SEJARAH TINGKATAN 4

m ilasionalisme di Negara Kita Sebelum Perang Dunia

Nasionalisme di negara kita sebelum perang dunia tercetus daripada gerakan orang Melayu
menentang campur tangan British. Namun begitu, gerakan awal secara terbuka mendapat reaksi
dan tindak balas yang keras daripada British.



Kesedaran Awal Nasionalisme
(Y, Sejak arval abad ke-20, British berusaha untuk membendun-e pengaruh idea gerakan Islam dari Timur
Tengah. British dengan persetujuan Raja-raja Melayu memperkenalkan Enakmen Undang-Undang
Islam 1904 bagi memastikan sesiapa yan_q mencetak dan mengedarkan tulisan berkaitan dengan
agama dan politik Islam tanpa keizinan sultan boleh dikenakan hukuman penjara. British turut
memperkenalkan dua badan penyiasat, iaitu Jabatan Siasatan Jenayah (Crirninal Intelligence
Department) dan Biro Siasatan Politik (Political Intelligence Bureau) untuk men-earval gerakan .
lslah Islamiah.
k
%
Kebangkitan Islam pada peringkar anlarabangsa r"'rn
menyebabkan British berwaspada terhadap gerakan
Pan-Islamisme. Penentangan Tok Janggut merupakan
hasil daripada kesedaran politik antarabangsa yang
menggerakkan penentangan bercorak tempatan. Walaupun
Pada I I November 1914. empayar
gerakan ini melibatkan penduduk di Pasir Puteh, Kelantan,
Uthmaniyah mengeluarkan fatwa
isu penentangan adalah untuk mempertahankan a-{ama
tnenyeru orang Islam yang ditindas
Islam dan hak penduduk tempatan. Penentangan ini berlaku
oleh penjajah Barat agar bangkit di tengah-tengah kancah pergolakan politik yang berlaku p
bersama-sama dengan empayar di Eropah. --
Uthmanilah. Perkembangan ini
n.rendapat perhatian penduduk
di Tanah Melayu, terutama Kaum
Muda melalui akhbar. Penentangan Tbk Janggut merupakan rentetan daripada
Suntber'. Mohd Samsudin. 20 I 5. cetusan kebangkitan masyarakat Islam sedunia terhadap
Perjuungart lbk Juttggut: Sutu Reoliti
penjajah Barat yang menakluki ne_qara Islant. Kebangkitan
fu puth Ke ban gkitu n N us i r tnu I i srne,
Sentinur 100 Ttrhun "l'rtk Junggut.Kuala Tok Janggut telah dipengaruhi oleh pen-elibatan empayar
Lurnprrr: Arkib Nctirrir Malirlsiu.
Uthmaniyah dalam Perang Dunia Pertama di Eropah.
Penentangan yang memperjuanekan agama ini kemudiannya
dikaitkan dengan isu cukai yang dikenakan serra sikap
xes 'i membenci British. I
g" Membuat lnterpretasi
* -t.c
Mengapakah British berusaha
British berwaspada terhadap sokonsan orang Melayu
membendung pengaruh empayar
kepada empayar Uthmaniyah yang berperang dalam Perang
Uthmaniyah di negeri Melayu
pada ar.val abad ke-20? Dunia Pertama. Pcrang yang meletur menarik perhatian
pemimpin neqeri Melayu untuk rnenyokong khalilah
empayar Uthmaniyah yang dianggap pelindung umat Islam
serta penaung bagi tanah suci Mekah dan Madinah.
sA

KPM

Kegagalan penentangan bersen1itti.i Tl,l\ J.:lt!-rul
menyebabkan rtasyarakat men\ Llsun \tr.itiSj li-1in
untuk menentang pihak British. .\khbrr dan
nTajalah menjadi rvahana penting untuk me niupkatt
kesedaran kebangsaan.
Namur.r begitu, kesedaran politik tidak Cerita Tekukur
"Cerita Tekukur" yan-e tersiar clalarn akhbar
boleh dilakukan secara terang-teran,san. Hal ini Melayu seperti Utuson Meltryu. l,ernbugu
disebabkan oleh aclanya undang-undang British Mclcl'u. Lidah Terttntt dun Penga.rolt
yang menghalang orang Melayu rnenyatakan sikap pada tahun 1920 merupaktrn pernl'ataan
politik mereka melalui bahan bertulis. politik kemerdekaan. Pernyataan tersebut
Ker,vr"rjudan undang-undan-q yang men-9awal disampaikan sectrra berselindung di sebalik
kebebasan bersuara, penerbitan, berpersatuan r,r,'ajah dan pelaku haiw'an disebabkan clleh (.J
dan karvalan ketat British terhadap kegiatan yang adanya undang-unclang pemerintah yang
boleh mengancam kedudukan British menyebabkan mengongkong penerbitan akhbar.
kesedaran kebangsaan tidak meluas dalam akhbar Dalarn "Cerita Tekukrlr" ini terdapat
Melayu sebelum Perang Dunia Kedua. rujukan jelas kepada "Tekukur nombor
1U74" dan "Tekukur nombor 1909". iaitu
tarikh penting negeri Melayu dikuasai oleh
British. Tekukur menangisi nasibnya yang
bebas dalanr negeri merdeka, kini tcrkurung
dalam "sangkar emas" yang kchilansan
#Wp*s: kenTerdekaan.
Srmrbsr: Abdul Rahman Hqi Isrlail. 1995. '\asionali'lr.
Melayu dan Nasionitlisnre se-'faniih \1.'larti: S.'lr:
Perbincangan tentang Soal Penlulalrrrrri Jlrr. \\.
?rlib. 1-rrr-l.ia P e n s e.ja ra I nt t ( Es e i P t t t q I u r <,i.tt; r';, 1,,,.1..
Dr. R. Suntharalingunt). PLtlau Piniinr: Pr:rer.,:
Universiti Sains Mala; sia.



,,.t ". ]

Undang-undang British berkaitan dengan
penerbitan:
i. Publishing and Book Enactment
1915.
ii. The Seditious Publication
}. (Prohibition) Enactment 1919.


}?tlifivill
L Pilih akhbar yang diterbitkan sebelum
Akhbar Utusan Melayu, antaru akhbar sebelum Perang Dunia
Kedua yang memuatkan penulisan tentang kesedaran kebangsaan. Perang Dunia Kedua.
2. Kaji perkara yang berikut:
Sumber'. Arkib Negara Malaysia.
. Tarikh terbitan.
. Nama pengarang.
Kesedaran nasionalisme Melayu sebclum perang
. Berita yang din-iuatkan.
dunia lahir daripada kesedaran semangat cinta akan . Kesan penerbitan akhbar kepada
rle_qara. Semangat ini menjadi asas kepada gerakan masyarakat.
ran_s lebih mcnycluruh selepas Perang Dunia Kedua 3. Bentangkan kajian anda di dalam kelas.
untuk memperjuangkan kemerdekaan tanah air.
g



KPM

3.2 Latar Belakang Perang Dunia

Perang dunia berpunca daripada perkembangan nasionalisme dalam kalangan negara Eropah yang
membawa persaingan antara kuasa imperialis untuk mempertahankan kepentingan masing-masing.
Persaingan tersebut telah mencetuskan Perang Dunia Pertama (1914-1918) dan Perang Dunia
Kedua (1939-1945) yang memberikan kesan besar terhadap penduduk dunia.
Perang Dunia Pertama

Perang Dunia Pertama berlaku dalam kalangan negara di Eropah termasuk empayar Uthmaniyah.
CD
Antara faktor yang mencetuskan Perang Dunia Pertama termasuklah persaingan kuasa imperialis,
pembentukan pakatan ketenteraan dan konflik di rantau Balkan.
Persaingan Kuasa lmperialis o


Perkembangan Revolusi Industri menyebabkan berlaku persaingan dalam kalangan kuasa
imperialis di Eropah. Mereka bersaing untuk mendapatkan tanah jajahan bagi memperoleh
bahan mentah seperti arang batu. petroleum dan bijih timah serta memasarkan hasil industri.
Persaingan tersebut membawa permusuhan antara kuasa imperialis di Eropah seperti perancis
dan Jerman.

Pakatan Ketenteraan o

Permusuhan antara kuasa Eropah membarva pembentukan pakatan ketenteraan seperti
pakatan Kuasa Tengah dan Pakatan Bertiga. Ker.vujudan pakatan ketenteraan menyebabkan
ketidakstabilan politik befterusan di Eropah. Seiring dengan persaingan mendaparkan ranah
jajahan, negara dalam pakatan turut bersaing menghasilkan senjata moden dan sedia berperang
bagi mempertahankan kepentingan masing-masing.

Krisis Bantau Balkan G

Krisis di rantau Balkan berlaku akibat permusuhan Austria-Hungary den_uan Serbia. Austria-Hungary
menuduh Serbia menghasut rakyat Austria berketurunan Serb supaya berjuang membebaskan cliri
daripada pemerintahan Austria-Hungary. Kemuncak krisis Balkan ialatr pembunuhan Archduke
Ferdinand, Putera Mahkota Austria-Hungary dan isterinya Sophie oleh seorang pemuda Serbia.
Peristiwa tersebut menjadi sebab Eropah terjerumus dalam kancah Perang Dunia Pertama.


28 Julai 1914
Wajarkah ncgar.i kita mcnyertai Austria-Hungary clengan sokongan Jerman
mengisytiharkan peran.e terhadap Serbia.
pakatan ketentcraan'l Mcngapa'?

Hf,E Pihak yang terlibat dalarn Perang Dunia Pertama
ir.ir+.tirr.H Pakatan Negara Anggota
HHffii . Jerman dan Austria-Hungary. 30 Julai 1914
Kuasa Rusia bertinclak
. Pakatan ini kemudian disertai oleh Bulgaria
Tengah
Rantau Balkan. dan empayar Uthmaniyah. memberikan bantuan
. kctenteraan untuk
Britain, Perancis dan Rusia.
Pakatan . Pakatan ini disokong oleh Serbia. Itali. mempertaltarlkan
Betiga Serbia.
Romania. Portr-rgal dan Greece.
5A
KPM

\t''3
i\. '. 1
#*tr
.+' \ ( q q ('\} \ts" i) \
4r-4',
'
i\ .:-\''-
1-t- i \_
f,
Q"
DE RUSIA
5 Masuria
o
D
BRITAIN


C.)
1I-
AUSTRIA. HUNGARY
:';: capotetto
PERANCIS
ITALI
SERBIA
* LGAR
ul
SEPANYOT
9= s EMPAYAR
UTHMANIYAH
I
a
o D
CRETEGCT* CIPN[r/
PETUNJUK
Kuasa Tengah il: Pe rtem pu ra n
.+
Pakatan Bertiga ITII Sempadan Pertemuan Barat
Negara Berkecuali Kemaraan Kuasa Tengah

Peta Eropah menunjukkan lokasi Perang Dunia Pertama antara
Kuasa Tengah dengan Pakatan Bertiga.
Sumber: Diubah suai daripada Khasnor Johan, et a1.,1996. Sejarah
4 Ogos 1914 Peradaban Dunia.KualaLumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.
I Ogos 1914
Jcrman Britain menyertai
rr.reng isytiharkan Rusia dan Perancis NIac 1915
perang terhadap memerangi .Ierman Itali n.renyertai Perancis.
Rusia. yang menceroboh Britain dan Rusia dalarn
Belgium. Pakatan Berriga.





3 Ogos 1914 April 1917
Jcrman mengisytiharkan perang Oktoher 1914 Arncrika Syarikat
terhadap Perancis yang Er.r.rpay ar Uthrnaniyah menyertai rnenyertai
menl ebelahi Rusiu. peperangan dengan memihak peperangan dengan
Jcrman menceroboh Belgiurn untuk kepada Kuasa Tengah. memil.rak kepada
rnen) erang Perane is. Pakatan Berti_ea.

3A
KPM

Berakhir Perang Dunia Pertama

Penglibatan Amerika Syarikat dalam peran-s nrembarva kejayaan kepada Pakatan Bertiga pada tahun
1918. Jerman kemudiannya dipaksa menandatangani gencatan senjata. Beberapa siri persidangan
dan perjanjian damai yang diadakan selepas tamat perang telah memberikan kesan kepada negara
di Eropah. Amerika Syarikat diiktiraf seba-eai kuasa besar dunia selepas Peran_e Dunia Pertama.

L?j 0amai Paris
ca Persidangan Damai Paris diadakan pada I B Januari 1919 untuk membincangkan syarat perdamaian
selepas perang. Syarat ini bertujuan memastikan Jerman tidak lagi menjadi ancaman kepada keamanan
di Eropah. Persidangan tersebut melahirkan Deklarasi 14 Perkara Woodrow Wilson, iaitu cadangan
Presiden Amerika Syarikat sebagai asas perdamaian. Deklarasi ini merangkumi dua prinsip utama.
iaitu penentuan nasib negara oleh rakyat sendiri dan sempadan negara berasaskan bangsa.




Perjanjian Versailles ditandatangani antara Pakatan Bertiga dengan Jerman pada 28 Jun 1919.
Berdasarkan perjanj ian tersebut. Jerman dikehendaki :
. Bertanggungjarvab terhadap kemusnahan akibat perang.
. Membayar pampasan kepada Pakatan Bertiga.
. Mengehadkan saiz angkatan tentera.
. Menyerahkan wilayah dan tanah jajahan kepada Pakatan Bertiga.
Perjanjian Versailles juga menetapkan penubuhan Liga Bangsa-Ban-esa untuk menggalakkan keamanan
dan kerj asama antarabangsa.
N0RWAY
PETU NJ U K Lithuania, Estonia dan
r-r Wilavah diambil Latvia menjad nega ta
I I daridada Jerman yang merdeka
u Zon Bebas Tentera SWEDEN .i'
ESTONIA
J-l Negara Merdeka
;::'
&:
.--!-, ;Ii I Danzig menjadi TATVIA
,I'
MilMARI( bandar bebas yan
ditadbir oleh Liga
Diserahkan kepada TITHUAI{IA
Bangsa-Bangsa
Den mark i.-.; i) Diserahkan
Schleswig kepada
( Prussia Lithuania
Perjanjian damai ditandatangani di Istana Jlmur
Versailles, Paris, Perancis,pada28 Jun 1919. Rhineland menjadi
Zon Bebas Tentera POI.AND
Sumber: https://www.alamy.com. Dicapai pada JERMAN
2 September 2019.
& Saarland ditadbir oleh Diserahkan
kepada Poland
Ba ng
Liga
J erman dikenakan tindakan sepe(i
yang terkandung dalam Perjanjian Alsace
PERANCIS
Versailles. B incangkan.
Diserahkan
kepada Perancis
AUSTRIA HUt'IGARY
d ffi Perjanjian versailres Peta menunjukkan pengagihan wilayah Jerman berdasarkan Perjanjian
Versailles.
Sumber'. Diubah suai daripada Cambridge IGCSE, 2016. Modern World
5A Histom. London: Hodder Education.
KI'M

Kesan Perang Dunia Pertama
Perang Dunia Pertama memberikan kesan besar terhadap negara
Eropah. Negara kita turut terkesan akibat perang tersebut.




Perang Dunia Pertama telah menamatkan sistem pemerintahan Jerman menandatangani gencatan senjata.
beraja cli Jerman, Austria-Hungary, Rusia datl etllpayar Berakhimya Perang Dunia Pertama.
Uthmaniyah. Kerajaan Republik Jerman didirikan apabila S umbe r : https//www.alamy.com. Dicapai
Kaiser Wilhem II terpaksa turun takhta dan rnendapatkan pada 2 September 2019.
perlindungan politik di Belanda. Empayar Austria-Hungary
di bar.vah pemerintahan Dinasti Habsbr-rrg berakhir apabila q)
timbul pemberoutakan di rvilayah yang dikuasainya.
Revolusi yang tercetus di Rusia menumbangkan
pcrnelintahan beraja Tsar Nicholas II dan kerajaan komunis
pertama di dunia terbentuk di bar,vah pimpinan Vladimir
Lenin. Khalifah enlpayar Uthmaniyah, Sultan Mehmed VI
digulingkan dan kerajaan Turki bercorak republik diketuai
oleh Mustala Kemal Ataturk.

I

Keruntuhan empayar Austria-Hungary melahirkan ne-qara
Mustafa Kemal Ataturk
baharu seperti Austria, Hungary, Czechoslovakia dan Presiden Republik Turki.
Yrigoslavia. Perpecahan empayar Rusia membar,va kepada Sumber'. Pusat Maklumat Utusan dan Unit
penubuhan negara baharu seperti Poland, Estonia. Ltrtvia dzrn Foto Utusan Melayu (M) Bhd
I-itlruania. Perpecahan empayar Uthmaniyah menyebabkan
rnuncul negara baharu seperti l-ebanon, Syria dan lraq.

