รวมเอกสารโรงเรียนปลอดขยะ 2565(โรงเรียนวัดบางสะแกนอก)

40

3. การจัดการขยะภายในโรงเรยี นโดยใชหลัก 3Rs

3.2 กิจกรรมการจดั การขยะท้งั 4 ประเภท ตามหลกั 3Rs

นักเรยี นเห็นคุณคา ของอาหาร รับประทานอาหารจนหมด เพ่อื ลดปรมิ าณขยะ

41

3. การจัดการขยะภายในโรงเรียนโดยใชหลกั 3Rs

3.2 กจิ กรรมการจัดการขยะทัง้ 4 ประเภท ตามหลกั 3Rs

กจิ กรรม ใชซํา้ ทําประโยชน

รายละเอยี ดการดําเนินงาน

การนําวัสดุ อุปกรณ หรือสิ่งของ กลับมาใชซ้ําหรือซอมแซมสวนท่ีชํารุด รวมไปถึงการสงตอชุด
นักเรียน แบบเรียนจากพี่สงนอง เพ่ือเปนการลดปริมาณขยะ ลดคาใชจายของผูปกครอง และปลูกฝง
จติ สาํ นกึ ท่ีดใี หกบั นักเรยี น ทางโรงเรียนจงึ มกี จิ กรรมใชซํ้าทําประโยชน เพื่อใชทรัพยากรใหเกิดประโยชน
สงู สุด ดังน้ี

1. การใชกระดาษReuse ในการทาํ กิจกรรมการเรยี นการสอน โดยครูผูสอนในแตละรายวิชาจะให
นักเรียนใชกระดาษReuseในการทําใบงานหรือกิจกรรมในหองเรียน และนําวัสดุเหลือใช
มาผลิตส่อื การสอนหรอื ผลงานนกั เรยี น

2. การซอ มแซมเส้อื ผา และอุปกรณที่ชํารุด นํามาใชในการจัดการเรียนการสอนในรายวิชาการงาน
อาชีพ เพอื่ ใหนักเรยี นมที กั ษะดานอาชพี เก่ยี วกับการเย็บและซอมแซมเสอื้ ผา เพอ่ื ใหเ กดิ ประโยชนส งู สดุ

3. นักเรียนมีความเออ้ื เฟอ เผ่ือแผ สง ตอ หนังสือเรยี น แบบเรียน ชดุ นักเรียนหรือเส้ือผาและของเลน
จากพแี่ บงปนใหนอง โดยจะมกี ลองปน รกั ปน สุข ภายในโรงเรยี น

ผลการดาํ เนินงาน
1. นักเรียนใชกระดาษและทรพั ยากรธรรมชาติไดอ ยางอยา งคมุ คา
2. นักเรียนมีทกั ษะในการซอ มแซมเสื้อผาและอปุ กรณ เพอ่ื นํามาใชงานซํา้ อยา งคุมคา
3. นักเรยี นมีความสุข ทง้ั ผูใหและผูรับในกิจกรรมกลอ งปนรกั ปน สขุ

ประโยชนท ี่ไดรับ
1. ใชส ง่ิ ของไดอยางประหยัดคุมคา
2. ชว ยลดปริมาณขยะใหส่งิ แวดลอ ม
3. ลดการปลอยคารบอนไดออกไซด

คดั แยก/นาํ ขยะกลับมาใชประโยชนไ ด 1 กิโลกรัม/วัน

กจิ กรรมตามหลกั 3Rs  Reduce  Reuse Recycle

42

3. การจดั การขยะภายในโรงเรียนโดยใชห ลกั 3Rs

3.2 กจิ กรรมการจดั การขยะท้ัง 4 ประเภท ตามหลัก 3Rs

คุณครทู ุกคนจะมที ่แี ยกกระดาษหนา เดยี ว เพือ่ นํากลับมาใชซ ํา้ ไมใ ชท รพั ยากรอยา งสิ้นเปลอื ง

ครูผูสอนนําวสั ดุเหลอื ใชมาผลิตสือ่ การสอนและผลงานนกั เรียน เชน ไมต ะเกียบ ไมไ อศกรีม
เพ่อื ใชวัสดุอยา งคุมคา

ตปู นรกั ปน สขุ เปนจดุ ท่ีนกั เรยี นสามารถนําของใชเกา สงตอใหร ุนนอ งคนอ่นื ๆไดใชป ระโยชน
เชน เสอ้ื ผา อุปกรณการเรียน

