การประท้วงของพระภกิ ษตุ ิช กวาง ด๊ึก
สมัยท่ีประเทศเวียดนามใต้มีประธานาธิบดี คือ นาย โง ดินห์ เดียม ช่วงน้ันพระพุทธศาสนาใน
เวียดนามใต้ถูกทาลายเป็นอย่างมาก เนื่องจากโง ดินห์ เดียม มาจากครอบครัวคาทอลิกที่เคร่งครัด พ่ีชายของ
เดียม คือโง เดียม ถึก เป็นสังฆราชคริสเตียนนิกายโรมันคาทอลิกในเวียดนามใต้ และน้องชาย คือ โง ดิน
นหู ์ เป็นหัวหน้าตารวจลับผู้มวั เมาในอานาจ ชอบกดขี่ข่มเหงประชาชนท่ีนับถอื ศาสนาพุทธ
รฐั บาลของเดยี มได้ออกนโยบายบังคับให้ประชาชนหันมานับถือศาสนาคริสต์ พอถึงวันวิสาขบูชาที่ ๘
พฤษภาคม ปี ๒๕๐๖ โง ดินห์ ถึก ซ่ึงเป็นสังฆราชคริสเตียน สั่งให้ประชาชนทุกบ้านชักธงรูปไม้กางเขนของ
ศาสนาของคริสเตียนโรมันคาทอลิกขึ้น และออกคาส่ังห้ามชาวพุทธชักธงธรรมจักร ถ้าพุทธศาสนิกชนในเมือง
เวช้ ักธงทางพทุ ธศาสนาขน้ึ เจา้ หนา้ ท่ขี องรฐั ก็จะนาธงลงจากเสา แล้วนาไปเผาทง้ิ
เมื่อชาวพุทธจัดงานวันวิสาขาบูชา รัฐบาลได้ส่งตารวจบุกเข้าไปก่อกวน จนทาให้ผู้หญิง ๑ คนกับเด็ก
ตายไป ๘ คน เหตุการณ์นี้ทาให้ชาวพุทธในประเทศเวียดนามโกรธและออกมาเดินขบวนประท้วงเป็นจานวน
ม า ก พ อ บ า ท ห ล ว ง โ ร มั น ค า ท อ ลิ ก รู้ เ ร่ื อ ง จึ ง โ ท ร เ ล ข ด่ ว น ไ ป ยั ง โ ง เ ดี ย ม ถึ ก ที่ ว า ติ กั น
โง เดียม ถกึ จึงโทรเลขสัง่ ให้ปราบปรามแบบ "มชิ ชน่ั " (ปราบปรามอยา่ งรุนแรงข้ันเดด็ ขาด) กับพุทธศาสนิกชน
ในฐานะศัตรูพระเจ้า
เจ้าหน้าท่ตี ารวจคริสเตียน ได้ขับรถบรรทุกชนฝา่ เขา้ ไปกลางขบวน อนั มีพระภิกษสุ งฆแ์ ละแมช่ ซี ึง่ อยู่
แถวหนา้ ถูกรถทบั ตาย ๗๐ รปู พทุ ธศาสนกิ ชนตาย ๓๐ คน และบาดเจบ็ จานวนพนั กว่าคน รัฐบาลเดยี มกลา่
วหาว่า มคี อมมวิ นิสต์แทรกซึมปลอมตัวเป็นพระในศาสนาพุทธ จงึ ทาการปราบปรามชาวพุทธหนักขึ้นพระสงฆ์
ถูกฆา่ มรณภาพมากมาย วัดทางพุทธศาสนาถกู เผาทาลาย นอกจากนแ้ี ลว้ ยงั ออกกฎหา้ มสรา้ งพระพทุ ธรปู บูชา
ให้นารปู พระเยซมู าตั้งแทน ใครทาหายหรอื ทาลายจะไดร้ บั โทษสถานหนกั
วันที่ ๑๑ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๐๖ พระภิกษุในพุทธศาสนา นามว่า ติช กวาง ดึ๊ก อายุ ๗๓ ปี จากวัด
เทียนมู่ ทนเห็นความทารุณโหดรา้ ย ในการใชอ้ านาจรัฐปราบปรามเข่นฆ่าชาวพุทธต่อไปไม่ไหว จึงได้ตั้งใจแน่ว
แน่ว่าจะหยุดเหตุการณ์ร้ายท่ีเกิดขึ้นท้ังหมด ต้ังใจมอบชีวิตแก่พระพุทธศาสนา จุดประสงค์ท่านต้องการให้
