Chương 1. Sinh Lý Máu

Nhóm máu Hồng cầu có ngưng Huyết tương có
kết nguyên ngưng kết tố
A
B A β
AB B α
O A và B Không có
Không có β và α

Lê Thị Tuyết_2016 51

Lê Thị Tuyết_2016 52

Hiện tượng ngưng kết máu

Lê Thị Tuyết_2016 53

-  Ở người Việt Nam, tỉ lệ các nhóm máu: A (19,8%), B
(28,6%), AB (4,2%) và O (47,3%).

-  Ứng dụng hiểu biết về nhóm máu trong truyền máu:
+ Cùng nhóm máu à truyền được cho nhau.
+ Nhóm máu O cho được tất cả nhóm khác.
+ Nhóm máu AB nhận được của tất cả các nhóm khác.

α,β

Lê Thị Tuyết_2016 54

α,β 55

Lê Thị Tuyết_2016

5.2. Nhóm máu Rh
5.2.1. Đặc điểm chung

-  Sự phân biệt nhóm máu Rh dựa vào sự có mặt của
kháng nguyên Rh (Rhesus) trên màng hồng cầu.

-  Máu có Rh à thuộc nhóm Rh+, máu không có Rh à
thuộc nhóm Rh-

-  Kháng thể chống Rh được tạo ra ở người có Rh- sau
khi có Rh+ xuất hiện à làm ngưng kết máu.

-  Người Việt Nam có nhóm máu Rh+ là hơn 99,9%.
Nhóm Rh- dưới 0.1%.

Lê Thị Tuyết_2016 56

-  Người thuộc nhóm máu Rh+ có thể truyền máu cho
người có Rh+ và nhận máu từ người có Rh+ hoặc Rh-

-  Người thuộc nhóm máu Rh- có thể truyền máu cho

người có Rh+ hoặc Rh-, nhưng chỉ nhận được máu từ

người có Rh- Lê Thị Tuyết_2016 57

5.2.2. Bất đồng nhóm
máu Rh giữa mẹ và con

Lê Thị Tuyết_2016 58

-  Nếu mẹ có nhóm máu Rh-, thai nhi thuộc nhóm máu
Rh+ à hiện tượng bất đồng nhóm máu Rh.

-  Cơ thể mẹ sẽ sản sinh ra kháng thể chống Rh và tồn
tại trong máu.

-  Ở lần mang thai đầu tiên, trẻ vẫn được sinh ra bình
thường do lượng kháng thể chống Rh có trong máu
người mẹ được hình thành dần dần và số lượng còn ít.

-  Những lần mang thai tiếp theo kháng thể chống Rh có
trong máu người mẹ với số lượng nhiều sẽ làm ngưng
kết hồng cầu của thai nhi à thai chết lưu, xảy thai, đẻ
non.

Lê Thị Tuyết_2016 59

Lê Thị Tuyết_2016 60

6. Miễn dịch
Miễn dịch là khả năng của cơ thể không mắc bệnh
gây ra bởi vi sinh vật và các tác nhân mang thông tin
di truyền ngoại lai khác.

Lê Thị Tuyết_2016 61

Lê Thị Tuyết_2016 62

6.1. Tuyến bảo vệ thứ nhất
- Da
- Lớp biểu bì lót các cơ quan: ống tiêu hoá, đường
dẫn khí, đường dẫn niệu – sinh dục.
- Chất tiết của da, biểu bì lót các cơ quan.

Lê Thị Tuyết_2016 63

6.2. Tuyến bảo vệ thứ hai

6.2.1. Miễn dịch không đặc hiệu
- Là phản ứng giống nhau chống lại các tác nhân gây
bệnh khác nhau.
u  Thực bào: Do các bạch cầu thực hiện
-  Bạch cầu trung tính (chiếm 60 – 70%).
-  Bạch cầu đơn nhân (chiếm 5%).
-  Bạch cầu axit (chiếm 1,5%): tiêu diệt giun ký sinh.
-  Tế bào giết tự nhiên (natural killer cell): tiêu diệt tế
bào nhiễm virus.

Lê Thị Tuyết_2016 64

•  Viêm:

Lê Thị Tuyết_2016 65

•  Sốt:

Lê Thị Tuyết_2016 66

•  Peptide và protein bảo vệ:
- Interferon: protein ức chế sự nhân lên của virus.

- Hệ thống bổ thể (complement system): các protein gây
ra các lỗ trên thành vi khuẩn è phá vỡ vi khuẩn.

Lê Thị Tuyết_2016 67

6.2.2. Miễn dịch đặc hiệu

- Là phản ứng tạo kháng thể của bạch cầu để chống lại
một tác nhân gây bệnh riêng biệt (kháng nguyên).

u  Kháng nguyên: là protein,
polypeptide, polysaccharide
ngoại lai gây ra đáp ứng miễn
dịch qua việc kích thích lympho
bào tạo ra kháng thể.

u  Kháng thể: là protein huyết 68
tương [immunoglobulin (Ig)] do
bạch cầu lympho sản sinh ra
khi có kháng nguyên.

Lê Thị Tuyết_2016

Miễn dịch đặc hiệu: gồm miễn dịch thể dịch và miễn
dịch trung gian tế bào.

Lê Thị Tuyết_2016 69

Lê Thị Tuyết_2016 70

.

.

Lê Thị Tuyết_2016 71

6.3. Hệ thống miễn dịch ở người

Lê Thị Tuyết_2016 72

6.3. Hệ thống miễn dịch ở người

Lê Thị Tuyết_2016 73

•  Quá trình tạo
lympho bào B và
lympho bào T

Lê Thị Tuyết_2016 74

6.3. Hệ thống miễn dịch ở người

•  Đáp ứng miễn dịch sơ cấp và thứ cấp

Lê Thị Tuyết_2016 75

•   Phân loại miễn dịch
•   Dị ứng

Lê Thị Tuyết_2016 76

7. Một số bệnh về máu 77

u  Bệnh thiếu máu
u  Bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm
u  Bệnh máu trắng (leukemia)
u  Bệnh ung thư máu
u  Bệnh HIV-AIDS: Virus
HIV xâm nhập và tấn công
tế bào lympho T (T4).

Lê Thị Tuyết_2016