รูปเล่มโครงงานศิลปหัตถกรรม(20.9.65)

รายงานโครงงานวิทยาศาสตร์ ประเภททดลอง
เร่ือง เปรียบเทยี บฤทธิ์ของสารสกัดจากใบพชื และยับย้ังการคืนรังของปลวกด้วยแป้งกลว้ ย

โดยวธิ ี Double skill

โดย
1. นายสทิ ธิพงศ์ ออมสิน
2. นางสาวดุษฎีรัตน์ ศรีปา
3. นางสาวภัทรพรรณ แสวงทรัพย์

ครูท่ีปรกึ ษา
1.นางสาวสายฝน ซนุ่ ขวัญ
2. นางสาวโชติรส แห้วเพช็ ร

โรงเรียนขาณุวิทยา สานกั งานเขตพ้นื ทก่ี ารศึกษามธั ยมศึกษากาแพงเพชร
รายงานฉบับนี้เป็นส่วนประกอบของโครงงานวิทยาศาสตร์
ประเภททดลอง ระดบั ชน้ั มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย

เน่ืองในงานมหกรรมความสามารถทางศลิ ปหตั ถกรรม วชิ าการ และเทคโนโลยขี องนักเรียน
ปีการศึกษา 2565 วนั ที่ 24 เดอื นกนั ยายน พ.ศ.2565

เร่อื ง เปรยี บเทยี บฤทธิ์ของสารสกดั จากใบพืชและยับย้ังการคนื รังของปลวกดว้ ยแปง้ กลว้ ย
โดยวธิ ี Double skill

โดย
1. นายสทิ ธิพงศ์ ออมสิน
2. นางสาวดุษฎีรตั น์ ศรีปา
3. นางสาวภทั รพรรณ แสวงทรัพย์

ครูท่ีปรึกษา
1.นางสาวสายฝน ซนุ่ ขวัญ
2.นางสาวโชตริ ส แหว้ เพ็ชร

-ก-

ชอ่ื โครงงาน เปรียบเทียบฤทธ์ิสารสกดั จากใบพชื และยบั ยง้ั การคนื รงั ของปลวก

ด้วยแป้งกลว้ ยโดยวิธี Double skill

ผู้จดั ทาโครงงาน 1. นายสทิ ธิพงศ์ ออมสิน ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 6/1

2. นางสาวดุษฎรี ัตน์ ศรปี า ชน้ั มัธยมศึกษาปที ี่ 6/1

3. นางสาวภัทรพรรณ แสวงทรัพย์ ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 6/1

ชือ่ ครูที่ปรึกษา 1. นางสาวสายฝน ซนุ่ ขวญั 2.นางสาวโชตริ ส แหว้ เพช็ ร

อีเมลค์ รูทปี่ รกึ ษา 1. [email protected] 2. [email protected]

โรงเรียน โรงเรียนขาณวุ ิทยา อาเภอ ขาณุวรลักษบุรี จงั หวัดกาแพงเพชร

ปกี ารศึกษา 2565

บทคดั ย่อ
ในปจั จุบันพบวา่ ประชากรทีป่ ลูกบ้านเรือนทเี่ ปน็ ไม้จะพบกับปญั หาการผกุ ร่อนของบ้าน
ซงึ่ มสี าเหตมุ าจาก “ปลวก” จงึ มีแนวคิดหาวธิ ใี นการกาจัดปลวก โดยใชว้ ธิ ีการทางธรรมชาติโดยนาพืช
มาและยับยง้ั การคืนรังของปลวกด้วยแปง้ กล้วย โดยวธิ ี Double skill โดยมีข้ันตอนการดาเนินงาน
คือ แบง่ การทดลองออกเป็น 6 ชุด
ผลทดลองท่ีไดพ้ บว่า ผลการทดลองชุดที่ 1 การกาจดั ปลวกด้วยน้าเปล่ามีอตั ราการตายเฉลย่ี
ร้อยละ 24.67 และสารเคมีกาจัดปลวกตามท้องตลาดมอี ตั ราการตายเฉลี่ยร้อยละ 100.00
การทดลองชุดที่ 2 สารสกดั จากใบขเ้ี หล็กในอัตราสว่ น 45 : 100 (กรัม : มิลลิลติ ร) มีคา่ เฉลย่ี สูงท่ีสดุ
ในการกาจดั ปลวกคือ 86.67 การทดลองชดุ ที่ 3 การกาจดั ปลวกจากสารสกดั ใบขี้เหลก็ มีค่ามากทส่ี ุด
คือมีค่าเฉลี่ยร้อยละ 83.33 การทดลองชดุ ท่ี 4 จากตารางการทดสอบประสทิ ธภิ าพในการกาจดั
ปลวกจากสารสกัดใบขีเ้ หลก็ ในอัตราสว่ น 45 : 100 มคี า่ เฉลีย่ มากทสี่ ดุ คือ 88.33 การทดลอง
ชดุ ที่ 5 การหาอตั ราสว่ นผงแปง้ กล้วยผสมสารสกดั จากใบข้ีเหลก็ พบว่ามีค่าเฉลี่ยร้อยละ 6.67
การทดลองชุดที่ 6 เม่ือนาสารสกัดใบขเ้ี หลก็ และผงแป้งกล้วยผสมสารสกดั จากใบขีเ้ หลก็ ลงพื้นทจ่ี ริง
ตามบา้ นเรอื น พบว่ามีอัตราการตายสงู กว่ารอ้ ยละ 80 และการกลับมาท่รี งั นอ้ ยกว่าร้อยละ 10
จากผลการทดลองนี้จะพบว่า ผลติ ภณั ฑ์ท่ีได้ในการทดดลองแต่ละชดุ มีประสทิ ธิภาพ
ในการกาจดั ปลวกที่แตกตา่ งกัน โดยสามารถป้องกันไม่ใหป้ ลวกกลบั มาทารังทเี่ ดิมอกี ร้อยละ 90

-ข--
กิตตกิ รรมประกาศ
โครงงานวทิ ยาศาสตร์ เรอื่ ง เปรียบเทียบฤทธส์ิ ารสกัดจากใบพืชและยับยง้ั การคืนรัง
ของปลวกด้วยแป้งกล้วย โดยวธิ ี Double skill ท่คี ณะผู้จัดทาได้ทาการทดลองและศึกษาคน้ ควา้
โดยได้รับการสนับสนุนจาก อาจารยส์ ายฝน ซนุ่ ขวญั และอาจารย์โชตริ ส แหว้ เพ็ชร ผ้บู รหิ าร
และคณะครูโรงเรยี นขาณุวทิ ยาซง่ึ ให้ข้อคดิ และคาแนะนา การให้ปรึกษาตรวจโครงรา่ ง
ของโครงงาน ตลอดจนช่วยแกไ้ ขปัญหาบางประการท่ีพบจากการทดลอง รวมทัง้ การจัดหาวสั ดุ
อปุ กรณ์และสถานทจ่ี ดั ทาโครงงานชนิ้ นไ้ี ด้สาเร็จลลุ ่วงไปได้ดว้ ยดีคณะผูจ้ ดั ทาโครงงาน
ขอขอบพระคณุ ทุกท่านทีไ่ ด้กล่าวไว้ ณ โอกาสน้ี