43

3. การจัดการขยะภายในโรงเรียนโดยใชหลกั 3Rs

3.2 กิจกรรมการจัดการขยะทั้ง 4 ประเภท ตามหลกั 3Rs
กจิ กรรม การทําปุยหมัก

รายละเอียดการดําเนินงาน
การทําปุยหมักเปน กจิ กรรมทเี่ กิดข้ึนตอเน่ืองจากการคัดแยกขยะ ซึ่งในแตละวันจะมีเศษอาหาร

ที่เหลือจากโรงอาหาร ทางโรงเรียนจึงไดนําถังใสเศษอาหารทําปุยหมักเพ่ือนํามาใชประโยชน
ในการเพาะปลูกของสวนเกษตรพอเพียงในโรงเรียน อีกท้ังยังชวยประหยัดตนทุนในการจัดซื้อปุย และ
ไดผลผลิตพชื ผกั ทป่ี ลอดสารพิษอกี ดวย
ผลการดําเนินงาน

1. นกั เรียนสามารถทาํ ปุยหมกั จากขยะอนิ ทรียได
2. ขยะอนิ ทรยี ถ ูกนาํ มาใชป ระโยชนโดยไมสญู เปลา
ประโยชนท ีไ่ ดร บั
1. สวนเกษตรพอเพียงในโรงเรียนมปี ุยหมกั ไวใชป ระโยชน
2. ชว ยประหยัดตนทนุ และมีผกั ปลอดสารพิษไวร บั ประทาน
คดั แยก/นําขยะกลบั มาใชป ระโยชนไ ด 1 กิโลกรัม/วัน

กจิ กรรมตามหลัก 3Rs  Reduce  Reuse  Recycle

เศษอาหารทีเ่ หลอื จากการรบั ประทานอาหารของทกุ วนั
จะนํามาทาํ ปุย หมกั เพือ่ ใชใ นสวนเกษตรพอเพยี งของทางโรงเรียนตอไป

44

3. การจดั การขยะภายในโรงเรยี นโดยใชหลัก 3Rs

3.2 กจิ กรรมการจดั การขยะทง้ั 4 ประเภท ตามหลัก 3Rs

กจิ กรรม สิ่งประดษิ ฐจ ากวสั ดุเหลือใช

รายละเอยี ดการดาํ เนนิ งาน

การประดิษฐสิ่งของจากวัสดุเหลือใช จากการแยกขยะทําใหมีขยะบางประเภทไมสามารถถูกนํา
กลับมาใชซ้ําไดอีก ทําใหโรงเรียนมีขยะเพ่ิมมากขึ้น เพ่ือเปนการลดปริมาณขยะ ทางโรงเรียนจึงไดนําขยะ
กลับมารีไซเคิล เพ่ือใหเกิดประโยชนสูงสุด ดังน้ี ประดิษฐส่ิงของจากวัสดุเหลือใชในกิจกรรมหน่ึงหองเรียน
หนึง่ ภูมิปญ ญา โดยครผู ูสอนหรอื วิทยากรในทองถิ่นเปนผูใหความรูแกนักเรียน เชน การทําตะกราจากกลอง
นม เหรยี ญโปรยทานจากกระดาษเหลอื ใช ทีเ่ กบ็ แปรงสีฟนจากขวดน้าํ เปน ตน สงผลใหนักเรียนมีความรูและ
สามารถประดิษฐส ง่ิ ของเพื่อใชป ระโยชนในชวี ิตประจาํ วนั ได

นอกจากนีค้ รูผสู อนแตล ะวิชาไดผ ลิตส่อื การสอนจากวัสดเุ หลอื ใช เปน การใชท รพั ยากรที่มีอยางคุมคา
และนํามาใชใ นการจดั การเรียนการสอนไดอยา งมปี ระสิทธภิ าพ ทางโรงเรยี นยังมีกจิ กรรมวันวิทยาศาสตรเปน
กิจกรรมท่ีสงเสริมใหนักเรียนมีทักษะการเรียนรูท่ีหลากหลายมีความคิดสรางสรรคสิ่งใหมๆ เชนการนําขยะ
หรือวัสดุเหลอื ใชม าประดิษฐชุดรีไซเคลิ

ผลการดาํ เนินงาน
1. นกั เรียนสามารถประดิษฐส่งิ ของจากวัสดเุ หลือใชได
2. ครผู ูสอนใชท รพั ยากรในการผลติ สือ่ การสอนอยา งประหยัดและคมุ คา

ประโยชนท ีไ่ ดรบั

1. นักเรยี นมีความรใู นการประดิษฐส ิ่งใหมๆ และนาํ ไปใชประโยชนตอตนเองและผอู ื่นได
2. ครูผสู อนมีสือ่ เพื่อใชในการจดั การเรยี นการสอน
คัดแยก/นาํ ขยะกลบั มาใชประโยชนไ ด 1 กิโลกรมั /วัน

