อัคคีภัยคืออะไร

ภาควิชาสาธารณสุขศาสตร์ อาชีวอนามัยและความปลอดภัย
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

ออััคคคคีีภภััยย
ภภััยยใใกกลล้้ตตััววคคุุณณ

อัคคีภัยคืออะไร

อัคคีภัย หมายถึง อันตรายอันเกิดจากไฟที่ขาดการควบคุมดูแล
ทำให้เกิดการติดต่อ ลุกลามไปตามบริเวณ ทีมีเชื้อเพลิงเกิดการลุกไหม้ต่อ
เนื่อง สภาวะของไฟจะรุนแรงมากขึ้นถ้าการลุกไหม้ที่มีเชื้อเพลิงหนุน หรือ
มีไอของเชื้อเพลิงถูกขับออกมามาก ความร้อนแรงก็จะมากยิ่งขึ้นจนสร้าง
ความสูญเสียให้แก่ชีวิตและทรัพย์สิน

สาเหตุของการเกิดอัคคีภัย



สาเหตุของการเกิดอัคคีภัยจนทำให้เกิดการลุกลามเกิดเพลิงไหม้ขนาดใหญ่
อาจเกิดได้ 2 ลักษณะใหญ่ คือ

1. สาเหตุของอัคคีภัยอันเกิดจากความตั้งใจ เช่น การลอบวางเพลิง
หรือการก่อวินาศกรรมซึ่งเกิดจากการจูงใจอันมีมูลสาเหตุจูงใจที่ทำให้เกิด
การลอบวางเพลิง อาจเนื่องมาจากเป็นพวกโรคจิต

2. สาเหตุของอัคคีภัยอันเกิดจากความประมาท ขาดความระมัดระวัง
ขาดความระมัดระวังในการควบคุมเชื้อเพลิงขาดความระมัดระวังการใช้ไฟ
และความร้อน

1

ต้นเหตุของเพลิงไหม้

1. อุปกรณ์ไฟฟ้า 8. การลุกไหม้ด้วยตนเอง

2. การสูบบุหรี่ / การจุดไฟ 9. เกิดจากการวางเพลิง

3. ความเสียดทาน / การเสียดสี 10. ประกายไฟที่เกิดจากเครื่องจักร

4. เครื่องทําความร้อน 11. โลหะหรือวัตถุหลอมเหลว

5. วัตถุที่มีผิวร้อนจัด 12. ไฟฟ้าสถิต

6. เตาเผาซึ่งไม่มีฝาปิด หรือเปลว 13. ปฏิกิริยาของสารเคมีบางชนิด

ไฟที่ไม่มีสิ่งปิดคลุม 14. สภาพบรรยากาศที่มีสิ่งปนเปื้ อน

7. การเชื่อมและตัดโลหะ ก่อให้เกิดการระเบิดได้

ระดับความรุนแรงของเพลิงไหม้

1. เพลิงไหม้ชนิดเบา (Light Hazard)
มีการเก็บเชื้อเพลิงปริมาณน้อย เช่น ห้องเรียน, ชุมสายโทรศัพท์

2. เพลิงไหม้ชนิดธรรมดา (Ordinary Hazard)
มีการเก็บเชื้อเพลิงปานกลาง เช่น ร้านค้า โกดัง เก็บสินค้า

3. เพลิงไหม้ชนิดร้ายแรง ( Extra Hazard)
มีการเก็บเชื้อเพลิงปริมาณมาก ไฟไหม้รุนแรง เช่น โรงกลั่นน้ํามัน

2

ประเภทของไฟ

สามารถแบ่งประเภทเพลิงออกเป็นทั้งหมด 5 ประเภท นั่นคือเพลิง class A,
class B, class C, class D และ class K เพลิงแต่ละชนิดมีรายละเอียดดังนี้
เพลิงไหม้ประเภท A (Ordinary Combustibles)

เพลิงไหม้ class A มีสาเหตุมาจากเชื้อ
เพลิงธรรมดาที่ติดไฟง่าย หรือของแข็ง ที่
สามารถพบได้ทั่วไปตามอาคาร ที่พักอาศัย
ห้างสรรพสินค้า เช่น ไม้ ผ้า ขยะ พลาสติก
กระดาษ เป็นต้น ซึ่งเพลิงประเภท A สามารถ
ดับได้ด้วยน้ำเปล่า

เพลิงไหม้ประเภท B (Flammable Liquids)

เพลิงไหม้ class B มีสาเหตุมาจากเชื้อเพลิงที่
เป็นของเหลวที่สามารถติดไฟ และก๊าซที่สามารถ
ติดไฟได้โดยของเหลวที่สามารถติดไฟมักมีส่วน
ประกอบหลักเป็นน้ำมันดิบ น้ำมันเบนซิน น้ำมัน
ก๊าซ ที่สามารถพบได้ตามปั๊ มน้ำมัน หรือโรงงาน
อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการผลิตเชื้อเพลิง
และโรงงานที่ผลิตสีบางชนิด โดยเพลิงประเภท B
สามารถดับได้ด้วยการตัดออกซิเจนในอากาศ

3

ประเภทของไฟ

เพลิงไหม้ประเภท C (Electrical Equipment)

เพลิงไหม้ class C มีสาเหตุมาจาก
อุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีกระแสไฟฟ้าไหลเวียนอยู่
เนื่องจากกระแสไฟฟ้าที่ไหลเวียนอยู่ตลอดเวลา
ทำให้เกิดความร้อนสูง หากอุปกรณ์ไฟฟ้าชำรุด
อาจจะทำให้เกิดไฟฟ้าจัดวงจรและเกิดเพลิง
ไหม้ได้ โดยเพลิงไหม้ประเภท C จำเป็นต้องตัด
ระบบไฟฟ้าก่อนทำการดับเพลิงทุกครั้ง

เพลิงไหม้ประเภท D (Combustible Metals)

เพลิงไหม้ class D มีสาเหตุมาจากโลหะที่
สามารถติดไฟได้ ที่สามารถพบได้ตามห้องปฏิบัติ
การ ห้องทดลอง และโรงงานอุตสาหกรรมที่
เกี่ยวข้องกับการใช้งานโลหะ เช่น Titanium,
Aluminium, Potassium และ Magnesium
เป็นต้น โดยเพลิงประเภท D ไม่สามารถดับเพลิง
ได้ด้วยน้ำเปล่า

4

ประเภทของไฟ

เพลิงไหม้ประเภท K (Combustible Cooking)
เพลิงไหม้ประเภทนี้มีสาเหตุมาจากน้ำมันที่ใช้
ในครัว ไขมันสัตว์ ของเหลวที่ใช้ประกอบอาหาร
สามารถพบได้ตามห้องครัว ร้านอาหาร หรือ
ห้องอาหารตามโรงแรม เป็นต้น

5

ประเภทถังดับเพลิง

ถังดับเพลิงชนิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ( CO2 )

ถังดับเพลิงชนิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ หรือ Carbon
Dioxide Extinguishers ข้างในถังจะบรรจุก๊าซ
คาร์บอนไดออกไซด์ เมื่อฉีดออกมาจะมีลักษณะเป็นไอเย็นจัด
ช่วยลดความร้อนของเพลิงไหม้ได้ ส่วนใหญ่ ตัวถังจะมีสี
แดง และบริเวณปากหัวฉีดจะกว้างมากกว่าถังดับเพลิงชนิด
อื่นๆ สามารถดับเพลิงไหม้ประเภท B และ C ได้ จึงเหมาะ
สำหรับดับเพลิงในโรงงานขนาดใหญ่ โรงอาหาร และห้องเก็บ
อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง (Dry Chemical)

ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้งจะบรรจุผงเคมีแห้ง
และอัดก๊าซไนโตรเจนที่มีคุณสมบัติในการระงับปฏิกิริยา
เคมีของการเกิดเพลิงไหม้ได้ เมื่อฉีดออกมาจะมีลักษณะ
เป็นฝุ่นผงเคมี ฟุ้งกระจายทั่วบริเวณที่เกิดเพลิงไหม้ ถังดับ
เพลิงชนิดผงเคมีแห้งตัวถังจะมีสีแดง โดยถังดับเพลิงชนิด
ผงเคมีแห้ง ถือเป็นถังดับเพลิงที่ได้รับความนิยมมากที่สุด
เพราะมีราคาถูก หาซื้อได้ง่าย และสามารถใช้ดับเพลิงไหม้
ได้หลายประเภท สามารถใช้ดับเพลิงไหม้ประเภทA, B
และ C และเหมาะกับ การใช้ภายในอาคาร บ้านพัก ที่อยู่
อาศัย และโรงงานอุตสาหกรรม

6

ประเภทถังดับเพลิง

ถังดับเพลิงชนิดโฟม (Foam Extinguishers)

ถังดับเพลิงชนิดโฟม หรือ Foam Extinguishers ในถังจะ
บรรจุน้ำผสมโฟมเข้มข้น AR AFFF เมื่อฉีดออกมาแล้วจะมี
ลักษณะเป็นฟองโฟมปกคลุมเชื้อเพลิงที่ลุกไหม้ ถังดับเพลิง
ชนิดโฟมตัวถังมักมีสีเงิน และหัวฉีดยาวกว่าหัวฉีดถังดับเพลิง
ประเภทอื่นๆ ถังดับเพลิงชนิดโฟมสามารถใช้ดับเพลิงไหม้
ประเภท A และ B จึงเหมาะสำหรับโรงงานอุตสาหกรรมที่
เกี่ยวข้องกับเชื้อเพลิง และสารระเหยติดไฟ และปั๊ มน้ำมันข้อ
ควรระวังของถังดับเพลิงชนิดโฟม คือ ไม่สามารถใช้กับเพลิง
ไหม้ประเภท C ได้ เพราะถังดับเพลิงชนิดโฟมสามารถนำ
ไฟฟ้าได้

ถังดับเพลิงชนิดน้ำสะสมแรงดัน (Water Extinguishers)

ถังดับเพลิงสูตรน้ำสะสมแรงดัน หรือ Water
Extinguishers ภายในถังจะบรรจุน้ำธรรมดาและก๊าซ ตัวถัง
มักเป็นสีฟ้า หรือ สีเงิน อาจจะทำให้สับสนกับถังดับเพลิงชนิด
โฟม ควรระมัดระวังในการเลือกซื้อ ถังดับเพลิงประเภทนี้
สามารถใช้ดับเพลิงไหม้ประเภท A ได้ จึงเหมาะกับภายใน
อาคาร บ้านพัก ที่อยู่อาศัย

7

ประเภทถังดับเพลิง

ถังดับเพลิงสูตรน้ำ (Low Pressure Water Mist)

ถังดับเพลิงสูตรน้ำ หรือ ถังดับเพลิงสูตรละอองน้ำแรง
ดันต่ำ PurePlus ถังดับเพลิงชนิดนี้สามารถดับเพลิงไหม้ได้มาก
ถึง 4 ประเภท ได้แก่ เพลิงไหม้ประเภทA, B, C และ K ภายในถัง
บรรจุน้ำสิทธิ์สูง และน้ำ PurePlus ที่มีคุณสมบัติในการดึงความ
ร้อนออกจากเชื้อเพลิงได้เร็วกว่าการใช้น้ำปกติ ทำให้อุณหภูมิ
ความร้อนลดลงอย่างรวดเร็ว ไม่เป็นสื่อกลางในการนำไฟฟ้า
และ น้ำยา PurePlus สามารถยับยั้งกระบวนการ Pyrolysis ของ
เชื้อเพลิง และยังสามารถช่วยป้องกันการปะทุของเพลิงไหม้ซ้ำ
เหมาะสำหรับติดตั้งไว้ที่ อาคารสำนักงาน บ้านพัก โรงแรม
โรงงานอุตสาหกรรม และสถานที่ทั่วไป

