กำหนดการสอน ส21104

1

2

คำนำ

เอกสารกาหนดการสอนเลม่ น้ี จดั ทาข้ึนเพื่อเป็นแนวทางในการวางแผนการจดั กจิ กรรมการเรยี น
การสอน รายวิชา ส 21104 ประวัติศาสตร์ ระดับชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 1 ซ่ึงรายละเอียดในเลม่ ประกอบดว้ ย
หลกั การของหลกั สูตร จุดหมายหลักสตู ร วิสยั ทศั น์ของกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม
มาตรฐาน การเรียนรู้ช่วงช้ัน คาอธบิ ายรายวิชา หนว่ ยการเรียนรู้ ผลการเรยี นรู้และอตั ราคะแนน กาหนดการ
จัดการเรียนรู้

หวงั เปน็ อย่างยิ่งวา่ เอกสารเลม่ น้คี งเปน็ ประโยชน์แก่ผูส้ นใจตามสมควร

นางไพรจิตร บ้านเหลา่

3

สำรบญั

เร่อื ง หนำ้
วสิ ยั ทัศนห์ ลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พืน้ ฐาน
- หลกั การ .........................................................……………………………………………….…………………..4
- จุดหมาย........................…..………………………………………………………………………………………………..4
- วสิ ัยทัศน์โรงเรียนโคกโพธ์ไิ ชยศกึ ษา................................................................................................4
- พนั ธกิจ............................................................................................................................................5
- เปา้ ประสงค์.....................................................................................................................................5
- กลยทุ ธโ์ รงเรียน...............................................................................................................................5
- กลุ่มสาระการเรยี นรูส้ ังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม………...………………...................................5
- สมรรถนะสาคัญของผู้เรียน .........................................…………………………………………………………6
- คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค.์ ..............................................................................................................7
สาระและมาตรฐานการเรียนรกู้ ลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ....................8
คณุ ภาพผูเ้ รียน.......................................................................................................................................9
ตวั ช้ีวัดและสาระการเรียนรูแ้ กนกลาง...................................................................................................11
วเิ คราะห์มาตรฐานการเรยี นรู้ตัวช้วี ัด/ตวั ชว้ี ัด.……………………………………………………..…………………….12
คาอธบิ ายรายวชิ า ……………………………….…………………………………………………………………………………16
โครงสร้างรายวชิ าและกาหนดหน่วยการเรยี นรู.้ ....................................................................................17
มาตรฐาน/ตวั ชว้ี ัดและอัตราสว่ นคะแนน…………………………………………………………………………………….19
กาหนดการจัดการเรียนรู้………………………………………………………………………….....................................20

4

วสิ ัยทศั นห์ ลกั สูตรแกนกลำงกำรศกึ ษำขัน้ พน้ื ฐำน

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน มุ่งพัฒนาผู้เรียนทุกคน ซึ่งเป็นกาลังของชาติให้เป็นมนุษย์ท่ีมี
ความสมดุลท้ังด้านร่างกาย ความรู้ คุณธรรม มจี ิตสานึกในความเป็นพลเมืองไทยและเป็น พลโลก ยึดมัน่ ในการ
ปกครองตามระบอบประชาธปิ ไตยอนั มพี ระมหากษัตรยิ ท์ รงเป็นประมุข มีความรู้และทักษะพน้ื ฐาน รวมท้งั เจตคติ
ที่จาเป็นต่อการศึกษาต่อ การประกอบอาชพี และการศกึ ษาตลอดชวี ิต โดยม่งุ เน้นผู้เรียนเป็นสาคญั บนพ้ืนฐานความ
เชอ่ื ว่า ทุกคนสามารถเรยี นรแู้ ละพัฒนาตนเองไดเ้ ต็มตามศักยภาพ

หลักกำร

หลักสูตรแกนกลำงกำรศึกษำข้ันพืน้ ฐำน มีหลกั กำรทส่ี ำคัญ ดังนี้
1.เปน็ หลักสูตรการศึกษาเพ่ือความเป็นเอกภาพของชาตมิ จี ุดหมายและมาตรฐานการเรยี นรู้เปน็ เป้าหมาย
สาหรบั พฒั นาเด็กและเยาวชนใหม้ คี วามรู้ ทักษะ เจตคติ และคุณธรรมบนพ้ืนฐานของความเปน็ ไทยควบคู่กบั ความ
เป็นสากล
2.เป็นหลกั สูตรการศึกษาเพื่อปวงชน ที่ประชาชนทุกคนมีโอกาสได้รับการศึกษาอย่างเสมอภาค และมคี ณุ ภาพ
3.เป็นหลักสูตรการศึกษาท่ีสนองการกระจายอานาจ ให้สังคมมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา
ให้สอดคลอ้ งกับสภาพและความต้องการของท้องถิน่
4.เป็นหลักสูตรการศึกษาท่ีมโี ครงสร้างยดื หยนุ่ ทัง้ ด้านสาระการเรียนรู้ เวลาและการจดั การเรยี นรู้
5.เป็นหลักสูตรการศกึ ษาท่ีเน้นผู้เรียนเปน็ สาคัญ
6.เป็นหลักสูตรการศึกษาสาหรับการศึกษาในระบบ นอกระบบ และตามอัธยาศัย ครอบคลุมทุก
กล่มุ เปา้ หมาย สามารถเทียบโอนผลการเรียนรู้ และประสบการณ์

จดุ หมำย

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้เป็นคนดีมีปัญญา มีความสุข
มศี ักยภาพในการศึกษาต่อและประกอบอาชีพ จึงกาหนดเป็นจุดหมายเพ่ือใหเ้ กดิ กบั ผูเ้ รียน เม่อื จบการศึกษาข้ัน
พืน้ ฐาน ดังน้ี

1. มีคุณธรรมจริยธรรม และค่านิยมท่ีพึงประสงค์ เห็นคุณค่าของตนเอง มีวินัยและปฏิบัติตนตาม
หลักธรรมของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาทีต่ นนบั ถือ ยดึ หลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

2. มีความรู้ ความสามารถในการส่อื สาร การคดิ การแกป้ ญั หา การใช้เทคโนโลยี และมีทักษะชวี ติ
3. มสี ุขภาพกายและสขุ ภาพจิตทีด่ ี มีสขุ นสิ ยั และรกั การออกกาลงั กาย
4. มีความรักชาติ มจี ิตสานกึ ในความเป็นพลเมืองไทยและพลโลกยดึ มน่ั ในวิถชี วี ิตและการปกครองตาม
ระบอบประชาธปิ ไตยอนั มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมขุ

5. มจี ิตสานึกในการอนุรกั ษ์วฒั นธรรมและภูมิปัญญาไทย การอนุรักษ์และพัฒนาสงิ่ แวดล้อม
มีจิตสาธารณะท่ีมุ่งทาประโยชน์และสรา้ งสง่ิ ที่ดีงามในสงั คม และอยรู่ ่วมกันในสังคมอยา่ งมีความสขุ

วสิ ยั ทศั นโ์ รงเรยี นโคกโพธไ์ิ ชยศกึ ษำ

โรงเรียนโคกโพธ์ไิ ชยศึกษา เป็นองค์กรแหง่ การเรยี นร้แู ละเป็นศนู ย์กลางพฒั นาชมุ ชน บริหารจัดการศกึ ษา
ดว้ ยระบบคณุ ภาพตามหลักธรรมาภบิ าลและหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง ส่คู วามเปน็ สากลตามวิถคี วามเปน็ ไทย
ครูมีคณุ ภาพตามมาตรฐานวชิ าชีพ นักเรยี นมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ มคี วามเปน็ เลศิ ทางวชิ าการ ก้าวทนั
เทคโนโลยแี ละมีจิตสานึกรักษ์สง่ิ แวดล้อม

5

พันธกิจ (MISSION)

