درجه ليم
AKHLAK DAN TASAWUF
DARJAH 5
فنوليس
فانل فنوليس جابتن اضام إسلام نضري جوهر
ايديتور
فانل فرا سيمقن كتاب سكوله اضام كراجاءن جوهر
فغصحن
فغروسي دان اهلي جاوتنكواس فثيمق بوكو تيکس اضام جوهر
فريک بنتوق دان ايلوستراتور
كومفولن ضرافيک سيكشن كوريكولوم
فنربيت
جابتن اضام إسلام نضري جوهر
(بهاضين فنديديقن إسلام)
i
بهاضين فنديديقن إسلام
جابتن اضام إسلام نضري جوهر
ISBN : 978-967-2138-60-0
NO. SIRI BUKU: 0053 اخلاق دان تصوف
تله دسيمق دان دصحكن اوليه: درجه 5
جاوتنكواس فثيمق بوكو تيکس اضام جوهر ()JPBTAJ خيتقن فرتام2019 :
•• صاحب السماحة يغ برحرمت داتوء حاج يحيى بن © حق خيفتا ترفليهارا :جابتن اضام إسلام نضري جوهر
أحمد (فغروسي)
••صاحب السعادة يغ برحرمت داتوء حاج محمد روفيقي سموا حق خيفتا ترفليهارا .تيدق دبنركن مغلوار اولغ مان ٢بهاضين ارتيكل،
ايلوستراسي دان ايسي كاندوغن بوكو اين دالم اف جوا بنتوق سام اد سخارا
بن داتوء حاج أى .شمس الدين ايليكترونيک ،فوتوكوفي ،ميكانيک ،راقمن اتاو خارا لاءين سبلوم مندافت ايذين
••يغ برحرمت داتوء حاج محمد نوح بن ابراهيم
برتوليس درفد فيهق جابتن اضام إسلام نضري جوهر.
••يغ برحرمت داتوء حاج محمد تحرير بن
داتوء حاج شمس الدين
••استاذ حاج يسري بن حاج إحسان دغن كرجاسام: دتربيتكن اوليه:
••استاذة حاجه ياتيمه بنت صبني جابتن اضام إسلام نضري جوهر ريمبونن علمو سنديرين برحد،
بلوک ،B (بهاضين فنديديقن إسلام) نومبور
••استاذ حاج أحمد هشام الدين بن محمد طاهير ويسما صالح سعيدين، تيغكت 3دان ،4بلوک ،B
••استاذ حاج سيد أحمد بن سيد عبد فوست إسلام إسكندر جوهر ،جالن دوي تاسيق ،داترن دوي تاسيق
••استاذ حاج حمزة بن رملي باندر سري فرمايسوري، جالن مسجد أبو بكر،
••استاذ حاج رملي بن جوسوه 56000كوالا لومفور. 80990جوهر بهارو،
••استاذ حاج أحمد فيصل بن محمد جوهر دار التعظيم.
••استاذ حاج برهان الدين بن طيباء تيليفو ن 07-2282928/30/32/33/55 :تيليفو ن 03-91722888, :
••استاذ حاج أنوار بن ساريمين 03-91725888, فكسيميل ي 07-2233178 :
••استاذ حاج أحمد حنيف بن نعيم
03-91735888 إي-ميل [email protected] :
••فروفيسور دوكتور عبد الغفار بن اسماعيل
••استاذ دوكتور حاج محمد عزمن بن محسين فكسيميل ي 03-91734888 :
••استاذ حاج محمد صفري بن حسين @ اوسين إي-مي ل [email protected] :
••استاذ حاج أحمد ضياءالدين بن حاج ساليمين
••استاذ حاج محمد راضي بن حاج روسلن دخيتق اوليه:
••استاذ عبد الجليل بن خليل اولتيمت فرينت سنديرين برحد
••استاذ حاج محاضير بن عبدان لوت ،2جالن سفانا ،15/3
••استاذ حاج حسني بصري بن عمر اوف فرسيارن سلاغور،
••استاذ حاج نوجايمي بن محمد
••استاذ محمد بخار الدين بن اسماعيل سيكشن 40200 ،15شاه عالم،
••استاذ حاج جينال بن ساكيبن سلاغور دار الإحسان.