Antara undang-undang berkaitan
dengan perang yang diluluskan:
. To Vest in the High
Bagi menyekat kebangkitan orang Melayu, Raja-raja Commissior E,xceptional
Nlelayu diminta menandatangani perisytiharan perang yang Por,ver in Time of Public
menyokong dan membcrikan taat setia kepada kerajaan British. Emergency Enactment 1914.
Pelbagai undan-e-undang yang berkaitan dengan . The Trading With Enemy
perang diluluskan oleh pentadbiran British, termasuk Enactment 1914.
. Thc Naval and Militarr
memperuntukkan kuasa Pesuruhjaya Tinggi British untuk
meletakkan negeri Melayu di barvah undang-undallg tentera Nervs (Ernergency)
Enactment 1914.
.jika keadaan memerlukan. Sutnber: Ahnrad Karnal Aritin Mohd. Rus.
Kemakmuran ekonomi negeri Melayu juga dimanipulasi "Perang Dunia Pertama clalam Se.iarah
oleh British. Wang hasil bijih timah dan -eetah digunakan untuk Tanah Melayu: Analisis Terpilih Mengenai
'Penglibatan' Ne,eeri-Negeri Melayu
membiayai operasi British dalam Perang Dunia Pertama. Bersekutu- l9l4-1918" dlm. Jurrtul
Se.juruh. Vol.ll No. 1t.2003.

Perang Dunia Pertama memberikan iktibar kepada kita
tentang kepentingan keamanan dunia. Namun begitu, Hasilkan satu peta pemikiran
perdamaian yang dicapai hanr a bersifat sementara. Dua yang sesuai bagi menggambarkan
puluh tahun selepas itu. Perang Dunia Kedua pula meletus. kesan Perang Dunia Pertama.
*A


KPM

- , Perang Dunia Kedua

Perang Dunia Kedua (1939-1945) berlaku di dua medan perrempuran, iaitu di Eropah dan Asia
Pasifik. Peperangan di Eropah tertumpu di negara Eropah dan utara Afrika, manakala peperangan
di Asia Pasifik pula tertumpu di Tanah Besar Asia dan Kepulauan Asia Tenggara. Peperangan
melibatkan dua pakatan, iaitu Kuasa Paksi dan Kuasa Bersekutu.
Faktor Tercetusnya Perang Dunia Kedua di Eropah
Perang Dunia Kedua tercetus akibat kemunculan idcologi baharu. ketidakpuasan hati terhadap
(Y'
Per.janjian Versailles dan kegagalan Liga Bangsa-Bangsa.




Bagi mengatasi masalah yang wujud akibat kemelesetan
ekonomi. penduduk Itali dan Jerman mengadakan gerakan
politik radikal. Gerakan ini dipimpin oleh pemimpin nasionalis
t berfahaman melampau. iaitu fasisme di Itali dan nazisme
di Jerman.
ll'asism*
Gerakan fasisme di bawah pimpinan Benito Mussolini dan
parti Fasis berjaya menguasai kerajaan Itali pada tahun 1922.
Fasisme memberikan keutamaan kepada kepentingan negara
melebihi kepentingan individu dan percaya kepada nasionalisme
melampau termasuk berperang bagi meningkatkan imej negara.
Bagi memulihkan semula imejnya, Itali meluaskan tanah
jajahan densan menguasai Habsyah (Ethiopia) dan Albania.

It[azisnrt'
Gerakan nazisme di barvah pimpinan Adolf Hitler dan parti
Nazi berjaya membentuk kera.jaan di Jerman pada tahun 1933.
Nazisme rnengagungkan bangsa Jerman. Hitler berusaha
untuk memulihkan nasionalisme Jerman dengan mengetepikan
Perjanjian Versailles. Hitler membina angkatan tentera semula
dan seterusnya menduduki Rhineland semula, wilayahnya yang
Tentera Jerman menduduki Rhineland
semula pada tahun 1939. hilang melalui Perjanjian Versailles.
Sumber: https://www.alamy.com. Dicapai
pada 2 September 2O19.
o Ketidakpuasan Hati terhadap Perianjian Uersailles
Jerman sebagai negara yang kalah dalam Perang Dunia Pertama
mengang-qap Perjanjian Versailles tidak adil dan menjejaskan
kedaulatan nesaranya. Selain kehilangan tanah jajahan,
pampasan perang yan-s tinggi dan perlu dibayar menyebabkan
Jerman mengalami kemelesetan ekonomi dan inflasi yang teruk.
Perang Dunia Kedua tercetus
Itali seba-sai ne-eara yans menyertai Pakatan Bertiga
kerana isu dalam Perang Dunia
dalam Perang Dunia Pcrtama juga tidak berpuas hati terhadap
Pertama yang gagal diselesaikan.
Bahaskan. Perjanjian \-ersailles. Itali tidak berpuas hati kerana tidak
diberikan tanah jajahan baharu seperti yang diperoleh Perancis
dan Pi-rland.
trA

KPM

Liga Bangsa-Bangsa berperanan untuk memastikan keirmanan dunia dan mewujudkan kerjasama
antarabangsa. Namun begitu. kegagalan Liga Bangsa-Ban-usa dalam usaha menguatkuasakan
perjanjian pelucutan senjata dan menangani krisis pL'ncerobohan yang berlaku selepas Perang Dunia
Pertama menyebabkan dunia terdedah kepada konflik benerusan dan mengakibatkan meletusnya
Perang Dunia Kedua.

MM Frllqq@t@@


Cabaran Liga Bangsa-Bangsa selepas Perang Dunia (.)
Pertama.

Krisis Manchuria (1931-1933)
. Jepun menakluki Manchuria, iaitu wilayah di bawah
penguasaan China.
Perjanjian Pelucutan Senjata (1932-1934)
. Jerman keluar daripada Liga Bangsa-Bangsa dan
memperbesar angkatan tenteranya secara terbuka.
Krisis Habsyah (1935-f 936)
. Itali menyerang Habsyah di Afiika.

Setem pos Jertnan 1938 merrrikrrn
hubungan erat Hitler dan Mussolini.
Slogan di atas setem membarva makrud:
"Dua orang dan satu perjuangan."
S unbe r: https://rvww.alamy.crlrrl. Dicapai pada
2 September 20 1 9.
Kami gagal. Kamitidak dapat rengaml
smangat anda untuk berptrarq. Kuasa utama dalam Perang Dunia
Kedua
Kuasa Kuasa
Paksi Bersekutu
Britain
Jerman
SENJATA Itali Amerika Syarikat
1$4 Perancis
Jepun
Rusia


f,"'#?,'i
J Membuat lnterpretasi
''}
"'
Apakah mesej yang ingin disampaikan
melalui ilustrasi berkaitan dengan
Perjanjian Pelucutan Senjata I 934?
Ilustrasi menggambarkan kegagalan Liga Bangsa-Bangsa melaksanakan
Perjanjian Pelucutan Senjata I 934.
Sumber: Diubah suai daripada Cambridge IGCSE, 2016. Modern World History-.
London: Hodder Education.

sA

KPM

Perang Dunia Kedua di Eropah

Perang Dunia Kedua di Eropah meletus apabila
Jerman menyerang Poland pada bulan September
1939. Peristiwa tersebut menyebabkan Britain dan
Perancis mengisytiharkan perang terhadap Jerman.




oa r Sclepas peperangan diisytiharkan. Jeman memulakan
serangan Jii:i.: :';..,:.;,r: bagi menakluki ne-gara di Eropah
ao Barat. Jerman berjaya menawan Poland, Denmark,
CO Norway, Belanda, Belgium, Luxembourg dan
Perancis. Jerman menguasai hampir keseluruhan
I negara di Eropah Barat menjelang pertengahan
tahun 1941.




T Jerman melancarkan serangan udara dan laut terhadap
Britain pada bulan September 1940 sehingga br.rlan
Jun 1941. Jerman menyerang dan memusnahkan
Poster propaganda peran e Rusia yang bermaksud
"Rusia bebas daripada penaklukan Jerman''. pelabuhan, kawasan perindustrian dan pertahanan
udara Britain. Serangan tersebut telah menjejaskan
.\ttrnbtr: https:/i s u u.alan'r\..ont. Dicapai pada
I September 20 I 9. ekonomi Britain.

QPenyertaan ltali dalam Perang di Eropah
"
Itali sekutu Jerman mengisytiharkan perang
terhadap Britain dan Perancis pada bulan Jun 1940.
Operasi Barbarossa Tentera ltali menyerang Perancis melalui arah selatan.
. Hitler mengarahkan lebih tiga juta
manakala tentera Jerman menyerang Perancis dari
tentera menverans Rusia dengan
arah utara.
dibantu oleh 3-i-50 kereta kcbal dan
2270 kapal terbans.
. Operasi disertai t-rleh renrera Qserangan Jerman ke atas Rusia
Finland. Hungan dan Ronrania.
Sumber: Smithsonian.lrr. j lt. ,...r ilr,11 Setelah menguasai Eropah Barat. Jerman telah
The Definitire li-t;11;i ff '; '' \: '. \-Lrrk: DK melancarkan Operasi Barbarossa. iaitu serangan
Publishing.
besar-besaran untuk menawan Rusia. Hitler ingin
-u menguasai Rusia, iaitu empayar terbesar di Eropah
untuk mencapai cita-citanya menguasai seluruh
Eropah. Operasi ini menyasarkan bandar utama
di Rusia, iaitu Leningrad, Moscorv dan Stalingrad.
fJ#;:r.'r":i':- bc-Itt-I.:1.-:,..: .: -.-- -.,r:t kiIat.
Kapal terhlrri .r -"". '- ---,'nr
sasafan musuh. Jrii.*: -. -,. .ir,::,-iilt


M


KPM

t\4

\ \ cr \9 U
o\
I N ts! 1"\ +'
qV
\l
tAUTAtl \ \ ll'ltAN C
ATLAI'lTll( s i3 \3
il .S'-nusta
il 0 -1
a"
U
DEN aMoi(orv
N tl

Warsaw
.* \
M JERMAN C.)
T
RG o
ich O
{
PERANCIS
ROMANIA
AU




(:, sEPAr{Yor G #
c = TURKI
o
A. LAUT
MEDIIERRAI{EAN
o t1d:: D r":
ATGERIA
--- MAGHRIB|
I.IBYA
Peta menunjukkan lokasi Perang Dunia Kedua di Eropah (1939'1941).
Suntber: Diubah suai daripada Smithsonian, 2O15. World lVar II The Definitive
a ,&. PETUNJUK
Visual History. Nerv York: DK Pubtishing.

Kuasa Paksi

"#rq6,
t ml
,*., ,,1::, Wilayah dikuasai oleh Kuasa Paksi
/w Kuasa Bersekutu
Negara Berkecuali
Kemaraan Kuasa Paksi
Bandar yang musnah akibat dibom






Hitler di hadapan Tower. Paris berjaya
menawan Perancis.
S u ntb er : https://www,alamy.com. Dicapai pada 2 September 2019.
ffit
*A
KPM

Berakhir Perang Dunia Kedua di Eropah

Ke rjasama kuasa besar dan keberkesanan strategi serangan balas rrembarva kejayaan kepada Kuasa
Bersekutu. Kemenangan pihak Bersekutu memberikan iktibar kepada kita tentang kepentingan
bekerjasama dan bermuafakat dalam menghadapi cabaran.

Keriasama Kuasa Besar

Presiden Amerika Syarikat, Franklin Roosevelt dan Perdana Menteri Britain, Winston Churchill
(Y' sering bertemu untuk membuat keputusan politik dan ketenteraan. Kemudian, kerjasama ini
melibatkan Presiden Rusia, Joseph Stalin.
Di medan peperangan, tentera Bersekutu daripada ketiga-tiga perkhidmatan, iaitu tentera
darat. udara dan laut beroperasi di bawah Komander Tertinggi Bersekutu yang diketuai oteh
Amerika Syarikat.

*tE&.
a
{.. t +,p\
,l
i l- a r '
'F ";:'
t |+*:' $ &
# *'4


ri , I
,ij
.€

Tiga tokoh kuasa besar dunia yang terlibat dalam Perang Poster propaganda pihak Bersekutu menentang Jerman
Dunia Kedua. Joseph Stalin (kanan), Franklin Roosevelt dalam Perang Dunia Kedua di Eropah.
(tengah) dan Winston Churchill (kiri). bertemu di Yalta,
Sumber: hnps://wwrv.alamy.com. Dicapai pada 2 September 2019.
Rusia, ketika Perang Dunia Kedua.
Sumber'. Khasnor Johan, et al.,1996. Sejarah Peradaban Dunia.
Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Keberkesanan Strategi $erangan

Kesilapan Kuasa Paksi membuat keputusan politik dan ketenteraan dalam operasi menawan Rusia
membawa kegagalan.
Sementara itu, Kuasa Bersekutu pimpinan Amerika Syarikat memperlihatkan keunggulan
dalam perancangan ketenteraan, terutama kejayaan operasi pendaratan tentera Bersekutu
di Normandy, Perancis.
a

Serangan terhadap Rusia berjalan lancar pada peringkat awal. Walau bagaimanapun, Jerman
kehilangan banyak nyawa tenteranya apabila perang melewati dua musim sejuk di Rusia.
Tempoh perang yang panjang ini menyebabkan tentem Jerman kehabisan peluru, minyak dan
makanan yang akhirnya melemahkan semangat tentcranya" Jeneral Jerman, Friedrich Von paulus
mengingkari perintah Hitler untuk meneruskan peperangan dan menyerah kalah kepada tentera
Rusia di Stalingrad pada bulan Januari 1943.
'A
KPM

\J



BRITAIN
BETGIUM
Calais
a
SETAI Lille
INGGERIS
Lokasi
Tentera Jerman
2
4 5
o Dieppe O Amiens

Le Havre PERAT.ICIS
(.)
a Rouen



I Paris
Sungai Seine
Pendaratan Tentera Bersekutu di Normandy
-r 'li" Pendaratan Tentera Uddra 2. Pantai 0maha (Tentera Amerika Syarikat)
1. Pantai Utah (Tentera Arnerika Syarikat)
3. Pantai Gold (Tentera British)
I KerrrrrnTentera Bersekutu 4. Pantai Juno (Tentera Kanada)
5. Pantai Sword (Tentera Brilish)
Peta pendaratan tentera Bersekutu di Normandy, Perancis.
Sumber'. Diubah suai daripada Joy Moreira, 2000. WorM in Transitton Perspective on Modern World Hisrory. Singapura: EPB '


Melalui operasi yang diberikan nama kod "D-Day", tentera Bersekutu berjaya mendarat
di Normandy, Perancis, pada Jun l9M.Tentera Bersekutu berjaya memperdayakan tentera Jerman
dengan menyebarkan maklumat yang meyakinkan tentera Jerman bahawa pendaratan tentera
Bersekutu akan berlaku di Calais, bukannya di Normandy.
Kejayaan tersebut meningkatkan semangat tentera Bersekutu dan menjadi titik tolak kepada
kejayaan membebaskan Perancis dan negara Eropah Barat daripada penaklukan Jerman.
Kejayaan operasi "D-Day" membolehkan tentera Bersekutu memasuki Jerman dari arah barat.
Pada masa yang sama, tentera Rusia menyerang Jerman dari bahagian timur. Kematian Hitler pada
bulanApril 1945 telah mengubah landskap perang di Eropah. Jerman kemudiannya menandatangani
perjanjian menyerah kalah, sekali gus menamatkan perang yang berlangsung selama enam tahun
di Eropah
;' 'o
821 I
Kejayaan dzrlam perang di Eropah membolehkan Secara berkumpulan, kaji peta pendaratan tentera
tentera Bersekutu memberikan perhatian Bersekutu di Normandy.
kepada peperangan di Asia Pasifik dalam usaha Bincangkan strategi yang membawa kejayaan
menghadapi kemaraan tentera Jepun. tentera Bersekutu di Normandy yang menjadi
titik tolak kepada kejayaan tentera Bersekutu.

.,,. Jelaskan ketokohan pemimPin
i' Kuasa Bersekutu dalam Perang
r
'-. -"- " Dunia Kedua tli Eropah.
6a
-)-
KPM

ffii Perang Dunia Kedua di Asia Pasitik

Perang Dunia Kedua di Asia Pasiflk (1941-1945) juga dikenali sebagai perang pasiflk. pertempuran
ini berlaku di Lautan Pasiflk, Tanah Besar Asia dan Kepulauan Asia Tenggara. perang pasiflk
berpunca daripada kemunculan Jepun sebagai kuasa tentera di Asia yang menjalankan imperialisme
di rantau Asia Pasifik.

Peluasan Kuasa Jepun
6a Pembaharuan Meiji telah membawa pemodenan sehingga Jepun muncul sebagai negara industri
dan memiliki kuasa ketenteraan yang setaraf dengan kuasa Barat. Demi memenuhi keperluan
ekonomi dan ketenteraan serta perkembangan politik dalam negara, Jepun melaksanakan dasar
peluasan kuasa.
miltil
f

Peluasan kuasa Jepun berkait dengan keperluan perindustrian, pengaruh golongan tentera
dan mewujudkan orde baharu Asia.


