PELAJARAN 9 KERAJAAN UMAIYAH

BAHAGIAN SIRAH DAN TAMADUAN ISLAM 1

BAHAGIAN SIRAH DAN TAMADUAN ISLAM 2

PELAJARAN 19 KERAJAAN UMAIYAH
5.11.1 SEJARAH KERAJAAN UMAIYAH

Asal penubuhan SEJARAH KERAJAAN BANI UMAIYAH
Pengasas Bersempena nama Umaiyah bin Abdu Syams bin Abdul Manaf, iaitu
Tempoh memerintah salah seorang daripada pemimpin keturunan Quraisy.
Keluasan kerajaan
Bilangan khalifah Muawiyah bin Abi Sufian.
Khalifah yang terkenal
Tahun 41 hijrah hingga 132 hijrah.
Khalifah pertama
Khalifah terakhir Meliputi sebahagian besar benua Afrika, Asia dan Eropah.
Pusat pemerintahan
14 orang khalifah.

1. Muawiyah bin Abi Sufian
2. Abdul Malik bin Marwan
3. Al-Walid bin Abdul Malik
4. Umar bin Abdul Aziz

Muawiyah bin Abi Sufian.

Marwan bin Muhammad

Damsyik, Syria.

BAHAGIAN SIRAH DAN TAMADUAN ISLAM 3
5.11.2 KHALIFAH KERAJAAN UMAIYAH YANG TERKENAL

MUAWIYAH BIN ABI SUFIAN 1. Menjadikan Damsyik sebagai pusat
(Khalifah pertama) pemerintahan Islam yang terkenal.
19 tahun 3 bulan (41H-60H)
2. Mewujudkan perkhidmatan pos berkuda
(Dewan Al-Barid)

3. Memperkenalkan cop mohor rasmi Kerajaan
Umaiyah (Dewan Al-Khatim)

4. Menubuhkan jabatan setiausaha (Dewan Ar-
Rasail), Jabatan Cukai dan Jabatan Urusan
Awam.

5. Memperkasakan Armada Laut.

ABDUL MALIK BIN MARWAN 1. Menetapkan Bahasa Arab sebagai bahasa
(Khalifah Kelima) rasmi dalam urusan pentadbiran negara.

21 tahun (65H-86H) 2. Mencetak mata wang dinar Islam pertama
bertulisan Arab dan berteks Al-Quran.

3. Menaik taraf perkhidmatan pos dan sistem
pengangkutan awam.

4. Menubuhkan Dewan Al-Jund untuk mengurus
pertahanan negara.

5. Mengarahkan pembinaan Kubbatu as-
Sakhrah di Baitul Muqaddis.

BAHAGIAN SIRAH DAN TAMADUAN ISLAM 4

5.11.2 KHALIFAH KERAJAAN UMAIYAH YANG TERKENAL

AL-WALID BIN ABDUL MALIK 1. Pembukaan wilayah baru Islam seperti
(Khalifah Keenam) Andalus dan India.

9 tahun 7 bulan (86H-96H) 2. Memperbanyak dan mencantikkan seni bina
Masjid Nabawi.

3. Membina banyak masjid baharu seperti Masjid
Umawi di Damsyik yang bercirikan seni bina
Islam.

4. Memberikan perhatian kepada rakyat yang
berkeperluan khas seperti golongan warga
emas dan orang buta dengan menubuhkan
jabatan khas.

5. Menggalakkan pembinaan bangunan baharu
bercirikan seni bina Islam.

6. Memperbanyak jalan raya menuju ke negeri
Hijaz bagi memudahkan perjalanan Jemaah
haji ke Baitullah Al-Haram.

UMAR BIN ABDUL AZIZ 1. Mengecualikan bayara cukai Jizyah terhadap
(Khalifah Kelapan) Kafir Zimmi sehingga ramai yang memeluk
Islam.
2 tahun 5 bulan (99H-101H)
2. Mengeluarkan arahan rasmi kepada Ibnu
Syihab Az-Zuhri untuk membukukan hadis
Rasulullah SAW.

3. Membina rumah transit untuk para pedagang.

4. Menaik taraf infrastruktur untuk kemudahan
rakyat seperti hospital, jambatan, perigi, jalan
raya dan sistem pengangkutan awam.

5. Mengasaskan dewan penasihat yang
dianggotai oleh para ulamak untuk
memberikan nasihat kepada khalifah.

BAHAGIAN SIRAH DAN TAMADUAN ISLAM 5

5.11.3 FAKTOR KEGEMILANGAN DAN KEMEROSOTAN KERAJAAN UMAIYAH

FAKTOR KEGEMILANGAN KERAJAAN UMAIYAH

AGAMA ▪ Khalifah Umar Bin Abdul Aziz telah menyemarakkan aktiviti
keilmuan seperti pengajian al-Quran dan pembukuan hadis.