ถังดับเพลิงชนิดน้ำยาเหลวระเหย (Clean Agent)

ถังดับเพลิงสูตรน้ำสะสมแรงดัน หรือ Water
Extinguishers ภายในถังจะบรรจุน้ำธรรมดาและก๊าซ ตัวถัง
มักเป็นสีฟ้า หรือ สีเงิน อาจจะทำให้สับสนกับถังดับเพลิงชนิด
โฟม ควรระมัดระวังในการเลือกซื้อ ถังดับเพลิงประเภทนี้
สามารถใช้ดับเพลิงไหม้ประเภท A ได้ จึงเหมาะกับภายใน
อาคาร บ้านพัก ที่อยู่อาศัย

8

ประเภทถังดับเพลิง

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

ถังดับเพลิง wet chemical class k ภายในถังจะบรรจุ
สารดับเพลิง Potassium Acetate สำหรับใช้ดับเพลิง
ประเภท K หรือเพลิงไหม้ที่เกิดจากน้ำมันที่ใช้ในการประกอบ
อาหาร ไขมันสัตว์ ถังดับเพลิงประเภทนี้จึงเหมาะกับการดับ
เพลิงในครัว ร้านอาหาร โรงอาหาร เป็นต้น

ประเภทถังตดับาเรพาลงิงการเลือกใช้ถังดับเพลิง


ถังดับเพลิงชนิดก๊าซ ถังดับเพลิงชนิด ถังดับ ถังดับเพลิง ถังดับเพลิง ถังดับเพลิง ถังดับเพลิง wet
คาร์บอนไดออกไซด์ ผงเคมีแห้ง เพลิงชนิด ชนิดน้ำสะสม สูตรน้ำ ชนิดน้ำยา chemical

เหลวระเหย
โฟม แรงดัน



เพลิงไหม้ประเภท A








เพลิงไหม้ประเภท B

















เพลิงไหม้ประเภท C




เพลิงไหม้ประเภท D








เพลิงไหม้ประเภท K








9

ประผเลภทกถรังะดทับบเพแลลิงะอันตรายของการเกิดอัคคีภัย

ผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สิน

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

ผลกระทบที่เกิดขึ้นจากอัคคีภัยโดยตรงที่ทำให้เกิดการบาดเจ็บ
และสูญเสียชีวิตอันเนื่องมาจากความร้อน เกิดความเสียหายแก่อาคาร
สถานที่ และเครื่องจักรอุปกรณ์ต่างๆ โดยตรง เมื่อไฟไหม้ จะทำให้
โรงงานอุตสาหกรรมเกิดความเสียหาย เครื่องจักรถูกทำลายต้องเสียค่า
ใช้จ่ายในการสร้างขึ้นมาใหม่หรือจัดหาเครื่องจักรใหม่มาทดแทนของเก่า

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
ผลกระทบต่อน้ำ
น้ำขุ่น เน่าเสีย ปริมาณน้ำไม่เหมาะสมกับช่วงเวลาที่ต้อง
ใช้ ในฤดูฝนทำให้น้ำท่วม ฤดูร้อนทำให้เกิดภัยแล้ง

ผลกระทบต่อพืช
การเติบโตของพืชลดลง และเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของป่า

ผลกระทบต่อดิน
ดินดูดชับความชื้นได้น้อยลง เกิดการชะหน้าดิน ดินสูญเสีย

ความชื้นและจุลินทรีย์

10

ประผเภลทกถัรงะดัทบบเพแลิลงะอันตรายของการเกิดอัคคีภัย

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

ผลกระทบต่อสัตว์ป่า
ทำลายแหล่งอาหาร เปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สัตว์

ถูกไฟคลอกตาย
ผลกระทบต่อเศรษฐกิจ

ทำลายทรัพย์สิน สูญเสียรายได้จากบั๊กท่องเที่ยว หากป่าที่เกิด
ไฟป่าเป็นที่ท่องเที่ยว
ผลกระทบต่อสุขภาพ

ควันและฝุ่นจากไฟป้า ส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจ
อย่างฝุ่น Pm 2.5 ทำให้เสี่ยงเป็นโรคด่างๆ

11

ประผเภลทกถัรงะดัทบบเพแลิลงะอันตรายของการเกิดอัคคีภัย

ผลที่เกิดขึ้นจากอัคคีภัยโดยตรงที่ทำให้เกิดการบาดเจ็บและสูญเสียชีวิต
อันเนื่องมาจากความร้อน โดยดีกรีความลึกของบาดแผลไฟไหม้ (Degree of
burn wound) แบ่งได้เป็น 3 ระดับ คือ

ระดับแรก (First degree burn)
ระดับที่สอง (Second degree burn)
ระดับที่สาม (Third degree burn)

1. แผลไหม้ระดับแรก (First degree burn)
การไหม้จะจำกัดอยู่ที่ผิวหนังชั้นหนังกำพร้า (epidermis) เท่านั้น

โดยบาดแผลจะแดง (Erythema) แต่ไม่มีตุ่มพอง (Blister) มีความรู้สึกเจ็บ
ปวดหรือแสบร้อน โดยแผลประเภทนี้จะใช้เวลารักษาประมาณ 7 วัน โดยไม่
ทิ้งรอยแผลเป็นเอาไว้(ยกเว้นถ้ามีการติดเชื้ออักเสบ) ตัวอย่างที่เห็นชัดที่สุด
ได้แก่แผลไหม้จากแสงอาทิตย์ กลุ่มผู้ป่วยที่กลับจากการพักตากอากาศ ไป
ชายทะเลมา หรือเป็นพวก sun burn การถูกน้ำร้อน ไอน้ำเดือดหรือวัตถุที่
ร้อนเพียงเฉียดๆ และไม่นาน

12

ปปรระะผเเภภลททกถถััรงงะดดััทบบบเเพพแลลิิลงงะอันตรายของการเกิดอัคคีภัย

2. แผลไหม้ระดับที่สอง (Second degree burn) แบ่งย่อยออกเป็น 2 ชนิด

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

- บาดแผลระดับที่สองชนิดตื้น (Superficial partial-thickness burn)
จะเกิดการไหม้ขึ้นที่ชั้นหนังกำพร้าตลอดทั้งชั้น (ทั้งชั้นผิวนอกและชั้นในสุด)
และหนังแท้ (dermis) ส่วนที่อยู่ตื้น ๆ (ใต้หนังกำพร้า) แต่ยังมีเซลล์ที่สามารถ
เจริญทดแทนส่วนที่ตายได้ จึงหายได้เร็วและไม่เกิดเป็นแผลเป็นเช่นกัน
(ยกเว้นถ้ามีการติดเชื้อ) มักเกิดจากถูกของเหลวลวก หรือถูกเปลวไฟ ลักษณะ
อาการและบาดแผลโดยรวมคือมีตุ่มพองใส ถ้าลอกเอาตุ่มพองออก พื้นแผล
จะมีสีชมพู ชื้นๆ มีน้ำเหลืองซึม และคนไข้จะมีอาการปวดแสบมากเพราะ เส้น
ประสาทบริเวณผิวหนังยังเหลืออยู่ไมน่ิไดด้ถูกทำลายไปมากนัก การหายของ
แผลใช้เวลาประมาณ 2-3 สัปดาห์ ไม่เ
กิดแผลเป็น

- ส่วนบาดแผลระดับที่สองชนิดลึก (Deep partial-thickness burns)
จะเกิดการไหม้ขึ้นที่ชั้นของหนังแท้ส่วนลึก ลักษณะบาดแผลจะตรงกันข้ามกับ
บาดแผลระดับที่สองชนิดตื้น (superficial secondary degree burn) คือ จะ
ไม่ค่อยมีตุ่มพอง, แผลสีเหลืองขาว, แห้ง และไม่ค่อยปวด บาดแผลชนิดนี้มี
โอกาสเกิดแผลเป็นได้แต่ไม่มาก ถ้าไม่มีการติดเชื้อซ้ำเติม แผลมักจะหายได้
ภายใน 3-6 สัปดาห์ การใช้ยาปฏิชีวนะเฉพาะที่จะช่วยให้แผลไม่ติดเชื้อ

13

ประผเภลทกถัรงะดัทบบเพแลิลงะอันตรายของการเกิดอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
3. แผลไหม้ระดับที่สาม(Third degree burn)

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

บาดแผลไหม้จะลึกลงไปจนทำลายหนังกำพร้าและหนังแท้ทั้งหมด
รวมทั้งต่อมเหงื่อขุมขนและเซลล์ประสาท ผู้ป่วยมักไม่มีความรู้สึกเจ็บปวดที่
บาดแผล อาจกินลึกถึงชั้นกล้ามเนื้อหรือกระดูก บาดแผลจะมีลักษณะขาว ซีด
เหลือง น้ำตาลไหม้ หรือดำ หนาแข็งเหมือนแผ่นหนัง แห้งและกร้าน อาจเห็น
รอยเส้นเลือดอยู่ใต้แผ่นหนานั้น และเนื่องจากเส้นประสาทที่อยู่บริเวณ
ผิวหนังแท้ถูกทำลายไปหมดทำให้แผลนี้จะไม่มีความรู้สึกเจ็บปวด บาดแผล
ประเภทนี้จะไม่หายเอง จำเป็นต้องรักษาด้วยการผ่าตัดปลูกผิวหนัง นอกจาก
นี้จะมีการดึงรั้งของแผลทำให้ข้อยึดตนิิดด เมื่อหายแล้วจะเป็นแผลเป็น บางราย
จะพบแผลเป็นที่มีลักษณะนูนมาก (hy
pertrophic scar or keloid) มักเกิดจาก
ไฟไหม้หรือถูกของร้อนนาน ๆ หรือไฟฟ้าช็อต ถือเป็นบาดแผลที่ร้ายแรง

14

ปกราะรเภปทฐถัมงพดับยเาพบลิางลเบื้องต้น

กรณีมีแผลไหม้
ถังสดิั่งบทเีพ่คลวิงรwสัeงtเกchตeแmลiะcจalด(จดัำบไฟ class k)

อาจไหม้เพียงผิวหนังตื้นๆ หรือไหม้ลึกลงไปจนถึงกล้ามเนื้อ
ปวด
หายใจลำบาก
ช็อค

นิด

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ

ปวดจกะหราณยีไมปีแจผัดลใหไ้หผู้ปม่้วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

10 นาทีหรือจนกว่าอาการปวดจโะดหยปารยะไมปาณจัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัด
3. ถใหอ้ดผูส้ิป่ง่วต่ยางนัๆ่งทีห่รัรดือตนรึงออนอกแใลนะขปณ้อะงทีก่ใันห้คบวริาเมวเณย็นทีบ่บริาเวดณเจแ็บผลสัไมหผมั้สใหก้ัถบอพดื้นเสื้ดอินผ้า หรือเครื่อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาด
เจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจาก
อะไร และขนาดของบาดแผลโดยประมาณ

15

ปปรกระาะเรภเภปททฐถัถงัมงดัพดบับยเพเาพลบิลงิางลเบื้องต้น

กรณีมีแผลไหม้

ถังดับเพ3.ลิถง อwดetสิ่cงhต่eาmงiๆcaทlี่ร(ัดดับตไรฟึงcอlอasกs ใkน) ขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้
ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่องประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้าม
ดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