Keperluan Perindustrian

Pada akhir abad ke-19, Jepun sebagai sebuah kuasa industri berusaha mengurangkan
pergantungan kepada negara Barat untuk mendapatkan bahan mentah. Jepun
memerlukan r.vilayah yang dapat membekalkan bahan mentah dan menjadi kawasan
pasaran bagi mengembangkan lagi perindustrian.


Pengaruh Golongan Tentera

Pada abad ke-20, Jepun mempunyai angkatan tentera
paling moden di Asia. Jepun semakin agresif apabila
\ golongan tentera menguasai politik pada tahun 1932.
Goiongan tentera berpendapat bahawa masalah ekonomi
7 Jepun boleh diselesaikan menerusi penaklukan kawasan .* .* *
yang kaya dengan bahan menrah dan boleh menjadi
ka,uvasan pasaran. Pada Oktober 1941 ,Jeneral Hideki Tojo
menjadi Perdana Menteri Jepun dan mengheret Jepun
ke kancah peperangan.

Peluasan kuasa Jepun sehingga Perang
Dunia Kedua Orde Baharu Asia
1910 Jepun mcneuasli Korea.
Di bawah pengaruh tentera, dasar luar Jepun
1932 Jepun menduduki Manchuria. terarah kepada matlamat mengembangkan
t931 Jepun menduduki China I kuasa, mewujudkan kebebasan ekonomi dan
t94t Jepun menciuduki Indochina. menentang imperialisme Barat.
Jepun mewujudkan orde baharu di Asia
Timur yang merangkumi Jepun, Korea, China
dan Manchuria ke dalam satu blok ekonomi.
Orde tersebut kemudiannya dikembangkan
ke seluruh Asia.
6A

KPM

I I *(>


Setelah menguasai Korea, Manchuria dan China, Jepun $.)r<it h*hilnr bemaksud rancangan
menguasai kawasan strategik di Laut China Selatan Jepun untuk menyingkirkan kuasa
termasuk Pulau Hainan dan Indochina. imperialis Barat di Asia dan
Dasar peluasan kuasa Jepun telah mendapat reaksi menganjurkan perkongsian kuasa
daripada pihak Bersekutu. Amerika Syarikat, British serta kekayaan yang lebih adil
dalam kalangan negara di Asia.
dan Belanda mengenakan sekatan ekonomi untuk
menghalang Jepun daripada memperoleh bahan mentah 3ir'lriit:in <kticttll:-ti ialah tindakan
yang diperlukan untuk industri dan operasi perang. menghentikan perda-gangan serta
mernbekukall semua harta rnilik
Jepun di lvilayah yang dikuasai oleh
British. Anrerika Syarikat dan Belanda. C.)
Sebagai jalan keluar daripada sekatan ekonomi pihak
Bersekutu, Jepun merancang untuk menguasai wilayah
di selatan merangkumi Asia Tenggara yang kaya ,@
dengan bahan mentah seperti bijih timah, getah, bauksit
dan petroleum. I'akatan l'iga Negara
Pada tahun 1940. Jepun telah
Dari aspek ketenteraan, pakatan dalam Kuasa Paksi menanciatangani perjarrjian Pakatan
membolehkan kerajaan Jerman menghantar pakarnya Tiga Ncgara clencan Jernran tlatt
ke Jepun. Pakar ini dihantar untuk mengkaji serangan Itali ranc menjaclikan -lepun tcrikrt
terhadap wilayah selatan dan membantu perkembangan dengan Kuasa Paksi.
industri pembuatan kapal terbang Jepun.


Hirsrat Jepun membentuk pernerintahan baharu di Asia Pasiflk mencapai kemuncak apabila
nrndingan di Amerika Syarikat untuk menamatkan sekatan ekonomi terhadap Jepun menemui
llan buutr-r. Berikutan kegagalan rundingan tersebut, arahan serangan serentak terhadap Asia
-]
Pa.itik dikeluarkan oleh pemerintahan tentera Jepun pada Disember l94l .





.n!
,b,,


3
--t






I

% I W
t
%"
w

) , a
, a
a
MONGOTIA MANCHU



Peking

CHINA
g
6A o
Chungking




n
:
I uam
I
I
Saigon LAUIAN PASIFIK
I
t
I
* I t m
m t
i o
t s !
ru a ari , ,
\ Papua s
& *tr a *# Qb*d*
ts DO
Laut Coral
n
Cai
Townsville
AUSTRATIA

Bermula Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik

Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik bermula apabila Jepun menyerang Tanah Melayu dan pearl
Harbour, Harvaii, iaitu pangkalan tentera laut Amerika Syarikat di pasilik. Seransan tentera
Jepun terhadap Pearl Harbour bertujuan melumpuhkan armada laut Amerika Syarikat tli pasifik
yang boleh menjadi penghalang kepada peluasan kuasa Jepun di Asia pasifik.
Seterusnya, serangan dilakukan ke atas rvilayah jajahan Arnerika Syarikat. Britain dan
Belanda yang lain seperti Filipina, Hong Kong, Pulau Guant dan pulau Wake. Serangan tersebut
membawa penglibatan Amerika Syarikat dalam perans cli Asia pasifik apabila mengisytiharkan
perang terhadap Jepun. Dengan strategi yang berkesan dan pen-cuasaan seransan melalui
laut, darat dan udara, Jepun berjaya membentuk empayar yanu luas di Asia pasifik menjelang
Apr1l1942.

BA

KPM

*
I
u
I fl e ois. rct Pendaratan Jepun di Kelantan
, fl aois.teat
, B T Jepun menyerang Pearl Harbour
I $ ro ois. re+r Jepun mendarat di Pulau Guam
I
Ir I r lrr I to ois. teat Jepun menguasai Miri
f,l zz ois. te+t Pendaratan pertama Jepun di Filipina
I zl ois. re+r Pulau Wake jatuh selepas serangan kedua Jepun

I I zs ois. te+t Hong Kong menyerah kalah
E 2Jan.1942 Manila dikalahkan
:
a $l2Jan.1e42 Jepun menakluk Burma (^,
E I
-4-*.t }' o\ [Q telan.tg+2 Jepun menguasai Sandakan
1
t Pearl nrrlor, I O m ts r.o. tc+z Singapura dikalahkan
t
t l D'tct"b.Eqz Jepun mengebom Danivin
t Feb.$a2 Pertempuran di laut Jawa, Jepun mengalahkan
a fi27 tentera Bersekutu
I C fr zarca.n+z Jepun menyerang Jawa
t;
o
J
o PEIUI,IJUK
a
', Di bawah Kawalan Jepun Disember 1941
I Berdasarkan rnasa Tokyo sebagai Garisan Tarikh
- Antarabangsa. Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik
r r r r !i bawah Kawalan Jepun Jun 1 942
Serangan dan Pendaratan Jepun bermula dengan pendaratan tentera Jepun di Kota
-| Laluan Kapal Perang ke Pearl Harbour Bharu. Kelantan.
lll)
* Pertempuran Laut Masa Tokyo pada 8 Disember 1941
2:15 pagi Jepun mendarat di Pantai Kuala Pak
* Serangan Bom Udara Amat yang terletak di antara Pantai
Sabak-Pantai Badang, Kota Bharu.
Peta serangan tentera Jepun dalam Perang Dunia Kedua Kelantan.
di Asia Pasifik pada tahun 1941-1945. 3:25 pagi Jepun menyerang Pearl Harbour,
Swnber'. Diubah suai daripada Smithsonian, 2015. World War Hawaii.
II The Definitive Visual History. New York: DK Publishing.
4:00 pagi Jepun mendarat di Singgora,
Thailand.
Perang Dunia Kedua yang merangkumi Sumber: Ian Ward dan Ralph Modder, 1991 . Bartlefield
perang di Eropah dan di Asia Pasilik telah Guide to the Japanese Conquest of Malaya and Singapctre,
December 194 l-Februarv 1942. United Kinsdom:
mengorbankan hampir 75 juta nyawa
Ashgate Publishing.
manusia dan membawa kemusnahan
harta benda. Peperangan menyebabkan IFJM@
kematian, kesengsaraan, kelaparan, Larvati mana-mana muzium yang berdekatan
ketakutan. kezaliman dan kemiskinan. dengan tempat anda. Kumpulkan maklumat
Kita sewajarnya mengambil iktibar berkaitan dengan artifak, gambar dan maklumat
Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik.
daripada peristirva Perang Dunia Kedua rrT:**:i
untuk menghargai nikmat keamanan dan
belajar untuk hidup bersama-sama dalam Kirakan tempoh masa yang diambil oleh tentera
Jepun untuk membentuk empayar yang luas di Asia
keadaan aman dan harmoni.
Pasifik pada tahun 1942.
A

KPM

D) Faktor Kedatangan Jepun ke l{egara Kita

Serangan tentera Jepun bermula di Tanah Melayu pada 8 Disember 1941, manakala serangan
terhadap Sarawak dan Sabah bermula pada l6 Disember 1941.
Kedatangan Jepun ke negara kita bertujuan memenuhi keperluan ekonomi dan kepentingan
strategik ketenteraan akibat sekatan ekonomi yang dikenakan oleh pihak Bersekutu terhadap
Jepun. Dalam usaha menjayakan misi ini, Jepun menggunakan propaganda seperti penggunaan
slogan "Semangat Asia" dan "Asia untuk Orang Asia". Propaganda Jepun menanamkan semangat
antipenjajah Barat dan menonjolkan imej Jepun sebagai pembela negara Asia.
(Y)


Eksploitasi Sumber Bahan Mentah
\,EY.,Srr*l* uit Jepun ingin mengeksploitasi kekayaan bahan
a
mentah di negara kita untuk keperluan
perindustrian ekoran Pembaharuan Meiji dan
operasi ketenteraan Jepun. Tanah Melayu
merupakan pengeluar Lltama bijih timah dan
getah di dunia, selain menghasilkan emas, bijih
besi, arang batu dan bauksit.
Sasaran utama Jepun di Sararvak untuk
mendapatkan sumber minyak. terutama di Miri
dan Lutong.
Pendudukan Jepun terhadap negara kita
merupakan sebahagian daripada rancansan
menjayakan pembentukan kawasan Lingkungan
Sekemakmuran Asia Timur Raya untuk
Poster propaganda tentera Jepun tertera dalam tulisan rnengLrkuhkan ekonomi Jepun.
Jawi, "Ya Allah, terpeliharalah kami oleh tentera Jepun
daripada aniaya".
Sumber. Diubah suai daripada Bob Reece, 7998. Masa Jepun:
Sarawak UnderThe Japanese 1941-1945, Kuching: Sarawak
Literary Society.
-.*:-E Kepentingan Strategik Ketenteraan


Kedudukan strategik negara kita sesuai untuk
7T
ketenteraan Jepun. Di hujung Semenanjung
Glob memaparkan kawasan
Lingkungan Sekemakmuran Tanah Melayu terletak pangkalan tentera laut
Asia Timur Raya. British. iaitu Singapura. Penguasaan terhadap
pangkalan tentera laut tersebut penting untuk
membuka laluan penguasaan Jepun terhadap
;ilia tela-qa rninyak di Sumatera. Penguasaan
terhadap Pulau Borneo pula penting untuk
menjayakan operasi penaklukan tentera Jepun
t_ :
di Pulau Jar.va.
Tentera Jepun menggunakan strategi serangan
kilat, iaitu gerakan menyerang dengan kombinasi
angkatan tentera darat. udara dan laut untuk
[lenawan Tanah Melayu.
6A

KPM

Serangan Jepun terhadap Negara Kita

Serangan Jepun di Tanah Melalu ben.t.tui.r,ieng.rtt pendirratan serentak tentera Jepun di Pantai
Kuala Pak Amat, Pantai Sabak. Kota Bharu dr.in Thailind rSinsgora dan Patani) pada 8 Disember 1941.
Keseluruhan Tanah Melayu jatuh ke tansan tcrt-ra Jepun apabila Singapura berjaya ditawan pada
l5 Februari 1942.

\\ + Tentera Jepun mendarat di Kota
Bharu, Kelantan, kcmudian mara
Tentera Jepun yang mendarat I,L + ke selatan mengikut jalan darat
Slnqq 0ra
cii Thailand memasuki Kedah, (B Dis l 94 1) a Pata n i di negeri-negeri pantai timur.
berpecah kepada dua pasukan (B Dis\] 1{
Jitra
untuk mara ke selatan. Kota Bharu Kapal Repulse dan Prince
(12 Dis 1 a
. Alo r,Seta Dis. 1941) o.f Wales digerakkan untuk (.)
13 Dis:,1941
menyekat kemaraan Jepun
Satu pasukan ke Pulau Pinang
Pulau Pina tetapi ditenggelamkan oleh
dan meneruskan kemaraan (17 Drs. 194 tentera Jepun di perairan
I ooh
mclalui pesisiran pantai barat. (26 Drs 1941) Kuantan.
River
n.1942) v a Kuantan I
Sepasukan lagi mengikuti
(31 Dis. 1 941 )
jalan darat menuju bandar
Port Swetten la Lumour
utama di negeri-negeri pantai (10Jan.1942 a (1i Jan.19 42\ 6t&\,***l
barat. lVersino
(28 Jai.1942)
Arah kemaraan tentera
*Jepun IV uar Wji)
6Jan.19 42
-.-
Serangan tentera Jepun il?l,,A,?,ril?wli|, Batu Pahat
g! (21 Jan.1942)
ke atas Sarawak dan Sabah Kedudukan tentera
Y British Johor Bahru
bermula dengan pendaratan Kapal perang Jepun (31Ja n.1942) Singapura (15 Feb. 1942)
diMiri.
Sepasukan tentera Jepun mara menduduki Kuchin-e Peta kemaraan tentera Jepun menguasai Tanah
Melayu dan Singapura.
dan Sibu. Sepasukan lagi tentera Jepun mara ke Sabah
Sumber: Diubah suai daripada Ian Ward dan Ralph
mclalui Labuan clan menduduki bandar utama di Sabah. Modder, 1991. Battlefield Guide to the Japanese
Pendudukan Jepun di Sandakan melengkapkan kempen Conquest of Malaya and Singapore, December
194l-February 1942. United Kingdom: Ashgate
serangan tentera Jepun di Sabah. Publishing.
r{Ps 'i
sj'' Memahami Kronologi
Tentera Jepun berlepas dari " 'l,nd
Te Iuk Cam Ranh (Vietnam)
dan rnendarat di Miri. Berapa lamakah jangka masa yang
Labuan diambil oleh tentera Jepun untuk
(1 Jan. 1942 Sa n
a (1 9 Jan. 1 menguasai seluruh Tanah Melayu
(5 Jan. 1 942) dan Singapura'?
IAUT CHINA SELAIAN
SABAH
iri 1. Dengan menggunakan pelbagai
(16 Dis. 1941)
sumber, kurnpulkan maklumat
berkaitan den-ean serangan tentera
Kuchr nq SARAWAK Jepun dari aspek:
(24 Dis 1941 .
Sibu Strategi serangan
(27 Dis 1941) PETUNJUK . Peralatan perang
+
. Semangat tentera Jepun
Arah kemaraan tentera Jepun
2. Bentangkan dapatan anda
Pergerakan tentera Jepun di Sararvak dan Sabah di dalarn kelas.
sg
Kl)\l
- : -
:
- :
:
=-
- : - :
: -
-
-
- :
- :
-

ffiJ Dasar Pendudukan Jepun di llegara Kita

Setelah menduduki negara kita, Jepun memperkenalkan pemerintahan tentera. Dasar pemerintahan
tentera Jepun diterima daripada Panglima Agung Japanese Southern Army untuk dilaksanakan
di Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah. Dasar pendudukan Jepun di negara kita dapat difahami
melalui dasar pentadbiran, ekonomi dan sosial.

