [ ลบ ]


some patient that I had seen and she refused to use morphine because she think that pain is a god need her to get
pain and she deserve to it. (spritual aspect).


18.
CMUpal

เมื่อ ส. 07 พ.ย. 2552 @ 13:39

#1659949 [ ลบ ]


สวัสดีจากสงิ คโปรค์ ะ อาจารย์ มเี คสหน่ึงท่นี ่ีเป็น CA rectum แกมี tenesmus อยา่ งรนุ แรง น่ังบดิ ไปบิดมาบนเกา้ อ้ี

พอแพทยถ์ าม ปวดระดบั ไหน “สกั 2 - 3” อะไรทำใหป้ วดแย่ลง “น่งั ” แกโผลงขนึ้ ทนั ทเี มื่อแพทย์อนุญาตใหย้ นื

คนไข้เอเชยี เกรงใจหมอจรงิ ๆ จะวา่ น่ารกั กน็ า่ รกั แตไ่ ม่ดตี อ่ ตวั เองอย่างที่อาจารยว์ า่ ค่ะ

ขอฝากเนอื้ ฝากตัว blog น้องใหม่จริงๆ คงยังบอกวา่ เป็นบนั ทกึ การทำงานไมไ่ ด้ เพราะยงั ไม่ได้ทำอะไรเปน็ เรอ่ื งเปน็ ราวเลย

มีแตป่ ระสบการณจ์ าก practicum คะ

http://gotoknow.org/blog/aphnatnccs


[ติดตามความเคลอ่ื นไหวของกระทูน้ ้ตี ่อได้ที่ http://gotoknow.org/blog/pcarepal/286431]


74 การดูแลผปู้ ว่ ยระยะสดุ ทา้ ย เลม่ 1

5. การให้ยาฉีดมอรฟ์ นี แกผ่ ู้ปว่ ยทบ่ี ้าน ;


ประเด็นจริยธรรม vs กฎหมาย


htt://gotoknow.org/blog/eolpairin/210077
ไพรินทร์ - End - of - life care


home / blog / eolpairin / 210077


การให้ยาฉดี มอร์ฟนี แกผ่ ู้ปว่ ยทบ่ี ้าน ; ประเดน็ จรยิ ธรรม vs กฎหมาย [R]
คอ่าวนาม: เ2ห9น็
: 7


ปัจจุบันการควบคุมความเจ็บปวดในผู้ป่วยระยะสุดท้ายของชีวิต โดยเฉพาะในผู้ป่วยมะเร็งนั้น ยังเป็นประเด็นที่เป็นโอกาสพัฒนา

อีกมากในบริบทของโรงพยาบาลชุมชนหรือแม้แต่ในโรงพยาบาลจังหวัดรอบนอกเองก็ตาม ในการควบคุมความเจ็บปวดด้วยยานั้น

ก็ยังเปน็ เร่ืองสำคัญ ถึงแม้วา่ เราจะมแี นวปฏิบตั ิตาม analgesic ladder ของ WHO กต็ าม

ตัวยาในกลุ่ม Opioid ที่แพทย์จะเลือกใช้ได้นั้น ในโรงพยาบาลชุมชนขนาดใหญ่ระดับทุติยภูมิ 2.2 เช่นเรา หรือแม้แต่ในโรงพยาบาล

จังหวัดเอง ก็ยังไม่ตอบสนองความต้องการของท้ังผู้ใช้และผู้รับเท่าใดนัก มีเพียงตัวยา MST ที่เป็น sustained release ซ่ึงผู้ป่วย

สามารถนำไปใช้ตอ่ ทบี่ า้ นได้ และในรูปแบบของยาฉดี ซึ่งมีใชแ้ ตใ่ นโรงพยาบาลเท่าน้ัน? ปัญหาก็คอื

1. การที่มยี า strong Opioid รบั ประทาน แตเ่ ฉพาะในฟอร์มของยาท่อี อกฤทธิ์เนน่ิ (sustained release) แตไ่ มม่ ียารบั ประทานชนิดที่

ออกฤทธิ์ทันทีน้ัน สง่ ผลใหเ้ มอ่ื ผปู้ ว่ ยมีการปวดฉุกเฉนิ ขน้ึ มา ซ่ึงเกิดขึ้นได้อยแู่ ล้ว นอกเหนอื จากความปวดทค่ี วบคุมด้วยยาทมี่ อี ยูเ่ ดมิ

ตาม Maintenance dose นน้ั ผ้ปู ว่ ยตอ้ งวิ่งเข้าหาโรงพยาบาลเพอ่ื รบั ยาฉดี ซึ่งกจ็ ะได้รบั การรับไวน้ อนในโรงพยาบาล เพ่อื ทำการปรับ

ขนาดของยาใหม่ ซึ่งกว่าจะรู้เรื่องได้ก็ใช้เวลาหลายวัน แต่ถ้ามียาในรูปแบบของยารับประทานที่ออกฤทธ์ิเร็ว ผู้ป่วยจะได้รับการฝึก

ให้ใช้ยาท่ีเรียกว่า ยาแก้ปวดฉุกเฉินนั้นได้เอง และให้ติดต่อกลับมายังทีมผู้ให้การรักษาเม่ือรับประทานยาแก้ปวดฉุกเฉินเกินวันละ