กิจกรรมตามหลกั 3Rs  Reduce  Reuse  Recycle

45

3. การจัดการขยะภายในโรงเรยี นโดยใชห ลกั 3Rs

3.2 กิจกรรมการจดั การขยะทง้ั 4 ประเภท ตามหลัก 3Rs

นาํ สิ่งของเหลอื ใชมาออกแบบประดิษฐเปนเสอื้ ผา เคร่ืองประดับ ใหเ กดิ ความรูสกึ
ตระหนกั ถึงปญหาและสรางจติ สํานกึ ในการอนรุ ักษส ่งิ แวดลอ ม โดยการ ลดการบริโภค

ลดจํานวนการใชทรพั ยากรใหนอ ยลง

ครูผูส อนใหค วามรแู ละสงเสริมใหน กั เรียนเหน็ คุณคาของวัสดุเหลือใช ซงึ่ สามารถนาํ
กลบั มาใชป ระโยชนไ ด เชน การทําตระกรา จากกลองนม ดอกไมป ระดษิ ฐจากกลอ นม

เปเปอรม าเช และงานประดษิ ฐอื่นๆ

46

3. การจดั การขยะภายในโรงเรยี นโดยใชห ลัก 3Rs

3.2 กิจกรรมการจดั การขยะทง้ั 4 ประเภท ตามหลัก 3Rs

การนําลังใสนมโรงเรยี นมาทาํ เปน ทเ่ี ก็บเอกสาร มมุ สงงานของนักเรียน และสือ่ การ
เรยี นการสอนจากวัสดุเหลือใช

47

3. การจัดการขยะภายในโรงเรียนโดยใชหลกั 3Rs

3.2 กิจกรรมการจัดการขยะทง้ั 4 ประเภท ตามหลกั 3Rs

นกั เรยี นไดเรยี นรเู ก่ียวกับพลงั งานสะอาด โดยการนาํ พลงั งานน้ําผานการสรางกังหันนํ้าจากเศษวัสดุเหลือใช
โดยใชผูเรียนศึกษากังหันนํ้าในรูปแบบตางๆและสืบคนประโยชนของพลังงานนํ้าจากอินเตอรเน็ต
เพ่ือออกแบบและสรางกงั หนั น้ําโดยใชวัสดุท่ีอยูรอบตัวและหาไดงาย นักเรียนตระหนักถึงการอนุรักษ
สิ่งแวดลอ มและเหน็ ความสําคัญของการลดปญหาขยะ

48

3. การจัดการขยะภายในโรงเรยี นโดยใชหลัก 3Rs

3.2 กิจกรรมการจดั การขยะท้งั 4 ประเภท ตามหลกั 3Rs

ไดรบั รางวลั โรงเรียนพลงั งานสะอาดประจาํ ป 2563

หอศิลปวัฒนธรรมแหง กรุงเทพมหานคร จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยหวั เฉียวเฉลิมพระเกยี รตแิ ละมหาวิทยาลยั ราชภัฏบานสมเด็จเจาพระยา

49

3. การจัดการขยะภายในโรงเรียนโดยใชห ลัก 3Rs

3.3 นวตั กรรมการจดั การขยะของโรงเรยี น

กิจกรรม กระถางตน ไมรักษโ ลก

ทมี่ าและความสาํ คัญ

วัสดทุ ี่ทาํ มาจากพลาสติกนนั้ เปนวสั ดุที่ยอยสลายยากและตอ งใชเวลาหลายสิบปทีเดียวกวาพลาสติก
เหลา นจ้ี ะยอ ยสลาย ท่ีสาํ คญั พลาสติก ยังเปน สาเหตุหนึ่งของการเกิดภาวะโลกรอน ซ่ึงเปนปญหาสําคัญของ
โลกอยูในขณะนี้หลายฝายทั้งภาครัฐและเอกชน ตางหันมาชวยกันรณรงคในเรื่องของการลดสภาวะโลกรอน
ดว ยกนั หลายวิธี และวธิ ลี ดการใชพลาสติกกเ็ ปนอกี แนวทางในการรณรงคใ นเร่อื งดงั กลา ว