1. สง่ เสรมิ สนบั สนุน การใหบ้ ริการการศึกษาขน้ั พน้ื ฐานอยา่ งเสมอภาคท่ัวถงึ ทกุ กลุ่มเปา้ หมาย
2. พัฒนาผู้เรียนให้ได้คุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาและมีความเป็นไทยโดยเน้นปฏิรูประบบการ
เรียนรูท้ ี่ยึดผ้เู รยี นเป็นสาคญั
3. สง่ เสรมิ พฒั นา ระบบการบรหิ ารงาน การจดั การในองค์กรใหม้ ีประสทิ ธภิ าพ โดยใหช้ มุ ชน และ
องค์กรสว่ นท้องถิ่นมสี ่วนรว่ ม
4. พฒั นา บรรยากาศส่งิ แวดล้อมและแหล่งเรียนร้ภู ายในโรงเรยี น ใหเ้ อ้ือต่อการจดั การเรียนการสอน

เป้ำประสงค์ (GOAL)

นักเรียนได้รับการศึกษาขั้นพ้ืนฐานอย่างเสมอภาคเต็มตามศักยภาพ มีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษา
ของชาติ เป็นคนดี คนเก่ง และดารงชีวิตอยใู่ นสงั คมอย่างมคี วามสุข

กลยทุ ธ์โรงเรยี น

1. ส่งเสริมการผลติ การใช้สอ่ื นวัตกรรมและภูมปิ ัญญาท้องถ่ิน ในการจัดการเรียนการสอนท่ีเนน้ ผ้เู รียน
เปน็ สาคญั

2. พฒั นาครใู หม้ ีมาตรฐานวิชาชพี ครตู ามพระราชบญั ญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542
3. พฒั นาระบบการบรหิ ารงบประมาณและสนิ ทรพั ยใ์ ห้มปี ระสิทธิภาพตรวจสอบได้
4. พัฒนาระบบการบริหารและการจดั การศึกษาตามมาตรฐานการศกึ ษาแหง่ ชาติโดยใชโ้ รงเรียน
เป็นฐาน
5. สง่ เสรมิ และพัฒนานกั เรียนให้มีคุณลกั ษณะตามเกณฑม์ าตรฐานการศกึ ษาแห่งชาติ
6. พัฒนาอาคารสถานที่ บรรยากาศสงิ่ แวดลอ้ มและแหล่งเรยี นรู้ ให้เออื้ ต่อการเรยี นรู้
7. สง่ เสรมิ การมสี ว่ นร่วมในการบรหิ ารและจัดการศึกษาของผ้มู สี ว่ นเกย่ี วข้องกับ

กลมุ่ สำระกำรเรียนรู้สังคมศกึ ษำ ศำสนำและวัฒนธรรม

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรมเป็นกลุ่มสาระท่ีพัฒนาความคิดของมนุษย์
สง่ เสริมผู้เรียนให้เป็นคนดี มีปัญญา มีความสขุ พัฒนาศักยภาพของผเู้ รียนให้มีความสามารถในการคิดวิเคราะหค์ ิด
สังเคราะห์ มีวิจารณญาณ มีความคิดสร้างสรรค์ คิดไตร่ตรองมีวิสัยทัศน์ พร้อมที่จะแข่งขันและร่วมมืออย่าง
สร้างสรรค์ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี งภายในปี 2561

พันธกิจ

1. บริหารการจัดการเรียนการสอนวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โดยยึดผู้เรียนเป็นสาคัญ
ม่งุ เนน้ ใหเ้ กดิ ประสิทธิภาพ / ประสทิ ธผิ ล ตามหลกั ธรรมาภิบาล และหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

2. จดั บรรยากาศสงิ่ แวดลอ้ มภายในโรงเรยี นท่ีเออื้ ตอ่ การเรยี นรู้และส่งเสรมิ การใชแ้ หลง่ เรียนรู้ภายนอก
โรงเรียน

3. สร้างความพร้อมและพัฒนาบุคลากรในด้านการใช้สื่อนวัตกรรมและเทคโนโลยีการจัดการเรียนรู้วิชา
สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

เป้ำประสงค์

นักเรียนทุกคนมีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาด้านคุณภาพผู้เรียน มีศักยภาพในการศึกษาต่อ
ประกอบอาชพี และดารงชีวิตในสงั คมได้อย่างมีความสุข

6

กลยุทธ์

1. พัฒนาหลักสูตรและกระบวนการการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและ
วัฒนธรรม เชิงบูรณาการให้ผู้เรียนได้พัฒนาบรรลุตามสมรรถนะสาคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์
และทักษะการดารงชวี ิตได้ตามศกั ยภาพ

2. เสรมิ สร้างศกั ยภาพบุคลากรในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม ให้เปน็ ครมู อื
อาชีพมีทกั ษะในการปฏบิ ัตงิ านสามารถจัดกระบวนการเรียนรู้และพฒั นาคณุ ภาพผ้เู รยี นไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธิภาพ

3. พัฒนาสมรรถนะในการใช้เทคโนโลยี สารสนเทศและการสื่อสาร และภูมิปัญญาท้องถ่ินของกลมุ่ สาระ
การเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม เพ่ือจัดกระบวนการเรียนรู้และบริหารจัดการเพ่ือให้เกิดประโยชน์
สงู สุด

4. จดั บรรยากาศส่งิ แวดลอ้ มและแหล่งเรียนรูภ้ ายในโรงเรียนให้เออ้ื ตอ่ การเรียนรู้
5. ใช้กระบวนการวิจยั เพื่อพัฒนาการจัดการเรยี นรู้ ในกลุ่มสาระการเรยี นร้สู ังคมศึกษา ศาสนาและ
วฒั นธรรม

สมรรถนะสำคัญของผูเ้ รยี น

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนโคกโพธ์ิไชยศึกษา ม่งุ ให้ผเู้ รยี นเกดิ สมรรถนะสาคญั 5 ประการ ดงั นี้
1. ควำมสำมำรถในกำรสือ่ สำร เปน็ ความสามารถในการรบั และส่งสาร มีวฒั นธรรมในการใชภ้ าษา
ถ่ายทอดความคิด ความรู้ความเขา้ ใจ ความร้สู ึก และทัศนะของตนเองเพื่อแลกเปล่ยี นขอ้ มลู ขา่ วสารและ
ประสบการณ์อันจะเปน็ ประโยชน์ตอ่ การพฒั นาตนเองและสงั คม รวมทง้ั การเจรจาต่อรองเพื่อขจัดและลดปญั หา
ความขัดแย้งตา่ ง ๆ การเลอื กรบั หรือไมร่ ับข้อมลู ข่าวสารด้วยหลกั เหตุผลและความถูกต้อง ตลอดจนการเลือกใช้
วิธกี ารส่อื สาร ที่มีประสิทธิภาพโดยคานึงถึงผลกระทบที่มีต่อตนเองและสังคม
2. ควำมสำมำรถในกำรคิด เป็นความสามารถในการคิดวิเคราะห์ การคิดสังเคราะห์ การคิด อย่าง
สร้างสรรค์ การคิดอยา่ งมีวิจารณญาณ และการคิดเป็นระบบ เพ่ือนาไปสู่การสรา้ งองค์ความรหู้ รือสารสนเทศเพ่ือ
การตดั สนิ ใจเกี่ยวกับตนเองและสังคมได้อย่างเหมาะสม
3. ควำมสำมำรถในกำรแก้ปัญหำ เป็นความสามารถในการแก้ปัญหาและอปุ สรรคตา่ ง ๆ ที่เผชญิ ได้อยา่ ง
ถกู ต้องเหมาะสมบนพ้นื ฐานของหลักเหตุผล คุณธรรมและข้อมลู สารสนเทศ เข้าใจความสัมพันธแ์ ละการ
เปลี่ยนแปลงของเหตุการณต์ า่ ง ๆ ในสงั คม แสวงหาความรู้ ประยุกต์ความรู้มาใช้ในการปอ้ งกนั และแกไ้ ขปัญหา
และมกี ารตดั สนิ ใจที่มีประสิทธภิ าพโดยคานึงถึงผลกระทบท่ีเกิดข้นึ ต่อตนเอง สังคมและสิ่งแวดลอ้ ม
4.ควำมสำมำรถในกำรใชท้ ักษะชีวติ เป็นความสามารถในการนากระบวนการต่างๆไปใชใ้ นการดาเนนิ
ชีวิตประจาวัน การเรียนรดู้ ้วยตนเอง การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง การทางาน และการอยูร่ ว่ มกนั ในสังคมดว้ ยการสรา้ ง
เสรมิ ความสัมพันธ์อนั ดีระหว่างบุคคล การจัดการปญั หาและความขัดแย้งต่าง ๆ อย่างเหมาะสม การปรับตัวให้ทันกับ
การเปล่ียนแปลงของสังคมและสภาพแวดลอ้ มและการรู้จกั หลีกเล่ยี งพฤติกรรมไม่พงึ ประสงค์ทส่ี ง่ ผลกระทบต่อ
ตนเองและผอู้ ืน่
5. ควำมสำมำรถในกำรใช้เทคโนโลยี เป็นความสามารถในการเลือก และใช้ เทคโนโลยีด้านต่าง ๆ และมี
ทักษะกระบวนการทางเทคโนโลยี เพ่ือการพัฒนาตนเองและสั งคม ในด้านการเรียนรู้ การสื่อสาร
การทางาน การแก้ปญั หาอยา่ งสร้างสรรค์ ถกู ตอ้ ง เหมาะสม และมคี ุณธรรม