กคี่ รงั้ ในรอบ 24 ชั่วโมง เปน็ ต้น ซงึ่ แพทยก์ จ็ ะนัดผูป้ ่วยมาเพือ่ ปรบั ขนาดยา เป็นการรักษาแบบผ้ปู ่วยนอกได้ ทำให้ผปู้ ่วยไม่ต้องนอน

โรงพยาบาล ลดความส้ินเปลืองจากการ Admit ได้ท้ังในส่วนของผู้ป่วย/ครอบครัว และโรงพยาบาลเอง ท่านคิดเห็นอย่างไร


ในการนำยา Morphine syrup ซงึ่ เป็นยาท่อี อกฤทธเ์ิ รว็ เขา้ ในบญั ชยี าของโรงพยาบาล???

2. เคยได้ยินมาว่ามีสถานบริการพยาบาลบางแห่ง มีการนำยา Morphine ชนิดฉีดไปหยดให้ทางหลอดเลือดดำเพ่ือควบคุมความเจ็บ
ปวดแกผ่ ู้ปว่ ยมะเร็งระยะสุดทา้ ยทบี่ ้าน ท่านคดิ เหน็ อย่างไรระหวา่ งจริยธรรม ความปลอดภยั และกฎหมาย???

มีความคิดเห็นบางส่วนใน http://www.banluanghospital.com/index.php? lay=boardshow&ac=webboard_show&
Category=banluang hospitalcom&thispage=1&No=1187710




KNOWLEDGE SHARING 75

htt://gotoknow.org/blog/eolpairin/210077
ไพรนิ ทร์ - End - of - life care


หมวดหมู:่ การแพทย์ สุขภาพ สุขภาวะ

คำสำคัญ: pain การใช้ยา ความเจบ็ ปวด มอรฟ์ นี มะเรง็

สัญญาอนญุ าต: สงวนสิทธท์ิ กุ ประการ

สรา้ ง: ส. 20 ก.ย. 2551 @ 05:29 แก้ไข: ส. 20 ก.ย. 2551 @ 05:29


ความเห็น


1.
แกว้ ...อบุ ล จว๋ งพานชิ

เมอื่ ส. 20 ก.ย. 2551 @ 06:28

#834468 [ ลบ ]


การดแู ลความปวดในโรงพยาบาลจะต้องให้ยาและปรับขนาดยาจนผู้ป่วยสามารถควบคุมความปวดได้ โดยใช้ยากินเม่ือกลับบ้าน

การให้ยาแกป้ วดจะมีท้งั ยากินและ Morphine syrup ซ่ึงเปน็ ยาที่ออกฤทธิ์เร็ว เขา้ ในบญั ชียาของโรงพยาบาล Morphine syrup

ปกตกิ เ็ ป็นยาที่เข้าในบัญชียาของโรงพยาบาลอยู่แลว้ ค่ะท่โี รงพยาบาลมหาวิทยาลยั


2.
pa daeng

เม่อื ส. 20 ก.ย. 2551 @ 07:18

#834432 [ ลบ ]


สวสั ดคี ะ่

■ กอ่ นอน่ื ต้องทกั ทายว่า สบายดีนะคะ

■ ที่โรงพยาบาลไมท่ ราบเหมือนกันว่ามี morphine syrub หรอื เปลา่ แตว่ ่ามีการจ่ายไปกินทบ่ี ้านคะ่

■ ส่วนเรอ่ื งการควบคุมไม่ทราบว่าเขาทำกันอยา่ งไร

■ จะลองตดิ ตามถามผู้เกยี่ วขอ้ งดู

■ บอกยากเหมอื นกนั นะคะ ระหวา่ ง จริยธรรม - คณุ ธรรม - กฎหมาย

■ แตห่ ากเราไมม่ เี จตนาเปน็ อื่น นอกจากเรือ่ งของความสุขสบายและทุกขท์ รมานของคนไข้ ก็นา่ จะเปน็ ส่ิงทีห่ ลกี เล่ียงได
้

3.
ไพรินทร
์
เมื่อ พฤ. 20 ก.ย. 2551 @ 12:28

#842213 [ ลบ ]


ขอบคุณพ่ีอุบลกับป้าแดงมากเลยนะคะที่มาแวะเยี่ยมเยียนและให้ความเห็น ตอนนี้ก็กำลังหาทางอยู่ว่าพอจะทำอะไรได้บ้างท่ี
เหมาะสมกับบริบทของ รพร.ปัว ก็กำลังเสนอให้นำเข้าบัญชียาของโรงพยาบาลอยู่เหมือนกัน แต่อุปสรรคก็ดูเหมือนจะมีอยู่...

จะอย่างไร...หรือได้มาด้วยวธิ ีใดกต็ าม ถา้ มใี หผ้ ปู้ ่วยได้ใช้ กค็ งจะทำใหค้ ุณภาพชวี ติ ของผูป้ ว่ ยระยะสดุ ท้ายดีขน้ึ เช่นกัน...นะคะ...