••استاذ حاج عثمان بن سهلان
••استاذ حاج يزيد بن بحرين
••استاذ حاج شمس الدين بن مهدي RM4.50
••استاذ حاج محمد سعدون بن دوله
••استاذ حاج محمد عارف بن جسيمان @ نين
••استاذة نور سوحانا بنت عبد
••استاذة ايدا نور بنت عبد الجلال
••استاذ مسلمان بن تومين ii
••استاذ مجاهد بن احمد
كات ڤڠنتر
ڤڠاره جابتن اڬام إسلام نڬري جوهر
َوال َّصلَاُة ايَل ُْوّدِنْميَاال َِّدويالِنِّد،ي ِأَنَّم،ا َوبِِه نَ ْستَِعي ُن َعلَى أُُموِر َر ِّب الَْعالَِمي َن، اَلعَلَّر ْىح َمَرِنُس اوللَِّرِه ِاحليأَِمِم،ي ِانلَْ،حَوْمَعُدلَى بَِواْلس َِّمسلَاُم
بَْع ُد. َس َّن بِ ُسَنّتِِه َونَْه ِجِهِإلَى ٰالِِه َو َص ْحبِِه َوَم ْن
درفعكن سضنف كشكورن كحضرت عز وجل اتس كورنياث ،سمفورناله فنوليسن
كتاب اخلاق دان تصوف درجه ليم اين يغ منفتي سوكتن كوريكولوم ستندرد سكوله اضام
(ک.س.س.ا) .كوريكولوم ترسبوت تله دڤركنن اوليه دولي يغ مها موليا سلطان إبراهيم ابن
المرحوم سلطان اسكندر ،سلطان يغ دفرتوان باضي نضري دان جاجهن تعلوق جوهر دارالتعظيم
فد 3رمضان 1438هجرية برساماءن 29مي 2017ميلادية.
مجليس مشوارت كراجاءن جوهر فد تغضل 9ذوالقعدة 1438هجرية برساماءن 2اوضوس
2017ميلادية تله ملولوسكن سفنوهث فمبياياءن فرخيتقن سموا كتاب دان دبري سخارا فرخوما
كفد سموا موريد سكوله اضام كراجاءن جوهر دباوه سكيم فينجمن كتاب (س.ف.ک).
كتاب اين تله دسيمق دان دلولوسكن اوليه جاوتنكواس فثيمق بوكو تيکس اضام جوهر
اونتوق دضوناكن دسكوله اضام كراجاءن جوهر مولاءي تاهون .2020
دكسمفتن اين ،ساي ايغين مراقمكن اوخفن ستيغضي-تيغضي فغهرضاءن دان تريما كاسيه
كفد كراجاءن جوهر اتس فرستوجوان ملولوسكن سفنوهث فمبياياءن فرخيتقن كتاب اين دان
كتاب ٢يغ لاءينث سرتا فمبرين سخارا فرخوما كفد سموا موريد سكوله اضام كراجاءن جوهر.
كتاب اين منجادي فندوان دان فضغن هيدوف موريد ٢دالم منخاري كريضاءن
سبحانه وتعالى دغن خارا ممهمي دان مغعملكن اخلاق ۲يغ موليا دان بكلن منوجو
سباضايمان اخلاق رسول صلى عليه وسلم سرتا برعمل دغن عملن اورغ صالح .ستروسث
ددافكالتغ منثاوومبرغغ يكغف بدرتكقمونىج.ادآيِمين اننيَقاَ۲رإَّبسلالْاَعمالَبِغميسَنا.جوهر يغ سنتياس برعمل دغن علموث دان ترضولوغ
هاري احد داتوء حاج محمد روفيقي بن داتوء حاج أى .شمس الدين
01محرم 1441هجرية فغاره ،
01سيفتيمبر 2019ميلادية جابتن اضام إسلام نضري جو هر .
iii
مقدمه
َوَمن اَسْشََّنر ْبِحالُْلسَِنَّحتِيِهْم َُِدَوصنَْدْهِرَِرجيِهِّبإَِولايَلَْىَِّعساْيلََرِْوملِيِمَينالأََِّْودمبِيِرِهِننَيْ .سَوُتَاسِبْعَيحَلُُحناْنلََواَُلعكَْقّلصَداَلًةَاُةِعِمْلَونَماللِلََّنَساَسلاِنَاإِلُمَياّ ََعيـَملَْفاَقىُهَعََلّرقَْمُسوتَلِنَوالِيِهإَِ.نّاْأَلََّأَمكاِميأَبَنُْْنعَُدتوَ.اعلْلََعلِىيٰاُلمِِهالَْوَحَصِكيْحُبِمِه.
