ไซรัปลำไย

ไซรยั ลำไย
Longan syrup

ศศิภา ชมภวู นั

โครงการนีเ้ ปน็ สว่ นหนงึ่ ของการศึกษาตามหลกั สูตร
ประกาศนียบัตรวิชาชีพชัน้ สูง

สาขาวิชาการโรงแรม ประเภทวิชาอุตสาหกรรมทอ่ งเทย่ี ว
วิทยาลัยอาชีวศกึ ษาเชียงใหม่
ปีการศกึ ษา 2563

ไซรยั ลำไย
Longan syrup

ศศิภา ชมภวู นั

โครงการนีเ้ ปน็ สว่ นหนงึ่ ของการศึกษาตามหลกั สูตร
ประกาศนียบัตรวิชาชีพชน้ั สูง

สาขาวิชาการโรงแรม ประเภทวิชาอุตสาหกรรมทอ่ งเทย่ี ว
วิทยาลัยอาชีวศกึ ษาเช่ียงใหม่
ปีการศกึ ษา 2563

ก

ใบรบั รองโครงการ
วิทยาลัยอาชวี ศึกษาเชยี งใหม่

เร่ือง ไซรปั ลำไย
โดย นางสาวศศภิ า ชมภวู ัน

ได้รับการรับรองให้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง
สาขาวิชา การโรงแรม ทวภิ าคี ประเภทวิชาอุตสาหกรรมทอ่ งเท่ียว

…………………………หัวหนา้ แผนกวชิ าการโรงแรม …………………………….รองผูอ้ ำนวยการฝ่าวชิ าการ
(นางอัปสร คอนราด) (นายณรงคศ์ กั ดิ์ ฟองสินธ)์ุ
วนั ที่……..เดอื น……………พ.ศ………… วันที่……..เดือน……………พ.ศ…………

คณะกรรมการสอบโครงการ

……………………………………………………. ประธานกรรมการ
(นายทินกร ต๊บิ อนิ ถา)

……………………………………………………. กรรมการ
(นางสาวนพรรณพ ดวงแกว้ กลู )

……………………………………………………. กรรมการ
(นางสาวพชิ ญาภา นิวรัตน์)

ข

กิตติกรรมประกาศ

โครงการไซรปั ลำไย ของนกั ศกึ ษาแผนกวิชาการโรงแรม วิทยาลยั อาชวี ศกึ ษาเชียงใหม่ ฉบับ
นี้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดีเนื่องจากได้รับความกรุณา ความอนุเคราะห์ การสนับสนุน และการให้
คำแนะนำแนวทางในการดำเนนิ จากหลายทา่ น

ขอขอบพระคุณ นายทินกร ติ๊บอินถา ครูที่ปรึกษาวิชาโครงการ ที่ให้คำปรึกษาโครงการ
แนะนำและใหข้ ้อคิดต่าง ๆ ในการทำโครงการ และจปุ ระกายในการศึกษาเรอ่ื งน้ี ตลอดจนการช้ีแนะ
การจัดทำ ข้ันตอน รวมท้ังการจดั ทำรปู เลม่ ตลอดจนแก้ไขข้อบกพร่อง จนทำรายงานโครงการฉบับนี่
เสรจ็ สมบูรณ์

ขอขอบพระคุณ ผู้ตอบแบบสอบถามความพึงพอใจทุกคนที่สละเวลาอันมีค่าช่วยเหลือและ
อนุเคราะห์ในการตอบแบบสอบถาม จนทำให้โครงการฉบับนี่สำเร็จลุลว่ งไปได้ด้วยดี รวมถึงผู้มีสว่ น
เก่ียวขอ้ งทกุ ท่านท่เี ปน็ กำลงั สำคญั ในการให้คำปรึกษา เปน็ กำลงั ใจและให้ความชว่ ยเหลอื ตลอดมาจน
ทำรายงานเล่มนีส้ ำเร็จลุล่วงไปด้วยดี สุดท้ายนี้ผู้จัดได้คาดหวังว่า โครงการนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ท่ี
สนใจไม่มากกน็ อ้ ย และหากโครงการช้ินน้ีมีขอ้ ผดิ พลาดประการใดทางผู้จดั ทำโครงการใครข่ อน้อมรับ
และขออภัยมา ณ ที่นี้ดว้ ย

นางสาวศศิภา ชมภูวนั

ก

ชอื่ : นางสาวศศิภา ชมภวู ัน
ชื่อโครงการ : ไซรปั ลำไย
สาขาวิชา : การโรงแรม
ประเภทวชิ า : อุตสาหกรรมท่องเทีย่ ว
อาจารยท์ ี่ประจำวิชาโครงการ : นายทินกร ติบ๊ อนิ ถา
อาจารย์ทป่ี รึกษาวิชาโครงการ : นายทนิ กร ต๊บิ อนิ ถา
ปีการศกึ ษา : 2563

บทคัดย่อ

โครงการเรื่อง ไซรัปลำไย มีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตไซรัปลำไย เพื่อศึกษาความพึงพอใจของ
ผู้บริโภคไซรปั ลำไย กลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ( Purposive sampling ) เป็นการเลือกกลุ่มตัวอยา่ ง
โดยพจิ ารณาจากการตัดสินใจของผู้วิจยั เอง ลักษณะของกลุ่มท่เี ลอื กเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการ
วิจัย คอื กลุ่มผู้ทดลองบรโิ ภคไซรัปลำไยจำนวน 50 คน ระหว่างวนั ท่ี 7 ธันวาคม ถงึ วันท่ี 12 มีนาคม
2564 เคร่ืองมือที่ใช้ในการศกึ ษาครัง้ นี้ คอื แบบบันทึกผลการทดลอง แบบสอบถามความพงึ พอใจของ
กระเป๋าใส่ขวดน้ำผ้าลายเทียน ผลการดำเนินงานผู้ศึกษาพบว่า พบว่าผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่
เป็นเพศหญิง คิดเป็นร้อยละ 86 ข้อมูลส่วนบุคคลด้านอายุ พบว่าผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่อยู่
ในชว่ งอายุ 18-20 ปี คดิ เป็นร้อยละ 94 ตารางแสดงผลการวิเคราะห์ความพงึ พอใจของผบู้ ริโภคไซรัป
ลำไย ได้สรปุ ผลการวิเคราะห์ข้อมูล พบว่าผลสรปุ ภาพรวมของความพึงพอใจของผู้บริโภคไซรัปลำไย
อยใู่ นระดบั มากทสี่ ดุ ( ̅= 45.92) เมอ่ื สรปุ ผลออกมาเป็นรายขอ้ พบวา่ ไซรัปลำไยมกี ลิ่นหอม ผลการ
ประเมินอยู่ในระดับมาก ( ̅=4.43) รองลงมาคือ สีสันของไซรัป อยู่ในระดับมาก ( ̅=4.33) รสชาติ
ของไซรปั ลำไยอยใู่ นระดบั มากทส่ี ุด ( ̅=4.57) ขนาดผลิตภณั ฑ์ของไซรปั ลำไยมคี วามเหมาะสม อยู่ใน
ระดับมากที่สุด ( ̅=4.65) รูปแบบผลิตภัณฑ์ของไซรัปลำไยมีความสวยงาม อยู่ในระดับมากที่สุด
( ̅=4.71) บรรจุภัณฑ์มีความทันสมัย อยู่ในระดับมากที่สุด ( ̅=4.67) รูปแบบผลิตภัณฑ์มีความ
สะอาด อย่ใู นระดับมากทสี่ ดุ ( ̅=4.63) ความคิดสร้างสรรคข์ องผลิตภัณฑ์ไซรปั ลำไย อยใู่ นระดับมาก
( ̅=4.47) การนำทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นมาแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่า อยู่ในระดับมากที่สุด
( ̅=4.78) ความพึงพอใจในภาพรวมของผลิตภัณฑ์ไซรัปลำไย อยู่ในระดับมากที่สุด ( ̅=4.69)
ตามลำดับ

สารบญั ง

เร่ือง หน้า
ใบรบั รองโครงการ ก
กิตติกรรมประกาศ ข
บทคัดยอ่ ค
สารบญั ง
สารบญั (ตอ่ ) จ
สารบัญรปู ภาพ ฉ
สารบญั ตาราง ช
บทท่ี 1 บทนำ
1
1.1 ความเปน็ มาและความสำคัญของโครงการ 2
1.2 วัตถปุ ระสงคข์ องโครงการ 2
1.3 ขอบเขตโครงการ 3
1.4 ประโยชนท์ ่คี าดวา่ จะได้รบั 3
1.5 นิยามศัพท์
บทที่ 2 แนวคิดทฤษฎีและบงานวิจัยทเ่ี กย่ี วขอ้ ง 4
2.1 ความรู้เก่ยี วกบั ลำไย 20
2.2 ความรู้เกี่ยวกบั การแปรรปู ลำไย 23
2.3 ความรเู้ กีย่ วกบั ลำไยอบแห้ง 25
2.4 แนวคดิ และทฤษฎีความพงึ พอใจ 27
2.5 ทฤษฎีและงานวจิ ยั ท่เี กย่ี วข้อง
บทที่ 3 วิธกี ารดำเนินงานโครงการ 29
3.1 การคดั เลอื กกลมุ่ ตวั อย่าง 29
3.2 เครื่องมอื ทใี่ ช้ในการดำเนินโครงการ 30
3.3 ข้นั ตอนการดำเนนิ งาน 31
3.4 การเก็บรวบรวมขอ้ มลู 31
3.5 การวเิ คราะห์และสรปุ ผล

สารบัญ (ตอ่ ) จ

เร่ือง หน้า
บทที่ 4 ผลการศกึ ษา
32
4.1 สรุปขัน้ ตอนการทำไซรปั ลำไย 34
4.2 ผลการวิเคราะหข์ ้อมลู สว่ นบุคคล 35
4.3 ผลการวิเคราะห์ความพึงพอใจของไซรัปลำไย 35
4.4 การจดั ลำดับผลการวิเคราะห์ความพึงพอใจของผู้บรโิ ภคไซรัปลำไย 37
4.5 ผลสรปุ ขอ้ เสนอแนะ
บทที่ 5 สรปุ ผลการดำเนินงานโครงการและขอ้ เสนอแนะ 38
สรปุ ผลการศกึ ษา 39
อภิปรายผล 39
ขอ้ เสนอแนะ
บรรณานุกรม
ภาคผนวก
ก แบบนำเสนอขอนุมตั โิ ครงการวชิ าชีพ
ข แบบบนั ทกึ ผลการทดลอง
ค แบบประเมนิ ความพึงพอใจ
ง การคำนวณค่าแบบประเมินความพึงพอใจ

ประวัติผู้จัดทำ

สารบญั รูปภาพ ฉ

เรอ่ื ง หน้า

2.1 ลำไย 5
2.2 ลำต้นลำไย 5
2.3 ใบลำไย 6
2.4 ชอ่ ดอกลำไย 6
2.5 ดอกลำไย 7
2.6 ผลลำไย 8
2.7 เมล็ดลำไย 8
2.8 การเพาะลำไย 17
2.9 การตอนกงิ่ ลำไย 18
2.10 ลำไยอบแหง้ 19
2.11 ลำไยกระปอ๋ ง 19
2.12 ลำไยแช่งแข็ง 20
2.13 นำ้ ลำไย 20
2.14 ผงลำไย 21
4.1 ตม้ นำ้ เชือ่ ม 31
4.2 ต้มน้ำเช่ือมจนเดอื ด 32
4.3 ใสล่ ำไยอบแหง้ ลงไปในหมอ้ 32
4.4 ตม้ ท้ิงไว้ 15 นาที 32
4.5 พักใหห้ ายร้อน 33
4.6 นำมากรอง 33

สารบญั ตาราง ช

ตารางท่ี หน้า
1 ตารางแสดงผลการวเิ คราะหข์ ้อมลสู ่วนบุคคลด้านเพศ 33
2 ตารางแสดงผลการวเิ คราะห์ขอ้ มลสู ว่ นบคุ คลด้านอายุ 34
3 ตารางแสดงผลการวิเคราะห์ความพงึ พอใจของผู้บรโิ ภคไซรัปลำไย 34
4 ตารางแสดงการจดั ลำดับผลการวเิ คราะหค์ วามพึงพอใจของผบู้ รโิ ภคไซรัปลำไย 35

บทที่ 1

บทนำ

1.1 ความเปน็ มาและความสำคญั ของโครงการ
ลำไย คือผลไมท้ ่มี ีเปลอื กสนี ้ำตาลอ่อน เนอ้ื ขาวอมชมพูหรอื อมเหลอื ง และมเี มล็ดสีดำข้างใน เป็น

ผลไม้ที่คนไทยรู้จักกันดี เพราะเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ มีมลูค่าการส่งออกสูงปีละหลายพันล้านบาท
ลำไยเป็นผลไม้ในเขตกึ่งร้อนประเภทยนื ต้นซ่งึ เหมาะกบั สภาพอากาศของประเทศไทยซ่ึงจะปลกู กันมากใน
แถบภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลางและภาคใตบ้ างจังหวัด โดยลำไยจะใหผ้ ลผลิตในชว่ ง
ฤดูฝนประมาณเดือนพฤษภาคม – กันยายน ประเทศไทยเป็นผู้ผลิตที่สามารถผลิตลำไยได้ตลอดปี
เนอ่ื งจากมพี นั ธ์ุท่ดี ี สภาพแวดลอ้ มที่เหมาะสม และมีองคค์ วามรดู้ า้ นเทคโนโลยกี ารผลิตลำไยนอกฤดู การ
ปลูกลำไยที่นิยมปลูกในบา้ นเราจะแบ่งออกเปน็ 5 พวก ชนดิ แรกคอื ลำไยกะโหลก ซ่งึ เป็นพันธุท์ ี่มีผลใหญ่
เนอ้ื หวานอร่อยซ่งึ กจ็ ะแบง่ แยกยอ่ ยไปอีกหลายสายพันธ์ุ เชน่ อดี อ อีแดง อีดำ

ผู้จัดทำได้สำรวจข้อมูลเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติภายในท้องถิ่น ตำบลป่าพลู อำเภอบ้านโฮง่
จังหวดั ลำพูน พบวา่ ลำไยคือพชื ในทอ้ งถนิ่ ท่ีประชากรในชมุ ชนนิยมปลูกกันเป็นจำนวนมาก ซงึ่ ยงั สามารถ
นำมาแปรรูปเป็นผลิตภณั ฑ์ต่าง ๆ เพือ่ เพิ่มมูลคา่ ได้ด้วย เช่น ลำไยกระปอ๋ ง ลำไยแช่แข็ง ลำไยอบแหง้ และ
นำ้ ลำไย ลำไยประกอบด้วยวิตามนิ และแรธ่ าตุตา่ ง ๆ ทม่ี ปี ระโยชน์ตอ่ รา่ งกาย เชน่ คาร์โบไฮเดรต โปรตีน
ธาตุแคลเซียม ธาตุฟอสฟอรัส ธาตุโซเดียม ธาตุโพแทสเซยี ม ธาตุทองแดง ธาตุเหล็ก วิตามินซี วิตามินบี
12 ประโยชนท์ างยาของลำไยตามสรรพคณุ แผนโบราณของไทยใชเ้ มลด็ แก้บาดแผลมีเลอื ดออก ห้ามเลือด
แก้ปวด สมานแผล แก้แผลมีหนอง และแก้กลากเกลื้อน ใบแก้ไข้หวัด แก้มาลาเรีย แก้ฝีหัวขาด แก้
ริดสีดวงทวาร ดอกแก้โรคเกี่ยวกับหนองท้ังหลาย รากใช้แก้เสมหะและลม ถ่ายโลหิตออกทางทวารหนัก
แกร้ ะดูขาวมากผิดปกติ ขับพยาธเิ สน้ ดา้ ย เปลือกต้นแกเ้ สมหะ ขบั ลมในลำไส้ แกจ้ กุ เสยี ด สมานแผล แก้
น้ำลายเหนียว เกษตรกรไทยส่วนใหญ่นิยมขายในรูปของผลสด การตลาดของลำไยเป็นปัจจยั หนึ่งท่ีมีผล
ต่อปริมาณการผลิตและราคาของผลผลิต ตลาดภายในประเทศยังประสบปัญหาการจัดการผลผลิตไปสู่
ผบู้ ริโภคปลายทางไมท่ วั่ ถึง ซง่ึ อาจเกดิ จากการขนส่งหรอื การเกบ็ รกั ษาไม่เหมาะสม ประกอบกบั ปจั จุบันมี
การเกบ็ เก่ียวผลผลติ นอกฤดู จึงทำให้มีปริมาณผลลำไยสดมากเกินไปในทอ้ งตลาด ซึง่ จะส่งผลกระทบต่อ
ความเป็นอยู่ของเกษตรกรผู้ปลูกได้ในระยะยาว ทั้งนี้ยังสามารถนำลำไยมาประกอบเป็นอาหาร คาว
หวานได้อีกหลายชนิดและแปรรูปเป็นลำไยอบแห้ง เพื่อให้เก็บสินค้าได้นานขึ้น ผลผลิตลำไยส่วนใหญ่
ส่งออกในรูปผลสดและอบแห้ง ไปยังตลาดหลักคือ จีน อินโดนีเซีย เวียดนาม และฮ่องกง แต่ต่อมาก็

2

ส่งออกในรูปผลสดและอบแห้ง ไปยังตลาดหลักคือ จีน อินโดนีเซีย เวียดนาม และฮ่องกง แต่ต่อมาก็
ประสบปญั หาในลกั ษณะคล้ายกันคอื มลี ำไยอบแห้งลน้ ตลาด หรอื ค้างสตอ็ ก

ดังนั้นทางผู้จัดทำโครงการได้เห็นถึงปัญหาที่มีลำไยอบแห้งล้นตลาดจึงมีแนวคิดการแปรรูป
ผลิตภัณฑ์น้ำเชื่อมเข้มข้นจากลำไย ซึ่งมีวัสดุที่หาได้ง่ายตามท้องถิ่นของตำบลป่าพลู อำเภอบ้านโฮ่ง
จังหวัดลำพูน นั่นคือลำไย เพื่อนำมาเพิ่มมูลค่าให้ทรัพยากรท้องถิ่นของตำบลป่าพลู อำเภอบ้านโฮ่ง
จังหวัดลำพูน และยังเป็นอีกทางเลือกหนึ่งทางเลือกให้แก่เกษตรกร สามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็น
ผลติ ภัณฑ์ทเ่ี พม่ิ รายไดใ้ หก้ บั ชุมชนและเปน็ แนวทางในการแกป้ ัญหาลำไยราคาตกต่ำหรอื ลน้ ตลาด ท้ังนี้ยัง
เป็นการเพิ่มความหลากหลายในการนำผลิตภัณฑ์จากลำไย เป็นการเพิ่มมูลค่าของลำไยและสามารถ
รวบรวมขอ้ มลเู ก่ียวกบั ผลติ ภัณฑจ์ ากลำไยเพอื่ ให้ผสู้ นใจสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในดา้ นตา่ ง ๆได้