4.
ไพรนิ ทร
์
เมือ่ พฤ. 25 ก.ย. 2551 @ 12:56

#842235 [ ลบ ]


เคยมีประสบการณ์ดูแลผู้ป่วยมะเร็งตับระยะสุดท้ายนะคะ เมื่อตอนท่ีจำหน่ายออกจากโรงพยาบาลครั้งสุดท้ายน้ัน เราสามารถ

ที่จะควบคุมความเจ็บปวดได้ด้วย MST ท่ีออกฤทธิ์เนิ่นโดยให้กินทุก 8 ช่ัวโมง...อยู่ไปได้ระยะหนึ่ง ไม่กี่วัน ความปวดดูรุนแรง

ข้ึน ขนาดยาเดิมที่ไปควบคุมไม่ได้...ญาติผู้ดูแลก็ไม่นำผู้ป่วยกลับมาโรงพยาบาลอีก ทั้งท่ีอยู่ไกลจากโรงพยาบาลไม่ก่ีกิโล คงจะ

เป็นเพราะว่าผู้ป่วยก็ไม่อยากมาโรงพยาบาลอีก เพราะรู้ว่าอย่างไรก็ถึงเวลาที่ต้องตายแล้ว ยาท่ีกินอยู่ก็ช่วยไม่ได้...บุตรสาว

ผู้ป่วยต้องช่วยบรรเทาความปวดโดยการเอาผ้าห่อน้ำแข็งมาประคบรอบเอวให้ผู้ป่วย ผู้ป่วยทรมานจากความปวด...จนเสียชีวิต

...น่าเสียดายนะคะ...ทั้งที่เราก็รู้ว่ายาแก้ปวดช่วยได้...แต่ก็ช่วยไม่ได้! ถ้ามี MO syr. ให้ผู้ป่วยและญาติตัดสินใจใช้ได้เอง

ก็ดีหรอก... อีกทั้งในตอนน้ันระบบการให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์ก็ยังไม่ได้ริเริ่มเหมือนในปัจจุบัน...ขอให้ดวงวิญญาณของผู้ป่วย

ไปสภู่ พภูมิท่ดี ตี ามทปี่ รารถนาเถิดนะคะ...


5.
พ่อนอ้ งซอมพอ

เมอื่ พ. 01 ต.ค. 2551 @ 11:37

#852024 [ ลบ ]


■ การเตรียมตวั ตายก่อนตายเป็นสิ่งทดี่ ี เราจะได้ไม่ประมาทในชีวิต

■ มีเรอื่ งราวการเผชญิ ความตายอยา่ งสงบ ทนี่ ่าสนใจทนี่ ี่ครบั


76 การดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย เลม่ 1

htt://gotoknow.org/blog/eolpairin/210077
ไพรินทร์ - End - of - life care


6.
นายเต็มศกั ดิ์ พ่งึ รัศม
ี
เม่อื พฤ. 01 ม.ค. 2552 @ 14:23

#1048523 [ ลบ ]


1. มอรฟ์ ีนนำ้ นอกจากจะตอ้ งมีเพอื่ จดั การความปวดเฉียบพลนั แล้ว ถา้ ทางโรงพยาบาลเตรียมไดจ้ ะลดคา่ ใชจ้ า่ ยด้วยครับ

2. การใช้มอรฟ์ ีนทางใตผ้ วิ หนังแบบต่อเน่อื ง (continuous subcutaneous infusion) เพ่อื ระงับปวด เปน็ การรกั ษามาตรฐาน
และปลอดภัยกว่าการฉีดเข้าหลอดเลือดดำครับ ถ้า ผป. ไม่สามารถรับประทานได้ ประเทศเพื่อนบ้านของเราเขาไปไกลกว่าเรา

ตามบนั ทึกนี้ครบั


7.
นายเต็มศักดิ์ พึ่งรศั ม
ี
เมอื่ พ. 07 ต.ค. 2552 @ 09:04

#1594610 [ ลบ ]


เรยี นคณุ ไพรนิ ทร์ และผู้ใหค้ วามเห็นในบันทกึ นี้ทกุ ท่านครบั

ผมขออนุญาตนำความเห็นทั้งหมดในบันทึกน้ีไปรวบรวมเป็นหนังสือเพื่อเผยแพร่ในกิจกรรมของเครือข่าย palliative care


ในโรงเรยี นแพทย์ โดยขอตัดข้อความท่ีต้องการทักทายท่ัวไปออก เพือ่ ความกระชับของเนอื้ หานะครับ


[ตดิ ตามความเคลื่อนไหวของกระท้นู ี้ตอ่ ไดท้ ่ี http://gotoknow.org/blog/eolpairin/210077]


KNOWLEDGE SHARING 77

6. เม่ือเดก็ มะเรง็ ปวดอยทู่ ่ีบ้าน เราจะชว่ ยเหลือเขาอย่างไร


เกต เกศนี บณุ ยวฒั นางกลุ - Transition & life choice - pediatric end of life care - เมือ่ เดก็ มะเรง็ ปวดอยู่ที่บา้ นเราจะช่วยเหลือเขาอย่างไร

htt://gotoknow.org/blog/endoflifechild/271347


home / blog / endoflifechild / 271347


เมอื่ เดก็ มะเรง็ ปวดอยทู่ บี่ า้ น เราจะชว่ ยเหลอื เขาอยา่ งไร
คอ่าวนาม: เ1ห2็น2
: 4


