มารยาทชาวพุทธ

มารยาทชาวพทุ ธ ก

คำนำ

บทเรียนสำเร็จรูปเรื่องมารยาทชาวพุทธ รายวิชา สังคมศึกษา 2 จัดทำขึ้นเพื่อพัฒนากระบวนการ
เรียนรู้ที่มีคุณภาพให้กับนักเรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 โดยมี
เปา้ หมายสำหรับนักเรยี นมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 4 ซง่ึ เปน็ กระบวนการจดั การเรยี นรูท้ ยี่ ึดผู้เรียนเป็นสำคัญ ในบทเรยี น
สำเร็จรูปเล่มน้ีประกอบด้วยกิจกรรมฝึกปฏิบัติแบ่งเป็นกรอบความรู้มีวิธีวัดผลประเมินผลที่สอดคล้องกับ
หลักการของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียน
สวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต นักเรียนสามารถศึกษาด้วยตนเองและมีกระบวนการเรียนรู้ให้เข้าใจง่ายได้รับ
ประสบการณ์และมปี ระโยชนต์ ่อการดำรงชวี ิต

ผจู้ ัดทำหวงั เปน็ อย่างยิง่ ว่า บทเรยี นสำเร็จรูป เร่ือง มารยาทชาวพทุ ธนี้ จะมปี ระโยชน์ท้ังต่อนักเรียน
และครูที่จะนำไปใช้ในการจัดการเรียนรู้ให้บรรลุผลตามวัตถุประสงค์และมาตรฐานการเรียนรูข้ องกลุ่มสาระ
สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรมตอ่ ไป

นติ ยา ไชยพรหม

บทเรียนสำเรจ็ รูป

ข มารยาทชาวพทุ ธ หนา้
ก
สารบัญ ข
1
เร่ือง 2
คำนำ 4
สารบัญ 5
คำแนะนำบทเรียน 6
แบบทดสอบก่อนเรียน 7
เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น 8
กรอบที่ 1 เร่อื ง การปฏบิ ัติตนต่อพระภกิ ษุ 9
กรอบที่ 2 เรอ่ื ง การแสดงความเคารพพระสงฆ์ 10
กรอบท่ี 3 เร่อื ง การสนทนากบั พระสงฆ์ 11
กรอบท่ี 4 เรือ่ ง การตอ้ นรบั พระสงฆ์ 12
กรอบที่ 5 เรื่อง การรบั รองพระสงฆ์ 13
กรอบท่ี 6 เรอ่ื ง การให้ทางแกพ่ ระสงฆ์ 14
กรอบท่ี 7 เรอ่ื ง การเตรียมตัวไปวดั 15
กรอบท่ี 8 เรื่อง การแตง่ กายไปวัด 16
กรอบที่ 9 เรอ่ื ง การเตรยี มอาหารไปวดั 17
กรอบที่ 10 เร่ือง สรปุ มารยาทชาวพุทธ 18
กรอบทดสอบ เรื่อง การสนทนากับพระสงฆ์ 20
กรอบทดสอบ เร่ือง การปฏบิ ัติตนต่อพระสงฆ์ 21
กรอบทดสอบ เรื่อง การปฏบิ ตั ติ นของพทุ ธศาสนิกชน
แบบทดสอบหลงั เรยี น
เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น
บรรณาณุกรม

บทเรยี นสำเร็จรูป

มารยาทชาวพทุ ธ ก

คำแนะนำในการใช้บทเรียนสำเรจ็ รูป

จดุ ประสงค์ของบทเรียนสำเรจ็ รปู
เพ่อื ใชเ้ ปน็ ส่ือสำหรบั การจดั การเรียนการสอน ในกรอบเนอ้ื หาเรอ่ื ง การปฏบิ ตั ิตนตอ่ พระสงฆ์ในโอกาส

ต่าง ๆ ของหนว่ ยท่ี 5 เร่อื ง มารยาทชาวพทุ ธ สำหรับนกั เรียนชนั้ มัธยมศึกษาปที ี่ 4 เพื่อพฒั นาทักษะการคดิ
วิเคราะห์ รจู้ กั แกป้ ญั หาและพฒั นาความสามารถในการส่อื สาร

ประโยชนข์ องบทเรยี นสำเร็จรปู
1.สำหรับใช้ในการเรียนวชิ า สังคมศึกษา 2 ในหน่วยท่ี 5 เรอื่ ง มารยาทชาวพุทธ ซง่ึ มเี นอื้ หาสอดคลอ้ งกบั

หลักสตู รสถานศกึ ษา
2.เพื่อให้นกั เรียนตระหนกั และเหน็ คณุ คา่ ของการศึกษามารยาทชาวพทุ ธ ที่เกยี่ วกบั การปฏิบัติตนต่อ

พระสงฆใ์ นโอกาสตา่ ง ๆ
3.เพือ่ ฝกึ นักเรียนใหม้ ที กั ษะการคดิ วิเคราะห์ ตดั สนิ ใจในการแกป้ ัญหาพัฒนาความสามารถในการสื่อสาร

เนือ้ หาของบทเรยี นสำเรจ็ รูป ประกอบดว้ ย มารยาทในการปฏบิ ตั ิตอ่ พระสงฆ์ 3 หวั ข้อ ดงั น้ี
1.การแสดงออกต่อพระสงฆ์ ดว้ ยกาย วาจา ใจ ไดแ้ ก่ การไหว้ การกราบเบญจางคประดิษฐ์
2.การปฏิสนั ถารกบั พระสงฆ์ในโอกาสต่าง ๆ ไดแ้ ก่ การต้อนรบั การรับรอง การสนทนากับพระสงฆ์
3.การเตรียมตัวไปวัด ไดแ้ ก่ การแตง่ กายไปวดั การเตรียมอาหารไปวัด การปฏิบตั ิตวั ภายในวัด

การใช้บทเรยี นสำเร็จรูป เพือ่ ให้การใช้บทเรียนสำเร็จรูป เรือ่ ง มายาทชาวพุทธ มีประสทิ ธิภาพตาม
วัตถปุ ระสงค์ นักเรียนต้องปฏบิ ตั ติ ามข้ันตอนดังนี้

1.ทำแบบทดสอบก่อนเรียน 20 ข้อ เพ่ือประเมนิ ความรูพ้ ้ืนฐานกอ่ นเรยี น
2.ใหน้ กั เรยี นศึกษาบทเรยี นสำเร็จรปู ไปทีละกรอบ อยา่ ขา้ มกรอบแลว้ ตอบคำถามและตรวจคำตอบ
ถา้ ตอบถูกให้ทำการศึกษาในกรอบต่อไป
3.ถ้าตอบผดิ ให้กลบั มาอ่านอีกครัง้ หากไม่เขา้ ใจใหศ้ ึกษาเน้ือหาใหมห่ รอื ถามครผู ้สู อนและเม่อื เขา้ ใจแลว้
จึงทำการศึกษาในกรอบตอ่ ไปจนครบทุกกรอบ
4.เม่อื ศกึ ษาบทเรียนจบแต่ละเรื่อง ให้นกั เรียนทำกิจกรรมในกรอบทดสอบ รว่ มกบั เพ่ือนในกลุม่ สมาชิก
เพอ่ื แลกเปลย่ี นเรยี นรู้ ตรวจสอบคำตอบ และรว่ มกิจกรรมด้วยความตัง้ ใจ
5.เม่อื ทำกจิ กรรมครบแล้ว ให้ทำแบบทดสอบหลังเรียน จำนวน 20 ข้อ เพ่อื เปรยี บเทียบกบั ผลการ
ทดสอบก่อนเรยี น