▪ Khalifah Al-Walid bin Abdul Malik telah menaik taraf dan membina
institusi masjid seperti Masjid Nabawi untuk merancakkan aktiviti
keagamaan.

POLITIK ▪ Pemilihan Damsyik yang strategik sebagai pusat pemerintahan
oleh Muawiyah bin Abi Sufian telah berjaya mengukuhkan
pentadbiran negara.

▪ Pelantikan gabenor yang berwibawa berjaya menghapuskan
pemberontakkan oleh puak Khawarij dan Syiah.

▪ Berjaya meluaskan wilayah Islam di Rom, China, India, Afrika dan
Eropah.

Ekonomi ▪ Pengurusan Baitul Mal yang cekap sehingga hasil pendapatan
negara melebihi keperluan contohnya pada zaman Khalifah Al-
Walid bin Abdul Malik.

▪ Kerajaan berjaya memanfaatkan hasil daripada pertanian dan
perdagangan untuk membangunkan negara.

Sosial ▪ Penjagaan kebajikan rakyat menerusi bantuan kepada golongan
Ketenteraan yang memerlukan dan penyediaan kemudahan asas seperti
masjid, jalan raya dan hospital.

▪ Hubungan erat antara pemimpin dan rakyat mewujudkan suasana
perpaduan dan harmoni dalam masyarakat.

▪ Pasukan angkatan tentera yang berdisiplin dan bersemngat jihad
dalam mempertahankan agama dan negara.

▪ Kemudahan pengakalan tentera dan kapal perang yang dilengkapi
dengan peralatan perang yang canggih.

▪ Adaptasi strategi peperangan dengan meniru corak gerakan
daripada Parsi dalam ketenteraan.

Pendidikan ▪ Menjadikan masjid dan istana sebagai pusat perkembangan ilmu
pengetahuan.

▪ Galakan daripada Khalifah Abdul Malik bin Marwan dan Umar bin
Abdul Aziz agar rakyat menguasai pelbagai ilmu naqli seperti al-
Quran, Tafsir, Hadis dan Nahu.

BAHAGIAN SIRAH DAN TAMADUAN ISLAM 6

5.11.3 FAKTOR KEMEROSOTAN KERAJAAN UMAIYAH
FAKTOR KEMEROSOTAN

1.POLITIK 3.AKHLAK

➢ Sistem lantikan khalifah ▪ Khalifah mengamalkan
secara monarki cara hidup mewah dan
menimbulkan perebutan boros dalam perbelanjaan
kuasa dan persaingan dalam hingga menimbulkan rasa
kalangan anggota keluarga. tidak puas hati rakyat.

➢ Pemberontakan oleh puak ▪ Keruntuhan moral dalam
Syiah dan Khawarij serta kalangan khalifah kerana
golongan yang tidak berpuas cenderung kepada
hati dengan penubuhan hiburan dan kekejaman.
kerajaan Umaiyah.

2. SOSIAL

✓ Sikap taksub antara qabalah
Arab utara dan selatan
sehingga mencetuskan
perpecahan dan Gerakan
sulit untuk menumbangkan
kerajaan.

✓ Sikap diskriminasi
sebahagian khalifah terhadap
golongan Muwali seperti
bangsa Parsi dan Barbar
dalam pemilihan jawatan
gabenor.

BAHAGIAN SIRAH DAN TAMADUAN ISLAM 7

5.11.4 IKTIBAR DARIPADA PEMERINTAHAN KERAJAAN UMAIYAH

Sebagai umat Islam 2
Kita hendaklah mencontohi sifat-sifat
1 mulia yang ada pada khalifah Islam
Kita hendaklah memartabatkan ajaran al- seperti zuhud, tegas, berilmu dan
Quran dan as-Sunnah dalam urusan bijaksana.
kepimpinan agar syariat Islam dapat
ditegakkan.

3 4
Kita hendaklah menjaga hubungan baik Kita hendaklah menjaga kebajikan
antara pemimpin dengan rakyat agar hidup sesama rakan agar mengeratkan kasih
harmoni. sayang.

5 6
Kita hendaklah memiliki semangat jihad Kita hendaklah berusaha meningkatkan
yang tinggi dalam mempertahankan ilmu pengetahuan agar dapat memberi
kedaultan negara. sumbangan kepada umat Islam.

Empat peringkat jihad ialah:
✓ Jihad memperbaiki diri
✓ Jihad melawan syaitan.
✓ Jihad melawan kafir harbi dan munafik.
✓ Jihad menghapuskan kezaliman dan

kemungkaran.

(Al-Imam Syamsuddin Muhammad bin Abu
Bakar A-Zari’e)

ng

✓