หลักสูตรสุขศึกษาและพลศึกษา ป.4-6 ครูกอบกฤช หงษ์ยิ้ม

69

ดทาคาอธบิ ายรายวชิ า

นการดาเนินชีวิต คุณลกั ษณะ ( A ) ภาระงาน วธิ สี อน
กระบวนการ ( P ) - เข้าใจและเหน็ คณุ ค่า - ตอบคาถามท่ี - กระบวนการสร้าง
ยความสาคญั ของ ของการมีชวี ิตท่ีเป็น กาหนด ความรคู้ วามเขา้ ใจ
างและรักษา สขุ - ดูภาพแลว้ - การวเิ คราะห์ข้อมูล
ธภาพกบั ผ้อู ื่น - ป้องกันและ วิเคราะห์ และนาเสนอ
หลกี เลยี่ งพฤตกิ รรม พฤตกิ รรม - การประเมนิ ความรู้
เสย่ี งตอ่ สขุ ภาพ การ - แบบทดสอบ ความเข้าใจในเน้ือหา
เกิดโรค และการถกู สาระ
ล่วงละเมดิ ทางเพศ

ดทาคาอธบิ ายรายวชิ า

นการดาเนินชวี ิต ภาระงาน วิธสี อน
คณุ ลกั ษณะ ( A )
- อ่านสถานการณแ์ ล้ว - กระบวนการสร้างความรคู้ วาม
- เขา้ ใจและเหน็ คุณคา่ ของการมีชีวติ ท่ี
เป็นสขุ ตอบคาถาม เข้าใจ
- ปอ้ งกันและหลกี เลย่ี งพฤตกิ รรมเสย่ี ง
ต่อสขุ ภาพ การเกิดโรค และการถกู - วิเคราะห์พฤตกิ รรม - การวิเคราะห์ข้อมูลและนาเสนอ
ล่วงละเมิดทางเพศ
และบอกเหตผุ ล - การประเมินความร้คู วามเขา้ ใจ

- แบบทดสอบ ในเนอ้ื หาสาระ

ตารางการวเิ คราะหเ์ พ่ือจดั

กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา ช้นั ป. ๖ รหสั วิชา พ๑๖๑๐๑

สาระท่ี ๓ การเคลื่อนไหว การออกกาลงั กาย การเล่นเกม กฬี าไทย และกฬี าส

มาตรฐานที่ พ ๓.๑ เขา้ ใจ มีทกั ษะในการเคลือ่ นไหว กิจกรรมทางกาย การเลนเกม และก

ตวั ชี้วัด ความรู้ ( K ) ทักษะ

กระบวนการ ( P )

๑. แสดงทักษะการเคลอ่ื นไหว  การเคลอื่ นไหวรว่ มกับผ้อู น่ื แบบผลดั แสดงทกั ษะการ -

รว่ มกับผ้อู ่ืนในลักษณะแบบ ในลักษณะผสมผสานในการ่วม เคลอ่ื นไหวรว่ มกับ -

ผสมผสานได้ตามลาดบั ท้งั แบบ กิจกรรมทางกาย เช่น กิจกรรมแบบ ผูอ้ ืน่ ในลักษณะ ก

อย่กู ับท่ี เคล่ือนที่ และใช้อปุ กรณ์ ผลดั กายบริหารประกอบเพลง แบบผสมผสาน -

ประกอบ และการเคล่อื นไหว ยดื หยนุ่ ข้ันพ้ืนฐานที่ใชท้ ่าต่อเนื่องและ ห

ประกอบเพลง การตอ่ ตัวทา่ ง่าย ๆ -

ตารางการวิเคราะหเ์ พ่อื จดั

กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา ช้ัน ป.๖ รหสั วิชา พ๑๖๑๐๑

สาระท่ี ๓ การเคล่อื นไหว การออกกาลังกาย การเล่นเกม กฬี าไทย และกีฬาส

มาตรฐานท่ี พ ๓.๑ เข้าใจ มที ักษะในการเคลอ่ื นไหว กิจกรรมทางกาย การเลนเกม และก

ตวั ชว้ี ดั ความรู้ ( K ) ทกั ษะกระบวนการ ( P )

๒. จาแนกหลกั การเคล่ือนไหวใน  การเคล่ือนไหวในเรือ่ ง จาแนกหลกั การเคลอื่ นไหวในเรอ่ื งก

เรอ่ื งการรับแรง การใชแ้ รง และ การรบั แรง การใชแ้ รง รับแรง การใชแ้ รง และความสมด

ความสมดุลในการเคลื่อนไหว และความสมดลุ กับการ ในการเคลอื่ นไหวร่างกายในการเล่น

รา่ งกายในการเล่นเกม เลน่ กฬี า พัฒนาทกั ษะการ เกม เล่นกฬี า และนาผลมาปรับป

และนาผลมาปรบั ปรงุ เพ่ิมพนู วิธี เคลอ่ื นไหวในการเล่นเกม เพม่ิ พนู วธิ ปี ฏบิ ตั ิของตนและผู้อ่ืน

ปฏบิ ตั ขิ องตนและผอู้ น่ื และกฬี า

70

ดทาคาอธบิ ายรายวิชา

สากล ภาระงาน วิธีสอน
กฬี า

คณุ ลกั ษณะ ( A )

ควบคุมตนเองในการเคล่อื นไหวแบบผสมผสาน - ปฏบิ ัตกิ จิ กรรมยืดหยนุ่ ขน้ั - การลงมอื ปฏิบัติ
ร้หู ลกั การเคลอ่ื นไหวและสามารถเข้ารว่ มกิจกรรมทาง พนื้ ฐาน ด้วยตนเอง
กาย เกม ได้อยา่ งปลอดภยั และสนกุ สนาน - เลือกเพลงแลว้ แสดงทา่ ทาง - การประเมิน
มีน้าใจนักกฬี า โดยปฏิบตั ิตาม กฎ กตกิ า สทิ ธแิ ละ ประกอบเพลง ความรู้ความเข้าใจ
หนา้ ทีข่ องตนเองจนงานสาเร็จลลุ ่วง - เลือกเลน่ กิจกรรมแบบผลดั ในเนื้อหาสาระ
วางแผนและปฏบิ ตั กิ ิจกรรมทางกาย - แบบทดสอบ

ดทาคาอธบิ ายรายวชิ า

สากล ภาระงาน วิธีสอน
กฬี า - เขียนแผนผงั - การสร้างแผนท่คี วามคิด
ความคดิ แสดงวธิ ี และนาเสนอขอ้ มลู
คณุ ลกั ษณะ ( A ) ปฏิบัติกิจกรรม - การลงมือปฏิบตั ิดว้ ย
การ - ควบคมุ ตนเองในการเคลอื่ นไหวแบบผสมผสาน ยืดหยนุ่ ฯ ให้ ตนเอง
ดลุ - ร้หู ลักการเคลอื่ นไหวและสามารถเข้ารว่ มกจิ กรรม ไดผ้ ลดี - การประเมินความรคู้ วาม
น ทางกาย เกม ไดอ้ ย่างปลอดภัยและสนุกสนาน - แบบทดสอบ เข้าใจในเนอ้ื หาสาระ
ปรงุ - มีนา้ ใจนกั กฬี า โดยปฏิบัติตาม กฎ กตกิ า สิทธิ

และหนา้ ท่ีของตนเองจนงานสาเรจ็ ลุลว่ ง
- วางแผนและปฏบิ ัติกจิ กรรมทางกาย

ตารางการวิเคราะหเ์ พ่ือจดั

กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สขุ ศึกษาและพลศึกษา ชนั้ ป.๖ รหัสวิชา พ๑๖๑๐๑

สาระที่ ๓ การเคลื่อนไหว การออกกาลงั กาย การเล่นเกม กีฬาไทย และกฬี าส

มาตรฐานท่ี พ ๓.๑ เขา้ ใจ มที ักษะในการเคลือ่ นไหว กิจกรรมทางกาย การเลนเกม และก

ตวั ชี้วัด ความรู้ ( K ) ทักษะกระบวนการ ( P

๓. เล่นกฬี าไทย กฬี าสากล  การเล่นกฬี าไทยกีฬาสากล เล่นกีฬาไทย กีฬาสากล

ประเภทบคุ คลและประเภททมี ได้ ประเภทบุคคลและประเภททีม ประเภทบคุ คลและ

อยา่ งละ ๑ ชนิด เชน่ กรฑี าประเภทล่แู ละลาน เป ประเภททมี

ตอง วา่ ยน้า เทเบิลเทนนิส

วอลเลยบ์ อล ฟตุ บอล

ตะกรอ้ วง

ตารางการวิเคราะหเ์ พื่อจดั

กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ช้นั ป.๖ รหสั วิชา พ๑๖๑๐๑

สาระท่ี ๓ การเคลื่อนไหว การออกกาลงั กาย การเลน่ เกม กฬี าไทย และกฬี าส

มาตรฐานท่ี พ ๓.๑ เข้าใจ มีทักษะในการเคลื่อนไหว กจิ กรรมทางกาย การเลนเกม และก

ตัวชว้ี ัด ความรู้ ( K ) ทกั ษะกระบวนการ ( P )

๔. ใชท้ ักษะกลไก เพอื่ ปรับปรุง  การใช้ข้อมูลดา้ นทักษะ ใชท้ ักษะกลไก เพื่อปรับปรงุ - ค