บทเรียนสำเรจ็ รปู

มารยาทชาวพุทธ 1

แบบทดสอบกอ่ นเรียน

เรอ่ื ง มารยาทชาวพทุ ธ

เ

คำช้แี จง ใหน้ ักเรยี นเลอื กคำตอบทถี่ กู ต้องเพยี งขอ้ เดยี ว

1.มารยาทชาวพทุ ธมคี วามสำคัญอย่างไร

1.มารยาทโดยทวั่ ไปของพทุ ธศาสนกิ ชน 2.การปฏิบตั ติ นทีเ่ หมาะสมตอ่ พระสงฆ์

3.เป็นการปฏบิ ตั เิ พอื่ ตดั เรอื่ งกิเลส 4.การประกอบกจิ กรรมทางศาสนาอย่างหน่งึ

2. ใครปฏิบัตติ ่อพระสงฆไ์ ดถ้ กู ต้องทางกาย วาจา ใจ

1.มาริโอยนื ประนมมอื สนทนากับพระสงฆ์ 2.ณเดชน่ังสนทนาอยา่ งร่าเรงิ กับพระสงฆ์

3.บอยรบี เดนิ หนีเมือ่ พระสงฆ์เดนิ ผ่านมา 4.เจมส์นิมนตพ์ ระสงฆใ์ หน้ ง่ั แล้วถวายบหุ รี่

3. ใครแตง่ กายไปทำบญุ ทว่ี ัดไดเ้ หมาะสม

1.ใหม่ใสก่ างเกงยีนส์รดั รูป 2.ญาญา่ สวมกระโปรงสแี ดง

3.เบลลา่ ใสผ่ ้าถุงสีดำเส้ือสีเหลอื ง 4.คิมเบอร์รส่ี วมกระโปรงสีครมี

4. เหตใุ ดต้องมกี ารเตรียมตัวกอ่ นไปวดั

1.จะได้จัดเตรยี มอาหารท่ถี ูกปากพระสงฆ์ 2.จะไดจ้ ดั เตรยี มเสอื้ ผ้าทสี่ วยงาม

3.ทำจติ ใจใหแ้ จ่มใสตดั เร่ืองวิตกกังวล 4.นัดหมายเพ่ือนๆมาสนทนากันทีว่ ัด

5.เมอื่ อยใู่ นวัดควรปฏิบัตติ นอยา่ งไร

1.สำรวมวาจาใจ 2.นง่ั สนทนากับพระสงฆอ์ ย่างสนิทสนม

3.ทักทายคนรจู้ ักจนครบถ้วน 4.นำของทีจ่ ะถวายพระมาอวดคนอ่นื

6.อาหารเมนใู ดควรนำไปถวายพระสงฆ์

1.ไขล่ วก 2.ยำปลาแซลมอนดบิ

3.แกงเขยี วหวานงเู หา่ 4.แกงจืดผักกาดขาวหมสู บั

7.หากนกั เรียนมโี อกาสได้เขา้ เฝ้าสมเดจ็ พระสงั ฆราชควรใชส้ รรพนามแทนตนเองอยา่ งไร

1.ผม 2.กระผม

3.ฝ่าบาท 4.เกลา้ กระหม่อม

8.สมศักด์ิไปหาเจ้าอาวาสทีว่ ัด เมอื่ พบเจ้าอาวาสน่ังอยทู่ พี่ ื้น สมศักด์ิควรปฏบิ ตั ิอยา่ งไรตามมารยาทชาวพทุ ธ

1.กราบพระพทุ ธรปู และกราบเจ้าอาวาส 2.กราบพระที่โต๊ะหมแู่ ลว้ สนทนากบั เจา้ อาวาส

3.กราบเจ้าอาวาสและไหวพ้ ระพทุ ธรปู ทโ่ี ตะ๊ หมู่ 4.กราบพระพทุ ธรปู ท่โี ต๊ะหมแู่ ลว้ ไหวเ้ จ้าอาวาส

บทเรียนสำเรจ็ รูป

2 มารยาทชาวพุทธ

9.ขณะอยู่ในวดั หากไม่ไดร้ ับความสะดวกสบายหรือเห็นการกระทำที่ไม่เหมาะสมของคนอนื่ ควรปฏิบตั ติ น

อย่างไร

1.ไปแจ้งเจ้าอาวาส 2.อดทนและแผ่เมตตา

3.พดู คุยระบายความอดึ อัดใจกบั คนอื่น 4.น่งั เลน่ โทรศัพท์ไมย่ ินดยี ินร้าย

10.ภูตะวนั และเพอ่ื นกำลงั เดนิ อยู่ทวี่ ดั และพบว่ากำลงั เดนิ อยขู่ า้ งหน้าพระสงฆ์ ภตู ะวนั และเพอ่ื นควรปฏิบตั ิ

อย่างไร

1.ยนื ตรงประสานมือไว้ข้างหน้า 2.ยืนตรงใหพ้ ระสงฆเ์ ดนิ ผ่านไป

3.หลกี ทางชิดทางขวามอื ของพระสงฆ์ 4.หลกี ทางชดิ ทางซ้ายมอื ของพระสงฆ์

11.ในการเดนิ ตามพระสงฆค์ วรปฏบิ ตั ิอย่างไร

1.เดนิ ทง้ิ ระยะหา่ ง 1 ก้าว 2.เดนิ ทกั ทายปราศรัยกบั คนรู้จกั

3.เดนิ ตามสบาย ท้งิ ระยะห่าง 2-3 กา้ ว 4.เดนิ เบอ้ื งหลงั เยอื้ งไปทางซ้ายมอื ของทา่ น

12.ข้อใดใช้คำพูดสนทนากบั พระสงฆไ์ ด้ถูกต้อง

1.หลวงพอ่ ปว่ ยเป็นโรคอะไรครบั 2.วันนห้ี ลวงพอ่ รับกจิ นมิ นตท์ ่ไี หนครบั

3.หลวงพอ่ จะเข้านอนกี่ทมุ่ ครบั 4.หลวงพอ่ จะดม่ื นำ้ ชาหรอื น้ำปานะครบั

13.การนง่ั สนทนากบั พระสงฆ์ ข้อใดไม่ควรปฏิบัติ

1.ไมน่ ัง่ ใกลห้ รอื ไกลเกินไป 2.สตรีไมค่ วรนงั่ กับทา่ นสองตอ่ สอง

3.ปลอ่ ยให้ท่านน่งั อยรู่ ปู เดียว 4.ไมน่ ัง่ ประจนั หน้ากบั ทา่ น

14.นางสาวพลอยนง่ั อยกู่ บั คณุ ยายท่วี ดั เมือ่ เห็นพระสงฆ์เดนิ มาควรปฏบิ ัตอิ ยา่ งไร

1.ลกุ ข้นึ ยนื ต้อนรบั 2.ไหว้หรือกราบ

3.ไหว้ 3 ครั้ง 4.ไหว้ครง้ั เดยี วลดมือลงเมอื่ ทา่ นนง่ั

15.การใช้สรรพนามกับพระสงฆ์ในขอ้ ใดไม่ถูกตอ้ ง

1.พระผู้เฒา่ หลวงพอ่ หลวงตา

2.พระมหาเปรียญ พระคุณเจ้า ทา่ น

3.พระราชาคณะ ท่านเจา้ คุณ ท่าน

4.พระธรรมดาทวั่ ไป พระคณุ เจา้ ท่าน

16.มารยาทชาวพุทธ ที่แสดงออกอยา่ งถูกต้องตามประเพณนี ั้น บ่งบอกถงึ คุณลักษณะใดของผปู้ ฏบิ ตั ิ