วันนี้ 3 ทุ่ม คุณแม่เด็กมะเร็งระยะโรคแพร่กระจายได้โทรมาด้วยน้ำเสียง
ความปวดในเด็กโรคมะเร็งระยะโรคแพรก่ ระจาย

ที่เศร้ากังวลและเหน่ือย ซ่ึงเคสนี้เราเยี่ยมบ้านเม่ือ 2 สัปดาห์ท่ีผ่านมา

คุณแม่บอกว่าตอนน้ีลูกปวด มานอนโรงพยาบาลใกล้บ้านได้ 3 วันแล้ว

“น้องอยากไปโรงพยาบาลจังหวัดท่ีใกล้บ้านมากน่าจะควบคุมความปวดได้

ดีกว่าน้ี เพราะตอนน้ีให้ยาตามเวลา เด็กก็แย่ พ่อแม่ก็เหน่ือย แต่พ่อแม่อยากให้อยู่ท่ีนี่ สะดวก ประหยัดค่าใช้จ่าย” ฉันรวบรวมสต
ิ
พูดคุยกับคณุ แมด่ ว้ ยความห่วงใย และถามว่า อยากใหเ้ ราช่วยเหลืออะไร คณุ แมต่ อบวา่ “ไม่อยากให้ลูกปวด ก็รูว้ ่าจะถึงเวลาของเขา

พยาบาลเขากห็ วงั ดเี ข้ามาถามว่าเปน็ อย่างไรบา้ ง แตเ่ ขาไม่รจู้ ะช่วยอะไรไดม้ ากกว่านี้ ถามแล้วกอ็ อกไป”


เน่อื งด้วยเราไมม่ ี Networking ท่นี ่นั น่คี อื ปัญหาท่ี suffer ทง้ั เดก็ ครอบครัวและผู้ดแู ล (อย่างฉัน หรอื คนอนื่ ๆ ทเ่ี จอ) ฉนั พยายามหา

ทางออกที่ดีท่ีสุด ขณะเดียวกันก็ support คุณแม่ไปด้วยทางโทรศัพท์ จนรับรู้ได้ในน้ำเสียงที่คลายลง ฉันบอกว่าขอปรึกษาทีมก่อน

อาจจะมาเย่ียมท่ี รพ. นี้เร็วท่ีสุดวันจันทร์เช้า เพราะเสาร์อาทิตย์ไม่ว่างเลย ฉันโทรหาอาจารย์พัชรี แพทย์ Hematology นักสังคมที่

เราทำงานร่วมกัน และโทรกลับไปหาคุณแม่ว่าเราจะไปเย่ียมวันจันทร์ เพราะเราก็เคารพในการดูแลหรือการรักษาของโรงพยาบาล

ท่ีน่นั ด้วย เราได้แต่หวงั ว่าหากเราไปเย่ยี มเขาทัน และสามารถ manage plan ร่วมกับแพทย์พยาบาลทีน่ ่นั น่าจะเปน็ ทางออกทท่ี ำให
้
ครอบครัวสบายใจขนึ้ ทุกคนได้ทำหน้าที่ทดี่ ที ส่ี ดุ ภายใตข้ อ้ จำกดั หรอื ปจั จยั แวดลอ้ มทเ่ี กีย่ วขอ้ ง


เกศน.ี ..update..June 26, 2009..10:23 pm


หมวดหม่:ู การแพทย์ สขุ ภาพ สุขภาวะ

คำสำคญั : pain control srinagarind hospital cancer pediatric palliative care sha

สัญญาอนญุ าต: สงวนสทิ ธท์ิ ุกประการ

สรา้ ง: ศ. 26 ม.ิ ย. 2552 @ 22:23 แก้ไข: ส. 29 ส.ค. 2552 @ 22:44


ความเห็น


1.
ประกาย~natachoei ท~ี่ natadee

เม่ือ ส. 27 มิ.ย. 2552 @ 17:01

#1374244 [ ลบ ]


สวัสดคี ่ะน้องเกศ

ความปวด บอกเวลา บอกระดับ ไม่ได้ พี่เห็นแม่พี่ปวดจากโรคมะเร็งระยะสุดท้ายสุดยอดของความทรมานมากค่ะ พ่ีเป็นลูกพ่ี

ยังทรมาน ถา้ หัวอกคนเป็นแม่ คงจะมากกว่าหลายเท่า

มาให้กำลังใจคะ่ ให้ผูป้ ว่ ยผา่ นพน้ ความปวดและรบั การช่วยเหลอื ตอ่ ไปคะ่


78 การดแู ลผู้ป่วยระยะสดุ ทา้ ย เล่ม 1

เกต เกศนี บุณยวฒั นางกลุ - Transition & life choice - pediatric end of life care - เมอื่ เด็กมะเร็งปวดอย่ทู ีบ่ า้ นเราจะช่วยเหลือเขาอยา่ งไร

htt://gotoknow.org/blog/endoflifechild/271347

2.
เกด เกศนี บุณยวฒั นางกุล


เมอื่ ศ. 27 ม.ิ ย. 2552 @ 20:34

#1374500 [ ลบ ]