เพ่มิ พูนความสามารถของตนและ กลไกเพอ่ื ปรับปรงุ และ เพ่ิมพนู ความสามารถของตน - ร

ผู้อื่นในการเล่นกฬี า เพมิ่ พูนเพิม่ พนู และผู้อ่ืนในการเล่นกฬี า กจิ

ความสามารถในการปฏบิ ัติ สน

กิจกรรมทางกายและเลน่ -ม

กฬี า สทิ

-ว

71

ดทาคาอธิบายรายวิชา

สากล ภาระงาน วิธสี อน
กีฬา - แข่งขันกระโดไกล - การลงมือปฏบิ ัติ
) คณุ ลกั ษณะ ( A ) - แขง่ ขัน ด้วยตนเอง
- การประเมิน
- ควบคมุ ตนเองในการเคลอ่ื นไหวแบบผสมผสาน วอลเลยบ์ อล ความรูค้ วามเข้าใจ
- รหู้ ลกั การเคลื่อนไหวและสามารถเขา้ ร่วมกิจกรรม - แขง่ ขันตะกร้อวง ในเน้อื หาสาระ
ทางกาย เกม ไดอ้ ยา่ งปลอดภัยและสนกุ สนาน
- มีน้าใจนกั กีฬา โดยปฏบิ ตั ิตาม กฎ กติกา สทิ ธิ ใหญ่
และหน้าที่ของตนเองจนงานสาเรจ็ ลุลว่ ง - แบบทดสอบ
- วางแผนและปฏบิ ัตกิ ิจกรรมทางกาย

ดทาคาอธิบายรายวชิ า

สากล ภาระงาน วธิ สี อน
กฬี า - ตอบคาถาม - กระบวนการสรา้ ง
เก่ยี วกบั การ ความคดิ รวบยอด
คุณลักษณะ ( A ) แข่งขัน - การประเมนิ ความรู้
ควบคมุ ตนเองในการเคลอื่ นไหวแบบผสมผสาน วอลเลย์บอล ความเขา้ ใจในเน้ือหา
รหู้ ลักการเคล่ือนไหวและสามารถเข้ารว่ ม - แบบทดสอบ สาระ
จกรรมทางกาย เกม ไดอ้ ย่างปลอดภัยและ
นกุ สนาน
มนี ้าใจนักกฬี า โดยปฏิบตั ิตาม กฎ กตกิ า
ทธิและหนา้ ท่ีของตนเองจนงานสาเรจ็ ลุลว่ ง
วางแผนและปฏบิ ัติกจิ กรรมทางกาย

ตารางการวเิ คราะหเ์ พื่อจดั

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ชน้ั ป.๖ รหสั วชิ า พ๑๖๑๐๑

สาระที่ ๓ การเคลื่อนไหว การออกกาลังกาย การเล่นเกม กฬี าไทย และกฬี าส

มาตรฐานท่ี พ ๓.๑ เขา้ ใจ มที กั ษะในการเคลอ่ื นไหว กิจกรรมทางกาย การเลนเกม และก

ตัวชวี้ ดั ความรู้ ( K ) ทักษะกระบวนการ ( P )

๕. ร่วมกิจกรรมนนั ทนาการ  การนาความรูแ้ ละ ร่วมกิจกรรมนันทนาการ แล้ว - ค

อยา่ งนอ้ ย ๑ กจิ กรรม แลว้ นา หลักการของกิจกรรม นาความร้แู ละหลักการทีไ่ ดไ้ ป ผส

ความรู้และหลกั การทไ่ี ดไ้ ปใช้เป็น นนั ทนาการไปใชเ้ ปน็ ฐาน ใช้เปน็ ฐานการศกึ ษาหา - ร

ฐานการศึกษาหาความรู้เร่อื งอ่นื ๆ การศกึ ษาหาความรู้ ความรเู้ รื่องอืน่ ๆ กจิ

สน

-ม

สิท

-ว

ตารางการวเิ คราะหเ์ พ่อื จดั

กลุม่ สาระการเรยี นรู้ สขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา ช้นั ป.๖ รหสั วิชา พ๑๖๑๐๑

สาระที่ ๓ การเคลือ่ นไหว การออกกาลังกาย การเล่นเกม กฬี าไทย และกฬี าส

มาตรฐานท่ี พ ๓.๒ รกั การออกกาลงั กาย การเลน่ เกม และการเล่นกฬี า ปฏิบัติเป็นประจา

มีจติ วญิ ญาณ ในการแข่งขันและชน่ื ชมในสุนทรียภาพของการกีฬา

ตัวชีว้ ัด ความรู้ ( K ) ทักษะกระบวนการ ( P )

๑. อธิบายประโยชนแ์ ละหลกั การ  ประโยชนแ์ ละหลกั การ อธิบายประโยชน์และ -

ออกกาลังกายเพอ่ื สุขภาพ ออกกาลงั กายเพอื่ สขุ ภาพ หลกั การออกกาลังกายเพือ่ สา

สมรรถภาพทางกายและการสรา้ ง สมรรถภาพทางกายและ สุขภาพ สมรรถภาพทางกาย -

เสริมบุคลกิ ภาพ การสรา้ งเสริมบคุ ลิกภาพ และการสรา้ งเสริมบคุ ลกิ ภาพ กต

สา

72

ดทาคาอธบิ ายรายวชิ า

สากล ภาระงาน วิธสี อน
กีฬา
- ปฏบิ ตั ิกจิ กรรม - การลงมอื ปฏิบตั ิด้วย
คณุ ลักษณะ ( A )
ควบคุมตนเองในการเคล่ือนไหวแบบ นนั ทนาการแลว้ บันทกึ ตนเอง
สมผสาน
รู้หลกั การเคลอ่ื นไหวและสามารถเขา้ ร่วม ผล - การประเมินความรู้
จกรรมทางกาย เกม ไดอ้ ย่างปลอดภัยและ
นกุ สนาน - แบบทดสอบ ความเข้าใจในเนื้อหา
มีน้าใจนักกฬี า โดยปฏบิ ตั ิตาม กฎ กติกา
ทธิและหน้าทขี่ องตนเองจนงานสาเร็จลลุ ว่ ง สาระ
วางแผนและปฏิบตั ิกิจกรรมทางกาย

ดทาคาอธิบายรายวชิ า

สากล
าอยา่ งสม่าเสมอ มีวินัย เคารพสิทธิ กฎ กตกิ า มีน้าใจนักกีฬา

คุณลกั ษณะ ( A ) ภาระงาน วธิ ีสอน
สามารถเลือกเขา้ ร่วมกีฬาไทย กฬี า - บอกประโยชน์ของ - กระบวนการสร้าง
ากลไดอ้ ย่างปลอดภัยและสนกุ สนาน กิจกรรมออกกาลงั กาย ความคดิ รวบยอด
มนี า้ ใจนกั กีฬา โดยปฏบิ ตั ิตาม กฎ ท่วี ัยของนกั เรยี นควร - การประเมินความรู้
ติกา สิทธิและหน้าทขี่ องตนเองจนงาน ปฏิบตั ิ ความเข้าใจในเนื้อหา
าเรจ็ ลลุ ว่ ง - แบบทดสอบ สาระ

ตารางการวิเคราะหเ์ พ่ือจดั

กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ช้นั ป. ๖ รหสั วชิ า พ๑๖๑๐๑

สาระท่ี ๓ การเคลื่อนไหว การออกกาลังกาย การเล่นเกม กฬี าไทย และกีฬาส

มาตรฐานที่ พ ๓.๒ รักการออกกาลังกาย การเล่นเกม และการเลน่ กีฬา ปฏบิ ัตเิ ปน็ ประจา

มจี ิตวญิ ญาณ ในการแข่งขันและชืน่ ชมในสุนทรียภาพของการกฬี า

ตวั ชว้ี ัด ความรู้ ( K ) ทกั ษะกระบวนการ ( P )

๒. เลน่ เกมที่ใชท้ กั ษะการ  การเลน่ เกมทีใ่ ชท้ ักษะการ เล่นเกมที่ใช้ทักษะการ -

วางแผนและสามารถเพมิ่ พูน วางแผน วางแผนและสามารถ สา

ทกั ษะการออกกาลงั กายและ  การเพ่ิมพูนทักษะการออก เพ่ิมพนู ทกั ษะการออก -
เคล่ือนไหวอยา่ งเปน็ ระบบ กาลังกายและการเคลอื่ นไหว กาลงั กายและเคลือ่ นไหว กต

อย่างเปน็ ระบบ อย่างเปน็ ระบบ งา

ตารางการวิเคราะหเ์ พือ่ จดั

กล่มุ สาระการเรียนรู้ สขุ ศึกษาและพลศึกษา ช้ัน ป. ๖ รหสั วชิ า พ๑๖๑๐๑

สาระท่ี ๓ การเคลือ่ นไหว การออกกาลงั กาย การเล่นเกม กฬี าไทย และกฬี าส

มาตรฐานท่ี พ ๓.๒ รกั การออกกาลังกาย การเลน่ เกม และการเลน่ กฬี า ปฏิบัตเิ ป็นประจา

มีจติ วญิ ญาณ ในการแข่งขันและช่นื ชมในสนุ ทรียภาพของการกฬี า

ตวั ชวี้ ัด ความรู้ ( K ) ทกั ษะกระบวนการ ( P )

๓. เลน่ กฬี าท่ีตนเองชืน่ ชอบและ  การเล่นกฬี าประเภทบคุ คล เลน่ กีฬาทต่ี นเองช่ืนชอบ -