1. บ่งบอกว่ามีความร้ดู ี และปฏบิ ัตดิ ี 2. บ่งบอกถงึ อุปนสิ ยั ใจคอของตน

3. บง่ บอกว่าได้รบั การฝึกฝนมาดี 4. บ่งบอกถงึ ชาติตระกลู ว่าเปน็ ผดู้ ี

17.ถ้าพระสงฆ์นั่งอย่กู บั พืน้ หลังจากถวายเครื่องไทยธรรมแล้ว ผูถ้ วายควรแสดงความเคารพด้วยวิธใี ดจงึ จะ

ถกู ตอ้ งและเหมาะสม

1. ยกมอื ไหว้ 2. กราบ 1 คร้งั แบมอื

3. กราบ 1 ครงั้ ไมแ่ บมอื 4. กราบแบบเบญจางคประดษิ ฐ์

บทเรยี นสำเร็จรูป

มารยาทชาวพทุ ธ 3

18.การถวายของแกพ่ ระสงฆ์ ผู้หญิงควรปฏบิ ตั อิ ยา่ งไร

1. ฝากผู้ชายสง่ ให้ 2. สง่ ถงึ มือพระสงฆ์

3. วางตรงหน้าพระสงฆ์ 4. วางบนผ้าทพี่ ระสงฆ์ทอดรับไว้

19.การยืนตอ่ หนา้ พระภกิ ษุควรปฏบิ ัติอยา่ งไร

1. ยืนคอ้ มตวั ปลายเท้าชดิ

2. ยนื คอ้ มตัวมอื ประสานกัน

3. ยืนตรง ส้นเท้าและปลายเท้าชิด มือประสานกัน

4. ยืนตรงขาชิด ปลายเท้าหา่ งกัน เล็กนอ้ ย มือทั้งสองประสานกัน

20. "เจมจิ ชวน จ๊บุ แจงสายฝนและฟ้าใส ไปงานสวดพระอภธิ รรมศพของพ่อเพื่อนเจมจิใสก่ างเกงขาวเสอื้ ขาว

จบุ๊ แจงนงุ่ กระโปรงดำเสอ้ื สีขาว สายฝนนุง่ กระโปรงดำเสื้อสชี มพูฟา้ ใสนงุ่ กระโปรงขาวเสอื้ สีดำ " ใครควร

ปรับปรงุ การแตง่ กาย

1. เจมจิ 2. สายฝน

3. จบุ๊ แจง 4. ฟา้ ใส

....................................................................................................

บทเรียนสำเร็จรูป

4 มารยาทชาวพุทธ

กรอบที่ 1
เรือ่ ง การปฏิบตั ิตนต่อพระภกิ ษุ

ความหมาย

มารยาทชาวพุทธ ในบทเรยี นน้หี มายถึง การประพฤตปิ ฏบิ ัติตนที่เหมาะสมกบั พระสงฆ์ในฐานะปชู นยี บุคคล
ทีควรเคารพบูชา ถือเป็นมารยาทสำคัญที่พุทธศาสนิกชนพึงปฏิบัติให้ถูกต้อง โดยเฉพาะมารยาทชาวพุทธ
ที่หล่อหลอมมาจาก หลักธรรมคำสอนทางพุทธศาสนา เป็นกริยาวาจาที่บุคคลในสังคมพึงปฏิบัตติ ่อกัน อันจะเป็น
ประโยชน์ต่อตนเองและสงั คม เป็นสว่ นหน่งึ ของวฒั นธรรมทางศาสนา ที่มลี ักษณะเฉพาะของชาวพุทธในประเทศไทย
แม้จะไมส่ ำคญั เทา่ หลกั ธรรมคำสอนโดยตรง แต่กม็ สี ว่ นในการสรา้ งความรัก ความสามคั คี อนั เป็นเอกลกั ษณส์ ำคญั
ของสงั คมไทย ท่ีคนไทยทุกคนควรประพฤตปิ ฏิบตั แิ ละสืบทอดต่อไป

การปฏบิ ัติตนตอ่ พระภกิ ษทุ างกาย วาจา และใจ ท่ีประกอบดว้ ยเมตตา

ชาวพทุ ธทุกคนควรปฏบิ ัตติ นต่อพระภิกษุให้เหมาะสมทง้ั กาย วาจา และใจ ดังนี้
1.ทางกาย รจู้ กั แสดงความเคารพท่ีเหมาะสมแกโ่ อกาส เช่น ลกุ ขน้ึ ต้อนรับ ฟังธรรมดว้ ยอาการสงบ อุปถัมภ์
บำรงุ ทา่ นดว้ ยปัจจัย 4 ต้อนรับทา่ นด้วยความเต็มใจ
2. ทางวาจา มีความปรารถนาดีทั้งต่อหน้าและลับหลัง พูดจากับพระสงฆ์ด้วยคำพูดที่ไพเราะ ใช้คำพูดท่ี
ถูกตอ้ งเหมาะสม ควรประนมมอื พูดกบั ทา่ น พดู ถงึ พระสงฆ์ลบั หลังด้วยความปรารถนาดี
3. ทางใจ ควรคิดถึงทา่ นดว้ ยเมตตาจิต คือ แผ่ความรักความปรารถนาดีต่อท่าน คิดหาโอกาสที่สนับสนุน
บำรุงทา่ นดว้ ยปัจจยั 4

คำถาม
การปฏิบตั ิตนต่อพระภกิ ษุดว้ ยเมตตา ควรแสดงออกอยา่ งไร....?

บทเรยี นสำเรจ็ รูป

มารยาทชาวพุทธ 5

คำตอบ
....................................................................................................

กรอบที่ 2
เร่อื ง การแสดงความเคารพพระสงฆ์

การแสดงความเคารพตอ่ พระสงฆ์

1. การประนมมือ คือ การกระพมุ่ มอื ทง้ั สองประนมตง้ั ไว้ระหว่างอกใหต้ งั้ ตรงข้ึนไปขา้ งบนมลี กั ษณะคล้าย
ดอกบัวตูม ตรงกับคำภาษาบาลีว่า "ทำอัญชลี" เปน็ การแสดงความเคารพ เวลาสวดมนต์ หรอื ฟังพระสวดและฟงั
เทศน์ เป็นต้น ใชก้ ารประนมแบบเดียวกันทง้ั ผหู้ ญงิ ผชู้ าย

2. การไหว้ คอื การยกมอื ทีป่ ระนมแลว้ ขนึ้ พรอ้ มกบั กม้ ศรี ษะเล็กนอ้ ย ใหม้ อื ประนมจดหน้าผากนิว้ หวั แม่มือ
ท้ังสองอยรู่ ะหว่างค้ิว ตรงกับคำทกี่ ล่าวไว้ในภาษาบาลีวา่ "นมัสการ" หรือ "วันทา" ใชแ้ สดงความเคารพพระในเวลา
ท่านยนื หรอื นงั่ เก้าอ้ี ไม่ใชเ่ วลาท่ีน่ังราบกบั พื้น ใชเ้ หมอื นกนั ทง้ั ชายและหญิง

3. การกราบ คอื การหมอบราบลงกับพื้นพร้อมท้ังกระพ่มุ มอื เป็นการแสดงความเคารพสูงสุดในบรรดาการ
แสดงความเคารพทป่ี ฏบิ ัตกิ ันอยู่ เรียกว่า การกราบแบบเบญจางคประดิษฐ์ เป็นการรวมการประนมมือและการไหว้
เขา้ ด้วยกัน การกราบใช้ในกรณเี ข้าไปแสดงความเคารพตอ่ หนา้ พระพุทธรปู พระธรรมคมั ภรี ์ พระภิกษสุ งฆ์ เม่อื ลา
พระภกิ ษุกลบั เมอ่ื ประเคนของพระภกิ ษุสงฆเ์ สร็จแลว้ เป็นต้น

คำถาม
การแสดงความเคารพด้วยการกราบใชใ้ นกรณีใดบา้ ง....?

