คู่มือกายวิภาคศาสตร์ ปวส.(เทคนิคเภสัชกรรม) 1

ถ้าเป็นจากเชื้อแบคทีเรีย โดยเฉพาะ GABHS จะมีอาการไข้สูง เจ็บคอมาก ปวดศีรษะ
คลื่นไส้อาเจียน ปวดท้อง หรือมีประวัติสัมผัสผู้ป่วย ที่เป็น Streptococcal Pharyngitis
อาจตรวจพบจุดเลือดออกที่เพดานอ่อน การดำเนินโรคเป็นอย่างรวดเร็ว เกณฑ์ที่ช่วยใน
การวินิจฉัยเชื้อ GABHS จากอาการทางคลินิกในผู้ป่วยที่มีอาการไม่เกิน 3 วัน หากมี
อาการตามข้อต่อไปนี้มากกว่า 4 ข้อ โดยเรียงตามลำดับจากอาการที่พบว่าสัมพันธ์กับ
GABHS จากมากไปน้อย ได้แก่
1) ทอนซิลอักสบเป็นหนอง หรือทอนซิลบวมแดงจัด
2) ต่อมน้ำเหลืองบริเวณคอส่วนหน้าบวมและกดเจ็บ
3) ไข้สูง > 38 องศาเซลเซียส
4) ไม่มีอาการไอ
5) อายุ 3-14 ปี

เชื้อก่อโรคบางชนิดมีลักษณะเฉพาะที่ช่วยในการวินิจฉัย หรือมีอาการร่วมในระบบอื่น ๆ
ของร่างกาย หรือมีภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญ
การรักษา

การรักษาตามอาการ ได้แก่ การลดไข้ ในกรณีมีไข้ ให้ยาลดไข้และเช็ดตัวลดไข้ เช่น
เดียวกับการติดเชื้ออื่นๆ

การบรรเทาอาการเจ็บคอ อาจให้เป็นน้ำอุ่นผสมน้ำผึ้งมะนาว สำหรับยาอมต่างๆ มัก
มียาชาเป็นส่วนประกอบ เช่น Lozenges ยาพ่นคอ Xylocaine Gel หรือยากลั้วคอ
การให้ยาต้านจุลชีพ การใช้ยาต้านจุลชีพในการติดเชื้อไวรัสพบว่าไม่มีประโยชน์ ไม่ว่าจะ
เป็นการหวังผลป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อน หรือลดระยะเวลาของอาการแสดง
นอกจากนั้นการใช้ยาต้านจุลชีพใน Non-Exudative Pharyngotonsillitis พบว่ามีผลไม่แตก
ต่างจากยาหลอก

ยากลั้วคอมักมี Antiseptics ไม่สามารถทำลายเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย หรือลดอาการ ไม่ควรใช้ใน
เด็กอายุน้อยกว่า 5 ปี เพราะอาจเกิดการสำลักได้ ในกรณีที่เด็กกลืนลงไปในปริมาณมาก อาจจะ
อาเจียนหรือมีผลข้างเคียงต่อระบบประสาท ระบบหัวใจ จึงไม่แนะนำให้ใช้ในเด็กเล็ก

46

ภาวะแทรกซ้อน
ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากการลุกลามของเชื้อไปยังบริเวณใกล้เคียง (Suppurative

Complications) ได้แก่ หูชั้นกลางอักเสU, Peritonsillar Abscess (Quinsy), Para/retro
Pharyngeal Abscess และการลุกลามของเชื้อไปยังเนื้อเยื่อชั้นลึกของบริเวณคอหรือไปส่วนอื่น ๆ
พบมีรายงานผู้ป่วย Endophthalmitis กรณีนี้ต้องส่งปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง ตา หู คอ จมูก ต่อ
ไป ภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ที่เกิดขึ้นไม่บ่อย ได้แก่ Septicemia, Empyema, Meningitis
ภาวะแทรกซ้อนที่เป็นผลจากการเกิดปฏิกิริยาทางระบบอิมมูนทำให้เกิดการอักเสบของอวัยวะอื่นๆ
(Non-Suppurative Complication) ได้แก่ Acute Glomerulonephritis, Rheumatic Fever และ
Rheumatic Heart Disease
แหล่งที่มา : ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย และ สมาคมกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย

47

บรรณานุกรม

ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกายวิภาคและสรีรวิทยา. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :
https://sites.google.com/site/chohticha2700/bth-thi-1-khwam-ru-beuxng-tn-keiyw-kab-
kaywiphakh-laea-srirwithya . (วันที่ค้นข้อมูล 7 กันยายน 2565).

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (ออนไลน์)
https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/knowledge_full.php?id=23[เข้าถึงเมื่อวันที่ 21 กันยายน
พ.ศ.2565]

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (ออนไลน์)
https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/knowledge_full.php?id=23[เข้าถึงเมื่อวันที่ 21 กันยายน
พ.ศ.2565]

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (ออนไลน์)
https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/knowledge_full.php?id=23[เข้าถึงเมื่อวันที่ 21 กันยายน
พ.ศ.2565]

โรคของเนื้อเยื่ออ่อน.(ออนไลน์).เข้าถึงได้จาก :https://dt.mahidol.ac.th/th/. (วันที่ค้น
ข้อมูล21กันยายน2565)

บรรณานุกรม

ชีววิทยาของเซลล์ (cell biology).[ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก
https://www.scimath.org/lesson-biology/item/7054-cell-biology
สืบค้นเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2565

บทเรียนที่ 1.4 เนื้อเยื่อบุผิวและต่อม (Epithelium and Gland). (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก
http://www.xn-
-72crqqbbaf2a1acnh9a7hl5fb1hsiqhd.com/2020/05/15/%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B9%
80%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9
%88-1-4-
%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%
A2%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%9A/
สืบค้นเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2565

วินิดา บัณฑิต. (2561). เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน. (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8
%AD%E0%B9%80%E0%B8%A2%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%
B8%81%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0
%B8%99
สืบค้นเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2565

บรรณานุกรม

เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ.(ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก
https://hmong.in.th/wiki/Muscle_tissue
สืบค้นเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2565

ระบบหายใจ.(ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก
http://www.digitalschool.club/digitalschool/m2/hl2_2/lesson4/content1/more/page3.php
สืบค้นเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2565

นายแพทย์ธีรวัฒน์ สุวรรณี แพทย์ประจำบ้าน (2559) / การทำงานของระบบหัวใจ. (ออนไลน์).
เข้าถึงได้จาก : http://www.idoctorhouse.com/library/physiology-heart/
สืบค้นเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2565

คออักเสบ/ทอนซิลอักเสบเฉียบพลัน.(ออนไลน์).เข้าถึงได้จาก
https://www.pitsanuvej.com/.(วันที่ค้นหาข้อมูล 27 กันยายน 2565)

บัตรเนื้อหาที่ 3 เรื่องระบบกระดูก.(ออนไลน์).เข้าถึงได้จาก
https://cdn.fbsbx.com/v/t59.270–
21/236519752_363459495316144_7495457849763255454_n.pdf/%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%
B8%95%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8
%AB%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88-3-
%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A3%
E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%94%E0
%B8%B9%E0%B8%81.pdf?_nc_cat=111&ccb=1-
7&_nc_sid=0cab14&_nc_ohc=a6L9YffkgfAAX_UAohJ&_nc_ht=cdn.fbsbx.com&oh=03_AVKzFsy1clEag
PDYPHctCBPfA47Vylv3Lruu6NKClCs89A&oe=63382B6C&dl=1
สืบค้นเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2565