วิทยาศาสตร์และสิ่งแวดล้อมเพื่อชีวิต

วทิ ยาลัยชุมชนมุกดาหาร วิชา วิทยาศาสตรแ์ ละส่ิงแวดล้อมเพื่อชีวิต

MUKDAHAN COMMUNITY COLLEGE Science and Environment for life

วชั ราภรณ์ ชนะเคน

วิทยาศาสตร์
(Science/Scienctia)

ความร้เู กีย่ วกบั สิง่ ต่างๆ ใน
ธรรมชาติ กระบวนการค้นคว้าหา
ความรู้ อย่างมีขนั้ ตอน มีระเบียบ
แบบแผน มีเหตุผลและมีหลกั ฐานที่
สามารถพิสูจน์ตามหลกั วิชาการได้

วิทยาศาสตร์

(Science/Scienctia)

ความรู้ กระบวนการ
PROCESS

ทกั ษะ



วิทยาศาสตร์
(Science/Scienctia)

2 ประเภท
วิทยาศาสตรบ์ ริสทุ ธิ์ และ ประยกุ ต์

วิทยาศาสตร์ บริสทุ ธิ ์

(Pure Science)

ได้แก่ ชีววิทยา เคมี ฟิ สิกส์ คณิ ตศาสตร์ เป็ น
ความร้พู ืน้ ฐานของวิทยาศาสตรท์ กุ สาขา

https://sites.google.com/site/tbs6225956/fisiks-reuxng-mo-men-tan-laea-kar-chn https://21508zineeeee.wordpress.com/about/

https://www.istockphoto.com/vector/water-molecule-h2o-gm956866598-261270824 https://www.studyplan.co/2019/10/11/15-
%E0%B8%88%E0%B8%B8%E0%B8%94%E0%B8%9C%E0%B8%B4%E0%B8%94-
%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B
8%A2%E0%B8%B2-1/

วิทยาศาสตรป์ ระยกุ ต์

(Applied Science)

การนาองคค์ วามรู้ ความเข้าใจพื้นฐาน
ทางด้านวิทยาศาสตรท์ เ่ี ป็ นวิทยาศาสตรบ์ ริสุทธิ์
มาประยุกตใ์ หเ้ ป็ นประโยชนต์ อ่ มนุษย์

ไอแซก นิวตัน (ค.ศ. 1642 – 1727)

คดิ ค้นกฎการเคลือ่ นทขี่ องนิวตัน
– คดิ ค้นกฎแรงดงึ ดดู สากล
– พฒั นาวชิ าแคลคูลัส
– คิดค้นทฤษฎีสี

บที าโกรัส

สรา้ งสตู รคณู หรอื ตารางปีทาโกเรยี น (Pythagorean Table)
และทฤษฎีบทในเรขาคณิตท่ีว่า "ในรูปสามเหล่ยี มมมุ ฉากใด
ๆ กาลงั สองของความยาวของดา้ นตรงขา้ มมมุ ฉาก เท่ากบั
ผลบวกของกาลงั สองของความยาวของดา้ นประกอบมมุ
ฉาก" ซง่ึ ทฤษฎีทงั้ สองนีเ้ ป็นท่ียอมรบั และใชก้ นั มาจน
ปัจจบุ นั นี้



วิทยาศาสตรแ์ ตกต่างจากศาสตรอ์ ื่นๆ

การค้นคว้าหาความจริงหรือคาตอบ โดยใช้
ทกั ษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ทาการทดลอง
สรปุ ตงั้ สมมตุ ิฐานและสามารถพิสจู น์ได้ สามารถนา
หลกั ฐานจากประสบการณ์มาประกอบได้

ลกั ษณะสาคญั ทางวิทยาศาสตร์

1. วทิ ยาศาสตรไ์ ดม้ าจากประสบการณ์ และทดสอบดว้ ยประสบการณ์
ความรทู้ ม่ี าจากประสบการณ์ เรยี กวา่ “ความรเู้ ชงิ ประจกั ษ์” หรอื ความรเู้ ชงิ
ประสบการณ์ (Expirial Knowledge) โดยอาศยั ประสาทสมั ผสั ทงั้ หา้ รว่ มกบั
ทกั ษะการสงั เกต