َر ِّب
دغن ايذين تعالى ،بهاضين فنديديقن إسلام ،جابتن اضام إسلام نضري جوهر تله دبري
تغضوغجواب مثدياكن كتاب تيکس بهارو باضي كضوناءن موريد ٢سكوله اضام كراجاءن جوهر
برمولا درفد فريغكت فرا سكوله ياءيت تاديكا إسلام جوهر فريغكت سكوله اضام تاهف
ساتو (درجه 1درجه ،)3فريغكت سكوله اضام تاهف دوا (درجه 4درجه )6دان
فريغكت درجه خاص اضام.
حسرت فراوبهن كوريكولوم دان فرتوكرن كتاب سكوله اضام كراجاءن جوهر تله دلولوسكن
دالم مشوارت جاوتنكواس فنديديقن ،كباجيقن دان فوغوتن خيرات ،مجليس اضام إسلام نضري
جوهر فد 20جمادي الأخر 1438برساماءن 19مخ 2017سبلوم دباوا كفد فغتاهوان كراجاءن دان
ابلداضسشييمبخهمغوماضعنلونواممكحكنمفددسبمدنووللاواينكيتإاغسمبمهاَامعْيطملَلوُعلبياالْنبَتْدووَاارنيْنِكنأوَوحَممسْلجدَطمابَعننالْبَوجاْحونَرهيْإرِدن.ريكساتسلرهغب انني عوتال،نمااتءويهبس بهسارن٢نوشميوسنلختااوراداناجلاَلعنلسَنّايكَمةنق
الكريسيقي الفطاني سباضاي روجوعن باضي مات فلاجرن عبادات ،معاملات ،مناكحات ،جنايات
دان فرائض .ماناكالا رسالة التوحيد (ترجمهن درفد كتاب توحيد سكوله دمصر) كارغن استاذ عبد
الغني بن يحيى دان داتوء عمر بن يوسف باضي روجوعن مات فلاجرن توحيد.
سكوله اضام كراجاءن جوهر فد مولاث هاث مغضوناكن مقدم بغدادي دان مصحف القرءان
دالم فغاجرنث فد تاهون 1918اتاو لبيه اول لاضي دسكوله القرءان .كمودين فد تاهون ،1920ببراف
كتاب تراث تله دجاديكن سباضاي كوريكولوم درجه 1درجه 5دسكوله كتاب سفرتي مطلع
البدرين دان دلغكفكن لاضي دغن كتاب ٢لاءين افابيلا درجه 6مولا دبوک .كتاب ٢درجه خاص
دسدياكن فد اول فنوبوهنث سكيتر تاهون .1923
iv
فد تاهون ،2017سكومفولن ضورو دان فضاواي فنديديقن إسلام نضري جوهر تله دضمبليغ
اونتوق منوليس دان مثوسون سمولا كتاب ٢سكوله اضام اين برداسركن كوريكولوم ستندرد سكوله
تعالى ممبري ضنجرن دان اضام (ک.س.س.ا) .كامي ساغت برتريما كاسيه كفد مريک.
اتس سومبغن ترسبوت . رحمت يغ تيدق
اخير كات ،كفد تعالى جوا تمفت كامي مموهون بنتوان دان فرتولوغنَ .وال َّسلَاُم.
هاري احد حاج يسري بن حاج احسان
01محرم 1441هجرية تيمبلن فغاره فنديديقن اضام ،
01سيفتيمبر 2019ميلادية بهاضين فنديديقن إسلام ،
جابتن اضام إسلام نضري جوه ر .