7

คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ 8 ประกำร

หลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน มุ่งพัฒนาผู้เรียนใหม้ ีคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ เพ่ือให้สามารถอยู่
ร่วมกับผู้อนื่ ในสังคมไดอ้ ย่างมีความสขุ ในฐานะเป็นพลเมืองไทยและพลโลก ดงั นี้

1. รกั ชาติ ศาสน์ กษตั ริย์
2. ซอื่ สตั ยส์ ุจริต
3. มีวินยั
4. ใฝ่เรียนรู้
5. อยอู่ ยา่ งพอเพียง
6. มงุ่ มัน่ ในการทางาน
7. รักความเป็นไทย
8. มีจติ สาธารณะ
นอกจากนี้ สถานศึกษาสามารถกาหนดคุณลักษณะอันพึงประสงค์เพ่ิมเติมให้สอดคล้องตามบริบทและ
จดุ เนน้ ของตนเอง

ทำไมตอ้ งเรยี นสังคมศึกษำ ศำสนำ และวัฒนธรรม

สังคมโลกมกี ารเปลยี่ นแปลงอยา่ งรวดเร็วตลอดเวลา กลุม่ สาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนา และ
วัฒนธรรม ชว่ ยใหผ้ ้เู รยี นมีความรู้ ความเข้าใจ วา่ มนษุ ยด์ ารงชวี ติ อย่างไร ท้งั ในฐานะปัจเจกบคุ คล และการอยู่
ร่วมกันในสงั คม การปรบั ตวั ตามสภาพแวดล้อม การจัดการทรัพยากรทีม่ ีอยู่อยา่ งจากดั นอกจากนี้ ยงั ชว่ ยให้
ผู้เรยี นเข้าใจถงึ การพฒั นา เปลี่ยนแปลงตามยุคสมยั กาลเวลา ตามเหตปุ จั จัยตา่ งๆ ทาใหเ้ กดิ ความเขา้ ใจในตนเอง
และผู้อน่ื มีความอดทน อดกลั้น ยอมรบั ในความแตกต่าง และมีคุณธรรม สามารถนาความรู้ไปปรับใช้ในการดาเนนิ
ชวี ิต เปน็ พลเมืองดีของประเทศชาติ และสังคมโลก

เรยี นรู้อะไรในสงั คมศกึ ษำ ศำสนำ และวฒั นธรรม

กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมวา่ ด้วยการอยรู่ ่วมกันในสังคม ทีม่ ีความเชอ่ื ม
สัมพันธ์กนั และมคี วามแตกต่างกันอย่างหลากหลาย เพ่อื ช่วยใหส้ ามารถปรับตนเองกับบรบิ ทสภาพแวดลอ้ ม เป็น
พลเมอื งดี มีความรับผิดชอบ มีความรู้ ทักษะ คุณธรรม และคา่ นิยมทเ่ี หมาะสม โดยได้กาหนดสาระต่างๆไว้ ดงั นี้

 ศำสนำ ศีลธรรมและจริยธรรม แนวคิดพื้นฐานเก่ียวกับศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม หลักธรรมของ
พระพุทธศาสนาหรือศาสนาท่ีตนนับถือ การนาหลักธรรมคาสอนไปปฏิบัติในการพัฒนาตนเอง และการอยู่ร่วมกัน
อย่างสันติสุข เป็นผู้กระทาความดี มีค่านิยมที่ดีงาม พัฒนาตนเองอยู่เสมอ รวมทั้งบาเพ็ญประโยชน์ต่อสังคมและ
สว่ นรวม

 หน้ำท่ีพลเมือง วัฒนธรรม และกำรดำเนินชีวิต ระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบันการ
ปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ลักษณะและความสาคัญ การเป็นพลเมืองดี
ความแตกต่างและความหลากหลายทางวัฒนธรรม ค่านิยม ความเชื่อ ปลูกฝังค่านิยมด้านประชาธิปไตยอันมี
พระมหากษตั ริย์ทรงเป็นประมขุ สทิ ธิ หนา้ ที่ เสรภี าพการดาเนนิ ชีวิตอย่างสนั ติสุขในสังคมไทยและสังคมโลก

 เศรษฐศำสตร์ การผลิต การแจกจ่าย และการบริโภคสนิ ค้าและบริการ การบรหิ ารจัดการทรัพยากร
ที่มีอยู่อย่างจากัดอย่างมีประสิทธิภาพ การดารงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ และการนาหลักเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ใน
ชวี ิตประจาวัน

 ประวัติศำสตร์ เวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ วิธีการทางประวัติศาสตร์ พัฒนาการของ
มนุษยชาติจากอดีตถึงปัจจุบัน ความสัมพันธ์และเปล่ียนแปลงของเหตุการณ์ต่างๆ ผลกระทบที่เกิดจากเหตุการณ์

8

สาคัญในอดีต บุคคลสาคัญที่มีอิทธิพลต่อการเปล่ียนแปลงต่างๆในอดีต ความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรมและ
ภมู ปิ ญั ญาไทย แหลง่ อารยธรรมทีส่ าคญั ของโลก

 ภมู ศิ ำสตร์ ลักษณะของโลกทางกายภาพ ลกั ษณะทางกายภาพ แหล่งทรพั ยากร และภมู อิ ากาศของ
ประเทศไทย และภูมภิ าคต่างๆ ของโลก การใชแ้ ผนท่แี ละเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ความสัมพันธ์กันของสิ่งต่างๆ ใน
ระบบธรรมชาติ ความสัมพันธ์ของมนุษย์กับสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ และส่ิงท่ีมนุษย์สร้างข้ึน การนาเสนอ
ข้อมูลภมู ิสารสนเทศ การอนรุ ักษส์ ิ่งแวดลอ้ มเพื่อการพฒั นาทย่ี ั่งยนื

สำระและมำตรฐำนกำรเรียนรู้

สำระที่ 1 ศำสนำ ศลี ธรรม จริยธรรม
มาตรฐาน ส 1.1 รู้ และเข้าใจประวตั ิ ความสาคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรอื ศาสนาที่ตน

นบั ถือและศาสนาอ่ืน มีศรัทธาท่ีถูกต้อง ยึดมน่ั และปฏบิ ัติตามหลักธรรม เพือ่ อยู่ร่วมกัน
อยา่ งสนั ติสุข
มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนท่ีดี และธารงรักษาพระพุทธศาสนาหรือ
ศาสนาทีต่ นนับถือ