1.2 วตั ถปุ ระสงค์ของโครงการ
1) เพ่ือศกึ ษากรรมวิธกี ารผลิตนำ้ เชอื่ มเขม้ ขน้ จากผลลำไย และอายุการเก็บรักษาผลติ ภณั ฑ์
2) เพื่อหาแนวทางการนำน้ำเชื่อมเข้มข้นจากลำไยไปใช้ประโยชนโ์ ดยมุ่งเน้นการประยุกต์ใช้ใน
ผลติ ภณั ฑ์อาหาร
3) เพือ่ เพม่ิ มลูค่าให้กบั ลำไยอบแหง้

1.3 ขอบเขตโครงการ
1) เชิงปรมิ าณ
- จำนวน ไซรัปลำไย จำนวน 10 ขวด
- กลุม่ ตัวอยา่ งในการตอบแบบสอบถาม คอื กลุม่ ผู้ทดลองชมิ ไซรปั ลำไยจำนวน 50 คน
2) เชงิ คณุ ภาพ
- ผลติ ภณั ฑห์ นง่ึ ทีพ่ ัฒนามากจากลำไยลำไย ทมี่ รี ปู แบบการผลติ ทีส่ ะอาด ปลอดภยั แลt
มีรสชาตทิ ่เี ข้มข้น
3) ระยะเวลาและสถานทใี่ นการดำเนนิ งาน
- ระยะเวลาดำเนินงาน ตัง้ แต่วันท่ี 17 ธนั วาคม 2563 ถงึ วนั ที่ 12 มีนาคม 2564
- สถานท่ดี ำเนินงาน วิทยาลัยอาชวี ศกึ ษาเชยี งใหม่ 167 ถนนพระปกเกลา้ ตำบลศรภี มู ิ
อำเภอเมือง จังหวัดเชยี งใหม่

1.4 ประโยชน์ทค่ี าดวา่ จะไดร้ บั

3

1) ไดผ้ ลิตภณั ฑ์ไซรัปลำไยเพ่อื สุขภาพที่สามารถตอ่ ยอดสทู่ ้องตลาด
2) สามารถนำผลิตภณั ฑ์ไซรัปลำไยเพอ่ื สขุ ภาพจดั จำหนา่ ย สร้างรายได้
3) ผูค้ นสนใจรับประทานไซรปั ลำไยมากขึน้

1.5 นยิ ามศัพท์
ไซรัป (Syrup) หรือมีชื่อเรียกในไทยว่า “น้ำเชื่อม” เป็นวัตถุดิบจากธรรมชาติที่นำมาปรุงแต่ง

และผ่านกรรมวิธเี พ่ือให้ไดอ้ อกมาเปน็ ของท่ีสามารถรับประทานได้
ลำไย (Longan) เป็นพืชไมผ้ ลเขตร้อนและกึง่ รอ้ น เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางลำต้นสีน้ำตาล ออก

ดอกเป็นชอ่ สขี าวครีม ผลทรงกลมเปน็ ช่อ ผลดบิ เปลือกสนี ้ำตาล เนอ้ื ลำไยสขี าวหรือชมพู เมล็ดสดี ำ

บทท่ี 2
เอกสารและงานวิจัยที่เก่ียวขอ้ ง

ในการศึกษาเรอ่ื งไซรปั ลำไยคร้งั นี้ ผู้จัดทำได้ศกึ ษาเอกสารที่เกย่ี วข้อง เพ่อื นำมาเป็นแนวทางใน
การผลิตไซรปั ลำไย ดังตอ่ ไปนี้

2.1 ความรู้เกย่ี วกับลำไย
2.2 ความรู้เกี่ยวกบั การแปรรปู ลำไย
2.3 ความรู้เก่ยี วกบั ลำไยอบแหง้
2.4 แนวคดิ และทฤษฎีความพงึ พอใจ
2.5 วิจยั ท่ีเกยี่ วข้อง

2.1 ความร้เู กี่ยวกบั ลำไย
ลำไย เป็นผลไม้ชนดิ หนงึ่ เป็นไมย้ ืนต้นขนาดกลาง ต้นมีทรงพมุ่ ทึบ ลำต้นเนื้อไมแ้ ข็ง มีเปลือกแขง็

ใบมีลักษณะทรงรี ดอกมีสีขาวอมเหลือง มกี ลิ่นหอม ผลมลี ักษณะทรงกลมเล็ก ผวิ เปลอื กบางสาก ผลอ่อน
มีสีน้ำตาลอมเขียว เม่อื ผลสกุ จะเปล่ียนเป็นสนี ้ำตาล ภายในผลจะมีเน้ือนุ่มฉ่ำน้ำ มีสขี าวหรือสีชมพู ตาม
สายพันธ์ุ มีเมล็ดกลมสีดำอยู่ข้างใน มีรสชาติหวานกรอบ มีกลิ่นหอม ลำไยที่ปลูกในประเทศไทย มีการ
ปลูกหลายสายพันธุ์ จะปลูกกันมากในภาคเหนือ ลำไยที่มีชื่อเสียงมากปลูกในจังหวัดลำพูน นิยม
รับประทานอย่างมากในบา้ นเรา นำรับประทานผลสดหรือนํามาปรุงเป็นขนมหวาน เช่น ข้าวเหนียวเปียก
ลาํ ไย ยังสามารถนํามาแปรรปู เป็นผลิตภณั ฑ์ต่างๆ เพ่อื เพ่มิ มูลค่าไดด้ ้วย เช่น ลําไยกระป๋อง ลําไยแช่แข็ง
ลาํ ไยอบแหง้ นำ้ ลาํ ไย และไวน์ลําไย สําหรบั คณุ คา่ ทางโภชนาการ พบว่าในเน้ือผลของลําไยประกอบด้วย
คารโ์ บไฮเดรต โปรตีน ไขมัน เส้นใย แคลเซียม ฟอสฟอรสั เหลก็ วิตามนิ เอ วิตามนิ บี วิตามนิ บีสอง ไนอา
ซนิ วิตามินซี กรดอะมโิ น และน้ำตาลซง่ึ ทําให้ลําไยมรี สหวาน ได้แก่ กลูโคส ซูโครส และฟรุกโตส ส่วนใน
ด้านสรรพคุณ ลําไยใช้เป็นยารกั ษาโรคไดแ้ ก่ เปน็ ยาแกท้ ้องรว่ ง รกั ษาโรคมาลาเรีย บรรเทาอาการริดสีดวง
ทวาร ปัจจุบันพันธุ์ลำไยที่เกษตรกรนิยมปลูกร้อยละ 95 เป็นลำไยพันธุ์ดอเนื่องจากสามารถบริโภคสด
และแปรงได้แต่ยงั มพี นั ธล์ุ ำไยที่เหมาะสำหรับรบั ประทานสวทน่ี า่ สนใจคอื พันธ์สุ ีชมพู เบย้ี วเขยี วเชยี งใหม่

5

แห้วและพวงทองซึง่ เป็นพันธุ์ที่มีคุณภาพดีเยี่ยมรสชาติหวานกรอบกลิ่นหอมดังน้ันน่าจะมกี ารนำพันธ์ดี
เหล่าน้กี ลบั คืนสู่ตลาดเพื่อเป็นการสร้างความหลากหลายให้กับผบู้ รโิ ภคอีกดว้ ย

ภาพที่ 2.1 ลำไย
ท่มี า https://www.google.com/search?q=%E0
ลักษณะพฤกษศาสตร์
1) ลำต้น ลำไยเป็นไม้ยืนต้นทรงพุ่มแผ่กว้าง มีตั้งแต่ขนาดกลางจนถึงขนาดใหญ่ ต้นที่ปลูกจาก
เมล็ดมีลำตน้ สูงตรง เม่ือปลูกจากก่ิงตอนมที รงพมุ่ แผก่ ว้าง เมอื่ เจรญิ เติบโตเต็มสูง 10-12 เมตร เปลือกลำ
ต้น สีน้ำตาลหรือสีเทาปนน้ำตาล แตกเปน็ สะเก็ดและรอ่ งขรุขระ กิง่ กลมและเนอ้ื ไมม้ ักเปราะะทำใหก้ ิ่งหัก
ง่าย

ภาพท่ี 2.2 ลำตน้ ลำไย
ทมี่ า https://www.google.com/search?q -

6

2) ใบ ใบลำไยเป็นใบรวม ที่มีใบย่อยอยู่บนก้ำนใบร่วมกัน (pinnately compound leaves)
จำนวน 3-5 คกู่ ้านใบรวมยาวประมาณ 20-30 เซนตเิ มตร ใบยอ่ ยจัดเรยี งตวั ในลกั ษณะตรงข้ามหรือแบบ
สลับกัน ก้านใบย่อยยาว 4-6 เซนติเมตร ใบย่อยเป็นรูปรีหรือรูปหอก ใบกว้าง 3-6 เซนติเมตรและยาว
10-15เซนติเมตร ขอใบเรียบไม่มีหยักและไม่ม้วน ใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย ปลายใบมักแหลมและ
ฐานใบค่อนข้างป้าน ด้านหลังใบมีสีเขียวเข้มเป็นมันมากกว่าด้านท้องใบ เส้นแขนงแตกจากเส้นกลางใบ
และเหน็ ได้ชัดเจน

ภาพที่ 2.3 ใบลำไย
ท่ีมา https://www.google.com/search?q=%E0
3) ช่อดอก ลำไยออกดอกที่ปลายยอดที่เจริญเติบโตเต็มที่แล้ว โดยเปลี่ยนจากตาใบเป็นตาดอก
ตั้งแต่เริ่มเห็นช่อดอกดว้ ยตาเปล่าจนก้านช่อดอกพฒั นาจนยาวเตม็ ที่ใช้เวลาประมาณ 45-50 วัน ขึ้นกับ
พันธุ์และสภาพแวดลอ้ มโดยเฉพาะอุณหภูมิ โดยช่วงทีม่ ีอากาศหนาวเย็นช่อดอกจะพัฒนาช้ากว่าช่วงทีม่ ี
อุณหภูมิอุ่นหรือสูงข้ึน ที่จัดเรียงดอกแบบ panicle กล่าวคือ แตกก้านดอกแขนงออกไปจากก้านที่หนง่ึ
และแต่ละก้านย่อยนั้นแตกแขนงต่ออีกครั้ง ช่อดอกยาว 15 –50 เซนติเมตร ในแต่ละช่อดอกมีทั้งดอก
สมบรู ณเ์ พศและดอกไม่สมบูรณเ์ พศ

ภาพท่ี 2.4 ช่อดอกลำไย
ท่ีมา https://www.google.com/E0%B8%8A

7

4) ดอก ดอกมีสีครีมและเส้นผ่าศนู ยก์ ลำง 6-8 มลิ ลิเมตร ก้านดอกยาว 1-2 มลิ ลิเมตร กลีบดอก
มี 5 กลีบบางเรียวเลก็ สีขาวหม่นและเรียงตวั เยื้องกัน กลีบดอกมี 5 กลีบเช่นกัน สีเขียวปนนำ้ ตำล หนา
และแข็ง ดอกลำไยแบง่ ออกได้ 3ชนดิ คือ

- ดอกตวั ผู้ (staminate flower) มเี กสรตวั ผู้ 6-8 อนั เรียงเปน็ ช้ันเดียวอยู่บนจำนรองดอกที่มสี ี
น้ำตาลออ่ นและมลี กั ษณะอุ้มนำ้ ก้านเกสรตัวผู้ (filament) มขี น สขี าวขนุ่ ยาวประมาณ 3 มลิ ลเิ มตร อับ
เกสรตัวผู้ (anther) มีสีเหลืองอ่อน กว้างประมาณ 1 มิลลิเมตร ยาวประมาณ 1.5 มิลลิเมตร มี 2 หยัก
และปริแตกตามยาวปลดปล่อยละอองเกสรตัวผู้ (pollen grain) ออกมาในช่วงบ่าย ละอองเกสรตัวผู้ท่ี
แตกออกมาน้ันมสี ีเหลืองอ่อน รปู ยาวรี เปล่ยี นเปน็ รูปสามเหลี่ยมหรอื กลมรีเม่อื เพาะเลี้ยงในอาหารเหลว
หรืองอกบนยอดเกสรตัวเมีย ละอองเกสรตัวผู้มีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 27-30 µm มี 3 ขั้ว แต่ท่อ
ละอองเกสรตวั ผมู้ กั งอกมาจากขั้วเดียวเท่านั้น

- ดอกกระเทยที่ทำหน้าที่เปน็ ดอกตัวเมียหรอื ดอกตวั เมยี (pistillate flower) เปน็ ดอกที่เกสรตัว
เมยี พฒั นาจนสมบรู ณแ์ ละเหน็ ไดช้ ัด ประกอบดว้ ยรงั ไข่ที่มีขนปกคลมุ มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 2-2.5 มลิ ลิเมตร
ต้งั อย่ตู รงกลางของจานรองดอก รงั ไขม่ ี 2 พู (bicarpellate) และแต่ละพมู ีไข่ (ovule) จำนวน 1 ใบ แต่
เพียงพเู ดยี วเทำ่ นั้นที่พฒั นาต่อไปเปน็ ผลลำไย ส่วนอกี พูหนึ่งจะค่อยๆแห้งฝ่อและร่วงหล่นไป แต่บางครั้ง
อาจพบไข่ในทัง้ 2 พูพัฒนาเป็นผลได้ ก้านเกสรตวั เมีย (style) ยาว 4-5 มิลลิเมตร ปลายยอดเกสรตัวเมีย
(stigma) แยกเป็น 2 แฉกและมีน้ำหวานที่จานรองดอกเมื่อดอกบานเตม็ ที่หรือพร้อมรบั ละอองเกสร ซึ่ง
มักจะเป็นในชว่ งเช้าตรู่

- ดอกกระเทยที่ทำหน้าที่เป็นดอกตัวผู้ (hermaphrodite flower) มีลักษณะคล้ายคลึงกับดอก
กระเทยที่ทำหน้าที่เปน็ ดอกตัวเมียมาก แต่ดอกชนิดนี้มอี บั เกสรตัวผู้ทไ่ี ม่เปน็ หมนั และผลิตละอองเกสรตัว
ผ้ทู สี่ มบูรณ์เช่นเดยี วกบั ดอกตวั ผู้ มักไม่คอ่ ยพบดอกชนิดน้ใี นสภาพธรรมชาตโิ ดยท่วั ไปชอ่ ดอกมักมีจำนวน
ดอกตัวผู้มากกว่าดอกตัวเมยี

ภาพท่ี 2.5 ดอกลำไย
ท่ีมา https://www.google.com/search?q=%E0%B8%94

8

5) ผล ผลลำไยเป็นผลเดี่ยว จากเริ่มติดผลจนเก็บเกี่ยวผลได้ใช้เวลาพัฒนาประมาณ 4-6 เดือน
ขึน้ กบั พันธุ์และสภาพแวดลอ้ ม เช่นหากมีอณุ หภมู ติ ่ำจะทำใหอ้ ัตราการพัฒนาของผลต่ำ เป็นตน้ ผลลำไยมี
รูปร่างค่อนข้างกลมหรือกลมแป้น ขนาดของผลแตกต่างกัน เปลือกผลเจริญมาจากผนังรังไข่และเริ่ม
พัฒนาไปพร้อม ๆ กับเมล็ด ต่อมาเมล็ดหยุดการพัฒนาแต่เปลือกผลยังมีการพัฒนาต่อต่อจนเก็บเกี่ยว
ผลได้ เปลอื กผลสเี หลืองปนน้ำตาลหรอื นำ้ ตาลแดง แตบ่ างพนั ธเุ์ ชน่ เบย้ี วเขียวอาจมสี เี ขยี วปน เปลือกผล
อาจเปน็ ตมุ่ หรือค่อนข้างเรียบ เน้ือของลำไย (aril) พัฒนามาจากเนอ้ื เยือ่ รอบๆ ก้านของเมล็ด(funiculus)
ขนึ้ มาโอบจนรอบเมล็ด เนื้อลำไยสีขาวข่นุ หรือสชี มพูเรอ่ื ๆ แตกตา่ งกนั ตามพนั ธุ์

ภาพที่ 2.6 ผลลำไย
ท่ีมา https://www.google.com/search?q=%E0%B8%9C
6) เมล็ด ลักษณะกลมหรือกลมแบน เปลือกเมล็ดสีน้ำตาลเขม้ หรือสีดำ เป็นมัน ส่วนที่ติดกับขัว้
เมล็ดมีวงกลมสีขาว ทำให้ดูคล้ายกับลูกนัยน์ตาและเป็นที่มาของคำว่า ตามังกร ขนาดเมล็ดต่างกันตาม
พันธุ์

ภาพที่ 2.7 เมลด็ ลำไย
ทม่ี า https://www.google.com/search?q=%E0%B9

9

ลักษณะประจำพันธุ์
พันธ์ลุ ำไยในประเทศไทยมลี ักษณะต่าง ๆ ทีค่ วามแตกตา่ งกนั ลักษณะทีอ่ าจใชใ้ นการจำแนกพนั ธุ์

ลำไยไดแ้ ก่ ขนาดและสขี องใบ ลักษณะรูปร่างของผล และสีเนื้อ โดยพนั ธุ์ลำไยทีป่ ลูกกนั ไดแ้ ก่
1) ดอหรืออีดอ เป็นพันธุ์ที่เจริญเติบโตได้ดี ทนแล้งและทนน้ำได้ดีปานกลาง ทรงพุ่มกว้าง

พอสมควร ลำตน้ แข็งแรง กิง่ ไมฉ่ ีกหักง่าย เปลอื กลำตน้ สีนำ้ ตำลปนแดง เป็นลำไยพนั ธ์ุเบาทอ่ี อกดอกและ
เก็บเกี่ยวได้ก่อนพันธุ์อื่น กล่าวคือ ออกดอกธันวาคมและเก็บเกี่ยวได้ปลายมิถุนายนหรือกรกฎาคม
เนื่องจากเก็บเกี่ยวเร็วและจำหน่ายได้ทั้งผลสดและแปรรูปเป็นลำไยกระป๋องและลำไยอบแห้ง ทำให้
จำหน่ายได้ราคาดีและชาวสวนนิยมปลูกมากที่สุด ใบย่อยมี 3-4 คู่ใบ ใบแก่สีเขียวเขม็ ปลายใบค่อนข้าง
แหลม ขนาดผลกว้างประมาณ 2.7 เซนติเมตร เนื้อสีวุน้ และคอ่ นข้างเหนียว รสหวานปานกลาง ปริมาณ
ของแข็งที่ละลำน้ำได้ 20 บริกซ์ เมล็ดค่อนข้างใหญ่และแบนเล็กน้อย ผลผลิตเฉลี่ยของเกษตรกร 793
กิโลกรัม/ไร่ (16ตน้ /ไร)่ ลำไยพนั ธดุ์ อสามารถแบง่ ตามสขี องยอดออ่ นได้ 2 ชนดิ คอื