4. ปิดแผล เมื่อใช้ความเย็นเสร็จแล้วให้ปิดแผลด้วยพลาสติกห่อของให้

รอบบริเวณบาดแผลไหม้ อีกวิธีหนึ่งคนืิอดใช้ผ้าสะอาดที่ไม่เป็นขุยปิดแผล
1. ใชต้นิด้ำตราาดมบอริาเวกณารแแผลลไะหสัม้ญทัญนทาี ณด้วชยีพน้ขำสอะงอผูา้ปด่วเปย็นในเวขลณาอะย่ทาี่งรนอ้อรยถ1พ0ยนาาบทีาหลรือจนกว่าอาการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

ข้อควรระวัง

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

1. ห้ามใช้ขี้ผึ้ง โลชั่น น้ำมันโดทยปาแระผมลาไณหม้ให้ใช้ยาสำหรับแผลไหม้เท่านั้น

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ประด2ับ. อห้อากมจใาชก้พบรลิเาวสณเนตั้นอกร่์อเหนทนี่ีมยันวจติะดบแวผมลแต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

3. ห้ามสัมผัสบริเวณแผลไหม้


4. ถ้ามีอาการรุนแรง ให้รักษาอาการช็อก

5. ถ้าแผลไหม้ที่ใบหน้า ไม่ต้องใช้ผ้าปิดแผล ให้ใช้น้ำสะอาดราดไว้
จนกว่ารถพยาบาลจะมาถึง

6. ถ้าแผลไหม้เกิดจากสารเคมีให้ใส่ถุงมือป้องกันตนเองแล้วราดด้วยน้ำ
นานอย่างน้อย 20 นาที

7. ให้มองหาอาการแสดงของการสำลักควันไฟ เช่น หายใจลำบาก

16

ปกราะรเภปทฐถัมงพดับยเาพบลิางลเบื้องต้น

ประเภทถังดับเพลิง
การกู้ชีพขั้นพื้นฐาน

ถังดับเปพรลิะงกwอeบt ดc้hวeยmical (ดับไฟ class k)
1. การประเมินสถานการณ์ ณ จุดเกิดเหตุ ก่อนการเข้าไปให้การช่วย

เหลือผู้ป่วย ผู้ช่วยเหลือต้องคำนึงถึงความปลอดภัยของตนเองและบุคคลที่อยู่
ณ จุดเกิดเหตุ โดยการประเมินสถานการณ์ ณ จุดเกิดเหตุว่ามีความปลอดภัย
สำหรับตนเอง และทีมที่จะเข้าไปให้ความช่วยเหลือหรือไม่ หากสำรวจความ
ปลอดภัยของสถานที่หรือจุดเกิดเหตุนแิดล้ว พบว่าสถานการณ์ไม่ปลอดภัย เช่น มี

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ

ไฟไหม้ไฟฟ้ากำลังช็อต ตึกกำลังจะถล่ม แผ่นดินไหว เป็นต้น ห้ามเข้าไปช่วย

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เหลือ ให้รีบร้องขอความช่วยเเจห็บลืสอัมทผัันสทกัีบใพนื้นกดรินณีที่เกิดเหตุฉุกเฉิน
2. โทรแจ้ง 16ส6า9มแาจร้งถกทาำรบกาาดรเปจ็บฐแมลพะยอาธิบบาายลถึณงสาจุเดหเตุกวิ่ดาเเกหิดตจุไาดก้ อไะม่ไครวแรลเะคขลืน่อานดขย้อางยบผูา้ปด่วแยผล

โดยประมาณ

โดยไม่มีความจำเป็น ผู้ช่วยเหลือควรปฏิบัติการช่วยชีวิตอย่างเร็วที่สุดและไม่

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

คปวรระเคดัลบื่อออนกย้จาายกผบู้ปริ่เววยณจนัน้นกก่วอ่านจที่ะมัแนนจ่ใะจบวว่ามสแาตม่ห้าารมถดึเงคสิล่งื่ทอี่ตนิดย้แานย่นไอด้ยอู่กยั่บาแงผปลลอออดกภัย
ยกเว้น ในกรณีที่ผู้ป่วยหรือผู้บาดเจ็บอ
ยู่ในสถานที่หรือสถานการณ์ที่ไม่เหมาะ
สมต่อการปฐมพยาบาล และมีความเสี่ยงต่อการเกิดอันตรายต่อทั้งผู้ป่วยและ
ผู้ช่วยเหลือ หากพบสถานการณ์เช่นนี้ให้แจ้งขอความช่วยเหลือจากหน่วยงาน
ที่มีขีดความสามารถสูงกว่าเข้ามาให้ความช่วยเหลือทันทีหรือถ้ามีผู้ช่วยเหลือ
เพียงพอในการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยอย่างปลอดภัย ให้รีบเคลื่อนย้ายผู้ป่วยออก
จากจุดเกิดเหตุ (เช่นผู้ป่วยประสบอุบัติเหตุนอนหมดสติอยู่กลางถนนเวลา
กลางคืน เป็นต้น) ไปทำการช่วยฟื้ นคืนชีพยังสถานที่ปลอดภัย

17

ปปรกระาะเรภเภปททฐถัถงัมงดัพดบับยเพเาพลบิลงิางลเบื้องต้น

การกู้ชีพขั้นพื้นฐาน
ถังดับปเพรละิงกwอeบtด้cวhยemical (ดับไฟ class k)

2. การประเมินผู้ป่วย การตรวจประเมินอาการของผู้ป่วย เพื่อวางแผน
ให้การปฐมพยาบาลเบื้องต้น ต้องดำเนินการอย่างรวดเร็ว (ไม่ควรใช้เวลา
นานเกิน 1 นาที) มุ่งการประเมินภาวะคุกคามต่อชีวิต ได้แก่ ระบบหายใจ
ระบบไหลเวียนเลือด กรณีที่ผู้ช่วยเหลือต้องทำการช่วยฟื้ นคืนชีพ (CPR)
ผู้ป่วยต้องมีภาวะดังนี้คือ หมดสติ หยนุิดดหายใจหรือหายใจเฮือก หัวใจหยุด
1. ใเชต้น้้นำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด
เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

2. โทรแจ้ง 136.6ก9าแรจช้่งวกยาฟรื้บนาคดืนเจ็ชบีพแล(ะCอaธิrบdาioยpถึงuสlmาเหoตnุวa่าrเyกิดRจeาsกuอsะcไiรtaแtลioะnข:นCาPดRข)องบาดแผล
ปฏิบัติการช่วยฟื้ นคืนชีพ (Cardioโดpยuปlmระoมnาณary Resuscitation:CPR) คือ การ

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ช่วปยรเะหดัลบือออผกู้ทจี่าหกยบุดริเหวาณยนัใ้นจกแ่อลนะทหี่ัมวันใจจะหบยุวดมเตแ้ตน่ห้ทามำดใึหง้สผิู่ง้ปที่่วติยดกแนล่ันบอมยูา่กหับาแยผใลจอหอกรือ
มีการนำออกซิเจนเข้าสู่ร่างกายและเกิด
การไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงอวัยวะ
ต่างๆ ของร่างกายโดยเฉพาะสมองกับหัวใจ จนกระทั่งระบบต่างๆ กลับมาทำ
หน้าที่ได้ตามปกติเป็นการป้องกันการเสียชีวิต หรือเนื้อเยื่อได้รับความเสีย
หายอย่างถาวรจากการขาดออกซิเจน

18

ปปรกระาะเรภเภปททฐถัถงัมงดัพดบับยเพเาพลบิลงิางลเบื้องต้น

การกู้ชีพขั้นพื้นฐาน

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

4. การใช้เครื่องเออีดี (AED) เครื่องเออีดี(Automatic External
Defibrillator:AED) คืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์แบบพกพาที่สามารถ วินิจฉัย
ภาวะหัวใจเต้นผิดปกติที่อันตรายแก่ชีวิต (ชนิด Ventricular Fibrillation
หรือหัวใจห้องล่างเต้นแผ่นระรัวที่ไม่มีสัญญาณชีพ และ Ventricular
Tachycardia) ได้โดยอัตโนมัติและสนาิมดารถ ให้การรักษา โดยปล่อยไฟฟ้าไป
1. ใชช้น็อ้ำกราหดบรือริเกวรณะแตผุกลหไัหวมใ้จทัเนพืท่ีอดห้วยยุดน้ภำสาะวอะาหดัวเใป็จนเเตว้นลาผิอดย่ปางกนต้อินยั้น1ใ0ห้นหัาวทีใหจรกือลจับนมกวา่าเตอ้านการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

ใหม่ในจังหวะที่ถูกต้อง เป็นกเาจ็รบชส่ัวมยผัชสีวกิัตบผพูื้้ทนี่ดมิีนอาการหัวใจหยุดเต้นกะทันหัน
2. โทใรห้แรจอ้งด1ช6ีว6ิต9 ไแดจ้้ทงักนาทร่บวางดทีเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

โดยประมาณ
3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก



19

ประกเภรณทีถัศงึกดับษเาพลิง

เหตุไฟไหม้ ซานติก้าผับ

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

เหตุการณ์ไฟไหม้ซานติก้าผับสถานบันเทิงชื่อดังย่านเอกมัย ในคืนวัน
ที่ 1 ม.ค. 2552 เวลา 00.35น. นักท่องเที่ยวต่างเข้าไปเฉลิมฉลองวันขึ้นปี
ใหม่ที่ผับดังกล่าวเต็มไปด้วยนักท่องเที่ยวกว่า 1,000 คน เข้าไปใช้บริการ
ระหว่างที่มีการแสดงดนตรี มีการจุดพลุไฟ และมีสเปเชียลเอฟเฟกต์หน้าเวที

เกิดไฟลุกไหม้บนเพดานที่มีความสนูิงดจากพื้น 5 เมตร ก่อนเพลิงจะลุกลาม
1. ใช้อน้ย่ำารงาดรวบดริเเวร็ณวใแนผตลัไวหอมา้ทคันาทรี ดท้วำยในห้้ำทสุกะอคานดพเปย็นายเวาลมาวอิ่งย่หางนนี้ไอฟยอ1อ0กนมาาทีทหารืงอปจนระกวตู่าดอ้าานการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

หน้า ซึ่งมีขนาดคับแคบ ท่ามกลางความแตกตื่นของนักท่องเที่ยว มีการ

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

2. โทเรหแยจี้ยงบ1ก6ั6น9ล้แมจค้งวก่าำรบบาางดคเจน็บลแุกลหะอนีธิอบอากยถมึงาสไาม่เหทัตนุว่ดา้วเกยิดคจวาากมอะมึไนรเแมลาะขจนาากดเหขอตุงกบาารดณแ์ผล
ดังกล่าวพยบผู้เสียชีวิตทั้งสิ้น 67โดรยาปยระบมาาดณเจ็บสาหัส 45 ราย และบาดเจ็บอีก

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

72 ราย รวมทั้งสิ้น 184 ราย

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก



20

ประกเภรณทีถัศงึกดับษเาพลิง

เหตุไฟไหม้ ซานติก้าผับ

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

จากการตรวจสอบ พบว่า ซานติกาเป็นผับ ไม่มีแบบแปลนแผนผัง

อาคารติดตั้งแสดงไว้ ไม่มีแม้แต่ป้ายบอกเส้นทางหนีไฟ รวมทั้งไม่ติดตั้งไฟ

ฉุกเฉิน ประตูหนีไฟมีแค่ 2 ทาง ติดเหล็กดัดจากด้านนอกอย่างหนาแน่น มี

ความกว้างเพียง 2.5 เมตร ที่สำคัญอาคารมีพื้นที่จุคนได้ไม่เกิน 500 คน แต่

กลับมีนักเที่ยวเข้าไปใช้บริการมากกนวิ่ดา 1,000 คนโดยสาเหตุเพลิงไหม้เกิด

1. ใช้จน้าำกราสดเบปรเิชเวียณลแเผอลฟไหเฟม้กทัตน์ทขีอด้งวเยวนท้ีำแสละอะารดะบเป็บนไเฟวลฟา้อาขย่ัาดงขน้้อองย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