جوهر بهارو
v
كاندوڠن
1-4 :فكرجا فرودوكتيف نضارا خمرلغ
1 1.1فغنل ن
1.2فغرتين
1
2 1.3دليل انجورن بكرجا دغن بركواليت ي
3 1.4فكتور يغ ممفغاروهي فرودوكتيؤيتي كرج ا
3
4 1.5فونخا فرودوكتيؤيتي اورغ إسلام رند ه
1.6خارا اونتوق منيغكتكن فرودوكتيؤيتي اورغ إسلام
5-6
5 :ادب كتيک برجوال بل ي
2.1فغرتين
5 2.2دليل ادب جوال بلي
6 2.3ادب برجوال بلي
7-12 :بادن صيحت اوتق خردس دغن برسوكن 3.1فغنلن
7
8 كصيحتن 3.2دليل انجورن
9 3.3اوبجيكتيف سوكن
9 3.4ادب ٢برسوكن
10 3.5ادب سبلوم برسوكن
1 1 3.6ادب سماس برسوك ن
11 3.7ادب سلفس برسوك ن
11 3.8لارغن كتيک برسوكن
12 3.9حكمه برسوكن
3.10عاقبة مغابايكن ادب برسوك ن
12
vi
13-20 :منطاعتي فميم فين
13 4.1ف غرتين
4.2دليل دان حكوم منطاعتي فمي مفين
1 3 4.3كاتضوري فميمفين
14 4.4خيري ٢فميمفين يغ با ءيق
15 4.5تغضوغجواب ف ميمفين
15 4.6ادب رعيت ترهادف فميمفين
4.7حكمه فميمفين يغ برتغضوغ جواب
16 4.8ايمفليكاسي تيدق برادب ترهادف ف ميمفين
4.9فميمفين يغ تيدق واجب دطاعتي
17 4.10برصبر دغن فميمفي ن
18
18
19
2 1-26 :ادب برمشوار ت
5.1مقصود برمشوارت دالم إسلام
21 5.2دليل انجورن برمشوار ت
5.3ادب سبلوم برمشوارت
22 5.4ادب سماس برمشوار ت
2 3 5.5كباءيقن برادب كتيک برمش وارت
23 5.6صيفت ٢ترفوجي دالم مشوارت
24 5.7كفوتوسن مشوارت دفراكوء ي
ادب مش وارت 5.8عاقبة تيدق
25
25
26
vii
27-30 :اخلاص
27 6.1فغرتين اخلا ص
6.2دليل اخلا ص
28 6.3تندا ٢اخلاص
29 6.4كلبيهن اخلاص
29
30 6.5قيصه اورغ صحابت يغ اخلاص كران تعال ى
:صبر
31-40 7.1فغنلن صبر
31 7.2فغرتين صبر
7.3دليل صبر
31 7.4فضيلة صب ر
32 7.5حقيقت صبر
34
38 7.6قيصه كصبرن رسول صلى عليه وسل م
40
:شكور
41-46
4 1 8.1فغنلن شكور
8.2فغرتين شكو ر
42
42 8.3دليل شكو ر
43 8.4حقيقت شكور
44 8.5خارا شكور منوروت علماء تصوف
viii
47-51 :حسد دغكي
47 9.1ف غرتين
9.2ايات القرءان دان حديث بركاءيتن ح سد
47 9.3فونخا صيفت حسد
4 9 9.4خيري ٢حسد
50 9.5صيفت اورغ ي غ حسد
9.6عاقبة برصيفت حس د
50 9.7خارا منجاءوه ي حسد
51 :رياء
52 10.1فغرتين
10.2حكوم دان دليل فغح رامنث
5 3-55 10.3كاتضوري رياء
10.4خيري ٢اورغ يغ ريا ء
53 10.5خارا مغهيندري صيفت ري اء
10.6فربيذاءن انتارا رياء دان ُس ْم َعة
53
:تكبر
54 11.1فغرتين
5 5
11.2فمبهاضين تكبر
55 11.3كسن تكب ر
56 11.4خارا مناغني صيفت تكبر
روجوع ن
57-61
57
57
59
61
62
ix
ارتيث:
يا ،بوكاكن باضي كامي حكمهمو ،بنتغكن كأتس كامي خزانة رحمتمو ،يا
ترغيله هاتي كامي دان مودهكن سضالا اوروسن كامي .يا ،كلواركن كامي
درفد كضلفن كراضوان ،مولياكن كامي دغن خهاي كفهمن ،بوكاكن اونتوق كامي
(سضالا كباءيقن) دغن فغواساءن علمو ،سينريله هاتي كامي دان مودهكن اونتوق
كامي اكن فينتو كورنياءنمو واهاي توهن يغ مها فغاسيه.