สำระท่ี 2 หน้ำทีพ่ ลเมือง วัฒนธรรม และกำรดำเนินชีวิตในสงั คม
มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏบิ ัติตนตามหนา้ ท่ีของการเป็นพลเมืองดี มคี า่ นยิ มทีด่ ีงาม และ
ธารงรักษาประเพณแี ละวัฒนธรรมไทย ดารงชีวิตอยรู่ ่วมกันในสังคมไทย และ สังคมโลก
มาตรฐาน ส 2.2 อยา่ งสนั ติสขุ
เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจบุ ัน ยดึ มั่น ศรทั ธา และธารงรักษาไว้ซึ่ง
การปกครองระบอบประชาธปิ ไตยอนั มีพระมหากษตั ริย์ทรงเป็นประมุข

สำระท่ี 3 เศรษฐศำสตร์
มาตรฐาน ส.3.1 เข้าใจและสามารถบรหิ ารจดั การทรพั ยากรในการผลติ และการบรโิ ภคการใช้

ทรัพยากรที่มอี ยจู่ ากัดไดอ้ ย่างมีประสทิ ธิภาพและค้มุ คา่ รวมทง้ั เขา้ ใจ
หลกั การของเศรษฐกจิ พอเพียง เพ่ือการดารงชีวิตอย่างมดี ุลยภาพ
มาตรฐาน ส.3.2 เข้าใจระบบ และสถาบนั ทางเศรษฐกจิ ต่าง ๆ ความสัมพนั ธท์ างเศรษฐกิจ
และความจาเปน็ ของการร่วมมือกนั ทางเศรษฐกิจในสงั คมโลก

สำระท่ี 4 ประวตั ิศำสตร์
มาตรฐาน ส 4.1 เขา้ ใจความหมาย ความสาคญั ของเวลาและยุคสมัยทางประวัตศิ าสตร์ สามารถใช้วธิ ีการ
มาตรฐาน ส 4.2 ทางประวัตศิ าสตรม์ าวเิ คราะหเ์ หตุการณต์ ่างๆ อย่างเป็นระบบ
เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ในด้านความสัมพันธ์และการ
มาตรฐาน ส 4.3 เปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเนอ่ื ง ตระหนกั ถงึ ความสาคัญและสามารถ วเิ คราะห์
ผลกระทบที่เกิดขึน้
เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและ
ธารงความเป็นไทย

9

สำระที่ 5 ภูมศิ ำสตร์

มาตรฐาน ส 5.1 เข้าใจลักษณะของโลกทางกายภาพ และความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซ่ึงมีผล ต่อกันและ

กันในระบบของธรรมชาติ ใช้แผนท่ีและเคร่ืองมือทางภูมศิ าสตร์ ในการค้นหาวิเคราะห์

สรุป และใช้ข้อมลู ภมู สิ ารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ

มาตรฐาน ส 5.2 เขา้ ใจปฏิสมั พันธร์ ะหวา่ งมนุษยก์ ับสภาพแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อใหเ้ กดิ

การสรา้ งสรรคว์ ัฒนธรรม มีจติ สานกึ และมีส่วนร่วมในการอนรุ กั ษ์ ทรัพยากรและ

ส่ิงแวดล้อม เพ่ือการพัฒนาท่ียง่ั ยนื

คุณภำพผเู้ รียน

จบชน้ั ประถมศึกษำปีที่ 3

 ได้เรียนรู้เรื่องเกี่ยวกับตนเองและผู้ท่ีอยู่รอบข้าง ตลอดจนสภาพแวดล้อมในท้องถิ่น ที่อยู่อาศัย
และเช่อื งโยงประสบการณ์ไปส่โู ลกกวา้ ง

 ผู้เรียนได้รับการพัฒนาให้มีทักษะกระบวนการ และมีข้อมูลท่ีจาเป็นต่อการพัฒนาให้เป็น ผู้มี
คุณธรรม จริยธรรม ประพฤติปฏิบัติตามหลักคาสอนของศาสนาที่ตนนับถือ มีความเป็นพลเมืองดี มีความ
รับผิดชอบ การอยู่ร่วมกันและการทางานกับผู้อื่น มีส่วนร่วมในกิจกรรมของห้องเรียน และได้ฝึกหัดในการ
ตดั สนิ ใจ

 ได้ศึกษาเรือ่ งราวเกยี่ วกับตนเอง ครอบครัว โรงเรียน และชุมชนในลกั ษณะการบูรณาการ ผูเ้ รยี นได้
เข้าใจแนวคิดเกี่ยวกับปัจจุบันและอดีต มีความรู้พื้นฐานทางเศรษฐกิจได้ข้อคิดเกี่ยวกับรายรับ-รายจ่ายของ
ครอบครวั เขา้ ใจถงึ การเปน็ ผู้ผลติ ผ้บู รโิ ภค รู้จักการออมขัน้ ตน้ และวธิ กี ารเศรษฐกิจพอเพียง

 ได้รับการพัฒนาแนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม หน้าท่ีพลเมือง เศรษฐศาสตร์
ประวตั ิศาสตร์ และภมู ิปญั ญา เพอื่ เป็นพ้นื ฐานในการทาความเข้าใจในข้ันทสี่ งู ต่อไป

จบชนั้ ประถมศึกษำปีที่ 6

 ได้เรียนรู้เรื่องของจังหวัด ภาค และประทศของตนเอง ทั้งเชิงประวัติศาสตร์ ลักษณะทางกายภาพ
สงั คม ประเพณี และวัฒนธรรม รวมทั้งการเมอื งการปกครอง สภาพเศรษฐกจิ โดยเนน้ ความเปน็ ประเทศไทย

 ได้รบั การพัฒนาความรู้และความเขา้ ใจ ในเรอ่ื งศาสนา ศลี ธรรม จรยิ ธรรม ปฏิบัตติ นตามหลักคาสอน
ของศาสนาที่ตนนบั ถือ รวมท้งั มสี ว่ นร่วมศาสนพธิ ี และพิธกี รรมทางศาสนามากยิ่งขน้ึ

 ได้ศึกษาและปฏบิ ัตติ นตามสถานภาพ บทบาท สิทธิหนา้ ที่ในฐานะพลเมืองดีของทอ้ งถ่นิ จังหวัด ภาค
และประเทศ รวมทัง้ ไดม้ ีสว่ นรว่ มในกิจกรรมตามขนบธรรมเนยี มประเพณี วฒั นธรรม ของทอ้ งถน่ิ ตนเองมากยง่ิ ขน้ึ

 ไดศ้ ึกษาเปรียบเทียบเร่ืองราวของจังหวัดและภาคตา่ งๆของประเทศไทยกับประเทศเพ่ือนบ้าน ได้รับ
การพัฒนาแนวคิดทางสังคมศาสตร์ เก่ียวกับศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม หน้าท่ีพลเมือง เศรษฐศาสตร์
ประวัติศาสตร์ และภูมิศาสตร์เพื่อขยายประสบการณ์ไปสู่การทาความเข้าใจ ในภูมิภาค ซีกโลกตะวันออกและ
ตะวันตกเก่ียวกับศาสนา คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมความเช่ือ ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม การดาเนิน
ชวี ิต การจดั ระเบียบทางสงั คม และการเปล่ียนแปลงทางสงั คมจากอดีตสู่ปจั จบุ นั

10

จบช้ันมธั ยมศึกษำปีท่ี 3

 ได้เรียนรู้และศึกษาเกี่ยวกับความเป็นไปของโลก โดยการศึกษาประเทศไทยเปรียบเทียบ
กบั ประเทศในภมู ิภาคต่างๆในโลก เพ่ือพัฒนาแนวคดิ เร่อื งการอยู่ร่วมกนั อยา่ งสนั ติสขุ

 ได้เรียนรู้และพัฒนาให้มีทักษะที่จาเป็นต่อการเป็นนักคิดอย่างมีวิจารณญาณได้รับการพัฒนาแนวคิด
และขยายประสบการณ์ เปรียบเทียบระหว่างประเทศไทยกับประเทศในภูมิภาคต่าง ๆ ในโลก ได้แก่ เอเชีย โอเชีย
เนีย แอฟริกา ยุโรป อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ ในด้านศาสนา คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม ความเช่ือ
ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม การเมืองการปกครอง ประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ ด้วยวิธีการทาง
ประวตั ิศาสตร์ และสังคมศาสตร์