หัวใจเพื่อหยุดภาวะหัวใจเต้นผิดปกตินั้นให้หัวใจกลับมาเต้นใหม่ในจังหวะที่

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

2. โทถรูกแจต้้งอ1ง6เ6ป9็นแกจ้างรกชา่รวบยาชดีวเิจต็บผูแ้ทลี่มะีออธาิบกาายรถหึงัวสใาจเหหตุยวุ่ดาเเกติ้ดนจกาะกอทัะนไรหัแนลใะห้ขรนอาดดชขีวอิตงบไดา้ดแผล

ทันท่วงที โดยประมาณ

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก




21

ปปรระะกเภเภรทณทถีัถงัศงึดกัดบับษเพเาพลิลงิง

เหตุการณ์ไฟไหม้ Mountain B

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

เหตุการณ์ไฟไหม้ครั้งนี้เกิดขึ้นที่ Mountain ผับชื่อดังริมถนนสุขุมวิท
บางนา–ตราด ซอยสัตหีบสุขุมวิท 99 ต.พลูตาหลวง อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี เวลา
ประมาณ 1.00 น. ของวันที่ 5 ส.ค. 2565 พบเพลิงไหม้ภายในตัวอาคารอย่าง
รุนแรง เปลวเพลิงพุ่งสูงกว่า 5 เมตร การควบคุมเพลิงของเจ้าหน้าที่เป็นไป
ด้วยความยากลำบาก เนื่องจากด้านนใินดเป็นห้องแอร์ มีโฟมซับเสียงซึ่งเป็นเชื้อ
1. ใช้เนพ้ำลริางดอบย่ราิเงวดณี แแผลละไใหชม้้เทวันลทาีกด้วว่ายน2้ำชสั่วะอโมาดง เเปพ็นลิเงวจลึางอสยง่าบงนผู้้อเสยีย1ช0ีวนิตาท2ีห1รือราจยนกว่าอาการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

จำแนกเป็น เสียชีวิตในที่เกิดเหตุ 13 ราย เสียชีวิตในเวลาต่อมาอีก 8 ราย

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

2. โทบรแาจด้งเจ1็บ66492แรจ้างกยารรบวมาดเปเจ็็นบแ5ล5ะอรธาิบยายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

โดยประมาณ
3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก



22

ประกเภรทณถีัศงึดกับษเพาลิง

ประเภทถังดับเพลิง
เหตุการณ์ไฟไหม้ Mountain B

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

พยานผู้เห็นเหตุการณ์ให้การเบื้องต้นว่า ในช่วงแรกของเหตุการณ์ พบ
เพลิงลุกไหม้จากบริเวณฝ้าเพดาน ก่อนจะมีเสียงระเบิดหลายครั้ง จากนั้นมี
ประกายไฟและลุกไหม้ติดกับฉนวนโฟมซับเสียง ส่งผลให้ไฟลุกลามและเกิด
เป็นโศกนาฏกรรมดังกล่าว ขณะที่เจ้าหน้าที่สันนิษฐานเบื้องต้นว่า อาจเกิด
จากไฟฟ้าลัดวงจรบนฝ้าเพดาน โดยนทิดางเข้าออกผับมีแค่ทางเดียว ขณะที่
1. ใช้ปน้รำระาตดูหบลรัิเงวรณ้าแนผกลาไหร์มด้ทจันะทลี็อด้กวยด้นว้ยำสแะมอ่กาุดญเแป็จนเสว่วลนาอปย่ราะงนตู้อด้ยาน10ข้านงาถทูีกหปรืิอดจดน้วกยว่โาฟอามการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

ซับเสียงมองออกได้ยากว่ามีประตูบริเวณดังกล่าว จึงไม่สามารถเข้าออกได้

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

2. โทปรแรจะ้งตู1ดั6ง6ก9ล่แาจว้งไกด้ารนบอากดจเจา็บกแนีล้หะอลัธงิบคาายซัถึบงเสสาียเหงตยุัวง่าเเปก็ินดจเชาื้กออเพะไลริงแทีล่ทะขำนใหา้ดไฟขอลุงกบลาดามแผล
อย่างรวดเร็วภายหลังเจ้าหน้าที่เโขด้ยาปตรระวมจาสณอบพบว่า การดำเนินการไม่น่าจะ

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ถูกต้อง เนื่องจากอยู่ในพื้นที่โซนนิ่งที่ไม่อนุญาตให้มี

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก



23

ปปรระะกเเภภรณททีถถััศงงึกดดัับบษเเาพพลลิิงง

เหตุการณ์ไฟไหม้ Mountain B

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

สถานบันเทิง โดยร้านดังกล่าวมีการขออนุญาตก่อสร้างเป็นร้านอาหาร
และจำหน่ายสุรา ถูกต้องจากทางอำเภอ แต่จากการตรวจสอบพบว่า มีการ
ดัดแปลงให้เป็นสถานที่ปิดในภายหลัง และยังพบว่าทางออกหนีไฟเป็นปัญหา
หากมีการต่อเติมก็จะถือว่าผิดกฎหมาย เพราะต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่
ก่อน ผู้เสียชีวิตและผู้ได้รับบาดเจ็บส่นวิดนใหญ่เป็นผลจากการถูกไฟไหม้ รองลงมา
1. ใชส้นา้ำเรหาตดุจบาริเกวกณาแรผขลาไดหอม้าทักนาทีศดห้วายยน้ใำจสเะนือ่อางดจเาป็กนกเวาลราสอูดย่ดางมน้คอวยัน1แ0ลนะากทีาหรรืบอาจดนเกจว็่บาอาการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เนื่องจากการพยามวิ่งเอาตัวรเจอ็บดสอัมอผักสจกัาบกพื้พืน้นดินที่ผับ MOUNTAIN B

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล
โดยประมาณ

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง
ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก



24

ปปรระะกเเภภรทณทีถถััศงงึดกดัับบษเเพาพลลิิงง

เหตุเพลิงไหม้โรงงานกิ่งแก้ว

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

เหตุเพลิงไหม้รุนแรงที่โรงงานสารเคมีใน ซ.กิ่งแก้ว อ.บางพลี
จ.สมุทรปราการ ในกลางดึกคืนหนึ่งของวันที่ 5 กรกฎาคม 2564 เหตุการณ์นี้
ทำให้มีผู้เสียชีวิต 1 ราย เป็นพนักงานดับเพลิงวัย 18 ปี และมีผู้บาดเจ็บ 40
ราย นอกจากนี้ไฟไหม้และแรงระเบิดยังทำให้บ้านเรือนประชาชนเสียหาย
100 หลัง มีประชาชนในรัศมี 5 กม.จนาิดกโรงงานที่เกิดเหตุ อพยพมาอยู่ใน
1. ใชท้ีน่้พำัรกาพดิบงทรีิ่เทวณางแกผาลรไเหตม้รีทยันมทไีวด้้ทวั้ยงนห้มำสดะอ9าดแหเ่ปง็นจเำวนลาวอนยเ่ากืงอน้บอย21,000น0าทคีหนรืสอจาเนหกตวุ่าอาการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เพลิงไหม้คาดว่า เกิดจาก สารเคมีสไตรรีนขนาด 600 ตัน รั่วไหลออกมา

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

2. โทภราแยจ้นง อ16ก6ถั9งเแกจ็้บงกปารริมบาาดณเจค็บวแาลมะเอข้ธมิบข้านยทถีึ่งสสาามเหาตรุวถ่าทเกำิดใจห้าเกกิอดะกไรารแตลิดะขไฟนาไดด้ขแอลงบะาดแผล
ทางโรงงานอาจจะไม่มีระบบตรวโดจยจัปบรแะลมะาณแจ้งเตือนสารเคมีรั่วไหลภายใน

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

โรงงาน ทำให้ไม่มีใครรู้เนื่องจากเหตุการณ์เกิดกลางดึก

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก



25

ประกเภรณทีถัศงึกดับษเาพลิง

ประเภทถังดับเพลิง
เหตุเพลิงไหม้โรงงานกิ่งแก้ว

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

ด้วยเหตุนี้เอง จึงไม่มีคนเข้าไประงับเหตุ ปล่อยให้สารเคมีรั่วไหลออก
มาภายนอกจำนวนมาก ซึ่งมีโอกาศจะไปเจอกับ แหล่งจุดไฟ Ignition
Source ที่มีอยู่ทั่วไปภายในโรงงาน โรงงานหมิงตี้มีวัตถุดิบที่เป็นสารเคมี คือ
สไตรีนมอนอเมอร์เป็นของเหลว ไฮโดรคาร์บอน ถ้าอุณหภูมิสูงเกิน 31 องศา
เซลเซียส สามารถติดไฟได้ง่ายมาก แนิลดะด้วยปริมาณสารเคมีที่มีการรั่วไหล
1. ใชจ้นำ้ำนรวาดนบมราิเกวณทแำผใลห้ไเหกิมด้ทักนาทรี รด้ะวเยบนิ้ดำสที่ะรุอนาแดรเงป็นแเลวะลเาปอยล่าวงไนฟ้อไยด้1ลุ0กนลาาทมีหไปรือยัจงนถักงวเ่าก็อบาการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

สารเคมีถังอื่นๆ ส่งผลให้การดับไฟเป็นไปด้วยความยากลำบาก ด้วยขนาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

2. โทขรอแงจ้โงร1ง6ง6า9นทแี่จม้ีงสกาารรบเคามดีเกจ็วบ่าแล2ะ,0อ0ธิ0บาตยันถึงรสอาเบหขตุ้าว่งาโเกริดงจงาากนอโะดไรยทแี่ลเปะ็ขนนอาาดคขาอรงบบ้าาดนแผล
เรือนได้รับความเสียหาย และมีกโดารยเปกิรดะมมาลณภาวะทางสิ่งแวดล้อม

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง
ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก



26

กฎหมายเกี่ยกับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการ
ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

ถังเกดีั่บยเวพกัลบิงกwาeรtปc้อheงmกันicแalล(ะดัรบะไงฟับcอlัaคsคsีภkั)ยพ.ศ. 2555

หมวด1 ทั่วไป

ข้อ 2 ให้นายจ้างจัดให้มีระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยในสถานประกอบ

กิจการและต้องดูแลระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน

ได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย
นิด

1. ใช้น้ำราดขบ้อริเว3ณใแนผสลถไาหนม้ปทันระทีกด้อวบยนก้ิจำสกะาอราทดุกเปแ็นห่เงวลใาห้อนย่าายงนจ้้อายงจ1ัด0ทนำาปท้ีาหยรือข้จอนปกฏวิ่บาัอติาการ

ปวดจเะกีห่ยาวยกไัปบจกัดาใรหด้ัผูบ้ป่เวพยลอิงยู่แในลทะ่ากทีา่สรบอาพยยโดพยหจัดนีใไหฟ้ผู้ปแ่วลยะนัป่งิดหปรือรนะกอนาศแใลหะ้เปห้็อนงไกัดน้อบยร่ิเาวงณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