- ดอยอดแดง เจริญเตบิ โตเรว็ ใบอ่อนมสี แี ดง ใบยอ่ ยกว้าง 6 เซนติเมตรและยาว 20 เซนตเิ มตร
ขอบใบเปน็ คลน่ื และหอ่ ลงเล็กน้อย ออกดอกติดผลไม่คอ่ ยดี ผลกลม เปลอื กผลสนี ำ้ ตาลแก่

- ดอยอดเขียว ใบอ่อนเป็นสีเขียวอ่อน ขนำดใบเล็กกว่าดอยอดแดงเล็กน้อย ขอบใบเป็นคลื่น
เล็กนอ้ ย ออกดอกตดิ ผลคอ่ นข้างงา่ ย ผลขนาดปานกลาง ลักษณะเบย้ี วและยกบ่าข้างเดียว เปลือกผลมีสี
เขียวปนน้ำตาล สามารถแบ่งตามลักษณะของก้านผลได้ 2 ชนิดคือ ดอก้านอ่อนซึ่งมีเปลือกผลบางและ
ดอก้านแข็งซ่งึ เปลอื กผลหนา

2) ชมพูหรือสีชมพู ลำต้นสูงโปร่งและแตกกิ่งก้านสาขาดีพอสมควร กิ่งเปราะหักง่ายและไม่ทน
แล้ง เปลือกลาต้นมี สีน้ำตาลอ่อนเปลือกลำต้นสีน้ำตาลอ่อน ใบอ่อนสีเขยี วอ่อน ใบแก่สีเขียวซีด ใบแคบ
ค่อนขา้ งยาว ปลายใบแหลม ขอบใบเรยี บ ใบรวมมีใบย่อย 4-5 คู่ ทำมมุ เกือบฉากกับก้านใบรวม เปน็ ลำไย
พนั ธุก์ ลางท่ีออกดอกปลายธนั วาคมถงึ ต้นมกราคมและเก็บเกีย่ วผลกลางกรกฎาคมถงึ ต้นสิงหาคม ผลกลม
แปน้ และเบี้ยวเล็กน้อย ผลขนาดใหญป่ านกลางกว้าง 2.8 เซนติเมตร เปลอื กผลหนาสีน้ำตาลออ่ นปนเขียว
เนื้อหนาปานกลาง เนื้อล่อนไม่เละ สีชมพูเรื่อ ๆ และยิ่งแก่ยิ่งสีเข้มขึ้น รสหวานหอม ปริมาณของแข็งท่ี
ละลายน้ำได้ 21-22 บริกซ์ เมล็ดสีน้ำตาลแก่หรือดำเข้ม เมล็ดค่อนข้างเล็ก ผลผลิตเฉลี่ยของเกษตรกร
ประมาณ 1,000กิโลกรัม/ไร่ นำ้ หนกั ผลเฉลยี่ 8.9 กรมั นำ้ หนกั เปลอื ก 1.7 กรมั น้ำหนกั เมล็ด 1.6 กรัม

3) เบ้ียวเขยี ว ลำตน้ มที รงพ่มุ ค่อนข้างกลม เจรญิ เตบิ โตดแี ต่มกั ออ่ นแอต่อโรคพุ่มไมก้ วาด ใบรวม
ประกอบด้วยใบย่อย 4 ค่ใู บ ใบย่อยกว้าง 5 เซนตเิ มตรและยาว 16 เซนตเิ มตร ใบแกส่ ีเขยี วเข้ม ปลายใบ
แหลม ขอบใบเรียบและเป็นคลื่นเล็กน้อย มักออกดอกติดผลปีเว้นปี เป็นพันธุ์หนักที่ออกดอกปลาย
มกราคมและเกบ็ เกี่ยวกลางสิงหาคมหรือตน้ กันยายน ความยาวช่อดอก 15-30 เซนติเมตร การติดผลใน

10

ช่อผลค่อนข้างห่าง ผลมีลักษณะกลมแป้นและเบี้ยว ผลขนาดใหญ่กว้าง 3.0 เซนติเมตร เมื่อผลแก่เต็มท่ี
เปลือกสีเขยี วอมนำ้ ตาล เปลือกหนาและเน้ือหนา เนอื้ สขี าวนวล แห้งกรอบและล่อน รสหวานแหลม กล่ิน
หอม ปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำได้ 22 บริกซ์ เมล็ดกลมสีดำ ค่อนข้างเล็กเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.2
เซนติเมตร ผลผลิตเฉลี่ยของเกษตรกร 626 กิโลกรัม/ไร่ น้ำหนักผลเฉลี่ย 8.2 กรัม/ผล ลำไยพันธุ์เบี้ยว
เขยี วแบง่ ได้ 2 ชนิดคือ

- เบีย้ วเขยี วก้านแข็ง (เบีย้ วเขียวป่าเส้า) ติดผลไมด่ ก แตผ่ ลขนาดใหญ่มาก อ่อนแอต่อโรคพุ่มไม้
กวาด เกษตรกรไม่นยิ มปลูก

- เบีย้ วเขยี วกำ้ นออ่ น (เบ้ียวเขยี วเชียงใหม)่ ออกดอกและติดผลดี ผลขนาดใหญ่
4) แห้วหรืออีแห้ว ทรงพุ่มกว้าง เจริญเติบโตแตกกิ่งก้านสาขาดี แต่ลำต้นไม่ค่อยแข็งแรง ก่ิง
เปราะหกั ง่าย ทนแล้งไดด้ ี เปลอื กลำต้นเรียบสนี ้ำตาลปนแดงเขียว ใบยอ่ ยจำนวน 3-4 คูใ่ บ ใบแก่สีเขียว
เข้ม รูปร่างใบหอก ปลายใบเรียวแหลมและฐานใบแบบลิ่ม ขอบใบเรียบและเปน็ คลื่นเล็กน้อย เป็นลำไย
พันธุ์หนักคือ ออกดอกปลายมกราคมถึงกุมภาพันธ์ และเก็บเกี่ยวผลได้ประมาณกลางถึงปลายสิงหาคม
ความยาวช่อดอก 15-30 เซนตเิ มตร ผลกลมและเบยี้ ว ขนาดผลเฉล่ียกว้าง 2.8 เซนตเิ มตร เปลือกผลหนา
สีน้ำตาล มีกระสีคล้ำกระจายทั่วผล เนื้อหนาสีขาวขุ่น แห้งและกรอบ รสหวานหอม เมล็ดกลมแป้นสี
นำ้ ตาลดำ ขนาดค่อนขา้ งเล็ก ผลผลิตเฉล่ีย 848 กโิ ลกรมั /ไร่ ลำไยพันธ์แุ ห้วแบ่งได้ 2 ชนิดคือ
- แห้วยอดเขียว ใบอ่อนหรือยอดสีเขียวซีด ใบยาวใหญ่ ผลกลมเบี้ยว เปลือกผลสีน้ำตาลอ่อน
ปริมาณของแขง็ ทล่ี ะลายน้ำได้ 19 บริกซ์
- แห้วยอดแดง ใบอ่อนหรอื ยอดสีเขียวปนแดง ใบกว้างและยาวกว่าพันธ์ุอื่น ออกดอกและติดผล
ง่ายกว่าแหว้ ยอดเขยี ว เปลือกผลสีนำ้ ตาล ปรมิ าณของแขง็ ทลี่ ะลายน้ำได้ 22 บรกิ ซ์
5) เพชรสาคร ใบอ่อนสเี ขียวปนแดง จำนวนใบยอ่ ย 3-4 คู่ ใบยอ่ ยกว้าง 4 เซนตเิ มตรและยาว 12
เซนตเิ มตร ใบแก่สีเขยี วปนเหลอื ง รูปร่างรเี ล็ก ขอบใบเรียบ ปลายใบเรยี วแหลมและฐานใบล่ิม ใบเป็นมัน
จัดว่าเปน็ ลำไยท่ีออกดอกมากกว่าหนึง่ คร้งั ต่อปี ออกดอกรนุ่ แรกประมาณธนั วาคม - กรกฎาคม และเก็บ
เกี่ยวได้ประมาณพฤษภาคม-มิถุนายน รุ่นที่สองประมาณกรกฎาคม-สิงหาคมและเก็บผลได้ประมาณ
ธันวาคม - มกราคม ช่อดอกกว้าง 18 เซนติเมตรและยาว 30 เซนติเมตร จำนวนผลต่อช่อน้อยกว่า 10
ผล/ช่อ ผลกลมกว้าง 2.7 เซนติเมตร เปลือกบาง สีน้ำตาลปนแดง เนื้อนิ่มสีขาวฉ่ำน้ำ รสหวาน ปริมาณ
ของแข็งทล่ี ะลายน้ำได้ 18-20 บรกิ ซ์ เมลด็ กลมแปน้ สีดำเปน็ มนั กว้าง 1.3 เซนติเมตร
6) พวงทอง ต้นมที รงพุม่ ขนาดกลาง ใบออ่ นสีเขยี วปนเหลือง ใบรวมมี 4 คูใ่ บย่อย ใบย่อยกว้าง 5
เซนตเิ มตรและยาว 15 เซนติเมตร ขอบใบและแผ่นใบเรียบ ใบรูปหอกกลับ ปลายใบเรยี วแหลมและฐาน
ใบลิ่ม ใบเป็นมัน ออกดอกปานกลาง ช่อดอกขนาดใหญ่ กว้าง 14 เซนติเมตรและยาว 23 เซนติเมตร

11

จำนวนผลในชอ่ ผล 10-25 ผลและตดิ ผลค่อนขา้ งแนน่ ผลกลมแป้นกว้าง 2.8 เซนตเิ มตร เปลอื กผลเรียบสี
น้ำตาลปนเหลือง เนอ้ื หนา แน่น แห้ง สขี าวขุน่ รสหวาน ปรมิ าณของแข็งที่ละลายน้ำได้ 22 บริกซ์ เมล็ด
กลมสดี ำ เป็นมันกว้างประมาณ 1.2 เซนตเิ มตร

7) เวยี ดนามหรือกระทุม่ แบน เป็นลำไยพนั ธุท์ วายทนี่ ำพันธ์ุมาจากประเทศเวียดนาม ลำตน้ มีทรง
พุ่มมีขนาดเล็ก มขี อ้ ปลอ้ งถี่ ลำตน้ แข็งแรง เปลอื กลำต้นเรยี บสีขาวนวลปนน้ำตาล มใี บย่อย 5 คู่ ใบอ่อนสี
เขียวปนเหลือง ใบแก่สีเขียวซีด ใบรีค่อนข้างกว้าง ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบไม่บิดเป็นคลื่น ออกดอกง่ำย
และออกดอกดกมาก มักไม่เป็นฤดูและมากกว่า 1 ครั้งต่อปี ช่อดอกกว้าง 15 เซนติเมตรและยาว 30
เซนติเมตร เป็นพันธุ์เบา ซึ่งจากดอกบานถึงเก็บเกี่ยวผลใช้เวลา 4-4.5 เดือน ติดผลดก ผลในช่อมีขนาด
ค่อนข้างสม่ำเสมอ ผลขนาดค่อนข้างใหญ่ กลมและปลายผลป้านกลม เปลือกผลเรียบสีนำ้ ตาลปนเหลือง
เนื้อสีเหลืองน้ำผึ้งและแห้ง ปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำได้ 20-24 บริกซ์ เมล็ดสีน้ำตาลดำ กลมแป้น
เส้นผ่าศนู ย์กลางเมลด็ ประมาณ 1.5 เซนติเมตร

8) ใบดาหรอื กะโหลกใบดา เป็นพันธ์ทุ อี่ อกดอกตดิ ผลสม่ำเสมอเกือบทุกปี การเจริญเติบโตดี ทน
แล้งและทนน้ำได้ดี แต่ขนาดผลเล็กกว่าพันธุ์อื่น เปลือกลำต้นเรียบ ใบอ่อนสีเขียวปนเหลือง ใบย่อย
จำนวน 5 คู่ ใบย่อยกว้าง 5เซนติเมตรและยาว 15 เซนติเมตร ใบแก่สีเขียวคล้ำกว่าพันธุอ์ ื่น ขอบใบเป็น
คล่ืน ปลายใบเรียวแหลมและฐานใบลม่ิ ใบรูปร่างหอกกลับ บางเป็นมนั ช่อดอกกว้าง 14 เซนติเมตรและ
ยาว 23 เซนตเิ มตร จำนวนผลในชอ่ ผล 10-25 ผล เปน็ พนั ธุ์กลางคอื ออกดอกปลายธันวาคมและเก็บเก่ียว
ผลได้กลางกรกฎาคมถึงต้นสิงหาคม ผลค่อนข้างกลม ขนำดผลกว้าง 2.8 เซนติเมตร เปลือกหนาทำให้
ทนทานต่อการขนส่ง ผิวขรุขระสีน้ำตาลปนเขียว เนื้อสีขาวขุ่นและแฉะน้ำ รสหวาน ปริมาณของแข็งท่ี
ละลายนำ้ ได้ 20 บรกิ ซ์ เมลด็ กลมดำเปน็ มัน

9) แดงหรืออแี ดง การเจริญเติบโตปานกลาง ต้นมีทรงพุ่มกว้างพอสมควร กงิ่ เปราะหกั ง่าย ไมท่ น
แลง้ หรือนำ้ ท่วม เปลือกลำต้นมีสนี ้ำตาลเข้ม ใบอ่อนสีเขียวปนเหลือง จำนวนคใู่ บยอ่ ย 3-4 คู่ ใบย่อยกว้าง
5 เซนติเมตร และยาว 13 เซนติเมตร ใบแก่สีเขียวปนเหลือง ใบเรียบ ขอบใบเรียบ ปลายใบเรียวแหลม
และฐานใบแบบล่ิม ออกดอกและติดผลค่อนข้างสม่ำเสมอทุกปีช่อดอกกว้าง 22 เซนติเมตรและยาว 31
เซนตเิ มตร เป็นลำไยพนั ธ์กุ ลางท่ีออกดอกธนั วาคมและเก็บเกี่ยวไดก้ ลางกรกฎาคมถึงตน้ สิงหาคม ผลกลม
ขนาดใหญ่ ปานกลาง กว้าง 2.6 เซนตเิ มตร เปลือกผลเรียบสีน้ำตาลปนแดง เนือ้ หนาปานกลาง สขี าวครีม
เนื้อเหนียวและแฉะน้ำ ปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำได้ 17 บริกซ์ มีกลิ่นคาวคล้ายกำมะถัน เมล็ดป้อม
คอ่ นขา้ งใหญ่

10) เหลืองหรืออีเหลือง เป็นลำไยกลุ่มกะโหลก ต้นมีทรงพุ่มค่อนข้างกลม ใบย่อยกว้าง 5.8
เซนติเมตรและยาว 19.6 เซนติเมตร ใบด้านบนมีสีเขียวเข้มแตด่ ้านล่างมีสีเขียวออ่ นกว่า ปลายใบแหลม

12

ขอบใบเรียบและเป็นคลื่นเล็กน้อย ออกดอกติดผลดี ผลค่อนข้างกลม ขนาดผลกว้าง 2.3 เซนติเมตร
เปลือกผลมีสีน้ำตาลอมเหลืองเน้ือสีขาวขุ่น หวานปานกลาง ปริมาณของแข็งที่ละลายนำ้ ได้ประมาณ 15
บริกซ์ เมล็ดกลมมเี สน้ ผ่าศูนย์กลาง 1.4 เซนตเิ มตร

11) สายน้ำผึ้ง มีทรงพุ่มขนาดกลาง ใบอ่อนสีเหลืองปนน้ำตาล ใบย่อย 4 คู่ใบ ใบย่อยกว้าง 4.4
เซนติเมตร และยาว 11.6 เซนติเมตร ใบแก่สีเขียวเข้ม รูปร่างรีค่อนข้างใหญ่ แผ่นใบย่น ขอบใบเรียบ
ปลายใบมนและฐานใบลิ่ม เปอรเ์ ซน็ ตอ์ อกดอกปานกลาง จำนวนผลต่อช่อ 10-25 ผล ผลกลม เปลือกผล
เรยี บ สีนำ้ ตาลปนเหลอื ง เนื้อขาวปนเหลอื ง เนอื้ แน่นกรอบ รสหวานหอม เมลด็ กลมขนาดเลก็

12) ปู่มาตีนโกง่ เปลือก ลำต้นเรียบ ใบอ่อนสีเขียวปนเหลือง ใบย่อยจำนวน 4 คู่ ใบย่อยกว้าง 4
เซนติเมตร และยาว 13 เซนติเมตร ใบแก่สีเขียว แผ่นใบเรียบและขอบใบเรยี บ เปอร์เซ็นต์ออกดอกปาน
กลาง ช่อดอกกว้าง 13 เซนติเมตรและยาว 22 เซนติเมตร ผลกลมแป้นขนาดใหญ่ เปลือกผลเรียบสี
น้ำตาลปนแดง เนื้อสีขาวขุ่นปนเหลือง เนื้อแห้งและแน่น รสหวานหอม เมล็ดกลมและแบนด้างข้าง สี
น้ำตาลดำ เปน็ พันธุ์ท่ีออ่ นแอตอ่ โรคพุ่มไมก้ วาด

13) ลำไยเถา มที รงพ่มุ ขนาดเลก็ เปลือกลำต้นเรยี บ ใบออ่ นสีเหลอื งปนนำ้ ตาล ใบแกเ่ ป็นมันและ
สีเขยี วเขียวปนเหลือง แผน่ ใบย่น ขอบใบเป็นคล่นื ปลายใบเรียวแหลม ฐานใบลม่ิ จำนวนผลในช่อผลน้อย
กว่า 10 ผล ช่อผลกว้าง 20 เซนติเมตรและยาว 27 เซนติเมตร ผลกลมกว้าง 2.8 เซนติเมตร เปลือกผล
เรียบ สีน้ำตาลปนเขียว เนื้อสีขาวขุน่ ปนเหลือง เนื้อนิ่มและฉ่ำน้ำ ปริมาณของแข็งทีล่ ะลายน้ำได้ 20-24
บริกซ์ เมลด็ กลมสนี ำ้ ตาลดำ

14) ลำไยกระดูก เป็นลำไยพื้นเมือง มีทรงพุ่มขนาดใหญ่ เปลือกลำต้นเรียบ ใบรวมมักมี 4 คู่ใบ
ใบแก่สีเขียวเข้มแผ่นใบและขอบใบเรียบ ออกดอกปลายธันวาคมถึงต้นมกราคม เก็บเกี่ยวได้ประมาณ
กลางกรกฎาคมคามถึงต้นสิงหาคม ผลเล็กกลม เปลือกหนาขรุขระสีน้ำตาลปนเหลือง เนื้อบางสีขาวขนุ่
เนื้อฉำ่ น้ำ รสหวนปริมาณของแขง็ ทล่ี ะลายนำ้ ได้ 19 บรกิ ซ์ เมลด็ ใหญ่สนี ้ำตาลดำ