Pentadbiran
tY, $
Pentadbiran Tentera Jepun
Tentera Jepun memperkenalkan Pemerintahan Tentera Tanah Melayu. Pada peringkat awal, Tanah
Melayu digabungkan dengan Sumatera di bawah satu pentadbiran untuk membentuk Kawasan
Pertahanan Khas dan diletakkan di bawah pentadbiran pasukan tentera Jepun ke-25 yang berpusat
di Singapura.
Pada April 1944, Tanah Melayu dan Sumatera ditadbir secara berasingan kerana terdapat
perbezaan sistem politik dan ekonomi yang ketara di bawah pentadbiran British dan Belanda
sebelum perang. Sumatera kemudiannya diletakkan di bawah pentadbiran tentera Jepun ke-25 yang
berpusat di Bukit Tinggi, Sumatera. Tanah Melayu pula ditadbir oleh pasukan tentera Jepun ke-29
yang berpusat di Taiping, Perak.
Singapura yang dikenali sebagai Syonon-to (Pulau Cahaya Selatan) diasingkan pentadbirannya
dari Tanah Melayu yang dikenali sebagai Malai Bctru (Melayu Baru). Negeri Melayu, iaitu Perlis,
Kedah, Kelantan dan Terengganu dipindahkan di bawah pentadbiran kerajaan Thailand.
Sarawak, Sabah dan Brunei pula digabungkan menjadi satu unit pentadbiran yang dikenali
sebagai Kita Boruneo dan diketuai oleh Gabenor Jeneral serta diletakkan di bawah pasukan tentera
Jepun ke-37 yang berpusat di Kuching.
7



,:.
,* 1* :
:.'
\f} 7
t.*
ffi
t&'



I
,t
I
,
I
Kempeitai
Pasukan polis tentera yang clitubuhkan untuk Pembentukan pentadbiran tentera Jepun di Borneo Utara
menjaga kepentingan pentadbiran tentera pada Ogos 1942.
Jepun. Pasukan ini bertindak sanas dan kejant. Sumber'. Bob Reece, 1998. Masa Jepun: Sarawak Under The Japanese
menycksa dan membunuh sesiapa vane I 94 I-I 945. Kuching: Sarawak Literzry Society.
disyaki sebagai antipentadbiran tentera Jepun.

lA

KPM

Dasar terhadap Raia-raia Melayu
Pentadbiran tentera Jepun mengiktiraf kedudukan Raja-raja Melayu sebagai ketua dalam hal ehwal
agama lslam dan adat Melayu serta diberikan bavaran pencen seperti sebelum perang. Kedudukan
baginda sebagai sultan di negeri masin-s-masing diletakkan di bawah pengawasan Gabenor
Jepun. Pengiktirafan tersebut dibuat semasa persidan-ean Raja-raja Tanah Melayu dan Sumatera
di Singapura pada bulan Januari L943 .


Dasar terhadap Kepimpinan Tempatan * t
Pentadbiran tentera Jepun memberikan peluang
kenaikan pangkat kepada pemimpin tempatan !l
yang berpendidikan dan berpengalaman ke jawatan (.)
yang lebih tinggi. Langkah tersebut bagi mengatasi ,tr,t, -:: t!
masalah kekurangan pegawai dan mendapatkan JT
sokongan penduduk. Pentadbiran tentera Jepun
menubuhkan Institut Latihan Pemimpin-pemimpin ffi;betatin Koa Kunrenjo. Lulusan institut latihan ini
i$diberikan jawatan dalam pentadbiran kerajaan. Koa
Muda atau Koa Kunrenjo untuk melatih dan
,SlKunrenjo ditubuhkan di Singapura, Melaka dan
menanamkan semangat memperjuangkan cita-cita $Pulau Pinang.
politik Jepun dalam kalangan penduduk tempatan. :W:Sumber: Ramlah Adam, 2001 . Sejarah Tingkatan.l. Kuala
iffi,I-umpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.


I
Akibat kemelesetan ekonomi, pentadbiran tentera Jepun melaksanakan sistem ekonomi
kawalan. Rancangan Pengeluaran Lima Tahun dan Jawatankuasa Penyelidikan Bahan
diperkenalkan untuk mengawal selia pelupusan barangan dan membuat penyelidikan kegunaan
baharu bagi sumher tempatan.
Rancangan Perindustrian Lima Tahun diperkenalkan untuk membangunkan industri
tempatan dan memastikan penggunaan optimum daripada peralatan dan kemudahan sedia ada.
Mata rvang Jepun dicetak menggantikan mata wang yang digunakan oleh British.













Apakah kesan penggunaan mata
rvang Jepun yang dikenali sebagai
"wang pokok pisang"?

Mata wang Jepun yang dikenali sebagai "wang pokok pisang". Mata
wang Jepun dicetak tanpa kawalan menyebabkan berlaku inflasi kerana
terlalu banyak wang tetapi kekurangan barangan di pasaran.
Sumber: Ramlah Adam, 2007. Sejarah Tingkatan 3. Kuala Lumpur: Dewan
Bahasa dan Pustaka-
?A

KPM

,@ Pendtdikan

Pendidikan menekankan semangat Jepun bertindak menutup sekolah Inggeris
Jepun (Nippon Seishin). menghormati dan Cina. Terdapat bangunan sekolah tersebut
kebudayaan dan Maharaja Jepun digunakan untuk keperluan pentadbiran tentera
(Tenno Heika). Jepun. Sistem persekolahan Jepun diperkenalkan
a Pengajaran bahasa Jepun (Nippon Go) untuk membentuk semangat persaudaraan sejagat
(Y' dijalankan secara meluas untuk menjadikan (Hakko lchiu), mencapai teknologi industri,
balrasa Jepun sebagai Lin54uu .franc'ct meningkatkan disiplin dan menerapkan nilai
dalam Lingkungan Sekemakmuran Asia
Timur Raya. Jepun. Tentera Jepun berusaha untuk memupuk
Sekolah bermula dengan perhirnpunan nasionalisme Asia, menghapuskan pengaruh
pagi menghadap arah negara Jepun Barat dan menanam kesetiaan kepada Jepun
dan menyanyikan lagu kebangsaan bidang Pendidikan
Jepun (Kimigayo). ::::,:i F4W
Pentadbiran tentera Jepun secara halus
memanipulasi pegalvai agama untuk $ikap Jepun terftadap Aqaraa
tujuan propaganda Jepun.
Pegawai agama diminta rnenyampaikan Bagi membendung kegiatan penentangan
hal yang diputuskan oleh tentera Jepun terhadap pendudukan Jepun, tentera Jepun
dalam kelas agama di masjid dan surau. menghormati agama Islam dan adat Melayu serta
Masjid digunakan untuk menyampaikan tidak campur tangan dalam adat resam tempatan.
titah sultan bagi menyokong dasar Jepun Kelas pengajian al-Quran dan sekolah agama
sepefii menambah pengeluaran makanan juga diteruskan semula. Majlis Agama Negeri
dan tidak menyebar khabar angin.
dibentuk dan persidangan agama Islam diadakan
di Singapura dan Kuala Kangsar.
ffi6ry@

fiatu*n *iaer Pemqhasi*i!fi fuTakan*n
Pentadbiran tentera Jepun memperkenalkan Ordinan
Karvalan Barangan dan Bahan Penting untuk
mengar,val bekalan barangan akibat kekurangan
makanan. Catuan makanan dikuatkuasakan untuk
mengarval penjualan barangan keperluan asas
seperti beras. garam dan gula. Pentadbiran tentera
Jepun juga menggalakkan penduduk menanam
Kad catuan makanan dikeluarkan olch Pejabat bahan makanan sendiri melalui kempen "Tambah
Kaw'alan Makanan untuk merckodkan tarikh,
jenis dan kr-rantiti barang yang diperoleh penduduk. Lebih Banyak Makanan" untuk mencukupkan
'littg,futtatt
Suntbt'r: Rantlah Aclirrn. )001 . Se.juralr -1. makanan dalam negeri.
Kuala Lunrpur: Dervan Bahasa dan PLrstaka. Keperitan hidup menjadikan penduduk negara
kita lebih kreatif dalam kehidupan. Mereka
berdikari dan menghasilkan ciptaan baharu
berasaskan bahan tempatan untuk kelangsungan
menghasilkan tem'e o*o'oi:X
Ti-:::".



WA
KPM

Layanan terhadap Fenduduk Kekejarnan tentera Jepun terhadap
masr arakat arvam digarnbarkan dalant novel
Pentadbiran tentera Jepun memberikirtt Iar atlan .\r'arlrr tli-hu.jortg Pedcmg. Novel tersebut
be rbeza-beza rne n g i kut kau m berdasarkan kc-pc- n t i n c rl tt berdasarkan kisah sebenar pemuda Melayu
tcutera Jepun. Tentera Jcpun memberikan Iaratlat.t van-s ditangkap dan diseksa oleh Kempeitai
baik kepada orang Melayu serta peribumi lain 1an-u kerana difitnah terlibat dalarn gerakan
bekerjasama dengan Jepun. Tentera Jepun bertindak menentang Jepun. Beliau terselamat apabila
sedemikian untuk mendapatkan sokon-9an masvarakat tentera Jepun menyerah kalah. Kempeitai
peribumi bagi mel icinkan pemerintahan. Jepun kernudiannya dihukum gantung oleh
Selain itu, tentera Jepun membantu orang India tentera British.
menubuhkan Tentera Kebangsaan India di Tanah
Melayu dan Borneo Utara di bar'vah pimpinan Subhas
t
Chandra Bose. Orang India cligalakkan mcnyertainya C.)
tuntuk kemerdekaan negara India. Layartan sedemikian
bertujuau mendapatkan kerjasama orang lndia dalam
rancangan tentera Jepun menguasai negara India. I
$
Ba-ei oran-q Cina pula, tentera Jepun memberikan
layanan kejam kepada mereka lanjutan permusuhan ri,'
daripada Peran-q China-Jepun. Orang Cina juga
dipaksa membayar sejumlah r.vang sebagai hukuman
pcnentangan mereka terhadap Jepun semasa Perang
,_ t:
China-Jepun.
Masyarakat berbilang kaum di ncgara kita
mengalami kesengsaraan dan pengalaman pahit akibat
kekejan'ran tentera Jepun. Kaum Cina mengalami
kesengsaraan lcbih teruk berbanding dengan bangsa Novel iVlrrrla di-httjottg Pcdong karya
\lclavu. Inclia serta peribumi di Sararvak dan Sabah. Ahrnarl Muratl Na.arttdditt.
I-andasan Kereta Api Maut adalah antara bukti
kekejaman pcntadbiran tentera Jcpun. Terdapat orang
\I.-layLr. Cina dan India yang dipaksa rr-renjadi buruh
rrer.nbina landasan kereta api. Dalam pembinaan
landasan kereta api tersebut. ramai yang terkorban
akibat kerja berat. kekurangan makanan dan
r.rL-rat-r.rbatan. pelbagai jenis penyakit serta suasana
l.uruk di tempat kerja.
-**qBryW

Dasar pendudukan Jepun meninggalkan pelbagai T
kesan kcsengsaraan dan penderitaan kepada rakyat. I
Pen-ualaman tersebut membentuk jiwa masyarakat
tentang kepentingan ketahanan fizikal dan mental
semasa menghadapi cabaran hidup. Penduduk Landasan Kereta Api Maut dibina sejauh
415 kilometer dari Thailand ke Burma
memperoleh keberanian, kepercayaan diri, semangat (Myanmar) melalui hutan tebal tropika dan
spiritual dan mental yang kuat bagi menghadapi pergunungan. Tenaga kerja terdiri daripada
kekejaman pentadbiran tentera Jepun. Keadaan 200 ribu buruh paksa (romusha) dari negara
Asia Tenggara dan 60 ribu tawanan perang
ini seterusnya tnencetuskan penentangan rakyat pihak Bersekutu.
dalam pelbagai bentuk terhadap pendudukan Jepun Sumber: Ramlah Adam, 2C07 . Sejarah Tingkatan 3.
di negala kita. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.


KPM

#: Periuangan Rakyat Menentang Pendudukan Jepun

Dua batalion Rejimen Askar Melayu terlibat dalam usaha mempertahankan tanah air ketika
serangan tentera Jepun. Pemerintahan tentera Jepun yang kejam dan kesengsaraan hidup yang
dihadapi oleh rakyat kemudiannya telah mencetuskan penentangan terhadap pendudukan Jepun.


,@ Rejimen Askar Melayu Benteng
Pertahanan Tanah Air

cY)
Batalion Kedua Rejimen Askar Melayu bersama-sama
dengan pasukan tentera British terlibat menentan-q
pendaratan tentera Jepun di Kelantan.
Penglibatan Rejimen Askar Melay,u dalam
Leftenan Adnan Saidi pertempuran menentang tentera Jepun di Singapura
memperlihatkan semangat juang yang ting-si. Leftenan
Pertempuran di Bukit Candu, Singapura
Jeneral A.E. Percival. Panglima Pemerinrah Tentera
merupakan pertempuran scngit ang
l
rnenjulang nama Rejimen Askar Melayu British di Tanah Melal,u menyifatkan semanrar juan-e
dan menampilkan keberanian Askar ini sebagai contoh keteguhan dan ketahanan \ ang
Melayu seperti Leftenan Adnan Saidi. menjadi suatu tradisi yang masyhur dan inspirasi
kepada generasi akan datan_e.
Seman-eat keberanian dan kepenr iraan askar
Melayu yang sanggup berjuang sehin-c-sa hujung
nyawa rvajar dikenang dan memberikan iktibar tentang
kepentingan sikap sedia berkorban untuk tanah air.

(#wffi



Letienan lbrahim Alla Ditta MC
1-t i ' r .'
Leftenan lbrahirn AIla Ditta MC
menyelamatkan hantpir 2000 orang
("
tentera Bersekutu yang terperangkap
di kar,vasan pantai Johor menyebabkan
beliau dianugerahi pingat Military Cross.




-,: "i
.t!1.
"t :'i o
{
I
,
e I Anggota Rejimen Askar Melayu gigih menjalani latihan.
Koperal Yaakob Bidin Strnber: Mohd Azzam Mohd Hanil Ghows. 2006. The Malayan
-
Enterqetu'.t R(\'i\ite(l 1918-1960. Kuala Lumpur: AMR Holding Sdn. Bhd.
Koperal Yaakob Bidin dianugerahi
pingat Military Medal atas seman-gat
keberaniannya dalam pertempuran
di Pasir Panjang.
BA

KPM

3f

Penentangan MPAJA * 't,
... &
Layanan kejam tentera Jepun menyebabkan terdapat
sebahagian orang Cina mencari perlindungan di barvah
Parti Komunis Malaya (PKM) bagi mengelakkan
mereka diseksa dan dibunuh. PKM kemudiannya
Bendera Rejimen Pertama MPAJA yang
menubuhkan pasukan gerila untuk menentang Jepun. berpusat di Selangor.
Malayan People's Anti-Japanese Army (MPAJA) Sumber: Mohd Azzam Mohd Hanif Ghows,
ditubuhkan selepas PKM bersetuju mervujudkan 2006. The Malayan Emergency Revisited
pasukan sukarela yang dilatih oleh British dalam 1948-1960. Kuala Lumpur: AMR Holding
-
Sdn. Bhd.
kegiatan penentangan terhadap tentera Jepun.
Seramai 16-5 orang anggota PKM diberikan latihan Kerjasama MPAJA dan C.)
di Sekolah Latihan Khas di Singapura untuk Force 136
menjalankan kerja sabotaj dan perang gerila terhadap
Jepun. Mereka dihantar ke Tanah Melayu untuk Pada bulan Disember 1943. MPAJA
membentuk pasukan gerila yang menjadi asas dan Force 136 yang mewakili tentera
British telah mengadakan perjanjian
pembentukan lapan rejimen MPAJA.
kerjasama untuk melawan tentera
Jepun. Dalam kerjasama ini, MPAJA
mernperoleh bantuan seperti senjata.
"+' ketenteraan daripada tentera British.
U
ubat-ubatan. kewangan dan latihan
D s
Kerjasama Parti Kuomintang
dan MPAJA
E Terdapat gerila Cina yang dikuasai oleh

nasionalis daripada Parti Kuomintang
E E (KMT) menentang tentera Jepun
di utara Tanah Melayu, terutamanya
E di Hulu Perak dan Kelantan. Mereka
0
telah menubuhkan Overseas Chinese
Anti-Japanese Army (OCAJA) yang
E lbu pejabat MPAJA E dikenali sebagai Tentera Bintan-s Satu.
Petu nj u k
Gerila KMT bersetu.ju bekerjasamii

tentera Jepun.
Rejimen MPAJA dengan MPAJA atau PKM menentan-q
-Ianah
LL,kr.i lrpan rc'jimen MPAJA yaug berttperasi di Melay'u.
\:rr,/r(,: l)iubiih sLni daripada Cheah Bun Kheng. 2()17. Rcl Stur (her \
\/,ir,r',,r. fir'rr.slrtil((' uilLl SoLial (-tnt.flitl DLtrittg Lttul Alter tlte .ltqtunett F*fd,tE
( ), , 1tl)Liri()t!. 1911 1916. Edisi keenrpat. Singaptrra: NLJS.
N{alayan People's Anti-Japanese Army (MPAJA) ffiE.t
merupakan gerakan anti-Jepun yang terbesar di Tanah Lim Bo Seng
Melayu. Gerakan anti-Jepun yang sernakin meningkat
mendorong pentadbiran tentera Jepun menggunakan
Lim Bo Seng, pemimpin gerila KMT.
pasukan tentera atau polis yang dianggotai oleh orang
Sumber: Wan Hashim Haji Wan Teh, 1984.
Mclayu untuk menentan-c MPAJA. Tindakan tenteraJepun Pejuang Gerila Force 1J6. Kuala Lumpur:
tclah menimbulkan ketegangan kaum kemudiannya. Penerbitan Adabi.
BA

KPM

il




Force 136 Ulu Perak-Askar Melayu Setia
.
British menubuhkan South East Asia Anggota Force 136 berjaya mendarat
Command (SEAC) yang berpusat . di Hulu Perak.
di Colombo, Sri Lanka dan membentuk Dengan bantuan Pegar,vai Daerah Gerik,
unit khas yang dikenali sebagai Force Kapten Mohd Salleh Hj. Sulaiman, Askar
136 pada tahun 1943. Melayu Setia ditubuhkan.
Anggota Force 136 telah mendapat
latihan di India dan Sri Lanka. Mereka
(n kemudian dihantar ke Tanah Melayu il
rnelalui kapal selam atau diturunkan
rnelalui payung terjun dari kapal terbang
bertujuan mendapatkan sokongan orang
Melayu serta menubuhkan pasukan grril;:
anti-Jepun. Anggota terarval Force 136
Tanah Melayu antaranya termasuklah
Mejar Tengku Mahmood Mahyiddeen,
Leftenan Tunku Yusuf Tunku Yaakub.
Kapten Ibrahim Ismail dan Leftenan
Tengku Osman Tengku Mohd Jirva.
w@ ..*,"M*



t I


PerbiLrisan Askar Nlelayu Setia di Kuala Kangsar. trIarkas
Force 136 terletak di Istana Kuning Bukit Ch;indan.
Kuala Kangsar', Perak.