คณะผู้จดั ทา

-ค- หนา้
สารบัญ ก
เนื้อหา ข
บทคัดย่อ ค
กติ ตกิ รรมประกาศ ง
สารบญั จ
สารบัญตาราง 1
สารบัญภาพประกอบ 1
บทท่ี 1 บทนา 1
แนวคิดและท่ีมาความสาคัญของโครงงาน 1
วตั ถปุ ระสงค์ 1
ขอบเขตของการศึกษา 2
สมมตฐิ านของการศึกษา 2
ตวั แปรท่ีศกึ ษา 3
ประโยชนท์ ่ีคาดว่าจะได้รับ 3
บทที่ 2 เอกสารทีเ่ กี่ยวข้อง 3
ปลวก 3
ใบสาบเสือ 3
ใบน้อยหน่า 4
ใบสะเดา 4
ใบขเ้ี หล็ก 4
แทนนนิ 5
งานวจิ ัยท่เี ก่ยี วข้อง 5
บทท่ี 3 อปุ กรณ์และวิธีการทดลอง
อปุ กรณ์ 5
วิธกี ารทดลอง 6
-การทดลองชดุ ท่ี 1 เปรยี บเทียบการกาจดั ปลวกดว้ ยน้าเปล่าและสารเคมี
กาจัดปลวกตามทอ้ งตลาด
- การทดลองชุดที่ 2 การกาจัดปลวกด้วยสารสกัดจากใบพืช

สารบญั (ต่อ)

เนื้อหา หนา้

- การทดลองชดุ ท่ี 3 การหาประสทิ ธิภาพในการกาจดั ปลวก

ด้วยสารสกัดจากใบพืช 6

- การทดลองชดุ ที่ 4 การหาประสิทธภิ าพในการกาจัดปลวกด้วยสารสกดั

จากใบข้เี หล็กทคี่ วามเข้มขน้ แตกต่างกนั 6-7

- การทดลองชุดที่ 5 การหาอัตราส่วนผงของสารสกดั จากใบขเี้ หล็ก

ผสมแปง้ กล้วย 7

- การทดลองชุดท่ี 6 ลงพนื้ ท่ีจรงิ {(ทดสอบฤทธ์ิในการกาจดั ปลวกของสารสกัด

ใบขี้เหลก็ ใบสะเดา ใบสาบเสอื และใบน้อยหน่า

ชนิดน้าและชนิดผง (ดว้ ยวิธี double skill)} 7

บทที่ 4 ผลการทดลอง 8

ผลการทดลองชดุ ท่ี 1 เปรียบเทยี บการกาจดั ปลวกดว้ ยน้าเปล่าและสารเคมี

กาจดั ปลวกตามทอ้ งตลาด 8-9

ผลการทดลองชดุ ที่ 2 การกาจดั ปลวกดว้ ยสารสกัดจากใบพืช 9

- การกาจดั ปลวกด้วยสารสกัดจากใบพืช อัตราส่วน 25 : 100

(กรัม:มลิ ลิลติ ร) 9

-การกาจัดปลวกด้วยสารสกัดจากใบพืช อตั ราสว่ น 35 : 100

(กรมั :มลิ ลิลติ ร) 10

-การกาจัดปลวกดว้ ยสารสกดั จากใบพืช อัตราสว่ น 45 : 100

(กรมั :มลิ ลลิ ติ ร) 11

ผลการทดลองชุดที่ 3 การหาประสทิ ธิภาพในการกาจัดปลวกด้วยสารสกัด

จากใบพชื 12

ผลการทดลองชุดที่ 4 การหาประสิทธภิ าพในการกาจัดปลวกด้วยสารสกัด

จากใบขเ้ี หล็กที่ความเขม้ ขน้ แตกต่างกนั 13

ผลการทดลองชดุ ท่ี 5 การหาอัตราสว่ นผงของสารสกัดจากใบขเี้ หลก็

ผสมแปง้ กล้วย 14

ผลการทดลองชดุ ที่ 6 ลงพน้ื ท่ีจริง {(ทดสอบฤทธใ์ิ นการกาจัดปลวกของสารสกัด

ใบข้ีเหล็ก ใบสะเดา ใบสาบเสอื และใบน้อยหนา่

ชนิดน้าและชนดิ ผง (ดว้ ยวิธี double skill)} 14

สารบญั (ต่อ)

เน้ือหา หนา้
บทที่ 5 สรุปและอภิปรายผลการทดลอง 15
15
อภิปรายผลการทดลอง 15
สรุปผลการทดลอง 15
ปญั หาทพี่ บจากการทาโครงงาน
บรรณานกุ รม
ภาคผนวก

-ง- หนา้
สารบัญตาราง
8
ตาราง 9
ผลการทดลองชุดท่ี 1 เปรยี บเทียบการกาจัดปลวกดว้ ยนา้ เปล่าและสารเคมี 9
10
กาจดั ปลวกตามทอ้ งตลาด 11
ผลการทดลองชุดที่ 2 การกาจัดปลวกด้วยสารสกดั จากใบพืช 12

การกาจดั ปลวกด้วยสารสกดั จากใบพืช อัตราสว่ น 25 : 100 (กรมั :มิลลิลิตร) 13
การกาจัดปลวกด้วยสารสกัดจากใบพชื อัตราส่วน 35 : 100 (กรัม:มิลลิลติ ร) 14
การกาจดั ปลวกดว้ ยสารสกัดจากใบพชื อัตราส่วน 45 : 100 (กรมั :มิลลลิ ติ ร)
ผลการทดลองชดุ ท่ี 3 การหาประสทิ ธภิ าพในการกาจดั ปลวกด้วยสารสกัดจากใบพืช 14
ผลการทดลองชดุ ท่ี 4 การหาประสิทธภิ าพในการกาจดั ปลวกด้วยสารสกดั

จากใบขีเ้ หล็กท่ีความเขม้ ข้นแตกต่างกนั
ผลการทดลองชุดที่ 5 การหาอัตราส่วนผงแปง้ กล้วยผสมสารสกัดจากใบขเ้ี หลก็
ผลการทดลองชุดท่ี 6 ลงพื้นท่ีจรงิ {(ทดสอบฤทธ์ใิ นการกาจัดปลวก

ของสารสกัดใบขเ้ี หล็กและผงแปง้ กล้วยผสมใบขเ้ี หลก็
(ด้วยวธิ ี double skill)}

-จ- หน้า
สารบัญภาพประกอบ
18
ภาพผนวกที่ 18
ภาคผนวกที่ 1 เปรยี บเทยี บการกาจดั ปลวกด้วยนา้ เปล่าและสารเคมี
19
กาจดั ปลวกตามท้องตลาด 19
ภาพผนวกที่ 2 สารสกัดจากใบพชื (ใบขเ้ี หลก็ ใบน้อยหน่า ใบสะเดา ใบสาบเสือ)
ภาพผนวกที่ 3 การหาประสทิ ธิภาพในการกาจัดปลวกดว้ ยสารสกัดจากใบพชื 20
21
(ใบขเ้ี หล็ก ใบนอ้ ยหนา่ ใบสะเดา ใบสาบเสอื )
ภาพผนวกที่ 4 การสารสกัดใบขเี้ หลก็ ทค่ี วามเขม้ ข้นแตกต่างกัน 21
ภาพผนวกท่ี 5 การหาประสิทธภิ าพในการกาจัดปลวกดว้ ยสารสกัดจากใบขเี้ หล็ก