15) ดอเบอร์ 13 เป็นต้นลำไยพันธุ์ดอท่ีกรมวิชาการเกษตรคัดเลือกจำกสวนเกษตรกรในจงั หวัด
เชียงใหม่ ลำพูนเชียงรายและพะเยา โดยคัดเลือกต้นท่ีออกดอกติดผลสม่ำเสมอติดต่อกันอย่างน้อย 3 ปี
ผลมขี นาดใหญ่เนอ้ื หนาและรสชาติดี ตน้ พนั ธ์นุ ้ีมใี บอ่อนสเี ขยี วปนแดง ใบแกส่ ีเขยี วเข้ม ขอบใบเรียบเป็น
คลน่ื รูปร่างใบรี ปลายใบมนและฐานใบลม่ิ จำนวนคใู่ บยอ่ ย 3 คู่ ออกดอกดก ชอ่ ดอกกว้าง 16 เซนติเมตร
และยาว 23 เซนติเมตร ติดผลดกคือ 25-50 ผล/ช่อผล ผลกลมแป้น ขนาดผลในช่อค่อนข้างสม่ำเสมอ
รูปร่างรี ค่อนขา้ งกว้าง เปลือกผลเรียบสีน้ำตาลปนเหลือง เนอ้ื สขี าวขนุ่ น่ิมและฉ่ำน้ำปานกลาง รสหวาน
หอม ปริมาณของแขง็ ที่ละลายน้ำไดป้ ระมาณ 21 บรกิ ซ์ เมลด็ แบนด้านข้างสนี ำ้ ตาลดำ เส้นผ่าศูนย์กลาง
1.4 เซนติเมตร

13

ประวัติ
ลำไย เป็นไม้ทม่ี ถี นิ่ กำเนดิ ในเขตร้อนและกึง่ ร้อนของเอเชีย ซง่ึ อาจมถี น่ิ กำเนิดในลังกาอินเดยี พม่า

หรือจีนแต่ทีพ่ บหลักฐานที่ปรากฏในวรรณคดีของจีนในสมัยพระเจ้าเซ็งแทงของจีนเม่ือ 1,766 ปีก่อนคริ
สกาลและจากหนังสอื RuYa ของจีนเม่ือ 110 ปีกอ่ นคริสตกาลไดม้ กี ารกล่าวถึงลำไยไว้แลว้ และชาวยุโรป
ได้เดินทางไปยังประเทศจนี เมื่อปีพ.ศ. 1514 ก็เขียนเร่ืองราวเก่ยี วกบั ลำไยไวใ้ นปพี .ศ. 1585 แสดงว่าลำไย
มกี ารปลูกในจนี ทม่ี ณฑลกวางตงุ้ เสฉวนมีศูนย์กลางอยทู่ ี่มณฑลฟูเกยี น ลำไยไดแ้ พร่หลายเข้าไปในประเทศ
อินเดีย ลังกา พม่าและประเทศแถบเอเชียลังกาพม่าและประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเข้าสู่
ประเทศอเมริกาในปลายพุทธศตวรรษที่ 25 ในประเทศไทย ทางภาคเหนือมีลำไยพันธุ์พื้นเมืองเรียก
"ลำไยกะลา" ในสมัยรชั การลท่ี 5 มีชาวจนี นำพันธุ์ลำไยเขา้ มาถวายพระราชชายา เจา้ ดารารศั มี จำนวน 5
ต้น เป็นพนั ธ์ุเบย้ี วเขียว ทรงใหป้ ลกู ที่เชียงใหม่ 3 ตน้ ทต่ี รอกจนั ทร์ กรงุ เทพฯ 2 ต้น หลกั ฐานที่พบเปน็ ต้น
ลำไยในสวนเก่าแก่ของ ร.อ.หลวงราญอริพล (เหรียญ ศัพทเสน) ที่ปลูกในตรอกจันทร์ถนนสาธุประดิษฐ์
ใกล้วดั ปริวาศในสมัยรัชกาลท่ี 5 ตอ่ มามกี ารขยายพนั ธจ์ุ ากต้นในจงั หวัดเชยี งใหม่จากนน้ั ก็ขยายสู่ภูมิภาค
ต่างๆในล้านนาโดยการเพาะเมลด็ จนเกดิ การกลายพนั ธ์ุ (Mutation) เกิดพนั ธุ์ใหม่ตามสภาพคณุ ลักษณะท่ี
ดีของภูมิอากาศที่เหมาะสมและเกื้อกูลต่อการเจริญเติบโตของลำไย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง จังหวัดลำพูนมี
สภาพภูมิประเทศที่ดีในลุ่มแม่น้ำใหญ่หลายสาย จนเกิดลำไยต้นหมื่นที่บ้านหนองช้างคืน อำเภอเมือง
ลำพูน ซึ่งเก็บผลขายต้นเดียวไดร้ าคาเป็นหม่ืน เมื่อปีพ.ศ. 2511 ผลิตผลต่อต้นได้ 40-50 เข่งพัฒนาการ
ของลำไยในภูมภิ าคน้ีโดยเฉพาะท่ีจงั หวัดลำพนู ถ้านับจากการเสด็จกลับล้านนาครงั้ แรกของพระราชชายา
เจ้าดารารัศมีเมื่อปีพ.ศ. 2457จนถึงลำไยต้นหมื่นทีห่ นองช้างคืนเมื่อปีพ.ศ. 2511 ก็พัฒนามาร่วม 60 ปี
และถา้ นับถงึ ปีปัจจุบัน มีการพัฒนาพันธร์ุ ว่ ม90ปีแล้วจนขณะนม้ี ีลำไยมากมายหลายพันธ์ุและมีการปลูก
มากถงึ 157,220 ไร่
สรรพคณุ ของลำไย ประโยชน์ในการรักษาโรค
1) น้ำลำไยชว่ ยเพมิ่ ความสดชนื่ ใหแ้ ก่รา่ งกาย
2) ลำไยแหง้ มีสว่ นช่วยยับย้งั การสรา้ งเม็ดสีผิวได้ดีกวา่ การใช้สารเคมี
3) ลำไยเปน็ ผลไม้ที่ใหพ้ ลงั งานสงู มากเนอ่ื งจากมนี ้ำตาลหรือคาร์โบไฮเดรตในปริมาณมาก
4) ลำไยมวี ิตามนิ ซที ่ีมีส่วนช่วยการบำรุงผวิ และเป็นสารต่อตา้ นอนมุ ลู อสิ ระ
5) ลำไยมวี ิตามินบี 12 ทมี่ สี ่วนช่วยในการบำรงุ ประสาทและสมอง
6) ลำไยมีธาตุแคลเซียมสงู มีสว่ นช่วยในเร่อื งของกระดกู และฟนั ใหแ้ ขง็ แรง
7) ลำไยมีธาตุฟอสฟอรสั ทีม่ ีส่วนชว่ ยบรรเทาอาการปวดจากข้ออกั เสบได้
8) ลำไยมธี าตโุ ซเดยี มชว่ ยให้เสน้ ประสาทและกล้ามเน้ือทำงานไดอ้ ยา่ งเปน็ ปกติ

14

9) ลำไยมีธาตุโพแทสเซียมท่ีมีชว่ ยให้มสี ติปัญญาจิตใจร่าเรงิ แจม่ ใสได้โดยการสง่ ออกซเิ จนไปเล้ยี งทส่ี มอง
10) ลำไยมีธาตุเหล็กซึ่งช่วยป้องกันอาการอ่อนเพลียของร่างกายลำไยมีแร่ธาตุทองแดงที่มีส่วนช่วยให้
รา่ งกายมพี ลงั งานโดยการชว่ ยใหร้ า่ งกายดูดซึมธาตุเหล็กได้อย่างมปี ระสทิ ธิภาพ
11) ชว่ ยให้หลับสบายและช่วยในการเจรญิ อาหาร
12) ช่วยรกั ษาอาการหวัดด้วยการนำใบมาชงกบั นำ้ รอ้ นด่ืม
ช่วยรักษาโรคมาลาเลยี ดว้ ยนำใบสดประมาณ 20 กรมั น้ำ 2 แกว้ ผสมเหล้าอกี 1 แก้วนำมาต้ม
13) รวมกันให้เดือดจนเหลือนำ้ 1 แกว้ แล้วนำมากิน
14) ชว่ ยรกั ษาแผลเนา่ เปอื่ ยบรรเทาอาการคันดว้ ยนำเมลด็ ไปเผาให้เป็นเถา้ แล้วนำมาทา
15) ชว่ ยรกั ษาอาการท้องร่วงดว้ ยการนำเปลอื กของตน้ ทมี่ สี ีนำ้ ตาลอ่อนใชต้ ม้ เป็นยา
16) ชว่ ยรักษาโรครดิ สีดวงทวารดว้ ยการนำใบลา่ ไยมาชงกบั นำ้ ร้อนดื่ม
17) ใช้เปน็ ยาแก้โรคต่างๆทีเ่ ก่ยี วกับหนองด้วยการนำใบสดประมาณ 20 กรัมไปต้มกบั นำ้ ด่ืม
18) แกป้ ัญหาอาการตกขาว ด้วยการนำรากมาต้มน้ำหรอื เคี้ยวให้คันผสมกนิ
19) ช่วยขับพยาธิเสน้ ด้าย ดว้ ยการนำรากมาต้มนำ้ หรือเค้ียวให้คนั ผสมกิน
20) ช่วยรักษาปัสสาวะขัดด้วยการนำเมล็ดมาทุบให้แตกแล้วต้มน้ำกิน แต่ต้องลอกเปลือกสีดำออกก่อน
21) ดอกลำไยใชเ้ ป็นยาขับปสั สาวะสลายก้อนนิว่ ในไตได้
22) แก้อาการวิงเวียนศีรษะออ่ นเพลยี เพ่มิ ความสดชนื่ ด้วยนำเปลือกผลท่ีแหง้ แล้วมาต้มนำ้ กิน
23) ช่วยรักษาแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก ด้วยการนำเปลือกผลที่แห้งแล้วมาบดให้เป็นผงแล้วนำมาโรยที่
บาดแผล
24) ช่วยรักษาแผลมีหนอง สมานแผล ห้ามเลือด แก้ปวด ด้วยการนำเมล็ดม่ต้มหรือบดเป็นผงนำมา
รับประทาน
25) ช่วยรักษากลากเกลื้อน ด้วยการใช้เมล็ดชุบน้ำส้มสายชูที่หมักด้วยข้าวแล้วนำมาถู แต่ทั้งนี้ต้องลอก
เปลอื กสีดำออกกอ่ น
26) ช่วยรักษาแผลเรื้อรังและมีหนองด้วยการนำเมล็ดไปเผาเป็นเถ้าแล้วนำมาผสมกับน้ำมะพร้าวทา
บริเวณท่ีเป็น
27) เปน็ ยาบำรงุ ม้ามเลอื ดลมหัวใจบำรงุ รา่ งกายนอนไมห่ ลบั อาการออ่ นเพลียด้วยนำเนอื้ หุ้มเมล็ดมาต้มน้ำ
กนิ หรอื นำมาแช่กบั เหลา้
28) ลำไยอบแหง้ มสี ารตอ่ ตา้ นอนุมูลอิสระที่ชว่ ยยบั ย้งั สารก่อมะเร็ง
29) ช่วยลดอนุมลู อิสระในเม็ดเลอื ดขาว
30) ลำไยมสี ารออกฤทธิ์ท่ชี ว่ ยฆา่ เซลล์มะเรง็ ลำไส้ใหญ่ได้

15

31) มสี ารช่วยลดการเสื่อมสลายจากข้อเขา่
32) ประโยชน์ของลำไยให้ความสดชื่น ท่รี ้กู ันดีวา่ ลำไยนั้นมรี สหวานจงึ สามารถช่วยเพ่มิ ความสดชื่นให้แก่
ร่างกายได้เป็นอย่างดี ทำให้อาการเหน็ดเหนื่อยหายได้เร็ว เนื่องจากมีน้ำตาลชนิดซูโครสและกลูโคสสูง
โดยเฉพาะในลำไยแห้ง
33) สรรพคุณลำไยมีฤทธิ์ต้านอาการอักเสบไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้อาการอักเสบเรือ้ รังเป็นบอ่ เกิด
ของสารพัดโรค เช่น โรคหัวใจ โรคมะเร็ง โรคไขข้อเสื่อม ฯลฯ ซึ่งมีการทดลองทางการแพทย์ใน
ต่างประเทศแล้วระบุวา่ น้ำสกัดจากลำไยนั้นสามารถบรรเทาอาการอักเสบใหท้ ุเลาลงจนกระทัง่ หายขาด
ได้
34) ลำไยมีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ดีเยี่ยม จึงช่วยลดการแพร่กระจายและฆ่าเชื้อของ
เซลล์มะเรง็ ต่างๆ ได้ ลดอนมุ ูลอสิ ระท่อี ย่ใู นเมด็ เลอื ดขาว และยงั ลดสารพิษที่เกดิ จากเชอื้ แบคทีเรียที่ไมด่ ี
35) ลำไยช่วยเพิม่ แบคทเี รยี ท่ีมีประโยชน์ตอ่ ลำไส้ โดยจะลดแบคทเี รยี รา้ ยทีท่ ำใหส้ ขุ ภาพอ่อนแอลงจนเกิด
โรคตา่ งๆ และยังหยุดการเจริญเติบโตของเช้อื โรคในลำไส้ได้
36) ลำไยอุดมด้วยวิตามนิ ซี ทจี่ ะต่อต้านอนุมูลอิสระไดด้ แี ล้ว ยงั ช่วยดแู ลผิวพรรณใหเ้ ปล่งปล่งั บำรุงผวิ ให้
ดูสขุ ภาพดี และมีสรรพคุณรกั ษาและปอ้ งกนั อาการหวดั ดว้ ย
37) ลำไยเปน็ ผลไมท้ มี่ พี ลังานสงู มากๆ เพราะมสี ารอาหารจำพวกคาร์โบไฮเดรตและนำ้ ตาลในปรมิ าณมาก
น่นั เอง
38) สรรพคณุ ลำไยชว่ ยลดปริมาณของสารพษิ ท่ีอาจเข้าสู่ตบั ได้ ซงึ่ จะสง่ ผลดีใหต้ ับทำงานเปน็ ปกติ
39) ลำไยมฤี ทธช์ิ ว่ ยยอ่ ยอาหาร ในกรณที นี่ ำ้ ยอ่ ยในกระเพาะอาหารไม่สามารถทำงานได้ ลำไยชว่ ยได้ อีก
ท้ังช่วยเพม่ิ การดดู ซมึ แคลเซียมในกระเพาะอาหาร
40) ประโยชนข์ องลำไยทำใหร้ ะบบการขับถ่ายดีขนึ้ เพราะลำไยมกี รดไขมันชนิดท่ีมีคุณสมบตั ิช่วยกระตุ้น
การทำงานของลำไส้ เพ่มิ ความชืน้ ในอจุ จาระมากขึ้น อจุ จาระไมแ่ ห้ง
41) ลำไยเสริมสร้างให้กระดูกและฟันแข็งแรง เพราะมีธาตุแคลเซียมสูงซึ่งช่วยลดความเสี่ยงจะเกิดโรค
กระดกู พรนุ กระดกู บางจนเปราะและแตกหักง่าย
42) ลำไยมีสรรพคุณชว่ ยสลายคอเลสเตอรอลในเลือด ทำให้ระดับของคอเลสเตอรอลในเลือดลดลง และ
ยับยั้งการดูดซึมคอเลสเตอรอลท่ผี า่ นผนงั ลำไสไ้ ด้ จึงชว่ ยป้องกนั การเกิดโรคไดม้ าก
43) ประโยชน์ของลำไยช่วยบำรุงเลือด ลดความดนั โลหิตสงู ปอ้ งกนั รา่ งกายไมใ่ ห้อ่อนเพลียง่าย บรรเทา
อาการวิงเวียนศีรษะ
44) ลำไยมีธาตุทองแดง ซึ่งจะทำให้ร่างกายสามารถดูดซึมธาตุเหล็กมาใช้ได้มากขึ้น ทำให้ร่างกายมี
พลังงานมากพอในการใชง้ าน

16

45) ลำไยเป็นแหล่งของวิตามินบี 12 ท่ีมีหน้าที่ในการบำรุงประสาทและสมองให้ทำงานได้อย่างมี
ประสิทธภิ าพ
46) ลำไยมสี รรพคุณทำให้สามารถกนิ อาหารไดม้ ากขน้ึ และรสู้ ึกผ่อนคลาย นอนหลับสนิทขึน้ ด้วย
47) ลำไยมีโซเดียมทม่ี คี ณุ สมบตั ิในการบำรงุ เส้นประสาทและกลา้ มเน้ือ ทำให้ทำงานได้อย่างเป็นปกติ
48) ประโยชนข์ องลำไยบรรเทาอาการท้องรว่ ง ทอ้ งเดนิ และชว่ ยขับปสั สาวะ สลายกอ้ นนวิ่ ได้
โทษของลำไย

ตามหลักโภชนาการแล้ว เราควรกินผลไม้ 4-5 ส่วนต่อวัน และผลไม้ที่เรากินก็ควรมีความ
หลากหลาย ดังนัน้ เราจึงควรกินลำไยในปริมาณทพี่ อเหมาะและควบคไู่ ปกบั ผลไมอ้ นื่ ดว้ ย คือควรกินลำไย
ไม่เกิน 1 ส่วนต่อวัน ซึ่งหากเป็นลำไยสดก็ประมาณ 6-10 ผล แต่หากเป็นลำไยแห้ง ควรทานเพียง 2-3
เม็ด เพื่อให้ได้รับสารอาหารที่เพียงพอและไม่มากจนเกินไป นอกจากนี้ผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวาน หรือมี
อาการอาหารไม่ยอ่ ย ทอ้ งอืด ท้องเสยี เปน็ หวัด และเจบ็ คอ ควรหลกี เล่ียงการกินลำไยด้วย เพราะถึงลำไย
จะมีประโยชนม์ ากแคไ่ หน แต่ก็จดั เปน็ ผลไม้รสหวานจัด เนือ่ งจากมปี รมิ าณน้ำตาลค่อนขา้ งสูง และจดั เปน็
ผลไมท้ ม่ี ีฤทธ์ิร้อน หากกินมากไปอาจสง่ ผลไม่ดีต่ออาการป่วยทเี่ ปน็ อยู่ ทำให้เจบ็ คอหรอื เปน็ รอ้ นในได้
การเลอื กพื้นทีป่ ลูกลำไย