■ ขอบคุณคะ่ พ่ไี ก
่
■ ความปวดของคนไขส้ ดุ แสนทรมาน

■ ใช่คะ่ โดยเฉพาะ cancer pain

■ นอ้ งคงไม่ปวดตอ่ ไปอกี แล้ว

■ เพราะนอ้ งพึ่งเสียวันนีต้ อนบา่ ยค่ะ อาจารย์พัชรีโทรหาเกศเม่ือเย็นน้เี องคะ่

■ ก็แสดงความเสียใจกับครอบครัว


[ตดิ ตามความเคลอ่ื นไหวของกระทู้นต้ี อ่ ไดท้ ี่ http://gotoknow.org/blog/endoflifechild/271347]


KNOWLEDGE SHARING 79

7. ความปวดเร้อื รังจากการเจบ็ ป่วย


ทำใหค้ นคนหนึง่ ถงึ กับตดั สนิ ใจทำร้ายตวั เอง

เพอื่ ใหห้ ลดุ พน้ จากความทุกขท์ รมานนนั้ ได้เชียวหรือ?


ไพรนิ ทร์ - End - of - life care - ความปวดเรือ้ รงั จากการเจบ็ ป่วย ทำให้คนคนหนง่ึ ถงึ กับตดั สินใจทำร้ายตวั เอง เพ่ือใหห้ ลดุ พน้ จากความทกุ ข์ทรมานน้ันได้ เชียวหรอื ?

htt://gotoknow.org/blog/eolpairin/220148


home / blog / eolpairin / 220148


ความปวดเรื้อรังจากการเจ็บป่วย ทำให้คนคนหนึ่ง อค่าวนาม: เ5ห4น็8
: 7

ถึงกับตัดสินใจทำร้ายตัวเอง เพ่ือให้หลุดพ้นจาก
ความทกุ ขท์ รมานนนั้ ไดเ้ ชยี วหรอื ?


ในตอนเช้าของวันหนึ่ง ขณะท่ีง่วนอยู่กับการโทรศัพท์ประสานงานกับ
“อะไรจะขนาดนั้น! เพียงเร่ืองความปวดเนีย่ นะ

สมาชิกทีมการดูแลแบบประคับประคองของโรงพยาบาล เพ่ือนัดเวลาที่จะ
ทำใหค้ นไข้ถงึ กบั ตัดสินใจฆา่ ตัวตาย...”

พบปะ เพ่ือแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในบ่ายวันน้ัน (ในหัวข้อเร่ือง การจัดการ
ความปวด) ก็ได้ข้อมูลจากพยาบาลจิตเวชที่เป็นเครือข่ายการดูแลร่วมกัน
ว่ามีผู้ป่วยหญิง วัยยังไม่ถึง 40 ปีรายหน่ึง มาตรวจตามนัดท่ีคลินิกจิตเวชของโรงพยาบาล มีปัญหาปวดเรื้อรังจนถึงกับตัดสินใจ

ทำร้ายตัวเอง (ฆ่าตัวตาย) เพื่อให้หลุดพ้นจากความทุกข์ทรมานมาแล้วถึง 2 ครั้ง (ผู้ป่วยเร่ิมมีปัญหาปวดเม่ือประมาณ 2 เดือน

หลงั จากได้รับการผ่าตดั เอาถงุ น้ำทีร่ งั ไข่ออกเมือ่ ประมาณ 2 เดอื น) ความรู้สกึ ทเี่ กดิ ขึ้นแวบ้ ! แรก (ด้วยกำลงั ไฟแรง...เมอ่ื คืนพ่ึงศกึ ษา

ค้นคว้าข้อมูลเรื่องของการจัดการความปวดมาหมาดๆ ท้ังจากงานวิจัยภาคไทย + ภาค Interฯ) “อะไรจะขนาดนั้น! เพียงเร่ืองความ
ปวดเน่ียนะ ทำให้คนไข้ถึงกับตัดสินใจฆ่าตัวตาย ดีนะท่ีไม่สำเร็จ ไม่ง้ันคงเป็นอะไรท่ีสูญเสียคร้ังย่ิงใหญ่ที่เกิดขึ้นในวงการ Pain
society” (ต้ังเอาเองค่ะ)...ก็รู้ๆ กันอยู่ว่าปัญหา Pain เป็นอะไรท่ีเราน่าจะควบคุมได้ ถึงแม้ว่าจะมีสาเหตุมาจากปัจจัยหลายประการ

(ดังเช่นที่ทีม Palliative Care ของเราได้เรียนรรู้ ว่ มกนั ในบ่ายวันท่ี 16 ตลุ าคม 2551, ภาพประกอบ)...แตร่ ะบบการบริหารจดั การการ

ติดตามประเมินผลการรักษาอย่างจริงจัง การให้ความสำคัญกับปฏิกิริยาตอบสนอง ความคิดความรู้สึกของผู้ป่วยและครอบครัวต่อ