-...ii




d,ff.; ,
Kapal selam Belanda yang membawa anggota ,&
Porce 136 dalam operasi rahsia dari Sri Lanka
ke Tanah Melayu. fs
Sumber: Mohd Azzam Mohd Hanif Chows, 2006.
The Malayan Emergency Revisited 1948-1960. Kuala Tengku Mahmood Mahyiddeen
Lumpur: AMR Holding Sdn. Bhd.
. Pemimpin pasukan Melayu Force 136.
(> { ii.riE;; bermaksud peran-u vang . Menerima jolokan "Harimau Malaya" kerana
mengelolakan siaran radio dari India yang
dilakukan secara bersentbunyi dan
dalarn kumpr-rlan yang kecil. diberikan nama Suara Harimau Malaya.
. Menyeru orang Melayu supaya menentang
Eil+TE tentera Jepun dan tali barutnya.
ffir? Force 136 Sumber'. Mohd Zamberi Abdul Malek, 2009. Harimau Malaya:
hTi#,tr Biografi Tengku Mahmood Mahyiddeen. Bangi: Penerbit
Univeniti Kebargsaan Malaysia.
JA

KPM

I Kedah

Force 136 Pahang-Wataniah Pahang Force 136 Kedah-Gerila Melayu
. Anggota Force 136 berjaya mendarat . Anggota Force 136 berjaya mendarat
di Raub, Pahang. di Kampung Kuala Janing, Kedah.
. Dengan bantuan Penolong Pegawai
. Dengan bantuan Pegarvai Daerah Kedah
Daerah Raub, Yeop Mahidin, gerila dan Tunku Abdul Rahman. gerila Melayu
Wataniah Pahang ditubuhkan.
Kedah dibentuk.

"''" ''""'""'l'""

Januari Februari 1945
C.)
I
















Pasukari Wataniah Pahang beisama-sama dengan Gclila Melayu Kcdah bersama-sama detrgan Pegarrrii
Pemerintah Kehormat, iaitu Baginda Sultan Pahang, Perhubungan Kumpulan. Mejar Hasler.
Sultan Abu Bakar. Berdiri tiga dari kanan ialah
Kapten Abdut Razak Hussein.
Sumber: WanHashimHajiWanTeh, lgS4.PejuangGerilaForce 136.Kuala Lumpur: PenerbitanAdabi


Force 136 dan pertubr-rhan gerila Melayu bekerjasama
untuk mene ntang Jepun dengan menjalankan aktiviti rahsia
di Tanah Melayu. Antaranya termasuklah mengumpulkan
makhlmat. melakukan sabotaj. menyebarkan propaganda
ii,*4 dan membuat persiapan untuk British melancarkan Operasi
Zippet, iaitu serangan secara besar-besaran menawan
Tanah Melayr-r semula pada tahun 1945.

Yeop Mahidin Mohamed Shariff
. Pemimpin Wataniah Pahang.
. Memohon perkenan Sultan Pahang, Sultan Abu Bakar sebagai
Pemerintah Kehormat.
. Mengetuai operasi sekitar Kuala Lipis dan Raub sehingga bahagian
tengah Temerloh.
Surnher: Wan Hashim Haji Wan Teh. 1984. Peiuung Gerila Force /J6. Kuala Lumpur:
Penerbitan Adabi.

A


KPM

Penentangan lndividu


Kegiatan anti-Jepun turut digerakkan secara individu seperti
penentangan Gurchan Singh dan Sybil Kathigasu.
Gurchan Singh
qm
Gurchan Singh menggerakkan penentangan terhadap
* 'r'
pendudukan tentera Jepun den-qan cara menyebarkan risalah
(Y) dan propaganda menggunakan nama samaran "Lion of Malaya". r1ffi4.
Risalah penentangan yang dihasilkan oleh Gurchan Singh
diedarkan secara teratur dan berkesan untuk memberitahu
penduduk tentang fakta sebenar perang dan pendudukan
tentera Jepun.
Beliau berjaya menghadiri sidang akhbar tentera Jepun
dengan menyamar sebagai wartawan dan mendalan_ei sabotaj Gurchan Singh, anggota polis
terhadap landasan kereta api yang menjejaskan pengangkutan sebelum pendudukan Jepun.
Sumber: Gurchan Singh, 1982. Singa:
tentera Jepun. Beliau ditangkap oleh Kempeitai setelah
The Lion of Malaya: Being the Memoirs
dikhianati, namun berjaya melarikan diri ke Burma sehingga ofGurchan Singr. Petaling Jaya: Eastview
perang tamat. Productions.




Sybil Kathigasu
Sybil Medan Daly atau lebih dikcnali seba-eai Sybil Kathigasu.
jururawat yang terkenal dengan keberanian dan kecekalan
membantu man-qsa perang dan gerila anti-Jepun di perak.
.rtr Sybil dan suaminya Dr. Abdon Clement Kathi-uasu
mengendalikan sebuah klinik di Ipoh sebelum perang sehingga
kedatangan Jepun. Semasa pendudukan Jepun, pasanean ini
memberikan bantuan ubat-ubatan dan perkhidmatan perubatan
kepada gerila anti-Jepun.
Sybil juga mcnyembunyikan radio dan berkongsi maklumar
yang diperoleh daripada siaran radio British dengan
Sybil Kathigasu -eerila
anti-Jepun. Sybil dan suaminya ditan-qkap oleh tentera Jepun
apabila kegiatan mereka terbongkar. Semasa berada ili dalam
tahanan. penyeksaan demi penyeksaan clilakukan oleh tentera
Jepun sehingga menyebabkan kematian suaminya. Setelah
Ir
'l tentera Jepun menyerah kalah, Sybil dibebaskan dan diterbangkan
ke Britain untuk menerima rar,vatan perubatan.
\
Sybil Kathigasu dianugerahi Pingat King George di Istana
t BLrckingham oleh Raja George VI kerana keberaniannya semasa
pendudukan Jepun dan merupakan rvanita dari Tanah Melayu
yan-g menerima anugerah tersebut.


Memoir Sy
SLrnrber: Slbil Kathigasu. 1959. No Dr,ut ,,i \/, ii r
L(lndr,t): TIre Hrrrhort'rrch Puhliihirrr C,,. Lr,l
BA

KPM

Gerakan Anti-Jepun di Sarawak dan Sabah ,@

0perasi Semut Kawasan Operasi Semut
Semut I: sekitar lembah
Operasi Semut ialah siri operasi peninjauan r ang dilakukan oleh Bario hingga ke Belait
Unit Khas Z Australia sebagai sebahagian daripadir kempen tentera dan Trusan.
Bersekutu menentang Jepun di Sararvak. Operasi tersebut dilaksanakart Semut II: sekitar lembangan
oleh Jabatan Peninjauan Perkhidmatan Australia atau Australian Sungai Baram, Tutong, Marudi
Services Reconnaissance Department (SRD) untuk men-uumpuikan dan Brunei.
risikan dan melatih orang tempatan melancarkan perang gerila Semut III: seluruh lembangan IE
D
Sungai Rajang.
melawan Jepun. Etr
Pada bulan Mei 1945, anggota SRD mendarat di kar.vasan tengah Semut IV: Bintulu dan
dan timur laut Sarawak untuk mengatur penentangan terhadap tentera Mukah. C.,
Jepun dan membuat persediaan bagi pendaratan pasukan Bersekutu. Srunber: Bob Reece. 1998. Masu
J eptrn: Surowuk Under T-he
Anggota ini terdiri daripada tentera Australia, British dan New Zealand- Japanese 1941 1945. Kuching:
Sarawak Literary Society.
Rekrut tempatan yang dikenali sebagai gerila Semut antaranya
cliambil daripada orang Kayan, Kenyah. Kelabit dan Murut. Orang Iban Jesselton kini dikenaii
clari Rajang kemudiannya menyertai perjuangan dalam SRD. Kepakaran sebagai Kota Kinabalu
gerila Semut penting dalam usaha merancang taktikal perang gerila
menentang tentera Jepun kerana sebagai pendLrduk tempatan. mereka
n-rengetahui selok-belok bumi Sararvak.
Pemberontakan Jesselton
Pemberontakan Jesselton juga dikenali sebagai pemberontakan Drtuble
Tetih. iaitu penentangan terhadap pendudukan tentera Jepun di Sabah
l ang diketuai oleh Albert Kwok.
Pada bulan Oktober 1943, kumpulan Albert Krvok yan-e dikenali
sebagai gerila Kinabalu telah melancarkan serangan terhadap pejabat
pentadbiran, balai polis dan kemudahan Tentera Diraja Jepun serta
Albert Krvok
n-iembunuh tentera Jepun di Jesselton, Kota Belud, Menggatal dan
Tuaran. Tentera Jepun kemudiannya melancarkan serangan balas
dengan pantas dan kejam. Perkarnpungan di pesisiran pantai diserang
dan dibom. Beratus-ratus orang disoal siasat dan diseksa sehing-ua
rnati dalam usaha mencari pemimpin dan anggota pemberontak.
Pada bulan Disember 1943, Albert Krvok menyerah diri dengan
harapan dapat menamatkan serangan balas tentera Jepun terhadap orang
a\\'am. Beliau bersama-sama dengan 17-5 orang lain kemudiannya
dihukum bunuh di Petagas, manakala 131 orang lagi dipenjarakan di Labuan.
Selain itu, terdapat pasukan gerila anti-Jepun yang dipimpin oleh
Datu Mustapha Datu Harun. Datu N'lustapha Datu Harun



Perjuangan rakyat menentang pendudukan Jepun merupakan tindak balas terhadap kekejaman
clan kesengsaraan yang dihadapi di barvah pentadbiran tentera Jepun. Penentangan terhadap
pendudukan Jepun melibatkan semua kaum di negara kita melalui pelbagai or-eanisasi termasuk
orang perseorangan. Kepentingan menentang pencerobohan kuasa asing membau'a kerjasama
I
dalam gerakan anti-Jepun vang melewati batas bangsa dan ideologi politik.
,A


KPM

;}€?r?eBsEI
ffi Perkembangan Gerakan Nasionalisme
Asia ':
Tempatan dan Pendudukan Jepun
Pendudukan Jepun meninggalkan kesan yang besarterhadap
kehidupan masyarakat di negara kita. Dasar pemerintahan
Jepun membawa perkembangan nasionalisme dalam
kalangan penduduk tempatan.

(v) Perkembangan Semangat Antipeniaiah
,l{,lFALLlt, 7 t\,t$ .E.It st;tiDtrt
Pendudukan Jepun cli Tanah Melayu berlaku ketika
ebyqeoq bibit-bibir kesedaran nasionalisme mula berkernbang
t&**-.......
28 sebelum Perang Dunia Kedua. Slogan "Asia untr.rk Asia"
mk&F,& "Linekungau
SEN dan konsep Sekemakmuran Asia Tintur
Raya" nrenekankan kebebasan nesilra Asia. menentllkan
kemajuan clan nteningkatkan persaudaraan seja-eat. Konsep
Akhbar Semangat Asia diterbitkan oleh
Jepun untuk menyebarkan semangat ini selari clcngan pcrjuangan sebahagian daripada golongan
antipenjajah Barat. nasionalis cli Tanah Mela1,u. tcrlltalna Kesatuan Melayu
Sumber: Arkib Negara Malaysia. Muda (KN4N{).
KMM bcker-jasama clenq:rn Jepun dan berharap
Jepun dapat mentberikan kenterdckaan kepacla Tanah
Melayu. Ke.jayaan tel.rtera Jepun mengalahkan British
menyedarkan oran-s tcmpatan bahar,va orang Asia .iusa
d""\ mampu mengalahkan orans Eropah yang dianggap
kuasa besar.
r'-ii-r'e; {r:rrri atau Pembela Tanah Air
(PETA) ialah pasukarl tentera sukarela Perjuangan Menuntut Kemerdekaan dalam
yang ditubuhkan untuk mernbantu Kalangan Orang Melayu
Jepun mempertahankan Tanah Melayu.
lbrahim Haji Yaakob mcngetuai Gevlr
Lanekah arval tentera Jepun ntembangkitkan nasionalisnte
Grur sebagai Lefienan Kolclnel.
dalam kalangan oran-r Melayu adalah dengan membebaskan
ahli KMM yung dipenjarakan oleh British. Pentaclbiran
{i:..* *,i ialah pasukan yang
tcntera Jepun rnembcrikan ruanr kepada kesiatan politik
membantu perlahanan pesisiran pantai
KMM kerana merlerlukan sokongan nrasyarakat tempatan.
dan rnenja-ea ketenteraman awzlm.
Onan Haji Siraj mengctuai Givu Ttri Narnun begitLr. pada bLrlan Jun 1942. tentera .lepun
seba-eai Leftenan Kolonel. membubarkan KMM kertrna tindakan pemirnpinnya
Stntber: Ramlali Atlam. 2009. Gerukun menLlrltuf kemerclekaan daripada Jepun. Perlirnpin KMM
Rtlikttlisnte di Moluysia. Kuala Lumpur: sedar haharva .IcpLrn ticiak akan memberikan kernerdckaan
Dervan Bahast dan Pustaka.
kepada Tanah Melayu. rvalaupun KMM telah membantu
tentcra Jepun clalarr peperangan dcngan British.
Perjr.rangan menclapatkarr kernerclekaran diteruskan
clengan taktik dan stratcrri baharu. Anggotn KMM dalarn
or_t,anisasi ketentcraan lang clitubuhkan oleh tcntera Jepun
{51,;s q',:rr'g; dan i-j1".,'lr }:;t nrcn\ertai gerakan bari'alr tanah
menentang Jepun tetapi pa.la lnasa yang santa bekc.r.iasama
"
clengan pentaclbiriLn tc.lttc-ri-r Jepun.

BE

KPM

Menjelang bulan Jun l9.l-5. tent.'r'r .lc;,. .,,t .itlli.tkin tc-rtekan dengan serangan pihak
-.
Bcrsekutu berusaha rnemettangi hati gtl[]llj.r:. ir.L'. 'rl.til' \lelur Lr.
Dengan sokongan tentera Jepun. Dr B.r :'h.rtlLtrlriin rrl-Helmi, Ibrahim Haji Yaakob,
Onan Haji Siraj dan bckas pemin-rpin K\l\l r.tng i.rn rtlerttLbLthkau Kesatuan Rakyat Indonesia
Serncnanjung (KRIS). Jepun merestui matiatttat KRIS tilttrtk t.tt.-t.tcilpai kemerdekaan Tanah Melayu
bcrsamit-sama dengan Indonesia melalr-ri selllan{ltl ".\:iu ulltLrk .\sia".
Namun bcgitu, Jepun menraklumkan kepada KRIS bahau a raltcangan untuk Tanah Melayu
mcrdeka bersama-sama dengan Indonesia tidak dapat clilaksanakan keratra tentera Jepun menyeralt
kalah pada l5 Ogos 194-5 berikutan pengebonran bartdar Hiroshin-ra dan Nagasaki.
Walaupun perjuangan menuntut kemerdekaatl tidak berjaya semasa penduclukan Jepun'
perjuangan bagi mencapai matlamat KRIS diteruskan selepas pendudukan Jepun melalui penubuhan
Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM), iaitu parti politik pertama ditubuhkan selepas zaman
C.)
pendudukan Jepun.