สามารถประเมินทกั ษะการเลน่ และประเภททมี ท่ีชนื่ ชอบ และสามารถประเมนิ ส

ของตนเปน็ ประจา  การประเมินทกั ษะการเล่น ทักษะการเลน่ ของตน -

กีฬาของตน ก

ส

73

ดทาคาอธบิ ายรายวิชา

สากล
าอยา่ งสม่าเสมอ มีวินยั เคารพสทิ ธิ กฎ กติกา มีน้าใจนักกฬี า

คุณลักษณะ ( A ) ภาระงาน วธิ สี อน
สามารถเลือกเข้าร่วมกีฬาไทย กฬี า - เลน่ เกมนาไปสกู่ ีฬา - การลงมอื ปฏบิ ตั ดิ ว้ ย
ากลไดอ้ ย่างปลอดภยั และสนกุ สนาน แลว้ บันทกึ ผล ตนเอง
มีน้าใจนักกฬี า โดยปฏบิ ัติตาม กฎ - แบบทดสอบ - การประเมินความรู้
ตกิ า สทิ ธิและหนา้ ทข่ี องตนเองจน ความเขา้ ใจในเน้ือหา
านสาเร็จลลุ ่วง สาระ

ดทาคาอธิบายรายวชิ า

สากล
าอย่างสมา่ เสมอ มวี นิ ยั เคารพสทิ ธิ กฎ กติกา มีนา้ ใจนกั กีฬา

คณุ ลักษณะ ( A ) ภาระงาน วธิ สี อน
- กระบวนการสรา้ ง
สามารถเลือกเข้ารว่ มกฬี าไทย กฬี า - ตอบคาถามเกี่ยวกับ ความคิดรวบยอด
- การประเมนิ ความรู้
สากลได้อย่างปลอดภัยและสนุกสนาน การแขง่ ขัน ความเขา้ ใจในเนื้อหา
สาระ
มีน้าใจนักกฬี า โดยปฏบิ ตั ิตาม กฎ วอลเลยบ์ อล

กติกา สิทธิและหน้าที่ของตนเองจนงาน - แบบทดสอบ

สาเรจ็ ลุลว่ ง

ตารางการวเิ คราะหเ์ พอ่ื จัด

กล่มุ สาระการเรียนรู้ สุขศกึ ษาและพลศกึ ษา ช้นั ป. ๖ รหสั วิชา พ๑๖๑๐๑

สาระที่ ๓ การเคลื่อนไหว การออกกาลงั กาย การเลน่ เกม กีฬาไทย และกฬี าส

มาตรฐานที่ พ ๓.๒ รักการออกกาลงั กาย การเลน่ เกม และการเล่นกีฬา ปฏบิ ัตเิ ป็นประจา

มีจิตวญิ ญาณ ในการแขง่ ขันและชืน่ ชมในสนุ ทรยี ภาพของการกีฬา

ตัวช้ีวัด ความรู้ ( K ) ทักษะกระบวนการ ( P )

๔. ปฏิบัติตามกฎ กติกา ตาม  กฎ กตกิ า ในการเล่น ปฏิบัตติ ามกฎ กติกา ตาม -

ชนิดกีฬาท่ีเล่น โดยคานึงถงึ กฬี าไทย กฬี าสากลตาม ชนดิ กฬี าทเี่ ลน่ โดยคานึงถึง กฬี

ความปลอดภัยของตนเองและ ชนิดกฬี าทีเ่ ลน่ ความปลอดภัย สน

ผู้อ่ืน -

กฎ

ตน

ตารางการวเิ คราะหเ์ พ่ือจดั

กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศกึ ษาและพลศึกษา ช้ัน ป. ๖ รหสั วชิ า พ๑๖๑๐๑

สาระที่ ๓ การเคลื่อนไหว การออกกาลงั กาย การเล่นเกม กีฬาไทย และกีฬาส

มาตรฐานท่ี พ ๓.๒ รักการออกกาลังกาย การเล่นเกม และการเล่นกฬี า ปฏบิ ตั เิ ป็นประจา

มจี ติ วญิ ญาณ ในการแขง่ ขันและชน่ื ชมในสนุ ทรียภาพของการกฬี า

ตวั ชว้ี ดั ความรู้ ( K ) ทักษะกระบวนการ ( P )

๕. จาแนกกลวิธกี ารรุก การ  กลวธิ กี ารรุก การ จาแนกกลวธิ ีการรุก การ -

ปอ้ งกนั และนาไปใชใ้ นการเล่น ปอ้ งกนั ในการเล่นกฬี า ป้องกนั และนาไปใช้ในการ สา

กีฬา เล่นกฬี า -

กต

งา

74

ดทาคาอธิบายรายวชิ า

สากล
าอย่างสม่าเสมอ มวี นิ ยั เคารพสทิ ธิ กฎ กติกา มนี ้าใจนกั กฬี า

คุณลักษณะ ( A ) ภาระงาน วธิ ีสอน
สามารถเลอื กเข้าร่วมกีฬาไทย - ตอบคาถามเกี่ยวกับการ - กระบวนการสรา้ ง
ฬาสากลไดอ้ ย่างปลอดภยั และ แขง่ ขันวอลเลยบ์ อล ความคิดรวบยอด
นุกสนาน - แบบทดสอบ - การประเมนิ ความรู้
มีน้าใจนกั กีฬา โดยปฏิบตั ิตาม ความเข้าใจในเนื้อหา
ฎ กตกิ า สิทธแิ ละหนา้ ทีข่ อง สาระ
นเองจนงานสาเร็จลุล่วง

ดทาคาอธบิ ายรายวชิ า

สากล
าอย่างสม่าเสมอ มีวินยั เคารพสิทธิ กฎ กตกิ า มีน้าใจนกั กฬี า

คณุ ลกั ษณะ ( A ) ภาระงาน วิธีสอน
สามารถเลือกเข้ารว่ มกฬี าไทย กีฬา - ตอบคาถามเกี่ยวกับ - กระบวนการสรา้ ง
ากลไดอ้ ยา่ งปลอดภัยและสนกุ สนาน การแข่งขันวอลเลยบ์ อล ความคดิ รวบยอด
มนี ้าใจนกั กีฬา โดยปฏบิ ตั ิตาม กฎ - แบบทดสอบ - การประเมินความรู้
ติกา สทิ ธิและหนา้ ท่ีของตนเองจน ความเข้าใจในเนื้อหา
านสาเรจ็ ลุล่วง สาระ

ตารางการวเิ คราะหเ์ พอ่ื จัด

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สุขศกึ ษาและพลศึกษา ช้ัน ป. ๖ รหสั วิชา พ๑๖๑๐๑

สาระท่ี ๓ การเคล่ือนไหว การออกกาลงั กาย การเลน่ เกม กีฬาไทย และกฬี าส

มาตรฐานท่ี พ ๓.๒ รกั การออกกาลงั กาย การเลน่ เกม และการเล่นกฬี า ปฏิบัตเิ ป็นประจา

มจี ติ วญิ ญาณ ในการแขง่ ขันและช่นื ชมในสนุ ทรียภาพของการกฬี า

ตวั ชวี้ ัด ความรู้ ( K ) ทักษะกระบวนการ ( P )

๖. เลน่ เกมและกฬี าดว้ ยความ  การสรา้ งความสามัคคี เลน่ เกมและกีฬาด้วยความ -

สามคั คแี ละน้าใจนกั กีฬา และความมนี า้ ใจนกั กีฬาใน สามัคคแี ละน้าใจนกั กีฬา กฬี

การเล่นเกมและกีฬา สน

-

กฎ

ตน

ตารางการวเิ คราะหเ์ พื่อจัด

กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศกึ ษา ช้นั ป.๖ รหสั วิชา พ๑๖๑๐๑

สาระท่ี ๔ การสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพ สมรรถภาพและการปอ้ งกันโรค

มาตรฐานที่ พ ๔.๑ เห็นคุณค่าและมีทกั ษะในการสร้างเสรมิ สขุ ภาพ การดารงสขุ ภาพ การ

ตวั ชี้วดั ความรู้ ( K ) ทกั ษะกระบวนการ ( P )

๑. แสดงพฤตกิ รรมในการ  ความสาคญั ของส่งิ แวดล้อม แสดงพฤติกรรมในการ

ป้องกันและแก้ไขปัญหา ที่มีผลต่อสขุ ภาพ ปอ้ งกันและแกไ้ ขปัญหา

สิง่ แวดลอ้ มท่ีมผี ลต่อสขุ ภาพ  ปัญหาของสง่ิ แวดล้อม สิ่งแวดล้อม

ท่มี ผี ลตอ่ สขุ ภาพ

 การป้องกันและแก้ไขปัญหา

สง่ิ แวดลอ้ มทีม่ ีต่อสุขภาพ

75

ดทาคาอธบิ ายรายวิชา

สากล
าอย่างสม่าเสมอ มีวินยั เคารพสทิ ธิ กฎ กตกิ า มนี ้าใจนกั กีฬา

คณุ ลักษณะ ( A ) ภาระงาน วิธีสอน
สามารถเลอื กเข้าร่วมกีฬาไทย - เลน่ เกมนาไปสกู่ ฬี า แลว้ - การลงมอื ปฏบิ ตั ิดว้ ย
ฬาสากลได้อย่างปลอดภัยและ บนั ทกึ ผล ตนเอง
นกุ สนาน - แบบทดสอบ - การประเมนิ ความรู้
มีนา้ ใจนกั กีฬา โดยปฏิบัติตาม ความเขา้ ใจในเน้ือหา
ฎ กตกิ า สิทธิและหนา้ ทีข่ อง สาระ
นเองจนงานสาเร็จลุลว่ ง

ดทาคาอธิบายรายวชิ า

รป้องกนั โรค และการสรา้ งเสริมสมรรถภาพเพือ่ สขุ ภาพ

คุณลักษณะ ( A ) ภาระงาน วธิ ีสอน
- กระบวนการเรียนร้แู บบ
- ปอ้ งกันและหลกี เล่ยี ง - คิดโครงการดูแลสง่ิ แวดลอ้ ม โครงงาน
- การประเมนิ ความรูค้ วาม
ปัจจัยเส่ียง พฤติกรรม ในชมุ ชนแล้วนาไปปฏิบัตจิ รงิ เข้าใจในเน้อื หาสาระ