ทคี่ วามเขม้ ข้นแตกตา่ งกนั
ภาพผนวกที่ 6 การหาอตั ราส่วนผงแป้งกล้วยผสมสารสกัดจากใบขีเ้ หล็ก
ภาพผนวกที่7. ลงพนื้ ท่จี ริง {(ทดสอบฤทธิ์ในการกาจัดปลวกของสารสกัดใบขีเ้ หลก็

และผงแป้งกล้วยผสมใบขี้เหล็ก (ด้วยวิธี double skill)}

บทที่ 1
บทนา

1.แนวคดิ ที่มาและความสาคญั ของโครงงาน
ปัจจุบนั นพี้ บว่าประชากรในประเทศไทยมีเพ่ิมขึน้ และเริม่ แยกเป็นครอบครวั เลก็ ๆ

มีการสร้างท่ีอยู่อาศยั เป็นจานวนมากทง้ั บ้านทเ่ี ปน็ ปูนและบ้านไม้ ซงึ่ จะสังเกตได้ว่า ประชากร
ที่สรา้ งบ้านเรอื นที่เป็นไม้นัน้ จะพบปัญหาทเี่ กิดขึ้นตา่ งๆตามมามากมาย และปัญหาท่ีสาคัญ
คือ ส่วนประกอบของบ้านเริ่มผกุ รอ่ นซ่งึ มีสาเหตมุ าจาก “ปลวก” ที่เป็นแมลงชนิดหนึง่ กาจัด
ค่อนข้างยาก อีกทง้ั ยังคอยสร้างความราคาญ ความเดือดร้อนให้แกม่ นุษย์อีกด้วย จงึ ได้มีแนวคิด
ในการกาจดั ปลวกโดยใชว้ ธิ ีการทางธรรมชาติ ไม่ใช้สารเคมี

คณะผู้จัดทาจึงไดร้ ิเรม่ิ นาใบพืช ได้แก่ ใบข้เี หล็ก ใบสะเดา ใบสาบเสือ และใบน้อยหน่า
มาดดั แปลงเปน็ ผลติ ภัณฑ์กาจดั ปลวก ซึ่งทดลองดดั แปลงกาจัดปลวกได้เชน่ เดียวกนั

2. วัตถุประสงค์
1.เพ่ือเปรียบเทียบการกาจดั ปลวกโดยการสกดั ด้วยน้า จากใบสาบเสอื ใบนอ้ ยหน่า ใบสะเดา

ใบข้ีเหล็ก
2.เพื่อนาพืชในท้องถนิ่ มาทาแป้งกลว้ ยผสมสารสกดั จากพืชปอ้ งกนั การทารังของปลวกได้ดี
3.เพ่อื หาประสทิ ธิภาพในการกาจดั และป้องกนั ปลวกด้วยพืชท่ีมีในท้องถนิ่ ด้วยวิธี Double

skill

3. ขอบเขตของการศึกษา
ทดสอบฤทธิใ์ นการกาจัดปลวกของสารสกัด ใบขเ้ี หลก็ ใบสะเดา ใบสาบเสือ และใบน้อยหน่า

ชนิดนา้ และชนดิ ผง (แปง้ กลว้ ยผสมสารสกดั จากพืช)

4. สมมตฐิ านของการศกึ ษา
สารสกัด ใบขเี้ หล็ก ใบสะเดา ใบสาบเสือ และใบน้อยหน่า ชนิดน้าและชนิดผง (แป้งกลว้ ย

ผสมสารสกัดจากพชื ) จะสามารถกาจัดปลวกได้อย่างมีประสิทธิภาพ

5.ตวั แปรที่ศกึ ษา 2

ตัวแปรตน้ : สารสกัด ใบข้เี หล็ก ใบสะเดา ใบสาบเสือ และใบน้อยหน่า
ชนิดนา้ และชนิดผง
ตัวแปรตาม
ตัวแปรควบคมุ : การกาจดั ปลวกของสารสกัดตา่ ง ๆ
: 1. ความเข้มขน้ ของสารสกัด ใบขี้เหลก็ ใบสะเดา ใบสาบเสอื

และใบนอ้ ยหน่า
2. ปริมาตรท่ีใชท้ ดลองของสารสกัด ใบขเี้ หล็ก ใบสะเดา ใบสาบเสือ

และใบนอ้ ยหนา่ ชนดิ นา้ และชนดิ ผง
3. จานวนปลวกที่ใช้ทดลอง
4. จานวนคร้ังท่ฉี ีดสารสกัดกาจัดปลวก
5. จานวนครัง้ ที่โรยผงกาจดั ปลวก

6.ประโยชนท์ ค่ี าดวา่ จะได้รับ
1. สามารถกาจัดปลวกด้วยวิธกี ารทางธรรมชาติโดยใช้พชื ในท้องถ่ิน
2. ประหยัดค่าใชจ้ า่ ยในการกาจดั ปลวก
3. ไดผ้ ลิตภัณฑท์ ีป่ ลอดภัยจากสารเคมีในการกาจัดปลวก

บทที่ 2

เอกสารทีเ่ กี่ยวขอ้ ง
จากการสบื คน้ เอกสารท่เี กย่ี วกับการกาจัดปลวกของสารสกัดจากใบพชื จากนกั วิชาการ
ส่วนใหญ่พบว่า
สรุ พล วเิ ศษสรรค์ และคณะวิจัย. (2553). ได้ศกึ ษาเกี่ยวกบั ปลวกโดยกล่าวว่า ปลวก
จัดเปน็ แมลงสังคมชนิดหนง่ึ จัดอยู่ในอันดบั Isoptera มีชีวติ ความเป็นอยู่อยา่ งสลบั ซับซ้อน
แบ่งออกเปน็ 3 วรรณะ มรี ปู ร่างและหน้าท่ีตา่ งกันชดั เจนคอื วรรณะปลวกงาน ทาหน้าที่หาอาหาร
และสรา้ งรัง วรรณะทหาร ปอ้ งกันศัตรูที่เขา้ มารบกวนประชากรในรัง และวรรณะสืบพนั ธ์ุ ทาหน้าท่ี
สบื พนั ธุว์ างไข่
แมว้ า่ ปลวกบางชนิดจะเป็นศตั รทู สี่ ามารถทาลายความเสยี หายให้แก่ไม้ ตน้ ไม้ หรอื ผลติ ผล
ทมี่ เี ซลลูโลสเปน็ องคป์ ระกอบได้ แตใ่ นทางนิเวศวทิ ยาแลว้ ปลวกกวา่ 80% จดั เปน็ แมลง
ทม่ี ปี ระโยชน์และมีความสาคัญต่อระบบนิเวศป่าไมม้ าก โดยปลวกจัดเปน็ ผ้ยู อ่ ยสลายในปา่ ธรรมชาติ
ซง่ึ ทาหนา้ ทรี่ ่วมกันกับเชื้อราและแบคทเี รยี พบวา่ ประมาณ 3 ใน 4 ของขยะธรรมชาติ เช่น ซากพืช
เศษไม้ ใบไม้ ท่อนไม้ หรือตน้ ไม้ทีห่ ักลม้ รว่ งหลน่ ทบั ถมกันอย่ใู นป่า ปลวกจะทาหนา้ ที่ ช่วยในการย่อย
สลายใหผ้ ุพงั และเปลี่ยนแปลงไปเป็นฮวิ มัสหรืออนิ ทรีย์วัตถุภายในดนิ ก่อใหเ้ กดิ การหมุนเวยี น
อยา่ งรวดเรว็ ของธาตอุ าหารในดินสร้างความอุดมสมบรู ณ์ใหแ้ ก่ดนิ ในป่า ซง่ึ เปน็ ประโยชน์ตอ่ การ
เจริญเติบโตของต้นไม้
เตม็ สมติ ินนั ท์ (2557). ได้ให้ขอ้ มลู การใชป้ ระโยชน์ของพชื ไว้ดังน้ี
ใบสาบเสือ
สาร eupathal จากใบสาบเสือมีผลต่อการเพิ่มปริมาณเกล็ดเลือดในสตั ว์เลอื ดอนุ่
และลดระดับเอนไซมเ์ อสเทอเรสทาให้แมลงไม่วางไข่ ใช้ในการกาจดั หนอนใยผัก และเห็บหมัด
ใบนอ้ ยหนา่
Acetogenins ซ่ึงเป็นสารอนุพันธข์ องกรดไขมนั ทมี่ ีจานวนคาร์บอน 32 – 34 อะตอม
ซึ่งมฤี ทธ์ิในการยบั ยงั้ โปรตนี Complex I (NADH :Ubiquinone Oxidoreductase) ในขบวนการ
Mitochondrial electron transport ทาให้สารกลมุ่ นี้มคี ุณสมบัตใิ นการป้องกนั กาจดั แมลง
ใบสะเดา
สารอะซาไดแรคตนิ สามารถออกฤทธใ์ิ นการป้องกันกาจดั ไดห้ ลายรปู แบบ คือเป็นสาร
ฆ่าแมลง สารไลแ่ มลงทาใหแ้ มลงไมช่ อบกนิ อาหาร ยบั ยัง้ การเจรญิ เติบโตของแมลง