ارتيث:
واهاي توهن كامي ،جاغن اغكاو سليويغكن هاتي كامي ستله اغكاو بريكن هداية
كفد كامي ،انوضرهكن كامي رحمتمو كران سسوغضوهث اغكاو مها فمبري،
يا فتاح ،يا عليم ،بوكاكن هاتي كامي سباضايمان اغكاو بوک هاتي اورغ يغ
عاريف ،يا ،سسوغضوهث كامي تيتيفكن اف يغ اغكاو اجركن كفد كامي ،مک
كمباليكن كفد كامي كتيک كامي ممرلوكنث دان جاغن سكالي-كالي اغكاو
لوفاكنث دري كامي واهاي توهن فنتدبير سكالين عالم.
x
فكرجا فرودوكتيف نضارا خمرلغ
1.1فغنلن
إسلام مثرو اومتث برصيفت راجين ،بكرجا دغن برسوغضوه-
سوغضوه ،بركواليتي دان فرودوكتيف .اورغ إسلام بلوم دافت
ممنوهي كفرلوان سنديري سخارا بيبس دان ماسيه باثق برضنتوغ
كفد بغسا لاءين .كبرضنتوغن اين اكن برتروسن سكيراث اورغ
إسلام تيدق فرودوكتيف اتاو بركواليتي رنده.
1.2فغرتين
فكرجا فرودوكتيف اداله فكرجا يغ ممفوثاءي خيري ٢يغ
بركواليتي دان بركأوفاياءن مغحاصيلكن سسواتو يغ كرياتيف
سرتا لبيه دري بياسا .اي دافت مغحاصيلكن سسواتو يغ
دهارفكن دالم وقتو يغ سيغكت.
1
1.3دليل انجورن بكرجا دغن بركواليتي
دأنتارا دليل-دليلث اياله:
1فرمان سبحانه وتعالى:
ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥﯦ
ﯧﯨ ﯩﯪﯫ ﯬﯭ
(سورة التوبة)105 : ﯮ ﯯﯰ
ارتيث :دان كاتاكنله (واهاي محمد)“ :برعملله كامو (اكن
سضالا يغ دفرينتهكن) ،مک دان رسولث سرتا اورغ ٢يغ
برايمان اكن مليهت اف يغ كامو كرجاكن؛ دان كامو اكن
دكمباليكن كفد ( ) يغ مغتاهوءي فركارا ٢يغ غاءيب دان
يغ ثات ،كمودين اي منرغكن كفد كامو اف يغ كامو تله
كرجاكن”.
2درفد عائيشه رضي عنها بركات ،تله برسبدا رسول
صلى عليه وسلم:
إَِّن يُ ِح ُّب إَِذا َع ِم َل أَ َح ُد ُك ْم َع َملًا أَ ْن يُتِْقنَُه.
(روايت امام الطبراني)
ارتيث :سسوغضوهث مثوكاءي سأورغ كامو افابيلا دي
بكرجا دالم ساتو فكرجاءن دي ملاكوكنث دغن تكون.
2
1.4فكتور يغ ممفغاروهي فرودوكتيؤيتي كرجا
اونتوق منخافاي فرودوكتيؤيتي تيغضي فرلو دسوكوغ اوليه
فكتور ٢برايكوت:
1فنديديقن.
2عملن كماهيرن دان لاتيهن.
3سيكف دان ايتيكا كرجا.
4تاهف فندافتن.
5كسلامتن سوسيال.
6تيكنولوضي.
7تاهف سواسان سواسيال دان كرجا.
8موتيؤاسي.
1.5فونخا فرودوكتيؤيتي اورغ إسلام رنده
دأنتارا فونخا فرودوكتيؤيتي اورغ إسلام رنده اياله:
1جومله اورغ إسلام يغ ترليبت دغن فراوسهاءن دان فرنياضاءن
ماسيه سديكيت اومفاماث دالم فراوسهاءن ماكنن حلال.