เส่ียงตอ่ สขุ ภาพและการ - แบบทดสอบ

เกดิ โรค

- จัดการกบั ปญั หาสขุ ภาพ

ไดอ้ ยา่ งเหมาะสม

ตารางการวเิ คราะห์เพ่ือจัด

กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สขุ ศึกษาและพลศึกษา ช้นั ป. ๖ รหสั วชิ า พ๑๖๑๐๑

สาระท่ี ๔ การสรา้ งเสริมสขุ ภาพ สมรรถภาพและการป้องกนั โรค

มาตรฐานที่ พ ๔.๑ เห็นคุณค่าและมีทักษะในการสร้างเสรมิ สุขภาพ การดารงสขุ ภ

ตวั ชว้ี ดั ความรู้ ( K ) ทกั ษะกระบวนการ ( P )

๒. วิเคราะหผ์ ลกระทบที่เกดิ จาก  โรคติดตอ่ สาคัญท่ี วิเคราะหผ์ ลกระทบที่เกดิ

การระบาดของโรคและเสนอแนว ระบาดในปัจจุบนั จากการระบาดของโรค

ทางการปอ้ งกันโรคติดต่อสาคญั ท่ี  ผลกระทบทเี่ กิดจาก และเสนอแนวทางการ

พบในประเทศไทย การระบาดของโรค ปอ้ งกันโรคติดต่อ

 การป้องกนั การ

ระบาดของโรค

ตารางการวเิ คราะหเ์ พือ่ จัด

กล่มุ สาระการเรยี นรู้ สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ชัน้ ป. ๖ รหัสวชิ า พ๑๖๑๐๑

สาระที่ ๔ การสรา้ งเสรมิ สุขภาพ สมรรถภาพและการป้องกันโรค

มาตรฐานท่ี พ ๔.๑ เห็นคณุ คา่ และมีทกั ษะในการสร้างเสริมสขุ ภาพ การดารงสุขภาพ การ

ตัวชว้ี ัด ความรู้ ( K ) ทักษะกระบวนการ ( P )

๓. แสดงพฤตกิ รรมทบ่ี ง่ บอกถึงความ  พฤตกิ รรมที่แสดงออก แสดงพฤตกิ รรมทบ่ี ่งบอกถงึ

รบั ผิดชอบตอ่ สุขภาพของส่วนรวม ถึงความรับผดิ ชอบตอ่ ความรบั ผดิ ชอบตอ่ สุขภาพ

สุขภาพของส่วนรวม ของสว่ นรวม

76

ดทาคาอธบิ ายรายวิชา

ค

ภาพ การปอ้ งกนั โรค และการสร้างเสริมสมรรถภาพเพือ่ สุขภาพ

คณุ ลักษณะ ( A ) ภาระงาน วิธสี อน

- ป้องกันและหลีกเลี่ยง - อา่ นกรณศี กึ ษาแล้ว - การสะทอ้ น

ปจั จัยเสย่ี ง พฤติกรรม วิเคราะหผ์ ลกระทบ และ ความคดิ

เส่ยี งตอ่ สขุ ภาพและการ วธิ ีป้องกนั โรค - การประเมินความรู้

เกดิ โรค - แบบทดสอบ ความเข้าใจในเน้อื หา

- จัดการกับปัญหา สาระ

สุขภาพได้อย่างเหมาะสม

ดทาคาอธิบายรายวิชา

รปอ้ งกนั โรค และการสรา้ งเสริมสมรรถภาพเพอ่ื สขุ ภาพ

คุณลกั ษณะ ( A ) ภาระงาน วธิ ีสอน
- กระบวนการสรา้ งความคิด
- ป้องกันและหลีกเลีย่ งปจั จัยเสี่ยง พฤติกรรม - อ่านเรือ่ งแลว้ รวบยอด
- การประเมินความรคู้ วาม
เสย่ี งตอ่ สขุ ภาพและการเกิดโรค ตอบคาถาม เข้าใจในเนอื้ หาสาระ

- จดั การกบั ปญั หาสุขภาพไดอ้ ยา่ งเหมาะสม - แบบทดสอบ

ตารางการวเิ คราะหเ์ พือ่ จัด

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ชัน้ ป.๖ รหสั วิชา พ๑๖๑๐๑

สาระท่ี ๔ การสรา้ งเสริมสุขภาพ สมรรถภาพและการปอ้ งกันโรค

มาตรฐานท่ี พ ๔.๑ เห็นคุณค่าและมีทกั ษะในการสร้างเสริมสขุ ภาพ การดารงสุขภาพ การ

ตวั ช้ีวัด ความรู้ ( K ) ทักษะกระบวนการ ( P )

๔. สร้างเสริมและปรบั ปรุงสมรรถภาพ  วิธที ดสอบสมรรถภาพ สร้างเสรมิ และปรับปรงุ

ทางกายเพื่อสุขภาพอย่างตอ่ เนื่อง ทางกาย สมรรถภาพทางกายเพือ่

 การสรา้ งเสริมและ สขุ ภาพ

ปรับปรงุ สมรรถภาพทาง

กายตามผลการทดสอบ

สมรรถภาพทางกาย

ตารางการวเิ คราะหเ์ พอื่ จดั

กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สุขศึกษาและพลศกึ ษา ช้นั ป.๖ รหัสวชิ า พ๑๖๑๐๑

สาระที่ ๕ ความปลอดภยั ในชวี ติ

มาตรฐานท่ี พ ๕.๑ ปอ้ งกนั และหลีกเลยี่ งปจั จัยเส่ียง พฤติกรรมเสีย่ งต่อสขุ ภาพ อบุ ตั เิ หตุ

ตวั ชว้ี ดั ความรู้ ( K ) ทกั ษะกระบวนการ ( P )

๑. วิเคราะห์ผลกระทบจากความ  ภยั ธรรมชาติ วิเคราะห์ผลกระทบจากความ

รนุ แรงของภยั ธรรมชาติทม่ี ตี ่อรา่ งกาย - ลักษณะของภยั รุนแรงของภัยธรรมชาติ

จิตใจ และสงั คม ธรรมชาติ

- ผลกระทบจากความ

รุนแรงของภัยธรรมชาติท่มี ี

ต่อรา่ งกาย จิตใจ และ

สังคม

77

ดทาคาอธิบายรายวิชา

รป้องกันโรค และการสรา้ งเสรมิ สมรรถภาพเพอื่ สุขภาพ

คณุ ลักษณะ ( A ) ภาระงาน วิธีสอน
- การเรียนรู้เนน้ ความ
- วางแผนและปฏิบัตกิ จิ กรรม - สารวจขอ้ มลู การปรับปรงุ ร่วมมือ
- การประเมินความรู้
สร้างเสริมสมรรถภาพทาง และสร้างเสริมสมรรถภาพ ความเขา้ ใจในเน้ือหา
สาระ
กายเพื่อสขุ ภาพไดต้ ามความ - แบบทดสอบ

เหมาะสมและความต้องการ

เป็นประจา

ดทาคาอธบิ ายรายวิชา

การใชย้ า สารเสพติด และความรนุ แรง

คุณลักษณะ ( A ) ภาระงาน วธิ สี อน
- การคิดวเิ คราะห์ข้อมูล
- ปอ้ งกันและหลีกเลีย่ ง -อ่านขา่ วแล้วตอบคาถาม และนาเสนอ
- การประเมินความรู้
พฤตกิ รรมเสย่ี งต่อการเกิด - โครงการอาสาสมคั รปอ้ งกัน ความเข้าใจในเน้ือหา
สาระ
อบุ ตั เิ หตุ ภยั ในชุมชน

- ปอ้ งกนั และหลกี เลยี่ ง - แบบทดสอบ

พฤตกิ รรมเสยี่ งตอ่ การติดสาร

เสพติด

ตารางการวิเคราะหเ์ พอื่ จัด

กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา ชนั้ ป.๖ รหสั วิชา พ๑๖๑๐๑

สาระที่ ๕ ความปลอดภัยในชีวติ

มาตรฐานท่ี พ ๕.๑ ป้องกนั และหลีกเลี่ยงปจั จัยเส่ียง พฤติกรรมเสี่ยงต่อสขุ ภาพ อบุ ตั ิเหตุ

ตัวช้วี ดั ความรู้ ( K ) ทกั ษะกระบวนการ ( P )

๒. ระบวุ ธิ ีปฏบิ ตั ิตน เพ่อื ความ  การปฏิบัตติ นเพอ่ื ความ ระบวุ ิธปี ฏิบัตติ นเพือ่ ความ

ปลอดภยั จากธรรมชาติ ปลอดภยั จากธรรมชาติ ปลอดภัยจากภยั ธรรมชาติ

ตารางการวเิ คราะหเ์ พ่อื จดั

กลุ่มสาระการเรียนรู้ สขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา ชน้ั ป.๖ รหัสวิชา พ๑๖๑๐๑

สาระที่ ๕ ความปลอดภยั ในชวี ิต

มาตรฐานท่ี พ ๕.๑ ปอ้ งกนั และหลีกเลี่ยงปจั จัยเส่ียง พฤตกิ รรมเสี่ยงต่อสุขภาพ อบุ ัตเิ หตุ

ตวั ชว้ี ดั ความรู้ ( K ) ทกั ษะกระบวนการ ( P )

๓. วิเคราะหส์ าเหตขุ องการตดิ สาร  สาเหตุของการตดิ สาร วิเคราะห์สาเหตขุ องการตดิ สา