4
ใบขี้เหล็ก

พบว่ามีสารกลมุ่ โครโมน ซ่งึ มีฤทธิค์ ลายเครียดและช่วยให้นอนหลับ และกลุ่ม
Anthraquinones ซงึ่ มีฤทธช์ิ ่วยให้ถ่ายหรือระบายท้อง เชน่ แอนโทรน และไดแอนโทรน
เมือ่ นามากาจัดปลวกได้ผลดมี าก

พมิ พ์เพญ็ พรเฉลิมพงศ์ และนิธยิ า รตั นาปนนท์. (2562) ไดก้ ล่าวถงึ แทนนินในกลว้ ยไวด้ ังนี้
แทนนิน (tannin, tannic acid ) เปน็ พอลฟิ นี อล (polyphenol) ท่มี โี มเลกลุ ใหญ่
และโครงสร้างซบั ซ้อน มสี ูตรโมเลกลุ (C75H52O46) เปน็ กรดอ่อน ประกอบด้วย gallic acid 9 โมเลกลุ
และ นา้ ตาลกลูโคส 1โมเลกลุ แทนนินมีจาหน่ายเป็นการค้าในรปู ของกรดแทนนิก (tannic acid)
แทนนนิ เปน็ สารใหร้ สฝาด (astringency) และรสขม (bitter) พบได้ในพชื หลายชนดิ
เช่น ใบชา ใบฝรั่ง ใบพลู ใบชุมเหด็ ผลไม้ดิบ เชน่ กลว้ ยดิบ ในเปลอื กและเมล็ดของผลไม้ เช่น
เปลอื กมังคุด องุน่ เมด็ ในของมะขาม เปลือกมะพร้าวอ่อน และพบในไวนแ์ ดง แทนนิน มีสว่ นสาคัญ
เปน็ สารตง้ั ตน้ ในปฏิกิรยิ าการเกิดสีน้าตาลท่ีเก่ยี วขอ้ งกับเอนไซม์ (enzymetic browning reaction)
ของผลไม้มฤี ทธิเ์ ป็นสารกนั เสีย (preservative) ยับยงั การเจรญิ ของจลุ นิ ทรยี ์
งานวิจยั ท่เี ก่ียวข้อง
ธนาภรณ์ นิลบุตร และคณะ. (2557). โครงงานวทิ ยาศาสตร์ เร่ือง สมนุ ไพรกาจัดปลวก.
บทคดั ย่อ.สมุนไพร ท่ีเลอื กนามากาจัดปลวกคือ ใบสัก ใบน้อยหน่า ใบขเ้ี หลก็ และใบเสลดพังพอน
โดยนาใบพชื ทง้ั 4 ชนิด ชนิดละ 50 กรมั มาโขลกให้ละเอียด เตมิ น้าใหพ้ อทว่ ม คั้นนา้ จากใบพชื
แล้วเติมน้าเปล่าลงไปให้ได้ 200 มลิ ลลิ ิตร นาไปฉีดพน่ ปลวกทใ่ี สไ่ ว้ในถาดพลาสตกิ ถาดละ 20 ตัว
จบั เวลา 2 นาที สังเกตพฤติ กรรมของปลวก ปรากฏ ปลวกท่ีถูกฉดี พ่นดว้ นน้าจากใบขเี้ หล็ก
ตายทงั้ หมด และปลวกทถ่ี ูกฉีดพ่นดว้ ยนา้ ค้นั จากใบ นอ้ ยหนา่ ใบสัก ใบเสลดพงั พอน ตายเปน็ จานวน
มาก ตามลาดบั แสดงว่านา้ ท่ีคัน้ จากใบขเ้ี หล็กสามารถกาจัดปลวกไดด้ ี แต่การกาจัดปลวกด้วยนา้
จากใบขีเ้ หล็กตอ้ งฉดี พน่ ที่ตวั ปลวก ถ้าไม่พบตวั ปลวก ก็ไม่สามารถใชไ้ ด้ เพ่ือช่วยป้องกันปลวกได้
ไมใ่ หม้ าขึ้นบริเวณเดิมอีก นาขี้เหลก็ มาผสมกบั แป้งดนิ สอพอง ทาการทดลอง ราดใหต้ ัวปลวกตาย
ทั้งหมดก่อน แล้วโรยด้วยแป้งสมุนไพรจากใบขี้เหล็ก ติดตามดผู ลการทดลอง 30 วัน ปรากฏวา่
ปลวกไมก่ ลบั มาทารงั ใน บรเิ วณเดิมอีก แสดงว่า แป้งสมนุ ไพรจากใบขี้เหลก็ สามารถป้องกันไม่ให้
ปลวกกลับมาทารงั ท่ีเดมิ อกี
วิมลวรรณ วัฒนวจิ ิตร และคณะ. (2559). ศึกษาผลของอัตราส่วนของเปลือกกลว้ ย
ต่อเอทานอลที่ 1 : 5 w/v และ 1 : 10 w/v และความเข้มข้นของเอทานอลทใี่ ช้สกัด 95 % v/v
และ 70 v/v ต่อความสามารถต้านอนุมูลอสิ ระ และปริมาณสารประกอบฟีนอลทั้งหมดในตัวอย่าง
เปลือกกล้วย 4 ชนิด ได้แก่ กลว้ ยน้าว้า กลว้ ยหอมทอง กล้วยไข่ และกล้วยเลบ็ มือนาง พบวา่
อตั ราส่วนของเปลอื กกล้วยตอ่ เอทานอล ท่เี หมาะสมคือ 1 : 5 และการสกดั สารสกดั จากเปลือกกล้วย
โดยใช้สารละลายเอทานอล 70%v/v สามารถสกดั สารสกัดเปลอื กกลว้ ยที่มีความสามารถต้านอนมุ ูล
อิสระและปริมาณสารประกอบฟีนอลทั้งหมดสูงกวา่ การสกัดดว้ ยสารละลายเอทานอล 95 % v/v