ปจ จุบันบริเวณพน้ื ที่โรงเรียนวัดบางสะแกนอกมีเศษใบไมรวงเปนจํานวนมากซึ่งมีการกวาดทําความ
สะอาดและทิ้งในถังขยะเปนประจําจึงคิดหาวิธีการแปรรูปเศษใบไมใหมีประโยชนมากข้ึนและสอดคลองกับ
ในสวนสมุนไพรมีการเพาะชําพืชตา ง ๆ มักใชถงุ พลาสตกิ ในการเพาะชํา และเมื่อซ้อื มาแลว กอนจะปลูกลงดิน
หรือลงกระถาง กต็ องมาแกะเอาถงุ พวกน้นั ทง้ิ ซึ่งกเ็ ปน สาเหตหุ นึ่งทใ่ี หเ กดิ ปญหามลพษิ นอกจากสงผลใหเกิด
ปญหามลภาวะเปน พิษแลว ยงั สงผลใหค ณุ ภาพของดินเสื่อมดวย ดวยเหตุน้ี จึงทําใหเกิดแนวคิดผลิตกระถาง
เพาะชาํ จากธรรมชาติ เชน ขุยมะพราว เศษใบไม เศษผกั ผลไม ฯลฯ ข้ึน ซ่ึงเปนเศษขยะท่ีสามารถยอยสลาย
ไดต ามธรรมชาติและสามารถหาไดโ ดยท่วั ไป

ทง้ั น้ี ก็เพือ่ เปนการลดการใชกระถางพลาสตกิ ลง แลวใชเ ศษวัสดุท่เี หลอื ใชมาแทน ซง่ึ วสั ดุเหลาน้ี
มีคณุ สมบตั ิในการยอ ยสลายไดงาย และเปนมติ รกบั สงิ่ แวดลอ ม

ผลการดําเนินงานในกระถางตนไมรกั ษโลก โดยมี จดุ ประสงคดังน้ี
1. ศึกษาและผลติ กระถางตนไมรกั ษโลก
2. ศกึ ษาอัตราสว นท่ีเหมาะสมเกย่ี วกบั การคงรปู ของกระถาง
3. ศกึ ษาความพงึ พอใจของผใู ชก ระถางตนไมร กั ษโลก
ผลการทดลอง
จากการทดลองใช กระถางตนไมร กั ษโ ลก โดยใช ขุยมะพราว : เศษใบไม ในอตั ราสว น 7:3 พบวา
สามารถคงรูปและปลูกตน ไมไดจ รงิ

50

3. การจัดการขยะภายในโรงเรยี นโดยใชหลกั 3Rs

3.3 นวตั กรรมการจดั การขยะของโรงเรยี น

กิจกรรม กระถางตน ไมร กั ษโลก

51

4. ผลสําเรจ็ และความย่งั ยืนของโรงเรยี นปลอดขยะ

4.1 ระดบั ความรู ความเขา ใจของผูเรยี น และบคุ ลากรในโรงเรียน

ใหความรูการจดั การขยะใหกับนกั เรยี นผานการเรียนการสอน การประชาสัมพันธ บอรด
ความรูเรอ่ื งขยะ เขาใจเรอื่ งการแยกขยะผา นเกมการเรยี นรู

กิจกรรมการจดั การเรียนรู มกี ารจัดการเรยี นรูในรปู แบบออนไลนใ หน กั เรยี นรจู กั ถงั ขยะแตละ
ประเภทวิธกี ารคดั แยกขยะตามสขี องถงั ขยะ ตามหลักการ 3Rs วดั และประเมนิ ดวยโดยการใช

คาํ ถามและการทาํ ใบงาน

52

4. ผลสําเรจ็ และความย่งั ยนื ของโรงเรยี นปลอดขยะ

4.1 ระดับความรู ความเขา ใจของผเู รยี น และบุคลากรในโรงเรียน

นักเรียนมีความรูความเขา ใจอยใู นเกณฑด โี ดยประเมนิ ผลจากการทําแบบทดสอบ
การทําใบงาน การเลนเกม การตอบถามและการสังเกต

ประชาสัมพันธ ความรใู นการคัดแยกขยะตามหลกั การ 3Rs ผาน เกมกระดาน บอรดความรู
ทส่ี ามารถเลนไดและครสู ามารถประเมนิ ความเขา ใจของนกั เรียนและสามารถใหค าํ แนะนําหาก

นกั เรยี นเขา ใจผดิ และนักเรยี นสว นใหญมีความรูความเขา ใจอยูในเกณฑทด่ี ี

ใหค วามรูในตอนเชา กอ นเขา เรียนผา นระบบออนไลน
และประเมนิ ผลความเขา ใจโดยใช Google form

53

4. ผลสําเร็จและความยง่ั ยนื ของโรงเรียนปลอดขยะ

4.1 ระดับความรู ความเขาใจของผูเรียน และบคุ ลากรในโรงเรยี น

อบรม ใหค วามรู นกั เรียน ครูและบคุ ลากรในโรงเรยี น เกีย่ วกับ การคดั แยกขยะทตี่ นทาง
ตามหลกั 3Rs จากนั้นใหนกั เรียนแยกขยะแตล ะประเภทดว ยตนเอง

