ระบบสืบพันธุ์เพศหญิง

Female


reproductive system


ระบบสืบพันธุ์เพศหญิง

คำนำ

หนังสือความรู้เล่มนี้จัดทำขึ้นเป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
โดยได้ศึกษาความรู้ต่างๆทาง เว็บไซต์ และหนังสือวิชาสุขศึกษา
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับระบบสืบพันธุ์เพศหญิงแก่ทุกเพศทุกวัย

ทางผู้จัดทำหวังเป็นอย่างสูงว่าหนังสือความรู้เล่มนี้จะสร้างประโยชน์ให้แก่
ผู้อ่านทุกท่าน และสามารถทำให้ผู้อ่านทุกท่านสามารถเข้าใจเรื่องระบบสืบพันธุ์
เพศหญิงเป็นอย่างดี

นางสาวปวริศา เจียมจตุรงค์
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่6 เลขที่22

สารบัญ

1 ส่วนประกอบและหน้าที่
1-3

2 การดูแลสร้างเสริมและดำรงประสิทธิภาพ
4

3 โร5คในระบบสืบพันธ
์ุเพศหญิง

ส่วนประกอบ

อวัยวะสืบพันธุ์ภายนอก ได้แก่ คลิทอริส แคมใหญ่ แคมเล็ก เวสทิบุล เยื่อพรหมจารีย์
รวมทั้งต่อมสร้างน้ำเมือกบริเวณช่องคลอด

คลิทอริส (Clitoris)

เทียบได้กับองคชาติในเพศชาย ประกอบด้วยเนื้อเยื่อที่ทำให้เกิดการแข็งตัว โดยให้เลือดมาคั่ง
เมื่อสัมผัสอาจช่วยกระตุ้นให้เกิดอารมณ์ทางเพศ ทำให้ผู้หญิงไปถึงจุดสุดยอดได้

แคมใหญ่ (Labia Majora)

เป็นปุ่มนูนขนาดใหญ่ 2 อัน ซึ่งประกอบด้วย ต่อมน้ำมัน ไขมัน มีขนปกคลุมอยู่ด้านบน
ของแคมใหญ่

แคมเล็ก (Labia Minora)

มีลักษณะเป็นเนื้อนิ่มของปุ่มนูนของผิวหนังเหมือนกัน แต่ไม่มีไขมัน ไม่มีขน
ด้านหลังจะมารวมกันเป็นฝีเย็บซึ่งจะฉีกขาดในตอนคลอด มีหน้าที่ป้องกันสิ่งแปลก
ปลอมเข้าสู่อวัยวะด้านใน

1

เวสทิบุล (Vestibule)

เป็นส่วนที่อยู่นอกสุดของช่องคลอด จะมีเยื่อพรหมจารีย์ (Hymen) ปิด
อยู่ มีช่องเปิดของท่อปัสสาวะ และช่องเปิดของช่องคลอดรวมอยู่

ต่อมสร้างน้ำเมือก (Vestibula Gland)

อยู่ที่บริเวณแคมเล็ก ทำหน้าที่สร้างสารเมือกเพื่อการหล่อลื่น
เพื่อช่วยลดการเสียดสีที่อาจส่งผลให้มีอาการเจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์

อวัยวะสืบพันธุ์ภายใน ได้แก่ รังไข่ มดลูก และช่องคลอด ท่อปัสสาวะ

รังไข่ (Ovary)
เป็นอวัยวะที่สำคัญที่สุดในระบบสืบพันธุ์เพศหญิง มีอยู่ 2 ข้างในช่องท้องน้อยยึดติดกับ
มดลูก โดยเอ็นส่วนด้านนอกยึดติดกับลำตัว ภายในรังไข่จะพบไข่มากมาย ประมาณ 3-4
แสนใบ รังไข่ทำหน้าที่ 2 อย่าง คือ สร้างไข่และสร้างฮอร์โมนเพศหญิง ไข่ใบที่สุกเต็มที่แล้ว
จะหลุดออกมาจากรังไข่ เรียกว่า การตกไข่
หากไข่ไม่ได้รับการผสมก็จะสลายไป และหลุดออกมาสู่ภายนอกพร้อมๆ กับผนังมดลูก
เรียกว่า ประจำเดือน

2

ท่อนำไข่ (Oviduct)

เป็นท่อซึ่งด้านหนึ่งติดกับมดลูก อีกด้านหนึ่งอยู่ใกล้ๆ รังไข่ เป็นทางผ่านของไข่และอสุจิ
เคลื่อนผ่านออกมายังมดลูก เพื่อรอผสมกับตัวอสุจิ ซึ่งจะพบกันประมาณ 1 ใน 3
ของท่อนำไข่

ช่องคลอด (Vagina)

อยู่ระหว่างทวารหนัก กับปากท่อปัสสาวะ ผนังด้านในมีเยื่อเมือกบุอยู่ ยืดหดได้ดี
ที่ปากช่องคลอดมีกล้ามเนื้อหูรูดสามารถบังคับได้ เป็นที่ฝังตัวของตัวอ่อน
เป็นทางออกของประจำเดือนและทารกในครรภ์

มดลูก (Uterus)

มีขนาดกว้าง 2 นิ้ว ยาว 3 นิ้ว และหนา 1 นิ้ว อยู่ในช่องท้องน้อย
ผนังยืดหดได้มากเป็นพิเศษ และขยายตัวได้มากในเวลาตั้งครรภ์ ในระยะคลอด
ฮอร์โมนออกซิโทซินจะกระตุ้นให้กล้ามเนื้อบริเวณนี้หดตัวอย่างรุนแรง ทำให้คลอดได้ง่ายขึ้น

ท่อปัสสาวะ (Urethra)

ท่อที่เชื่อมต่อกับกระเพาะปัสสาวะ มีหน้าที่เป็นทางผ่านให้น้ำปัสสาวะไหลสู่ภายนอก

3

การดูแลสร้างเสริม และดำรงประสิทธิภาพของระบบ

การศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับเพศศึกษาและดุแลสุขอนามัยทางเพศ





การออกกำลังกายแบบคีเกล (Kegel) หรือการขมิบช่องคลอด





พบแพทย์เมื่อพบอาการผิดปกติเกี่ยวกับอวัยวะสืบพันธุ์





สวมเสื้อผ้าและชุดชั้นในที่สะอาด





หมั่นดูแลความสะอาดอวัยวะเพศ





งดดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์





งดกลั้นปัสสาวะ

4

โรคในระบบ

ตกขาวผิดปกติ โรคกระดูกเชิงกรานอักเสบ
มดลูกหย่อน โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
เนื้องอกมดลูก
ประจำเดือนผิดปกติ

ปวดประจำเดือนมากผิดปกติ
ปีกมดลูกอักเสบ

เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่
มะเร็งปากมดลูก

ปวดท้องน้อยเรื้อรัง

5