บทที่ 3

อุปกรณ์และวธิ กี ารทดลอง
1.อปุ กรณแ์ ละสารเคมี

1.1 บกี เกอร์
1.2 เครอ่ื งปนั่
1.3 กระบอกฉดี ยา
1.4 ฟอ็ กก้ีฉีดน้า
1.5 ปลวก
1.6 นาฬกิ าจบั เวลา
1.7 ผ้าขาวบาง
1.8 เครอ่ื งชง่ั
1.9 ช้อนตกั สาร (ปลวก)
1.10 สารสกัดใบสาบเสือ
1.11 สารสกดั ใบขเ้ี หล็ก
1.12 สารสกัดใบสะเดา
1.13 สารสกัดใบนอ้ ยหน่า
1.14 สารเคมกี าจัดปลวกตามท้องตลาด

วิธกี ารทดลอง
- การทดลองชุดท่ี 1 เปรียบเทียบการกาจดั ปลวกด้วยน้าเปล่าและสารเคมีกาจดั ปลวก

ตามท้องตลาด
1.เตรยี มปลวก 20 ตัววางลงบกี เกอร์
2.นาน้าเปล่าฉีดพ่นลงในตัวปลวกทอ่ี ยูใ่ นบีกเกอรป์ รมิ าตร 250 มลิ ลลิ ติ ร
3.สังเกตและบันทึกผลการทดลอง
4. เตรียมปลวก 20 ตัววางลงบกี เกอร์
5.นาสารเคมตี ามท้องตลาดฉีดพ่นลงในตัวปลวกที่อยู่ในบีกเกอรป์ ริมาตร 250 มลิ ลิลติ ร
6.สงั เกตและบันทกึ ผลการทดลอง

6

-การทดลองชุดที่ 2 การกาจดั ปลวกด้วยสารสกดั จากใบพชื
1.เตรียมปลวก 20 ตวั วางบนกระดาษกรองในบีกเกอร์
2.ฉีดสารสกัดแตล่ ะชนดิ ลงบนตวั ปลวกท่ีอยู่ในบีกเกอร์
3.นาสารสกัดชนิดตา่ งๆ ท่มี ีความเข้มข้นดังน้ี

3.1 สารสกดั ใบสาบเสอื 25 กรมั : นา้ เปลา่ 100 มิลลลิ ิตร
3.2 สารสกัดใบสาบเสือ 35 กรัม : น้าเปล่า 100 มิลลิลติ ร
3.3 สารสกัดใบสาบเสือ 45 กรมั : นา้ เปล่า 100 มลิ ลิลติ ร
4. ทาการทดลองในข้อ 3 (3.1-3.3 จานวน 3 คร้ัง)
5. จบั เวลาในการกาจัดปลวก 5 นาที
6. ทาการทดลองเหมือนข้อ 3 (3.1-3.3) ขอ้ 4 และข้อ 5 แต่ใช้สารสกดั จากใบข้เี หลก็ ใบสะเดา
ใบน้อยหนา่
7. สังเกตและบนั ทึกผลการทดลอง

- การทดลองชุดท่ี 3 การหาประสทิ ธิภาพในการกาจดั ปลวกดว้ ยสารสกัดจากใบพชื
1. นาผลการทดลองในชดุ ที่ 1 มาหาประสทิ ธภิ าพทางคณติ ศาสตร์ ดงั น้ี

1.1 รอ้ ยละ
1.1.1 จานวนปลวกท้ังหมดท่ีนามาทดลอง ต่ออตั ราการตายโดยการกาจัด
ด้วยสารสกัดจากใบพชื

2. หารอ้ ยละของประสิทธิภาพในการกาจดั ปลวกดว้ ยสารสกดั จากใบพืชแตล่ ะชนดิ จนครบ
3. เปรยี บเทยี บประสทิ ธภิ าพในการกาจัดปลวกดว้ ยสารสกัดจากใบพืชแต่ละชนิด
4. บนั ทกึ ผลการทดลอง

- การทดลองชุดท่ี 4 การหาประสิทธภิ าพในการกาจดั ปลวกดว้ ยสารสกดั จากใบขี้เหลก็
ทคี่ วามเขม้ ขน้ แตกต่างกนั

1.นาใบข้ีเหล็กมาหาประสทิ ธิภาพในอตั ราส่วน ดงั น้ี
1.1 ช่ังใบข้ีเหลก็ 5 กรมั ต่อน้า 100 มลิ ลลิ ิตร
1.2 ชงั่ ใบข้ีเหล็ก 15 กรัมตอ่ นา้ 100 มิลลลิ ิตร
1.3 ช่งั ใบข้ีเหลก็ 25 กรมั ต่อน้า 100 มิลลลิ ติ ร
1.4 ช่งั ใบขี้เหลก็ 35 กรมั ตอ่ น้า 100 มิลลลิ ติ ร
1.5 ชงั่ ใบขเ้ี หล็ก 45 กรมั ตอ่ น้า 100 มิลลิลติ ร

7

2. นาไปปน่ั แล้วกรองเอาสารสกัดข้เี หล็กมาใช้
3. เตรียมปลวก 20 ตวั วางลงในบกี เกอร์
5. นาสารสกัดจากใบขเ้ี หล็กฉีดไปท่ีตัวปลวก แลว้ จบั เวลา 5 นาที
6. สังเกตและบันทึกผลการทดลอง

- การทดลองชดุ ที่ 5 การหาอตั ราสว่ นผงของสารสกัดจากใบขี้เหล็กผสมแป้งกล้วย
1.นาสารสกัดจากใบขี้เหลก็ (อตั ราสว่ น 45 : 100) ผสมแป้งกลว้ ย ในอตั ราสว่ น ดงั นี้

1.1 สารสกัดจากใบขเ้ี หลก็ จานวน 15 มิลลิลิตร : แป้งกล้วย 50 กรมั
1.2 สารสกัดจากใบขเี้ หลก็ จานวน 25 มิลลลิ ติ ร : แปง้ กล้วย 50 กรัม
1.3 สารสกดั จากใบขเ้ี หลก็ จานวน 35 มลิ ลลิ ิตร : แปง้ กล้วย 50 กรมั
2. สังเกตและบนั ทึกผลการทดลอง
3. นาไปตากไว้กลางแจง้ ประมาณ 1 วัน
4. เตรยี มปลวก 20 ตัววางลงในบีกเกอร์
5. นาผงของสารสกดั จากใบข้ีเหลก็ ผสมแปง้ กล้วยโรยไว้ 3 สัปดาหต์ ่อ 1 ครัง้ เพ่อื ขับไลป่ ลวก
6. สงั เกตและบนั ทึกผลการทดลอง