ปญั หานนั้ ๆ หรือการดแู ลที่เข้าถึง “ใจ” ผู้ปว่ ยน้ัน...ยังต้องการการพัฒนาอีกมาก หลงั จากทีไ่ ด้พบปะกับผู้ป่วยเพือ่ ค้นหาปญั หา และให
้
คำปรึกษา เราก็ได้นำเอาเรื่องราวของผู้ป่วยรายน้ีมาพูดคุยเพื่อแลกเปล่ียนกันในทีมฯ บ่ายวันน้ัน คุณหมอซึ่งเป็นหัวหน้าทีม
Palliative Care ของเรา ซึ่งเพ่ิงมีโอกาสได้เป็นเจ้าของไข้ผู้ป่วยรายนี้หลังจากที่ผู้ป่วยฆ่าตัวตายครั้งที่ 2 ก็ได้แลกเปล่ียนข้อมูล

ปรึกษาหาแนวทางการดูแลร่วมกัน...ท่ีผ่านมา ผู้ป่วยได้รับการดูแลรักษาทั้งด้วยการแพทย์แผนปัจจุบัน และการแพทย์ทางเลือก
ได้แก่ การฝังเข็ม ควอนตัมบำบัด (Quantum therapy)...ซ่ึงก็ปรากฏว่า การฝังเข็มของคุณหมอนั้นสามารถลดระดับความเจ็บปวด
ของผู้ป่วยลงไดถ้ ึง 50% (กอ่ นการรกั ษาระดับความปวดอย่ทู ่ี 10 ใน 10, หลังการรักษาดว้ ยการฝงั เข็มผปู้ ว่ ยบอกว่า ระดบั ความปวด

ลดลงมาเปน็ ระดบั 5 ใน 10) แต่อยา่ งไรกต็ ามผปู้ ่วยยังรูส้ ึกทุกขท์ รมานอยู่ (suffering level อยูท่ ่ี 8 ใน 10)...แตก่ ็เลิกคดิ ที่จะฆ่าตัว
ตาย (ในขณะน้ัน) และตัดสินใจจะลองรักษาดูอีกคร้ัง...ทางทีมฯ ได้ให้การดูแลเพิ่มเติม ควบคู่กันไปในส่วนที่ยังขาด โดยเฉพาะใน

เรื่องของการให้ข้อมูลแก่ผู้ป่วย...บอกกล่าวให้ผู้ป่วยเข้าใจว่าความเจ็บปวดเป็นเรื่องที่รักษาและควบคุมได้ เพียงแต่ต้องทราบถึง
สาเหตุท่ีแท้จริง และที่ผ่านมาผู้ป่วยได้รับการรักษาเรื่องความปวดน้ีไปอย่างไรแล้วบ้าง กำลังรักษาอยู่ในขั้นตอนใดแล้ว ทีมผู้ดูแลจะ

80 การดูแลผปู้ ว่ ยระยะสดุ ท้าย เลม่ 1

ไพรนิ ทร์ - End - of - life care - ความปวดเร้อื รงั จากการเจบ็ ปว่ ย ทำให้คนคนหนงึ่ ถงึ กบั ตดั สนิ ใจทำร้ายตวั เอง เพื่อให้หลดุ พ้นจากความทกุ ข์ทรมานนั้นได้ เชียวหรือ?

htt://gotoknow.org/blog/eolpairin/220148


ช่วยดูแลต่อไปอย่างไรบ้าง (บางเร่ืองผู้ป่วยไม่ทราบว่าน่ันคือวิธีการดูแลรักษาความปวด ไม่ทราบว่าความปวดของตนเกิดจาก

อะไร เป้าหมายของการรักษาเป็นอย่างไร ไม่ทราบว่าจะติดตามผลไปถึงเม่ือไหร่ถึงจะรู้ว่าวิธีนี้ไม่ได้ผลและจะรักษาด้วยวิธีใดต่อไป)

พร้อมกันน้ัน ได้ให้ช่องทางในการติดต่อเพ่ือขอคำปรึกษาทางโทรศัพท์ได้ตลอด 24 ชั่วโมง และรับไว้เป็นผู้ป่วยในความดูแลของทีมฯ

ซ่ึงจะมีการติดตามสอบถามอาการ ใหค้ ำปรกึ ษาทางโทรศพั ท์ และติดตามตอ่ เนื่องทีโ่ รงพยาบาลเปน็ ระยะๆ ...เพ่ือปรับเปล่ยี นการดแู ล

รักษาที่เหมาะสมต่อไป ล่าสุด เม่ือวันก่อนหลังจากมาพบแพทย์ตามนัดที่โรงพยาบาล ผู้ป่วยรายน้ีก็ได้รับการส่งตัวเพ่ือรับการรักษา

อย่างต่อเนือ่ งจากผเู้ ช่ยี วชาญเฉพาะด้านในโรงพยาบาลประจำจงั หวัด (ผู้ปว่ ยไดโ้ ทรแจง้ และใหค้ ำปรกึ ษาทางโทรศพั ทก์ ่อนไป) ซึ่งทาง

ทีมงานของเราก็จะได้มีการติดตามอย่างต่อเน่ือง...เพ่ือคุณภาพชีวิตท่ีดีของผู้ป่วยและครอบครัวต่อไป เป็นกำลังใจให้ต่อสู้ต่อไป

นะคะ...ผู้ป่วยของฉนั ...