เสพติด และชกั ชวนใหผ้ ู้อนื่ หลกี เลี่ยง เสพตดิ เสพติดและชกั ชวนใหผ้ ู้อื่น

สารเสพติด  ทักษะการสอ่ื สารให้ หลีกเลยี่ งสารเสพตดิ

ผ้อู นื่ หลีกเลีย่ งสารเสพติด

78

ดทาคาอธบิ ายรายวชิ า

การใช้ยา สารเสพติด และความรนุ แรง

คุณลกั ษณะ ( A ) ภาระงาน วิธีสอน
- การระดมสมอง
- ปอ้ งกนั และหลีกเล่ยี ง - อา่ นสถานการณแ์ ละบอก - การประเมินความรู้
ความเขา้ ใจในเนื้อหา
พฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิด วิธีปฏบิ ัติตน สาระ

อุบตั ิเหตุ - แบบทดสอบ

- ปอ้ งกันและหลีกเลย่ี ง

พฤตกิ รรมเสย่ี งตอ่ การตดิ

สารเสพติด

ดทาคาอธบิ ายรายวชิ า

การใช้ยา สารเสพติด และความรนุ แรง

คุณลกั ษณะ ( A ) ภาระงาน วธิ สี อน
- กระบวนคิดแบบ
าร - ป้องกันและหลีกเลี่ยง - คดิ สถานการณเ์ สีย่ งตอ่ สาร แก้ปญั หา
- การประเมนิ ความรู้
พฤติกรรมเสย่ี งต่อการเกดิ เสพตดิ และวิธีหลีกเลี่ยง ความเข้าใจในเนื้อหา
สาระ
อบุ ตั เิ หตุ - แบบทดสอบ

- ป้องกนั และหลกี เลี่ยง

พฤติกรรมเส่ียงต่อการตดิ

สารเสพตดิ

79

คาอธิบายรายวิชา รายวชิ าสุขศึกษาและพลศกึ ษา
กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ช้ันประถมศกึ ษาปีที่ ๖
รหสั วิชา พ ๑๖๑๐๑ จานวน ๑ หน่วยกิต
เวลา ๔๐ ช่ัวโมง / สัปดาห์ / ปี

ศึกษา อธิบาย ความสาคัญและวิธีดูแลรักษาระบบอวัยวะสืบพันธ์ ระบบไหลเวียนโลหิต และ
ระบบหายใจ ความสาคัญของการสร้างและรักษาสัมพันธภาพกับผู้อ่ืน วิเคราะห์พฤติกรรมเสี่ยงท่ีอาจ
นาไปสู่การมีเพศสัมพันธ์และการต้ังครรภ์ก่อนวัยอันควร การติดเชื้อเอดส์ ทักษะการเคลื่อนไหวร่วมกับ
ผู้อ่ืนในลักษณะแบบผลัดและผสมผสาน ท้ังแบบอยู่กับท่ี เคล่ือนท่ีและใช้อุปกรณ์ประกอบ และการ
เคลื่อนไหวประกอบเพลง จาแนกหลักการเคล่ือนไหวในเรื่องการรับแรง การใช้แรง ความสมดุล และ
ทักษะกลไกในการเล่นเกม กีฬาและนาผลมาปรับปรุง เพ่ิมพูนวิธีปฏิบัติ อธิบายประประโยชน์และ
หลักการออกกาลังกาย เล่นเกมท่ีใช้ทักษะการวางแผน เล่นกีฬาประเภทบุคคล ประเภททีม และปฏิบัติ
ตามกฎ กติกาในการเล่นกีฬาไทยและกีฬาสากลตามชนิดกีฬา และกิจกรรมนันทนาการท่ีเล่น แสดง
พฤติกรรมในการป้องกันและแก้ไขปัญหาส่ิงแวดล้อมท่ีมีผลต่อสุขภาพ วิเคราะห์ผลกระทบท่ีเกิดจากการ
ระบาดของโรคและเสนอแนวทางการป้องกันโรคติดตอ่ สาคัญทพี่ บในประเทศไทย แสดงพฤติกรรมที่บ่งบอก
ถึงความรับผิดชอบต่อสุขภาพของส่วนรวม สร้างเสริมและปรับปรุงสมรรถภาพทางกายเพื่อสุขภาพอย่าง
ต่อเนื่อง ผลกระทบจากความรุนแรงของภัยธรรมชาติท่ีมีต่อร่างกาย จิตใจ และสังคม ระบุวิธีปฏิบัติตน
เพ่อื ความปลอดภยั จากธรรมชาติ สาเหตุของการตดิ สารเสพติด และชกั ชวนใหผ้ อู้ ืน่ หลีกเลย่ี งสารเสพติด

เห็นคุณค่าของตนเอง ครอบครัว เพศศึกษา มีทักษะในการดาเนินชีวิต รักการออกกาลังกาย
การเล่นเกม การเล่นกีฬา ปฏิบัติเป็นประจาอย่างสม่าเสมอ มีวินัย เคารพสิทธิ กฎ กติกา มีน้าใจเป็น
นักกีฬา มีจิตวิญญาณในการแข่งขัน และช่ืนชมในสุนทรียภาพของการกีฬา เห็นคุณค่าในการสร้างเสริม
สุขภาพและการดารงสุขภาพอย่างยัง่ ยืน

กฬี าพืน้ บ้านในท้องถ่นิ และการละเล่นพน้ื บ้าน

80

อภธิ านศัพท์

กลไกของร่างกายท่ใี ช้ในการเคล่อื นไหว (Body Mechanism)
กระบวนการตามธรรมชาติในการเคล่อื นไหวส่วนตา่ ง ๆ ของร่างกายตามลกั ษณะโครงสร้าง หน้าที่

และการทางานร่วมกันของข้อต่อ กล้ามเนื้อ กระดูกและระบบประสาทท่ีเกี่ยวข้องภายใต้ขอบข่าย
เงื่อนไข หลักการ และปัจจัยด้านชีวกลศาสตร์ท่ีมีผลต่อการเคล่ือนไหว เช่น ความม่ันคง (Stability)
ระบบคาน (Leverage) การเคลือ่ น (Motion) และแรง (Force)

การเคลือ่ นไหวเฉพาะอยา่ ง (Specialized Movement)
การผสมผสานกันระหว่างทักษะย่อยของทักษะการเคล่ือนไหวพื้นฐานต่าง ๆ การออกกาลังกาย การ

เล่นเกม และการเล่นกีฬาต่าง ๆ ซึ่งมีความจาเป็นสาหรับกิจกรรมทางกาย เช่น การขว้างลูกซอฟท์บอล
ต้องอาศัยการผสมผสานของทักษะการสไลด์ (การเคล่ือนไหวแบบเคล่ือนท่ี) การขว้าง (การเคลื่อนไหว
แบบประกอบอปุ กรณ์) การบิดตวั (การเคลื่อนไหวแบบไมเ่ คลอื่ นท)่ี ทักษะท่ีทาบางอยา่ งยง่ิ มคี วามซับซ้อน
และต้องใชก้ ารผสมผสานของทกั ษะการเคลือ่ นไหวพื้นฐานหลาย ๆ ทกั ษะรวมกนั

การเคลื่อนไหวในชีวิตประจาวนั (Daily Movement)
รูปแบบหรือทักษะการเคล่ือนไหวร่างกายในอิริยาบถต่าง ๆ ท่ีบุคคลท่ัวไปใช้ในการ

ดาเนินชีวิต ไม่ว่าเพื่อการประกอบกิจวัตรประจาวัน การทางาน การเดินทางหรือกิจกรรมอื่น ๆ เช่น
การยืน กม้ น่งั เดนิ ว่งิ โหนรถเมล์ ยกของหนัก ปีนป่าย กระโดดลงจากท่ีสูง ฯลฯ

การเคลือ่ นไหวพนื้ ฐาน (Fundamental Movements)
ทักษะการเคล่ือนไหวร่างกายที่จาเป็นสาหรับชีวิตและการดาเนินชีวิตของมนุษย์ ในการปฏิบัติ

กิจกรรมตา่ ง ๆ ไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ เป็นทักษะทีม่ ีการพัฒนาในช่วงวยั เด็ก และจะเปน็ พืน้ ฐานสาหรับ
การประกอบกิจกรรมต่าง ๆ เมื่อเจริญวัยสูงขึ้น ตลอดจนเป็นพื้นฐานของการ มีความสามารถในการ
เคล่ือนไหว โดยเฉพาะอย่างย่ิงในการเล่นกีฬา การออกกาลังกาย และการประกอบกิจกรรมนันทนาการ
การเคลอ่ื นไหวพน้ื ฐาน สามารถแบ่งออกได้เป็น ๓ ประเภท คือ

๑. การเคลื่อนไหวแบบเคล่อื นท่ี (Locomotor Movement) หมายถึง ทักษะการเคลอื่ นไหว ที่
ใช้ในการเคลื่อนร่างกายจากที่หน่ึงไปยังอีกที่หน่ึง ได้แก่ การเดิน การวิ่ง การกระโดด สลับเท้า การ
กระโจน การสไลด์ และการว่ิงควบม้า ฯลฯ หรอื การเคล่ือนที่ในแนวด่งิ เช่น การกระโดด ทักษะการ
เคลื่อนไหวเหล่าน้ีเป็นพ้ืนฐานของการทางานประสานสัมพันธ์ทางกลไกแบบไม่ซับซ้อน และเป็นการ
เคล่อื นไหวร่างกายทใี่ ชก้ ล้ามเน้อื มัดใหญ่

81

๒. การเคลื่อนไหวแบบอยู่กับที่ (Nonlocomotor Movement) หมายถึง ทักษะการเคล่ือนไหว
ทีป่ ฏิบัติโดยร่างกายไม่มกี ารเคลือ่ นที่ของรา่ งกาย ตัวอยา่ งเช่น การก้ม การเหยียด การผลักและดนั การ
บิดตวั การโยกตวั การไกวตวั และการทรงตวั เป็นต้น