- การทดลองชุดที่ 6 ลงพื้นที่จรงิ {(ทดสอบฤทธ์ใิ นการกาจดั ปลวกของสารสกัดใบขเี้ หล็ก
และผงแปง้ กล้วยผสมใบขีเ้ หล็ก (ดว้ ยวธิ ี double skill)}

1. นาสารสกดั จากใบพืช (ทีม่ ีประสทิ ธิภาพดที ่สี ดุ ) ไปฉดี พ่นจอมปลวก
2. ท้งิ ไว้ 30 นาทีเพอ่ื สังเกตผลการทดลอง
3. โรยผงของสารสกดั จากใบขี้เหลก็ ผสมแป้งกลว้ ยเพอื่ ขบั ไลก่ ารมาทารงั
4. สงั เกตและบันทึกผลการทดลอง

บทที่ 4

ผลการทดลอง
การทดลองเปรียบเทยี บของสารสกดั จากใบพชื และยับยั้งการคนื รงั ของปลวกดว้ ยแปง้ กล้วย
โดยวิธี Double skill โดยมวี ัตถปุ ระสงคก์ ารทดลองดังน้ี

วัตถุประสงค์
1.เพือ่ เปรียบเทียบการกาจดั ปลวกโดยการสกัดใบพชื ดว้ ยนา้ (ใบสาบเสอื ใบน้อยหน่า
ใบสะเดา ใบขเี้ หล็ก)
2.เพอื่ นาพืชในท้องถ่ินท่มี สี มบัตกิ าจัดปลวกไดด้ ีมาทาแป้งปอ้ งกนั การทารงั ของปลวก
3.เพื่อหาประสทิ ธภิ าพในการกาจดั และป้องกนั ปลวกด้วยพืชที่มใี นท้องถิ่น
ผลการทดลองชดุ ที่ 1 การกาจดั ปลวกด้วยนา้ เปลา่ และสารเคมกี าจัดปลวกตามทอ้ งตลาด

ครงั้ ท่ี 1 คร้ังท่ี 2 ครัง้ ที่ 3
ร้อยละ
การกาจดั ปลวก จานวน ร้อยละ
ปลวกทีต่ าย ร้อยละ
่คาเฉ ี่ลย ้รอยละ
(ตัว) จานวน จานวน
ปลวกทตี่ าย ปลวกทีต่ าย
น้าเปล่า 5 25.00 24.00 25.00 24.67
(ตัว) 100 (ตัว) 100 100.00
สารเคมีกาจดั ปลวก 20 100
ตามท้องตลาด 6 5
20 20

การกาจัดปลวกด้วยน้าเปลา่ และสารเคมี 100
กาจดั ปลวกตามทอ้ งตลาด

100 100 100

100 25 20 24 20 25 24.67

80 65

60 234567

40 20
20 5
0

1

นา้ เปล่า สารเคมีกาจัดปลวก

จากตารางและแผนภูมิแท่งการกาจัดปลวกด้วยน้าเปลา่ และสารเคมีกาจดั ปลวก
ตามท้องตลาด พบวา่ นา้ เปลา่ มีอัตราการตายเฉลย่ี ร้อยละ 24.67 สว่ นสารเคมกี าจัดปลวก
ตามท้องตลาดมีอัตราการตายเฉลี่ยร้อยละ 100.00

9

ผลการทดลองชุดที่ 2 การกาจดั ปลวกด้วยสารสกดั จากใบพืช
การกาจดั ปลวกด้วยสารสกดั จากใบพืช อตั ราส่วน 25 : 100 (กรัม:มิลลลิ ติ ร)

คร้งั ที่ 1 ครั้งท่ี 2 ครง้ั ท่ี 3
สารสกดั จากใบพชื จานวนปลวก
จานวนปลวก จานวนปลวก
ท่ีตาย (ตัว) ท่ีตาย (ตัว) ทตี่ าย (ตัว)
ร้อยละ
ร้อยละ
ร้อยละ
ค่าเฉลี่ยร้อยละ

ใบขีเ้ หล็ก 15 75 16 80 16 80 78.33
ใบสาบเสือ 13 65 14 70 11 55 63.33

ใบสะเดา 13 65 16 80 13 65 70.00
ใบน้อยหนา่ 12 60 13 65 16 80 71.67

การกาจดั ปลวกด้วยสารสกัดจากใบพืช
อัตราสว่ น 25 : 100 (กรัม:มลิ ลลิ ติ ร)

80 75 80 80 80 80 78.33
70 65 65 60 70 65 7071.67
60 65
55 63.33

50

40

30 16 14 16 13 16 11 13 16
20 15 13 13 12

10

0
1234567

ใบขเี้ หลก็ ใบสาบเสอื ใบสะเดา ใบน้อยหนา่

จากตารางและแผนภูมิแท่งการกาจัดปลวกดว้ ยสารสกัดจากใบพืช ในอัตราส่วน 25 : 100
(กรมั :มลิ ลิลิตร) พบว่าสารสกัดจากใบขเี้ หล็กมีค่าเฉลยี่ สูงที่สุดในการกาจัดปลวกคอื 78.33
รองลงมาได้แก่ สารสกัดจากใบน้อยหน่า คือ 71.67

การกาจัดปลวกด้วยสารสกดั จากใบพืช อตั ราสว่ น 35 : 100 (กรมั :มลิ ลิลติ ร) 10

ครงั้ ที่ 1 ครง้ั ท่ี 2 ครงั้ ที่ 3 85.00
75.00
สารสกดั จากใบพืช จานวน ร้อยละ จานวน จานวน 71.67
ปลวกท่ี ร้อยละปลวกที่ ปลวกท่ี 61.33
ร้อยละตายตาย (ตวั )
ตาย (ตัว) ค่าเฉลี่ยร้อยละ(ตัว)
17 85
ใบขเ้ี หลก็ 16 80 18 90 15 75
ใบสาบเสือ 16 80 14 70 15 75
ใบสะเดา 14 70 70 15 75
ใบน้อยหน่า 13 65 14 65

13

การกาจัดปลวกดว้ ยสารสกดั จากใบพชื
อัตราส่วน 35 : 100 (กรัม:มลิ ลลิ ติ ร)

100 80 80 90 85 85
80 70 65 70 70 65 75 75 75 7571.67
61.33

60

40 18 14 14 13 17 15 15 15
20 16 16 14 13

0
1234567

ใบข้ีเหล็ก ใบสาบเสอื ใบสะเดา ใบน้อยหน่า

จากตารางและแผนภมู ิแท่งการกาจดั ปลวกดว้ ยสารสกดั จากใบพชื อตั ราสว่ น 35 : 100
(กรมั : มิลลิลติ ร) พบวา่ สารสกัดจากใบข้เี หล็กมีค่าเฉลยี่ สูงท่ีสุดในการกาจัดปลวกคือ 85.00
รองลงมาไดแ้ ก่ สารสกดั จากใบสาบเสอื คือ 75.00

การกาจดั ปลวกด้วยสารสกดั จากใบพืช อัตราสว่ น 45 : 100 (กรัม:มลิ ลิลติ ร) 11

ครง้ั ที่ 1 คร้ังที่ 2 คร้งั ท่ี 3 86.67
สารสกดั จากใบพืช จานวน 68.33
ร้อยละ จานวน จานวน 71.67
ปลวกท่ีตาย ร้อยละปลวกที่ ปลวกที่ 61.67
(ตวั ) ร้อยละตายตาย (ตัว)
ค่าเฉลี่ยร้อยละ(ตัว)
17 85
ใบขี้เหล็ก 17 85 18 90 12 60
ใบสาบเสอื 15 75 12 60 14 70
ใบสะเดา 15 75 70 12 60
ใบนอ้ ยหนา่ 13 65 14 60

12

การกาจัดปลวกดว้ ยสารสกัดจากใบพชื

อัตราส่วน 45 : 100 (กรัม:มลิ ลลิ ิตร)

90 85 90 85 86.67
80 75 75
70 65 70 70 68.7313.67
60 60 60 60 61.67

60

50

40

30 17 15 15 13 18 12 14 12 17 12 14 12
20

10

0
1234567

ใบข้ีเหลก็ ใบสาบเสือ ใบสะเดา ใบน้อยหนา่

จากตารางและแผนภมู แิ ท่งการกาจดั ปลวกด้วยสารสกัดจากใบพชื อัตราส่วน 45 : 100
(กรัม:มลิ ลิลติ ร) พบว่าสารสกัดจากใบขีเ้ หล็กมีค่าเฉล่ียสงู ท่ีสุดในการกาจัดปลวกคอื 86.67
รองลงมาได้แก่ สารสกดั จากใบสะเดา คือ 71.67

12

ผลการทดลองชุดท่ี 3 การหาประสทิ ธภิ าพในการกาจดั ปลวกดว้ ยสารสกัดจากใบพืช ค่าเฉลี่ยร้อยละ

อตั ราสว่ น อัตราสว่ น อตั ราสว่ น
25:100 35:100 45:100
สารสกดั จากใบพืช (กรมั :มิลลิลิตร) (กรมั :มลิ ลลิ ิตร) (กรัม:มิลลิลิตร)

ใบข้ีเหลก็ 78.33 85.00 86.67 83.33

ใบสาบเสือ 63.33 75.00 68.33 68.89

ใบสะเดา 70.00 71.67 71.67 71.11

ใบน้อยหน่า 71.67 68.33 61.67 67.22

การหาประสทิ ธิภาพในการกาจัดปลวก
ด้วยสารสกดั จากใบพชื

90 85 86.67 83.33
78.33 75 71.6768.33 68.8971.1167.22
68.3371.67
80 70 71.67 61.67
70 63.33

60

50

40

30

20

10

0
1234

ใบขีเ้ หล็ก ใบสาบเสอื ใบสะเดา ใบนอ้ ยหนา่

จากตารางและแผนภมู แิ ท่งการหาประสิทธภิ าพในการกาจัดปลวกด้วยสารสกดั จากใบพืช
พบว่าสารสกัดจากใบขีเ้ หลก็ มีค่ามากทส่ี ุด คือมคี า่ เฉลี่ยร้อยละ 83.33 รองลงมาคือสารสกัด
จากใบสะเดามีค่าเฉล่ยี ร้อยละ 71.11

13

ผลการทดลองชดุ ท่ี 4 การหาประสทิ ธิภาพในการกาจัดปลวกด้วยสารสกัดจากใบขี้เหล็ก
ทค่ี วามเข้มข้นแตกต่างกนั

ครั้งท่ี 1 คร้ังที่ 2 คร้งั ท่ี 3
ร้อยละ
ความเข้มข้นของใบขี้เหลก็ จานวน ร้อยละจานวนจานวน
{(ข้เี หล็ก: น้า) ปลวกท่ี ร้อยละปลวกที่ปลวกที่
ตาย (ตวั ) ค่าเฉลี่ยร้อยละตาย (ตัว)ตาย (ตัว)
(กรมั ) :(มิลลลิ ิตร)}
13 65.00 12 60.00 14 70.00 65.00
5 : 100 13 65.00 15 65.00 14 70.00 66.67
15 : 100 14 70.00
25 :100 16 80.00 16 80.00 14 70.00 73.33
35 : 100 18 90.00 15 75.00 15 75.00 76.67
45 : 100 18 90.00 17 85.00 88.33

การหาประสทิ ธิภาพในการกาจดั ปลวกด้วยสารสกัด
จากใบข้ีเหล็กทค่ี วามเขม้ ขน้ แตกต่างกัน

90 23456 7
80 5:100 15:100 25 :100 35 : 100 45 : 100
70
60
50
40
30
20
10
0

1

จากตารางและแผนภมู ิแท่งการหาประสทิ ธิภาพในการกาจัดปลวกดว้ ยสารสกัดจากใบข้ีเหลก็
ท่คี วามเข้มขน้ แตกตา่ งกัน พบวา่ สารสกัดจากใบขี้เหล็กที่มีอตั ราส่วน 45 : 100 มีคา่ เฉลีย่ มากทส่ี ุด
คอื 88.33 รองลงมาคือความเข้มข้น 35 : 100 มีคา่ เฉล่ียรอ้ ยละ 76.67

14
ผลการทดลองชดุ ท่ี 5 การหาประสทิ ธิภาพอตั ราส่วนผงแป้งกลว้ ยผสมสารสกดั จากใบข้ีเหล็ก

อัตราสว่ นสารสกดั จานวนลักษณะผงแ ้ปง จานวน จานวน
ใบขเี้ หลก็ : แปง้ กล้วย ปลวก ร้อยละปลวก ปลวก
กลบั มา ร้อยละกลับมากลบั มา
(มิลลิลติ ร : กรมั ) ทเ่ี ดมิ (ตัว) ร้อยละท่เี ดิม (ตวั )ทเ่ี ดมิ (ตัว)

ค่าเฉลี่ยร้อยละ

15 : 50 สารสกัดใบขี้เหล็ก - - - - - - -
ไม่ทว่ั แป้งกลว้ ย
ลักษณะเป็นผง

25 : 50 สารสกดั ใบขีเ้ หล็ก 1 5.00 2 10.00 1 5.00 6.67
กระจาย
ทวั่ แป้งกล้วย

35 : 50 สารสกดั ใบขี้เหล็ก - - - - - - -
กระจายทัว่ แป้ง
กล้วยลักษณะ
คลา้ ยเจล

จากตารางการหาอตั ราส่วนผงแป้งกลว้ ยผสมสารสกดั จากใบขีเ้ หล็ก พบว่าการหาประสิทธิภาพ
อตั ราส่วน 25 : 50 มลี กั ษณะผงแปง้ กบั สารสกดั ใบข้เี หล็กกระจายตวั ดีทสี่ ุด มีคา่ เฉลีย่ ร้อยละ 6.67

ผลการทดลองชุดที่ 6 ลงพน้ื ท่ีจรงิ {(ทดสอบฤทธ์ใิ นการกาจดั ปลวกของสารสกัดใบขี้เหลก็
และผงแปง้ กลว้ ยผสมใบขี้เหล็ก (ดว้ ยวิธี double skill)}

วิธกี าจดั ปลวก คร้งั ที่ 1 ครง้ั ที่ 2 ครง้ั ท่ี 3
(กรัม:มิลลิลติ ร)
มากกวา่ น้อยกว่า มากกวา่ น้อยกวา่ มากกว่า นอ้ ยกว่า
*45:100 ร้อยละ 10 รอ้ ยละ 10 ร้อยละ 10 ร้อยละ 10 ร้อยละ 10 ร้อยละ 10