 ได้รับการพัฒนาแนวคิดและวิเคราะห์เหตุการณ์ในอนาคต สามารถนามาใช้เป็นประโยชน์
ในการดาเนนิ ชีวิตและวางแผนการดาเนินงานไดอ้ ยา่ งเหมาะสม

จบชนั้ มธั ยมศกึ ษำปีที่ 6

 ไดเ้ รียนรแู้ ละศกึ ษาความเป็นไปของโลกอยา่ งกว้างขวางและลึกซง้ึ ยง่ิ ข้นึ
 ได้รับการส่งเสริมสนับสนุนให้พัฒนาตนเองเป็นพลเมืองท่ีดี มีคุณธรรม จริยธรรม ปฏิบัติตาม
หลักธรรมของศาสนาท่ีตนนับถือ รวมทง้ั มีค่านิยมอันพึงประสงค์ สามารถอย่รู ่วมกับผู้อื่นและอยู่ในสังคมได้อย่างมี
ความสุข รวมทั้งมีศกั ยภาพเพอ่ื การศึกษาตอ่ ในช้นั สูงตามความประสงคไ์ ด้
 ไดเ้ รียนรู้เรื่องภูมิปญั ญาไทย ความภมู ิใจในความเป็นไทย ประวัตศิ าสตร์ของชาติไทย ยดึ ม่ันในวิถีชวี ิต
และการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมพี ระมหากษตั ริย์ทรงเปน็ ประมุข
 ได้รับการส่งเสริมให้มีนิสัยท่ีดีในการบริโภค เลือกและตัดสินใจบริโภคได้อย่างเหมาะสมมีจิตสานึก
และมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ ประเพณีวัฒนธรรมไทย และสิ่งแวดล้อม มีความรักท้องถิ่นและประเทศชาติ มุ่งทา
ประโยชน์ และสร้างสง่ิ ท่ีดงี ามให้กับสังคม
 เป็นผู้มีความรู้ความสามารถในการจัดการเรียนรู้ของตนเอง ช้ีนาตนเองได้ และสามารถแสวงหา
ความรู้จากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆในสังคมได้ตลอดชวี ิต

11

ตวั ชี้วัดและสำระกำรเรียนรู้แกนกลำง

สำระที่ 4 ประวัติศำสตร์

มำตรฐำน ส 4.2 เขา้ ใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถงึ ปจั จุบนั ในดา้ นความสมั พันธ์และ
การเปลีย่ นแปลงของเหตุการณอ์ ย่างต่อเน่ือง ตระหนักถึงความสาคญั และสามารถ
วิเคราะห์ผลกระทบที่เกดิ ขนึ้

ชัน้ ตัวช้วี ดั สำระกำรเรียนรแู้ กนกลำง

1. ระบุความสาคัญของแหลง่ อารยธรรม  ทต่ี ั้งและความสาคญั ของแหล่งอารยธรรม

ในภมู ิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในภูมภิ าคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ เช่นแหลง่

ม.1 มรดกโลกในประเทศต่าง ๆของเอเชีย
ตะวันออกเฉยี งใต้

 อทิ ธิพลของอารยธรรมโบราณในดนิ แดน

ไทยที่มีต่อพัฒนาการของสงั คมไทยในปัจจบุ นั

สำระท่ี 4 ประวตั ศิ ำสตร์

มำตรฐำน ส 4.3 เขา้ ใจความเปน็ มาของชาติไทย วฒั นธรรม ภมู ปิ ญั ญาไทย มีความรัก ความภมู ิใจและธารง
ความเปน็ ไทย

ชนั้ ตัวชวี้ ัด สำระกำรเรียนรู้แกนกลำง

ม.1 1. อธิบายเร่อื งราวทางประวตั ิศาสตร์  สมยั ก่อนประวัติศาสตร์ในดนิ แดนไทย

สมัยกอ่ นสโุ ขทยั ในดินแดนไทย โดยสงั เขป

โดยสงั เขป  รฐั โบราณในดินแดนไทย เช่น ศรวี ชิ ัยตามพรลงิ ค์

2. วิเคราะหพ์ ัฒนาการของอาณาจกั ทวารวดี เปน็ ต้น

สุโขทยั ในดา้ นตา่ ง ๆ  รัฐไทย ในดนิ แดนไทย เช่น ล้านนา

3. วเิ คราะห์อทิ ธิพลของวฒั นธรรม นครศรธี รรมราช สุพรรณภูมิ เป็นตน้

และภูมิปญั ญาไทยสมยั สุโขทัยและ  การสถาปนาอาณาจกั รสุโขทัย และ ปจั จยั ท่ี

สงั คมไทยในปจั จบุ ัน เกีย่ วขอ้ ง (ปจั จัยภายในและ ปจั จยั ภายนอก )

 พฒั นาการของอาณาจักรสโุ ขทยั ในด้าน

การเมืองการปกครอง เศรษฐกจิ สังคม และ

ความสัมพนั ธ์ระหวา่ งประเทศ

 วฒั นธรรมสมยั สโุ ขทัย เชน่ ภาษาไทย

วรรณกรรม ประเพณสี าคัญ ศลิ ปกรรมไทย

 ภมู ิปญั ญาไทยในสมัยสุโขทัย เชน่

การชลประทาน เครื่องสังคมโลก

 ความเส่อื มของอาณาจักรสุโขทัย

12

วเิ ครำะหม์ ำตรฐำนและตัวชวี้ ดั
กลมุ่ สำระกำรเรียนรสู้ งั คมศกึ ษำ ศำสนำและวัฒนธรรม ชัน้ มธั ยมศกึ ษำปีท่ี 1

รำยวชิ ำ ส 21104 ประวตั ิศำสตร์ ชั้นมัธยมศกึ ษำปีที่ 1 ภำคเรยี นที่ 2 ปีกำรศกึ ษำ 2563

มำตรฐำน ส 4.2 เขา้ ใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถงึ ปัจจุบนั ในดา้ นความสัมพนั ธ์และการ
เปลีย่ นแปลงของเหตุการณ์อยา่ งต่อเน่ือง ตระหนัก ถึงความสาคัญและสามารถวเิ คราะห์
ผลกระทบที่เกิดขนึ้

ตวั ชวี้ ดั สำระกำรเรยี นรู้ สำระทอ้ งถนิ่ K D A

1. อธิบาย  ที่ตั้งและสภาพทางภูมศิ าสตร์ ประวัติความ พัฒนาการ อธบิ าย รักชาติ
พัฒนาการ ของประเทศตา่ ง ๆ ในภมู ภิ าค เปน็ มาของชมุ ชน ทางสงั คม แก้ปัญหา ศาสน์
ทางสงั คม เอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ ทม่ี ี สถานท่สี าคัญ/ เศรษฐกจิ ทกั ษะชวี ิต กษัตรยิ ์
เศรษฐกิจและ ผลตอ่ พัฒนาการทางด้าน แหลง่ ทอ่ งเท่ียว และ กระบวนการ ซือ่ สตั ย์
การเมืองของ ต่างๆ วัฒนธรรม การเมือง กลมุ่ สุจริต
ประเทศต่าง  พัฒนาการทางสังคม ประเพณี ของ ระบุ มวี ินัย
ๆ ในภมู ภิ าค ประเทศ อธบิ าย สุจรติ
เอเชยี เศรษฐกจิ และการเมืองของ ภมู ปิ ัญญาท้องถ่นิ ตา่ ง ๆ ใน สงั เกต มีวินัย
ตะวันออก ภมู ิภาค สรุป ใฝเ่ รยี นรู้
เฉยี งใต้ ประเทศต่าง ๆ ในภมู ภิ าคเอเชยี เอเชยี รกั ความเป็น อยอู่ ยา่ ง
ตะวนั ออก ไทย พอเพียง
2. ระบุ ตะวันออกเฉียงใต้ เฉยี งใต้
ความสาคัญ แหล่งอารย
ของแหล่ง  ทต่ี ง้ั และความสาคญั ของ ธรรมใน
อารยธรรมใน ภูมภิ าค
ภูมภิ าคเอเชยี แหล่งอารยธรรมในภมู ภิ าค เอเชีย
ตะวนั ออก ตะวนั ออก
เฉยี งใต้ เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ เชน่ เฉยี งใต้