หมวดหมู่: การแพทย์ สุขภาพ สุขภาวะ

คำสำคัญ: chronic pain pain control การจดั การความปวด ฆ่าตวั ตาย

สญั ญาอนญุ าต: สงวนสิทธ์ทิ ุกประการ

สรา้ ง: ส. 01 พ.ย. 2551 @ 12:41 แก้ไข: ส. 01 พ.ย. 2551 @ 15:17


ความเห็น


1.
เพญ็ ศรี(นก)

เมอ่ื ส. 01 พ.ย. 2551 @ 12:45

#914654 [ ลบ ]

■ นอ้ งไพลินคะน้องไดท้ ำทานครั้งยงิ่ ใหญ่แล้วคะ่

■ ไมผ่ ดิ หรอกค่ะทค่ี วามเจ็บปวดจะทำให้ตัดสนิ ใจทำรา้ ยตวั เองเพ่อื ใหห้ ลดุ พน้ กบั ความเจบ็ ปวดนั้นได้

■ แตก่ ็มสี ่งิ หนึง่ ท่ีสามารถช่วยได้นนั้ คอื กำลังใจ คะ่

■ ขอให้วนั นีเ้ ปน็ วันหยุดทม่ี ีความสขุ นะคะ


2.
♥paula♥ทีป่ รึกษาตวั นอ้ ย✯

เมือ่ ส. 01 พ.ย. 2551 @ 12:53

#914675 [ ลบ ]

สวัสดีค่ะ ความเจ็บปวดอาจเป็นสาเหตุหน่ึง แต่ก็อาจจะมีสาเหตุอ่ืนๆ ท่ีนอกจากสาเหตุน้ี เป็นกำลังใจให้คนไข้และแพทย
์
พยาบาลคะ่


3.
กระติก~natachoei ท~่ี natadee

เมื่อ ส. 01 พ.ย. 2551 @ 13:22

#914741 [ ลบ ]

ความเครียด

ความทุกข์

ความไมส่ ุข

และความอะไรหลายๆ อยา่ ง

กท็ ำใหค้ วามปวดเพมิ่ มากข้นึ เป็นทบทวีคณู


4.
ดร. จนั ทวรรณ ปยิ ะวัฒน
์ 81
เมือ่ ส. 01 พ.ย. 2551 @ 14:32

#914850 [ ลบ ]

เพ่งิ เคยได้ยนิ คะ่ Quantum therapy ขอบคณุ คะ่ เป็นความรู้ใหม่ และขอเปน็ กำลังใจใหน้ ะคะ


5.
จติ แพทย์ [IP: 203.131.209.141]

เม่อื พ. 12 พ.ย. 2551 @ 15:09

#937771 [ ลบ ]

ขอชนื่ ชมอยา่ งสดุ ซง้ึ ในสิ่งท่ีคณุ ไพรินทรไ์ ด้กระทำค่ะ

ชืน่ ใจแทนคนไข้ และญาตขิ องคนไขท้ ีไ่ ด้พบเจอบุคลากรทางการแพทยท์ ี่ทำงานดว้ ยหัวใจคะ่

หลวงพ่อรูปหนง่ึ ได้กล่าวไว้ว่า อาชีพ หมอ แพทย์ พยาบาล

เปน็ อาชีพของพระโพธิสตั วค์ ะ่

คุณไพรนิ ทรท์ ำใหด้ ิฉนั รู้สึกอยา่ งนนั้ จรงิ ๆ

ขออนุโมทนาบุญกบั ความเปน็ พยาบาล (เดาเอาค่ะ) ทัง้ ตัวและจติ วิญญาณค่ะ

หลังจากทด่ี ฉิ นั ไดเ้ รยี นรู้อะไรหลายๆ อย่างในบทความของคณุ ไพรนิ ทร
์
ก็ขออนุญาตนำไปเผยแพร่เพ่ือประยกุ ตใ์ นการสอนนักศึกษาแพทย์ ให้เป็นคุณหมอท้ังตัวและหัวใจบ้างนะคะ


KNOWLEDGE SHARING

ไพรนิ ทร์ - End - of - life care - ความปวดเรื้อรงั จากการเจ็บป่วย ทำใหค้ นคนหนึง่ ถึงกบั ตดั สนิ ใจทำร้ายตวั เอง เพือ่ ใหห้ ลุดพ้นจากความทกุ ข์ทรมานนน้ั ได้ เชยี วหรอื ?

htt://gotoknow.org/blog/eolpairin/220148


6.
นายเต็มศักด์ิ พ่ึงรัศม
ี
เมื่อ อ. 09 ธ.ค. 2551 @ 21:03

#993429 [ ลบ ]


ผมคดิ วา่ ส่วนใหญค่ วามปวดทางกายเพียงอย่างเดียว ไม่น่าจะใหผ้ ปู้ ว่ ยถงึ กับทำรา้ ยตัวเองเชน่ น้นั นะครบั เป็นกำลังใจใหค้ รับ