๓. การเคลือ่ นไหวแบบประกอบอุปกรณ์ (Manipulative Movement) เปน็ ทกั ษะการเคลอื่ นไหว
ท่ีมีการบังคับหรือควบคุมวัตถุ ซึ่งส่วนใหญ่จะเก่ียวข้องกับการใช้มือและเท้า แต่ส่วนอื่น ๆ ของร่างกายก็
สามารถใช้ได้ เช่น การขวา้ ง การตี การเตะ การรบั เปน็ ตน้

การจัดการกับอารมณแ์ ละความเครียด (Emotion and Stress Management)
วิธคี วบคุมอารมณ์ความเครียดและความคบั ข้องใจ ทไ่ี ม่เป็นอันตรายต่อตนเองและผอู้ ื่น แล้วลง

มือปฏิบัติอย่างเหมาะสม เช่น ทาสมาธิ เล่นกีฬา การร่วมกิจกรรม นันทนาการ การคลายกล้ามเน้ือ
(muscle relaxation)

การช่วยฟื้นคืนชีพ (Cardiopulmonary Resuscitation = CPR)
การช่วยชีวิตเบื้องต้นก่อนส่งต่อให้แพทย์ในกรณีผู้ป่วยหัวใจหยุดเต้น โดยการนวดหัวใจและผาย

ปอดไปพรอ้ ม ๆ กัน

การดูแลเบอ้ื งต้น (First Care)
การใหก้ ารดแู ลสุขภาพผู้ปว่ ยในระยะพกั ฟ้นื และ / หรอื การปฐมพยาบาล

การพฒั นาท่ยี ่งั ยนื (Sustainable Development)
การพัฒนาท่ีเป็นองค์รวมของความเปน็ มนุษย์ตามแนวทางของพระธรรมปฏิ ก (ประยุทธ์ ปยตุ โต) เป็น

การพัฒนาท่ีเป็นบูรณาการ คือ ทาให้เกิดเป็นองค์รวมหมายความว่า องค์ประกอบทั้งหลาย
ท่ีเก่ียวข้อง จะต้องประสานกันครบท้ังร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และจิตวิญญาณ และมีดุลยภาพ
สอดคลอ้ งกบั กฎเกณฑข์ องธรรมชาติ

การละเลน่ พื้นเมอื ง (Folk Plays)
กิจกรรมเล่นด้ังเดิมของคนในชุมชนแต่ละท้องถิ่น ซ่ึงเป็นส่วนหนึ่งของการดาเนินชีวิตหรอื วิถีชีวิต

เพื่อเป็นการผ่อนคลายอารมณ์ ความเครียด และสร้างเสริมให้มีกาลังกายแข็งแรง สติปัญญาดี จิตใจ
เบกิ บานสนุกสนาน อันก่อให้เกดิ ความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน และเป็นส่วนหนง่ึ ของวัฒนธรรม เชน่ กิจกรรม
การเล่นของชุมชนท้องถิ่น วิ่งเป้ียว ชักเย่อ ขี่ม้าส่งเมือง ตีจับ มอญซ่อนผ้า รีๆข้าวสาร ว่ิงกระสอบ
สะบ้า กระบ่ีกระบอง มวยไทย ตะกรอ้ วง ตะกร้อลอดบ่วง

82

กิจกรรมเข้าจังหวะ (Rhythmic Activities)
การแสดงออกของร่างกาย โดยการเคลื่อนไหวส่วนต่าง ๆ ของร่างกายให้เข้ากับอัตราความ ช้า –

เร็วของตวั โนต้

กจิ กรรมนนั ทนาการ (Recreation Activities)
กิจกรรมที่บุคคลได้เลือกทาหรือเข้าร่วมด้วยความสมัครใจในเวลาว่าง และผลที่ได้รับเป็นความพึง

พอใจ ไมเ่ ปน็ ภัยต่อสังคม

กิจกรรมรบั น้าหนักตนเอง (Weight Bearing Activities)
กิจกรรมการออกกาลังกายที่มีการเคล่ือนไหวบนพ้ืน เช่น การเดิน การวิ่ง การกระโดดเชือก

ยมิ นาสตกิ การเต้นราหรอื การเต้นแอโรบกิ โดยกล้ามเนอ้ื ส่วนท่รี บั น้าหนักต้องออกแรงกระทากบั น้าหนัก
ของตนเองในขณะปฏิบัตกิ จิ กรรม

กฬี าไทย (Thai Sports)
กีฬาท่ีมีพื้นฐานเช่ือมโยงกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของท้องถ่ินและสังคมไทย เช่น กระบ่ีกระบอง

มวยไทย ตะกรอ้

กีฬาสากล (International Sports)
กีฬาที่เปน็ ท่ียอมรับจากมวลสมาชกิ ขององค์กรกีฬาระดบั นานาชาตใิ ห้เป็นชนิดกฬี าทบี่ รรจอุ ยู่ในเกม

การแขง่ ขนั เช่น ฟุตบอล วอลเลยบ์ อล เทนนิส แบดมนิ ตนั

เกณฑส์ มรรถภาพทางกาย (Physical Fitness Reference)
ค่ามาตรฐานท่ีได้กาหนดข้ึน (จากการศึกษาวิจัยและกระบวนการสถิติ) เพ่ือเป็นดัชนีสาหรับ

ประเมินเปรียบเทียบว่าบุคคลที่ได้รับคะแนน หรือค่าตัวเลข (เวลา จานวน คร้ัง น้าหนัก ฯลฯ) จาก
การทดสอบสมรรถภาพทางกายแต่ละรายการทดสอบนั้น มีสมรรถภาพทางกายตามองค์ประกอบดังกล่าว
อยใู่ นระดบั คุณภาพใด โดยทว่ั ไปแลว้ นิยมจดั ทาเกณฑใ์ น ๒ ลักษณะ คอื

๑. เกณฑ์ปกติ (Norm Reference) เป็นเกณฑ์ท่ีจัดทาจากการศึกษากลุ่มประชากร ที่จาแนก
ตามกลุม่ เพศและวัย เปน็ หลัก ส่วนใหญ่แล้วจะจดั ทาในลกั ษณะของเปอร์เซน็ ไทล์

83

๒. เกณฑ์มาตรฐาน (Criterion Reference) เป็นระดับคะแนนหรือค่ามาตรฐานท่ีกาหนดไว้
ล่วงหน้า สาหรับแต่ละราย การทดสอบเพื่อเป็นเกณ ฑ์ การตัดสินว่าบุคคลท่ีรับการทดสอบ
มสี มรรถภาพหรือความสามารถผ่านตามเกณฑท์ ี่ได้กาหนดไว้หรือไม่ มิได้เป็นการเปรยี บเทียบกับบุคคลอื่น
ๆ

ความคดิ รวบยอดเก่ยี วกับการเคลือ่ นไหว (Movement Concepts)
ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งขนาด จังหวะ เวลา พน้ื ท่ี และทศิ ทางในการเคลอื่ นไหวร่างกาย
ความเข้าใจถึงความเก่ียวข้องเชอ่ื มโยง และความพอเหมาะพอดรี ะหว่างขนาดของแรงท่ีใช้ ในการ

เคลื่อนไหวร่างกายหรือวัตถุ ด้วยห้วงเวลา จังหวะและทิศทางท่ีเหมาะสมภายใต้ข้อจากัดของพ้ืนท่ีที่มีอยู่
และสามารถแปรความเข้าใจดังกลา่ วทัง้ หมดไปสกู่ ารปฏบิ ตั ิการเคลื่อนไหวในการเลน่ หรือแขง่ ขันกีฬา

ความเสีย่ งต่อสขุ ภาพ (Health Risk)
การประพฤติปฏิบัตทิ ี่อาจนาไปสกู่ ารเกดิ อันตรายต่อชวี ิตและสุขภาพของตนเองและผู้อ่นื เช่น การ

ขับรถเร็ว การกินอาหารสุก ๆ ดิบ ๆ ความสาส่อนทางเพศ การมีน้าหนักตัวเกิน การขาด
การออกกาลงั กาย การสูบบุหร่ี การด่ืมสรุ า การใช้ยาและสารเสพติด

ค่านิยมทางสงั คม (Health Value)
คณุ สมบัติของส่ิงใดก็ตาม ซึ่งทาให้ส่ิงน้ันเป็นประโยชน์น่าสนใจ ส่ิงที่บุคคลยึดถือในการตัดสินใจ

และกาหนดการกระทาของตนเองเก่ยี วกับพฤติกรรมสุขภาพ

คณุ ภาพชวี ติ (Quality of Life)
ความรับรู้หรือเข้าใจของปัจเจกบุคคลที่มีต่อสถานภาพชีวิตของตนเองภายใต้ บริบทของระบบ

วัฒนธรรมและค่านิยมท่ีเขาใช้ชีวิตอยู่ และมีความเช่ือมโยงกับจุดมุ่งหมาย ความคาดหวัง มาตรฐาน
รวมท้ังความกงั วลสนใจที่เขามีต่อสิ่งต่าง ๆ คุณภาพชวี ิตเปน็ มโนคติท่ีมขี อบเขตกว้างขวาง ครอบคลมุ เรื่อง
ต่าง ๆ ท่ีสลับซับซ้อน ได้แก่ สุขภาพทางกาย สภ าวะทางจิต ระดับความเป็นตัวของตัวเอง
ความสมั พันธ์ต่าง ๆ ทางสงั คม ความเช่ือส่วนบุคคล และสัมพันธภาพทดี่ ีต่อสง่ิ แวดล้อม

จติ วิญญาณในการแข่งขนั (Competitive Spiritual)
ความมุ่งม่ัน การทุ่มเทกาลังกาย กาลังใจ ความรู้ ความสามารถในการแขง่ ขนั และรว่ มมืออย่าง