54

4. ผลสําเรจ็ และความยั่งยืนของโรงเรียนปลอดขยะ

4.2 มีจติ สาํ นกึ และพฤตกิ รรมการจัดการขยะทด่ี ี

วิธกี ารสง เสรมิ จติ สาํ นกึ และพฤตกิ รรมของผูเ รียนดา นการจดั การขยะ

อบรมนักเรียนชวงเวลาเขาแถวเคารพธงชาติ โดยนักเรียนเรียนรูตั้งแตถังขยะประเภท
ตางๆท้ัง 4 สี แหลงที่มาและประเภทของขยะ การคัดแยกขยะ ประโยชนและโทษของขยะ
การรักษาความสะอาดและการกัดจัดขยะ โดยใหนักเรียนมีสวนรวมเชน เกมการคัดแยกขยะ
นําขยะมารีไซเคิล โดยครูเวรประจําวันใหความรูกับนักเรียน และครูยังสามารถนําขยะ
มาประดิษฐเปน สือ่ การสอนเพือ่ บูรณาการการเรียนรตู ามหนว ยตางๆไดอ ยา งเหมาะสม

การปรับเปลยี่ นพฤตกิ รรม/จติ สาํ นกึ

เน่ืองจากสภาพทอ่ี ยอู าศยั ของนักเรียนเปนชุมชนแออัดและไมมีการกําจัดขยะอยางเปน
ระบบจงึ ทาํ ใหน กั เรยี นขาดจติ สํานกึ ในการรักษาความสะอาดเห็นไดจากเมื่อนักเรียนทานอาหาร
ท่มี เี ปลือกหอหุมนักเรียนก็จะลงพื้นโดยไมไปท้ิงในถังขยะ ครูเล็งเห็นพฤติกรรมของนักเรียนจึง
รเิ รม่ิ การปลกู ฝง จิตสาํ นกึ การรกั ษาความสะอาดใหก บั นักเรียน โดยสรา งขอ ตกลงการทิ้งขยะและ
การคัดแยกขยะ จดั ทาํ ปายประชาสมั พันธ และสอดแทรกกระบวนการเรียนการสอนตามหนวย
การเรียนรูตางๆ

55

4. ผลสําเร็จและความยั่งยืนของโรงเรยี นปลอดขยะ

4.2 มีจิตสาํ นกึ และพฤติกรรมการจดั การขยะที่ดี

หลังจากเคารพธงชาตคิ รูเวรประจําวันใหความรูเก่ยี วกับการคัดแยกขยะตามหลักการ 3Rs
รวมไปถงึ การวธิ กี ารจัดเกบ็ หนากากอนามัยและคดั แยกขยะตดิ เช้อื อยา งถกู วธิ ี

56

4. ผลสําเรจ็ และความยัง่ ยนื ของโรงเรยี นปลอดขยะ

4.2 มจี ิตสาํ นึกและพฤตกิ รรมการจดั การขยะท่ดี ี

จดั การเรยี นการสอน เร่อื งการจดั การขยะตน ทางอยางถูกวธิ ตี ามหลกั การ 3Rs นกั เรยี น
เรียนรูวธิ กี ารคัดแยกขยะนกั เรียนสามารถตอบคําถามและคดั แยกขยะไดอยางถกู ตอ ง

57

4. ผลสําเรจ็ และความยั่งยนื ของโรงเรียนปลอดขยะ

4.2 มีจติ สาํ นึกและพฤตกิ รรมการจัดการขยะท่ีดี

จดุ คดั แยกขยะและปา ยประชาสัมพันธ

โรงเรยี นวัดบางสะแกนอกมจี ุดคดั แยกขยะและปายประชาสมั พันธท่ีชัดเจน

58

4. ผลสาํ เร็จและความยั่งยนื ของโรงเรยี นปลอดขยะ

4.2 มีจิตสํานกึ และพฤตกิ รรมการจัดการขยะท่ดี ี

การมีสว นรวมในโครงการโรงเรยี นปลอดขยะของนักเรียน

59

4. ผลสาํ เรจ็ และความยั่งยนื ของโรงเรียนปลอดขยะ

4.2 มจี ิตสํานกึ และพฤตกิ รรมการจัดการขยะท่ดี ี

นักเรียนมีสวนรว มในการรณรงคการคัดแยกขยะการใชถงุ ผา
และการนาํ ขยะมารีไซเคลิ

นักเรียนมีความรูค วามเขา ใจเรอ่ื งการคัดแยกขยะแลวสามารถ
นําขยะมารไี ซเคิลเปนของใชไ ด