7.
ไพรนิ ทร
์
เม่อื พ. 10 ธ.ค. 2551 @ 23:56

#996393 [ ลบ ]


ขอบพระคุณท่านอาจารย์เต็มศักดิ์ที่ให้ความเห็นนะคะ...ผู้ป่วยรายน้ีหลังจากได้ไปรับการรักษาต่อท่ีโรงพยาบาลจังหวัดแล้ว ได้

รับการรักษาเป็นผ้ปู ว่ ยในทางสูติกรรมอยู่ 2 วัน อาการดขี ึ้น เมอ่ื จำหน่ายได้รับยา Prednisolone Atarax และ AMT ผปู้ ่วยเลา่ วา่

“...หมอฉดี ยาให้ 2 เขม็ เปนิ้ (หมอ) ก็ตรวจใหห้ มด ได้รับการตรวจภายในตวย (ด้วย)...” หลังออกจากโรงพยาบาล อาการปวด

คงอยู่ระดับ 2 ได้ประมาณ 1 เดือน... ผู้ป่วยบอกว่าดีใจ แต่ในช่วงไม่กี่วันท่ีผ่านมานี้ได้รับการปรึกษาทางโทรศัพท
์
จากผู้ป่วยอีกว่าอาการปวด ร้อน และคัน ทรมานกลับมาเหมือนเดิมอีกแล้ว กำลังลองเปิด CD ฝึกสมาธิท่ีทางเราให้ไป

จะลองฝึกดู...คาดว่าพรุ่งนี้จะติดตามความก้าวหน้าอีกครั้ง และ plan จะติดตามเยี่ยมบ้าน พบกับครอบครัวของผู้ป่วยดู และ

อาจปรกึ ษาทมี จติ เวชร่วมกนั สบื คน้ ปัจจยั ทเ่ี กีย่ วขอ้ งเพม่ิ เตมิ อีกทีคะ่ ...


7.
นางสาววไิ ลรัตน์ ชัยนนท
์
เมอ่ื จ. 15 ธ.ค. 2551 @ 22:48

#1008052 [ ลบ ]


พ่ีเล็กชื่นชมกับการทำงานด้วยหัวใจของความเป็นมนุษย์ของพี่เล็กนะคะ ขอบคุณแทนให้กับผู้ป่วยทุกๆ คนท่ีมีพยาบาลที่ดีๆ

ไก่จะเป็นกำลงั ใจใหน้ ะคะพี่เลก็


[ตดิ ตามความเคล่อื นไหวของกระทูน้ ี้ตอ่ ได้ท่ี http://gotoknow.org/blog/eolpairin/220148]


82 การดูแลผู้ปว่ ยระยะสดุ ทา้ ย เล่ม 1

วิทยากรการประชุมเครอื ขา่ ยฯ ครง้ั ที่ 1


รศ.พญ.ศรเี วียง ไพโรจนก์ ุล
รศ.นพ.ประดิษฐ์ ประทีปวนิช


กุมารแพทย์ภาควชิ ากุมารเวชศาสตร์
ภาควชิ าเวชศาสตร์ฟน้ื ฟ
ู
คณะแพทยศาสตร์
คณะแพทยศาสตรศ์ ิริราชพยาบาล

มหาวิทยาลัยขอนแก่น
มหาวทิ ยาลยั มหิดล


ผศ.นพ.จโิ รจน์ สรู พันธ
์ คุณสมถวิล โปรตระนนั ท
์

ภาควชิ าออรโ์ ธปดิ กิ ส์
ภาควชิ าวสิ ญั ญวี ทิ ยา (หนว่ ยระงับปวด)

วิทยาลัยแพทยศาสตร
์ คณะแพทยศาสตร์ศริ ริ าชพยาบาล

กรงุ เทพมหานครและวชริ พยาบาล
มหาวิทยาลัยมหดิ ล


ผศ.พญ.ศศกิ านต์ นมิ มานรชั ต
์ ศ.พญ.จารพุ มิ พ์ สงู สวา่ ง


ภาควชิ าวิสญั ญีวทิ ยา
ภาควชิ ากุมารเวชศาสตร์

คณะแพทยศาสตร์
คณะแพทยศาสตร์ศริ ิราชพยาบาล

มหาวทิ ยาลยั สงขลานครินทร
์ มหาวิทยาลยั มหดิ ล


รศ.พญ.พงศ์ภารดี เจาฑะเกษตรนิ
รศ.นพ.ปนิ่ ศรีประจติ ตชิ ัย


ภาควชิ าวิสัญญวี ทิ ยา
ภาควชิ าวิสัญญวี ิทยา

คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลศิรริ าช
คณะแพทยศาสตร
์
มหาวทิ ยาลัยมหดิ ล
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย


รศ.นพ.เตม็ ศักดิ์ พึง่ รศั ม
ี

ภาควิชารงั สีวทิ ยา

คณะแพทยศาสตร์

มหาวทิ ยาลัยสงขลานครินทร์


KNOWLEDGE SHARING 83



วา่ ง

กลมุ่ สถาบนั แพทยศาสตรแ์ หง่ ประเทศไทย

CONSORTIUM OF THAI MEDICAL SCHOOLS