แหล่งมรดกโลกในประเทศ

ตา่ ง ๆของเอเชียตะวนั ออก

เฉียงใต้
 อิทธิพลของอารยธรรมโบราณ

ในดินแดนไทยที่มีตอ่ พฒั นาการ

ของสงั คมไทยในปัจจบุ ัน

13

สำระที่ 4 ประวตั ิศำสตร์
มำตรฐำน ส 4.3เขา้ ใจความเป็นมาของชาติไทย วฒั นธรรม ภมู ปิ ัญญาไทย มีความรกั ความภูมิใจและธารงความ

เปน็ ไทย

ตวั ชว้ี ัด สำระกำรเรยี นรู้ สำระทอ้ งถนิ่ K DA

1. อธิบายเรือ่ งราว  สมยั กอ่ นประวตั ศิ าสตร์ ประวตั คิ วาม เรอื่ งราวทาง การสงั เกต มีวินยั

ทางประวตั ิศาสตร์ ในดนิ แดนไทย เป็นมาของชมุ ชน ประวัติศาสตร์ การคิด ใฝเ่ รียนรู้

สมัยก่อนสุโขทัย โดยสงั เขป สถานทีส่ าคัญ/ สมัยก่อน วเิ คราะห์ มงุ่ มัน่ ใน

ในดินแดนไทย  รัฐโบราณในดินแดนไทย แหล่งท่องเท่ียว สุโขทัยใน แก้ปัญหา การทางาน
โดยสังเขป เชน่ ศรวี ชิ ยั ตามพรลงิ ค์ วัฒนธรรม ดนิ แดนไทย ทกั ษะชีวติ รักความ

ทวารวดี เป็นตน้ ประเพณี พัฒนาการ กระบวนการ เป็นไทย

2. วเิ คราะห์  รัฐไทย ในดนิ แดนไทย ภมู ปิ ัญญาท้องถ่ิน ของอาณาจักร กลุม่ มีจิต

พัฒนาการของ เชน่ ลา้ นนา ปราชญช์ าวบ้าน สุโขทัย วเิ คราะห์ สาธารณะ

อาณาจักรสโุ ขทัย นครศรีธรรมราช สพุ รรณ อิทธพิ ลของ - อธิบาย

ในด้านต่าง ๆ ภูมิ เปน็ ต้น วฒั นธรรม - กระบวน

 การสถาปนาอาณาจักร และภูมปิ ัญญา การกลมุ่

3. วิเคราะห์ สุโขทัย และ ปัจจยั ที่ ไทยสมัย - คดิ

อิทธพิ ลของ เกีย่ วข้อง (ปจั จยั ภายใน สุโขทยั และ - สงั เกต

วฒั นธรรม และ และ ปัจจยั ภายนอก สงั คมไทยใน

ภมู ิปญั ญาไทย  พัฒนาการของ ปัจจบุ ัน

สมยั สุโขทยั และ อาณาจักรสโุ ขทยั ในดา้ น
สังคมไทยใน
การเมืองการปกครอง

ปจั จุบนั เศรษฐกจิ สังคม และ

ความสัมพนั ธ์ระหว่าง

ประเทศ

 วฒั นธรรมสมัยสโุ ขทัย

เช่น ภาษาไทย

วรรณกรรม ประเพณี

สาคัญ ศิลปกรรมไทย

 ภมู ปิ ัญญาไทยในสมัย

สุโขทยั เชน่

การชลประทาน เคร่ือง

สงั คมโลก

 ความเส่ือมของ

อาณาจกั รสุโขทยั

14

วเิ ครำะห์มำตรฐำน/ตวั ชี้วัด

รหัส ส21104 รำยวชิ ำ ประวัติศำสตร์ ช้ันมธั ยมศกึ ษำปที ี่ 1
ภำคเรยี นท่ี 2 เวลำเรียน 1 ชัว่ โมง/สปั ดำห์ จำนวน 0.5 หน่วยกิต

สำระท่ี 4 ประวัตศิ ำสตร์
มำตรฐำนส 4.1 เข้าใจความหมายความสาคัญของเวลา และยุคสมยั ทางประวัติศาสตร์ สามารถใชว้ ิธกี ารทาง

ประวัตศิ าสตรม์ าวเิ คราะหเ์ หตุการณ์ต่าง ๆ อยา่ งเป็นระบบ

สำระ/มำตรำฐำน ตวั ชวี้ ัด สำระกำรเรยี นรู้

สำระที่ 4 ประวตั ศิ ำสตร์ 1. วเิ คราะห์ความสาคัญของ  ตัวอยา่ งการใชเ้ วลา ชว่ งเวลาและยคุ
มำตรฐำนส 4.1 เข้าใจความหมาย เวลาในการศึกษาประวตั ศิ าสตร์ สมัยทปี่ รากฏในเอกสารประวัติศาสตร์ไทย
ความสาคญั ของเวลา และยุคสมัยทาง 2. เทียบศกั ราชตามระบบต่างๆ  ความสาคญั ของเวลา และช่วงเวลา
ประวัติศาสตร์ สามารถใช้วธิ กี ารทาง ทใ่ี ช้ศึกษาประวัติศาสตร์
ประวัตศิ าสตรม์ าวเิ คราะห์เหตุการณ์ สาหรับการศึกษาประวตั ิศาสตร์
ตา่ ง ๆ อยา่ งเปน็ ระบบ 3. นาวิธกี ารทางประวตั ศิ าสตร์  ความสัมพนั ธแ์ ละความสาคัญของอดตี
มาใชศ้ กึ ษาเหตุการณท์ าง ทีม่ ตี อ่ ปจั จบุ นั และอนาคต
ประวัติศาสตร์  ท่ีมาของศกั ราชทป่ี รากฏในเอกสาร
ประวตั ิศาสตร์ไทย ไดแ้ ก่ จ.ศ. / ม.ศ. /ร.

ศ./ พ.ศ. / ค.ศ. และ ฮ.ศ.
 วธิ กี ารเทยี บศกั ราชต่างๆ และตวั อยา่ ง
การเทยี บ
 ตัวอย่างการใช้ศักราชต่าง ๆ ทปี่ รากฏ

ในเอกสารประวตั ิศาสตร์ไทย

 ความหมายและความสาคญั ของ

ประวตั ศิ าสตร์ และวธิ ีการทางประวัตศิ าสตร์
ท่ีมีความ สัมพนั ธเ์ ช่ือมโยงกนั
 ตวั อย่างหลกั ฐานในการศกึ ษา
ประวัติศาสตร์ไทยสมัยสุโขทัย ทั้งหลักฐาน

ชัน้ ตน้ และหลกั ฐานชนั้ รอง ( เชอื่ มโยงกับ

มฐ.ส 4.3) เช่น ข้อความ ในศิลาจารึก
สมัยสุโขทยั เป็นต้น
 นาวิธกี ารทางประวตั ศิ าสตร์ไปใช้
ศกึ ษาเร่ืองราวของประวตั ศิ าสตร์ไทยท่มี ีอยู่

ในท้องถิ่นตนเองในสมยั ใดก็ได้ (สมัยก่อน
ประวัตศิ าสตร์ สมัยก่อนสโุ ขทยั

สมยั สโุ ขทยั สมัยอยธุ ยา สมยั ธนบรุ ี

สมัยรัตนโกสนิ ทร์ ) และเหตุการณ์สาคญั ใน
สมยั สโุ ขทัย

15

มำตรฐำน ส 4.2 เขา้ ใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดตี จนถงึ ปัจจุบัน ในด้านความสัมพันธ์และการ

เปล่ียนแปลงของเหตกุ ารณ์อย่างตอ่ เนื่อง ตระหนัก ถึงความสาคัญและสามารถวิเคราะห์ผลกระทบทเี่ กิดข้ึน