1) การเลอื กพนื้ ที่ ลำไยเป็นพืชทีเ่ จริญเติบโตในดนิ แทบทุกชนิด แมก้ ระทงั้ ดินลกู รงั แต่ดินปลูกท่ี
ให้ลำไยมีการเจริญเติบโตได้ดี คือดินร่วนปนทรายและดินตะกอน ซึ่งเกิดจากตะกอนดินกรวด หิน ดิน
ทราย อินทรีวัตถุท่ีน้ำพัดมาเกิดการทับถมของอินทรียวัตถุ สังเกตได้จากต้นลำไยท่ีปลกู ตามท่ีราบลุ่มริม
แม่น้ำปิง น้ำใต้ดินสงู ในเขตจังหวัดลำพูน และเชียงใหม่ มีการเจริญเติบโตและใหผ้ ลผลิตดี ดินปลูกลำไย
ควรมีค่าความเป็นกรดดา่ งของดนิ (pH)อยู่ในชว่ ง 5.0-7.0 มหี นา้ ดินลึกระบายนำ้ ดี ดังนัน้ กอ่ นทำการปลูก
ลำไยควรศกึ ษาคณุ สมบตั ิของดิน เช่น โครงสรา้ งของดิน เน้ือดนิ และความอดุ มสมบรู ณข์ องดนิ เพือ่ ใชเ้ ป็น
แนวทางในการจดั การธาตุอาหารลำไยอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ

2) แหล่งนำ้ นำ้ เป็นส่งิ จำเป็นต่อกาเจรญิ เตบิ โตของลำไย การผลติ ลำไยเพ่ือให้ได้คุณภาพต้องมีน้ำ
ในปริมาณที่เพียงพอตลอดฤดกู าล นอกจากน้ีควรทำการศึกษาคุณสมบัติของน้ำและวิธีการจัดการน้ำที่มี
ประสทิ ธภิ าพเหมาะสำหรบั การผลิตลำไย

3) สภาพภมู อิ ากาศ ปจั จยั สภาพภูมิอากาศทมี่ บี ทบาทสำคญั ต่อการเจรญิ เตบิ โตของลำไย ไดแ้ ก่
- อุณหภูมิ โดยทั่วไปลำไยต้องการอากาศค่อนข้างเย็น อุณหภูมิที่สามารถเจริญเติบโตได้อยู่
ระหว่าง 4-30 องศาเซลเซียส และต้องการอุณหภูมิต่ำ 10-22 องศาเซลเซียส ในช่วงฤดูหนาวเดือน
พฤศจิกายนถึงมกราคม เพื่อสร้างตาดอก ซึ่งในปีที่มีอากาศเย็นระยะเวลานานโดยไม่มีอากาศอุ่นแทรก
ลำไยจะออกดอกตดิ ผลดี แต่ถา้ มอี ุณหภมู ไิ ม่ต่ำพอ ต้นลำไยจะออกดอกนอ้ ยหรอื ไม่ออกดอก

17

- แสง การเจริญเติบโตของลำไยจำเป็นต้องได้รับแสงอย่างเพียงพอ ดังนั้นการปลุกลำไยจึงควร
ปลูกในท่โี ล่ง ในสภาพพนื้ ทีท่ ม่ี ปี ริมาณแสงน้อยซงึ่ อาจเกดิ จากการบังแสงของเมฆ หรอื เกิดฝนตกติดต่อกัน
หลายวนั มกั ทำใหต้ น้ ลำไยชะงกั การเจริญเติบโต ส่วนในสภาพท่ีมีความเข้มแสงสูงมักเกิดปัญหาทำให้ผิว
ของผลลำไยเปน็ สีน้ำตาลเขม้ จำหน่ายได้ราคาตกตำ่

- ปริมาณน้ำฝนและความชื้นสัมพัทธ์ แหล่งปลูกลำไยควรมีปริมาณน้ำฝนอยู่ในช่วงประมาณ
1000 – 200 มิลลิเมตรต่อปี และควรมีการกระจายของฝนประมาณ100-150 วันต่อปีในแหล่งปลุกที่มี
ปรมิ าณฝนตกน้อย ควรจดั หาแหลง่ นำ้ และระบบชลประทานใหเ้ พียงพอและเหมาะสม

- ระดับความสูงของพื้นที่ ลำไยสามารถปลูกได้ดีในที่ราบลุ่มจนถึงพื้นที่สูงกว่าระดับน้ำทะเล
1000 เมตร

4) การตลาด ก่อนการเริ่มต้นสร้างสวนลำไยผู้ดำเนินการต้องมัน่ ใจว่าในพื้นที่นั้นมตี ลาดรองรบั
ผลผลิตทั้งในแปรรูปและผลสด พื้นที่ปลูกลำไยไม่ควรอยู่ห่างจากจุดรับซื้อมากเกินไป เพราะจะทำให้
ต้นทนุ ในการขนสง่ สูงทำให้ไม่สามารถแข่งขนั ได้ในระยะยาว

5) การคมนาคมขนส่ง การเลือกสรา้ งสวนลำไยในพื้นที่ทีม่ คี วามสะดวกในการติดตอ่ ส่ือสารและ
การจำหน่ายผลผลิต นอกจากจะช่วยลดต้นทุนค่าใช้จ่ายในการ เดินทางยังช่วยให้การขนส่งผลผลิตไป
จำหน่ายยังแหล่งรบั ซอื้ ทำไดร้ วดเร็วมีการสูญเสียของผลผลนิ อ้ ยลง

6) แรงงาน การปฏิบัติงานภายในสวนลำไยจำเปน็ ต้องมีแรงงานทั้งแรรงงานประจำและแรงงาน
ช่ัวคราวต้องทำงานเรง่ ดว่ นในบางช่วง เช่น ช่วงเกบ็ เกีย่ วผลผลิต การตดั แตง่ กิ่ง เป็นต้น แหล่งปลุกลำไยที่
มีแรงงานที่เพียงพอ และมีความชำนาญจะช่วยลดต้นทุนการผลิตลงได้มาก นอกจากนี้ควรมีการฝึกฝน
แรงงานใหม้ ีความรู้และทักษะเพือ่ ช่วยแบ่งเบาภาระใหก้ ับเจ้าของสวน
รูปแบบการปลูกลำไย
รูปแบบการปลุกลำไยทนี่ ยิ มมี 3 แบบ

1) การปลูกระยะห่าง เป็นวิธีที่นิยมมากต้ังแต่ในอดีตและปัจจุบัน การปลูกลำไยต้องการให้ต้น
ลำไยมีเจริญเติบโตขยายขนาดของทรงพุ่มเต็มที่ รูปแบบการปลุกมีทั้งสี่เหลี่ยมจัตุรัส และแบบ
สี่เหลี่ยมผืนผ้า โดยกำหนดให้ระยะห่างระหว่างแถวและระยะห่างระหว่างต้นเกิน 8 เมตร เช่น 8 x8
10x10 12x12 8x10 และ 10x12 เมตร ต้นลำไยมักมีทรงพุ่มขนาดสูงใหญ่ ปริมารผลผลิตติ่ต้นสูง แต่
จำนวนตน้ ตอ่ ไรน่ ้อยมักประสบปัญหาการจดั การและตน้ ลำไยโคน่ ล้มง่ายโดยเฉพาะเมอื เกิดพายุลมแรง

2) การปลกู ระยะชดิ เปน็ การใชพ้ ้ืนทีใ่ ห้เกิดประโยชนส์ งู สุด แต่การปลกู ระยะชดิ ตอ้ งมกี ารตดั แต่ง
กิง่ เอควบคมุ ทรงพุ่มและการใช้สารโพแทสเซยี มคลอเรต กระตนุ้ ใหม้ กี ารออกดอก การปลกู ลำไยระยะชิด
เป็นรูปแบบการปลูกท่ีได้จำนวนต้นตอ่ ไร่สูง ในประเทศไทยมีการสร้างสวนลำไยระยะชิดยังไม่แพร่หลาย

18

อาจเน่ืองมาจากมีบทเรียนจากการปลูกลำไยระยะชิด ท่ีไมป่ ระสบความสำเร็จในอดีต การควบคุมทรงพุ่ม
ทำไดย้ ากเพราะต้นลำไยทตี่ ดั แตง่ กิง่ มักออดอกปเี วน้ ปี อย่างไรกต็ ามภายหลังมีการค้นพบสารโพแทสเซียม
คลอเรตสามารถกระตนุ้ การออกดอกของลำไยได้ แนวคิดเกยี่ วกับการปลกู ลำไยระยะชดิ จงึ กลับมาอีกครั้ง
ซึ่งรปู แบบการปลกุ ลำไยระยะชิดมหี ลายๆแบบ ดงั น้ี

- การปลกู ระยะชดิ แบบแถวเดยี่ ว เปน็ รปู แบบการปลกู คล้ายระบบการปลกู ห่างแต่มีระยะปลูกที่
แคบกว่า เช่น แบบสี่เหลี่ยมจัตุรัส ระยะปลูก 4x4 5x5 เมตร หรือ แบบสี่เหลี่ยมผืนผ้า ระยะปลูก 3x6
4x6 เมตร ซงึ่ สามารถนำเครอ่ื งจกั รเข้าไปปฏบิ ตั ิงานในสวนไดส้ ะดวกกวา่ แบบส่ีเหลยี่ มจัตรุ สั

- การปลูกระยะชิดแบบแถวคู่ เป็นระบบการปลูกท่กี ำหนดใหแ้ ถวอยู่ชิดกันหน่ึงคู่สลับกบั แถวห่าง
เพื่อการปฏิบัติงานงานโดยเครื่องจักร เป็นระบบที่เพิ่มจำนวนต้นต่อไร่มากขึ้นและมีพื้นที่การให้ผลผลิต
เพิ่มมากขึ้น แต่ในลักษณะสภาพแวดล้อมที่อากาศร้อนชื้นอาจทำให้มีการระบาดของโรคและแมลงศัตรู
ลำไยมาก

- การปลกู ระยะชิดแบบกลมุ่ เปน็ ระบบการปลกู ลำไยรวมกนั ให้เกิดเป็นกลมุ่ โดยอาศยั เทคนิคการ
ตดั แต่งก่ิงควบคมุ ทรงพมุ่ เป็นการเพ่ิมพื้นทขี่ องการให้ผลผลิตลำไย)

3) ระบบคอนทัวร์หรอื ระบบแนวระดับ เป็นระบบการปลูกลำไยทช่ี ว่ ยป้องกันและลดอัตราการชะ
ลา้ ง หรือการพงั ทลายของดินในพนื้ ทท่ี ี่มคี วามลาดชนั ปกตริ ะบบการปลุกนีจ้ ะใหเ้ มือ่ พนื้ ทปี่ ลกู มีความลาด
ชันเกิน 3 เปอร์เซ็นต์ หมายถึงในทุกระยะทาง 100 เมตร จะมีระดบั ความสูงขึ้นหรือต่ำลง 3 เมตรขึ้นไป
ต้องทำการปลุกตามแนวระดบั การเตรียมพื้นที่ปลูกต้องมกี ารทำระดบั หรือขั้นบนั ได ตามระดับความสูง
ของพืน้ ทซ่ี ึ่งการปลกู แบบน้ีมคี วามยุ่งยากต่อการปฏบิ ตั ิงานในสวนมากกว่าวธิ ีอนื่
การขยายพันธลุ์ ำไย
การขยายพันธุ์ลำไยสามารถขยายพันธุ์ได้หลายวิธี ลำไยที่ปลูกในประเทศไทยขยายพันธุ์จากกิ่งตอน
ปจั จุบนั ในสวนท่ีปลูกใหม่ ใช้ตน้ ทีไ่ ด้จากการต่อกง่ิ โดยนำกิ่งยอดพนั ธด์ุ ีมาตอ่ ลงบนต้นตอลำไยเกษตรกร
เช่ือว่าจะได้ต้นทแ่ี ขง็ แรง ในประเทศจีนตน้ กล้าท่ีใชท้ าบกง่ิ เป็นตน้ ตออายุประมาณ 3-5 ปี ส่วนกงิ่ ทาบได้มี
การทดลองแลว้ วา่ สามารถปฏิบัตไิ ดแ้ ต่ไมค่ ่อยได้รับความนยิ ม การขยายพนั ธุ์ลำไยทน่ี ิยมมีหลายวิธี คือ

1) การเพาะเมล็ด เป็นวิธีดั้งเดมิ ที่ทำกันมานาน ตั้งแต่มีการนำเข้าลำไยจากประเทศจีน ซึ่งมีผล
ทำใหเ้ กิดลำไยมากมายหลายพันธ์ุในปัจจุบัน ปจั จบุ นั วธิ ีดังกล่าวไมเ่ ปน็ ทนี่ ิยม เน่ืองจากได้ตน้ ทีไ่ มต่ รงตาม
พนั ธแุ์ ละให้คณุ ภาพผลต่ำ เม่อื เปรียบเทยี บกับตน้ แม่ นอกจากนตี้ น้ ท่ีปลกู จากเมล็ดมีระยะเยาว์วัยนานใช้
เวลา7-8 ปี

19

ภาพที่ 2.8 การเพาะลำไย
ทีม่ า https://www.google.com/search?q=1
2) การตอนกิง่ เป็นวิธีที่นิยมกันมากในประเทศไทย เนื่องจากวธิ ีการที่ทำได้ง่ายออกรากงา่ ย ใน
ฤดูฝนกิ่งตอนใชเ้ วลาประมาณ 1 เดือนในการออกราก หลังจากออกรากแล้วนำไปเพาะชำไว้ในทีร่ ม่ 1-2
เดือนกอ่ นนำลงปลูก (เพอ่ื ปอ้ งกนั การคายน้ำท่ีเกิดข้นึ อยา่ งรวดเร็ว และเพอ่ื เร่งการเจริญเติบโตของราก)
ต้นทไี่ ด้จากการตอนก่งิ จะใชเ้ วลา 3-5 ปใี นการให้ผลผลิตแต่ขอ้ เสยี ของก่ิงตอนคอื การโค่นลม้ เนื่องจากลม
ได้ง่าย การเสริมรากโดยการปลูกต้นกล้าลำไยไว้ใกล้ ๆ กับต้นหลัก และทาบสองต้นติดกันเป็นวิธีหนึ่งท่ี
เกษตรกรปฏบิ ัติเพอ่ื ลดปัญหาน้ี การใชไ้ ม้ไผ่ในการคำ้ ยนั กิ่งกส็ ามารถช่วยปอ้ งกนั กงิ่ ฉกี หกั ได้

ภาพที่ 2. 9 การตอนก่งิ ลำไย
ทีม่ า https://www.google.com/search?q=%
3) การทาบกิง่ เปน็ วิธีที่งา่ ยและใหผ้ ลดี โดยใช้ต้นกล้าอายุ 8-12 เดือน เป็นต้นตอ โดยนำต้นตอ
ใสถงุ พลาสติกขนาดเล็กและใช้ขยุ มะพรา้ วหรือกาบมะพร้าวเปน็ วัสดุสำหรับให้ความชนื้ แล้วนำไปทาบกับ

20

กิ่งพันธุ์ดี โดยทาบทิ้งไว้ 45-60 วัน เพื่อให้รอยแผลเชื่อมกันสนทิ แล้วตัดส่วนบนของตน้ ตอออก และตัด
ส่วนใต้กิ่งยอดพันธุ์ดีทิง้ นำมาใส่ภาชนะปลูกอาจเป็นกระถางหรือถุงพลาสติกสีดำเป็นเวลา 2-4 สัปดาห์
ก่อนนำลงปลูกตอ่ ไป

4) การเสียบยอด ใช้ต้นกล้าอายุ 1 ปี เป็นต้นตอ ต้นตอควรมีความสมบูรณ์แข็งแรง และมี
ลักษณะของการเจริญเติบโตที่ดี โดยทั่วไปใช้ต้นตอที่เป็นลำไยพันธุ์ที่มีการเจริญเติบโตเร็ว เช่นลำไย
กระดูก ทำหารตัดยอดต้นตอใหม้ คี วามสงู ประมาณ 3-5 น้วิ แล้วนำยอดพันธดุ์ ีมคี วามยาวประมาณ 10-12
นิ้ว ทำการเฉือนแผลต้นตอและกิง่ พันธ์ุให้มคี วามยาวของบาดแผลประมาณ 1-2 นิ้ว พันพลาสตกิ หรือใช้
เชือกฟางให้แน่นนำไปปลูกในถุงพลาสติกใสขนาด 20X30 นิ้ว พ่นสารกำจัดเชื้อราและรดน้ำให้ชุ่มเพื่อ
รักษาความชื้นภายในถุง มัดปากถุงให้แน่นทิ้งไว้ในที่ร่มประมาณ 45 - 60 วันแล้วค่อยเปิดปากถุงออก
หลังจากน้ันประมาณ 3-5 วัน ทำการย้ายลงภาชนะปลกู โดยใชด้ ินผสมเปน็ วัสดปุ ลกู

5) การตัดชำ ในประเทศไทยมีการปฏิบัติโดยการใชก้ ิ่งกึง่ ออ่ นกึ่งแกค่ วามยาวประมาณ 5 นิ้วมา
ปักชำในถุงขนาด 3 X 7 นิ้ว ใช้แกลบดำเป็นวัสดปุ ักชำแล้วนำใส่ถงุ พลาสติกเพื่อควบคุมความชืน้ อีกคร้งั
หนง่ึ การตดั ชำก่งิ ลำไยภายใตร้ ะบบพ่นฝอยพบวา่ ประสบความสำเร็จค่อนขา้ งสูงเช่นเดยี วกบั การปฏบิ ตั ิ
ในประเทศออสเตรเลยี หลังจากตน้ ลำไยออกรากก็ทำการย้ายลงภาชนะปลกู เพอ่ื ใช้เปน็ ต้นพันธ์ดุ ตี อ่ ไป

สรุป ลำไยเป็นพืชเศรษฐกิจที่มีการปลูกมากทางภาคเหนือของประเทศไทย มีสรรพคุณและ
ประโยชน์มากมาย สามารถบำรุงร่างกาย บำรุงเลือด บำรุงระบบประสาท ตา และหวั ใจ และยังมกี ารแปร
รูปเป็นผลติ ภัณฑ์ เชน่ ลำไยอบแห้ง ลำไยกระปอ๋ งและลำไยแช่แข็ง เป็นตน้

2.2 ความรู้เกี่ยวกบั การแปรรปู ลำไย
นอกจากบรโิ ภคลำไยสดแล้ว ลำไยยังสามารถแปรรปู เป็นผลิตภัณฑ์ลำไยชนิดต่าง ๆ เพื่อยืดอายุ

การเก็บรักษาให้สามารถเกบ็ ไว้บริโภคได้นาน ๆ และยังมีรสชาติอร่อยอีกด้วย ปัจจุบันผลิตภณั ฑ์แปรรูป
หลกั ประกอบด้วย 4 ผลติ ภณั ฑ์ ได้แก่ ลำไยอบแห้งทง้ั เปลอื ก ลำไยเนือ้ สีทอง ลำไยกระป๋องและลำไยแช่
แข็ง นอกจากนั้นยังสามารถผลิตเป็นผลิตภัณฑ์อื่น ๆ เช่น ลำไยกวน แยมลำไย ลำไยดอง ลำไยแช่อ่ิม
เครื่องดื่มน้ำลำไย ลำไยเคลือบน้ำตาล ฯลฯ นอกจากนี้ลำไยผลสดและเนื้อลำไยอบแห้งสามารถนำมา
ประกอบเปน็ อาหารคาวหวานชนิดตา่ ง ๆ ได้ เชน่ คกุ้ กลี้ ำไย เค้กลำไย ขา้ วต้มลำไย ขา้ วเหนยี วเปียกลำไย
บวั ลอยลำไย ขนมปังลำไย พายลำไย มฟั ฟินลำไย เปน็ ตน้