ชัดเจน

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

ข้อ 4 ในสถานประกอบกิจโดกยาปรรทีะ่มมีลาูณกจ้างตั้งแต่สิบคนขึ้น ให้นายจ้างจัดให้

3. ถมีอแดผสิ่นงตป่้าองๆงกทัีน่รัแดตลระึงรอะองักบใอนัคขคณีภะัยที่ใปห้รคะวากมอเบย็นด้บวรยิเกวณารแตผรลวไหจมต้ใรห้าถกอดารเสือ้อบผ้รามหรกือาเรครื่อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

รณรงค์ป้องกันอัคคีภัย การดับเพลิง การอพยพหนีไฟ และการบรรเทาทุกข์ให้




นายจ้างจัดเก็บแผนป้องกันและระงับอัคคีภัย ณ สถานประกอบกิจการพร้อมที่

จะให้พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจสอบได้

ข้อ 5 อาคารที่มีสถานประกอบกิจการหลายแห่งตั้งอยู่รวมกัน ให้นายจ้าง

ทุกรายของสถานประกอบกิจการในอาคารนั้นมีหน้าที่ร่วมกันในการจัดให้มี

ระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย รวมทั้งแผนป้องกันและระงับอัคคีภัยด้วย

ข้อ 6 ในกรณีที่นายจ้างสั่งให้ลูกจ้างทำงานที่มีลักษณะงานหรือไปทำงาน

ณ สถานที่ที่เสี่ยงหรืออาจเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัย ให้นายจ้างแจ้งข้อปฏิบัติเกี่ยว

กับความปลอดภัยในการทำงานให้ลูกจ้างทราบก่อนการปฏิบัติงาน 27

กฎหมายเกี่ยกับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้าน
ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการ

ถังป้ดัอบงเกพันลิงแwลeะtรcะhงัeบmอัiคcaคlีภ(ัดยับพไฟ.ศc. l2a5ss5k5)
หมวด 2 ความปลอดภัยเกี่ยวกับอาคารและทางหนีไฟ
ข้อ 8 ให้นายจ้างจัดให้มีเส้นทางหนีไฟทุกชั้นของอาคารอย่างน้อย
ชั้นละสองเส้นทางซึ่งสามารถอพยพลูกจ้างที่ทำงานในเวลาเดียวกัน
ทั้งหมดสู่จุดที่ปลอดภัยได้โดยปลอดภัยภายในเวลาไม่เกินห้านาทีเส้นทาง
นิด

1. ใหช้นน้ีำไรฟาจดบากริเจวุดณทแี่ลผูกลไจห้ามง้ททันำทงีาด้นวไยปน้สำู่สจุะดอทีา่ปด ลเปอ็นดเภวัลยาตอ้อย่งาปงนร้อายศ1จ0ากนสาิ่ทงีกหีดรือขจวนากงว่าอาการ
ปวดจปะรหะาตยูทไีป่ใชจ้ัใดนใหเ้สผู้้นป่ทวยาองยหู่ในนีทไ่ฟาทตี่้สอบงาทยำโดด้ยวจยัดวัใสห้ดผุู้ทป่นวยไนฟั่ง แหลรือะนเปอ็นนชแนลิะดปท้ีอ่บงากันนบริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

ประตูเปิดออกไปตามทิศทางของการหนีไฟกับต้องติดอุปกรณ์ที่บังคับให้

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

บานประตูปิดได้เอง ห้ามใช้ประตโูเดลืย่อปนระปมราณะตูม้วน หรือประตูหมุน และ
3. หถ้าอมดสปิ่ิงดต่ตางาๆย ทีใ่รสั่ดกตลรึองอนอกกุญในแขจณผะูกที่ใลห่้าคมวาโมซ่เยห็นรืบอรทิเวำณใหแ้เผปลิดไหอมอ้ใกห้ไถมอ่ไดดเ้สใื้นอผข้าณหะรืทอี่ เครื่ อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

มีลูกจ้างทำงาน




28

กฎหมายเกี่ยกับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้าน
ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการ

ถังป้ดัอบงเกพันลิงแwลeะtรcะhงัeบmอัiคcaคlีภ(ัดยับพไฟ.ศc. l2a5ss5k5)

หมวด 2 ความปลอดภัยเกี่ยวกับอาคารและทางหนีไฟ
ข้อ 10 ให้นายจ้างจัดให้มีแสงสว่างอย่างเพียงพอสำหรับเส้นทางหนีไฟ

ในการอพยพลูกจ้างออกจากอาคารเพื่อการหนีไฟ รวมทั้งจัดให้มีแหล่งจ่าย
ไฟฟ้าสำรองที่สามารถจ่ายไฟฟ้าเพื่อการหนีไฟ และสำหรับใช้กับอุปกรณ์ดับ

นิด
1. ใชเ้นพ้ำลริงาขดั้บนรติ้เนวณหแรืผอลอุไปหกม้ทรัณน์ทอีื่นด้วทีย่เนกี้่ำยสวะขอ้อาดงไเดป้็ในนเวทัลนาอทียท่ีา่ไงฟน้อฟ้ยา1ดั0บนาทีหรือจนกว่าอาการ
ปวดจะหายไปข้อจัด1ใ1ห้ผูใ้ปห่้วนยาอยยู่จใ้นาทง่จาัทดี่สใหบ้มาียป้โาดยจบัดอใกห้ทผู้ปา่งวหยนนั่ีงไฟหรทืีอ่มนีลอักนษแณละะป้ดอังงกตั่นอบไรปิเวนีณ้ ที่บาด

(1) ขนาดของตัวหนเจั็งบสสืัอมตผ้ัอสกงัสบูงพื้ไนม่ดนิน้อยกว่าสิบห้าเซนติเมตร

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

และเห็นได้อย่างชัโดดเยจปนระมาณ
3. ถอดสิ่งต่างๆ(2ที่)รัดป้ตารยึงบออกกทในาขงณหะนีทีไ่ใฟห้ตค้อวางมมีเแย็สนงบสริเวว่าณงแในผตลัไวหเมอ้ใงหห้ถรอือดใเชสื้อไฟผ้าส่อหรงือใหเ้ครื่อง

ประดับออกจาเกหบ็นริเไวด้ณอนยั้่นากง่อชันดทเี่จมันนตจะลบอวดมเวแลต่าห้าทัม้งดึนีง้สิต่ง้อที่งติไดมแ่ในช่้นสีอหยู่รกืัอบรแูปผลร่าองอทกี่




กลมกลืนไปกับการตกแต่งหรือป้ายอื่น ๆ ที่ติดไว้ใกล้เคียง
หรือโดยประการใดที่ทำให้เห็นป้ายไม่ชัดเจน

29

กฎหมายเกี่ยกับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้าน
ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการ

ถังป้ดัอบงเกพันลิงแwลeะtรcะhงัeบmอัiคcaคlีภ(ัดยับพไฟ.ศc. l2a5ss5k5)

หมวด 3การดับเพลิง

ข้อ 12 ให้นายจ้างจัดให้มีระบบน้ำดับเพลิงและอุปกรณ์ประกอบเพื่อใช้

ในการดับเพลิงที่สามารถดับเพลิงขั้นต้นได้อย่างเพียงพอในทุกส่วนของ

อาคาร นิด

1. ใช้น้ำราขด้อบร1ิเว3ณใแห้ผนลาไยหจม้้าทังนจทัีดดใ้หว้ยมีนเ้คำสรื่ะอองาดดับเปเ็พนลเิวงลแาบอยบ่าเงคน้ลือ่อยน1ย0้านยาไทดี้หโรืดอยจตน้อกวง่าอาการ

ปวดจปะฏหิบาัยติไปดังจัตด่อใหไ้ผปู้ปน่ีว้ ยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

(1) จัดให้มีเครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ตามประเภทของเพลิง

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

(2) เครื่องดับเพลิงแบบเโคดยลื่ปอรนะยม้าายณได้ทุกเครื่อง ต้องจัดให้มี

3.เถคอรืด่อสิง่งหต่มางาๆยทหี่รรัืดอตสรัึญงอลอักกษในณ์ขแณสะดทีง่ใวห่้าคเวปา็นมเชย็นนิดบใริดเวณใช้แดผับลเไพหมล้ิใงหป้ถรอะดเเภสื้อทผใ้ดา หแรลือะเครื่อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

เครื่องหมายหรือสัญลักษณ์นั้นต้องมีขนาดที่มองเห็นได้อย่างชัดเจนในระยะ




ไม่น้อยกว่าหนึ่งเมตรห้าสิบเซนติเมตร

(3) จัดให้มีการดูแลรักษาและตรวจสอบเครื่องดับเพลิงให้อยู่ใน

สภาพที่ใช้งานได้ดี โดยการตรวจสอบต้องไม่น้อยกว่าหกเดือนต่อหนึ่งครั้ง

พร้อมกับติดป้ายแสดงผลการตรวจสอบและวันที่ทำการตรวจสอบครั้ง

สุดท้ายไว้ที่อุปกรณ์ดังกล่าว และเก็บผลการตรวจสอบไว้ให้พนักงานตรวจ

ความปลอดภัยตรวจได้ตลอดเวลา รวมทั้งต้องมีการซ่อมบำรุงและเปลี่ยน

ถ่ายสารดับเพลิงตามข้อกำหนดของผู้ผลิตด้วย

30

กฎหมายเกี่ยกับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้าน
ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการ

ถังป้ดัอบงเกพันลิงแwลeะtรcะhงัeบmอัiคcaคlีภ(ัดยับพไฟ.ศc. l2a5ss5k5)

หมวด 3การดับเพลิง

ข้อ 14 กรณีที่นายจ้างจัดให้มีระบบดับเพลิงอัตโนมัติ ให้ปฏิบัติ ดังต่อไปนี้

(1) ระบบดับเพลิงอัตโนมัติต้องเป็นไปตามมาตรฐานของสมาคม

วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
นิด

1. ใช้น้ำราดบ(ร2ิเ)วณต้อแผงเลปไิหดมว้ทาัลน์ทวีทีด่้ควยวนบ้ำคุสมะรอะาดบบเป็จน่าเยวลน้าำอเยข่้าางหน้รอือยส1า0รนดัาบทีเหพรืลอิงจอนื่นกวอ่ายูอ่ าการ

ปวดจตะหลาอยดไเปวจลัดาใหแ้ผลู้ปะ่วจัยดอใยหู่้ใมนีผทู่้คาทวี่สบบคุามยดโูดแยลจัใดหใ้หใ้ชผู้้งป่าวนยไนัด่ง้ตหลรืออนดอเวนลแาละป้องกันบริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

(3) ต้องติดตั้งสัญญาณเพื่อเตือนภัยในขณะที่ระบบดับเพลิงอัตโนมัติ

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

กำลังทำงาน โดยประมาณ

3. ถอดสิ่งต่(า4ง)ๆตท้ีอ่รังดไตมร่ึมงีอสิอ่งกกีดในขขวณาะงทที่ใาหง้คนว้ำาหมรเืยอ็นสบาริรเวดัณบแเพผลลิไงหอืม่้นใหจ้ถาอกดหัเวสื้ฉอีผด้าดัหบรเืพอเลคิงรื่อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

โดยรอบ




ข้อ 16 ให้นายจ้างปฏิบัติเกี่ยวกับอุปกรณ์ดับเพลิง ดังต่อไปนี้

(1) ติดตั้งป้ายแสดงจุดติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิงที่เห็นได้อย่างชัดเจน

(2) ติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิงในที่เห็นได้อย่างชัดเจน ไม่มีสิ่งกีดขวาง

และสามารถนามาใช้งานได้โดยสะดวกตลอดเวลา

31

กฎหมายเกี่ยกับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้าน
ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการ

ถังป้ดัอบงเกพันลิงแwลeะtรcะhงัeบmอัiคcaคlีภ(ัดยับพไฟ.ศc. l2a5ss5k5)

หมวด 5วัตถุไวไฟและวัตถุระเบิด
ข้อ 19 ในกรณีที่นายจ้างมี เก็บ หรือขนถ่ายวัตถุไวไฟหรือวัตถุระเบิดจะ

ต้องดำเนินการอย่างปลอดภัยเพื่อป้องกันการเกิดอัคคีภัย ทั้งนี้ ให้เป็นไปตาม
กฎหมายเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย วัตถุ

นิด
1. ใชไ้นว้ไำฟราดหบรืรอิเววัณตแถุผรละไเหบิมด้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ
ปวดจะหายขไ้อป จ2ัด0ใหก้ผาู้รป่เวกย็บอถยูั่ใงนก๊ทา่าซทีช่สนบิดายเคโดลื่ยอจันดยใ้หา้ผยู้ปไ่ดว้ยชนนั่ิงดหขรือองนเอหนลแวลใะห้ป้นอางยกันจ้บางริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

ปฏิบัติ ดังต่อไปนี้

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

(1) ในกรณีที่เก็บถังก๊าซไโวด้ภยปารยะนมอากณอาคาร ต้องเก็บไว้ในที่เปิดโล่งที่มี
3. ถกอาดรสปิ่้งอต่งากงัๆนทคี่รวัดาตมรรึง้ออนอกมิใในห้ขมีณอุะณที่หใหภู้คมิวสาูมงกเยว็่นาบทีร่ิผเู้วผณลิแตผกลำไหหมน้ใดห้ไถวอ้ ดแเลสื้ะอมผี้สาิ่งหรือเครื่อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

ป้องกันความเสียหายที่จะเกิดขึ้นจากยานพาหนะหรือสิ่งอื่น




(2) ในกรณีที่เก็บถังก๊าซไว้ภายในอาคาร ต้องแยกเก็บไว้ในห้องที่มี
ผนังทำด้วยวัสดุทนไฟและมีการระบายหรือถ่ายเทอากาศได้ดี มีระบบตรวจ
จับก๊าซอัตโนมัติ ปริมาณเก็บรวมกันแห่งละไม่เกินสองพันลิตร โดยแต่ละแห่ง
จะต้องห่างกันไม่น้อยกว่ายี่สิบเมตร

32

กฎหมายเกี่ยกับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้าน
ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการ

ถังป้ดัอบงเกพันลิงแwลeะtรcะhงัeบmอัiคcaคlีภ(ัดยับพไฟ.ศc. l2a5ss5k5)

หมวด 5วัตถุไวไฟและวัตถุระเบิด
(3) ห้ามเก็บถังก๊าซไว้ใกล้วัตถุที่ลุกไหม้ได้ง่าย
(4) มีโซ่หรือวัตถุอื่นในลักษณะเดียวกันรัดถังกันล้ม และติดตั้งฝา

ครอบหัวถัง เพื่อความปลอดภัยในขณนิะดที่เคลื่อนย้ายหรือจัดเก็บ
1. ใช้น้ำราข้ดอบ2ริเ2วณกแารผเลกไ็บหมว้ัทตันถุททีี่ตดิ้วดยไนฟ้ำไสด้ะงอ่าายดปเปร็ะนเเภวลทาไอมย้่ากงรน้ะอดยา1ษ0ขนนาทสีัหตรวื์อฟจนากงว่าอาการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

โฟม ฟองน้ำสังเคราะห์ หรือสิ่เงจ็อืบ่นสัใมดผัทสี่มกัีบคุพณื้นสดิมนบัติคล้ายคลึงกัน ให้นายจ้าง
2. โแทยรแกจเ้งก็บ16ไ6ว้9ในแอจ้างกคาารรบตา่าดงเจห็บาแกลหะรอือธิเบก็าบยใถึนงสห้าอเหงตทุวน่าไเกฟิดซึจ่งาหกลอัะงไคราแหลระือขฝนาหด้ขอองงตบ้อางดแผล

ไม่ทำด้วยแก้วหรือวัสดุโปร่งใสที่แโดสยงปแรดะดมสา่ณองตรงเข้าไปได้ ในกรณีที่มีจำนวน

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

น้อปยรอะดาับจอเกอ็บกจไวา้ใกนบภริเาวชณนนั้ะนทก่นอนไฟที่มหันรืจอะถบังวโมลหแตะ่หท้ี่ามมีฝดึางสปิ่ิงดที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก




33

กฎหมายเกี่ยกับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้าน
ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการ

ถังป้ดัอบงเกพันลิงแwลeะtรcะhงัeบmอัiคcaคlีภ(ัดยับพไฟ.ศc. l2a5ss5k5)

หมวด 8 การดำเนินการเกี่ยวกับความปลอดภัยจากอัคคีภัยและการรายงาน
ข้อ 27 ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างไม่น้อยกว่าร้อยละสี่สิบของจำนวน

ลูกจ้างในแต่ละหน่วยงานของสถานประกอบกิจการรับการฝึกอบรมการดับ
เพลิงขั้นต้น โดยให้ผู้ที่ได้รับใบอนุญาตจากกรมสวัสดิการและคุ้มครอง

นิด
1. ใแช้นร้งำงราาดนบเปริ็เนวณผู้ดแำผเลนไิหนมก้ทาันรทฝีึกด้อวยบนร้ำมสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ
ปวดจะหายข้ไอป 2จัด9ใหใ้หผู้้นป่าวยยอจ้ยาู่ใงนจัทด่าใทีห่้สลบูกาจย้าโดงยฝึจกัดซใ้หอ้ผมู้ปอ่วพยยนั่พง หหรนือีไนฟออนอแกลจะาป้กอองกาันคบารริเไวปณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

ตามเส้นทางหนีไฟ

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

ข้อ 30 ให้นายจ้างจัดให้ลูกจโ้ดายงปทุรกะคมนาณฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อม
3. อถพอดยสิพ่งตห่านงีไๆฟทีพ่รัดร้อตรมึงกอันอกอยใ่นาขงณน้อะทยี่ใปหี้ลคะวหามนึเ่ยง็คนบรั้งริเทวั้ณงนแี้ผใลห้ไลหูกม้จใ้หา้ถงอขดอเงสื้นอาผ้ยา จห้ารืงอทเุคกรื่ อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

รายที่ทำงานอยู่ภายในอาคารเดียวกันและในวันและเวลาเดียวกันทำการฝึก




ซ้อมพร้อมกัน และก่อนการฝึกซ้อมไม่น้อยกว่าสามสิบวัน ให้นายจ้างส่ง
แผนการฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมอพยพหนีไฟ รวมทั้งรายละเอียดเกี่ยว
กับการฝึกซ้อมต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายเพื่อให้ความเห็นชอบ ให้
นายจ้างจัดทำรายงานผลการฝึกซ้อมดังกล่าวตามแบบที่อธิบดีกำหนด และ
ยื่นต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายภายในสามสิบวันนับแต่วันที่เสร็จสิ้น
การฝึกซ้อม

34

แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
1. แผนก่อนเกิดเหตุเพลิงไหม้

ถังดับเ1พ.ล1ิงแwผeนt cกhาeรmรiณcaรlง(คดั์บป้ไอฟงกcัlนasอsัคkค)ีภัย แผนการรณรงค์ป้องกันอัคคีภัย

เป็นแผนเพื่อป้องกันการเกิดอัคคีภัยในสถานประกอบกิจการ โดยเป็นการ

สร้างความสนใจ และส่งเสริมในเรื่องการป้องกันอัคคีภัย ให้เกิดขึ้นในทุก

ระดับของพนักงานในแผนการรณรงค์ป้องกันอัคคีภัย ควรกำหนดผู้รับผิด

ชอบ ระยะเวลาดำเนินการ และงบปนริดะมาณให้ชัดเจน

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ

หัวข้อที่จะทำการรณรงค์ป้องกันอัคคีภัย เช่น

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

- 7ส. เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

2. โทรแจ้ง 16-6ก9าแรจล้งดกการาบราสูดบเจบ็ุบหแรลี่ ะอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

โดยประมาณ

- การจัดนิทรรศการ

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ประดับ-อจอักดจทาำกโบปริสเวเณตอนั้รน์ ก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

- การใช้สื่อต่างๆ


35

แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
1. แผนก่อนเกิดเหตุเพลิงไหม้

ถังดับเ1พ.2ลิงแwผeนt กchาeรmอบicรaมl (ดัเบป็ไนฟกcาlaรsอsบkร) มให้ความรู้กับพนักงาน ทั้งในเชิงป้องกัน

และการปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุ ซึ่งการเกิดอัคคีภัยภายในสถานประกอบกิจการ

ย่อมนำมาซึ่งความสูญเสียทั้งทางตรงและทางอ้อม ไม่ว่าจะเป็นทรัพย์สินเสีย

หาย การบริการหยุดชะงัก หรืออาจถึงขั้นมีผู้ที่ได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต

ดังนั้นในการป้องกันและลดความเสี่ยงนดิ้ดานการเกิดอัคคีภัย จึงจำเป็นต้องจัดให้

1.มใีแช้นผ้ำนรกาดาบรอริเบวณรมแโผดลยไหกมำ้ทหันนทดี ผดู้้วรัยบนผ้ิำดสชะออาบด รเปะ็นยเะวเลวาลอาย่ดาำงนเ้นอิยนก10ารนแาทลีหะรงือบจปนรกะว่มาอาาณการ
ปวดใหจ้ะชัหดาเยจไนปตัจัวดอใหย้่ผาู้ปง่ขวยอองยหู่ใลนักท่สาูทตี่สรบที่าตย้อโดงยจัจดัดทใำห้ใผูน้ป่แวผยนนั่งกหารรืออนบอรนมและป้องกันบริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

2. โทรแจ้-ง ก1า6ร6จ9ัดแฝจึ้งกกอาบรบรามดกเจา็บรดแัลบะเอพธลิบิงาขัย้นถึงต้สนาใเหห้ตกุัวบ่าพเกินดัจกางกาอนะไร และขนาดของบาดแผล

- การฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึโกดชย้อปมระอมพาณยพหนีไฟ

3ต.ัถวออดย่สิา่งงต่ขาองๆงหที่ลรััดกตสูรตึงรอทอี่กควในรขจัณดทะทำี่ใใหน้คแวผานมเกย็านรบอริบเวรณมแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

- การปฐมพยาบาล


- การใช้เครื่องช่วยหายใจ

36

แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
1. แผนก่อนเกิดเหตุเพลิงไหม้

ถังดับเพ1ลิ.ง3wแeผt นchกeาmรiตcaรlว(จดัตบรไฟา clเaป็sนs kแ)ผนการสำรวจความเสี่ยงและตรวจตรา
เพื่อเฝ้าระวังป้องกันและขจัดต้นเหตุของการเกิดเพลิงไหม้ ก่อนจัดทำแผน
ควรมีข้อมูลต่างๆ ดังต่อไปนี้ เชื้อเพลิง สารเคมี สารไวไฟ ระบบไฟฟ้าจุดที่มี
โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดเพลิงไหม้ และต้องมีการบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับ
คุณสมบัติ ลักษณะการลุกไหม้ ปริมนาิณด ของสารอันตรายที่มีอยู่สูงสุด ชนิดของ