บทเรยี นสำเร็จรูป

6 มารยาทชาวพุทธ

คำตอบ
....................................................................................................

กรอบที่ 3
เรื่อง การสนทนากบั พระสงฆ์

การสนทนากับพระสงฆ์

1. การปฏิบัตติ นขณะสนทนากบั พระสงฆ์
- การสนทนากบั พระเถระผใู้ หญ่ นยิ มประณมมอื พูดกับท่านทุกคร้ังที่กราบเรยี นท่าน และรบั คำพดู ของท่าน
- ขณะสนทนาอยกู่ บั พระสงฆ์ ไม่พูดลอ้ เลน่ กบั ท่านไมพ่ ดู คำหยาบโลนกบั ไม่นำเอาเรอื่ งสว่ นตวั ไปเล่าใหท้ า่ นฟงั
ไมย่ กตนตเี สมอท่านคล้ายเพอ่ื นเลน่ หรอื ยกตนสงู กว่าท่าน
- เฉพาะสตรเี พศทั้งหมด แมจ้ ะเป็นญาติกับพระภิกษุสงฆ์ ไม่นิยมสนทนากบั พระภิกษสุ องตอ่ สอง ท้ังภายในห้อง

และภายนอกห้อง ทง้ั ในท่ีลบั ตาและในที่ลบั หู เพราะผดิ พระวินยั พุทธบญั ญัติ
- เมอ่ื เสรจ็ ธรุ กจิ แลว้ นิยมรบี ลาทา่ นกลบั ไม่ควรสนทนาอยู่นานเกินควร เพราะเป็นการรบกวนเวลาของท่าน
- เมอ่ื จะลาทา่ นกลับ นิยมนงั่ คกุ เข่า (ตามเพศ) กราบท่านดว้ ยเบญจางคประดิษฐ์ 3 ครั้ง แล้วเดินเข่าออกไป

2. คำสรรพนามในการสนทนากบั พระสงฆ์
ถ้าผ้พู ูดไม่รจู้ ักกบั พระภิกษสุ งฆ์รปู นั้น ไม่ทราบว่าทา่ นมสี มณศักดิ์ช้ันไหน นิยมใช้คำพดู สามญั เปน็ กลางๆ ดังน้ี
คำแทนตัวพระภกิ ษุสงฆ์รูปนั้น วา่ “พระคุณเจา้ ” หรือ “พระคุณทา่ น” หรือ “ท่าน”
คำแทนตัวผู้พูด (ชาย) ว่า “กระผม” หรอื “ผม” คำแทนตัวผพู้ ดู (หญิง) วา่ “ดฉิ ัน” หรอื “อีฉัน” หรอื “ฉัน”
คำรับคำพูด (ชาย) ว่า “ครบั ” คำรบั คำพูด (หญงิ ) วา่ “เจา้ ค่ะ” หรือ “ค่ะ”

3. คำศพั ทใ์ นการสนทนากับพระสงฆ์
ขอเชิญ = นมิ นต์ รับงาน = รบั กิจนมิ นต์ รบั ประทานอาหาร = ฉันภัตตาหาร ปว่ ย = อาพาธ นอน = จำวดั
สวดมนตเ์ ย็น = ทำวตั รเย็น มอบเงิน = ถวายปจั จยั สอน = เทศน์ สวดมนต์ = เจรญิ พระพทุ ธมนต์
สวดศพ = สวดพระอภธิ รรม วา่ งหรอื ไม่ = ตดิ กจิ นิมนต์ รับประทานอาหารกลางวนั = ฉันภตั ตาหารเพล

คำถาม
สวัสดคี รับทา่ นเจ้าอาวาส วันนี้รับงานไวห้ รือเปลา่ ครับ ....ควรแก้ไขอยา่ งไร

บทเรียนสำเร็จรูป

มารยาทชาวพุทธ 7

คำตอบ
....................................................................................................

กรอบที่ 4
เรื่อง การตอ้ นรับพระสงฆ์

การต้อนรับพระสงฆ์

การลกุ ขึน้ ยนื รับพระสงฆน์ ี้ เปน็ กริ ยิ าอาการแสดงความเคารพอยา่ งหนงึ่ ซึ่งชาวพุทธนิยมปฏบิ ตั ิต่อพระสงฆ์
เมอื่ พระสงฆเ์ ถระผู้ใหญเ่ ดินมาถงึ สถานท่ีพธิ ีงานนนั้ ๆ คฤหสั ถ์ชายหญงิ ซ่ึงนง่ั อยู่ ณ สถานท่นี ้นั นยิ มปฏบิ ตั ิดังนี้
- ถา้ นัง่ เก้าอ้ี นิยมลุกขึ้นยืนรบั เมอ่ื ท่านเดินผา่ นมาตรงหนา้ นิยมนอ้ มตวั ลงยกมอื ไหว้ เมือ่ ทา่ นนงั่ เรียบร้อยแลว้ จึงนงั่
ลงตามเดมิ
- ถา้ คฤหสั ถ์ชายหญิงนงั่ อยู่กบั พนื้ ไม่นยิ มลุกขน้ึ ยืนรบั เมอ่ื ทา่ นเดนิ ผ่านมาถงึ เฉพาะหน้า นิยมยกมือไหว้ หรือกราบ
ตามความเหมาะสมแกส่ ถานท่นี ัน้
- สำหรับทา่ นผเู้ ป็นประธานพธิ ี หรือเจา้ ภาพงานนิยมคอยรอรับพระสงฆท์ นี่ มิ นต์มาประกอบพิธใี นงานนั้น เม่ือ
พระสงฆม์ าถงึ นยิ มนมิ นต์และนำท่านไปยงั สถานท่ีจัดไว้รบั รอง การใหท้ ่นี ่ังแก่พระสงฆ์

คำถาม
ใครเป็นผทู้ ำหนา้ ท่นี ิมนต์พระสงฆ์และนำไปยังสถานที่รบั รอง

บทเรยี นสำเร็จรูป

8 มารยาทชาวพุทธ

คำตอบ
....................................................................................................

กรอบท่ี 5
เรอ่ื ง การรบั รองพระสงฆ์

การรับรองพระสงฆ์

วัตถทุ ุกสิ่งตอ้ งมฐี านรับรอง เช่น ตกึ ต้องมีเสาเขม็ เป็นฐานรองรบั ส่วนคนต้องมคี ณุ ธรรมเป็น

ฐานรองรับ ได้แก่

1. เม่ือพระภิกษุมาถงึ บ้านหรอื สถานท่แี ลว้ ควรรองรับทา่ นด้วยอธั ยาศยั ไมตรอี ันดี ดว้ ยใบหน้า

ยิ้มแยม้ แจม่ ใส พอใจรับรอง เช่น นมิ นตใ์ หน้ ่ังในทนี่ ัง่ อนั สมควรซึ่งได้จดั ไวแ้ ล้ว

2. ถวายของรบั รอง เชน่ น้ำด่ืม นำ้ ชา นำ้ เยน็

3. ควรน่ังสนทนากบั ทา่ น ไมค่ วรปลอ่ ยใหท้ ่านน่งั อยรู่ ปู เดยี ว และควรปฏบิ ัติดังนี้

- ไมน่ ง่ั ตรงหน้า - ไมน่ ่ังข้างหลงั

- ไมน่ งั่ ไกลนัก - ไม่น่งั ใกลน้ ัก

- ไม่นั่งสูงกว่า - ไม่นงั่ เหนือลม

คำถาม
ของรบั รองที่นิยมนำมาถวายพระสงฆ์ไดแ้ ก่อะไรบา้ ง

บทเรยี นสำเร็จรูป

มารยาทชาวพทุ ธ 9

คำตอบ
....................................................................................................