สำระ/มำตรำฐำน ตวั ชว้ี ดั สำระกำรเรียนรู้

มำตรฐำน ส 4.2 เขา้ ใจพัฒนาการ 1. อธบิ ายพัฒนาการทางสังคม  ที่ต้งั และสภาพทางภมู ิศาสตร์ของ

ของมนุษยชาติจากอดตี จนถงึ ปัจจบุ นั เศรษฐกิจและการเมอื งของ ประเทศตา่ ง ๆ ในภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออก

ในด้านความสัมพนั ธ์และการ ประเทศต่าง ๆ ในภูมภิ าคเอเชยี เฉียงใต้ ท่มี ผี ลต่อพัฒนาการทางดา้ น

เปลีย่ นแปลงของเหตกุ ารณ์อย่าง ตะวันออกเฉียงใต้ ต่างๆ

ตอ่ เนื่อง ตระหนัก ถึงความสาคัญและ 2. ระบคุ วามสาคญั ของแหลง่  พฒั นาการทางสังคม เศรษฐกิจ และ
สามารถวเิ คราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น อารยธรรมในภมู ภิ าคเอเชีย การเมืองของประเทศต่าง ๆ ในภมู ภิ าค

ตะวนั ออกเฉียงใต้ เอเชียตะวนั ออกเฉยี งใต้

 ที่ตัง้ และความสาคัญของแหล่งอารย

ธรรมในภูมิภาคเอเชยี ตะวนั ออกเฉียงใต้

เช่นแหล่งมรดกโลกในประเทศต่าง ๆของ

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

 อิทธิพลของอารยธรรมโบราณใน

ดินแดนไทยท่ีมีต่อพฒั นาการของสงั คมไทย

ในปัจจบุ นั

สำระที่ 4 ประวัตศิ ำสตร์

มำตรฐำน ส 4.3 เข้าใจความเปน็ มาของชาติไทย วฒั นธรรม ภูมปิ ญั ญาไทย มคี วามรกั ความภูมิใจและธารง
ความเป็นไทย

สำระ/มำตรำฐำน ตวั ชีว้ ัด สำระกำรเรียนรู้

มำตรฐำน ส 4.3 เขา้ ใจความเป็นมา 1. อธิบายเรอื่ งราวทาง  สมยั ก่อนประวตั ิศาสตรใ์ นดินแดนไทย
ของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปญั ญา ประวัตศิ าสตร์สมัยก่อนสโุ ขทัย
ไทย มีความรัก ความภมู ใิ จและธารง ในดินแดนไทยโดยสงั เขป โดยสงั เขป
ความเปน็ ไทย  รัฐโบราณในดินแดนไทย เชน่ ศรวี ชิ ยั
2. วิเคราะหพ์ ฒั นาการของ
อาณาจักรสุโขทยั ในดา้ นต่าง ๆ ตามพรลิงค์ ทวารวดี เปน็ ต้น
 รัฐไทย ในดนิ แดนไทย เชน่ ลา้ นนา
3. วเิ คราะห์อิทธิพลของ
วัฒนธรรม และภมู ปิ ัญญาไทย นครศรธี รรมราช สุพรรณภูมิ เป็นต้น
สมัยสโุ ขทยั และสังคมไทยใน  การสถาปนาอาณาจกั รสุโขทัย และ
ปัจจบุ ัน
ปัจจยั ทเ่ี กีย่ วข้อง (ปจั จยั ภายในและ ปจั จยั

ภายนอก )
 พฒั นาการของอาณาจักรสโุ ขทยั ใน

ด้านการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ

สงั คม และความสัมพนั ธ์ระหวา่ งประเทศ
 วัฒนธรรมสมัยสโุ ขทัย เช่น ภาษาไทย

วรรณกรรม ประเพณสี าคัญ ศลิ ปกรรมไทย
 ภมู ิปัญญาไทยในสมยั สโุ ขทยั เช่น

การชลประทาน เคร่ืองสงั คมโลก
 ความเส่อื มของอาณาจักรสโุ ขทยั

16

คำอธิบำยรำยวชิ ำพนื้ ฐำน

ส21104 ประวตั ิศำสตร์ กลุ่มสำระกำรเรียนรู้สงั คมศึกษำ ศำสนำและวัฒนธรรม
ช้นั มธั ยมศกึ ษำปีท่ี 1 ภำคเรยี นที่ 2
เวลำ 20 ช่ัวโมง จำนวน 0.5 หนว่ ยกติ

ศึกษาและระบุความสาคญั ของแหล่งอารยธรรมในภมู ภิ าคเอเชยี ตะวันออกเฉยี งใต้ อธิบายเร่อื งราวทาง
ประวตั ิศาสตร์สมัยก่อนสโุ ขทัยในดนิ แดนไทยโดยสังเขปวเิ คราะห์พัฒนาการของอาณาจักรสโุ ขทัยในด้านต่าง ๆ
วเิ คราะห์อิทธิพลของวัฒนธรรมและภมู ิปญั ญาไทยสมยั สโุ ขทัย และสังคมไทยในปจั จุบนั

โดยใช้วธิ กี ารทางประวตั ศิ าสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆอยา่ งเป็นระบบ เพื่อใหผ้ ู้เรยี นเข้าใจพฒั นาการ
ของมนษุ ยชาตจิ ากอดตี จนถึงปจั จุบัน และเข้าใจความเปน็ มาของวัฒนธรรมภมู ปิ ญั ญาไทย

ตระหนักและเหน็ คุณค่าของเวลา วถิ ชี ีวติ ของชมชนจากอดีตถึงปัจจบุ ันและมีความรัก ความภูมิใจใน
ความเปน็ ไทย ภมู ปิ ญั ญาไทยและธารงรักษาความเป็นไทย

รหสั ตวั ช้ีวัด
ส 4.2 ม. 1/1 , ม. 1/2 ,
ส 4.3 ม. 1/1 ม.1/2 , ม. 1/3

รวมทั้งหมด 5 ตวั ชวี้ ดั

17

โครงสรำ้ งรำยวิชำและกำหนดหนว่ ยกำรเรยี นรู้

รหัส ส21104 รำยวิชำ ประวตั ิศำสตร์ ชัน้ มธั ยมศึกษำปที ี่ 1
ภำคเรียนที่ 2 เวลำเรียน 1 ชั่วโมง/สปั ดำห์ จำนวน 0.5 หน่วยกติ

หนว่ ยท่ี ช่ือหน่วยกำร มำตรฐำน/ สำระสำคัญ เวลำ น้ำหนัก
1 เรยี นรู้ ตัวชวี้ ัด (ช่ัวโมง) คะแนน
มนษุ ย์เข้ามาต้ังหลกั แหล่งใน
อารยธรรมใน ส 4./2 ม. 1/2 เอเชียตะวนั ออกเฉยี งใต้ตงั้ แต่ 5 25
ภูมภิ าคเอเชีย สมัยก่อนประวัติศาสตร์ เริม่ จาก
ตะวันออกเฉียงใต้ สงั คมเร่ร่อนเขา้ ส่สู ังคมเกษตร 5 25
โดยมสี ภาพภมู ิศาสตร์ที่เหมาะสม
2 ประวตั ิศาสตร์ ส 4.3 ม 1/1 เป็นปจั จัยสาคญั จากนัน้ มีการ
สมัยก่อนสโุ ขทัยใน ปะปนสายเลือดเปล่ียนแปลง
ดินแดนไทย ความคดิ รูปแบบวถิ ชี ีวติ ปะทะ
สงั สรรค์ทางวฒั นธรรมการคา้ ขาย
การทาสงคราม ฯลฯ เป็นผลให้
เกดิ การสถาปนานาและการเสอ่ื ม
ของรฐั เอเชียตะวันออกเฉยี งใต้
นบั เปน็ แหลง่ อารยธรรมสาคัญสืบ
ทอดเปน็ มรดกโลกมาถึงรุ่นหลัง
จากสภาพแวดลอ้ มทางภมู ิศาสตร์
ที่เหมาะสมตอ่ การตั้งหลักแหลง่
และการคา้ ขาย อีกท้ังยงั อุดม
สมบูรณด์ ้วยทรัพยากรธรรมชาติ
ของดินแดนประเทศไทย ส่งเสรมิ
ให้มนุษย์หลายเผา่ พนั ธุเ์ ขา้ มาตัง้
หลกั แหลง่ เกิดการผสมผสานด้าน
เชอื้ ชาติ วฒั นธรรมสืบเน่อื งต่อ
มาถึงรฐั ไทย โดยแบ่งออกเป็น
สมัยกอ่ นประวตั ิศาสตรแ์ ละสมยั
ประวตั ิศาสตร์ อารยธรรมโบราณ
ในดนิ แดนประเทศไทยกอ่ นการตั้ง
รฐั ไทย มอี ิทธิพลต่อความเจริญ
และพฒั นาการของอารยธรรมไทย