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ

ปวดจะสหาารยดไัปบเจัพดลใิหง้ผแู้ปล่วะยปอรยิู่มในาทณ่าททีี่่สต้บอางยใโช้ดเยพืจ่ัอดปใหร้ผะู้ปก่วอยบนั่กงาหรรืวอานงอแนผแนลกะาป้รอตงรกัวนจบตริรเวาณคที่วบราด
มีการกำหนดบุคคล พื้นที่ที่รัเบจ็บผิสดัมชผอัสบกับหัพืว้นข้ดอินและจุดที่ต้องตรวจ ระยะเวลา

2. โทรคแวจา้งม1ถี6่ 6ผู้9ตแรจว้งจกสาอรบบารดาเยจ็บงาแนละกอาธิรบสา่งยรถึางยสางเาหนตุผว่ลาเกกิดาจราแกจอ้งะขไ้รอแบลกะพขรน่อาดงขในอกงบาารดแผล

โดยประมาณ

3. ถตอดรสวิ่งจตต่ารงาๆทีท่ีช่รััดดเตจรึนงอหัอวกข้ใอนทขี่คณวะรที่ตใหร้ควจวาตมรเาย็เนช่บนริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง
ประดับออ-กจจุาดกทีบ่เรสิีเ่วยณงตน่ั้อนกก่อารนเทีก่ิมดันเจหะตุบเวพมลิแงตไ่หห้าม้มดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก
- การใช้และการเก็บวัตถุไว
ไฟ
- ของเสียติดไฟง่าย
- เชื้อเพลิง
- แหล่งความร้อนต่างๆ
- อุปกรณ์ดับเพลิง
- ทางหนีไฟ

37

แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
2. แผนขณะเกิดเพลิงไหม้
ถังดับเ2พ.ล1ิง. wแeผtนcกheาmรดiัcบaเlพ(ดลับิงไฟเรีcยlงaลssำkดั)บขั้นตอนการปฏิบัติเมื่อนักงานพบเหตุ
เพลิงไหม้

นิด

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ
ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน
2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

โดยประมาณ
3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก



38

แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
2. แผนขณะเกิดเพลิงไหม้
ถังดับเ2พ.ล1ิง. wแeผtนcกheาmรดiัcบaเlพ(ดลับิงไฟเรีcยlงaลssำkดั)บขั้นตอนการปฏิบัติเมื่อนักงานพบเหตุ
เพลิงไหม้

นิด

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ
ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน
2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

โดยประมาณ
3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก



39

แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
2. แผนขณะเกิดเพลิงไหม้

ถังดับเพ2.ล2ิง. wแeผtนcอheพmยiพcaหl น(ดีัไบฟไฟ class k)

แผนอพยพหนีไฟนั้นกำหนดขึ้นเพื่อความปลอดภัยของชีวิตและ
ทรัพย์สินของพนักงานและของสถานประกอบการในขณะเกิดเหตุเพลิงไหม้
แผนอพยพหนีไฟที่กำหนดขึ้นนั้น มีองค์ประกอบต่าง ๆ เช่น หน่วยตรวจสอบ
จำนวนพนักงาน, ผู้นำทางหนีไฟ, จุดนัิดพบ, หน่วยช่วยชีวิต และยานพาหนะ
1. ใฯช้ลน้ฯำรคาดวบรรไิดเ้วกณำแหผนลดไหผูม้ร้ัทบันผทิีดดช้วอยบน้ใำนสะแอต่าลดะเหป็นน่เววยลงาาอนย่าโดงนย้อขึย้น1ต0รนงตา่ทอีหผูร้ืออำจนนวกยว่ากอาารการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

อพยพหนีไฟหรือผู้อำนวยการเดจ็ับบสเัพมผลัิสงกัดบังพืน้ีน้ ดิน
2. โทรแจ้ง 16-69ผู้อแำจ้งนกวายรกบาาดรเอจ็พบแยลพะหอนธิีบไฟายหถึรงือสาผูเ้อหำตุนว่าวเยกิดกจาารกดัอบะเไพร ลแิลงะขนาดของบาดแผล

โดยประมาณ

ชื่อ ...........................................................

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ประดับ-อผูอ้ชก่วจยากผู้บอรำิเนวณวยนั้กนาก่รออนพที่มยันพจหะนบีวไฟม หแตร่ืหอ้าผูม้ชด่ึวงยสิ่ผงู้ทีอ่ตำิดนแวน่ยนกอายูร่กัดบับแเผพลลอิงอก
ชื่อ ...........................................
................

ในแผนดังกล่าวควรกำหนดให้มีการปฏิบัติดังนี้
1. หน่วยงานตรวจสอบจำนวนพนักงาน มีหน้าที่ตรวจนับจำนวน

พนักงานว่า มีการอพยพหนีไฟออกมาภายนอกบริเวณที่ปลอดภัยครบทุกคน
หรือไม่

2. ผู้นำทางหนีไฟ จะเป็นผู้นำทางพนักงานอพยพหนีไฟไปตาม
ทางออกที่จัดไว้

40

แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
2. แผนขณะเกิดเพลิงไหม้
ถังดับเพ2.ล2ิง. wแeผtนcอheพmยiพcaหl น(ดีัไบฟไฟ class k)

3. จุดนัดพบ หรือเรียกอีกอย่างว่า “จุดรวมพล” จะเป็นสถานที่ที่
ปลอดภัย ซึ่งพนักงานสามารถที่จะมารายงานตัวและทำการตรวจสอบนับ
จำนวนได้ หากพบว่าพนักงานอพยพไฟหนีออกมาไม่ครบตามจำนวนจริง ซึ่ง
หมายถึงมีพนักงานติดอยู่ในพื้นที่ที่เกนิดอัคคีภัย

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ
ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

4. หน่วยช่วยชีวิตและเจย็บาสนัมพผัาสหกับนพะื้นจดิะนเข้าค้นหาและทำการช่วยชีวิต
2. โทพรแนัจก้งง1า6น6ที9่ยแังจ้ตงิดกาค้ราบงาอดยเู่จใ็บนแอลาะคอาธิรบหารยือถึใงนสาพืเ้หนตทุีว่่ทาี่เไกดิด้เจกิาดกออัคะไครีภแัยละรขวนมาถดึงขกอรงณบีาขดอแงผล

โดยประมาณ

พนักงานที่ออกมาอยู่ที่จุดรวมพลแล้วมีอาการเป็นลม ช็อค หมดสติหรือบาด

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

เจป็บระเดปั็บนอตอ้นกจหานก่บวรยิเชว่ณวยนั้ชนีวกิ่ตอนแทลี่มะันยจาะนบพวามหแนต่ะห้จามะดทึงำสิก่งาที่รติปดฐแมน่พนอยยูา่กบับาแลผเลบื้ออองกต้น
และติดต่อหน่วยยานพาหนะให้ในกรณ
ีที่พยาบาลหรือแพทย์พิจารณาแล้ว
ต้องนำส่งโรงพยาบาล

41

แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
3. แผนหลังเหตุเพลิงไหม้

ถังดับ3เพ.1ล.ิงแwผeนtบchรeรmเทicาaทlุก(ดขั์บไแฟผcนlaบssรรk)เทาทุกข์จะประกอบด้วยหัวข้อต่างๆ ดังนี้
- การประสานงานกับหน่วยงานของรัฐ
- การสำรวจความเสียหาย
- การรายงานตัวของเจ้าหน้าที่ทุกฝ่ายและกำหนดจุดนัดพบเพื่อรอ
นิด

รับคำสั่ง

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ

ปวดจะหายไป-จักดาใหร้ผชู่้ปว่วยยชีอวิยูต่ในแทล่าะทขีุ่สดบค้านยหโดายผูจ้ัเดสีใยห้ชผูี้ปวิ่ตวยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

- การเคลื่อนย้ายผู้ประสบภัย ทรัพย์สินและผู้เสียชีวิต

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

- การประเมินความเสียหโดายปผรละมกาาณรปฏิบัติงานและรายงาน

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

สถานการณ์เพลิงไหม้

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

- การช่วยเหลือสงเคราะห์ผู้ปร
ะสบภัย
- การปรับปรุงแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าเพื่อให้ธุรกิจสามารถดาเนิน
การได้โดยเร็วที่สุด

42

แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
3. แผนหลังเหตุเพลิงไหม้

ถังดับเ3พ.2ลิ.งแwผeนt cปhฏeิmรูปicฟืa้ lน(ฟดัูบไไดฟ้แcกl่aกssาkร)นารายงานผลการประเมินจากทุกด้าน

จากสถานการณ์จริงมาปรับปรุง แก้ไข โดยเฉพาะแผนการป้องกันอัคคีภัย

(ก่อนเกิดเหตุ) แผนปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ แผนบรรเทาทุกข์ (ทันทีที่

เพลิงสงบ) นอกจากนี้ ควรมีโครงการที่ดาเนินการร่วมกับแผนปฏิรูปฟื้ นฟู

นิด
ได้แก่

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ

ปวดจะหายไป จั1ด.ใหโ้คผู้รป่งวกยาอรยู่ปในรทะ่าชทีา่สสับมาพยัโนดธย์สจัดาเใหห้ผตูุ้ปก่วายรนเั่กงิดหอรัือคนคีอภันยแแลละะปแ้อนงกวันทบารงิเกวาณรที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

ป้องกันในรูปแบบต่างๆ

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

2. โครงการสงเคราะห์ผโู้ดป่ยวปยระมาณ

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

3. โครงการปรับปรุงซ่อมแซมและสรรหาส่ิงที่สูญเสียให้กลับคืน
ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

สภาพปกติ


4. โครงการประกันภัยอาคาร

43

แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

ประเภทถังดับเพลิง
1. หากที่อยู่อาศัยมีสัญญาณเตือนไฟไหม้ ให้กดหรือดึงเพื่อเตือนผู้อื่น

จถัางดกับนั้เนพรลีิบง พweาtตัcวhเeอmงอicอalก(จดัาบกไฟที่เcกlิaดsเsหkต)ุให้เร็วที่สุด พร้อมทั้งขอความช่วยเหลือ
จากเจ้าหน้าที่ดับเพลิง (โทร 199) หากออกมาได้แล้ว พยายามหาน้ำดื่ม เพื่อ
ป้องกันภาวะขาดน้ำ

2. ถอดเครื่องประดับออกจากตัว เช่น นาฬิกา ต่างหู สร้อย กำไล ฯลฯ
นิด

เพราะเครื่องประดับเหล่านี้มักจะอมความร้อน จึงอาจทำให้ผิวหนังบริเวณที่มี

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ

ปวดเจคะรืห่อางยปไประจัดดับให้เผูก้ิปด่วกยาอรยู่พใุนพท่อาทงี่ไสดบ้ ายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

3. หากยังติดอยู่ในที่เกิดเหตุ พยายามหาผ้าชุบน้ำมาปิดจมูกและปาก

2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

เพื่อป้องกันการสูดดมควันและสาโรดอัยนปตระรมาายณหรือให้ใช้ถุงพลาสติกขนาดใหญ่

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

กวาดอากาศที่ไม่มีควันใส่ถุงให้พอง เพื่อลดอาการสำลักควัน ถ้าเป็นไปได้ควร

ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

หาผ้าผืนใหญ่ ๆ หรือผ้าห่มมาชุบน้ำแล้ว
ห่มตัว เพื่อป้องกันไฟโดนผิว
4. ขณะกำลังเคลื่อนย้ายเพื่อไปยังเส้นทางออก ให้ใช้วิธีหมอบคลานต่ำ

หรือย่อตัวให้ได้มากที่สุด แทนวิธีการเดิน เพราะออกซิเจนจะลอยอยู่ในที่ต่ำ

44

วิธีเอาตัวรอดจากไฟไหม้

ประเภทถังดับเพลิง

5. เส้นทางหนีออกจากที่เกิดเหตุ ควรใช้บันไดหนีไฟเป็นทางออก ห้ามใช้

ลถัิงฟดัตบ์เเดพ็ดลิงขาwดetเcพhรeาmะiลcิaฟl ต(์ดอับาไจฟติcดlaค้sาsงkจ) นขาดอากาศหายใจได้ โดยให้วิ่งลง