กรอบท่ี 6
เรอื่ ง การใหท้ างแก่พระสงฆ์

การให้ทางแกพ่ ระสงฆ์

1.การเดินตามพระสงฆ์ ควรเดนิ ทางเบอ้ื งหลงั พระสงฆ์เย้ืองไปทางซ้ายท้งิ ระยะหา่ งจากท่านประมาณ 2-3
กา้ ว ในระหวา่ งนไี้ ม่ควรแสดงความเคารพทักทายผู้อ่ืน

2. การเดนิ สวนทางกบั พระสงฆ์ ควรหลีกชิดขา้ งทางซ้ายมอื ของพระสงฆ์ ยืนตรงหรอื น่งั (พจิ ารณาตามความ
เหมาะสม) หนั หนา้ มาทางพระสงฆ์ มอื ประสานไวข้ ้างหน้า เมอ่ื พระสงฆเ์ ดินผ่านมา ถงึ เฉพาะหน้าควรยกมอื ไหว้

3. การหลีกทางให้พระสงฆ์ การใหท้ าง ถอื วา่ เปน็ การแสดงความเคารพอย่างหน่ึง ถ้ารู้ว่าพระสงฆ์เดินมาขา้ ง
หลงั ควรหลกี ทางใหด้ ้วยการชิดขา้ งทางซ้ายมอื ของพระสงฆ์ ยนื ตรงหรือนง่ั (พจิ ารณาความเหมาะสม) หันหน้ามาทาง
พระสงฆ์ มือประสานไว้ข้างหน้าเมื่อทา่ นเดิน ผ่านควรยกมอื ไหว้ ถ้าท่านพูดด้วย ประนมมือพูดกบั ทา่ น (เฉพาะพระ
เถระ)

4. การเดินผา่ นพระสงฆ์ ถ้าพระสงฆย์ นื อยู่ กอ่ นผา่ นควรยกมอื ไหว้ แลว้ เดินผา่ นดว้ ยกริ ิยานอบนอ้ ม ผูช้ าย
คอ้ มตัวลงเลก็ นอ้ ย ผหู้ ญิงยอ่ เขา่ และคอ้ มตวั เมือ่ ผ่านแลว้ ทำความเคารพอีกครง้ั หนง่ึ

ถา้ พระสงฆ์น่งั อยู่ ทงั้ ชายและหญงิ ใชว้ ิธคี ลานลงมอื กอ่ นเขา้ ไปใกลพ้ ระสงฆ์ เมอื่ ถึงพระสงฆ์ แลว้ กราบ
แบบเบญจางคประดษิ ฐ์ 3 คร้ัง แลว้ คลานลงมือผา่ นออกไป

5. ถ้าเดินไปพบพระสงฆ์ขณะยืนอยู่ ฆราวาสชายหญงิ ควรหยดุ นงั่ ลง ถ้าพืน้ สะอาดควรน่ังพบั เพยี บ ถ้าไม่
สะอาดควรนง่ั กระหย่ง น้อมตัวยกมือไหว้ ถา้ ทา่ นพูดดว้ ยประนมมือพูดกับท่าน เมอ่ื จะแยกทางไป ควรหลกี ไปทาง
ดา้ นซา้ ยพระสงฆ์

ถ้าพระสงฆ์ยืนอยกู่ ลางแจง้ มเี งาปรากฏอยูฆ่ ราวาสชายหญงิ พงึ หลีกเลย่ี งการเหยียบเงาของพระสงฆด์ ว้ ย

คำถาม
การเดนิ ผ่านพระสงฆ์ที่นงั่ อยู่ ควรปฏิบตั ิอยา่ งไร

บทเรยี นสำเร็จรูป

10 มารยาทชาวพุทธ

คำตอบ
....................................................................................................

กรอบท่ี 7
เรอ่ื ง การเตรยี มตัวไปวดั

การเตรียมตัวไปวัด

1.การเตรยี มกาย ควรจดั ทำภารกจิ ของตนให้เรยี บร้อย จดั เตรียมเสือ้ ผ้าทเี่ หมาะสม รบั ประทานอาหารแต่
พอดี ไมอ่ ่มิ จนอดึ อัด ควรงดเว้นอาหารทอ่ี าจจะทำให้เกิดอาการทอ้ งเสีย และไม่ควรปลอ่ ยใหม้ ีการหวิ กระหาย
เพราะจะทำให้จติ ใจไมส่ บายไปด้วย

2.การเตรยี มใจ ทำจติ ใจใหแ้ จม่ ใส ระลกึ คุณพระรัตนตรัย และบญุ กศุ ลคุณงามความดที ่เี คยปฏิบตั มิ าใหต้ ดั
ความวติ กกังวลทจ่ี ะเกดิ ขน้ึ เช่น เรอื่ งครอบครัว เรื่องการงาน เปน็ ต้น

3.การเตรยี มสง่ิ ของ จัดเตรียมอปุ กรณ์ในการทำบญุ ใหค้ รบ เช่น จดั เตรยี มดอกไมธ้ ปู เทยี นเพอ่ื บูชาพระ
อาหารคาวหวาน ปัจจยั ไทยธรรม เพ่ือไปถวายพระสงฆ์ตามกำลงั และความศรัทธา

การปฏิบัติตนภายในวดั

วดั เป็นที่รวมของคนหลายสถานภาพซง่ึ แตกตา่ งกนั ทง้ั อายุ ฐานะ ความเปน็ อยู่ การศึกษา อาชพี นสิ ัยใจคอ
โอกาสทจี่ ะกระทบกระทงั่ กนั ยอ่ มเกิดข้นึ ไดง้ ่ายชาวพทุ ธจงึ ต้องระมัดระวงั สำรวมตน ดังน้ี
1.สำรวมกายวาจาใจใหส้ งบเรียบร้อยงดอาการคะนองด้วยปราการท้ังปวงเพื่อให้กายวาจาใจของเราเหมาะสมทีจ่ ะ
บำเพ็ญบุญกศุ ล
2.ควรนั่งให้เป็นระเบยี บในสถานที่กำหนด งดสูบบหุ รโ่ี ดยเดด็ ขาด
3.ในการประกอบศาสนพิธี เช่น สวดมนต์ สมาทานศลี ถวายสงั ฆทาน ควรเปลง่ เสียงให้ชดั เจนโดยพรอ้ มเพรียงกนั
4.เมื่อมสี ิ่งที่ทำให้ขุ่นขอ้ งหมองใจขอให้อดทนและแผ่เมตตาอย่าใหเ้ กิดโทสะขน้ึ ได้

คำถาม
ขณะอยู่ภายในวัด ควรปฏิบตั ิตนอย่างไร

บทเรยี นสำเรจ็ รูป

มารยาทชาวพุทธ 11

คำตอบ
....................................................................................................