2كورغ فغتاهوان دان فغالمن اكن مثببكن رنده داي
كرياتيؤيتي (داي ريک) دان تيدق اينوؤاتيف (كبوليهن
مريكاخيفتا).
3كورغ مثدري بهاوا فراوسهاءن دان فرنياضاءن
مروفاكن عبادة دان عمل صالح ،ماله منجادي فرض
كفاية كفد اورغ إسلام.
3
كورغ ضالقن دان سوكوغن درفد اورغ إسلام سنديري. 4
تيدق مثدري فرانن اورغ إسلام سباضاي فلوفور ،فغضرق 5
دان فميمفين دالم سموا بيدغ كهيدوفن ترماسوق دالم
بيدغ فرنياضاءن.
1.6خارا اونتوق منيغكتكن فرودوكتيؤيتي
اورغ إسلام
تردافت ببراف خارا اونتوق منيغكتكن فرودوكتيؤيتي ياءيت:
1تيدق ممبوات فركارا يغ سيا ٢دان ممبواغ ماس.
2تيدق مغابايكن كواجيفن كفد .
3داتغ لبيه اول كتمفت كرجا.
4فوكوس فد ساتو ٢توضس.
5ايلق ممبوات دوا كرجا دالم ساتو ماس.
6دولوكن كرجا مغيكوت اوروسن ماس يغ دسوسون
مغيكوت كأوتاماءن.
7جاديكن كرجا يغ برت سباضاي ساتو خابرن دان اوجين.
8ممبري لاتيهن دان موتيؤاسي كفد فكرجا.
9برسوغضوه-سوغضوه دان استقامة (برتروسن).
4
ادب كتيک برجوال بلي
2.1فغرتين
جوال بلي ممباوا ارتي فرتوكرن سسواتو بارغن دغن
سسواتو يغ لاءين. 1
2
منوروت امام النووي دالم كتاب المجموع بركات:
“جوال بلي اداله فرتوكرن هرتا دغن هرتا اونتوق دميليقي
كفد اورغ لاءين يغ مليبتكن فمبايرن”.
2.2دليل ادب جوال بلي
دليل ادب برجوال بلي سفرتي برايكوت:
1فرمان سبحانه وتعالى:
ﭩﭪﭫﭬﭭﭮ
ﭯﭰﭱﭲ ﭳﭴﭵ
ﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼ ﭽﭾﭿ ﮀ
(سورة النساء)29 : ﮁﮂ
ارتيث :واهاي اورغ يغ برايمان ،جاغنله كامو ماكن (ضوناكن)
هرتا ٢كامو سسام كامو دغن جالن يغ ساله (تيفو ،جودي دان
سباضايث) ،كخوالي دغن جالن فرنياضاءن يغ دلاكوكن سخارا سوک
سام سوک دأنتارا كامو ،دان جاغنله كامو بربونوه-بونوهن سسام
سنديري .سسوغضوهث سنتياس مغاسيهني كامو.
5
2درفد أبو سعيد رضي عنه بركات ،تله برسبدا رسول
صلى عليه وسلم:
“الَتّا ِجُر ال َّص ُد ْو ُق اْلَِميْ ُن َم َع الَنّبِيِّيْ َن َوال ِّص ِّديِْقيْ َن َوال ُّشَه َداء”.
(روايت امام البخاري)
ارتيث :فارا يغ جوجور دان امانه اكن دتمفتكن برسام
دغن فارا نبي ،صديقين دان شهداء (دالم ).
2.3ادب برجوال بلي
دأنتارا ادب برجوال بلي اياله:
1نية منخاري رزقي كران سبحانه وتعالى.
2ممولاكن فرنياضاءنث دغن ممباخ بسملة دان مموهون دعاء
يغ باءيق.
3صبر دغن كرينه فلغضن.
4مغوتاماكن كبرسيهن دان كواليتي.
5مغضوناكن بهاس يغ سوفن.
6جوجور ،تياد عنصور فنيفوان دان جودي.
7تيدق برجنجي فلسو.
كواجيفن ترهادف سبحانه وتعالى.
8
9ممبري لاينن مسرا دان برموره هاتي كفد فلغضن.
6