18

หนว่ ยที่ ชอื่ หน่วยกำร มำตรฐำน/ สำระสำคัญ เวลำ นำ้ หนัก
3 เรียนรู้ ตัวช้วี ดั (ชั่วโมง) คะแนน
ชนชาติไทยได้ตัง้ ถิ่นฐาน พฒั นาขึ้น
4 พัฒนาการของ ส 4.3 ม. 1/2 เปน็ รฐั ไทยก่อนการสถาปนา 5 20
อาณาจักรสโุ ขทยั อาณาจักรสโุ ขทยั พระมหากษัตริย์
ในดา้ นต่าง ๆ แห่งราชวงศ์พระรว่ งมีบทบาทสาคญั 5 30
ในการสถาปนาและสร้างความเข้ม
ภมู ปิ ัญญาไทยสมัย ส 4.3 ม. 1/3 แขง็ แกร่งใหแ้ กอ่ าณาจักรสโุ ขทัย
สโุ ขทัยและ โดยมพี ระปรีชาสามารถของกษตั รยิ ์
สังคมไทยใน ความมัน่ คงด้านการปกครอง
ปัจจบุ นั ความสมั พนั ธ์กับต่างประเทศ ความ
รงุ่ เรอื งทางเศรษฐกจิ และความ
เปน็ อย่ทู ี่ดีของประชาชนเปน็ ปัจจัย
สง่ เสริมพฒั นาการ ความรุง่ เรือง
ทางปัญญาและวัฒนธรรมในสมยั
สุโขทยั เป็นรากฐานของอารยธรรม
ไทยปจั จบุ ัน
ภมู ปิ ญั ญาไทยสมัยสุโขทยั และ
สังคมไทยในปัจจบุ ันเข้าใจความ
เป็นมาของวฒั นธรรมภมู ิปญั ญาไทย
ตระหนักและเห็นคุณค่าของเวลา
วถิ ีชวี ิตของชมชนจากอดีตถงึ ปัจจบุ ัน
และมีความรกั ความภูมิใจในความ
เป็นไทยภมู ปิ ญั ญาไทยและธารง
รักษาความเปน็ ไทยภมู ปิ ญั ญาไทยใน
สมัยสุโขทยั เช่นการชลประทาน
เคร่ืองสงั คมโลก

รวม 20 100

19

มำตรฐำน/ตวั ชว้ี ดั

รหสั ส 21104 รำยวิชำ ประวัตศิ ำสตร์ ชน้ั มัธยมศกึ ษำปีท่ี 1

ภำคเรยี นที่ 2 เวลำเรียน 1 ชัว่ โมง/สปั ดำห์ จำนวน 0.5 หนว่ ยกติ

สำระ/ มำตรฐำน/ตวั ช้ีวดั ระหว่ำง ปลำย

มำตรฐำน ภำค ภำค

ส 4.1 ม.1/1 1. ระบุความสาคัญของแหล่งอารยธรรมในภูมิภาคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ 20 5

ส 4.1 ม.1/2 2. อธบิ ายเรอ่ื งราวทางประวัติศาสตร์สมยั ก่อนสโุ ขทัยในดินแดนไทยโดยสังเขป 20 5

ส 4.1 ม.1/3 3. วิเคราะหพ์ ฒั นาการของอาณาจกั รสุโขทัยในด้านตา่ ง ๆ 10 10

ส 4.2 ม.1/1 4. วเิ คราะห์อทิ ธิพลของวฒั นธรรม และภมู ิปญั ญาไทยสมยั สุโขทัยและ 20 10
สังคมไทยในปจั จบุ นั

รวม 70 30

กำรวดั ผลและประเมนิ ผล
อตั รำส่วนคะแนน ระหว่างภาค:ปลายภาค = 70:30
อัตรำส่วนคะแนนระหว่ำง ระหว่างภาค:กลางภาค = 70:20

ตัวชว้ี ดั ทใ่ี ชป้ ระเมินระหวา่ งภาค คือ ข้อที่ 1-4
ตวั ชี้วัดทีใ่ ชป้ ระเมนิ กลางภาค คอื ข้อที่ 1-2
ตัวชีว้ ัดที่ใชป้ ระเมินปลายภาค คือ ขอ้ ท่ี 1-4
คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ 8 ประกำร
หลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน ม่งุ พัฒนาผ้เู รยี นให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เพ่ือใหส้ ามารถอยู่
รว่ มกบั ผอู้ ื่นในสังคมได้อย่างมคี วามสุข ในฐานะเป็นพลเมืองไทยและพลโลก ดังน้ี
1. รกั ชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์
2. ซอ่ื สัตยส์ ุจรติ
3. มวี นิ ยั
4. ใฝเ่ รยี นรู้
5. อยอู่ ย่างพอเพยี ง
6. มงุ่ ม่ันในการทางาน
7. รักความเป็นไทย
8. มจี ติ สาธารณะ
กำรอ่ำน คิดวิเครำะหแ์ ละเขยี นสอ่ื ควำม
1. สามารถส่อื ความและจับใจความจากเร่ืองที่อ่านได้
2. สามารถแสดงความคดิ เห็น วิเคราะหว์ ิจารณ์ เน้อื เรื่องทอ่ี า่ นได้อย่างมีเหตผุ ล
3. สามารถเขียนส่ือความตามจดุ ประสงค์ท่ตี ้องการ
4. มมี ารยาทในการอ่าน การเขยี น การฟงั และการพูด
5. มนี สิ ัยรักการอ่านและการเขียน

20

กำหนดกำรจัดกำรเรียนรู้

รหสั ส21104 รำยวชิ ำ ประวตั ิศำสตร์ ช้ันมัธยมศึกษำปีท่ี 1
ภำคเรยี นท่ี 2 เวลำเรยี น 1 ชั่วโมง/สปั ดำห์ จำนวน 0.5 หน่วยกิต

ลำดบั ที่ ช่วั โมง จำนวน ชื่อหน่วยกำรเรยี นรู้ มำตรฐำน/ตัวช้ีวดั

ท่ี ชั่วโมง บอกลกั ษณะรายวิชา ส21104
ประวัตศิ าสตร์ วธิ ีวดั ผล
1 1 1 ปฐมนิเทศ ประเมินผล แนวทางการเรียนให้
ได้ผลการเรียนดี

2 2-4 3 อารยธรรมในภูมภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ ระบุความสาคัญของแหลง่ อารย
ธรรมในภูมภิ าคเอเชียตะวนั ออก
เฉียงใต้

3 5-8 4 ประวัติศาสตร์สมยั ก่อนสโุ ขทัยในดนิ แดนไทย อธิบายเรื่องราวทางประวัติศาสตร์
สมยั กอ่ นสุโขทัยในดนิ แดนไทย
โดยสังเขป

4 9-14 6 พฒั นาการของอาณาจักรสโุ ขทัยในดา้ นตา่ ง ๆ วิเคราะห์พัฒนาการของ
อาณาจักรสุโขทัยในดา้ นต่าง ๆ

5 15-20 6 ภมู ิปญั ญาไทยสมัยสโุ ขทัยและสังคมไทยใน วิเคราะห์อิทธพิ ลของวัฒนธรรม

ปจั จุบัน และภมู ปิ ญั ญาไทยสมยั สโุ ขทัย

และสังคมไทยในปจั จุบัน

รวม 20 20

21