Kesedaran Politik di Sarawak dan Sabah


Kegiatan penduduk di Sarawak dikawal melalui persatuan
yang ditaja oleh tentera Jepun. Contohnya, persatuan
Cina digabungkan menjadi Kakeo Kakokui. Berikutan Pemimpin tempatan dilantik menjadi
kekurangan pegawai Jepun, orang Melayu dan Iban Pegawai Daerah pada zaman pendudukan
diberikan jawatan dan kuasa yang lebih tinggi sebagai Jepun di Sarawak.
pegawai daerah yang sebelumnya hanya disandang oleh
pegawai British. Pegawai Daerah Kawasan
Menjawat jawatan tinggi turut memberikan Abang Haji Openg Kuching
kesedaran dan keyakinan kepada pegawai tempatan Empenit Adam Sinranggang
untuk menjalankan tugas penting. Contohnya, kesedaran Satem Larvas
politik melalui pengalaman semasa pendudukan Jepun Sunher: Sanib Said.20 I 5 . PoLitik Meluru di Surawak
menjadikan peribumi Sarawak lebih yakin untuk 1946-1966 Bersuru ke Mart'u Kansa. Kuching:
berkerajaan sendiri selepas Perang Dunia Kedua. Sanib Said.
Pendudukan Jepun menyuntik kesedaran berpolitik
dalam kalangan masyarakat setempat di Sabah.
Beberapa pertubuhan ditubuhkan selepas pendudukan
Jepun seperti Parti Kebangsaan Melayu Labuan (PKML)
oleh Tengku Noordin, Abu Bakar dan Zakaria Gunn
berdasarkan idea Harun Aminurrashid, nasionalis Apakah rnatlamat Kesatuan Rakyat
Tanah Melayu. Di bahagian pantai timur Sabah, Indonesia Semenanjung (KRtS)?
Parti Kebangsaan Melayu Tawau ditubuhkan dan
dipengerusikan oleh Orang Kaya-Kaya Abu Bakar.
"(>

-&e{i'r:+ -F;i:&r;t,'g ialah Persatuan Cina
Seberang Laut anjuran Jepun yang
w
menggabungkan persatuart Cina yang
Tengku Noordin merangkumi dialek. daerah dan nama
Sumber'. Eko Prayitno Joko, Zaini keluarga di barvah satu pertubuhan.
Othman dan Saat Awg Damit,2018. Pertubuhan ini diasaskan di Kuching serta
Gerakan Berpolitik Bumiputera Islam di mempunyai cawangan di bandar utama
Sabah 1938-1963. Kota Bharu: Kedai
Hitam Putih. yang didiami oleh orang Cina seperti di Sibu.
at 1
'41
q-l
KPM

!'F Keadaan Hegara lfita Selepas Kekalahan Jepun

Amerika Syarikat telah menggunakan bom atom dalam serangan terhadap Jepun pada bulan Ogos
1945. Peristiwa tersebut membawa kekalahan tentera Jepun dan berakhirnya perang Dunia Kedua.

Kekalahan Tentera Jepun dan Pengakhiran Perang Dunia Kedua
6 Ogos 1945: 8 Ogos l9-15: 9 Ogos 19,15: l5 Ogos 1945:
Bonr atom Kabinet Jepun Bom atonr "Fat Man" Maharaja Hirohito
"Littlc Boy" berrnesyuarat digu-eurkan ke atas mengumurrtkan
(Y) di-eugurkan memrrtuskan bandar Nagasaki. Jepun menyerah kalah.
ke atas banclar L[.ltuk meneruskan Jepun meminta agar
Himshima. pepcrangan. maharaja terus di iktiraf

* "Littlc Bor" 'I .t "Fat Man" sebagai pemerintah dan
dipersetu.jui oleh pihak
,rEl r. Bersekutu.



,&*ffii'
i' €'

r,I.i!
I















Bom atom digugurkan ke atas Maharaja Hirohito
bandar Nagasaki.
Hiroshima selepas digugurkan bom atom
pada 6 Ogos 1945.
Sumber'. Pusat Maklumat Utusan dan Unit Foto
Utusan Melayu (M) Bhd.
Dato' Haji Abdul Razak bin Abdul Hamid yang
dikenali sebagai Razak Sensei merupakan rakyat
Apakah rasional di sebalik larangan nesara kita yang terselamat dalam peristiwa
pcnciptaan senjata nu klear? penreboman di Hiroshima.
Abdul Razak bin Abdul Hamid
dalam usia belasan tahun semasa
menuntut di Universiti Hiroshima.
Layari laman sesawang dan dapatkan video @ Su nbe r: Kalthom Hussain,2O 1 5. Ra:ak
berkaitan dengan pengeboman Hiroshima s; Sertsei Pemongkirt Jalinan Malay,sia-
dan Nagasaki. Kongsikan video anda IL Jepun. Kuala Lumpur: Dervan Bahasa
di dalam kelas. dan Pustaka.

8A

KPM

Selepas Jepun menyerah kalah, Lord Louis N{ountbatten (Lord Mountbatten), s
Pemerintah Tertinggi Tentera Bersekutu di Asia Teng-eara merancang untuk
segera mendarat di Tanah Melayu semula. Namun be-situ, beliau tidak
dibenarkan berbuat demikian sehingga selesai upacara penyerahan rasmi oleh
pemerintah tentera Jepun kepada Jeneral Douglas MacArthur, Pemerintah n. *,t&tr+.-*ea--*L
Tertinggi Tentera Bersekutu di Pasifik pada 2 September 1945. Oleh sebab
itu, tentera British mula kembali ke Tanah Melayu pada 3 September 1945.
Seterusnya, upacara rasmi penyerahan kalah tentera Jepun diadakan di Sabah,
Sarawak, Singapura dan Tanah Melayu.



d.i&.el.a.1i,*L
6SxWMrair6{EB ia*" C.,
3ffitlt cqv410rF I --- 5r fRrLi &Yrsi ,:y!*ffi1*H.
^uiD lga
IAPSE sEo, rlo' rR, tli"! 9@ Frll
rytssi t€qron5.
r-:?l
:._ I
t'
t:-J , t
Pendaratan pertama tentera British di Pulau Pernyataan menyerah kalah tentera Jepun kepada tentera
Pinang pada 3 September 1945, tiga minggu Bersekutu yang ditandatangani oleh Leftenan Jeneral Seishiro
selepas Jepun menyerah kalah. Itagaki, Pemerintah Tertinggi Tentera Ekspedisi Jepun Wilayah
Suntber: Mohd Azzam Mohd Hanif Ghows. 2006. Selatan dan Lord Mountbatten, Pemerintah Tertinggi Tentera
The Malayan Emergency Revisited 1948-1960. Bersekutu di Asia Tenggara.
Kuala Lumpur: AMR Holding Sdn. Bhd.
Pemerintah Tertinggi Tentera Jepun ke-37, Leftenan
Jeneral Masao Baba menyerah kalah di Surrender
Point. Labuan pada I 0 September I 945.
S umh e r : https://r.vlvw.alvm.gov.au/collectionlOG3492l .
t3 f, Dicapai pada 2 September 2019.
Mejar Jeneral Hiyoe Yamamura menyerah kalah
kepada tentera Bersekutu di atas kapal Tentera
Laut Australia, HMAS Kapunda di Kuching,
Sararvak pada ll September 1945.
Sumher: Bob Reece, 1998. Masa Jepun: Sarav,ak
U nde r T he J ap ane s e I 94 I - I 945. Kuching: Sararvak
Literary Society.

Lord Mountbattcn, Pemerintah Tertinggi Tentera
I Bersekutu di Asia Tenggara menandatangani
pernyataan menyerah kalah tentera Jepun
di Singapura pada 12 September 1945.
Sumber: Mohd Azzam Mohd Hanif Chows. 2006.
The Mulayarr Enterpency* Revisited 1948-1960. Ktala
Lumpur: AMR Holding Sdn, Bhd.
Jeneral Teizo Ishiguro menyerah kalah kepada
Leftenan O.L. Roberts di Kuala Lumpur pada
13 September 1945.
Sumber: Mohd Azzam Mohd Hanif Ghows, 2006.
The Malttyan Emergency Ret,isited 1948-1960. Klala
Lumpur: A\1R Sdn. Bhd

Penyerahan kalah tentera Jc-pun menamatkan pendudukan Jepun di negara kita yang berlangsung
dari 15 Februari 19.12 hingga 1l September 1945.

:,94
KPM

Penguasaan Bintang Tiga di Tanah Melayu

Kelewatan pendaratan semula tentera British menyebabkan rvujud kekosongan kuasa politik.
Kesempatan ini digunakan oleh Bintang Tiga PKM melalui MPAJA unruk mengambil alih
penguasaan di Tanah Melayu. Bintang Tiga menganggap kekalahan rentera Jepun sebagai lambang
keunggulan, kekuatan dan keberanian mereka menentang pendudukan Jepun. parti Komunis
Malaya melalui Bintang Tiga telah menguasai bandar, balai polis dan pejabat pentadbiran kera.jaan
yang ditinggalkan oleh tentera Jepun.
Bintang Tiga menjalankan undang-undang sendiri dan menggunakan sebuah mahkamah yang
(n dikendalikan oleh komunis untuk menjatuhkan hukuman mati terhadap sesiapa yang bekerjasama
dengan Jepun, terutama orang Melayu. Tindakan Bintang Tiga menyeksa dan membunuh anggota
polis, askar, pegawai daerah dan pasukan sukarelawan Melayu dianggap perbuatan melampau dan
mencabar kesabaran orang Melayu. Selama lebih kurang 14 hari Tanah Melayu berada di bawah
pcnguasaan Bintang Tiga.

Tindak Balas Orang Melayu

Orang Nlelayu bersatu apabila Bintang Tiga mengancam institusi politik, kekeluargaan dan agama
i:lam. Cangguan Bintang Ti-ua dalam urusan kea_uamaan di surau cian masji<1 menyebabkan orang
Melayu membentuk Gerakan Fi-Sabilillah yang bertujuan mempertahankan maruah
ban-{sn, hak dan harta serta kelangsungan hidup orang Melayu. Kepimpinan ulama
tempatan memberikan inspirasi kepada masyarakat Melayu berhadapan dengan
kezaliman Bintang Tiga.
Di Johor, Haji Salleh Abdul Karim atau dikenali sebagai Kiai Salleh
I mempelopori penentangan terhadap Bintang Ti-ea dengan menubuhkan pasukan
Tentera Selempang Merah. Di Sungai Manik, Perak. Tuan Haji Bakri Haji Mohd
Saman menjadi Khalifah Paran-E Panjang dalam usaha mempertahankan orang
Melayu daripada ancaman Bintang Tiga. Keadaan yang berlaku ini menyebabkan
negara kita berada dalam suasana tidak aman.

Kiai Strlleh Jadual 3.1 Lokasi kebangkitan orang Melayu
menentang Bintang Tiga.
Negeri Lokasi
Johor Batu Pahat (Ayc'r Hitam.
Seng_earang dan Rcngit )
Muar
'fcluk Intan dahulunya dikenali sebagai Teluk
Anson. Narra asalnya ialah Teh"rk Mak Inrirn. Ne Sembilan Batu Kikir (Padang Lebar)
Pada tahun I 882. namany'a tclah ditukar Melaka Alor Gajah
kepada Tcluk Anson bcrsempcna clensan nanlr Perak Sungai Manik
Archibald Anson. Pegar.vai Daclah Hilir Perak Teluk Anscln
Pada I Januari 1982. narnanya ditr.rkar keparia Kampung Gnjah
Tcluk Intan. Bidor
Kuala Kangsar
Pahans Tcmerloh
I Apakah yang akan terjadi sekininr:r Rar-rb
keharmclnian kaum di n.-car.r ki::r
K,.l.r, Baling
tidak dipelihara )
Mohd Azzam Mohd Hanif Ghows, 2006. The Malayan
1 Retisiterl 194U1960. Kuala Lumpur: AMR Holding
8A

KPM


-
-
-
-
- : -
-
-
- :
-
-
-
- :
:
-
-
- :
-

Kebangkitan orang Melayu menentang Bintang Tiga yang mencetuskan pergaduhan kaum
menyedarkan pemimpin masyarakat dan Raja-raja Melayu tentan-q kepentingan perdamaian'
Usaha Dato'Onn Jaalar

Dato' Onn Jaafar dilantik oleh Sultan Ibrahim sebagai Pegawai Daerah Batu Pahat dengan tugas
utamanya menamatkan kekacauan dan memulihkan keamanan di Batu Pahat. Pada Ogos 1945,
Dato' Onn Jaafar mengatur perundingan antara Kiai Salleh dan pemimpin Melayu dengan ketua
Bintang Tiga di Dewan Perniagaan Cina Batu Pahat. Kompromi Dato'Onn Jaafar berjaya memujuk
Kiai Salleh membebaskan orang Cina yang ditahan di Parit Raja, manakala Bintang Tiga pula
menamatkan penguasaan mereka di Balai Polis Batu Pahat. Kedua-dua pihak memberikan kerjasama
kepada beliau sebagai Pegawai Daerah untuk mengembalikan keamanan di Johor. C^,
Peranan Raia-raia Melayu
Raja-raja Melayu berperanan penting dalam usaha menyelesaikan pergaduhan kaum. Contohnya,
Sultan Pahang, Sultan Abu Bakar Ri'ayatuddin Al-Mu'adzam Shah berangkat ke Kuala Lipis untuk
nrengingatkan penduduk agar tidak lagi berlaku pergaduhan antara orang Melayu dengan orang
Cina. Sultan Perak, Sultan Abdul Aziz Almustasim Billah Shah juga mengadakan larvatan dan
pemantauan ke beberapa daerah bagi memastikan tiada berlaku pergaduhan afltara orang Melayu
dengan orang Cina. Baginda melawat kawasan yang terlibat untuk berjumpa dengan pemimpin
setempat. Mesyuarat dengan penghulu, ketua kampung dan pegawai kerajaan diadakan bagi
memastikan kerja pemulihan selepas perang diberikan keutamaan.

tsl
Ketegangan antara kaum berlaku di beberapa tempat sebelum pendaratan tentera Australia pada
ll Scptember 1945. Di Kanorvit. permusuhan berlaku antara bekas gerila peribumi yang dilatih
oleh SRD dengan orang Cina yang bersubahat dengan tentera Jepun. Di Kuching, campur tangan
segera tentera Australia mengenakan perintah berkurung berjaya menghalang pertumpahan darah
antara kaum.



PendLrtlukau Jepun memberikan impak negatif terhadap kehanttonian
nta\\ arakat di ne-sara kita. Keretakan hubungan kaum menyebabkan
peIbagtri irsaha dilakukan bagi mengembalikan keharmonian masyarakat.
r
Pe ristiu a ini mernberikan iktibar kepada kita supaya mengelak daripada
perkara vang boleh menimbulkan ketegangan antara kaum. Tindakan
ini boleh menjadi ancaman kepada kerukunan hidup bermasyarakat dan
kestabilan ne-qara.



Konflik dunia yang merangkumi Perang Dunia Pertama dan Perang Dunia
Kedua meninggalkan kesan terhadap kehidupan manusia. Kesengsaraan Dato'Onn Jaafar
dan kemusnahan akibat peran-s mcmberikan iktibar kepada kita tentang
nikmat keamanan yang servajarnya dipertahankan untuk kehidupan yang
sejal-rtera. Sebagai warga masyarakat dunia. kita perlu belajar untuk hidup
I
bersama-sama ba-qi menjamin keadaan yang aman dan harmoni.

SE
KP!I

,[ t
\3--"
I KOHFLIK DUI'IIA DAN PEI{DUDUKAI{ JEPUH


DI NEGARA KITA


I I{asionalisme di Negara Kita Sebelum Perang Dunia
(Y' . Kesedaran Awal Nasionalisme


Latar Belakang Perang Dunia
2 . Perang Dunia Pertama
. Berakhir Perang Dunia Pertama
. Kesan Perang Dunia Peftama
Perang Dunia Kedua
. Faktor Tercetusnya Perang Dunia Kedua di Eropah
3 . Perang Dunia Kedua di Eropah
. Berakhir Perang Dunia Kedua di Eropah


Perang Dunia Kedua diAsia Pasifik
4 . Peluasan Kuasa Jepun
.
Bermula Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik

5 Faktor Kedatangan Jepun ke Negara Kita
. Serangan Jepun terhadap Negara Kita

Dasar Pendudukan Jepun di llegara Kita
.
6 . Dasar Pentadbiran
Dasar Ekonomi
. Dasar Sosial

Periuangan Rakyat Menentang Pendudukan Jepun
. Rejimen Askar Melayu Benteng Pertahanan Tanah Air
. Penentangan MPAJA
. Kerjasama MPAJA dan Force 136
1 . Kerjasama Parti Kuomintang dan MPAJA
. Force 136
. Penentangan Individu
. Gerakan Anti-Jepun di Sarawak dan Sabah


I Perkembangan Gerakan Nasionalisme Tempatan dan
Pendudukan Jepun
. Perkembangan Seman_ear Antipenjajah
. Perjuangan Menuntut Kernerdekaan dalam Kalangan Orang Melayu
. Kesedaran Politik di Saraqak dan Sabah
I Keadaan Negara Kita Selepas Kekalahan Jepun
.
Kekalahan Tentera Jepun dan Pengakhiran Perang Dunia Kedua
.
Penguasaan Bintane Tiea di Tanah }lelal,u
gA

KPM

Aktiviti 1: Perbincangan Bebas (Free Discussion)

Arahan:
Perbincangan murid dalam kumpulan kecil. Semasa sesi perbincangan,lantik seorang murid sebagai
pemudah cara.
llLrstrasi yang berikut menggambarkan situasi yang meucetuskan Pcrang Dunia Pertama.
(.J

Jika kamu Jika
Jika menyerang kamu serang
kamu bertindak Austria-Hungary Rusia, kami
Jika terhadap Serbia, kami akan... akan.
kamu beftindak, kamiakan
kami akan.
Jika
kamu sentuh,
kami akan...






