กรอบที่ 8
เร่ือง การแตง่ กายไปวดั
การแตง่ กายไปวัด

ควรสวมใสเ่ สอ้ื ผา้ สอี อ่ นๆ ถ้ามลี ายกเ็ ปน็ ลายเรยี บๆ เน้ือผ้าไม่ควรโปรง่ บางจนเกินไป ไมห่ รูหราจนเกนิ ไป
ไม่ควรหลวมหรอื รัดรปู จนเกนิ ไป เพ่ือความสะดวกในการกราบไหว้พระและนัง่ สมาธิ สำหรบั ผหู้ ญงิ ควรแตง่ กายให้
สภุ าพเรียบรอ้ ยไม่ควรตกแตง่ ดว้ ยเครอื่ งประดบั เครือ่ งสำอาง ตลอดจนใส่นำ้ หอมมากจนเกนิ ไป ไม่ควรแตง่ หนา้
เขียนคิ้ว ทาปาก ทาเลบ็ จนเกนิ งาม ทคี่ วรปฏบิ ตั เิ ชน่ นี้ เพราะวดั เป็นสถานทป่ี ฏบิ ตั ิธรรม คนไปวดั เพอื่ ทำบุญ ทำจติ ใจ
ให้สงบ จงึ ควรตดั เรอื่ งปรุงแตง่ กิเลสเหล่านีไ้ ปก่อน

คำถาม
เพ่ือความสะดวกในการไหว้พระและนง่ั สมาธิ ควรแตง่ กายอยา่ งไร

บทเรยี นสำเร็จรูป

12 มารยาทชาวพุทธ

คำตอบ
....................................................................................................

กรอบที่ 9
เรอ่ื ง การเตรยี มอาหารไปวัด
การเตรียมอาหารไปวดั

อาหารทเ่ี หมาะสมสำหรบั การนำไปถวายพระภกิ ษนุ น้ั ควรเป็นอาหารทเ่ี ราใช้รบั ประทานกันท่ัวไป คือปรงุ
จากพืช ผกั หรอื เนอื้ สัตวท์ ่ไี ม่ขัดต่อข้อหา้ ม เนือ้ สตั วต์ อ้ งหา้ มสำหรบั พระภิกษมุ ี 10 ประการไดแ้ ก่ เน้ือมนุษย์,เนื้อช้าง
,เนือ้ ม้า,เนื้อสุนัข,เนื้องู,เนอ้ื ราชส,ี เนือ้ เสอื โครง่ ,เนอื้ เสอื เหลอื ง,เนอ้ื เสอื ดาว และเนื้อหมี

อยา่ นำอาหารที่ปรุงจากเน้ือดบิ ๆเลอื ดดิบๆไปถวายพระภิกษสุ งฆ์ เชน่ ปลาดบิ ,กุ้งดบิ จนกวา่ จะทำใหส้ กุ ดว้ ย
ไฟ นอกจากนน้ั ไม่ควรนำอาหารทปี่ รงุ ดว้ ยสรุ า ทมี่ ีสหี รอื กลนิ่ หรอื รสปรากฏชัดไปถวายพระภกิ ษสุ งฆ์ และอย่าฆ่าสตั ว์
โดยจำเพาะเจาะจงวา่ จะนำเนื้อนน้ั ไปทำอาหารถวายพระ

คำถาม
อาหารทีเ่ หมาะสมสำหรับนำไปถวายพระสงฆ์ ควรมลี กั ษณะอยา่ งไร

บทเรยี นสำเร็จรูป

มารยาทชาวพทุ ธ 13

คำตอบ
....................................................................................................
กรอบที่ 10
เร่อื ง สรุปมารยาทชาวพทุ ธ

สรุปมารยาทชาวพุทธ

มารยาทชาวพทุ ธ เป็นการแสดงออกทีม่ ีแบบแผนในการประพฤตปิ ฏิบัติ โดยเฉพาะมารยาทชาวพทุ ธที่
หลอ่ หลอมมาจากหลกั ธรรมคำสอนทางพทุ ธศาสนา เพื่อใหพ้ ทุ ธศาสนกิ ชนปฏิบตั ติ นต่อพระสงฆ์ด้วยความเมตตา
เช่น การกราบแบบเบญจางคประดิษฐ์ การยืนไหวพ้ ระ การถวายของพระ การปฏสิ นั ถารกบั พระภกิ ษุ ซึ่งเปน็
การแสดงออกทางกาย วาจา ใจ ท่ถี กู ต้องเหมาะสมนับเปน็ ส่วนหนงึ่ ของวัฒนธรรมทางศาสนาทม่ี สี ว่ นในการ
เสริมสร้างความรัก ความสามคั คี อันเป็นเอกลักษณส์ ำคัญของสงั คมไทย

บทเรยี นสำเรจ็ รูป

14 มารยาทชาวพุทธ

กรอบทดสอบ
เร่อื ง การสนทนากับพระสงฆ์

คำชแี้ จง ใหน้ ักเรยี นแกไ้ ขข้อความที่อยใู่ นช่องวา่ งทางซ้ายให้เป็นขอ้ ความท่เี หมาะสมในการสนทนากับ
พระสงฆ์ในชอ่ งว่างทางขวา

ขอ้ ความ ข้อความทีเ่ หมาะสม
1. วนั นี้หลวงพอ่ ขึ้นสวดศพตอนกโ่ี มงครับ ................................................................................

................................................................................

2.วันพร่งุ นต้ี อน 11 โมงขอเชิญหลวงพ่อรบั ประทาน ................................................................................

อาหารกลางวนั ทบ่ี ้านคะ่ ................................................................................

3.วันอาทิตยน์ ห้ี ลวงพ่ีว่างไหม จะเชิญไปสวดมนตท์ ี่ ................................................................................

บา้ นครบั ................................................................................

4.สวสั ดีครบั ทา่ นเจ้าอาวาส วันน้รี บั งานไวห้ รอื เปล่า ................................................................................
ครับ ................................................................................

5.วนั น้ีหลวงพอ่ ข้ึนสอนเรือ่ งอะไรเห็นญาติโยมนงั่ ฟงั ................................................................................

กันเต็มศาลา ................................................................................

6.ขอเชิญพระสงฆท์ กุ รปู รบั ประทานอาหาร ................................................................................

................................................................................

7.หลวงลุงสวดมนตเ์ ย็นตอนก่โี มงครับ ................................................................................

8.ตามปกติ หลวงลงุ นอนก่โี มงครับ ................................................................................

................................................................................

9.อาการป่วยของหลวงพี่ดีขนึ้ หรือยงั ครับ ................................................................................

................................................................................

10.หลวงพอ่ คะ ดฉิ นั ขอมอบเงนิ เพื่อเป็นทุนการศกึ ษา ................................................................................

แก่สามเณร ................................................................................

บทเรยี นสำเรจ็ รูป

มารยาทชาวพทุ ธ 15

กรอบทดสอบ
เร่อื ง การปฏิบตั ิตนต่อพระสงฆ์

คำชี้แจง ให้นกั เรียนอ่านขอ้ ความแล้วบอกแนวทางการปฏบิ ัติตนตอ่ พระสงฆล์ งในชอ่ งวา่ ง

ขอ้ ความ แนวทางปฏิบัติตน

1.นกั เรียนหญงิ จำเป็นจะต้องนงั่ บนท่ีนง่ั ยาวเดียวกัน ................................................................................

กบั พระสงฆ์ เชน่ ม้านัง่ ยาว หรือน่งั บนรถโดยสาร ................................................................................

ประจำทาง ................................................................................

2.นกั เรียนหญงิ จะถวายของแด่พระสงฆซ์ งึ่ นั่งอยู่ ................................................................................

................................................................................

3.นักเรียนจะทำบญุ ใส่บาตรแลว้ พบวา่ มพี ระสงฆเ์ ดนิ ................................................................................

มา 5 รูป ................................................................................

4.นกั เรียนเปน็ พิธกี ร ต้องกลา่ วทกั ทายทปี่ ระชมุ ทม่ี ี ................................................................................

แขกหลายระดับ รวมทงั้ มพี ระภกิ ษเุ ข้าร่วมอยู่ดว้ ย ................................................................................

................................................................................

5.นกั เรียนนงั่ อยู่บนเกา้ อี้ แลว้ มพี ระสงฆเ์ ดินมาหยุด ................................................................................