2. วทิ ยาศาสตรต์ อ้ งเป็นสาธารณะ ความจรงิ ทน่ี กั วทิ ยาศาสตรค์ น้ พบจะตอ้ ง
แสดงหรอื ทดลองใหท้ ุกคนเหน็ ไดเ้ หมอื นกนั

3. วทิ ยาศาสตรม์ ลี กั ษณะเป็นสากล นกั วทิ ยาศาสตรพ์ ยายามขยายความรใู้ ห้
เป็นสากลมากทส่ี ดุ

4. วทิ ยาศาสตรช์ ว่ ยในการคาดหมายอนาคต /พยากรณ์

5. วทิ ยาศาสตรเ์ ป็นปรนยั เมอ่ื วทิ ยาศาสตรถ์ กู ยอมรบั และพสิ จู น์แลว้ วา่ เป็นจรงิ
ดงั นนั้ ไมว่ า่ ใครจะนาไปพสิ จู น์อกี เมอ่ื ใด ทใ่ี ดกต็ าม ผลท่อี อกมายอ่ ม
เหมอื นเดมิ

ลกั ษณะสาคญั ทางวิทยาศาสตร์

สาธารณะ สากล

ประสบการณ์ พยากรณ์
ปรนัย

วิธีการทางวิทยาศาสตร์ 5 ขนั้ ตอน 1 ระบปุ ัญหา

วิธีการทาง 2 รวบรวมข้อมลู
วิทยาศาสตร์ เก่ียวกบั ปัญหา

3 ตงั้ สมมตุ ิฐาน

4 การทดลอง สงั เกต
รวบรวมผล

5 สรปุ ผลการสงั เกต

วิธีการทางวิทยาศาสตร์ 5 ขนั้ ตอน 1 ระบปุ ัญหา

วิธีการทาง 2 ตงั้ สมมตุ ิฐาน
วิทยาศาสตร์
3 การทดลอง/
ตรวจสอบสมมติฐาน

4 วิเคราะหข์ ้อมลู

5 สรปุ ผลการสงั เกต

วิธีการทางวิทยาศาสตร์ 5 ขนั้ ตอน 1 สงั เกต
2 ระบปุ ัญหา
วิธีการทาง 3 ตงั้ สมมติฐาน
วิทยาศาสตร์ 4 ทดลอง
5 สรปุ ผล

จิตวิทยาศาสตร์
Scientific mind

ลกั ษณะ ผมู้ ีจิตวิทยาศาสตร์



Natural phenomena
(ปรากฏการณ์ธรรมชาติ)

What
How

Why

Scienctific Process
(กระบวนการทางวิทยาศาสตร)์

วิธีทางวิทยาศาสตร์

1 ระบปุ ัญหา ทกั ษะ
2 ตงั้ สมมตุ ิฐาน
- สงั เกต
3 การทดลอง/ - วดั
ตรวจสอบสมมติฐาน - จดั ประเภท
- คานวณ
4 วิเคราะหข์ ้อมลู - ควบคมุ ตวั แปร
- ตงั้ สมมติฐาน
- กาหนดนิยามเชิงปฏิบตั ิการ

5 สรปุ ผลการสงั เกต

Science knowledge (ความร้ทู างวิทยาศาสตร)์

- ข้อเทจ็ จริง - สมมตุ ิฐาน
- มโนมติ - ทฤษฎี
- หลกั การ - กฎ

Science knowledge

ข้อเทจ็ จริง คอื สง่ิ ทเ่ี กดิ ขนึ้ ไม่ว่าจะเป็ นปรากฏการณ์ หรือ สงิ่ ท่ี
facts
เป็ นอยู่ จากการสังเกตข้อเทจ็ จริงในธรรมชาตไิ ม่
เปลย่ี นแปลงคงความเป็ นจริงสามารถสาธิต และ
ทดสอบได้ผลเหมอื นเดมิ ทุกครั้ง ข้อเทจ็ จริงทาง
วทิ ยาศาสตรจ์ ะไดก้ ารยอมรับเมอ่ื ข้อเทจ็ จริงนั้น