รัฐบาลหยุดปราบปรามชาวพุทธ มอบความเท่าเทียมต่อประชาชนท่ีต่างศาสนา ท่านได้เขียนจดหมายถึง
รัฐบาล โง ดนิ ห์ เดยี ม ในการเสยี สละตนเองคร้ังน้ีวา่
๑. เพอื่ ป้องกนั พุทธศาสนา อันเป็นศาสนาดั้งเดิมของประเทศชาติ
๒. ขอเตือนการกระทาท่ีบบี คั้น และฆ่าพระภกิ ษุ แมช่ ี และคนทัว่ ไปในประเทศ
๓. ขอร้องให้ทา่ นมอบอสิ รภาพให้แกผ่ ู้นาชาวพทุ ธทงั้ หลาย ในคณะกรรมการปอ้ งกนั พระพุทธศาสนา
พระภกิ ษุ แม่ชี และพทุ ธศาสนิกชนทถ่ี ูกจบั ขงั อยู่ในขณะนี้
๔. ใหย้ ตุ ิสถานการณเ์ ลวรา้ ย และเลิกจบั พระภกิ ษุ แมช่ ี และพุทธศาสนิกชนอีก
๕. ใหเ้ ลิกองค์การคณะสงฆ์รวมท้งั บคุ คลทรี่ ัฐบาลตงั้ ข้ึนมาหลอกลวงปิดบงั ความจรงิ เป็นเหตใุ ห้
ประชาชนโง่เขลา
หลงั จากได้เขยี นขอ้ เรยี กร้องเสร็จ ท่านก็ได้เข้าสู่ขบวนพุทธศาสนิกชนประมาณ ๑,๐๐๐ คนด้วยความ
สงบ ไปสวดมนต์อุทิศส่วนกุศลให้พระภิกษุ สามเณร แม่ชี และพุทธศาสนิกชนที่ถูกเจ้าหน้าท่ีขับรถพุ่งช น
เสียชีวติ ในวนั ท่ี ๘ พ.ค. ๒๕๐๖ ทผ่ี ่านมา
จากนัน้ ขบวนชาวพุทธศาสนิกชนก็เดินต่อไปอยา่ งสงบ โดยมีรถนาพระภิกษุตชิ กวาง ด๊ึก ไปยังกลาง
เมืองหลวง พระภกิ ษผุ เู้ สียสละวัย ๗๓ ปไี ดก้ ้าวลงจากรถ ไปน่ังขัดสมาธกิ ลางวงเวยี นซ่ึงมีพทุ ธบริษัทแวดลอ้ ม
เปน็ วงใหญ่
มีผู้หยิบถังน้ามันเบนซิน ๕ แกลลอนออกมาจากรถคันน้ัน แล้วเอาน้ามันราดบนพระภิกษุ ติช กวาง
ด๊ึก จนหมด ต่อจากนั้นท่านติช กวาง ดึ๊กก็หยิบไม้ขีดไฟมาจุดไฟเผาร่างตนเอง ไฟลุกโชติช่วงท่วมร่างของ
พระภิกษุผู้เสียสละ ขณะท่ีไฟลุกท่วมร่างอยู่ ปรากฏว่าพระภิกษุวัย ๗๓ ยังคงนั่งนิ่งด้วยสมาธิจิตอันแน่วแน่ไม่
ไหวติง ไม่แสดงอาการทุกขเวทนาในสังขารแต่อย่างใดเลย เปลวไฟอันร้อนระอุได้เผาจีวรและผิวหนังไหม้
เกรียมอยู่ประมาณ ๑๐ นาที ร่างของท่านท่ีน่ังขดั สมาธิอยนู่ ัน้ กห็ งายหลังอยา่ งเงียบสงบ
สรรี ะของทา่ นถูกหอ่ หุ้มด้วยธงธรรมจักร พุทธบริษัทจานวน ๑,๐๐๐ คน พากันอญั เชญิ สรรี ะของทา่ น
ไปไว้ ณ เจดยี ์วัดซาลอย ในเมืองเว้ ร่างทา่ นติช กวาง ด๊ึก ได้มกี ารนาไปทาพิธีใหม่ แต่หัวใจที่ได้จากศพของ
ท่านไม่ไหม้เป็นเถ้าถ่าน พุทธศาสนิกชนในเวียดนามยกย่องให้ท่านเป็นพระโพธสิ ัตว์
หลังจากเหตกุ ารณ์ที่ท่านติช กวาง ด๊ึก อุทิศชีวติ เผาตนเองแล้ว รัฐบาล โง ดินห์ เดยี ม ประกาศว่าจะ
ทาตามข้อเรยี กรอ้ งในจดหมายของทา่ นติช กวาง ด๊กึ แต่นั่นก็เปน็ เพยี งคาพูดท่ีกลบั กลอก หาความจริงใด ๆ
ไมไ่ ด้ เพราะสังฆราชคริสเตียนโรมนั คาทอลิกเร่งใช้อานาจผ่านตารวจในสังกดั ทาการฆา่ และทารา้ ยพระภิกษุ
และพุทธบริษทั รนุ แรงหนักข้ึนไปอีก
- วดั กลายเปน็ ที่ต้องห้ามของการทาศาสนพธิ ี โดยมลี วดหนามและส่ิงกีดขวางปิดก้นั ตามถนนในเมือง
ใหญ่ ๆ พระภิกษหุ รอื ผใู้ ส่ชุดขาว คอื ผสู้ วมเคร่ืองแบบของผ้ทู าลายความมั่นคงของรัฐบาล- พระภกิ ษสุ งฆโ์ กน
ศีรษะโล้นห่มผ้ากาสาวพัสตร์ คอื เป้าหมายของตารวจเวยี ดนามทีเ่ ป็นคริสเตยี นโรมันคาทอลิก
- ภาพของพระสงฆ์ท่ีถูกเจา้ หนา้ ท่ตี ารวจไล่ยิง จนกระทงั่ มรณภาพบนบาทวถิ ี กลายเป็นภาพท่ี
ประชาชนเหน็ เป็นปกติ
หลังจากที่เกิดเหตุการณ์พระภิกษุอุทิศตนเพ่ือพระพุทธศาสนานั้น ทาให้นายทหารที่เป็น
พุทธศาสนิกชน ซึ่งเป็นนายทหารส่วนใหญ่ของกองทัพ ไม่พอใจและเสียใจต่อการกระทาของรัฐบาลเป็นอย่าง
ยงิ่ ทหารเวียดนามทั้งกรมผูกผ้าสีเหลืองท่ีคอ เพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งการสนับสนุนพระพุทธศาสนา โดยแถลง
วา่ "พวกเขาไวท้ กุ ข์ใหพ้ ระภิกษุท่ีเผาตนเองเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา" และประกาศว่าพวกเขาพร้อมท่ีจะรบ
และพร้อมที่จะตายเพ่ือปกป้องพระพุทธศาสนา และแจกจ่ายแถลงการณ์ข่าวการอุทิศชีวิตของพระติช กวาง
ดึ๊ก ไปยังสาธารณชน พร้อมเปิดเผยการกระทาอันไม่ถูกต้องของรัฐบาล แต่ถูกตารวจคริสเตียนของ โง เดียม
ถึก สง่ั เกบ็ เอกสารทัง้ หมด
แต่ก็ยังมีภาพที่หลุดออกไปสู่สายตาประชาโลกได้ ขณะที่คนทั่วไปต่างพากันตกตะลึงกับภาพการเผา
ตนเองของท่านติช กวาง ดึ๊ก ก็มีการถ่ายทอดข่าวว่ามาดามนูห์ น้องสะใภ้ของเดียมได้กล่าวประโยคที่ทาร้าย
จิตใจชาวพุทธว่า “ใหพ้ ระพวกนนั้ เผาตวั เองไป ฉันจะปรบมอื ให้” และเรยี กเหตกุ ารณ์นัน้ วา่ บาบคี ิวโชว์
วนั ท่ี ๑ พฤศจกิ ายน ๒๕๐๖ คณะทหารกลุม่ หนง่ึ นาโดยนายพลเดือง วันมินห์ ที่ปรึกษาทางทหารของ
เดียม ร่วมกับนายพลเหงียนคาห์น นากาลงั เขา้ ทาการยดึ อานาจจากประธานาธิบดเี ดยี ม
โง ดินห์ เดียมและโง ดิน นูห์ ถูกสังหารโดยพลขับในรถเกราะระหว่างเดินทางหลบหนี โง เดียม ถึก
และครอบครัวเดยี มไดห้ นไี ปอยอู่ เมรกิ าและเสียชีวติ ทน่ี ่ัน
ที่มา : https://www.watthakhanun.com/webboard/showthread.php?t=3338
- สานกั ข่าว ยูพไี อ
- หนงั สือแปลเรื่องวันสิน้ ชาติของอดีตประธานาธบิ ดีเหงียนเกากี จากเวยี ดนามใต้
- หนงั สอื พิมพ์พิมพ์ไทย
- หนังสอื อนันตรยิ กรรม (ในเวยี ดนาม)