เฉพาะหนา้ ................................................................................

6.นกั เรยี นชายมเี รอ่ื งจะปรกึ ษาพูดคยุ กบั พระสงฆแ์ ต่ ................................................................................

พบท่านระหว่างทางทมี่ ฝี นตก ................................................................................

7.นกั เรียนหญงิ มเี ร่อื งจะปรกึ ษาพูดคยุ ปญั หากบั ................................................................................

พระสงฆ์ ................................................................................

8.นักเรียนตอ้ งจัดเกา้ อปี้ ระชมุ โดยผู้เขา้ ประชุมมี ................................................................................

พระสงฆ์อยดู่ ว้ ย ................................................................................

9.เมอ่ื เสรจ็ กิจนมิ นตท์ บี่ ้านนกั เรยี นแล้ว พระสงฆ์จะ ................................................................................

เดนิ ทางกลบั วดั เอง โดยรถของทางวดั ................................................................................

10.นกั เรยี นนงั่ บนรถโดยสารประจำทาง แล้วมี ................................................................................

พระสงฆ์ข้นึ มาบนรถด้วย ................................................................................

บทเรยี นสำเร็จรูป

16 มารยาทชาวพุทธ

กรอบทดสอบ
เรื่อง การปฏิบตั ิตนของพุทธศาสนกิ ชน

คำชแ้ี จง ใหน้ กั เรยี นอ่านกรณตี ัวอย่างตอ่ ไปน้ี แลว้ ตอบคาํ ถาม

คุณยายของสมศรมี ักจะชวนไปทําบุญท่วี ัดในวนั สําคัญทางพระพทุ ธศาสนา ถ้าตรงกบั วนั เสาร์-อาทิตย์ สมศรี
กจ็ ะมหี นา้ ทช่ี ่วยจัดเตรียมอาหารใส่ปน่ิ โต และเตรียมของใสต่ ะกร้า มีดอกไม้ ธปู เทยี น ผลไม้ และนำ้ ด่ืมหลงั จาก
ทาํ บุญตักบาตรเสรจ็ แลว้ ก็จะนงั่ ฟังธรรมทกุ ครง้ั คุณยายก็จะสอนหลักหารฟงั ธรรม สมศรกี จ็ ะปฏบิ ตั ิตามทคี่ ุณยาย
สอนอยูเ่ สมอ และเมอ่ื มขี ้อสงสัยกจ็ ะซกั ถามคุณยายจนเข้าใจ ซ่งึ สมศรมี ักจะชอบไปวัดกบั คุณยายเป็นประจำ

1. นักเรยี นจะแนะนำการปฏิบัติตนเพม่ิ เตมิ แก่สมศรีอย่างไรกอ่ นการไปทำบญุ ทีว่ ดั
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. ขณะอยู่ภายในวดั สมศรีควรปฏิบตั ิตนอย่างไร
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. หากพระสงฆท์ ว่ี ดั สนทนากบั คณุ ยายและสมศรี ทงั้ สองควรปฏบิ ตั ิตนอย่างไร
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. นกั เรียนคดิ ว่า สมศรีไดป้ ระโยชนอ์ ะไรจากการไปทาํ บญุ ที่วดั
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
5. หากพุทธศาสนกิ ชนปฏบิ ัตติ นตามอยา่ งคณุ ยายและสมศรอี ย่างสม่ำเสมอ จะก่อใหเ้ กิดผลดอี ยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

บทเรยี นสำเร็จรูป

มารยาทชาวพทุ ธ 17

แบบทดสอบหลังเรียน

เรื่อง มารยาทชาวพทุ ธ

คำช้ีแจง ให้นกั เรียนเลือกคำตอบทถ่ี กู ตอ้ งเพียงขอ้ เดียว

1.การใชส้ รรพนามกบั พระสงฆ์ในข้อใดไม่ถูกตอ้ ง

1.พระผเู้ ฒา่ หลวงพอ่ หลวงตา

2.พระมหาเปรียญ พระคุณเจ้า ทา่ น

3.พระราชาคณะ ท่านเจา้ คุณ ท่าน

4.พระธรรมดาทว่ั ไป พระคณุ เจ้า ท่าน

2.มารยาทชาวพุทธ ทแ่ี สดงออกอย่างถูกต้องตามประเพณีนนั้ บง่ บอกถงึ คุณลักษณะใดของผ้ปู ฏบิ ตั ิ

1. บง่ บอกวา่ มีความรดู้ ี และปฏบิ ตั ิดี 2. บ่งบอกถงึ อุปนสิ ัยใจคอของตน

3. บ่งบอกว่าไดร้ บั การฝกึ ฝนมาดี 4. บ่งบอกถงึ ชาตติ ระกลู ว่าเป็นผู้ดี

3.ถ้าพระสงฆ์น่ังอย่กู บั พ้นื หลงั จากถวายเครอื่ งไทยธรรมแลว้ ผู้ถวายควรแสดงความเคารพดว้ ยวธิ ใี ดจงึ จะ

ถกู ต้องและเหมาะสม

1. ยกมือไหว้ 2. กราบ 1 ครงั้ แบมอื

3. กราบ 1 คร้งั ไมแ่ บมอื 4. กราบแบบเบญจางคประดษิ ฐ์

4.การถวายของแก่พระสงฆ์ ผหู้ ญิงควรปฏิบัติอย่างไร

1. ฝากผู้ชายสง่ ให้ 2. ส่งถงึ มือพระสงฆ์

3. วางตรงหนา้ พระสงฆ์ 4. วางบนผ้าที่พระสงฆท์ อดรบั ไว้

5.การยืนตอ่ หนา้ พระภิกษคุ วรปฏบิ ตั อิ ยา่ งไร

1. ยนื คอ้ มตัว ปลายเท้าชดิ

2. ยืนคอ้ มตัวมือประสานกัน

3. ยืนตรง ส้นเท้าและปลายเทา้ ชดิ มอื ประสานกนั

4. ยืนตรงขาชิด ปลายเท้าหา่ งกัน เล็กนอ้ ย มอื ท้งั สองประสานกัน

6. "เจมจิ ชวน จบุ๊ แจงสายฝนและฟา้ ใส ไปงานสวดพระอภธิ รรมศพของพอ่ เพือ่ นจิมม่ใี สก่ างเกงขาวเสือ้ ขาว

จุ๊บแจงนุ่งกระโปรงดำเสื้อสขี าว สายฝนนงุ่ กระโปรงดำเสอื้ สชี มพูฟ้าใสนงุ่ กระโปรงขาวเสอ้ื สดี ำ "ใครควร

ปรับปรงุ การแตง่ กาย

1. เจมจิ 2. สายฝน

3. จุบ๊ แจง 4. ฟา้ ใส

บทเรยี นสำเร็จรูป

18 มารยาทชาวพุทธ

7.มารยาทชาวพทุ ธมคี วามสำคญั อย่างไร

1.มารยาทโดยทั่วไปของพทุ ธศาสนิกชน 2.การปฏบิ ัตติ นท่เี หมาะสมตอ่ พระสงฆ์

3.เปน็ การปฏบิ ตั เิ พอื่ ตดั เรื่องกิเลส 4.การประกอบกจิ กรรมทางศาสนาอยา่ งหนง่ึ

8. ใครปฏบิ ตั ิต่อพระสงฆ์ไดถ้ กู ต้องทางกาย วาจา ใจ

1.มารโิ อยนื ประนมมอื สนทนากับพระสงฆ์ 2.ณเดชนงั่ สนทนาอยา่ งร่าเรงิ กบั พระสงฆ์

3.บอยรบี เดินหนีเม่ือพระสงฆ์เดินผา่ นมา 4.เจมสน์ ิมนตพ์ ระสงฆ์ให้นงั่ แล้วถวายบุหร่ี