21

การแปรรปู ลำไยมีหลายวิธีตามชนิดของผลิตภัณฑ์ ดังนี้
1) ลำไยอบแห้ง การอบลำไยท้ังเปลือกสามารถทำได้หลายวธิ ีเช่นอบในเตาอบแบบกะบะ อบใน

เตาอบแบบไอน้ำ อบในเตาอบแบบบ่มใบยาสูบ เป็นต้น โดยแต่ละเตาอบยังอาจใช้เชื้อเพลิงต่างกัน เช่น
เตาอบแบบกะบะจะใช้แก๊สและน้ำมนั โซล่า สว่ นเตาอบแบบไอน้ำจะใช้ฟืน น้ำมนั เตาและถ่านหินลิกไนท์
เปน็ ตน้

ภาพที่ 2.10 ลำไยอบแห้ง
ทม่ี า https://www.google.com/ %E0%B8%87&
2) ลำไยบรรจุกระปอ๋ ง ส่วนใหญน่ ิยมใชล้ ำไยพนั ธกุ์ ะโหลกซึง่ มเี นอื้ หนาและกรอบ เชน่ พันธเ์ุ บี้ยว
เขยี ว พันธอ์ุ ีดอ พนั ธ์แุ ห้ว เป็นตน้ ส่วนลำไยทม่ี เี นอื้ บางนน้ั ไมน่ ยิ มนำมาบรรจุกระป๋อง

ภาพที่ 2.11 ลำไยกระปอ๋ ง
ทีม่ า https://www.google.com/search?q=%E0%

22

3) ลำไยแชแ่ ขง็ ลำไยแช่แข็งมีตลาดหลกั ที่สำคญั คือ สหรฐั อเมรกิ า รองลงมาไดแ้ ก่ ฝรั่งเศส ญีป่ ุ่น
และฮอ่ งกง ตามลำดบั แต่การส่งออกยังถอื วา่ นอ้ ยเมอื่ เทียบกับปริมาณการสง่ ออกผลติ ภัณฑ์ลำไยประเภท
อ่นื ๆ การแชแ่ ข็ง ( freezing ) เป็นการเกบ็ อาหารไว้ในอนุหภูมิท่ีต่ำกว่าจุดเยอื กแข็งหรือต่ำกว่า 0 องศา
เซลเซียส การแช่แข็งเปน็ การถนอมอาหารระยะยาวที่หากปฏิบตั อิ ยา่ งถูกต้องจะสามารถรกั ษาสี กลิ่น รส

ภาพที่ 2.12 ลำไยแช่แข็ง
ท่ีมา https://www.google.com/search?q=%E0%B8%
4) นำ้ ลำไย ความหมายของน้ำผลไม้ตามจำกัดความขงิ สหภาพยุโรป (EU) หรือ UK หมายถึง น้ำ
ซ่ึงมาจากผลไมโ้ ดยผา่ นกระบวนการทางเทคนิคซ่งึ อาจมกี ารเปลีย่ นสภาพเพราะจุลินทรยี ไ์ ด้ แตต่ อ้ งมีการ
หมกั ดอโดยจะตอ้ งมสี ี กลิน่ รส เหมอื นกับน้ำผลไมธ้ รรมชาติหรอื ผลติ ภัณฑซ์ ่ึงมาจากนำ้ ผลไมเ้ ขม้ ข้น

ภาพที่ 2.13 น้ำลำไยทีม่ า
https://www.google.com/search?q=%E0%

23

5) ลำไยผง เปน็ การแปรรปู ลำไยประเภทหนงึ่ ท่ีสามารถสร้างมูลคา่ เพิม่ ให้กบั ลำไยได้มากกว่าการ
แปรรูปแบบอื่น ๆ ช่วยแก้ปัญหาปริมาณลำไยล้นตลาด ราคาตกต่ำ สามารถแปรสภาพผลลำไยที่ไม่สวย
และมขี นาดเลก็ ให้สามารถสรา้ งมูลค่าเพ่ิมได้ ทำให้มีลำไยบริโภคได้ตลอดทงั้ ปี ในชว่ ง 2-3 ปีที่ผ่าน ทำให้
ปรมิ าณลำไยล้นตลาด ราคาตกต่ำ

ภาพที่ 2.14 ลำไยผง
https://www.google.com/search?q=%E0%

2.3 ความร้เู กีย่ วกับลำไยอบแหง้
ลำไยอบแห้งประมาณปี พ.ศ. 2530 - 2531 บริษัท อีเจิ้ง จำกัด ได้เข้ามาพัฒนาการทำลำไย

อบแห้งในประเทศไทย ซึ่งในขณะนั้นราคาลำไยร่วงกิโลกรัมละ 1-2 บาท ซึ่งนับว่ามีราคาถูกมากการ
พัฒนาลำไยอบแห้งนี้มีสว่ นชว่ ยใหเ้ กิดการรองรับผลผลิตของลำไย ซง่ึ มอี ตั ราการเพ่มิ สงู ขึ้นทุกๆปี โดยในปี
พ.ศ. 2533 ลำไยอบแห้งสามารถเข้ามามีอัตราส่วนทางการตลาดของลำไยประมาณร้อยละ 17 คิดเป็น
ปริมาณลำไยสด 10,965 ตันในปี พ.ศ. 2539 ยกระดับเพิ่มเป็นร้อยละ 46 คิดเป็นปริมาณลำไยสด
ประมาณ 80,590 ตนั และในปี พ.ศ. 2540 เป็นร้อยละ 50 คิดเป็นปริมาณลำไยสดประมาณ 114,231 ตัน
ในขณะที่ปี 2541 และ 2542 เป็นปี Off Year ซึ่งลำไยมีผลผลิตน้อยมาก แต่มีการทำลำไยนอกฤดูและ
ก่อนฤดู ซึ่งส่งผลทำให้มีผลผลิตลำไยสดเข้าสู่ตลาดฮ่องกงและจีนเป็นระยะ ทำให้กลไกตลาดของลำไย
อบแห้งเปลย่ี นแปลงไปจากการซื้อเก็งราคาในชว่ งตน้ ฤดูการผลิต แล้วนำมาขายในปลายฤดูการผลิต ให้ได้
ราคาทีส่ งู ขึน้ แตเ่ นือ่ งจากผลผลิตลำไยอบแหง้ นอกฤดูมจี ำนวนมากจงึ ทำให้การเก็งราคาในช่วงปลายฤดูไม่
สามารถกระทำได้ นอกจากนี้ในปีทีผ่ ลผลติ มมี ากราคาตำ่ สามารถเกบ็ กักสนิ ค้าทำกำไรในช่วงปลายได้ ก็จะ
สามารถทำใหก้ ารตลาดเคล่ือนไหวเช่นในปี พ.ศ. 2543 ราคาลำไยตกต่ำมาก การกกั ตนุ ลำไยเพอ่ื เก็งกำไร

24

ก็มคี วามเป็นไปได้ในทางการตลาด ในการผลิตลำไยอบแหง้ ผูผ้ ลติ นิยมใช้ลำไยพันธอ์ุ ีดอ เนือ่ งจากเป็นพันธุ์
ทน่ี ำมาอบแลว้ ใหเ้ นอ้ื มาก ปละเปลือกหนา ไม่นยิ มนำลำไยพนั ธอ์ ่นื มาใช้ในการอบ เนื่องจากลำไยพันธุ์อ่ืน
ๆจะมีเนื้อน้อยและเปลือกบางกว่าพันธุ์อีดอทำให้แตกเสียหายได้ในการอบ ลำไยอบแห้งสามารถแบ่งได้
เป็น 2 ลกั ษณะตามวธิ กี ารอบดงั น้ี

1) อบลำไยทง้ั เปลอื ก
- นำผลลำไยสดคดั ลกู แตก สง่ิ เจอปนออก นำมาคดั ขนาดให้เท่ากัน
- บรรจลุ ำไยลงในเตาอบ โดยแบง่ เป็น 3 ชน้ั ๆ ละประมาณ 500-700 กก./ชน้ั โดยใชต้ าข่ายรอง
ก้ันแตล่ ะช้ัน เกลยี่ ลำไยใหส้ ม่ำเสมอกนั
- เปดิ เคร่อื งอบท่อี ุณหภมู ิ 80 องศาเซลเซยี ส เป็นเวลา 1-4 ชว่ั โมง ให้นำ้ ระเหยออกไปในปรมิ าณ
มาก ๆ นำเอากระสอบป่านมาปิดคลุมผลลำไยใหม้ ิดชิด ควบคุมลมร้อนให้กระจายอย่างทั่วถึง อบต่อไป
เป็นเวลา 13 ชัว่ โมงติดต่อกนั
- ปดิ เคร่อื งอบ พลกิ กลับลำไยตามชน้ั ตาขา่ ย ช้ันล่างขนึ้ ชนั้ บน ชน้ั บนลงชนั้ ลา่ ง เกลีย่ ใหส้ ม่ำเสมอ
กัน คลุมผลลำไยด้วยกระสอบ เดินเครื่องอบต่อที่อุณหภูมิ 75 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 20 ชั่วโมง
ติดตอ่ กนั
- ปิดเครอื่ งอบพลิกกลับลำไยตามชัน้ ตาข่ายเหมือนคร้งั ก่อน เกลี่ยลำไยให้สม่ำเสมอคลุมผลลำไย
ด้วยกระสอบเหมอื นเดมิ เปดิ เครอื่ งอบอณุ หภมู ิ 65 องศาเซลเซยี ส อบเป็นเวลา 10 ชั่วโมงติดต่อกัน
- ตัวอยา่ งคณุ ภาพ โดยแกะดเู นื้อลำไย มสี ีทอง จบั ดูแล้วไมเ่ หนียวตดิ มือ เมล็ดกรอบ กดั แตกง่าย
เมื่อลำไยแหง้ มีคุณภาพตรงตามต้องการแล้ว จึงปิดเครือ่ งอบลมรอ้ นแล้วเปิดพัดลมเป่าลมเยน็ ประมาณ
30-60 นาที ปลอ่ ยให้เยน็ นำลำไยอบแหง้ ออก รอ่ นแยกขนาด คัดผลแตกออก บรรจุภาชนะ
2) อบเฉพาะเนื้อลำไย
- นำลำไยสดควา้ นเมล็ดออกด้วยตุ๊ดตู่ แกะเปลือกอยา่ ใหห้ ัวสีนำ้ ตาลตดิ
- ล้างนำ้ ใหส้ ะอาด วางเรียงบนตะแกรงใหส้ ะเดด็ น้ำ
- นำเนื้อลำไยที่จะเด็ดน้ำลงแช่ในสารละลายโปแตสเซียมเมตาไบซัลไฟท์เพื่อกันการเกิดรา
หลงั จากอบแล้ว
- ถา้ ตอ้ งการจำหนา่ ยทนั ทหี รอื เก็บไว้ 3 เดอื น ให้ใชส้ ารโปแตสเซยี มเมตาไบซลั ไฟท์ 3 กรมั ต่อน้ำ
10 ลิตร ต่อเนอื้ ลำไย 10 กิโลกรมั แช่ไว้ 3-5 นาที ชอ้ นขน้ึ
- ถ้าต้องการเก็บไว้ 6-9 เดือน ให้สารโปแตสเซียมเมตาไบซัลไฟท์ 5 กรัมต่อน้ำ 10 ลิตร ต่อเน้ือ
ลำไย 10 กิโลกรมั แช่ไว้ 8-10 นาที ช้อนข้ึน

25

- นำเข้าเตาอบชนิดทม่ี พี ดั ลมเป่า อุณหภูมิ 70 องศาเซลเซยี ส ใช้เวลาอบเนอื้ นาน 6 ชวั่ โมง แล้ว
กลับชั้นล่างขึ้นชั้นบน สลับกันอบต่อไป 6 ชั่วโมง หากเตาอบขนาดบรรจุ 100 กก. ใช้เวลาอบนาน 15
ชัว่ โมง ในอุณหภูมเิ ท่ากัน หากเตาอบชนิดทไ่ี ม่มพี ดั ลมเป่าจะตอ้ งอบทอี่ ุณหภมู ิ 65 องศาเซลเซียส ใช้เวลา
16-20 ชั่วโมง ตดิ ตอ่ กนั

- ไม่ควรใช้อุณหภมู สิ ูงกว่านี้ เพราะจำทำให้เนอ้ื ลำไยมสี ีน้ำตาลเข้มถงึ ดำ อีกทง้ั เน้อื ลำไยดา้ นนอก
จะแข็ง ดา้ นในยงั ช้นื อยูเ่ ปน็ สาเหตใุ ห้อายุการเกบ็ ส้ันและเกิดรา

- เมื่ออบแห้งครบกำหนดเวลาแล้ว ควรตรวจสอบความแห้งโดยการสัมผัส ไม่เหนียวติดมือและ
ตรวจสอบภายในเน้อื ลำไยวา่ แห้งสนิทดี

- นำออกจากเตา ผ่ึงให้เยน็ หรอื เป่าลมเย็นใหเ้ น้อื ลำไยเย็นตวั

2.4 แนวคิดและทฤษฎีความพงึ พอใจ
กู๊ด (Good, 1973) ได้กล่าววา่ ความพึงพอใจ หมายถงึ สภาพ คุณภาพ หรอื ระดบั ความพึพอใจ

ซ่งึ เปน็ ผลมาจาก ความสนใจตา่ ง ๆ และทศั นคติท่ีบคุ คลนน้ั มตี อ่ สิ่งนัน้
โอลิเวอร์ (Oliver, 1997) ไดใ้ หค้ วามหมายของความพงึ พอใจ คอื การตอบสนองท่แี สดงถึงความรู้

ปะสงคข์ องลูกค้าเปน็ วจิ ารณญาณของลูกคา้ ทมี่ ีตอ่ สนิ คา้ และบริการ ความพึงพอใจมมี ุมมองที่แตกต่างกัน
แลว้ แต่มมุ มองของแต่ละคน

โวลแมน (Wolman, 1973) ได้กลา่ ววา่ ความพงึ พอใจ หมายถึง ความรสู้ กึ ท่ีมีความสุขเม่ือได้รับ
ผลสำเร็จตามจดุ มุง่ หมาย ความตอ้ งการหรอื แรงจงู ใจ

เคลิร์ก (Quirk, 1987) ได้กล่าวว่า ความพึงพอใจ หมายถึง ความรู้ที่มีความสุขหรือความพอใจ
เมอื่ ได้รับความสำเรจ็ หรือได้รบั ส่งิ ที่ตอ้ งการ

ฮอร์นบี้ (Hornby, 2000) ได้กล่าวว่า ความพงึ พอใจหมายถึงความร้สู กึ ทีด่ ีเมื่อประสบความสำเร็จ
หรือไตร้ ับสงิ่ ทตี่ ้องการใหเ้ กิดขนึ้ เป็นความรู้สกึ ท่พี อใจ

วิรุฬ พรรณเทวี (2542, หน้า 111) ได้ให้ความหมายความพึงพอใจ หมายถึงความรู้สึกภายใน
จิตใจของมนุษย์ที่ไม่เหมือนกันขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคลว่าจะคาดหวังกับสิ่งหน่ึ งอย่างไรถ้าคาดหวังหรือมี
ความตั้งใจมากและได้รับการตอบสนองด้วยดีจะมีความพึงพอใจมาก แต่ในทางตรงกันข้ามอาจผิดหวัง
หรือไมพ่ งึ พอใจเปน้ อยา่ งย่ิงเม่ือไมไ่ ด้รับการตอบสนองตามทคี่ าดหวงั ไว้

สาโรช ไสยสมบัติ (2534, หน้า 18 อ้างถึงใน ปราการ กองแก้ว,2546, หน้า 17) ได้กล่าวว่า
ความพึงพอใจเป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่ช่วยทำให้งานประสบผลสำเร็จ โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าเป็น
งานที่เกี่ยวกับการให้บริการ นอกจากผู้บริหารจะดำเนินการให้ผู้ทำงานเกิดความพึงพอใจในการทำงาน

26

แล้ว ยังจำเป็นต้องดำเนินการทีจ่ ะทำให้ผู้ใช้บริการเกิดความพงึ พอใจดว้ ยเพราะความเจริญก้าวหนา้ ของ
การบริการเป็นปัจจัยที่สำคัญประการหนึ่งที่เป็นตัวบ่งชี้ถึงจำนวนผู้มาใช้บริการ ดังนั้นผู้บริหารที่ชาญ
ฉลาดจงึ ควรอยา่ งยงิ่ ท่ีจะศึกษาให้ลกึ ซงึ้ ถึงปัจจัยและองค์ประกอบต่าง ๆ ท่จี ะทำใหเ้ กิดความพงึ พอใจ ทั้ง
ผ้ปู ฏิบตั งิ านและผ้มู าใช้บริการ

ราณี เชาวนปรีชาศ์ (2538, หน้า18 อ้างถึงใน วฤทธิ์ สารฤทธิคาม, 2548, หน้า 31)ได้กล่าววา่
ความพงึ พอใจ หมายถงึ ความรู้สกึ หรือทศั นคติของบุคคลทม่ี ตี ่อส่งิ ใดส่งิ หนง่ึ หรือปัจจยั ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง
ความรู้สึกพึงพอใจจะเกิดเมื่อความต้องการของบุคคลที่มีต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่งหรือปัจจัยต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง
ความรสู้ ึกพงึ พอใจจะเกิดขน้ึ เม่อื ความต้องการของบุคคลได้รับการตอบสนองหรอื บรรลุตามจุดมุง่ หมายใน
ระดับหนึ่ง ความรู้สึกดังกล่าวจะลดลงหรือไม่เกิดขึ้น หากความต้องการหรือจุดมุ่งหมายน้ันไม่ได้รับการ
ตอบสนอง ความพึงพอใจต่อการใช้บริการจึงเป็นความรู้สึกของผู้ที่มารับบริการมีต่อสถานบริการตาม
ประสบการณท์ ไี่ ดร้ ับจากการเข้าไปติดตอ่ ขอรบั บริการในสถานบรกิ ารนน้ั ๆ

อรรถพรคาคม (2546, หน้า 29) ได้กล่าววา่ ความพึงพอใจ หมายถึง ทัศนคติหรือระดบั ความพึง
พอใจของบุคคลต่อกิจการรมต่าง ๆ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงประสิทธิภาพของกิจกรรมนั้น ๆ โดยเกิดจาก
พื้นฐานของการรับรู้ค่านิยมและประสบการณ์ที่แต่ละบุคคลจะได้รับ ระดับของความพึงพอใจจะเกดิ ขน้ึ
เมือ่ กิจกรรมนนั้ ๆ สามารถตอบสนองความต้องการแกบ่ ุคคลนั้นได้