สามารถสังเกตได้

https://sites.google.com/site/sasikan04012534/khwam-ru-thang-withyasastr

ข้อเทจ็ จริง facts

Science knowledge

มโนมติ ความคดิ รวบยอดมโนภาพ หรือ มโนทศั น์ ความคดิ
ของแต่ละบุคคลแตล่ ะความคดิ ซึ่งมคี วามแตกต่างกัน
Concept ในการสังเกตวตั ถุ หรือปรากฏการณจ์ ะทาใหเ้ กดิ การ
รับรู้ของบุคคลนั้น และนาการรับรู้มาสัมพันธก์ ับ
ประสบการณเ์ ดมิ จะทาให้เกดิ มโนภาพและทาให้
เข้าใจและมคี วามรู้เพมิ่ ขนึ้ และแตล่ ะบุคคลมี มโนมติ
เกยี่ วกับวัตถุ และ ปรากฏการณอ์ ยา่ งใดอยา่ งหนึ่ง
แตกตา่ งกัน ขนึ้ กับประสบการณแ์ ละวุฒภิ าวะของ
บุคคล

https://sites.google.com/site/sasikan04012534/khwam-ru-thang-withyasastr

ม
นมโ
C
o
n

ติ c
e

p

t





Science knowledge

หลักการ หลกั การเป็นความจริงท่ีสามารถใช้หลกั ใน
การอ้างอิงและพยากรณ์ชี้เหตกุ ารณ์ได้
(Principles) ตวั อย่าง การนามโนมติที่เกี่ยวกบั ความสมั พนั ธ์ ซ่ึง
ได้รบั การทดลองการทดสอบแล้วว่าเป็นความจริงท่ี
ผสมผสานกนั แล้วสามารถนามาอ้างอิงในเรอ่ื งต่าง ๆ
ได้

เป็นความจริงที่สามารถทดสอบได้ และได้ผล
ตามเดิม ตามหลกั การทางวิทยาศาสตร์
ตวั อย่าง คารโ์ บไฮเดรต โปรตีน ไขมนั วิตามิน เกลือ
แร่ และน้า เป็นสารอาหารที่ให้ประโยชน์ต่อร่างกาย

https://sites.google.com/site/sasikan04012534/khwam-ru-thang-withyasastr





Science knowledge

กฎ ความรู้ทางวิ ทยาศาสตร์ท่ีเกิ ดจากหลักการที่
( Laws )
สมั พนั ธ์เป็ นเหตุและผลซ่ึงกนั และกนั สามารถเขียนแทน
ด้วยสมการทางคณิตศาสตรไ์ ด้ ถ้าผลการทดลองใดกต็ ามท่ี
ขัดแย้งกับกฎนั้น กฎนั้นจะถูกยกเลิกไป กฎไม่สามารถ
อธิบายได้ว่าทาไมความสมั พนั ธ์ระหว่าง เหตุกบั ผลจึงเป็ น
เช่นนัน้

ตวั อย่างกฎทางวิทยาศาสตร์ เช่น
“ กฎสดั ส่วนคงท่ี ” กล่าวว่า อตั ราส่วนระหว่างมวลสารของธาตทุ ี่
รวมกนั เช่นสารประกอบชนิดหน่ึง จะมีค่าคงท่ีเสมอ ”
“ กฎสดั ส่วนบอยล์ กล่าวว่า ถา้ อณุ หภมู ิคงที่ปริมาณของแกส๊ จะเป็น
ปฏิภาคผกผนั กบั ความดนั ”

https://sites.google.com/site/sasikan04012534/khwam-ru-thang-withyasastr

“ กฎสดั ส่วนคงท่ี ” กล่าวว่า อตั ราส่วนระหว่างมวลสารของธาตทุ ี่รวมกนั
เช่นสารประกอบชนิดหน่ึง จะมีค่าคงท่ีเสมอ ”

https://www.youtube.com/watch?v=vx2QOsAzAtg



“ กฎสดั ส่วนบอยล์ ท่ีอณุ หภมู ิคงที่ ปริมาณของแกส๊ จะเป็นปฏิภาคผกผนั กบั
ความดนั ”