Br-rtlrrrarkan ilustrasi tersebut. lakukan aktiviti yang berikut

I . Pr-rbincangan dalam kumpulan kecil.
(a) Namakan negara Eropah yang terlibat dalam konflik di atas.
tb) Bagaimanakah konflik tersebut mencetuskan Perang Dunia Pertama?
(c) Jelaskan kesan Perang Dunia Pertama terhadap negara tersebut.

2. Perbincangan dalam kumpulan besar.
Dengan bimbingan guru sebagai pemudah cara, kongsikan maklumat hasil perbincangan
dengan kumpulan lain dalam bentuk perbincangan bebas.


3A
KPM

21 Abad Ke-21




Aktiviti 2: Pembelajaran Akses Kendiri dan Mangkuk Ikan Emas (Self Access Learning
and GoldFish Bowl)
Arahan:
1. Murid diberikan tajuk dan membuat pembentangan untuk mempersembahkan hasil dapatan.
0a 2. Murid boleh menggunakan pelbagai cara dan bahan untuk pembentangan.
3. Wakil murid atau satu kumpulan akan ke hadapan menyatakan pandangan dan menjawab
persoalan yang dikemukakan.




Kekejaman tentera Jepun terhadap masyarakat awam digambarkan dengan begitu tragis
dalam novel Nyar.t'a di-hujong Pedang, karya Ahmad Murad Nasaruddin dan memoir
Sybil Kathigasu bertajuk No Drom of Mercy.





L


I OLEI{
AIITIAD ilUNAD
,{S i.
'.f ;
.l t
i
,,1



{ i,,'7i






I Berdasarkan pernyataan di atas, secara berkumpulan bincangkan persoalan yang berikut:
(a) Kekejaman yang dilakukan oleh pentadbiran tentera Jepun di negara kita.
(b) Kesengsaraan yang dialami oleh penduduk negara kita semasa pendudukan
tentera Jepun.
(c) Reaksi rakyat terhadap pendudukan tentera Jepun.
(d) Iktibar yang diperoleh daripada peristiwa pendudukan tentera Jepun.

2 Setiap kumpulan akan membentangkan dapatan mereka dan berkongsi maklumat dengan
kumpulan lain.



8A

KPM

Pemaharnan dan Pemikiran Kritis




Perang Dunia Pertatna tercetus pada tahun 1914.
1
Apakah faktor yang menyebabkan perang tersebut'i
A. Pearl Harbour diserang
B. Wilayah Jerman diceroboh
C. Perancis bersekutu dengan Rusia
D. Bakal raja Austria-Hungary dibunuh

7 Bagaimanakah tokoh yang berikut mengembalikan maruah bangsa dan negaranya selepas C.l
Perang Dunia Pertama?
Pemimpin Negara
Benito Mussolini Itali
Adolf Hitler Jerman
A. Mengadakan referendum
B. Memulihkan sistem monarki
C. Mengukuhkan angkatan tentera
D. Membangunkan industri baharu

,1 Jepun menyerang tanah jajahan kuasa Barat di Asia dalam Perang Dunia Kedua.
Apakah tindakan kuasa Barat untuk menamatkan kemaraan Jepun?
A. Menaja kegiatan subversif
B. Melakukan serangan bom atom
C. Membentuk pertubuhan serantau
D. Mengisytiharkan dasar bumi hangus

+. Scnarai yang berikut merujuk slogan yang digunakan oleh pihak Jepun.
r Semangat Asia
. Asia untuk orang Asia
. Lingkungan Sekemakmuran Asia Timur Raya


Apakah matlamat penggunaan slogan tersebut?
A. Meluaskan kuasa
B. Menyatukan wilayah
C. Menyebarkanideologi
D. Menamatkan penjajahan

5 Ekonomi Tanah Melayu semakin merosot semasa J antara tahun | 9 42- I 9 4 5 .
Bagaimanakah pentadbiran Jepun mengatasi keadaan tersebut?
A. Melahirkan tenaga mahir
B. Mengimport bahan makanan
C. Menghentikan perdagangan antarabangsa
D. Memperkenalkan sistem ekonomi kawalan
B4

KPM

6 Poster yang berikut dikeluarkan oleh tentera Jepun semasa pendudukan Jepun di Tanah
Melayu.

CY) *

..r.'- ..
TAMEAHI(AI{IAH SAIANC' II{AffiXAI{
?idak <hukrp mal*Ran, tirhk xlanrat l;*\iiluyan"
lr*gcri yang titlak chuhrp prngharilan nrakanannya, nrxhayt akan lErh*trrr.
Xekutrhar Malai di:ebabkan olsh lekuarang*r malraaan.
Inilab ke-t"alahan pc*erintalran lnggrr& dahulu.
Lirahakanlab msmbake ladang difana&, yang ko*rng, i{rpaya menanrbah p*ng-
harilan mala*iln.
,,i Srrr:ggrrppun padi, )agurzg, uh,i ltelrrtrk, sbi kay{ rl** lain*ya rurlah r}ilananr,
tetagi gandakanlab la,{i prtrgha*ilan itrr.
Ucihalanlah *em*libar * lt:*tls, *y*r*, kxmbln* &xn lainnya"
$emrxnya itu m*mb,ffi pan&aihr k*pada dilj. rpgr*&trl, dan
jugr mcndalangkan kc**hm*trn, t{eren rtan daq k€ala,rnur;rn.
tr&slau$$tl g*W$$l*t ini bcrjclan k*ahttrtl ,
**kali, kita tida* Mmba*1g.
&'










Sumber'. Arkib Negara Malaysia.
(a) Apakah tujuan poster tersebut dikeluarkan oleh pentadbiran tentera Jepun?

(b) Jelaskan kandungan poster tersebut.


(c) Pada pandangan anda, mengapakah masalah kekurangan bekalan makanan berlaku semasa
pendudukan Jepun?

(d) Wajarkah saranan seperti di dalam posrer di atas diamalkan oleh generasi hari ini?
Berikan ulasan anda.





qA


KPM

Nilai, Patriotisme dan Iktibar

. Menghargai nikmat keamanan dunia kepada negara kita.
. Kesedaran semangat cinta akan negara.
. Sentiasa menghindari konflik dengan pihak yang boleh mengancam keamanan negara.
. Sentiasa menghargai keamanan dan belajar untuk hidup bersama-sama dalam keadaan aman
dan harmoni. (.)
. Kebijaksanaan dalam merancang strategi bagi menjamin kejayaan dalam perjuangan.
. Sentiasa bersedia berkorban untuk mempertahankan kedaulatan tanah air'
. Ketahanan fizikal dan mental penting dalam menghadapi cabaran hidup.

Diri dan Keluarga
Sentiasa membina kehidupan yang aman dan harmoni dalam keluarga dengan menghormati peranan
setiap ahli dalam keluarga.

Negara
Menyelesaikan permasalahan melalui perundingan dan berusaha mengelakkan konflik yang boleh
menjejaskan keamanan dan kesejahteraan masyarakat.

fr FEI\rINC.CEREMO}\IY

W 34." SEAN SUM}L{I


AS EAN 23 f une ?013, Bangkok, Thailand
. l'ilir{_AIp tst}






,.lt', +'
I I I

rl I
{
I [[ t I rieta$t


+ +.'#if
r:i
I I
Pemimpin negara sentiasa membina hubungan dengan dunia luar untuk meningkatkan hubungan baik antara
negara serantau.
Sumber'. Pusat Maklumat Utusan dan Unit Foto Utusan Melayu (M) Bhd.

*A

KPM

al








t
&
; .. t. J**" ta
i'*&;i*3" 4
; * 'i. ttlr
i
Ftw 1a ** :$ ilWit;x
I
* v 1,, &tu* ,r.

,. o u ,fu*..,' .t
,
rs!rI
t D tr!

D D
@ *

PERALIHAN KUASA l{' s}lr,ir
.,j'tlie
I f,lii',;lat * *fa
,rtJl(af
lTl H D NEG RA K h,
w&,x {}t

Sinopsis
British Military Adrninistration (BMA) arau Penradbiran Tenrera British diisytiharkan di negara
kita selepas tamatnva Perang Dunia Kedua. Selepas itLr. British melaksanakan pentaclbiran Malayan
Union di Tanah Melayu. Pelaksanaan Malayan Union )ang trencetuskan bantahan besar-besaran
daripada penduduk tempatan rnenyebabkan British rnenggantikannya dengan Persekutuan Tanah
Melayu 1948. Di Sarawak, Charles Vyner Brooke (V.vner Brooke) berlindak rlenyerahkan Sarar.r,ak
kepada kerajaan British. Tindakan beliau mencetuskan reaksi rnenyokong dan menentang daripada
penduduk tempatan. Majoriti penduduk Sarau,ak rrenentang penyerahan Sarawak kepada British.
Keadaan di Sabah berbeza kerana British berjaya rnengambil alih Sabah daripada Syarikat Borneo
Utara British (SBUB) tanpa sebarang penentangan.


British Military Administration British Military
(BMA) dilaksanakan Administration
di Tanah Melayu. (BMA) dilaksanakan
di Sarawak
dan Sabah.
It
September 1945
'FFTEIII




qA

"i.:
KPM =i
1
{ 4 I

British Military Administration (BMA) atau Pentadbiran
Tentera British.
Gagasan Malayan Union.
Reaksi penduduk tempatan terhadap Malayan Union.
Penyerahan Sarawak oleh Brooke kepada British.
Penentangan penduduk tempatan terhadap penyerahan Sarawak.
Penyerahan Sabah kepada British.
Reaksi penduduk tempatan terhadap penyerahan Sabah
kepada British.



Kepentingan mempertahankan maruah bangsa.
Kepentingan berwaspada dalam membuat sebarang tindakan.
Kepentingan sikap berani menyuarakan pandangan
dengan beretika.
Kepentingan menghargai kepimpinan tokoh terdahulu dalam
membina negara.

Kemahiran Pemikiran Sejarah'
Memahami kronologi peralihan kuasa British di negara kita.
Meneroka bukti Perlembagaan Malayan Union.
Membuat interpretasi sebab penentangan penduduk tempatan
terhadap British.
Membuat imaginasi cara penduduk tempatan menentang
Malayan Union dan gerakan antipenyerahan Sarawak.
Membuat rasionalisasi Syarikat Borneo Utara British (SB[IB)
menyerahkan Sabah kepada British.










Gagasan Malayan Union Sarawak dan Sabah
diperkenalkan di Tanah Melayu. diserahkan kepada British



E
Julai 1946



a

qA

KPM
,,i
-L a

ffi British Military Administration


British Military Administration (BMA) di Tanah Melayu bermula pada lZ September 1945 setelah
tentera Jepun menyerah kalah. BMA merupakan pentadbiran tentera yang diletakkan di bawah
arahan Lord Mountbatten, Pemerintah Tertinggi Tentera Bersekutu di Asia Tenggara (1943-1946).
Perancangan bagi hal ehwal awam di Tanah Melayu dilakukan oleh Timbalan Ketua pegawai Hal
Ehwal Awam, Brigedier Jeneral H.C. Willan. Tugas BMA adalah untuk mengembalikan kestabilan
dan memulihkan kepercayaan rakyat.

Mengembalikan Kestabilan dan Keamanan

British Military Adn-rinistration (BMA) berusaha untuk memulihkan keamanan dan kestabilan
clengan membubarkan pasukan MPAJA pada I Disember 1945. BMA mengarahkan semua
.f senjata yang diberikan kepada mereka semasa pendudukan Jepun clahulu dikembalikan. BMA
gagal mengumpulktrn semula scnjata tersebut. BMA juga gagal merlbanteras kegiatan jenayah,
keganasan, kongsi gelap dan masalah ketegangan kaum.






Memulihkan Kepercayaan Rakyat

Rakyat mengalami kesukaran hidup di barvah
pemerintahan Jepun. Bekalan makanan dan
ubat-ubatan sukar didapati. Sekiranyir ada
bekalan tersebut, harganya pula melambung
tinggi. Wabak penyakit semakin merebak.
terutama penyakit beri-beri yang disebabkan
oleh kekurangan zat makanan. Selain itu.
kebuluran berlaku di kebanyakan tempar.
Rakyat juga tidak mempunyai wang
untuk membeli makanan, manakala kegiatan
menyorok barang, amalan rasuah, peras ugut
dan pasar gelap di Kuala Lumpur menjadi
Rakyat berkumpul menyambut kedatangan tentera British.
semakin tidak terkawal. Masalah ini berakeLr
Sumber: Wendy Khadijah Moore, 2004. Malaysia: A Pictorial
umbi sehingga gagal dibanteras oleh BMA.
History 1400-2004.Kuala Lumpur: Arkib Negara Malaysia dan
The New Straits Times Press. Rakyat yang hidup dalam penderitaan
dan kesengsaraan akibat pemerintahan
Jepun berharap dapat diselamatkan oleh
,"fllli pentadbiran BMA. Dengan itu. BMA telah
* ' g\..,{ Membuat lnterpretasi mengambil alih pentadbiran Tanah Melayu
bagi mengembalikan kepercayaan rakyat
Matlamat BMA adalah untuk mengembalikan supaya menyokong kepulan-ean British
kestabilan dan memulihkan kepercayaan rakyat
di negara ini. BMA juga berusaha untuk
selepas perang. Sejauh manakah usaha yang
memulihkan kerosakan inf'rastruktur akibat
dilakukan oleh BMA berjaya mencapai matlamatnya?
bencana peperangan.
qA

KPM

Jadual 4.1 Inflasi dan kegiatan pasar gelap.

Selepas
Sehelum Perang Disember Julai Perang
Disember 1941 1944 1945 0gos 1945

Dolar Selat
Barang Unit Mata Wang Jepun
(Straits Settlements)
Beras Per kati 0.06 8.20 36.00 75.00
Gula Per kati 0.08 18.00 72.00 r20.00
Garam Per kati 0.01 5 9.50 22.00 28.00
Telur Setiap satu 0.03 1.25 8.50 35.00 II
BalmHarimau 1/z oz 0.45 15.00 35.00 45.00 ll
EE
Petrol Per Gelen 0.85 s5.00 160.00 185.00
5
Nota: Jadual 4.1 menunjukkan peningkatan harga barang dari bulan Disember 1941 hingga bulan Ogos 1945'
Sumber'. Zakaria Haji Ahmad, 2006. The Encyctopedia of Malaysia, Vol. Editor, Government and Politics 1940-2006' Kuala Lumpur
Editions Didier Millet Sdn. Bhd.
?;--1 . a
British berharap pemulihan sosioekonomi akan
memulihkan kepercayaan rakyat. BMA berusaha
untuk memulihkan ladang getah, lombong bijih
timah serta membaiki prasarana dan kemudahan
kesihatan yang dimusnahkan oleh tentera Jepun.
Namun begitu, BMA menghadapi kesukaran b
untuk membawa masuk jentera, alat ganti, mesin w
dan teknologi yang menyebabkan sosioekonomi
sukar dipulihkan.
Walaupun BMA berusaha untuk memulihkan
kekacauan, rakyat hampa dengan ketidakupayaan
BMA menangani masalah yang dihadapi mereka.
Kegagalan pentadbiran British memberikan
kesedaran kepada kita supaya sentiasa bersikap
rvaspada dan tidak mudah mempercayai kuasa
asing. Hal ini jelas berlaku apabila BMA gagal
melaksanakan tugasnya ketika penduduk tempatan w
mengharapkan bantuan. y%..
;q I
*

British Military Administration (BMA) ,*,.
berusaha untuk memulihkan kepercayaan
rakyat dan keamanan negara. Namun begitu, Rakyat menyambut kedatangan tentera British yang tiba
BMA gagal melaksanakan tanggungjarvab di Kuala Lumpur pada tahun 1945.
I yang diharapkan oleh rakyat. Sumber: Wendy Khadijah Moore, 2004. Malaysia: A Pictorial
I Histor!- 1400-2004. Kuala Lumpur: Arkib Negara Malaysia dan
t The New Straits Times Press.
ts2
KPM

f) Gagasan Malayan Union

Gagasan Malayan Union diperkenalkan di Tanah Melayu bagi menggantikan BMA. British
berhasrat agar Malayan Union akan melicinkan sistem pentadbiran, meningkatkan pelaburan
ekonomi, mengukuhkan pertahanan dan mengekalkan orang asing sebagai sumber tenaga kerja untuk
meningkatkan ekonomi.
Latar Belakang
Unit Perancang Tanah Melayu yang diketuai oleh Mejar Jeneral Ralph Hone
W--,
cliberikan tusas untuk merangka satu bentuk pentadbiran baharu di Tanah
Melayu yang dikenali sebagai Malayan Union. Setiausaha Tanah Jajahan f&t',,.
#.^
British, George Henry Hall membentangkan rancangan ini di Parlimen
British pada 10 Oktober 1945. Rancangan Malayan Union yan_r diisytiharkan
lf dalam Warta Kerajaan dikenali sebagai Kerras Putih 6214. Dalam Kerras
Putih tersebut, British akan mengambil alih pemerintahan Tanah Melayu dan George Henry Hall
00 menubuhkan sebuah pentadbiran berpusat (kesatuan) di bawah jajahan British.
!o

l2 ,,r!
t ta
I


Unit Perancangan Tanah a Rancangan Malayan Union
-
Melayu dibentuk di London dibentangkan di Parlimen British. Tan Cheng Lock
pada bulan Februari 1943. a Persatuan Pelajar Melayu Britain
menghantar memorandum bertarikh
25 April 1945.
a Memorandunr ini meminta supu)u
-(.> hak kewarganegaraan di Tanah Mela,vu
tidak mengikut prinsip.,rrrr ::;i;lj.
Jrus s*j.; ialah syarat
kewarganegaraan berdasarkan
tempat lahir.