60

4. ผลสําเร็จและความย่ังยนื ของโรงเรียนปลอดขยะ

4.3 ขอ มูลปริมาณขยะทบ่ี ง ชผ้ี ลสําเรจ็ ของกิจกรรม

1. ปรมิ าณขยะทั้งหมดกอ นดําเนนิ การ 5 กิโลกรมั /วนั เฉลีย่ ตอคน 0.54 กก./วนั
(ระบุปฐ านขอมูล ป 2562 )

2. ปรมิ าณขยะท้งั หมดหลงั ดําเนนิ การ 3 กโิ ลกรัม/วัน เฉลี่ยตอ คน 0.32 กก./วัน
(ระบุปฐานขอ มูล ปป จจบุ นั 2564 )

3. ปรมิ าณขยะสวนตา งทล่ี ดลง 2 กิโลกรมั /วนั

ปริมาณขยะมลู ฝอยทนี่ าํ กลับมาใชประโยชน
ขยะอินทรีย 1 กิโลกรัม/วนั เฉลี่ยตอคน 0.01 กก./วัน
ขยะรไี ซเคิล 1 กโิ ลกรมั /วนั เฉลย่ี ตอ คน 0.01 กก./วัน
ขยะทัว่ ไป 1 กิโลกรมั /วัน เฉลยี่ ตอ คน 0.01 กก./วัน
รวมปรมิ าณท่ีนํากลบั มาใชประโยชน 2 กโิ ลกรัม/วนั เฉลย่ี ตอ คน 0.2 กก./วัน
คิดเปน รอยละ 66.67 จากขยะทีเ่ กิดขนึ้ ทงั้ หมดในชมุ ชน

61

4. ผลสาํ เรจ็ และความย่งั ยนื ของโรงเรียนปลอดขยะ

4.3 ขอมลู ปริมาณขยะท่ีบงชผ้ี ลสาํ เรจ็ ของกจิ กรรม

แบบบันทึกขอ มูลปริมาณขยะ โรงเรยี นวัดบางสะแกนอก

62

4. ผลสําเรจ็ และความยง่ั ยนื ของโรงเรยี นปลอดขยะ

4.4 ความยั่งยืนและความตอเน่อื งของการดาํ เนินงานโรงเรียนปลอดขยะ

แผนงาน : โครงการโรงเรยี นปลอดขยะ

จัดทาํ แผนพัฒนาคุณภาพคุณภาพการศึกษา (แผนระยะยาว ๔ ป) โดยวิเคราะหฐานขอมูลสํารวจ
ปญหาเก่ียวกับการคัดแยกขยะท่ีตนทางตามบริบทของโรงเรียน แตงตั้งคณะกรรมการดําเนินงาน ระดม
ความคิด การกําหนดเปาหมายรวมกันและประกาศนโยบายการคัดแยะขยะตามหลัก 3Rs ดังนี้ Reduce:
การลดปริมาณขยะ Reuse: การใชซ้ํา และ Recycle:การนํากลับมาใชใหม ประชุม วางแผนงานโครงการ
โรงเรียนปลอดขยะและดําเนินงานอยางตอเน่ือง มีการปรับปรุง พัฒนาแผนงานเพ่ือใหสอดคลองกับบริบท
ในปจจุบัน และแตงต้ังคณะทํางาน กําหนดผูรับผิดชอบอยางชัดเจน เพื่อสงเสริมการสรางนิสัยของครู
บุคลากรและนักเรียนในโรงเรยี นอยา งสมาํ่ เสมอ เพอ่ื ใหเปนวัฒนธรรมองคกร กําหนดขอตกลง เพื่อตระหนัก
ถึงการคัดแยกขยะทต่ี นทางตามหลกั การ 3Rsอยา งเหมาะสมเพอื่ ส่งิ แวดลอมที่ดใี นโรงเรยี น

แนวคิด
แนวคดิ “ขยะเหลือศูนย (Zero Waste)" เปนแนวทางในการลดการเกิดขยะต้ังแตตนทาง ซ่ึงทําให

ปริมาณขยะที่ตองนําไปกําจัดใหลดเหลือนอยท่ีสุดจนเปนศูนย ซึ่งหัวใจสําคัญของแนวคิดขยะเหลือศูนยมุงเนน
การจัดการขยะที่ตนทาง เนนการลดขยะ การใชซํ้า และการคัดแยกเพ่ือนํากลับมาใชใหม กอนนําไปกําจัด
ซึ่งแตกตางจากการจัดการขยะในปจจุบันที่เนนการกําจัดหรือจัดการขยะที่ปลายทาง มากกวาการแกไข
ทีต่ นทาง โดยสามารถเร่ิมตน ไดตงั้ แตท่ีโรงเรียนหรือบานของเราเอง และทกุ คนลงมอื ทําไดท ันที ดว ยหลักการ
3Rs ไดแก