วฤทธิ์ สารฤทธคิ าม (2548, หนา้ 32 อา้ งถึงใน รัตนศักดิ์ ยส่ี ารพฒั น์, 2551, หน้า 6) ได้ให้ความ
หมายความพึงพอใจว่า เป็นปฏิกิริยาด้านความรู้สึกต่อส่ิงเร้าหรือส่ิงกระตุ้นที่แสดงผลออกมาในลักษณะ
ของผลลัพธ์สุดท้ายของกระบวนการประเมิน โดยแบ่งออกถึงทิศทางของผลการประเมินว่าเป็นไปใน
ลกั ษณะทิศทางบวกหรือทิศทางลบหรอื ไม่มปี ฏกิ ริ ิยา

ดิเรก (2528) ได้กลา่ ววา่ ความพึงพอใจ หมายถงึ ทศั นคติทางบวกของบคุ คลท่ีมตี ่อสิง่ ใดสิ่งหนึ่ง
เปน็ ความรสู้ ึกหรือทศั นคตทิ ่ีดีต่องานที่ทำของบุคคลทมี่ ีต่องานในทางบวก ความสุขของบุคคลอันเกิดจาก
การปฏบิ ตั ิงานและได้รับผลเปน็ ทีพ่ งึ พอใจ ทำใหบ้ ุคคลเกดิ ความกระตือรือรน้ มคี วามสุข ความมุ่งมั่นท่ีจะ
ทำงาน มีขวัญและมีกำลังใจ มีความผูกพันกับหน่วยงาน มีความภาคภูมิใจในความสำเร็จของงานที่ทำ
และสิ่งเหล่านี้จะส่งผลต่อประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการทำงานส่ งผลต่อถึงความก้าวหน้าและ
ความสำเร็จขององค์การอีกด้วย

กาญจนา (2546) ได้กล่าวว่า ความพึงพอใจของมนุษย์เป็นการแสดงออกทางพฤติกรรมที่เป็น
นามธรรม ไม่สามารถมองเห็นเป็นรูปรา่ งได้ การที่เราจะทราบว่าบุคคลมีความพึงพอใจหรือไม่ สามารถ
สงั เกตโดยการแสดงออกท่ีคอ่ นขา้ งสลบั ซับซอ้ นและต้องมีสงิ่ เร้าทตี่ รงต่อความตอ้ งการของบุคคล จึงจะทำ
ให้บคุ คลเกิดความพึงพอใจ ดงั น้นั การสงิ่ เรา้ จงึ เปน็ แรงจูงใจของบุคคลนนั้ ให้เกดิ ความพึงพอใจในงานน้ัน

27

นภารตั น์ (2544) ได้กลา่ วว่า ความพงึ พอใจเปน็ ความรู้สกึ ทางบวกความรสู้ กึ ทางลบและความสุข
ทม่ี คี วามสมั พนั ธก์ ันอยา่ งซับซอ้ น โดยความพงึ พอใจจะเกิดข้ึนเมื่อความร้สู กึ ทางบวกมากกว่าทางลบ

เทพพนม และสวงิ (2540) กลา่ วว่า ความพึงพอใจเปน็ ภาวะของความพึงใจหรอื ภาวะที่มีอารมณ์
ในทางบวกท่ีเกิดขึ้น เนื่องจากการประเมินประสบการณ์ของคนๆหนึ่ง สิ่งที่ขาดหายไประหว่างการเสนอ
ใหก้ บั สิง่ ท่ไี ด้รับจะเปน็ รากฐานของการพอใจและไมพ่ อใจได้

พิทกั ษ์ (2538) กล่าวว่า ความพงึ พอใจเปน็ ปฏิกริ ยิ าดา้ นความรู้สึกต่อสงิ่ เรา้ หรอื ส่งิ กระต้นุ ท่ี
แสดงผลออกมาในลักษณะของผลลัพธ์สุดท้ายของกระบวนการประเมิน โดยบ่งบอกทิศทางของผลการ
ประเมินว่าเป็นไปในลักษณะทิศทางบวกหรือทิศทางลบหรือไมม่ ีปฏิกิริยาคือเฉยๆ ต่อสิ่งเร้าหรือสิ่งที่มา
กระต้นุ

ชาริณี (2535) ได้เสนอทฤษฎกี ารแสวงหาความพึงพอใจไว้ว่า บุคคลพอใจจะกระทำสง่ิ ใดๆท่ีให้
มีความสุขและจะหลีกเลี่ยงไม่กระทำในสิ่งที่เขาจะได้รับความทุกข์หรือความยากลำบาก โดยอาจแบ่ง
ประเภทความพอใจกรณีนีไ้ ด้ 3 ประเภท คือ
1) ความพอใจดา้ นจิตวิทยา (psychological hedonism)
2) ความพอใจเกย่ี วกบั ตนเอง (egoistic hedonism)
3) ความพอใจเก่ียวกับจรยิ ธรรม (ethical hedonism)

อทุ ยั พรรณสดุ ใจ (2545) ไดก้ ล่าวถึง ความพึงพอใจวา่ เป็นความรสู้ กึ รักชอบยินดเี ต็มใจ หรือมี
เจตคตทิ ่ดี ีของบคุ คลต่อส่ิงใดสิ่งหนง่ึ ความพอใจจะเกิดเมื่อไดร้ ับตอบสนองความตอ้ งการ ทงั้ ด้านวัตถุและ
ด้านจิตใจ ความพงึ พอใจเปน็ เรือ่ งเกยี่ วกบั อารมณ์ ความรูส้ กึ และทศั นะของบุคคล อนั เน่อื งมาจากส่ิงเร้า
และสิ่งจูงใจ โดยอาจเป็นไปในเชิงประเมินค่าว่าความรู้สึกหรือทัศนคติต่อ สิ่งเหล่านั้น เป็นไปในทางลบ
หรอื บวก

จากท่ผี ู้จัดทำไดศ้ กึ ษาสรปุ ไดว้ ่า ความพึงพอใจ ความรู้สึกทดี่ หี รอื ทศั นคติท่ดี ีของบคุ คล ซงึ่ มกั เกิด
เกดิ จากการตอบสนองตามทตี่ นต้องการ กจ็ ะเกิดความรสู้ ึกท่ดี ตี อ่ สิ่งนนั้ ตรงกนั ขา้ มหากความตอ้ งการของ
ตนไมไ่ ดร้ ับการตอบสนองความไม่พึงพอใจกจ็ ะเกดิ ขึ้น

2.5 วจิ ยั ท่ีเกย่ี วข้อง
โครงการ ไซรปั ลำไย ผู้จัดทำโครงการไดศ้ กึ ษาค้นควา้ บทความงานวิจัยทเ่ี ก่ียวข้อง ดงั นี้

ผศ.ดร.ยุทธนา อธิบายว่า งานวิจัยนี้เริ่มจากนำเนื้อลำไยมาคั้นเป็นน้ำแล้วใช้ความร้อนฆ่าเช้ือ
และกำจัดตะกอนจากนั้นนำมาระเหยภายใต้สุญญากาศให้เป็นน้ำเชื่อมลำไยเข้มขน้ สูง โดยยังคงกลิ่นรส
เฉพาะตัวของลำไย ก่อนนำไปทำปฏิกิริยาด้วยกระบวนการทางเอนไซม์ เพื่อเหนี่ยวนำให้น้ำตาลปกติ

28

กลายเป็นฟรุกโตสแซคคาไรด์ ซึ่งจะมีคุณประโยชน์มากขึ้น มีความหวานลดลง และเป็นประโยชน์ในเชิง
สขุ ภาพมากยิ่งขนึ้ เพราะตัวฟรุกโตสแซคคาไรด์มีความหวานนอ้ ยกว่า ทำให้เอนไซมใ์ นรา่ งกายย่อยไม่ได้
แต่จะเป็นอาหารทีด่ ีสำหรบั จลุ ินทรีย์ในลำไสใ้ หญ่ พอจุลินทรยี เ์ พิม่ มากขึน้ ก็จะช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกันมากขึน้
และเมื่อบริโภคแลว้ ไมท่ ำใหฟ้ ันผุ งานวิจัยดังกล่าว ได้ทำเป็น 2 รูปแบบ คือแบบไซรัปและแบบผง ทำให้
มูลค่าของ FOS (Fructo-ioligosaccharides) สูงขึ้นมาก เมื่อเปรียบเทียบราคาผลิตภัณฑ์ลำไยที่แปรรปู
ทว่ั ไป เชน่ อบแห้ง ลำไยกระปอ๋ งในน้ำเชอื่ ม ฯลฯผศ.ดร.ยทุ ธนาแจกแจงถงึ ประโยชน์ของFOSคอื พรีไบโอ
ตกิ ทีช่ ่วยในเรือ่ งของจลุ นิ ทรียใ์ นลำไสใ้ หญ่ นำไปใช้เป็นอาหารให้กับจุลินทรยี ์ ดังน้ันจุลนิ ทรยี ์เจรญิ เติบโต
มีความแข็งแรงก็จะช่วยสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกายได้มากขึ้น ซึ่งปกติสารสกัด FOS อาจจะขายกันท่ี
กิโลกรมั ละ 8,000 บาท“ตวั นำ้ เชือ่ มปกติจะมคี วามหวานมาก แตถ่ ้าเป็น FOS จากลำไยตวั น้ี ความหวาน
จะลดลง ทำให้แคลอรีที่ได้ลดลงด้วย ฉะนั้นตัวนี้จึงเหมาะกับคนรักษาสุขภาพ หรือผู้ที่ต้องการเพ่ิม
ประโยชน์จากการใช้ FOS และสามารถใชท้ ดแทนความหวานได้ส่วนหนึ่ง ทั้งน้คี นเป็นเบาหวานก็สามารถ
บริโภคได้ เพราะความหวานลดลง แต่ไม่ได้หมายความว่า ไม่มีแคลอรี หรือไม่หวานเลย ดังนั้นก็ควร
บริโภคดว้ ยความเหมาะสม”

รศ.ดร.อุษณีย์ วินิจเขตคำนวณ อาจารย์ จากภาควิชาชีวเคมี คณะแพทยศาสตร์
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เผยผลวิจัยที่ได้นำเนื้อลำไยอบแห้งไปทดลองแล้วพบว่า เนื้อลำไยอบแห้งมีฤทธ์ิ
ต้านความเปน็ พิษตอ่ ยีน หรืออธิบายงา่ ย ๆ ว่าสารในเนอื้ ลำไยอบแหง้ มีสรรพคุณต้านพิษในสารก่อมะเร็ง
ได้ โดยการวิจยั ได้นำเอาสารก่อมะเรง็ จากอาหารปิ้งย่าง อาหารทอดด้วยความร้อนสูง และควันบุหรี่ มา
ผสมกับสารสกัดลำไย ซง่ึ พบว่า เซลล์มะเร็งมีการตายแบบธรรมชาติ (คอื การตายทลี ะเซลลโ์ ดยไม่ส่งผลต่อ
เซลล์รอบขา้ ง) เพมิ่ มากข้ึน อกี ท้งั ทมี วจิ ยั ยงั ทำการศึกษาตอ่ ในประเดน็ ที่วา่ สารสกดั ลำไยอบแห้งสามารถ
ช่วยยับยั้งการเกิดอนุมูลอิสระได้หรือไม่ โดยการนำเซลล์เม็ดเลือดขาวมากระตุ้นให้เกิดการอักเสบจาก
อนุมลู อสิ ระ แลว้ นำสารสกัดจากเน้ือลำไยอบแหง้ เข้าไปผสม ซงึ่ ก็พบว่า สารอนมุ ูลอิสระในเซลล์เม็ดเลือด
ขาวมีจำนวนลดลงอยา่ งมนี ยั สำคัญ อย่างไรกต็ าม การวิจัยนีย้ งั คงต้องพัฒนาและตอ่ ยอดองค์ความรู้ให้แน่
ชัดกว่านี้ เพื่อตอบสนองความคาดหวังว่าจะใช้สารสกัดจากลำไยอบแห้งร่วมกับการรักษามะเร็งด้วยเคมี
บำบดั หรือนำสารสกัดจากลำไยอบแห้งไปใช้ช่วยชวี ิตผู้ป่วยมะเรง็ ในแงอ่ ื่น ๆ เชน่ ชว่ ยลดการใช้ยา หรือ
ลดผลข้างเคยี งจากการใชย้ าในอนาคต

บทท่ี 3
วธิ กี ารดำเนินการ

ในการจัดทำโครงการครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพือ่ การศึกษาประโยชน์และวิธีทำของไซรัปลำไย
และเพอ่ื ศกึ ษาวิธีการคำนวณตน้ ทุนและราคาขาย ซึ่งผู้จดั ทำได้ดำเนนิ การศึกษาดงั นี้

3.1 การคัดเลือกกลุ่มตัวอยา่ ง
3.2 เครอ่ื งมอื ที่ใช้ในการดำเนนิ โครงการ
3.3 การดำเนินการศึกษา
3.4 การเก็บรวบรวมขอ้ มูล
3.5 การวิเคราะหข์ อ้ มลู

3.1 การคดั เลอื กกล่มุ ตัวอย่าง
โครงการเรื่อง ไซรัปลำไย ผู้จัดทำใช้วิธีการ เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ( Purposive

sampling ) เป็นการเลอื กกลุ่มตัวอย่างโดยพจิ ารณาจากการตดั สินใจของผวู้ ิจัยเอง ลักษณะของกลุ่ม
ท่ีเลือกเป็นไปตามวัตถปุ ระสงคข์ องการวิจยั คือ กล่มุ ผูท้ ดลองรับประทานไซรัปลำไยจำนวน 50 คน

3.2 เครือ่ งมือทใ่ี ชใ้ นการดำเนินโครงการ

1) แบบบันทึกผลการทดลอง

2) แบบสอบถามความพึงพอใจ

ผู้จัดทำโครงการใช้แบบบันทึกการทดลอง แบบสอบถามความพึงพอใจ เป็นเครื่องมือเพ่ือ

รวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง เพื่อสอบถามความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่าง หลังจากนั้นผู้จัดทำ

โครงการจะจัดทำแบบสอบถามความพงึ พอใจในการรับประทานไซรัปลำไย ดงั นัน้ ผู้จดั ทำโครงการได้

แยกแบบสอบถาม ออกเป็น 3 สว่ น ดังน้ี

ส่วนท่ี 1 ขอ้ มูลส่วนบุคคลของผู้ตอบแบบสอบถาม โดยสอบถามเกยี่ วกับเพศ อายุ

ส่วนที่ 2 ข้อมูลเกี่ยวกับความพึงพอใจของผู้รับประทานไซรัปลำไย ผู้จัดทำโครงการได้ใช้

มาตราวัดแบบ Rating scale 5 ระดับตามมาตรวัดแบบลิเคิร์ท (Likert’Scale) ในการวดั ระดับความ

พึงพอใจ ดังนี้

5 หมายถงึ มากทส่ี ดุ

4 หมายถึง มาก

3 หมายถึง ปานกลาง

2 หมายถึง นอ้ ยหรอื ตำ่ กวา่ มาตรฐาน

1 หมายถึง นอ้ ยท่ีสดุ หรือตอ้ งปรับปรุงแกไ้ ข

30

ส่วนที่ 3 ข้อเสนอแนะซึ่งเป็นคำถามปลายเปิดเพื่อให้ผู้ตอบแบบสอบถามแสดงความคิดเห็นเกณฑ์

การประเมนิ แบบสอบถามความคดิ เหน็ มี 5 ระดบั โดยผจู้ ดั ทำโครงการได้เลอื กวธิ ีการของ เร็นสิส เอลิ

เคริ ท์ ดังน้ี (Likert’Scale,Rating scale A.2504)

4.50 - 5.00 หมายถึง เหน็ ดว้ ยอยู่ระดบั มากที่สดุ

3.50 - 4.49 หมายถึง เหน็ ด้วยอยู่ระดบั มาก

2.50 - 3.49 หมายถึง เหน็ ดว้ ยอยู่ระดบั ปานกลาง

1.50 - 2.49 หมายถึง เหน็ ด้วยอยู่ระดับนอ้ ย

การสร้างเครอื่ งมือในการเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู ครั้งน้ี โดยมกี ารสรา้ งเครอื่ งมือดงั น้ี
- ศึกษาค้นคว้าเอกสารที่เกี่ยวข้อง เพื่อกำหนดแนวทางในการสร้างเครื่องมือในการศึกษาให้

ครอบคลมุ เน้ือหาทกี่ ำหนด
- จัดทำแบบสอบถามเพ่ือใชใ้ นการเก็บข้อมลู เกีย่ วกับ ไซรัปลำไย
- ตรวจสอบแบบสอบถาม โดยปรึกษาอาจารย์ผู้สอนเกี่ยวกับความถูกต้องของแบบสอบถาม

และข้อควรแก้ไขของแบบสอบถามเพอ่ื นำไปใชใ้ นการเกบ็ ข้อมูลท่ถี ูกตอ้ ง
- ปรับปรุงแก้ไขแบบสอบถามตามที่ควรแก้แล้วเสนอต่ออาจารย์อีกครั้งเพื่อตรวจเช็คความ

ถกู ต้องอกี ครงั้ ก่อนจะนำไปใช้ในการเก็บขอ้ มลู

3.3 ข้นั ตอนการดำเนินงาน
1) การวางแผน (P)

- กำหนดช่อื เรอ่ื งและศึกษารวบรวมขอ้ มลู ปญั หา ความสำคญั ของโครงการ
- เขยี นแบบนำเสนอโครงการ
- ขออนุมตั โิ ครงการ
2) ข้นั ตอนการดำเนินการ (D)
- ศกึ ษา ผลิตไซรปั ลำไย ประเมนิ ผลและปรบั ปรงุ คร้งั ที่ 1
- ศกึ ษา ผลิตไซรปั ลำไย ประเมินผลและปรับปรุง ครัง้ ท่ี 2
- ศึกษา ผลิตไซรัปลำไย ประเมินผล คร้งั ที่ 3
3) ขั้นตอนการตรวจสอบ (C)
- กลมุ่ ประชากรรบั ประทานไซรัปลำไย
- ประเมินผลความพงึ พอใจของการรับประทานไซรัปลำไย
4) ข้ันประเมนิ ตดิ ตามผล (A)
- สรปุ ผลการประเมนิ ความพงึ พอใจผลติ ภัณฑ์ไซรปั ลำไย
- จดั ทำเล่มโครงการ
- นำเสนอโครงการ

3.4 การเก็บรวบรวมขอ้ มูล
ผ้จู ดั ทำโครงการได้ดำเนนิ การเก็บรวบรวมข้อมูลการทำโครงการน้ี อยา่ งเป็นขัน้ ตอนดงั น้ี
1) ผู้จัดทำโครงการทำการแจกแบบสอบถามใหก้ ับกลุ่มตัวอย่าง โดยพิจารณาจากการตัดสินใจ