สันตเิ ต็มความสามารถ เพ่อื ให้ได้มาซง่ึ ผลทต่ี นเองตอ้ งการ

84

ทกั ษะชวี ติ (Life Skills)

เป็นคุณลักษณะหรือความสามารถเชิงสังคมจิตวิทยา (Psychosocial Competence) และเป็น

ความสามารถทางสติปัญญ า ท่ีทุกคนจาเป็นต้องใช้ในการเผชิญ สถานการณ์ต่าง ๆ ท่ีเกิดข้ึน

ในชีวิตประจาวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถพัฒนาข้ึนได้ด้วยการฝึกและกระทาซ้า ๆ ให้เกิดความ

คล่องแคล่ว เคยชิน จนเป็นลักษณะนิสัย ประกอบด้วยทักษะต่าง ๆ ดังนี้ คือ การรู้จักตนเอง เข้าใจ

ตนเองและเห็นคุณค่าของตนเอง การรู้จักคิดอย่างมีวิจารณญาณและคิดสร้างสรรค์ การรู้จักคิดตัดสินใจ

และแก้ปัญหา การรู้จักแสวงหาและใช้ข้อมูลความรู้ การสื่อสารและการสร้างสัมพันธภาพกับผอู้ ื่น การ

จัดการกับอารมณ์และความเครียด การปรับตัวท่ามกลางการเปลี่ยนแปลง การ

ตง้ั เป้าหมาย การวางแผนและดาเนินการตามแผน ความเห็นใจผอู้ น่ื ความรับผิดชอบต่อสงั คมและซาบซ้ึง

ในสิ่งท่ดี งี ามรอบตัว

ธงโภชนาการ (Nutrition Flag)

เป็นเคร่ืองมือที่ช่วยอธิบายและทาความเข้าใจโภชนบัญญัติ ๙ ประการ เพื่อนาไปสู่การปฏิบัติ โดย

กาหนดเป็นภาพ “ธงปลายแหลม” แสดงกลุม่ อาหารและสัดส่วนการกินอาหารในแต่ละกลุ่ม มาก

น้อยตามพื้นท่ี สังเกตได้ชัดเจนว่า ฐานใหญ่ด้านบนเน้นให้กินมากและปลายธงข้างล่างบอกให้กิน

น้อย ๆ เท่าที่จาเป็นโดยมีฐานมาจากข้อปฏิบัติการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพที่ดีของคนไทย หรือ

โภชนบญั ญตั ิ ๙ ประการ คือ

๑. กินอาหารครบ ๕ หมู่ แตล่ ะหมู่ให้หลากหลายและหมั่นดแู ลนา้ หนักตวั

๒. กนิ ข้าวเป็นอาหารหลกั สลับกับอาหารประเภทแปง้ เป็นบางม้อื

๓. กนิ พืชผักให้มากและกนิ ผลไม้เปน็ ประจา

๔. กนิ ปลา เน้ือสัตว์ไม่ติดมนั ไข่ และถั่วเมลด็ แห้งเป็นประจา

๕. ดื่มนมใหเ้ หมาะสมตามวัย

๖. กนิ อาหารท่ีมไี ขมนั แตพ่ อควร

๗. หลกี เล่ียงการกินอาหารรสหวานจัด และเค็มจัด

๘. กนิ อาหารที่สะอาด ปราศจากการปนเปื้อน

๙. งดหรือลดเคร่ืองดม่ื ทม่ี แี อลกอฮอล์

น้าใจนักกีฬา (Spirit)
เป็นคุณธรรมประจาใจของการเล่นร่วมกัน อยู่ร่วมกัน และมีชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคม

ได้อย่างปกตสิ ุขและมีประสิทธิภาพ พฤติกรรมที่แสดงถึงความมีน้าใจนักกีฬา เช่น การมีวินยั เคารพกฎ
กติกา รูแ้ พ้ รู้ชนะ ร้อู ภัย

บรกิ ารสุขภาพ (Health Service)

85

บรกิ ารทางการแพทย์และสาธารณสุขท้งั ของรัฐและเอกชน

ประชาสงั คม (Civil Society)
เครือข่าย กลุ่ม ชมรม สมาคม มูลนิธิ สถาบัน องค์กร หรือชุมชน ท่ีมีกิ จกรรม

การเคลอ่ื นไหวทางสงั คม เพื่อประโยชนร์ ว่ มกนั ของกลมุ่

ผลติ ภณั ฑส์ ุขภาพ (Health Products)
ยา เครอื่ งสาอาง อาหารสาเรจ็ รปู เคร่ืองปรุงรสอาหาร อาหารเสรมิ วิตามนิ

พฤติกรรมเบยี่ งเบนทางเพศ (Sex Abuse)
การประพฤติปฏิบัติใด ๆ ท่ีไม่เป็นไปตามธรรมชาติทางเพศตนเอง เช่น มีจิตใจรักชอบในเพศ

เดียวกนั การแตง่ ตัวหรอื แสดงกริ ยิ าเปน็ เพศตรงข้าม

พฤติกรรมสขุ ภาพ (Health Behaviour)
การปฏิบัติหรอื กิจกรรมใด ๆ ในด้านการป้องกัน การสร้างเสริม การรักษาและการฟื้นฟูสุขภาพ

อันมผี ลต่อสภาวะทางสุขภาพของบุคคล

พฤติกรรมเสย่ี ง (Risk Behaviour) ท่ี
รปู แบบจาเพาะของพฤตกิ รรม ซึ่งได้รับการพสิ ูจนแ์ ลว้ ว่า มีความสัมพันธก์ ับการเพม่ิ โอกาส

จะป่วยจากโรคบางชนดิ หรอื การเส่ือมสุขภาพมากขนึ้

พลังปัญญา (Empowerment)
กระบวนการสร้างเสริมศักยภาพแก่บุคคลและชุมชนให้เป็นผู้สนใจใฝ่รู้ และมีอานาจ

ในการคิด การตัดสินใจ การแก้ปัญหาด้วยชุมชนเองได้เป็นส่วนใหญ่ นอกจากนั้นบุคคลและชุมชน
ยังสามารถควบคุมสภาพแวดล้อมที่มีผลกระทบต่อปัญหาสุขภาพให้อยู่ในสภาพท่ีเอื้อต่อการสร้างเสริมและ
พัฒนาสุขภาพ

ภาวะทุพโภชนาการ (Malnutrition)
การขาดสารอาหารทจ่ี าเป็นต่อการเจรญิ เติบโตและพฒั นาการของเดก็ ทาใหม้ ผี ลกระทบต่อสุขภาพ

ภาวะผนู้ า (Leadership)
การมีคุณลักษณะในการเป็นหัวหน้า สามารถชักชวนและชี้นาสมาชิกในกลุ่มร่วมมือร่วมใจกัน

ปฏิบัติงานใหส้ าเรจ็ ลุล่วงไปดว้ ยดี

86

ภมู ิปัญญาไทย (Thai Wisdom)

สติปัญญา องค์ความรู้และค่านิยมท่ีนามาใช้ในการดาเนินชีวิตได้อย่างเหมาะสม เป็นมรดกทาง

วัฒนธรรมท่ีเกิดจากการสั่งสมประสบการณ์ ความร้แู ขนงต่าง ๆ ของบรรพชนไทยนบั แต่อดีต สอดคล้อง

กับวิถีชีวิต ภูมิปัญญาไทย จึงมีความสาคัญต่อการพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทย ท้ังด้าน

เศรษฐกจิ สังคม

ลกั ษณะของภมู ิปญั ญาไทย มีองคป์ ระกอบตอ่ ไปนี้

๑. คติ ความเช่อื ความคดิ หลกั การที่เป็นพ้ืนฐานขององคค์ วามรูท้ ี่เกิดจากส่ังสมถา่ ยทอดกันมา

๒. ศิลปะ วัฒนธรรม และขนบธรรมเนยี มประเพณี

๓. การประกอบอาชีพในแตล่ ะทอ้ งถน่ิ ท่ไี ด้รับการพฒั นาใหเ้ หมาะสมกับสมัย

๔. แนวคิด หลักปฏิบัติ และเทคโนโลยีสมัยใหม่ท่ีนามาใช้ในชุมชน ซึ่งเป็นอิทธิพลของ

ความก้าวหน้าทางสขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษาและเทคโนโลยี

ตัวอย่างภมู ิปญั ญาไทยทีเ่ ก่ียวขอ้ งกับสขุ ภาพ เช่น การแพทย์แผนไทย สมุนไพร อาหารไทย ยา

ไทย ฯลฯ

แรงขบั ทางเพศ (Sex Drive)
แรงขับท่ีเกิดจากสญั ชาตญาณทางเพศ

ล่วงละเมดิ ทางเพศ (Sexual Abuse)
การใช้คาพูด การจับ จูบ ลูบ คลา และ / หรือร่วมเพศ โดยไม่ได้รั บการยินยอมจาก

ฝา่ ยตรงขา้ ม โดยเฉพาะกบั ผ้เู ยาว์

สติ (Conscious)
ความรู้สึกตัวอยู่เสมอในการรับรู้สิ่งต่าง ๆ การให้หลักการและเหตุผลในการป้องกัน ยับย้ังชั่งใจ

และควบคุมตนเองเพื่อไม่ให้คิดผิดทาง ไม่หลงลืม ไม่เครียด ไม่ผิดพลาด ก่อให้เกดิ พฤติกรรมท่ีถูกต้องดี
งาม
สมรรถภาพกลไก (Motor Fitness) หรือสมรรถภาพเชิงทักษะปฏิบัติ (Skill - Related Physical
Fitness)