Reduce คอื ลดการใช บริโภคแบบพอเพียง เลอื กใชส นิ คาท่ีสามารถนาํ กลบั มา เชน ลดการใช
ถงุ พลาสตกิ พกแกว นํ้าสวนตวั หนั มาใชถ ุงผาหรือตะกราแทน

Reuse คือ การใชซ ้าํ นาํ กลบั มาใชอกี เปนการลดการใชท รพั ยากรใหม และยังชว ยประหยดั
คาใชจ าย เชน การนําขวดแกวมาใชซํ้า การบรจิ าคเสื้อผา แทนการท้งิ นํามาประยุกตใ ชใ นชีวิตประจาํ

Recycle คอื การนํากลับมาใชใหม การคัดแยกขยะทส่ี ามารถรไี ซเคลิ เชน กระดาษ แกว
พลาสติก และโลหะ/อโลหะ ออกจากขยะประเภทอ่นื ๆ เพือ่ นํากลับมาใชใ หม นําขยะอินทรยี กลบั มาใช
ประโยชน เชน ปยุ หมกั นาํ อาหารไปใหสตั วเ ล้ียง

63

4. ผลสาํ เรจ็ และความยงั่ ยืนของโรงเรียนปลอดขยะ

4.4 ความยง่ั ยนื และความตอ เน่อื งของการดาํ เนินงานโรงเรียนปลอดขยะ

มีการสรางขอตกลง กับนักเรยี นดานการจดั การขยะที่นกั เรยี นสามารถเริ่มตนไดดวย
ตนเองติดปายขอตกลงในหอ งเรียน เชน ถือถุงผา พกพาแกว นาํ้ รบั ประทานอาหารให

หมดไมเหลอื เศษอาหาร เปนตน

64

5. การจัดการขยะมลู ฝอยและส่งิ แวดลอมตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

5.1 ดําเนนิ กิจกรรมการจดั การขยะตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

กจิ กรรม : ส่ิงประดษิ ฐจากวัสดุเหลอื ใช

การดําเนนิ การตามหลักปรชั ญาเศรษฐกิจ

กิจกรรม สิ่งประดิษฐจากวัสดุเหลือใช ดําเนินการตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
โดยยดึ หลัก พอประมาณ มีเหตผุ ล มีภูมิคุมกนั จากการท่ีนักเรียนรูจักเลือกการแยกขยะทําให
มีขยะบางประเภทไมสามารถถูกนํากลับมาใชซ้ําไดอีก ทําใหโรงเรียนมีขยะเพ่ิมมากขึ้น เพื่อ
เปนการลดปริมาณขยะ ทางโรงเรียนจึงไดนําขยะกลับมารีไซเคิล เพ่ือใหเกิดประโยชนสูงสุด
ดังน้ันการประดิษฐสิ่งของจากวัสดุเหลือใช เชนปายตัวอักษรจากกระดาษเหลือใช
การทาํ ตะกรา จากกลอ งนม ที่เก็บแปรงสีฟนจากขวดนา้ํ เปน ตน สงผลใหนักเรียนมีความรูและ
สามารถประดษิ ฐสิง่ ของเพ่ือใชประโยชนในชีวิตประจําวันได นอกจากน้ีครูผูสอนแตละวิชาได
ผลิตส่ือการสอนจากวัสดุเหลือใช เปนการใชทรัพยากรท่ีมีอยางคุมคาและประหยัดสามารถ
นํามาใชในการจัดการเรียนการสอนไดอยางมีประสิทธิภาพ ทางโรงเรียนยังมีกิจกรรม
วันวิทยาศาสตรเปนกิจกรรมท่ีสงเสริมใหนักเรียนมีทักษะการเรียนรูท่ีหลากหลายมีความคิด
สรา งสรรคสิ่งใหมๆ เชน การนําขยะหรือวัสดเุ หลือใชมาประดิษฐชุดรไี ซเคิล

65

55. .กกาารรจจดั ดั กกาารรขขยยะะมมลู ลู ฝฝออยยแแลละะสสง่ิ ่ิงแแววดดลลออ มมตตาามมหหลลักกั ปปรรชั ชั ญญาาเศเศรรษษฐฐกกจิ จิพพออเพเพยี ยีงง

5.1 ดาํ เนนิ กิจกรรมการจดั การขยะตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