- - -

**25:50 ---

จากตารางเม่ือนาสารสกัดใบข้ีเหล็กและผงแป้งกล้วยผสมสารสกดั จากใบข้เี หลก็ ลงพืน้ ทจ่ี ริง
ตามบ้านเรอื น พบวา่ มีอัตราการตายสงู กวา่ ร้อยละ 80 และการกลบั มาท่รี งั น้อยกว่าร้อยละ 10
หมายเหตุ
* สารสกดั จากใบขีเ้ หลก็ ** สารสกัดจากใบขีเ้ หล็กผสมแปง้ กลว้ ย

บทท่ี 5

อภปิ รายและสรุปผลการทดลอง
อภปิ รายผลการทดลอง

จากตารางบันทึกผลการทดลองจะอภปิ รายผลการทดลองได้วา่ การกาจัดปลวกดว้ ยสารสกดั
ใบขี้เหล็กในอัตราส่วน 45 : 100 (กรมั : มิลลิลติ ร) และมปี ระสิทธภิ าพในการกาจัดปลวกมากทสี่ ุด
รอ้ ยละ 88.33และเม่ือนาสารสกัดใบข้เี หลก็ นามาผสมแป้งกลว้ ยพบอัตราการกลับมาที่รังต่ากวา่ รอ้ ย
ละ 10 สอดคล้องกับโครงงานของธนาภรณ์ นิลบุตร และคณะ. (2557). โครงงานวทิ ยาศาสตร์
เรือ่ ง สมนุ ไพรกาจัดปลวก. ที่กล่าวว่าการกาจดั ปลวกดว้ ยน้าจากใบขีเ้ หล็กต้องฉดี พ่นท่ตี ัวปลวก
ถา้ ไม่พบตัวปลวก ก็ไม่สามารถใชไ้ ด้ เพื่อชว่ ยป้องกนั ปลวกไดไ้ มใ่ ห้มาขน้ึ บรเิ วณเดิมอีกจึงนาขเ้ี หลก็
มาผสมกบั แปง้ ดินสอพอง ทาการทดลองราดให้ตวั ปลวกตายท้งั หมดก่อน แล้วโรยด้วยแป้งสมุนไพร
จากใบขี้เหล็ก ตดิ ตามดูผลการทดลอง 30 วนั ปรากฏว่าปลวกไมก่ ลบั มาทารังในบรเิ วณเดิมอีก
แสดงว่า แป้งสมนุ ไพรจากใบข้ีเหลก็ สามารถป้องกันไมใ่ ห้ปลวกกลับมาทารังท่ีเดมิ อกี และนักวิชาการ
อย่างเต็ม สมิตนิ ันท์ (2557). ท่กี ล่าวไว้วา่ ใบข้ีเหลก็ มสี ารกลุม่ โครโมน ซง่ึ มฤี ทธค์ิ ลายเครียด
และชว่ ยใหน้ อนหลับ และกลมุ่ anthraquinones ซง่ึ มีฤทธ์ิชว่ ยให้ถ่ายหรอื ระบายท้อง
เช่น แอนโทรน และไดแอนโทรน เมอ่ื นามากาจดั ปลวกได้ผลดมี าก

สรุปผลการทดลอง
จากการทดลองสรุปไดว้ ่า การทดลองการกาจดั ปลวกดว้ ยสารสกัดจากพืช คือ สารสกดั

จากใบข้ีเหล็กในอัตราสว่ น 45 : 100 (กรมั : มลิ ลิลติ ร) มคี า่ เฉลยี่ สงู ทีส่ ดุ ในการกาจดั ปลวกเทา่ กับ
88.33 และเมอ่ื ทดสอบดว้ ยแป้งกล้วยผสมสารสกัดจากใบขี้เหลก็ สามารถปอ้ งกันไม่ใหป้ ลวกกลับมา
ทารงั ท่เี ดมิ อีกรอ้ ยละ 90

ปัญหาท่ีพบจากการทาโครงงาน
1.ขนั้ ตอนในการเตรยี มปลวก พบปัญหาในการจับปลวก เนื่องจาก ปลวกมีความวอ่ งไวมาก

ในการหลบหนี จึงใช้เวลามากสาหรับขั้นตอนน้ี ซึ่งทาให้เสียเวลาในการทาโครงงาน

บรรณานกุ รม

เตม็ สมติ ินันท์. (2557). ชื่อพรรณไมแ้ ห่งประเทศไทย. กรุงเทพฯ : พบั นี่ พับบลิชชิ่ง.
ธนาภรณ์ นิลบตุ ร และคณะ. (2557). สมุนไพรกาจัดปลวก. โครงงานวทิ ยาศาสตร์

โรงเรียนเฉลมิ พระเกยี รติสมเด็จพระศรีนครนิ ทร์ กาญจนบรุ ี
พมิ พ์เพญ็ พรเฉลิมพงศ์และนิธิยา รตั นาปนนท์. (2562). Phenolic compounds.

[ระบบออนไลน]์ . แหลง่ ทีม่ า
http://www.foodnetworksolution.com/wiki/word/2 5 8 5 /
phenoliccompound.9
วมิ ลวรรณ วัฒนวจิ ติ ร และคณะ. (2559).ศึกษาฤทธิต์ ้านการออกซิเดชนั่ ของสารสกดั
จากเปลือกกล้วยและการประยกุ ต์ใชใ้ นการผลติ โลช่ัน. บทคดั ยอ่ .กองวิจยั
และพฒั นาวิทยาการหลงั การเกบ็ เกีย่ วและแปรรปู ผลิตผลเกษตร.[ระบบออนไลน]์ .
แหลง่ ท่ีมา
https://www.doa.go.th/research/showthread.php?tid=2396.
สุรพล วเิ ศษสรรค์ และคณะวจิ ยั .(2553). ปลวก .คณะวทิ ยาศาสตร์
มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์

ภาคผนวก

ภาพผนวกท่ี1.การกาจัดปลวกดว้ ยน้าเปล่าและสารเคมีกาจัดปลวกตามท้องตลาด
ภาพผนวกที่2. สารสกัดจากใบพืช (ใบขี้เหล็ก ใบน้อยหนา่ ใบสะเดา ใบสาบเสือ)

ภาพผนวกที่3 การหาประสทิ ธิภาพในการกาจดั ปลวกด้วยสารสกดั จากใบพชื
(ใบขี้เหล็ก ใบนอ้ ยหน่า ใบสะเดา ใบสาบเสือ)

ภาพผนวกท่ี4. การสารสกดั ใบข้เี หล็กท่คี วามเข้มข้นแตกต่างกัน

ภาพผนวกท่ี5. การหาประสิทธิภาพในการกาจัดปลวกด้วยสารสกดั จากใบข้เี หล็ก
ทคี่ วามเขม้ ขน้ แตกต่างกัน

ภาพผนวกท่ี6. การหาอตั ราส่วนผงแป้งกลว้ ยผสมสารสกัดจากใบขี้เหล็ก

ภาพผนวกที่7. ลงพนื้ ทจี่ ริง {(ทดสอบฤทธ์ใิ นการกาจัดปลวกของสารสกัดใบขีเ้ หล็ก
และผงแป้งกล้วยผสมใบขี้เหลก็ (ด้วยวิธี double skill)}