บันไดหนีไฟไปยังชั้นล่าง เพราะธรรมชาติของไฟจะลามจากข้างล่างขึ้นข้าง

บน แต่หากเปลวเพลิงทำให้ไม่สามารถเดินลงไปสู่ชั้นล่างได้ ให้ขึ้นมาที่ชั้น

ดาดฟ้า นิด

1. ใช้น้ำร6าด. บหรลิีเวกณเลีแ่ยผงลกไหารม้วทิ่ังนหทีนีดเ้ขว้ยานจุ้ำดสอะับอาเดช่เนป็นชั้เนวลใตา้อดิยน่างซน้ออกยก1ำ0แนพางทีหในรือห้จอนงกนว้่ำาอาการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เพราะเสี่ยงต่อการถูกไฟคลอก

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน

2. โทรแจ้ง71. 6ก6ร9ณีแทจี้่รงกะาหรวบ่าางดเเกจิ็ดบเแหลตะุออธาิบศัายยอถึยงู่สในาเหห้อตุวง่ากเ่กอิดนจเาปกิดอะปไรระแตลูคะวขรนใาชด้หขอลังงบมืาอดแผล

โดยประมาณ

สัมผัสลูกบิดหรือผนังประตูก่อน หากพบว่ามีความร้อนมากห้ามเปิดประตูเด็ด

3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ขาดปรเะพดัรบาอะออกาจจามกีไบฟริเลวุกณอนั้ยนู่หก่ลอันงปที่มรัะนตจูะใบห้วรมับแมตื่อห้โาดมยดึกงสาิ่งรทหี่ตาิดผ้แานชุ่นบอนยู้่กำัอบุดแผบลริอเวอณก




ขอบบานประตู เพื่อป้องกันไม่ให้ควันไฟเข้ามาในห้อง ปิดพัดลมและเครื่อง

ปรับอากาศ แล้วขอความช่วยเหลือผ่านหน้าต่างหรือระเบียงห้อง พร้อม

โทรศัพท์แจ้งเจ้าหน้าที่หรือคนรอบข้าง เพื่อบอกตำแหน่งที่ติดอยู่

45

วิธีเอาตัวรอดจากไฟไหม้

ประเภทถังดับเพลิง
วิธีเอาตัวรอดจากไฟไหม้ กรณีไฟไหม้ติดตัว-ติดเสื้อผ้า

ถ3ังดขัับ้นเพตอลิงนwดัeบtไcฟhทeี่mติiดcaตัlว(-ดัเบสื้ไอฟผ้cาlaดs้วs ยk)Stop Drop and Roll
Stop : หยุดวิ่งทันที หากไฟลุกไหม้ตามเสื้อผ้าหรือร่างกาย เพราะการ
วิ่งจะทำให้มีลมพัดผ่าน โหมไฟให้แรงมากขึ้น
Drop : นอนราบลงไปกับพื้น ชน่ิวดยหยุดไฟไม่ให้ลามไปตามร่างกายส่วนอื่น

1. ใช้น้ำราดบRรoิเlวlณ: แกผลิล้งไหหรมื้อทัหนมทุีนด้ตวัยวนไ้ปำสกัะบอพาื้ดนเจป็นนกเวว่ลาาไอฟย่จาะงนด้ัอบยร1ะ0หนว่าาทีงหนัร้ืนอใจหน้เกอว่าามอืาอกปาิดร

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

ใบหน้าไว้ เพื่อป้เอจ็บงกสััมนผัสกับพื้นดิน
2. โทรแจ้เงมื1่อ6ไ6ฟ9ตแาจ้มงกเสาื้รอบผ้าาดหเจร็ืบอแร่ลาะงอกธาิบยาดยับถึงแสลา้วเหแตุลว่ะาเสกิาดมจาากรอถะอไอรกแมละาขจนาากดทีข่เอกิงดบเาหดตแุไผดล้

โดยประมาณ

3.ใหถ้อรีดบสิถ่งอต่ดางเสๆื้อที่ผร้ัดาอตรอึงกออเพก รในาขะณเสื้ะอทีผ่ใ้หา้จคะวาอมมเยค็นวบารมิเรว้อณนแเผอลาไไหวม้้มใหา้กถอหด้าเสมื้อใผช้้าวิหธีกรือรเะคชรื่อากง
เสื้อปผร้าะดเัพบอรอากะจเนาื้กอบผ้ริาเวบณานงั้สน่วก่นอนอทาี่มจันติจดะทีบ่บวมริเแวตณ่ห้ผาิวมหดึงนสัิง่งทที่ตำิดใแห้นผ่ินวอหยูน่กัังบหแลผุดลออออกกมา




กับเนื้อผ้า ทำให้เกิดการบาดเจ็บหรือติดเชื้อได้

46

ระบบดับเพลิงในสถานประกอบการ

ประเภทถังดับเพลิง
1.ระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm)

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

นิด

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ
ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

เจ็บสัมผัสกับพื้นดิน
2. โทรแจ้ง 1669 แจ้งการบาดเจ็บและอธิบายถึงสาเหตุว่าเกิดจากอะไร และขนาดของบาดแผล

โดยประมาณ
3. ถอดสิ่งต่างๆ ที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ระปบระบดัสบัญออญกาจณากแบจร้ิงเวเหณตนัุ้เนพก่ลอิงนไทีห่มัมน้ จมีะสบ่ววนมปแรต่ะห้กาอมบดึงหสิ่ลงัทกี่ตทิี่ดสแำนค่ันญอยคูื่กอับแผลออก
1. อุปกรณ์แจ้งเหตุเพลิงไหม้

2. ตู้ควบคุมระบบ
3. อุปกรณ์เตือนภัย ระบบจะทำงานตรวจจับเพลิงไหม้และส่งสัญญาณ

เตือนภัย เพื่อให้ผู้อยู่ภายในอาคารอพยพออกไปนอกอาคารหรืออพยพไปยัง
พื้นที่ที่ปลอดภัยซึ่งมีการกำหนดไว้

47

ระบบดับเพลิงในสถานประกอบการ

ประเภทถังดับเพลิง
1.ระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm)

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

- อุปกรณ์ตรวจจับควันไฟ (Smoke Detector) Smoke Detector
อุปกรณ์ตรวจจับควันไฟถือเป็นอุปกรณ์ส่วนหนึ่งในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ที่มี
ส่วนสำคัญในการตรวจจับควันไฟและแจ้งเตือนไปยังตู้ควบคุมเพื่อให้เราได้
รู้ตัวตั้งแต่เนิ่นๆนอกจาก Smoke Detector อุปกรณ์ตรวจจับควันไฟ ยังมี
อุปกรณ์อีกหลายชนิดที่มีส่วนสำคัญในระบบ fire alarm

- อุปกรณ์ตรวจจับความร้อนนิ(ดHeat Detector) ทำหน้าที่ตรวจจับ
1. ใช้คน้วำารมาดร้บอรนิเวจณากแผกลาไรหเกมิ้ดทัเนพทีลิดง้วไยหนม้้ำสซึ่ะงอสาาดมเาป็รนถเวตลราวอจย่จาับงนเ้พอยลิ1งไ0หนมา้ไทีดห้เรมืือ่อจเนหกตวุ่าอาการ

ปวดจะหายไป จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายโดยจัดให้ผู้ป่วยนั่ง หรือนอน และป้องกันบริเวณที่บาด

ลุกลามจนเริ่มมีเปลวไฟและเเกจิ็ดบคสัมวผาัมสกรั้บอพนื้นจดนินถึงอุณหภูมิวิกฤติ
2. โทอุรปแจก้งรณ1์6ต6ร9วแจจ้จงับกาชรนบิดาดนีเ้จจ็บะแแลบ่ะงอวิธธิบีตารยวถึจงสจัาบเหเปต็ุนว่า2เกิแดจบาบกอะไร และขนาดของบาดแผล

- ชนิดตรวจจับอัตราโดกยาปรรเพะิ่มมาขณองอุณหภูมิ (Rate of Rise) ใช้ตรวจ
3. ถจัอบดกสิ่างรต่เาพงิ่ๆมทขีึ่้รนัดขตอรึงงออุอณกหใภนูขมิณซึะ่งทีจ่ใะห้ทคำวางมาเนย็อนุณบรหิเวภูณมิแเผพิ่ลมไขหึ้นม้ใดห้้วถยออดัตเสืร้อาผค้าวหารมือเเรค็วรืส่อูงง

◦ประดับออกจากบริเวณนั้นก่อนที่มันจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดแน่นอยู่กับแผลออก

จนถึงค่าพิกัด (15 F ต่อนาที)




- ชนิดตรวจจับอุณหภูมิคงที่ (Fixed Temp) ใช้ตรวจจับอุณหภูมิที่

◦ ◦สูงถึงค่าวิกฤติโดยปกติจะใช้ 135 F หรือ 200 F

48

ระบบดับเพลิงในสถานประกอบการ

ประเภทถังดับเพลิง
2. เครื่องดับเพลิงแบบมือถือ (Protable Fire Extinguisher)

ถังดับเพลิง wet chemical (ดับไฟ class k)

นิด

1. ใช้น้ำราดบริเวณแผลไหม้ทันที ด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีหรือจนกว่าอาการ

ปวดจะห-ายบัไงปคัจับดใให้ผมูี้ปเ่ควรยื่อยงู่ดใันบท่เาพทีล่สิงบาใหย้โเดหยมจัาดะใสห้ผมู้ปก่ัวบยปนั่รงะหเรภือทนขออนงแเชลื้ะอปเ้พองลิกังนแบลริเะวณที่บาด

เป็นไปตามมาตรฐานมอก.หรือเทเจี็ยบบสัมเทผ่ัาสกับพื้นดิน

2. โทรแ-จ้เงค1รื6่อ6ง9ดัแบจ้เงพกาลิรงบต้าอดงเจม็ีบขแนลาะดอบธิบรารยจุถึไงมส่นา้เอหยตุวก่าว่เากิด4จ.5ากกอกะ.ไหร รแือลมะีขขนนาาดดขตอั้งงบแาต่ดแผล

โดยประมาณ

130. ถปออดสนิ่งดต์่ขาึ้งนๆไปที่รัดตรึงออก ในขณะที่ให้ความเย็นบริเวณแผลไหม้ให้ถอดเสื้อผ้า หรือเครื่อง

ป-ระต้ดอับงอมีอกกาจราตกบรวริเจวสณอนับ้นเกค่อรืน่อทีง่มดัันบจเะพบลวิงมเปแ็ตน่หป้ารมะดึจงำสิ่งโทดี่ตยิดมแีรน่ะนยอะยูเ่กวับลแาผตลรอวอจก

สอบอย่างน้อยทุกๆ 6 เดือน


- เครื่องดับเพลิงต้องติดตั้งในระยะห่างกันไม่เกิน 20 เมตร (มีจุดประสงค์

ให้สามารถหยิบใช้งานได้ภายในระยะ 20 เมตร)

- ติดตั้งเครื่องดับเพลิง ให้ส่วนบนสุดเครื่องดับเพลิงมีความสูงไม่เกิน

1.5เมตรจากพื้น(เพื่อให้หยิบใช้ได้สะดวก) และให้มีป้ายสัญลักษณ์ที่มองเห็น

ได้ชัดเจนและไม่มีสิ่งกีดขวาง

49