ความสามารถของรา่ งกายที่ช่วยให้บุคคลสามารถประกอบกิจกรรมทางกาย โดยเฉพาะอย่างย่ิงการ
เล่นกฬี าได้ดี มีองคป์ ระกอบ ๖ ด้าน ดังน้ี

๑. ความคล่อง (Agility) หมายถึง ความสามารถในการเปลี่ยนทิศทางการเคลื่อนที่ได้อย่าง
รวดเรว็ และสามารถควบคุมได้

87

๒. การทรงตัว (Balance) หมายถึง ความสามารถในการรักษาดุลของร่างกายเอาไว้ได้
ทั้งในขณะอยู่กบั ทแ่ี ละเคล่อื นที่

๓. การประสานสัมพันธ์ (Co – ordination) หมายถึง ความสามารถในการเคล่ือนไหวได้อย่าง
ราบร่นื กลมกลืน และมปี ระสิทธิภาพ ซงึ่ เป็นการทางานประสานสอดคล้องกันระหว่างตา-มือ-เท้า

๔. พลังกล้ามเน้ือ (Power) หมายถึง ความสามารถของกล้ามเนื้อส่วนหนึ่งส่วนใดหรือ
หลาย ๆ ส่วนของร่างกายในการหดตัวเพื่อทางานดว้ ยความเร็วสูง แรงหรืองานที่ได้เป็นผลรวมของความ
แข็งแรงและความเร็วทใี่ ชใ้ นช่วงระยะเวลานัน้ ๆ เชน่ การยืนอยกู่ ับท่ี กระโดด การทมุ่ นา้ หนกั เป็นตน้

๕. เวลาปฏิกิรยิ าตอบสนอง (Reaction time) หมายถงึ ระยะเวลาที่รา่ งกายใช้ในการตอบสนองต่อ
สิง่ เร้าต่าง ๆ เชน่ แสง เสียง สัมผัส

๖. ความเร็ว (Speed) หมายถึง ความสามารถในการเคล่ือนท่ีจากท่ีหนึ่งไปยังอีกหน่ึงได้อย่าง
รวดเรว็

สมรรถภาพทางกาย (Physical Fitness)
ความสามารถของระบบต่าง ๆ ของร่างกาย ในการทางานอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

บุคคลท่ีมีสมรรถภาพทางกายดีน้ันจะสามารถประกอบกิจกรรมในชีวิตประจาวันได้อย่างกระฉับกระเฉง
โดยไม่เหน่ือยล้าจนเกนิ ไปและยังมีพลังงานสารองมากพอ สาหรับกจิ กรรมนนั ทนาการหรือกรณีฉุกเฉิน ใน
ปจั จุบันนักวิชาชีพด้านสุขศึกษาและพลศึกษาได้เห็นพ้องต้องกันว่า สมรรถภาพทางกายสามารถจดั กลุ่มได้
เป็นสมรรถภาพทางกายเพื่อสุขภาพ (Health – Related Physical Fitness) และหรือสมรรถภาพกลไก
(Motor Fitness) สมรรถภาพเชงิ ทกั ษะปฏิบตั ิ (Skill – Related Physical Fitness)

สมรรถภาพทางกายเพ่อื สุขภาพ (Health – Related Physical Fitness)
ความสามารถของระบบต่าง ๆ ในร่างกายประกอบด้วย ความสามารถเชิงสรีรวิทยาด้านตา่ ง ๆ ท่ี

ชว่ ยปอ้ งกนั บุคคลจากโรคที่มีสาเหตุจากภาวะการขาดการออกกาลงั กาย นบั เป็นปัจจบุ ันหรอื ตัวบ่งชี้สาคัญ
ของการมีสุขภาพดี ความสามารถหรือสมรรถนะเหล่าน้ี สามารถปรับปรุงพัฒนาและคงสภาพได้ โดยการออก
กาลงั กายอย่างสมา่ เสมอ สมรรถภาพทางกายเพือ่ สุขภาพมอี งคป์ ระกอบดังนี้

๑. องค์ประกอบของรา่ งกาย (Body Composition) ตามปกติแลว้ ในร่างกายมนษุ ย์ประกอบด้วย
กล้ามเนื้อ กระดูก ไขมัน และส่วนอ่ืน ๆ แต่ในส่วนของสมรรถภาพทางกายนั้น หมายถึง สัดส่วน
ปริมาณไขมันในรา่ งกายกับมวลร่างกายทป่ี ราศจากไขมัน โดยการวัดออกมาเป็นเปอร์เซ็นต์ไขมัน (% fat)
ด้วยเครื่อง

๒. ความทนทานของระบบไหลเวียนโลหิต (Cardiorespiratory Endurance) หมายถึง
สมรรถนะเชิงปฏิบัติของระบบไหลเวียนโลหิต (หัวใจ หลอดเลือด) และระบบหายใจในการลาเลียง

88

ออกซเิ จนไปยังเซลล์กล้ามเนื้อ ทาใหร้ า่ งกายสามารถยืนหยัดท่จี ะทางานหรือออกกาลังกายที่ใช้กล้ามเนอ้ื มัด
ใหญเ่ ปน็ ระยะเวลายาวนานได้

๓. ความออ่ นตัวหรอื ความยืดหยุน่ (Flexibility) หมายถึง พิสัยของการเคล่อื นไหวสูงสุดเทา่ ท่ีจะ
ทาไดข้ องข้อต่อหรอื กลุ่มข้อต่อ

๔. ความท น ทาน หรือความอดทน ขอ งกล้ามเน้ือ (Muscular Endurance) ห มายถึง
ความสามารถของกล้ามเน้ือมัดใดมัดหน่ึงหรือกลุ่มกล้ามเนื้อ ในการหดตัวซ้า ๆ เพ่ือต้านแรงหรือ
ความสามารถในการคงสภาพการหดตวั ครง้ั เดยี วได้เป็นระยะเวลายาวนาน

๕. ความแข็งแรงของกล้ามเน้ือ (Muscular Strength) หมายถึง ปริมาณสูงสุดของแรง
ท่กี ล้ามเน้ือมัดใดมดั หนง่ึ หรอื กลุม่ กล้ามเนอื้ สามารถออกแรงตา้ นทานได้ ในชว่ งการหดตวั ๑ คร้งั

สขุ บญั ญตั แิ ห่งชาติ (National Health Disciplines)
ข้อกาหนดที่เด็กและเยาวชน ตลอดจนประชาชนท่ัวไป พึงปฏิบัติอย่างสม่าเสมอ จนเป็นสุขนิสัย

เพ่ือใหม้ ีสขุ ภาพดีทง้ั ร่างกาย จิตใจ และสงั คม ซ่ึงกาหนดไว้ ๑๐ ประการ ดังนี้
๑. ดูแลรักษาร่างกายและของใช้ให้สะอาด
๒. รักษาฟันใหแ้ ขง็ แรงและแปรงฟนั ทกุ วันอย่างถกู ต้อง
๓. ลา้ งมือให้สะอาดก่อนกินอาหารและหลังการขับถา่ ย
๔. กินอาหารสุก สะอาด ปราศจากสารอันตราย และหลีกเล่ียงอาหารรสจัด
สฉี ดู ฉาด
๕. งดบหุ ร่ี สุรา สารเสพตดิ การพนัน และการสาส่อนทางเพศ
๖. สร้างความสมั พันธ์ในครอบครวั ให้อบอุ่น
๗. ปอ้ งกนั อบุ ตั ภิ ยั ด้วยการไม่ประมาท
๘. ออกกาลังกายสม่าเสมอและตรวจสุขภาพประจาปี
๙. ทาจิตใจให้รา่ เริงแจม่ ใสอยู่เสมอ
๑๐.มีสานึกต่อส่วนรวม รว่ มสรา้ งสรรค์สังคม

สขุ ภาพ (Health)
สขุ ภาวะ (Well – Being หรือ Wellness) ท่ีสมบูรณ์และเช่ือมโยงกันเป็นองคร์ วมอย่างสมดุลทั้ง

มิติทางจิตวิญญาณ (มโนธรรม) ทางสังคม ทางกาย และทางจิต ซึ่งมิได้หมายถึงเฉพาะความ ไม่
พิการและความไมม่ ีโรคเทา่ นั้น

สุนทรียภาพของการเคลอ่ื นไหว (Movement Aesthetic)

89

ศิลปะและความงดงามของท่วงท่าในการเคลื่อนไหวร่างกายในอิริยาบถต่าง ๆ ซึ่งเป็นผลมาจาก
ความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบท่าทางการเคลื่อนไหวและการฝึกฝนจนเกดิ ความชานาญ สามารถแสดง
ออกมาเป็นความกลมกลืนและต่อเนือ่ ง

แอโรบกิ (Aerobic)
กระบวนการสร้างพลังงานแบบต้องใช้อากาศ ซ่ึงในที่น้ี หมายถึง ออกซิเจน (Aerobic -energe

delivery) ในการสร้างพลังงานของกล้ามเน้ือ เพ่ือทางานหรือเคล่ือนไหว นั้น กล้ามเน้ือจะมีวิธีการ ๓
แบบทจ่ี ะได้พลงั งานมา

แบบท่ี ๑ เปน็ การใชพ้ ลังงานที่มสี ารองอยใู่ นกล้ามเน้ือซึ่งจะใชไ้ ดใ้ นเวลาไมเ่ กิน ๓ วินาที
แบบท่ี ๒ การสังเคราะห์พลังงานโดยไม่ใช้ออกซิเจน (Anaerobic energy delivery)
ซึง่ ใช้ไดไ้ ม่เกิน ๑๐ วนิ าที
แบบที่ ๓ การสงั เคราะหส์ ารพลงั งาน โดยใชอ้ อกซิเจน ซงึ่ จะใชพ้ ลังงานไดร้ ะยะเวลานาน