9. ใครแตง่ กายไปทำบญุ ทีว่ ดั ไดเ้ หมาะสม

1.ใหมใ่ สก่ างเกงยีนส์รดั รูป 2.ญาญ่าสวมกระโปรงสแี ดง

3.เบลลา่ ใส่ผ้าถงุ สีดำเส้ือสีเหลอื ง 4.คิมเบอร์รส่ี วมกระโปรงสคี รีม

10. เหตุใดตอ้ งมีการเตรียมตัวกอ่ นไปวัด

1.จะไดจ้ ัดเตรียมอาหารท่ถี กู ปากพระสงฆ์ 2.จะไดจ้ ัดเตรยี มเสอ้ื ผ้าทส่ี วยงาม

3.ทำจิตใจให้แจม่ ใสตดั เรื่องวิตกกงั วล 4.นัดหมายเพ่ือนๆมาสนทนากนั ทว่ี ดั

11.เมอื่ อยใู่ นวดั ควรปฏบิ ตั ิตนอยา่ งไร

1.สำรวมวาจาใจ 2.นั่งสนทนากบั พระสงฆอ์ ยา่ งสนิทสนม

3.ทกั ทายคนรจู้ ักจนครบถ้วน 4.นำของทจ่ี ะถวายพระมาอวดคนอนื่

12.ภตู ะวันและเพื่อนกำลังเดนิ อยู่ทวี่ ัดและพบวา่ กำลงั เดนิ อยขู่ า้ งหนา้ พระสงฆ์ ภตู ะวนั และเพือ่ นควรปฏบิ ตั ิ

อย่างไร

1.ยนื ตรงประสานมอื ไว้ข้างหน้า 2.ยืนตรงใหพ้ ระสงฆเ์ ดนิ ผ่านไป

3.หลกี ทางชดิ ทางขวามือของพระสงฆ์ 4.หลีกทางชดิ ทางซ้ายมือของพระสงฆ์

13.ในการเดนิ ตามพระสงฆค์ วรปฏบิ ตั ิอยา่ งไร

1.เดินทิ้งระยะห่าง 1 ก้าว 2.เดินทกั ทายปราศรยั กับคนร้จู กั

3.เดนิ ตามสบาย ท้ิงระยะห่าง 2-3 ก้าว 4.เดนิ เบอื้ งหลงั เย้ืองไปทางซ้ายมือของท่าน

14.ขอ้ ใดใช้คำพูดสนทนากับพระสงฆ์ได้ถกู ตอ้ ง

1.หลวงพอ่ ป่วยเปน็ โรคอะไรครบั 2.วนั น้ีหลวงพ่อรบั กจิ นมิ นต์ทไี่ หนครบั

3.หลวงพอ่ จะเขา้ นอนก่ที มุ่ ครบั 4.หลวงพอ่ จะดม่ื นำ้ ชาหรอื นำ้ ปานะครบั

15.การนง่ั นทนากบั พระสงฆ์ ขอ้ ใดไม่ควรปฏบิ ตั ิ

1.ไมน่ ั่งใกลห้ รอื ไกลเกนิ ไป 2.สตรไี ม่ควรนงั่ กับทา่ นสองตอ่ สอง

3.ปล่อยให้ท่านน่ังอยู่รปู เดยี ว 4.ไมน่ ่ังประจันหน้ากบั ท่าน

16.นางสาวพลอยนัง่ อยู่กบั คณุ ยายท่วี ัด เมื่อเห็นพระสงฆเ์ ดนิ มาควรปฏิบัตอิ ยา่ งไร

1.ลุกขึน้ ยืนต้อนรบั 2.ไหวห้ รอื กราบ

3.ไหว้ 3 ครงั้ 4.ไหว้คร้ังเดียวลดมือลงเม่อื ทา่ นนงั่

บทเรยี นสำเรจ็ รูป

มารยาทชาวพทุ ธ 19

17.อาหารเมนูใดควรนำไปถวายพระสงฆ์

1.ไข่ลวก 2.ยำปลาแซลมอนดบิ

3.แกงเขยี วหวานงเู หา่ 4.แกงจืดผักกาดขาวหมสู บั

18.หากนกั เรียนมโี อกาสไดเ้ ข้าเฝา้ สมเด็จพระสังฆราชควรใช้สรรพนามแทนตนเองอย่างไร

1.ผม 2.กระผม

3.ฝ่าบาท 4.เกล้ากระหม่อม

19.สมศักดิ์ไปหาเจ้าอาวาสทว่ี ดั เมอ่ื พบเจ้าอาวาสนงั่ อยู่ทพี่ น้ื สมศักด์คิ วรปฏบิ ตั อิ ย่างไรตามมารยาทชาวพทุ ธ

1.กราบพระพทุ ธรูปและกราบเจา้ อาวาส 2.กราบพระทโ่ี ต๊ะหมู่แลว้ สนทนากบั เจ้าอาวาส

3.กราบเจา้ อาวาสและไหว้พระพทุ ธรูปท่โี ตะ๊ หมู่ 4.กราบพระพทุ ธรูปทโี่ ต๊ะหมู่แลว้ ไหวเ้ จา้ อาวาส

20.ขณะอยใู่ นวัดหากไมไ่ ดร้ บั ความสะดวกสบายหรอื เห็นการกระทำท่ีไมเ่ หมาะสมของคนอน่ื ควรปฏิบัตติ น

อย่างไร

1.ไปแจง้ เจ้าอาวาส 2.อดทนและแผเ่ มตตา

3.พูดคยุ ระบายความอดึ อัดใจกับคนอื่น 4.นงั่ เล่นโทรศัพท์ไมย่ ินดียนิ รา้ ย

....................................................................................................

บทเรียนสำเรจ็ รูป

บรรณาณกุ รม

มารยาทชาวพุทธ : https://sites.google.com/site/puanpanoo/home/hnathi-laea-maryath-
khxng-chaw-phuthth

การปฏบิ ตั ิตนตอ่ พระภกิ ษุสงฆ์ :
http://www.kalyanamitra.org/th/Buddhist_culture_detail.php?page=75

การแสดงความเคารพพระสงฆ์ :https://sites.google.com/site/mingsffffewkhiufbthehtr/maryath-thiy-1

การสนทนากับพระสงฆ์ :

https://www.dmc.tv/pages/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%
B9%E0%B9%89%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%9A%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%A7/%E0%B8
%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8
%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%AA%E0%B8%87%E0%B8
%86%E0%B9%8C.html

การตอ้ นรบั พระสงฆ์ : https://sites.google.com/site/jutapron1012/hnwy-thi-4/4-

2?tmpl=%2Fsystem%2Fapp%2Ftemplates%2Fprint%2F&showPrintDialog=1

การรบั รองพระสงฆ์ : http://www.dhammathai.org/practice/practice2.php

การเตรียมตัวไปวดั : https://www.thaihealth.or.th/Content/20517-

%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%99
%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9A%E0%B8%B5
%E0%B8%A2%E0%B8%9A%E0%B8%9B%E0%B8%8F%E0%B8%B4%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%95
%E0%B8%B4%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%84%E0%B8%9B
%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%20.html

การแต่งกายไปวดั :

https://www.dmc.tv/pages/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%
97%E0%B8%98%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2/%E0%B8%81%E0%B8
%B2%E0%B8%A3%E0%B9%81%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8
%A2%E0%B9%84%E0%B8%9B%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94.html

การเตรียมอาหารไปวดั : http://www.dhammathai.org/watthai/gotowat.php