Malayan Union Tan Cheng Lock dan Persatuan
dilaksanakan Cina Seberan-e Laut menqhantar
di Tanah Melayu memorandum kepada Blitish
pada 1 April 1946. berkaitan dengan masa depan
Tanah Melayu.
.i.i:ira:li
a Kerlas Putrh 6214.
Kertas Putlh 6274 membentangkan
Rancangan Malayan
13 perkara kandungan Malayan Union yang
Union disiarkan dalam
diluluskan oleh Parlimen British di London
Warta Kerajaan
pada 22 Januari 1946. Antara perkara
tersebut termasuklah konsep kesatuan,
bentuk pentadbiran, sistem perundangan.
kedudukan Raja-raja Melayu. syarat Kronologi Pelaksanaan Gagasan Malayan
kewarganegaraan dan agama Islam. Union di Tanah Melayu.
qA

KPM

Ciri-ciri Perlembagaan Malayan Union meliputi sistem pentadbiran dan kewarganegaraan


I
Kesatuan Pentadbir
Ketua

Pentadbiran
Negeri-negeri Melayu Bersekutu, l Malayan Union . Malayan Union diketuai oleh
Negeri-negeri Melayu Tidak Gabenor British yang dilantik
Bersekutu dan Negeri-negeri oleh Raja England.
Selat kecuali Singapura disatukan . Majlis Eksekutif dan Majlis
menjadi satu unit pentadbiran. Perundangan Malayan Union
a
t dibentuk di bawah kawalan CI,
Pesuruhjaya Tinggi British.
D
tr,
r
Sultan menjadi Ahli
Majlis Raja-Raja yang
hanya membincangkan
soal agama Islam dan
ffi
adat istiadat Melayu.


Salinan dokumen
Malayan Union.



. Kewarganegaraan melalui prinsip jus soli
menjadi asas kewarganegaraan Malayan Union. Mengapakah orang Melayu
. Seluruh rakyat yang dilahirkan di Tanah
membantah Malayan Union
Melayu dan Singapura diiktiraf sebagai warga Kewarganegaraan yang diperkenalkan oleh
Malayan Union. British di Tanah Melayu
. Mereka yang berumur 18 tahun dan ke atas
pada tahun 1946?
i serta bermastautin selama 10 tahun hingga
15 tahun akan diberikan kewarganegaraan.
. Mereka yang berumur kurang daripada 18 tahun '1-{hidr"
yang ibu bapanya merupakan warganegara,
turut diberikan kewargane gar aan.
Hasilkan peta pemikiran
yang sesuai untuk
menerangkan ciri-ciri
Malayan Union.

g"' res 1,
i.-+s€
Pembentukan Malayan Union merupakan usaha penjajah untuk
menakluki tanah air kita. Malayan Union telah mengubah status Memahami Kronologi
Tanah Melayu daripada negeri naungan kepada negeri Tanah Susun kronologi proses
Jajahan. Oleh hal yang demikian, kita perlu menolak sebarang pelaksanaan Malayan
bentuk penjajahan demi kedaulatan ibu pertiwi, meskipun nyawa Union di Tanah Melal,r:.
menjadi taruhan.
qA

KP]\I

British Mendapatkan Tandatangan Sultan
British melantik Sir Harold MacMichael (MacMichael) untuk rnendapatkan taudatansan sultan.
Bagi memastikan misi ini disempurnakan dengan baik. British menshanrar H.C. Willan (Willan).
Timbalan Ketua Pe-earvai Hal Ehrval Arvam Malaya merintis jalan menghadap Raja-raja Melayu
untuk meninjau sokongan Raja-raja Melayu terhadirp British.

H.C. Willan Merintis Jalan Menghadap Raja-raja Melayu

Willan menjalankan tugasnya dari 8 September 1945 hingga 29 Septembe r 1945 .sultan pertama yang
ditemui ialah Sultan Johor. Willan kemudiannya berkunjung ke Selangor untuk menghadap Sultan
Selangor, iaitu Sultan Hisamuddin Alam Shah ibni Almarhum Sulran Alauddin Sulaiman Shah.
Rombongan Willan seterusnya menghadap Sultan Kedah. Kemudian, beliau menemui Syed Hussin,
Setiausaha kerajaan Perlis dan menghadap Raja Perlis di Kangar, Perlis. Dari Perlis, Willan bergerak
ke Perak, menghadap Sultan Perak. Pad,a 23 September 1945, beliau menghadap yang di-pertuan
co Besar Negeri Sembilan dan pada 28 September, beliau menghadap Sultan Pahang. Seterusnya,
rEt Willan menemui Dato'Jaya Perkasa Che Da Omar Mahmud, Menteri Besar Terengganu sebelum
menemui Sultan Ali. Akhir sekali, Willan ke Kelantan menghadap Sultan Kelantan. Dalam
laporannya, beliau mempunyai keyakinan yang tinggi bahawa Raja-raja Melayu akan menyokong
British dengan menandatangani perjanjian Malayan Union. Pada setiap pertemuan dengan sultan,
Willan berusaha memastikan sokongan Raja-raja Melayu untuk menandatangani perjanjian. Dengan
ini, misi Willan telah memudahkan tugas MacMichael.


Misi Sir Harold MacMichael Mendapatkan Tandatangan Sultan

Pada 1l Oktober 1945, MacMichael, wakil kerajaan British tiba di port Swettenham, Selangor,
dengan menaiki kapal Royallsr. Beliau ditemani oleh A.T. Newboult sebagai jurubahasa. Cara
yang dirintis oleh Willan ternyata tidak menepati harapan wakil kerajaan British, MacMichael.
MacMichael tetap menerima tentangan daripada Raja-raja Melayu.
MacMichael menggunakan pelbagai taktik untuk mendapatkan persetujuan Raja-raja Melayu
terhadap Malayan Union. Dalam tempoh dua bulan, beliau berjaya mendapatkan tandatangan
persetujuan sembilan orang Raja-raja Melayu.



1
MacMichael mentbuat kunjun_ean ke negeri Melayu untuk
mendapatkan tanclatangan sultan. Pada 18 Oktober 194-5. beliau
menghadap Sultan Johor', iaitu Sultan Ibrahim ibniAlmarhurn Sultar.r
Y*
Abu Bakar. Sultan Ibrahim mcnurunkan tanclatangan baginda pada
20 Oktober 1945.




Seterusnva. MacMictrael r.nengliadap Sultan Sclangor. Sultan
Sir Harold MacMichael
Hisarnuclclin Alanr Shah ibni Alrnarhum Sultan Alauddin
Sumber'. Ja'afar Onn, 20O7 . UMNO Sulairnan Shali. Bacinrla sultan rnenurunkan tandatangiin
dan Malayan Union. Petaling laya:
MPH Group Publishing Sdn. Bhd. pada 24 Oktober 1t)-l-i.
BE
IGM

3
; Pada 3l Oktober 1945, MacMichael menghadap
g Sultan Abu Bakar Ri'ayatuddin Al-Mu'adzam I
u
u MacMichael kemudiannya menghadap
u Shah ibni Almarhum Sultan Abdullah u
a Al-Mu'tasim Billah, Sultan Pahang. Baginda g Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan,
u g
g terpaksa menurunkan tandatangan pada g Tuanku Abdul Rahman ibni Almarhum Tuanku
* 2 November 1945. * Muhammad dan empat orang Undang. Pada
<#
u
u u 14 November 1945, baginda terpaksa menurunkan
u
*
u tandatangan setelah didesak oleh MacMichael,
e walaupun pada mulanya baginda enggan berbuat
g
ed demikian.
g MacMichael menghadap Sultan Perak, Sultan
e,
* Abdul Aziz Almustasim Billah Shah ibni
g g,
u Almarhum Raja Muda Musa. Baginda cuba
g melengahJengahkan masa untuk menandatangani D
g u Pada 29 November 1945, MacMichael Etr
u perjanjian tersebut. Namun begitu, baginda u
u u berkunjung ke Kedah dan menghadap Sultan
u akhirnya terpaksa menurunkan tandatangan pada k
g * Badlishah ibni Almarhum Sultan Abdul Hamid F
u 22 November 1945. u Halim Shah. Dalam pertemuan itu. berlaku
4i u
M qc perdebatan antara kedua-dua pihak. Baginda
*
u bertegas enggan menandatan-eani perjanjian
u Malayan Union. Walau bagaimanapun. pada
u
u 2 Disember 1945, MacMichael berjaya
u mendapatkan tandatangan baginda.
g,l5. u
Padirl Diserrber l Raja Pcrtis.Tuanku Syed
= Putra Jarnalullail ibni Alrnarhurn Syed Hassun q,
= .l arnalullail telah menurunkan tandatangalt
=
g sctr'lah clidesak olch MacMiclraet.
= ffi]
I
'g w
I Pada 15 Disember 1945, MacMichael
u menghadap Sultan Kelantan, Sultan Ibrahim
E-
Ci ibni Almarhum Sultan Muhammad IV. Beliau
I I mengugut untuk tidak mengiktiraf Raja-raja
tfro.*,.hael kemudiannya menghadap Sultan Ii *
*, Melayu yang enggan menurunkan tandatangan.
t Terengganu. Sultan Ismail Nasiruddin Shah ?e u
+t Baginda sultan terpaksa beralah dan bersetuju
U ibni Almarhum Sultan Zainal Abidin. Pada W # menandatangani perjanjian tersebut pada
*
t, mulanya baginda enggan menandatangani E e, 17 Disember 1945.
f aokrrn"n tersebut kerana perjanjian ini h ed
t bertentangan dengan Undang-Undang Tubuh 1*.
+ Negeri Terengganu. Namun begitu, baginda h
,, ,'r.-t", ,r-r.
t, akhirnya menurunkan tandatangan pada E EIttilE
e p ffi*rJr:. Sultan yang menandatan-eani
Ef,ffi perjanjian Malayan Union.
Willan dan MacMichael berjaya menyelesaikan misi mereka kerana menggunakan desakan
dan paksaan untuk mendapatkan persetujuan Raja-raja Melayu terhadap Malayan Union. Cara
yang digunakan oleh kedua-dua pegawai British itu tidak dipersetujui dan menimbulkan reaksi
penentangan daripada pelbagai pihak. Kesannya, Raja-raja Melayu telah membantah perjanjian
Malayan Union.
qA

KPM

ffiReaksi Penduduk Tempatan terhadap Malayan Union

Kerajaan British mengisytiharkan Malayan Union pada I April 1946. Pada tahun 1946, Kertas
Putih yang diperkenalkan oleh British menimbulkan reaksi yang menyokong dan tidak menyokong,
khususnya Raja-raja Melayu, masyarakat Melayu dan persatuan Melayu. Malayan Union ditentang
oleh Raja-raja Melayu, orang Melayu dan bekas pegawai British yang pernah berkhidmat
di Tanah Melayu.

Penentangan Raia-raja Melayu terhadap Malayan Union
Terdapat pelbagai reaksi Raja-raja Melayu yang menentang pelaksanaan pentadbiran Malayan
Union. Reaksi tersebut seperti yang berikut:
. Malayan Union merupakan bentuk penjajahan secara mutlak oleh kerajaan British.
. Sultan Melayu kehilangan kedaulatan dan kuasa politik yang selama ini menjadi hak
.f \
/ Raja-raja Melayu.
$ . Raja-raja Melayu menyuarakan bantahan dan tentangan baginda terhadap Malayan Union
I melalui pelbagaicara.


Gara Bantahan Raja-raja Melayu I
J





Persidangan Raja-raja Melayu di Istana
Iskandariah. Kuala Kan-ssar, pada bulan April
1946 memutuskan untuk rnengernukakan
bantahan rnelalui Mahkamah Tinggi
di England. Sultan Perak, Sultan Kedah dan 1 Sultan Badlishah ibni Almarhum
Sultan Johor akan berangkat ke England Sultan Abdul Hamid Halim Shah
sekiranya kehadiran baginda diperlukan
di mahkamah tersebut.
Menurut sistem perundangan British,
MacMichael mendapatkan persetujuan
daripada Raja-raja Melayu dengan cara
Sultan Kedah. Perak dan Johor mengutus sltrat
tidak sah.
bantahan kepada Geor-re Henry Hall. mendakrva
38f,1i#!fiei1-r^-* --- -ryrylq$lEqu#: baginda diperdaya oleh MacMichael.
Beberapa orang raja mendakrva diugut supaya
menurunkan tandatangan tanpa menyedari akibatnya.
Raja-raja Melayu memohon British rnemansuhkan
persetu.juan yang ditandatangani itu.
Tuanku Syed Putra Jamalullail juga mengirimkan
iF* telegram kepada kerajaan British di London untuk
rc I menyuarakan rasa tidak puas hati baginda terhadap
tindakan MacMichael . Baginda tidak diberikan
\ peluang untuk mendapatkan nasihat daripada
ffi3r1q 'i pembesar negeri sebelum nremberikan persetujuan.
Sultan Ibrahim ibni Almarhum
Sultan Abu Bakar

,OA
KPM

Kongres Melayu turut disokong oleh Ra.1a-raja \tcla1 tr. Kongres ini diaclakan untuk menunjukkan
kesunggr.rhan orang Melayu rnenolak Malayan Union. Sultan Hisarnudriin Alam Shah ibni Almarhunr Sultan
Alauddin Suiairnan Shah menderma seban'' ak S l5 ribu ke pada Persatuan Nlelayu Selangor yang rnenjadi
tuan rumah Kongres Melayu Pertama. Baginda jusa rt't,-'rasmikan pernbukaan kongres ini.








Memulaukan Upacara Pelantikan
Gabenor Malayan Union
H
Pada 28 Mei I946. Ahli Parlimen British tiba Raja-raja Melayu nrentulaukan tlpacara
di Kuala Kangsar, Perak. tempat Sultan Iskandar Shah pelantikan Gabenor setelah perjumpaan 5
bersemayam. Perhimpunan besar-besaran di Padang dengan Dato' Onn Jaalar cli Hotel Station.
Bandar Diraja Kuala Kangsar, menunjukkan raja dan Dato' Onn Jaafar mernpersembahkan resolusi
rakyat bergabung untuk menentang Malayan Union. Kongres Melayu. iaitu rnernohon Ra.ja-raja
Tuanku Permaisuri Perak. Raja Perempuan Kelsom Melayu supaya berserma-satna dengan rakyat
mengetuai barisan hadapan perarakan bersama- memboikot upacara pclantikan Gahenor
sama dengan rvanita negeri Perak. Perarakan itu Malayan Union.
berjalan melintasi Raja-raja Melayu. Ahli Parlimen Ribuan orang Meiayu )irns herhirnprLrn
British dan pemimpin Melayu yang berada di atas di Hotel Statiorr melaungkan "Daulat TLrankr"r l"
pentas. Mereka sangat kagum dengan semangat yang dan "Hidup Melayu". Raja-raja NIelar u nekad
ditunjukkan oleh Tuanku Permaisuri Perak itu. memulaukan upacara pelantikan Ciabenor
Malayan Ur.rion. iaitLr Sir Ecluard Gent tlarr
mengadakan sidang akhbar.



t4r*)s
Kita patut mencontohi sikap pemimpin yang
mempunyai semangat sanggup berkorban
untuk bangsa dan tanah air. Mereka sedia
mempertahankan kedaulatan negara, walaupun
menghadapi pelbagai halangan daripada
pihak British.
t,., il tt,, *nb, bw *4;1 W *b, & A{.da&, ,tt,he7 6, ,*a Wet W
t^ W b 6e4%.,*rt*-a l&a {& 9@1**,
Sultan's Wife Leads Pr*test
*t W<tmcn &.gxin*t LJnion


Perarakan menentang Malayan Union yang diketuai oleh
Raja Perempuan Kelsom. "!..
Sutnber: Zaitcu Ghani. 1985. "Wanita Melayu dalam Politik
1946-1948" dlm. Khoo Kay Kim (ed.). Se_jorah Mtts'-tuttun
Melnyu Moden. Kuala Lumpur: Penerbit Unjversiti Malaya.
Bagaimanakah Raja-raja Melay'u
4!ttG menentang gagasan Malavan Union'l



{tr

KPM