Science knowledge

ทฤษฎี ความรทู้ ี่เป็นหลกั อย่างกว้างๆ เป็นข้อความที่
( Theories) นักวิทยาศาสตรส์ ร้างขึน้ เป็นคาอธิบาย หรือความคิดที่ได้
จากสมมติฐานท่ีผา่ นการ ตรวจสอบหลายๆครงั้

เงื่อนไขการยอมรบั ทฤษฎี
1. ทฤษฎีนัน้ จะต้องอธิบายกฎ หลกั การและข้อเทจ็ จริง
เร่อื งราวทานองเดียวกนั ได้
2. ทฤษฎีจะต้องอนุมาน เป็นกฎหรือหลกั การบางอย่างได้
3. ทฤษฎีจะต้องทานายปรากฏท่ีอาจเกิดตามมาได้

https://sites.google.com/site/sasikan04012534/khwam-ru-thang-withyasastr

ทฤษฎี (Theories)

บที าโกรัส นักคณิตศาสตรช์ าวกรีก
ทฤษฎีบทพที าโกรัส: ผลรวมของพนื้ ท่ี
ของส่ีเหลี่ยมสองรูปบนดา้ นประชิดมุม
ฉาก (a และ b) เทา่ กับพนื้ ทข่ี อง
สี่เหลี่ยมบนดา้ นตรงข้ามมุมฉาก (c)



Science knowledge

สมมติฐานทาง ข้อความที่นักวิทยาศาสตร์ ศึกษาและสร้างขึน้
วิทยาศาสตร์ เพ่ือการคาดคะเนคาตอบที่อาจเป็นไปได้ของปัญหา โดย
ไม่เคยร้หู รอื เรียนมาก่อน ต้องอาศยั ข้อมลู และ
( Scientific ประสบการณ์ความร้เู ดิมเป็นพืน้ ฐาน หากมีการทดสอบ
hypotheses ) และยืนยนั เป็นความจริง สมมติฐานนัน้ จะ เปลี่ยนสภาพ
เป็นความร้อู ย่างอื่น (หลกั การ กฎ ทฤษฏี)

https://sites.google.com/site/sasikan04012534/khwam-ru-thang-withyasastr

Science knowledge

สมมติฐานทาง ตวั อย่างสมมติฐาน ทางวิทยาศาสตร์ เช่น
วิทยาศาสตร์
( Scientific - โลกและดวงจนั ทรม์ ีกาเนิดมาพรอ้ ม ๆ กนั
hypotheses )
- นักศึกษาคนหนึ่งมีความคิดว่า ลกู ท่ีเกิดมาจากพ่อแม่ที่มีสี
ผิวแตกต่างกนั ลกู ที่เกิดมาน่าจะมีสีผิวเหมือนแม่ ”

- ถ้าเพ่ิมปริมาณป๋ ยุ ให้กบั พืชมากเกินไป พืชจะเฉาตายถ้า

- ถ้าช่วงขามีผลต่อเวลาท่ีใช้ในการว่ิง ดงั นัน้ นาย ก. ซ่ึงมี

ช่วง ขายาวกว่า นาย ข. จะใช้เวลาในการว่ิง 100 เมตร น้อย

กว่า https://sites.google.com/site/sasikan04012534/khwam-ru-thang-withyasastr

สมมุตฐิ าน



ไก่ กบั ไข่
อะไรเกดิ ก่อนกนั

ประโยชน์

ความรวู้ ิทยาศาสตร์











https://www.youtube.com/watch?v=PEgIWYXBv9o&t=17s