นักเรยี นรว มกิจกรรมสงิ่ ประดิษฐจากวัสดเุ หลอื ใช จากการนํากระดาษเหลอื ใชม าประดิษฐเ ปน สิง่ ของจาก
วสั ดเุ หลอื ใช เชน ปายตวั อักษรจากกระดาษเหลือใช การทําตะกรา จากกลองนม ชุดรไี ซเคลิ มาสรา งสรรค

เปนผลงานท่สี วยงาม ประหยัดคาใชจ าย และเปน การใชท รพั ยากรที่มอี ยา งคุมคา และประหยัด

66

5. การจดั การขยะมูลฝอยและส่ิงแวดลอ มตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

5.2 การบริหารจัดการทรพั ยากรธรรมชาติและสงิ่ แวดลอ มควบคกู ารจดั การขยะ

กจิ กรรม : สวนเกษตรพอเพียง

โรงเรยี นวัดบางสะแกนอกไดด ําเนินการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมควบคู
กบั การจดั การขยะผานกิจกรรมสวนเกษตรพอเพียง โดยโรงเรียนนําปุยหมักจากขยะอินทรียท่ีไดมาจาก
เศษใบไมแหง เศษอาหารที่เหลือ มาบํารุงดูแลตนไมและผักสวนครัว ชวยใหประหยัดตนทุนในการซื้อปุย
ไดผ ลผลติ ตางๆปลอดสารพษิ ไดแก ผักกาด ผักชี แมงลัก กระเพรา ซ่ึงสามารถนํามาประกอบอาหารท่ีมี
ประโยชนตอรางกาย ไมตองซ้ือตามทองตลาดทําใหประหยัดคาใชจายลง และที่สําคัญหลีกเล่ียงการใช
สารเคมีที่เปน อันตรายตอ สงิ่ แวดลอ ม นอกจากน้ที างโรงเรียนไดใหความรูกับนักเรียนเกี่ยวกับการคัดแยก
ขยะแตละประเภท สงเสริมใหน ักเรียนนาํ ขยะที่สามารถใชซํ้านํากับมาใชใหเกิดความคุมคาและประโยชน
สูงสุด เชน กระถางเพาะปลกู จากขวดนาํ้ พลาสติก ถงุ เพาะชาํ จากถงุ ขนม

ผลการดาํ เนินงาน

1. ปริมาณขยะลดลงเน่อื งจากนาํ มาทาํ ปุย หมกั เพอ่ื มาบํารงุ ดแู ลตนไมและผักสวนครัว
2. ลดตนทนุ ในซอื้ กระถางโดยการนําขวดพลาสติกทใ่ี ชแ ลวและถุงขนมมาเปนกระถางตนไมท ดแทน
3. โรงเรียนไดผลผลิตผักสวนครวั ตา งๆ นาํ มาประกอบอาหารที่มีประโยชนต อรา งกายลดคา ใชจายได
4. นกั เรียนไดความรูเกยี่ วกบั การคัดแยกขยะแตละประเภทท่ีถกู ตอง

ความเชื่อมโยงควบคูการจดั การขยะ

ความพอประมาณ นกั เรียนใชทรพั ยากรที่มอี ยางคมุ คา พอประมาณ เพอ่ื ลดคา ใชจา ยในการซื้อ
ปุยเคมีโดยใชปยุ หมักทดแทน และไดผลผลติ มาประกอบอาหารท่มี ีประโยชนต อ รางกายและปลอดสารพิษ

ความมีเหตผุ ล นกั เรียนมคี วามสามารถในการคิดวิเคราะห การตัดสินใจอยางมีเหตุผล สามารนํา
สงิ่ ของกลบั มาใชใหเกดิ ประโยชนไ ด

มีภูมิคุมกันท่ีดีในตัว ครู บุคลากรและนักเรียนมีความพรอมในการรับผลกระทบและการ
เปล่ยี นแปลงดานตา ง ๆ ที่จะเกิดขึ้นโดยคํานึงถึงความเปนไปไดของสถานการณตา งๆ ซงึ่ โรงเรียนวัดบาง
สะแกนอกสนับสนุนใหทุกคนประยุกตใชขยะและส่ิงของเหลือใชใหเกิดประโยชน สามารถนํามาใชใน
ชวี ิตประจําวันไดอยา งเหมาะสมกบั สถานการณ

67

5. การจัดการขยะมลู ฝอยและส่ิงแวดลอ มตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

5.2 การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอมควบคกู ารจัดการขยะ

กจิ กรรม : สวนเกษตรพอเพยี ง

โครงการโรงเรียนปลอดขยะ (zero Waste School
โรงเรียนวดั บางสะแกนอก สํานักงานเขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร