ενότητα εικαστικών-Χαρτόκοσμος-Χρύσω Μιχαήλ-Βασιλική Κωνσταντίνου

Εαρινό Εξάμηνο 2017

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Η Τέχνη στο νηπιαγωγείο: Ανάπτυξη εικαστικών
δραστηριοτήτων με παιδιά πρώτης σχολικής ηλικίας

Ονοματεπώνυμα φοιτητριών: - Χρύσω Μιχαήλ - 944853
- Βασιλική Κωνσταντίνου - 954267

Μάθημα: ΕΠΑ-352: Πολιτισμική Αγωγή και τέχνη στο νηπιαγωγείο

Όνομα διδάσκουσας: Άντρη Σάββα

1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ

Σκεπτικό…………………………………………………………………….……….3-5

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
Στόχοι – Υλικά……………………………………………………………………...... 5-6
Σχεδιασμός Δραστηριοτήτων - Στάδια της εις βάθους προσέγγισης............………... 7-14
Πραγμάτωση Εφαρμογές…………………………………………………………….. 14-25
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ – ANAΣΚΟΠΗΣΗ……………………………….. 26-30
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ…………………………………………………………………… 30
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ……………………………………………………………………… 31

2

Α. Θεωρητικό υπόβαθρο

1. Σκεπτικό

Για ποιο λόγο αναπτύσσονται οι συγκεκριμένες δραστηριότητες και ποιες πηγές
χρησιμοποιούνται για παραγωγή ιδεών;

Τα παιδιά σε αυτή την ηλικία αρέσκονται να πειραματίζονται με υλικά, να υποδύονται ρόλους
και να εμπλέκονται σε φανταστικά και κοινονικόδραματικα παιχνίδια. Έτσι και εμείς
αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με την χρήση διάφορων ειδών χαρτιού. Οι παιγνιώδεις και
πειραματικές δραστηριότητες που θα αναπτυχθούν στην παρόν ενότητα, θα δώσουν την
ευκαιρία στα παιδιά να ανακαλύψουν τις διάφορες ιδιότητες του χαρτιού καθώς και το πως
μπορούν να το τροποποιήσουν με διάφορους τρόπους ούτως ώστε να δημιουργήσουν δικές τους
ενδυμασίες από χαρτί (π.χ με εφημερίδες, περιοδικά, χαρτόκουτα, γκοφρέ κτλ. ). Ο τίτλος της
ενότητας μας είναι «ο φανταστικός χαρτόκοσμος». Μέσω του παραμυθιού ‘’The paper bag
princess’’ (Robert Munsch) γίνεται επέκταση του τέλος όπου η πριγκίπισσα αποφάσισε να μην
παντρευτεί το πρίγκιπα και να γιορτάσει τη νίκη της με το δράκο διοργανώνοντας ένα χορό στο
παλάτι της όπου οι φορεσιές θα είναι μόνο από χαρτί. Έτσι καλεί ανθρώπους και ζώα να
γιορτάσουν μαζί στους ρυθμούς του ‘’χαρτιού’’. Το σκεπτικό γεννήθηκε από τις πιο κάτω πηγές
και αναπτύσσεται σε σύνδεση με τη θεματική ενότητα Ταυτότητα όπου εντάσσετε στον άξονα
1.3 του Νέου Αναλυτικού προγράμματος Προσχολικής Εκπαίδευσης, αφού το παιδί εξερευνά
ιδέες, υλικά συνδέοντας τα με τον εαυτό του, την ατομικότητα του, την προσωπική του
φαντασία, εμπειρίες, δημιουργικότητα και ενδιαφέροντα και τα αναδεικνύουν στις δημιουργίες
τους. Τα παιδιά καλούνται να δημιουργήσουν τις δικές τους ενδυμασίες από χαρτί (εφημερίδες,
ρολό χαρτί, χαρτόκουτα, γκοφρέ κτλ) και να τα φορέσουν, να φτιάξουν ιστορίες και παιχνίδια
ρόλου μαζί με τα δημιουργήματα τους. Είναι θέμα ιδιαίτερα ελκυστικό και ενδιαφέρον για τα
παιδιά της προσχολικής ηλικίας που τους αρέσει να πειραματίζονται με τα υλικά, να φορούν
κοστούμια και αξεσουάρ και να αναπαριστούν ένα ρόλο, να εμπλέκονται σε φανταστικό
παιχνίδι, πόσον μάλλον να δημιουργήσουν τα ίδια τις φορεσιές τους.

Πηγή έμπνευσης για το σχεδιασμό αυτής της ενότητας αποτέλεσαν: το παραμύθι «The paper
bag princess» του καλλιτέχνη Robert Munsch, και οι πιο κάτω καλλιτέχνες.

3

Jum Nakao Linus Hui Isabelle de Borchgrave

Robert Munsch

- https:/ /www.fastcompany.com/3036457/watch-a-paper-artist-turn-a-script-into-a-
gown-to-promote-hollywood-costumes?show_rev_content

- http://www.wearedesignbureau.com/projects/linus/

Ποιες εικαστικές πρακτικές υιοθετούνται που να εξυπηρετούν τη συγκεκριμένη ομάδα
παιδιών ;
Οι εικαστικές πρακτικές που θα χρησιμοποιηθούν έχουν ως εξής: Άξονες (1,1 – Να αντιληφθεί
τις ποιότητες και δυνατότητες των υλικών μέσων που χρησιμοποιεί κατά την διάρκεια της
εικαστικής διαδικασίας) (2,1 – Να χρησιμοποιεί κατάλληλες τεχνικές κατά την εικαστική
διαδικασία για την παραγωγή έργων δύο και τριών διαστάσεων) (2,2 Να δομεί και να
μετασχηματίζει αντικείμενα, υλικά ή εικόνες με τη χρήση διάφορων εργαλείων και πολυμέσων
και σε διάφορους χώρους, να παρατηρεί δεδομένα, να ανακαλύπτει ότι η εικαστική δημιουργία
μπορεί να εξελιχθεί και να αποκτήσει νέο νόημα) (3 – αναγνωρίζει διάφορες μορφές εικαστικής

4

δημιουργίας) (4- δίνει ερμηνείες στη δική του εικαστική εργασία συνδέοντας τα με εμπειρίες και
ιδέες, παρουσιάζει και στοχάζεται για τις διαδικασίες, επικοινωνεί μέσα από την εικαστική
δημιουργία του)
Πειραματισμός με διάφορα είδη χαρτιού, Χαρτοκοπτική, τεχνικές δημιουργίας όγκου, τεχνικές
σύνδεσης υλικών, διερεύνηση της ποιότητας και των δυνατοτήτων του χαρτιού μέσα από
δομημένες δραστηριότητες, μετασχηματισμός και τροποποίηση του χαρτιού, Παιχνίδι με
υλικά, αλληλεπίδραση παιδιών, αφήγηση ιστοριών, δραματικό παιχνίδι, επεξεργασία,
δημιουργία κατασκευής (Εις βάθος διερεύνηση υλικών, εργαλείων, μέσων, τεχνικών
αναπαράστασης), Θέαση άλλων έργων και έργων των συμμαθητών τους.

Σε ποιο εικαστικό λεξιλόγιο δίνεται έμφαση;
Άξονας (1,2 – Να εξοικειωθεί με τη γλώσσα που χαρακτηρίζει κάθε μορφή εικαστικής
δημιουργίας και τη σύνδεση της με το περιβάλλον). Σχήμα, χρώμα, υφή, μέγεθος, αναλογίες,
όγκος, φόρμα, κίνηση - δράση, ιστορίες, έκφραση συναισθημάτων – ονείρων – φαντασίας,
συμβολισμοί. Τεχνικές/Πρακτικές με το χαρτί - στρίβω, κόβω, συνδέω, απλώνω, δένω, τρυπώ,
κρύβομαι, ντύνομαι, τυλίγομε με το χαρτί .

Β. Ανάπτυξη Δραστηριοτήτων

1. Στόχοι

Τα παιδιά να είναι ικανά:
 Να εξερευνούν και να πειραματίζονται με τις δυνατότητες του χαρτιού
 Να χρησιμοποιούν με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους το χαρτί
 Να μετασχηματίζουν/ τροποποιούν, επεκτείνουν χάρτινα υλικά (σχίσιμο, κόψιμο,
τρύπημα, σύνδεση κ.α.)
 Να δημιουργούν κατασκευές (φορεσιές) με διάφορα παράγωγα του χαρτιού
 Να δραματοποιούν και να δημιουργούν σενάρια χρησιμοποιώντας τις κατασκευές και
την φαντασία τους
 Να συνεργάζονται με άλλα παιδιά μέσα από εικαστικό παιχνίδι και για την δημιουργία
κατασκευών

5

 Να περιγράφουν την κατασκευή τους και την παρουσιάζουν
 Να στοχάζονται για τη διαδικασία που ακολούθησαν
 Να επεξηγούν τον τρόπο που εργάστηκαν για την κατασκευή τους
 Να αναφέρουν τις ιδιότητες/ δυνατότητες του χαρτιού

Διδακτικά μέσα και υλικά για όλη την ενότητα

• Κολλητική ταινία
• Εφημερίδες
• Χαρτόκουτα
• Κουκλοθέατρο ( Φιγούρες: κ. Χαρτάκης, κ. Μπογιά, κ. Πινέλος)
• Η/Υ - Μουσική :

(https://www.youtube.com/results?search_query=%CE%BC%CE%BF%CF%85%CF%8
3%CE%B9%CE%BA%CE%B7+%CE%B1%CF%81%CE%B3%CE%B7+%CE%BA%
CE%B1%CE%B9+%CE%B3%CF%81%CE%B7%CE%B3%CE%BF%CF%81%CE%B
7+%CF%84%CE%B1%CF%87%CF%85%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1)

• Γκοφρέ
• Διαδραστικός πίνακας
• Παραμύθι ‘The paper bag princess’
• Λευκό χαρτί φωτοτυπικής
• Χαρτόνια απλά ματ σε διάφορους χρωματισμούς και μεγέθη,
• Χαρτί περιτυλίγματος σε κύλινδρο και μεγάλο σε έκταση
• Χαρτί τουαλέτας
• ψαλίδια
• Μπογιές, παλέτες, πινέλα
• Χαρτόνια Α3 (Για στοχασμό)

6

2. Σχεδιασμός Δραστηριοτήτων

Στάδια της εις βάθους προσέγγισης

Ερέθισμα - Προκαταρκτικό Στάδιο:

Η νηπιαγωγός μια εβδομάδα πριν την έναρξη της ενότητας ζήτησε από τα παιδιά, καθώς και
από τους γονείς τους να συλλέξουν και να φέρουν άχρηστα χαρτόκουτα και ότι άλλα υλικά από
από χαρτί τα οποία δεν χρειάζονται π.χ. χαρτόνια, χαρτιά περιτυλίγματος κτλ.

 Οικοδομικό υλικό ( 1ο ελεύθερο παιχνίδι στις ελεύθερες δραστηριότητες)

Τα παιδιά έχουν στην διάθεση τους διάφορα υλικά από χαρτί και καλούνται να πειραματιστούν
και να εξερευνήσουν τις δυνατότητες του χαρτιού (χαρτόνια απλά ματ σε διάφορα χρώματα και
μεγέθη, γκοφρέ, χαρτί τουαλέτας, Χαρτί περιτυλίγματος, εφημερίδες, χαρτόκουτα). Η
νηπιαγωγός μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά κατά την διάρκεια που πειραματίζονται και
εξερευνούν τα υλικά προβληματίζοντας τα με τις εξής ερωτήσεις: αν διπλώσεις το χαρτί τι θα
γίνει; Άλλαξε το σχήμα ή το χρώμα του; Δοκίμασε να το σχίσεις, τσαλακώσεις, κτλ. Τι έπαθε;
Με τι μπορεί να μοιάζει εάν ήταν κόκκινο; Κτλ.

 1η Αυτόνομη διδασκαλία

Αφόρμηση: Η νηπιαγωγός παρουσιάζει ένα σύντομο κουκλοθέατρο στα παιδιά. Τρεις
επισκέπτες (φιγούρες – εκπαιδευτικός σε ρόλο) έρχονται στην τάξη των παιδιών, ο κ. Χαρτάκης,
κ. Πινέλος και η κ. Μπογιά. Ο Χαρτάκης είναι πολύ λυπημένος γιατί οι άλλοι δύο τον
κοροϊδεύουν πως δεν είναι χρήσιμος για τίποτα παρά μόνο για να σκουπίζονται τα παιδιά.
Επίσης του λένε ότι το μόνο που ξέρει να κάνει είναι να κάθεται και να ζωγραφίζουν πάνω του
και να σκουπίζει λερωμένα τραπέζια ενώ εκείνοι είναι καλύτεροι γιατί φτιάχνουν υπέροχες
ζωγραφιές και πίνακες που βρίσκονται σε όλα τα μουσεία και τους αγαπούν όλοι. Ο κύριος
Χαρτάκης κλαίει απαρηγόρητα λέγοντας το παράπονο του που κανείς δεν καταλαβαίνει την αξία
του και τον κάνουν να νιώθει απαίσια και αδικημένος, πως κανείς δεν είναι καλύτερος από τον
άλλο και όλοι έχουν δυνατότητες και καταφέρνουν να κάνουν όμορφα πράγματα. Αργότερα ο

7

κύριος Πινέλος και η Μπογιά αποχωρούν και μένει ο κ. Χαρτακης ο οποίος λέει στα παιδιά το
μυστικό του, ότι κανείς δεν ξέρει πως έχει και άλλες πολλές δυνάμεις που κανείς δεν μπορεί να
φανταστεί, για αυτό ήρθε η στιγμή να τις αποκαλύψει για να πάψουν πια να τον κοροϊδεύουν.
Ρωτά τα παιδιά να μαντέψουν τι άλλες δυνάμεις νομίζουν ότι έχει και τους βοηθά να θυμηθούν
τι έκαναν την προηγούμενη φορά με τα διάφορα υλικά από χαρτί που πειραματιζόντουσαν. Στην
συνέχεια αφού πουν τις ιδέες τους λέει στα παιδιά πως χρειάζεται την βοήθεια τους για να
ανακαλύψουν τις μεγάλες του δυνατότητες που έχει και έτσι τους καλεί να πραγματοποιήσουν
μερικές δοκιμασίες.

Δραστηριότητα 1

Τα παιδιά θα βγουν στον εξωτερικό χώρο για να εξερευνήσουν τις δυνατότητες του χαρτιού. Θα
έχει το κάθε ζευγάρι από μια λωρίδα γκοφρέ, θα το ανεμίζουν είτε γρήγορα ή αργά στον αέρα
ανάλογα με την συνοδεία μουσικής και σύμφωνα με τις οδηγίες της νηπιαγωγού (Χαρτάκης –
Εκπαιδευτικός σε ρόλο). Όταν η μουσική για παράδειγμα είναι ψηλή σε τονικό ύψος θα πρέπει
να ανεβάζουν το γκοφρέ προς τα πάνω, ενώ όταν είναι χαμηλή να την παίρνουν προς τα κάτω.
Τους καλεί να παρατηρήσουν τι θα γίνει αν το ανεβάσουν ψηλά και το αφήσουν, επίσης να
δοκιμάσουν να δουν τι γίνεται όταν το στρίψουν, το τσαλακώσουν, το ενώσουν όλο μαζί σαν
μια μεγάλη μπάλα, αν το τρυπήσουν, αν το τυλιχτούν γύρω τους και κάθε φορά ρωτά με τι
μοιάζουν τα αποτελέσματα τους και τι τους θυμίζουν. Μετέπειτα καλεί τα παιδιά να κρυφτούν
με το χαρτί όπως επιθυμούν και να σκεπάσουν το ζευγάρι τους. Ζητά τις δικές τους ιδέες για το
τι μπορούν να κάνουν άλλο με το χαρτί.

Δραστηριότητα 2

Θα παίξουν μουσικά αγάλματα για να «ντύσουν» το ζευγάρι τους. Το ένα παιδί θα είναι το
άγαλμα αρχικά και το άλλο θα το ντύσει βάζοντας την φαντασία του για το τι θα μπορούσε να
του φορέσει π.χ. Φούστα, καπέλο κτλ. Η νηπιαγωγός περνά από τα παιδιά και τα ρωτά τι έχουν
φορέσει στο ζευγάρι τους, τι έφτιαξαν, τι άλλο μπορούν να φτιάξουν και βοηθάει όπου
χρειάζεται.

8

Κλείσιμο

Στο τέλος ο κ. Χαρτάκης επιβραβεύει τα παιδιά που έκαναν όλες τις δοκιμασίες που τους
ζητήθηκαν με σκοπό να ανακαλύψουν το μυστικό του για τις πολλές δυνατότητες που έχει. Στην
συνέχεια ο κ. Χαρτάκης καλεί τα παιδιά να του πουν τις δυνατότητες του θυμίζοντας του τα
παιχνίδια-δοκιμασίες που έκαναν έτσι ώστε να τον κάνουν να νιώσει χρήσιμος. Στο τέλος ο κ.
Χαρτάκης αποχαιρετά τα παιδιά και τους ευχαριστεί για την όμορφη παρέα τους.

➢ Η εκπαιδευτικός φωτογραφίζει τα παιδιά κατά την διάρκεια όλων των δοκιμασιών που
κάνουν.

Στάδιο Εμπλουτισμού – Παραγωγής

 2η Αυτόνομη διδασκαλία

Αφόρμηση – Η νηπιαγωγός δείχνει στα παιδιά φωτογραφίες μέσω του προβολέα αυτά που
δημιούργησαν στο προηγούμενο μάθημα και γίνεται μια σύντομη συζήτηση για το τι έκαναν με
τον κ. Χαρτάκη και το γκοφρέ, πως το χρησιμοποιούσαν κτλ. Στην συνέχεια τους λέει πως ένα
παράξενο κουτί έφτασε σήμερα έξω από την πόρτα της τάξης τους και τους καλεί να ακούνε και
να βλέπουν προσεχτικά για το τι περιέχει μέσα. Μέσα στο κουτί υπάρχει ένα cd όπου
συμπεριλαμβάνει το παραμύθι ‘The paper bag princess’, διάφορες εικόνες καλλιτεχνών (για
θέαση), και διάφορα υλικά τα οποία είναι παράγωγα του χαρτιού (χαρτόνια, γκοφρέ, χαρτί
τουαλέτας, περιτυλίγματος κτλ.). Εκτός από όλα αυτά υπάρχει επίσης και ένα γράμμα το οποίο
είναι το πρώτο που δείχνει η νηπιαγωγός στα παιδιά όπου γράφει το εξής: «Σας στέλνω αυτό το
δώρο για να σας προσκαλέσω στο παλάτι της πριγκίπισσας η οποία θα κάνει ένα πολύ μεγάλο
πάρτι για όλα τα παιδάκια και ζωάκια του κόσμου. Για να μπορέσετε να παραβρεθείτε θα πρέπει
πρώτα να διαβάσετε την ιστορία της πριγκίπισσας η οποία είναι στο cd έτσι ώστε να ξέρετε τον
λόγο που πραγματοποιείτε το πάρτι . Στην συνέχεια να φτιάξετε τα κοστούμια σας με τα υλικά
που σας έστειλα όπου θα πρέπει να είναι φτιαγμένα ΜΟΝΟ από χαρτί για να μπορείτε να
περάσετε μέσα στο παλάτι. Όποιο παιδάκι δεν έχει κοστούμι από χαρτί δεν μπορεί να περάσει.
Επίσης μπορείτε να δείτε και άλλους καλεσμένους για το πάρτι μέσα από τις εικόνες που σας

9

έστειλα οι οποίοι έχουν φτιάξει είδη τα κουστούμια τους από χαρτί. Με εκτίμηση και πολύ
αγάπη ο πολυαγαπημένος φίλος σας κ.Χαρτάκης.». Στην συνέχεια η νηπιαγωγός προβάλλει το
παραμύθι ‘The paper bag princess’ μέσω του διαδραστικού πίνακα σε κινούμενα σχέδια και
αφηγείται ταυτόχρονα ( https://www.youtube.com/watch?v=BWzRpb4kLSY). Η νηπιαγωγός
επεκτείνοντας την αφήγηση λέει στα παιδιά υπενθυμίζοντας τα, πως η πριγκίπισσα αφού
αποφάσισε να μην παντρευτεί το πρίγκιπα, αποφασίζει να γιορτάσει τη νίκη της με το δράκο στο
παλάτι με ένα χορό με φορεσιές μόνο από χαρτί γιατί της άρεσε η ιδέα του χάρτινου φορέματος
της, έτσι καλεί ανθρώπους και ζώα να γιορτάσουν μαζί στους ρυθμούς του «χαρτιού». Επίσης
τους λέει πως εφόσον τα κοστούμια πρέπει να είναι φτιαγμένα από χαρτί τότε σκέφτηκε ο
κ.Χαρτάκης να μας στείλει προσκλήσεις τώρα που έχουμε μάθει πολλά για αυτόν και με πόσους
πολλούς τρόπους μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε. Αναφέρει ξανά πως και άλλα άτομα που
είναι καλεσμένοι στο παλάτι ετοίμασαν είδη τις φορεσιές τους για τον χορό και τους δείχνει τις
δημιουργίες τους (παράρτημα). Οι καλεσμένοι είναι οι καλλιτέχνες από τις πηγές που
προαναφέρθηκαν.

Δραστηριότητα 1

Γίνεται μια σύντομη συζήτηση σύμφωνα με τα έργα των καλλιτεχνών που δείχνει η νηπιαγωγός
στα παιδιά σχολιάζοντας τα. Για παράδειγμα κάνει ερωτήσεις στα παιδιά όπως: Τι έκανε αυτός ο
καλεσμένος για να πάρει αυτό το σχήμα το χαρτί του; Το έστριψε, το έσκισε, το τσαλάκωσε, το
τυλίχτηκε; Τι σας θυμίζει αυτό που έφτιαξε; Κτλ. Ταυτόχρονα υπενθυμίζει πως όσα βλέπουν
γίνονται με τρόπους τους οποίους έμαθαν από τις δοκιμασίες τους με τον κ. Χαρτάκη.
Ακολούθως η νηπιαγωγός καλεί τα παιδιά να σκεφτούν και να αναφέρουν διάφορα πράγματα τα
οποία θα μπορούσαν να φτιάξουν για να φορέσουν στο πάρτι. Αναμένεται από τα παιδιά να
προτείνουν να φτιάξουν καπέλα, φούστες, φανέλες φορέματα κτλ. Σε περίπτωση που
δυσκολεύονται τους διευκολύνει η νηπιαγωγός θυμίζοντας τους τα πράγματα που έκαναν την
προηγούμενη φορά για να ντύσουν το ζευγάρι τους χρησιμοποιώντας το γκοφρέ.

Δραστηριότητα 2

Συνεχίζοντας τα παιδιά καλούνται να καθίσουν στα τραπεζάκια για να φτιάξουν τα δικά τους
κοστούμια από χαρτί. Έχουν στη διάθεση τους διάφορα παράγωγα του χαρτιού (λευκό χαρτί
φωτοτυπικής, γκοφρέ, , χαρτί τουαλέτας, χαρτόκουτα, Χαρτόνια απλά ματ σε διάφορους

10

χρωματισμούς και μεγέθη, Χαρτί περιτυλίγματος σε κύλινδρο και μεγάλο σε έκταση,
εφημερίδες). Επιπρόσθετα είναι εξοικειωμένα με την χρήση παιδικών ψαλιδιών τα οποία θα
υπάρχουν στο τραπέζι για να κόβουν τα μεγέθη που επιθυμούν όπως και κολλητική ταινία και
γόμες για να κολλάνε ότι θέλουν. Η νηπιαγωγός περνά από όλα τα παιδιά και τα βοηθά για να
κατασκευάσουν τα κοστούμια τους και όπου άλλου χρειάζεται υπενθυμίζοντας τους ότι μπορούν
να χρησιμοποιούν το χαρτί σύμφωνα με τις δυνατότητες τ κ. Χαρτάκη που έχουν μάθει. Όταν
παρατηρεί πως κάποια παιδιά σχεδόν τελείωσαν την κατασκευή τους η νηπιαγωγός εμφανίζει
την φιγούρα του κ. Χαρτάκη (εκπαιδευτικός σε ρόλο) ο οποίος έρχεται στην τάξη τους λέγοντας
τους πόσα ωραία πράγματα έφτιαξαν χάρις σε αυτόν και τους ρωτά τι άλλο θα μπορούσαν να
κάνουν στα κοστούμια τους. Αναμένεται από τα παιδιά να απαντήσουν πως θα ήθελαν να τους
δώσουν χρώματα και να τα βάψουν. Έτσι η νηπιαγωγός θα έχει ήδη έτοιμες μπογιές μέσα σε
παλέτες και πινέλα όπου θα δώσει στα παιδιά για να εμπλουτίσουν τις δημιουργίες τους
βάζοντας τους χρώματα.

Κλείσιμο-Ολοκλήρωση

Όταν τα παιδιά ολοκληρώσουν τα κοστούμια τους καλούνται να επιστρέψουν στην ολομέλεια
και να μιλήσουν για τα κουστούμια που έφτιαξαν. Εάν τα παιδιά δεν τελειώσουν τα έργα τους
στο χρονικό διάστημα που έχουν στη διάθεση τους τότε τους δίνεται χρόνος στις ήσυχες
δραστηριότητες για να τα ολοκληρώσουν. Τα έργα των παιδιών τοποθετούνται μπροστά στο
πάτωμα και καλούνται να τα παρατηρήσουν και να τα σχολιάσουν στον κ.Χαρτάκη . Στο τέλος
ο κ.Χαρτάκης αποχαιρετά τα παιδιά λέγοντας τους ότι θα τους δει στο πάρτι τις πριγκίπισσας.

➢ Η νηπιαγωγός φωτογραφίζει τα κουστούμια που κατασκεύασαν τα παιδιά στο τέλος και
κατά την διάρκεια του μαθήματος.

 Κοινωνικο-δραματικό- Χάρτινη γκαρνταρόμπα (2ο ελεύθερο παιχνίδι στις ελεύθερες
δραστηριότητες)

Στο συγκεκριμένο κέντρο μάθησης έχει τοποθετηθεί μια γκαρνταρόμπα η οποία
συμπεριλαμβάνει όλα τα κοστούμια που έφτιαξαν τα παιδιά στο προηγούμενο μάθημα. Τα
παιδιά μπορούν να χρησιμοποιούν τα έργα που έφτιαξαν (κοστούμια) για τον χορό του παλατιού

11

για να δραματοποιήσουν διάφορους ρόλους που επιθυμούν στο συγκεκριμένο κέντρο μάθησης.
Επίσης καλούνται να δημιουργήσουν δικά τους σενάρια σε συνεργασία με τους συμμαθητές
τους χρησιμοποιώντας τα κοστούμια τους. Εκτός τούτου μπορούν να συνδυάσουν διάφορα είδη
τα όποια έφτιαξαν για να ντυθούν και να υποδυθούν ρόλους όπως για παράδειγμα να φορέσουν
καπέλο με φούστα και φουλάρι. Η νηπιαγωγός βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν σενάρια να
υποδυθούν ρόλους, τα ενθαρρύνει να χρησιμοποιήσουν τα χάρτινα κοστούμια τους καθώς
συμμετέχει και η ίδια με τον ίδιο τρόπο.

Στάδιο στοχασμού:

3η Αυτόνομη διδασκαλία
Αφόρμηση: Η νηπιαγωγός δείχνει στα παιδιά την γκαρνταρόμπα με τα κουστούμια που
δημιούργησαν σε προηγούμενο μάθημα και που χρησιμοποίησαν σε παιχνίδια για να υποδυθούν
ρόλους. Τα παιδιά ανακαλούν τους τρόπους/διαδικασίες που ακολούθησαν για να
δημιουργήσουν τα έργα τους.
Δραστηριότητα 1
Η νηπιαγωγός στη συνέχεια θέτει στα παιδιά ερωτήματα όπως:
-Γιατί επέλεξες αυτά τα χρώματα για το κουστούμι σου;
-Τι σου θυμίζει αυτό που έφτιαξες;
-Σου άρεσε το παιχνίδι μας; Τι σου έκανε εντύπωση;
-Τι άλλο θα μπορούσες να φορέσεις π.χ. με το καπέλο σου;
-Ποιο κουστούμι προτιμάτε;
-Ποιός θα ήθελες να είσαι σύμφωνα με τα κοστούμια που έχουμε στη διάθεση μας; Κτλ.

12

Τα παιδιά δείχνουν πολλαπλές ταυτότητες με βάση τα κοστούμια εφόσον αναφέρουν ποιοι θα
ήθελαν να είναι και ενεργοποιούν την φαντασία τους. Μετέπειτα η εκπαιδευτικός καλεί τα
παιδιά να κάνουν πρόβα με τα κοστούμια τους με αφορμή τον χορό που θα έχουν στο παλάτι και
καλούνται να φανταστούν τι μπορεί να βρίσκεται γύρω τους ενώ χορεύουν με την συνοδεία
χαλαρωτικής μουσικής (εάν θέλουν κλείνουν και τα μάτια τους).
Δραστηριότητα 2
Ή νηπιαγωγός φωτογράφησε από το προηγούμενο στάδιο τα παιδιά με τα κουστούμια που έχουν
φτιάξει και έκοψε την φιγούρα του κάθε παιδιού τοποθετώντας την σε ένα χαρτόνι Α3. Στην
συνέχεια καλεί το κάθε παιδί ατομικά στα τραπεζάκια να ενεργοποιήσει την φαντασία του και
να ζωγραφίσει γύρω από την μαυρόασπρη φιγούρα του τι μπορεί να υπάρχει ή που θα ήθελε να
βρίσκεται (π.χ. ένα φανταστικό πλαίσιο που επιθυμούν). Στα τραπεζάκια θα υπάρχουν μπογιές
και πινέλα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν.

Κλείσιμο- Ολοκλήρωση- Αναστοχασμός

Στο τέλος η εκπαιδευτικός λέει στα παιδιά εάν επιθυμούν να καλέσουν για τελευταία φορά τον
κ. Χαρτάκη για να του παρουσιάσουν ξανά τις κατασκευές τους περιγράφοντας του και τον
τρόπο που εργάστηκαν (κουστούμια και φανταστικό πλαίσιο). Η φιγούρα του κ.Χαρτάκη
(εκπαιδευτικός σε ρόλο) εμφανίζεται και τα παιδιά του θυμίζουν επίσης πόσο χρήσιμος μπορεί
να γίνει. Η νηπιαγωγός στο τέλος κάνει και μερικές ερωτήσεις στα παιδιά :

-Πως νιώσατε φορώντας το έργο σας και χορεύοντας ;

-Σας άρεσε ο ομαδικός χορός που κάναμε; Είμαστε έτοιμοι για το πάρτι του παλατιού;

-Τι σας άρεσε περισσότερο από όλα τα παιχνίδια που παίξαμε αυτό τον καιρό;

13

-Τι θα θέλατε να αλλάξει; Υπάρχει κάτι άλλο που θα θέλατε να κάνουμε στα μαθήματά μας και
δεν το κάναμε;

Στην συνέχεια λέει στα παιδιά πως τα κοστούμια θα βρίσκονται κάθε φορά στο συγκεκριμένο
μάθησης στις ελεύθερες δραστηριότητες και θα μπορούν να τα χρησιμοποιούν για να παίζουν τα
διάφορα σενάρια και ρόλους που θέλουν.

3.Πραγμάτωση Εφαρμογές ( παιδιών: 5 χρονών )

Η νηπιαγωγός των παιδιών είχε ενθουσιαστεί με τις ιδέες μας και μας πρότεινε εάν επιθυμούμε
να κάνουμε στα παιδιά μια συνδιδασκαλία αντί για παιχνίδι. Συμφωνήσαμε πως θα ήταν μια
πολύ ωραία εμπειρία τόσο για εμάς αλλά και για τα παιδιά και έτσι εφαρμόσαμε την 1η
διδασκαλία που σχεδιάστηκε για το προκαταρκτικό στάδιο. Αρχικά είχαμε έτοιμα από πριν τις
λωρίδες από γκοφρέ όπου ήταν περίπου ένα μέτρο για κάθε ζευγάρι. Ενώ περιμέναμε μόλις
δοθούν στα παιδιά να αρχίσουν να τα ανεμίζουν και να τα επεξεργάζονται είχε γίνει ακριβώς το
αντίθετο. Μπήκαμε κανονικά στην τάξη και συστηθήκαμε στα παιδιά με τα αληθινά μας
ονόματα λέγοντας τους πως θα έρθουν κάποιοι καλεσμένη να τους μιλήσουν. Τοποθετήσαμε τα
γκοφρέ πάνω στα πόδια των παιδιών ενώ κάθονταν για να είναι έτοιμα για τις δοκιμασίες που θα
ακολουθούσαν. Εφόσον θα πραγματοποιούσαμε μια συνδιδασκαλία είχαμε συμφωνήσει να
δραματοποιήσουμε εμείς το σενάριο του μαθήματος και να υποδυθούμε τους ρόλους με σκοπό
να έχουμε πιο ενεργητική συμμετοχή και να μην χρησιμοποιήσουμε τις φιγούρες στο
κουκλοθέατρο. Τον ρόλο του κ. Χαρτάκη υποδύθηκε η Βασιλική Κωνσταντίνου και τον ρόλο
της κ. Μπογιάς υποδύθηκε η Χρύσω Μιχαήλ. Τον ρόλο του κ. Πινέλου δεν θεωρήσαμε πως
ήταν αναγκαίο να χρησιμοποιηθεί όμως τον ανάφερε η κ. Μπογιά στα επιχειρήματα της. Για τον
ρόλο του κ. Χαρτάκη χρησιμοποιήσαμε χαρτί υγείας και της κ. Μπογιάς διάφορα χρωματιστά
υφάσματα. Στην συνέχεια πήγαμε να μεταμφιεστούμε και εμφανιστήκαμε στα παιδιά
συστήνοντας με τους ρόλους που πήραμε. Τα παιδιά είχαν ενθουσιαστεί πάρα πολύ και δεν
έφευγαν τα βλέμματα τους από πάνω μας. Η κ. Μπογιά (Χρύσω Μιχαήλ) κορόιδευε τον κ.
Χαρτάκη ότι δεν είναι χρήσιμος για τα παιδιά σε αντίθεση με αυτή που την χρησιμοποιούν για
τα όμορφα της χρώματα και έλεγε στα παιδιά για πιούς λόγους είναι αυτή καλύτερη. Ο κ.

14

Χαρτάκης (Βασιλική Κωνσταντίνου) ένιωσε πάρα πολύ άσχημα και στεναχωρήθηκε από τα
λόγια της κ. Μπογιάς και για αυτό τον λόγο κάλεσε τα παιδιά να περάσουν μερικές δοκιμασίες
που θα τους βάλει για να ανακαλύψουν τις τεράστιες δυνατότητες που έχει. Να σημειωθεί
επίσης ότι οι δοκιμασίες έγιναν εντός της τάξης και όχι σε εξωτερικό χώρο όπως είναι
σχεδιασμένο στην παρόν ενότητα.
Κατά την διάρκεια της αφόρμησης του μαθήματος όπου οι δύο φοιτήτριες δραματοποιούν το
σενάριο στα παιδιά.

15

Κ. Μπογιά (Χρύσω Μιχαήλ) Κ. Χαρτάκης (Βασιλική Κωνσταντίνου)
16

Μετά από την δραματοποίηση η κ. Μπογιά αποχώρησε και ο κ. Χαρτάκης έλεγε τις δοκιμασίες
που θα έκαναν κάθε φορά τα παιδιά. Και οι δύο φοιτήτριες η μια σε ρόλο και η άλλη χωρίς ρόλο
βοηθούσαμε τα παιδιά όπου χρειαζόταν και κάναμε αναπαράσταση κάποιες φορές για το τι θα
πρέπει να κάνουν για να τους είναι πιο κατανοητό. Αρχικά παίξαμε ένα κινητικό παιχνίδι όπου
ζητήσαμε από τα παιδιά, ανάλογα με την ένταση της μουσικής να ανεμίζουν το γκοφρέ στον
αέρα, φαντάζοντας ότι κάνουν τα κύματα της θάλασσας .

17

Στη συνέχεια σύμφωνα με τις οδηγίες μας, το άφηναν ψηλά στον αέρα για να πέσει κάτω μόνο
του, το έστριψαν, το τσαλάκωσαν, το έκαναν σαν μια μεγάλη μπάλα, το έσκισαν και το
τυλίχτηκαν.

18

Μετέπειτα παίξαμε και τα μουσικά αγάλματα. Τα παιδιά έπρεπε να συνεργαστούν με το ζευγάρι
τους για να το ντύσουν όπως θέλουν χρησιμοποιώντας το γκοφρέ. Ενώ ήταν χωρισμένα σε
ζευγάρια, αγγίζαμε στο κεφάλι αυτά που θα γινόντουσαν αγάλματα και το άλλο παιδάκι έπρεπε
να του φορέσει το γκοφρέ όπως ήθελε λέγοντας μας τι ήταν μέχρι να τελειώσει η μουσική. Στην
συνέχεια τα παιδιά άλλαξαν ρόλους.

19

Παιδί: Της φόρεσα φούστα Παιδί: Της σκέπασα το κεφάλι

όπως κάνει η γιαγιά μου

Παιδί: Της φόρεσα φουλάρι για τον λαιμό Παιδί: Του έχω φορέσει Μανδύα

20

Παιδί: Της φόρεσα μπουφάν Παιδί: Του φοράω φούστα

21

Το μάθημα είχε μια πολύ όμορφη πορεία και τα παιδιά φαινόταν να τους αρέσουν πολύ όσα
κάναμε. Εξελίχθηκε με επιτυχία όπου στο τέλος τα παιδιά είχαν μια ιδέα που ήθελαν να την
εφαρμόσουν. Εφόσον ντύθηκαν με τα γκοφρέ ήθελαν να μας ντύσουν και εμάς και αυτό
έκαναν! Συγκεκριμένα έντυσαν την μια από εμάς εφόσον η άλλη ήταν είδη ντυμένη στον ρόλο
του κ. Χαρτάκη. Τα παιδιά καθώς έντυναν ένα από εμάς έκαναν επίσης πράγματα τα οποία
εφάρμοσαν προηγουμένως στις δραστηριότητες.
Τα παιδιά έστριβαν τα γκοφρέ, τα έσκιζαν, τα τσαλάκωναν κτλ.

22

Τα μπλε γκοφρέ από πίσω είπαν πως θα είναι τα μακριά μου μαλλιά!
Εδώ το κοριτσάκι έφτιαξε μια κοτσίδα όπως είχε δηλώσει! (το κοριτσάκι που στρίβει το γκοφρέ)

23

Με είχαν ντύσει νυφούλα είπαν!
24

Τα παιδιά μετά από όλες τις δοκιμασίες που τους ζητήθηκε να πραγματοποιήσουν καθώς και την
εξέλιξη που πρότειναν οι ίδιοι κάθισαν στις καρεκλίτσες τους, στην ολομέλεια. Ο κ. Χαρτάκης
τους ζήτησε να αναφέρουν τις διάφορες ιδιότητες – δυνατότητες που έμαθαν και ανακάλυψαν
για αυτόν. Στο τέλος κάναμε κάτι το οποίο δεν ήταν προσχεδιασμένο, η κ. Μπογιά επέστρεψε
και ζήτησε συγνώμη από τον κ. Χαρτάκη για την άσχημη συμπεριφορά της. Αυτό είχε γίνει με
αφορμή την αντίδραση ενός παιδιού όπου δήλωσε κατά την διάρκεια της δραματοποίησης ότι η
συμπεριφορά της κ. Μπογιάς δεν ήταν σωστή απέναντι στον κ. Χαρτάκη!

25

Γ. Συμπεράσματα – Ανασκόπηση

 Αναστοχασμός: Χρύσω Μιχαήλ (944853)

Η διδασκαλία η οποία εφαρμόσαμε σε μια τάξη νηπιαγωγείου ανήκει στο προκαταρκτικό
στάδιο. Στα παιδιά φαινόταν να τους αρέσει όλη η διαδικασία που ακολουθήσαμε έχοντας
ενεργητική συμμετοχή σε όλη την διάρκεια του μαθήματος. Αρχικά είχαν μείνει άφωνα με την
δραματοποίηση που εφαρμόσαμε και μας παρακολουθούσαν με όλη τους την προσοχή. Αυτό
που πιστεύω πως τους έλκυσε ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον ήταν οι «δοκιμασίες»,
πειραματισμοί που κάναμε με τα χρωματιστά γκοφρέ. Είναι γνωστό πως στα παιδιά αρέσκονται
να ανακαλύπτουν καινούργια πράγματα και να μπαίνουν σε διαδικασίες εξερεύνησης και
πειραματισμού για να φτάσουν σε κάποιο αποτέλεσμα που οι ίδιοι ανακάλυψαν. Με αυτό τον
τρόπο ενεργοποιείτε επίσης η δημιουργική και κριτική τους σκέψη.

Στις δραστηριότητες υπήρχαν εξελίξεις τις οποίες δεν περιμέναμε. Αρχικά είχαμε ξεκινήσει από
πιο απλές δραστηριότητες όπου τα παιδιά κινούσαν σε συνεργασία με το ζευγαράκι τους και με
την συνοδεία της μουσικής το γκοφρέ τους. Μετέπειτα συνδέσαμε και το σώμα στις
δραστηριότητες όπου χρησιμοποίησαν το γκοφρέ για να κρυφτούν και να ντυθούν. Η τελευταία
εξέλιξη την οποία δεν περιμέναμε ήταν το γεγονός ότι τα παιδιά επιθυμούσαν να ντύσουν και
ένα από εμάς. Αποδεχθήκαμε το αίτημα τους και τα παιδιά με ενθουσιασμό και χαρά με έντυσαν
λέγοντας πως με έκαναν νύφη. Με ενθουσίασε επίσης το γεγονός πως ενώ με έντυναν έλεγαν
επίσης και τι ακριβώς μου φορούσαν και χρησιμοποιούσαν τις μεθόδους και πρακτικές που
έκαναν προηγουμένως στις αρχικές δραστηριότητες. Δηλαδή έστριβαν, έσκιζαν το γκοφρέ και
το χρησιμοποιούσαν και με άλλους ποικίλους και καινούργιους τρόπους. Για παράδειγμα όταν
τα παιδιά με έντυναν είχε μερικά τα οποία ένωναν τα χρώματα γκοφρέ για να φτιάξουν αυτό που
επιθυμούσαν. Η διδασκαλία είχε λειτουργήσει με μεγάλη επιτυχία όπου η αλήθεια δεν το
περίμενα να εξελιχθεί έτσι. Δεν χρειάστηκε να αλλάξουμε δραστηριότητες κατά την εφαρμογή
της διδασκαλίας μας. Το μόνο που είχαμε διαφοροποιήσει ήταν ο χώρος όπου
πραγματοποιήσαμε τις δοκιμασίες μας. Στην ενότητα οι δραστηριότητες είχαν σχεδιαστεί για να
γίνουν σε εξωτερικό περιβάλλον όμως λόγω τις πίεσης του χρόνου είχαμε μείνει στην τάξη των
παιδιών. Αν και ο χώρος ήταν αρκετά μικρός και τα παιδιά δεν ήταν πολύ άνετα η διδασκαλία
είχε μια όμορφη ροή.

26

Προσπαθήσαμε να λέμε στα παιδιά κατάλληλες ερωτήσεις ούτως ώστε να ενεργοποιήσουμε την
φαντασία τους, κριτική αλλά και δημιουργική σκέψη τους και το ενδιαφέρον τους για να
χρησιμοποιήσουν το γκοφρέ με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Παράλληλα να ανακαλύψουν
τις ιδιότητες του έτσι ώστε να είναι σε θέση να τις αναφέρουν όταν τους ζητηθεί. Παραδείγματα
ερωτημάτων που γίνονταν στα παιδιά: Τι έχει πάθει το χαρτί τώρα που το έκανα σαν μια μπάλα;
Τι μπορώ να φορέσω στο ζευγάρι μου με το γκοφρέ; Τι άλλο θα μπορούσα να φτιάξω; Πως
αλλιώς μπορώ να το χρησιμοποιήσω; Πώς μπορώ να κρυφτώ, να σκεπαστώ, να ντυθώ με το
γκοφρέ; Κτλ.

Οι απόψεις και ερμηνείες των παιδιών καταγράφτηκαν μέσω φωτογραφιών και βίντεο τα οποία
είχαμε τραβήξει. Εάν επαναλάμβανα την ίδια διδασκαλία αυτό που θα άλλαζα θα ήταν ο τρόπος
συμπεριφοράς μου ως κ. Μπογιά διότι αρχικά χωρίς να το συνειδητοποιήσω είχα στείλει
αρνητικά μηνύματα στα παιδιά. Θα προσπαθούσα να έχω μια πιο σωστή και καλή στάση προς
τον κ. Χαρτάκη αν και στο τέλος είχα διορθώσει το λάθος μου. Ίσως να ήταν πολύ επιθετική η
συμπεριφορά μου και μερικά παιδιά να το είχαν πάρει στα σοβαρά. Εάν όμως το σενάριο
γινόταν σε κουκλοθέατρο με φιγούρες όπως το σχεδιάσαμε στην ενότητα το πιο πιθανό να μην
δημιουργούσαμε κάποια παρανόηση στα παιδιά. Επίσης θα άλλαζα τον χώρο διεξαγωγής των
δραστηριοτήτων όπως ακριβώς είναι και σχεδιασμένες στην ενότητα. Στον εξωτερικό χώρο τα
παιδιά θα ήταν πιο άνετα και θα είχαν περισσότερο ελεύθερο χώρο για να πειραματιστούν.
Τέλος θεωρώ πως καλό ήταν να εντάσσαμε και μια ατομική δραστηριότητα και όχι όλες σε
ζευγάρια. θα μπορούσαμε να ξεκινήσουμε σε ατομικό επίπεδο και στην συνέχεια σε συνεργασία
με ένα συμμαθητή μας για να μπορούν τα παιδιά να πειραματιστούν και λίγο μόνα τους και
στον εαυτό τους.

Η μεγαλύτερη δυσκολία που βίωσα εκτός από τον χώρο που δεν ήταν αρκετός ήταν την στιγμή
που όταν ήμασταν σε ρόλους και οι δύο μας ένα κοριτσάκι μου λέει «Ναι αλλά δεν είναι σωστό
έτσι όπως μιλάς (στον κ. Χαρτάκη) και έτσι όπως συμπεριφέρεσαι». Με είχε αποστομώσει και
κατάλαβα πως έπρεπε να βρω ένα τρόπο να διορθώσω το λανθασμένο μήνυμα που πέρασα. Έτσι
στο τέλος του μαθήματος ενώ δεν ήταν σχεδιασμένο να επιστρέψω στον ρόλο της κ. Μπογιάς,
είχα φορέσει τα υφάσματα και πήρα ξανά τον ρόλο με σκοπό να απολογηθώ για όσα είπα στο κ.
Χαρτάκη και να του ζητήσω συγνώμη. Επίσης αγκάλιασα τον κ. Χαρτάκη και είπα στα παιδιά
πως δεν έπρεπε να μιλήσω έτσι και πως έκανα λάθος λέγοντας του στο τέλος να γίνουμε φίλοι!

27

Με αυτό τον τρόπο όχι μόνο διόρθωσα το λάθος που έγινε στην αρχή αλλά πέρασα και ένα
μήνυμα στα παιδιά πως δεν πρέπει να κοροϊδεύουμε τους άλλους γιατί όλοι μας έχουμε
ξεχωριστές δυνατότητες και είμαστε μοναδικοί, καθώς και το όταν κάνουμε κάτι άσχημο καλό
είναι να ζητάμε συγνώμη.

Ήταν μια εποικοδομητική εμπειρία και ευχάριστη με τα συγκεκριμένα παιδιά τα οποία δεν μας
δυσκόλεψαν καθόλου. Ενώ περίμενα να μας δυσκολέψουν επειδή δεν μας ήξεραν έγινε ακριβώς
το αντίθετο, υπήρχε μεγάλη αλληλεπίδραση. Η μεγάλη φαντασία, δημιουργικότητα και η
επιθυμίες τους με έκαναν να ξαφνιαστώ ακόμη περισσότερο! Το γεγονός ότι έχω κάνει την
σχολική εμπειρία ΙΙΙ, με βοήθησε πάρα πολύ στο πως να ακολουθήσω την συγκεκριμένη
διαδικασία και δεν μου ήταν καθόλου άγνωστη. Τα παιδιά σε αυτή την ηλικία έχουν μεγάλη
φαντασία και περιέργεια και καλό είναι να τα χρησιμοποιούμε ως εργαλεία και να τα βοηθούμε
να πειραματίζονται, να εξερευνούν, να φανταστούν και να ανακαλύψουν!

Αναστοχασμός: Βασιλική Κωνσταντίνου

Στα παιδιά φάνηκε να ενδιαφέρουν ιδιαίτερα οι μουσικοκινητικές δραστηριότητες που έπρεπε να
παίξουν με το γκοφρέ ανάλογα και επίσης η διαδικασία του ότι έπρεπε να φορέσουν το γκοφρέ
και να το αναπαραστήσουν με διαφορετικούς τρόπους. Ενθουσιάστηκαν τόσο πολύ που ήθελαν
να ντύσουν από μόνα τους την ενήλικα. Γενικά τα παιδιά σε αυτή τη ηλικία παρουσιάζουν
ιδιαίτερη κλίση προς τον συμβολισμό των αντικειμένων με εναλλακτικούς τρόπους. Έτσι μέσα
από τις δραστηριότητες αναπτύσσουν παράλληλα την συμβολική τους σκέψη, την αποκλίνουσα
τους σκέψη και κατ’ επέκταση την αφαιρετική τους ικανότητα που εμπίπτει στην νοητική
ανάπτυξη.

Τα παιδιά ήταν ενθουσιασμένα, αφοσιωμένα και συγκεντρωμένα σε αυτό που κάναμε, τους
άρεσε πολύ και για αυτό δεν είχαμε θέματα που να μας αποσυντονίσουν, αλληλεπιδρούσαν
επιτυχώς μεταξύ τους και έλεγαν τις ιδέες τους.

Ήθελα πάρα πολύ να εφαρμόσω ένα σχέδιο μαθήματος από αυτή την ενότητα γιατί θέλω πολύ
να κάνω αυτή την ενότητα στη σχολική ΙΙΙ για αυτό και αποδεχθήκαμε την πρόταση της
νηπιαγωγού, έτσι όταν μας δόθηκε η ευκαιρία χάρηκα πολύ. Έτσι τώρα είμαι προετοιμασμένη
για την πρώτη μου αυτόνομη διδασκαλία σε αυτή την ενότητα στο μέλλον!

28

Στη εφαρμογή αλλάξαμε το γεγονός ότι δεν τους παρουσιάστηκε κουκλοθέατρο αλλά
δραματοποίηση κάτι που εξιτάρει τους μαθητές, πόσες φορές βλέπουν στη ζωή τους έναν
ενήλικα να φοράει από πάνω ως κάτω χαρτί τουαλέτας? Και άλλον ενήλικα φορεμένο με πολλά
χρώματα? Αλλά δυστυχώς δεν είναι εφικτό με μία μόνο νηπιαγωγό να κάνει 3 ρόλους όπως
στην αυθεντική ενότητα.

Χρησιμοποιήσαμε κατάλληλες ερωτήσεις διαδικασίας και αποκλίνουσας σκέψης ωθώντας τα
παιδιά να δώσουν διαφορετικές φορεσιές του γκοφρέ. Πχ. Με πόσους διαφορετικούς τρόπους
μπορούμε να φορέσουμε το χαρτί? Πως αλλιώς μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε? Εκτός
από…. πως αλλιώς μπορεί να φορεθεί?

Τα παιδιά έδωσαν ποικίλες ερμηνείες όπως φούστα, νυφικό, καπέλο, μαντίλι γύρω από το
κεφάλι, παπούτσια, κοτσίδα στα μαλλιά, φουλάρι κ.α.

Οι δραστηριότητες πέτυχαν και ήταν εφικτές για τα παιδιά οπότε δεν θα τις άλλαζα. Αλλά η ιδέα
της εξέλιξης των παιδιών να ντύσουν τον ενήλικα που άρεσε πολύ και για αυτό θα την
προσθέσω στο σχέδιο μαθήματος που θα κάνω στο μέλλον. Επίσης ένα κορίτσι εξέφραζε
έντονα ότι ήταν λάθος η συμπεριφορά της κυρίας μπογιάς και δεν έπρεπε να μιλά έτσι στον
κύριο Χαρτάκη για αυτό εκείνη τη στιγμή αυτοσχεδιασμένα στο τέλος του μαθήματος ζήτησε
συγγνώμη από τον κύριο Χαρτάκη για τα λόγια της και παραδέχτηκε πως είχε λάθος
συνοψίζοντας στα λόγια της το νόημα ότι δεν υπάρχει ένας καλύτερος από τον άλλον όλοι έχουν
τις δικές τους δυνάμεις (σύνδεση με κοινωνικά θέματα). Έτσι στο σχεδιασμό πρέπει να
προσθέσουμε την απολογία της μπογιάς στο κλείσιμο για να μην δημιουργηθούν παρανοήσεις
σε σχέση με τη συμπεριφορά. Μια δυσκολία μας ήταν ο χώρος αφού οι δραστηριότητες
κανονικά ήταν προγραμματισμένες για έξω, αλλά λόγω χρόνου τους αφήσαμε μέσα στη τάξη
με αποτέλεσμα να μην έχουν αρκετό ελεύθερο χώρο για την πραγμάτωση των δραστηριοτήτων,
αυτό βέβαια δεν θα συμβεί στο μέλλον.

Γνωρίζω πως τα παιδιά όντως συμμετείχαν σε διαδικασίες μάθησης, συνδέοντας τη θεωρία με
τη πράξη, αφού στη πράξη τα παιδιά βλέπαμε πως χρησιμοποιούσαν τη δημιουργικότητα τους
για να φορέσουν εναλλακτικά το χαρτί. Όπως επίσης όταν έπρεπε να δουν τις διάφορες
δυνατότητες του χαρτιού έπρεπε να το κάνουν οι ίδιοι μέσα από τις αποστολές και στο τέλος του
μαθήματος. Στο κλείσιμο όταν ο κύριος Χαρτάκης ρώτησε τελικά ποιο ήταν το μυστικό του με

29

τις άλλες δυνάμεις που έχει, τα παιδιά όντως τις ανέφεραν θυμούμενοι τις αποστολές που
πέρασαν. Έτσι έγινε αξιολόγηση αν πέτυχε ο στόχος μας. Συνοπτικά με κατάλληλες
παιδαγωγικές μεθόδους, μέσα από την διαδικασία της παραγωγής και του πειραματισμού, του
παιχνιδιού, της κίνησης, της ενεργητικής μάθησης, της εξερεύνησης, της δημιουργικής
διαδικασίας (μετασχηματισμός) τα παιδιά κατέκτησαν τη γνώση που αναμενόταν, να δουν το
χαρτί με διαφορετικό μάτι και να το δείξουν με τα δημιουργήματα τους.
Δ. Βιβλιογραφία - Πηγές

➢ Σημειώσεις από το μάθημα.
➢ ’The paper bag princess’’ (Robert Munsch)

➢ https://www.youtube.com/watch?v=BWzRpb4kLSY

➢ http://zoneonearts.com.au/isabelle-de-borchgrave-2/

➢ https://www.fastcompany.com/3036457/watch-a-paper-artist-turn-a-script-into-a-
gown-to-promote-hollywood-costumes

➢ http://www.wearedesignbureau.com/projects/linus/

➢ http://www.scmp.com/magazines/48hrs/article/1679616/style-confessions-paper-
costume-designer-linus-hui

➢ https://www.fastcompany.com/3036457/watch-a-paper-artist-turn-a-script-into-a-
gown-to-promote-hollywood-costumes

➢ https://www.youtube.com/results?search_query=%CE%BC%CE%BF%CF%85%
CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%B7+%CE%B1%CF%81%CE%B3%CE%B7
+%CE%BA%CE%B1%CE%B9+%CE%B3%CF%81%CE%B7%CE%B3%CE
%BF%CF%81%CE%B7+%CF%84%CE%B1%CF%87%CF%85%CF%84%C
E%B7%CF%84%CE%B1
30

Ε. Παράρτημα

‘’Princess Elizabeth plans on marrying Prince Ronald, who is practically perfect. However, a
dragon arrives who destroys her castle, kidnaps Ronald, and burns all her clothes, so she must
look for something to wear, and her only option is a paper bag. Elizabeth follows the dragon and
Ronald, and seeking to rescue her fiancé, challenges the dragon to burn forests with fire and to
fly around the world. The dragon completes the tasks but after flying around the world a second
time becomes tired and falls asleep. Elizabeth rescues Ronald, who is ungrateful and tells her to
return when she looks more like a princess. Elizabeth calls Ronald out for his ungratefulness and
goes dancing off into the sunset…’’

31