ของผู้วิจัยเอง โดยวิธีการสแกนคิวอาโค๊ช ให้ผู้ตอบแบบสอบถามตอบแบบสอบถามออนไลน์ด้วย
ตัวเอง

2) การรวบรวมแบบสอบถาม ผ้จู ัดทำโครงการไดร้ วบรวมแบบสอบถามดว้ ยตวั เอง
3) ตรวจสอบความสมบรู ณข์ องแบบสอบถาม เพือ่ นำข้อมลู ไปวิเคราะห์ทางสถติ ิ

3.5 การวเิ คราะหแ์ ละสรปุ ผล
ข้อมูลที่ได้จากการรวบรวม ผู้จัดทำโครงการได้ทำการตรวจสอบความเรียบร้อยของ

แบบสอบถาม และนำข้อมลู มาประมวลผลดว้ ยโปรแกรมคอมพวิ เตอร์สำเร็จรูป สำหรับการคิดค่าร้อย
ละ การหาคา่ เฉลี่ย ( ̅) และสว่ นเบย่ี งเบนมาตรฐาน (S.D) ดงั นี้

1) การวิเคราะห์ข้อมูลส่วนที่ 1 ข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ตอบแบบสอบถาม โดยการแจกแจง
ความถแ่ี ละรอ้ ยละ

สตู รการหาคา่ ร้อยละ

คา่ ร้อยละ = ความถท่ี ี่ตอ้ งการเปรยี บเทยี บ x 100
จำนวนรวมทง้ั หมด

2) การวิเคราะห์ข้อมูลส่วนที่ 2 แบบสอบถามความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างคณะครู
บุคลากร นักเรียน-นักศกึ ษา ในวทิ ยาลัยอาชีวศกึ ษาเชยี งใหม่ ในการวิเคราหไ์ ดแ้ ก่ การหาคา่ เฉลี่ย ( ̅)
และส่วนเบย่ี งเบนมาตรฐาน (S.D)

× =∑

n

× แทน ค่าคะแนนเฉลี่ย
∑ แทน ผลรวมของคะแนนทั้งหมด

N แทน ขนาดของกลุม่ ตวั อยา่

สตู รการหาคา่ เบีย่ งเบนมาตรฐาน

S.D.√n ∑ x2 [∑ x]2
n(n-1)

เมือ่ S.D. แทน คา่ เบ่ียงเบนมาตรฐานของคะแนนของกล่มุ ตัวอย่าง

[∑ x]2 แทน ผลรวมของคะแนนทง้ั หมดยกกำลังสอง
∑ x2 แทน ผลรวมของคะแนนแตล่ ะตัวอย่างยกกำลงั สอง
n แทน ขนาดของกลมุ่ ตัวอย่าง

S.D.√n ∑ x2 [∑ x]2
n(n-1)

เมื่อ S.D. แทน ค่าเบ่ียงเบนมาตรฐานของคะแนนของกลุ่มตัวอย่าง

[∑ x]2 แทน ผลรวมของคะแนนทง้ั หมดยกกำลงั สอง
∑ x2 แทน ผลรวมของคะแนนแตล่ ะตวั อยา่ งยกกำลงั สอง
n แทน ขนาดของกลุ่มตัวอย่าง





บทที่ 4
ผลการศึกษา

ในการศึกษาผลิตภัณฑ์ไซรัปลำไย มีวัตถุประสงค์ เพื่อผลิตไซรัปลำไย เพื่อศึกษาความพึง
พอใจของผ้บู ริโภคไซรปั ลำไย ในการศึกษามีผลการดำเนนิ ดงั หวั ข้อตอ่ ไปน้ี

ส่วนที่ 1 สรปุ ข้นั ตอนการทำไซรปั ลำไย
สว่ นท่ี 2 ผลการวเิ คราะห์ข้อมูลสว่ นบคุ คล
ส่วนท่ี 3 ผลการวเิ คราะห์ความพึงพอใจของผู้บริโภคไซรปั ลำไย
ส่วนที่ 4 การจัดลำดับผลการวเิ คราะห์ความพึงพอใจของผู้บรโิ ภคไซรปั ลำไย
สว่ นท่ี 5 ผลสรุปขอ้ เสนอแนะ

สว่ นท่ี 1 สรปุ ขนั้ ตอนการทำไซรปั ลำไย 500 กรมั
องค์ประกอบ 250 มลิ ลิลติ ร
1. ลำไยอบแหง้
2 .น้ำเชือ่ ม
อุปกรณ์
1. หมอ้
2. ตะแกรงขดลวด
3. กระบวย

วธิ ีการทำ
1. ต้มน้ำเช่ือม

ภาพท่ี 4.1 ต้มนำ้ เชือ่ ม

33

2. เม่ือตม้ จนนำ้ เชอ่ื มเดอื ด

ภาพที่ 4.2 ตม้ นำ้ เชอื่ มจนเดอื ด

3. นำลำไยอบแหง้ ใส่ลงไป

ภาพท่ี 4.3 ใสล่ ำไยอบแห้งลงไปในหม้อ

4. ตม้ ท้ิงไวป้ ระมาณ 15 นาที

ภาพที่ 4.4 ตม้ ท้ิงไว้ 15 นาที

34

5. พกั ให้หายรอ้ น

ภาพท่ี 4.4 พกั ให้หายร้อน

6. แลว้ นำมากรอง

ภาพที่ 4.5 นำมากรอง

สว่ นที่ 2 ผลการวิเคราะหข์ ้อมลู ส่วนบุคคล
จากการศึกษาไซรปั ลำไย ผ้ศู ึกษาได้วเิ คราะห์ข้อมลู สว่ นบคุ คลซ่งึ ประกอบดว้ ยข้อมูลเกี่ยวกับ

เพศ และชว่ งอายุ ซึ่งผลการวิเคราะห์ปรากฏดงั นี้

ตารางที่ 1 ตารางแสดงผลการวิเคราะหข์ อ้ มลู สว่ นบคุ คลดา้ นเพศ รอ้ ยละ
เพศ จำนวนคน 14.00
ชาย 7 86.00
หญงิ 43 100.00
รวม 50

35

จากตารางที่ 1 ตารางแสดงผลการวเิ คราะห์ข้อมูลสว่ นบุคคลดา้ นเพศ ผูศ้ กึ ษาได้สรุปผลการ
วิเคราะห์พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง คิดเป็นร้อยละ 86.00 และเพศชาย คิด
เป็นร้อยละ 14.00 ตามลำดบั

ตารางที่ 2 ตารางแสดงผลการวิเคราะหข์ ้อมลู ส่วนบคุ คลด้านอายุ

อายุ จำนวนคน ร้อยละ

18-20 47 94

21 ปขี น้ึ ไป 3 6

รวม 50 100.00

จากตารางท่ี 2 ตารางแสดงผลการวิเคราะห์ข้อมลู ส่วนบุคคลด้านอายุ ผู้ศึกษาได้สรุปผลการ

วิเคราะห์พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่อยู่ในช่วงอายุ 18-20 ปี คิดเป็นร้อยละ 94 รองลงมา

ชว่ งอายุ 21 ปขี ้นึ ไป คิดเป็นร้อยละ 6

ส่วนที่ 3 ผลการวเิ คราะห์ความพงึ พอใจของผบู้ รโิ ภคไซรปั ลำไย
การศกึ ษาครงั้ นี้ผู้ศกึ ษาไดศ้ ึกษาเรื่อง ไซรัปลำไย โดยการหาค่าเฉลีย่ ( ̅) และส่วนเบ่ียงเบน

มาตรฐาน (S.D) จากแบบสอบถามความพงึ พอใจผลติ ภณั ฑ์ไซรัปลำไย ข้อมลู ปรากฏดงั น้ี

ตารางท่ี 3 ตารางแสดงผลการวิเคราะหค์ วามพึงพอใจของผู้บรโิ ภคไซรัปลำไย

รายการแบบสอบถาม ผลการประเมิน
̅ S.D. ผลการประเมิน

ไซรปั ลำไยมกี ลิ่นหอม 4.43 0.68 มาก

สีสันของไซรัปลำไย 4.33 0.88 มากทส่ี ดุ

รสชาติของไซรปั ลำไย 4.57 0.64 มากที่สดุ

ขนาดผลิตภณั ฑข์ องไซรัปลำไยมคี วามเหมาะสม 4.65 0.59 มากทส่ี ุด

รปู แบบผลติ ภัณฑ์ของไซรัปลำไยมีความสวยงาม 4.71 0.65 มากทีส่ ดุ

บรรจุภัณฑ์มีความทันสมยั 4.67 0.60 มากท่สี ดุ

รูปแบบผลติ ภัณฑม์ คี วามสะอาด 4.63 0.67 มากที่สุด

ความคดิ สร้างสรรคข์ องผลิตภัณฑ์ไซรัปลำไย 4.47 0.73 มาก

การนำทรพั ยากรธรรมชาติในท้องถิ่นมาแปรรปู เพือ่ เพ่มิ 4.78 0.61 มากที่สดุ

มลู คา่

ความพงึ พอใจในภาพรวมของผลติ ภัณฑไ์ ซรัปลำไย 4.69 0.64 มากทส่ี ุด

รวม 45.92 6.69 มากที่สดุ

36

จากตารางท่ี 3 ตารางแสดงผลการวเิ คราะห์ความพึงพอใจของผูบ้ ริโภคไซรัปลำไย ได้สรุปผล
การวิเคราะหข์ ้อมูล พบวา่ ผลสรุปภาพรวมของความพึงพอใจของผบู้ รโิ ภคไซรปั ลำไย อยใู่ นระดบั มาก
ที่สุด ( ̅= 45.92) เมื่อสรุปผลออกมาเปน็ รายข้อพบว่า ไซรัปลำไยมกี ลิ่นหอม ผลการประเมินอยู่ใน
ระดับมาก ( ̅=4.43) รองลงมาคือ สีสันของไซรัป อยู่ในระดบั มาก ( ̅=4.33) รสชาติของไซรัปลำไย
อยู่ในระดบั มากท่ีสุด ( ̅=4.57) ขนาดผลิตภัณฑ์ของไซรัปลำไยมคี วามเหมาะสม อยู่ในระดบั มากท่ีสุด
( ̅=4.65) รูปแบบผลิตภัณฑ์ของไซรัปลำไยมีความสวยงาม อยู่ในระดับมากที่สุด ( ̅=4.71) บรรจุ
ภัณฑ์มีความทันสมัย อยู่ในระดับมากทีส่ ุด ( ̅=4.67) รูปแบบผลิตภัณฑ์มีความสะอาด อยู่ในระดบั
มากท่สี ุด ( ̅=4.63) ความคิดสรา้ งสรรค์ของผลติ ภัณฑ์ไซรัปลำไย อยใู่ นระดบั มาก ( ̅=4.47) การนำ
ทรัพยากรธรรมชาตใิ นท้องถิน่ มาแปรรูปเพอื่ เพ่ิมมูลค่า อย่ใู นระดับมากทส่ี ุด ( ̅=4.78) ความพึงพอใจ
ในภาพรวมของผลติ ภัณฑ์ไซรปั ลำไย อยูใ่ นระดบั มากทส่ี ุด ( ̅=4.69) ตามลำดบั

ส่วนท่ี 4 การจัดลำดบั ผลการวเิ คราะห์ความพงึ พอใจของผู้บรโิ ภคไซรปั ลำไย

การศึกษาครั้งนี้ผู้ศกึ ษาได้ศึกษาเร่ือง ไซรัปลำไย โดยการหาค่าเฉลี่ย ( ̅) และส่วนเบี่ยงเบน
มาตรฐาน (S.D) และจดั ลำดบั ความพงึ พอใจผลติ ภณั ฑ์ไซรัปลำไย ขอ้ มลู ปรากฏดังน้ี

ตารางที่ 4 ตารางการจัดลำดบั ผลการวิเคราะหค์ วามพงึ พอใจของผู้บรโิ ภคไซรัปลำไย

รายการแบบสอบถาม ผลการประเมิน ลำดบั ท่ี
̅ S.D. ผลการประเมนิ 1

การนำทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นมาแปรรูป 4.78 0.61 มากท่ีสดุ 2
3
เพื่อเพมิ่ มลูคา่
4
รูปแบบผลิตภณั ฑ์ของไซรปั ลำไยมคี วามสวยงาม 4.71 0.65 มากท่สี ุด 5
6
ความพึงพอใจในภาพรวมของผลิตภัณฑไซรัป 4.69 0.64 มากที่สดุ 7
8
ลำไย 9
10
บรรจภุ ัณฑ์มคี วามทนั สมยั 4.67 0.60 มากทีส่ ดุ

ขนาดผลติ ภณั ฑข์ องไซรัปลำไยมคี วามเหมาะสม 4.65 0.59 มากทส่ี ดุ

รปู แบบผลติ ภณั ฑม์ ีความสะอาด 4.63 0.67 มากท่สี ดุ

รสชาตขิ องไซรปั ลำไย 4.57 0.64 มากทส่ี ุด

ความคดิ สรา้ งสรรค์ของผลิตภัณฑ์ไซรัปลำไย 4.47 0.73 มาก

ไซรัปลำไยมกี ลน่ิ หอม 4.43 0.68 มาก

สสี นั ของไซรัปลำไย 4.33 0.88 มาก

รวม 45.92 6.69 มากทสี่ ุด

37

จากตารางท่ี 4 ตารางแสดงผลการวเิ คราะห์ความพึงพอใจของผู้บรโิ ภคไซรัปลำไย ได้สรุปผล
การวิเคราะหข์ ้อมลู พบวา่ ผลสรุปภาพรวมของความพึงพอใจของผ้บู ริโภคไซรปั ลำไย อยู่ในระดับ มาก
ที่สุด ( ̅= 45.92) เมื่อสรุปผลออกมาเป็นรายข้อพบว่า ไซรัปลำไยมกี ลิ่นหอม ผลการประเมินอยู่ใน
ระดับมาก ( ̅=4.43) รองลงมาคือ สีสันของไซรัป อยู่ในระดบั มาก ( ̅=4.33) รสชาติของไซรัปลำไย
อยูใ่ นระดับมากที่สดุ ( ̅=4.57) ขนาดผลิตภัณฑ์ของไซรปั ลำไยมีความเหมาะสม อยู่ในระดบั มากที่สุด
( ̅=4.65) รูปแบบผลิตภัณฑ์ของไซรัปลำไยมีความสวยงาม อยู่ในระดับมากที่สุด ( ̅=4.71) บรรจุ
ภัณฑ์มีความทันสมัย อยู่ในระดับมากที่สุด ( ̅=4.67) รูปแบบผลิตภัณฑ์มีความสะอาด อยู่ในระดบั
มากท่ีสดุ ( ̅=4.63) ความคดิ สร้างสรรค์ของผลิตภัณฑ์ไซรปั ลำไย อยู่ในระดับมาก ( ̅=4.47) การนำ
ทรพั ยากรธรรมชาติในท้องถน่ิ มาแปรรปู เพ่ือเพม่ิ มลู ค่า อยู่ในระดบั มากทีส่ ดุ ( ̅=4.78) ความพงึ พอใจ
ในภาพรวมของผลิตภัณฑไ์ ซรัปลำไย อยู่ในระดบั มากที่สดุ ( ̅=4.69) ตามลำดับ

ส่วนที่ 5 ผลสรุปข้อเสนอแนะ
1) ควรทำใหไ้ ดร้ บั กล่นิ ของลำไยมากกว่านี้
2) ควรมสี ีสันที่ดึงดดู มากกวา่ นี้

บทที่ 5
สรปุ ผล อภปิ ปรายและขอ้ เสนอแนะ

ในการศกึ ษาการผลิตภัณฑ์ไซรัปลำไย มวี ัตถปุ ระสงค์เพอื่ เพ่อื ศึกษากรรมวิธกี ารผลิตน้ำเชื่อม
เข้มข้นจากผลลำไยและอายุการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ เพื่อหาแนวทางการนำน้ำเชื่อมเข้มข้นจากลำไย
ไปใช้ประโยชน์โดยมุ่งเนน้ การประยกุ ต์ใช้ในผลิตภัณฑ์อาหาร เพอ่ื เพ่ิมมลคู า่ ใหก้ ับลำไยอบแห้ง โดยมี
กลุ่มตัวอยา่ งแบบเจาะจง ( Purposive sampling ) เปน็ การเลือกกล่มุ ตัวอย่างโดยพิจารณาจากการ
ตดั สินใจของผ้วู ิจยั เอง ลกั ษณะของกลุ่มทเี่ ลือกเป็นไปตามวัตถุประสงคข์ องการวจิ ัย คอื กลุ่มผ้ทู ดลอง
บริโภคไซรัปลำไย 50 คน ระหว่างวันที่ 7 ธันวาคม ถึงวันที่ 12 มีนาคม 2564 เครื่องมือที่ใช้ใน
การศึกษาครั้งนี้ คือ แบบบันทึกผลการทดลอง แบบสอบถามความพึงพอใจ โดยสร้างจากกูลเกิล
ฟอรม์ (Google form) ซงึ่ ผ้ศู กึ ษาสร้าวข้ึนเพอ่ื สอบถามความพึงพอใจของผู้ทดลองบริโภคผลิตภัณฑ์
ไซรัปลำไย ผลการศกึ ษามีดงั น้ี

สรปุ ผลการศึกษา
จากการศกึ ษาผลิตภณั ฑ์ไซรัปลำไย สรุปผลการศึกษาดงั น้ี ผลการวเิ คราะห์ขอ้ มลูส่วนบุคคลด้านเพศ
พบวา่ ผ้ตู อบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศหญงิ คิดเป็นร้อยละ 86 ข้อมลูสว่ นบคุ คลด้านอายุ พบว่า
ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่อยาในช่วงอายุ 18-20 ปี คิดเปน็ รอ้ ยละ 94 และผลการวิเคราะห์ความ
พึงพอใจของผู้บริโภคไซรัปลำไย อยู่ในระดับมากที่สุด ( ̅= 45.92) เมื่อสรุปผลออกมาเป็นรายข้อ
พบว่า ไซรัปลำไยมีกลิน่ หอม ผลการประเมินอยู่ในระดับมาก ( ̅=4.43) รองลงมาคือ สีสันของไซรปั
อยู่ในระดับมาก ( ̅=4.33) รสชาติของไซรัปลำไยอยู่ในระดับมากที่สุด ( ̅=4.57) ขนาดผลิตภัณฑ์
ของไซรปั ลำไยมีความเหมาะสม อยู่ในระดับมากที่สดุ ( ̅=4.65) รูปแบบผลิตภัณฑ์ของไซรัปลำไยมี
ความสวยงาม อยู่ในระดับมากที่สุด ( ̅=4.71) บรรจุภัณฑ์มีความทันสมัย อยู่ในระดับมากที่สุด
( ̅=4.67) รปู แบบผลิตภัณฑม์ ีความสะอาด อยู่ในระดับมากท่ีสดุ ( ̅=4.63) ความคดิ สร้างสรรค์ของ
ผลติ ภณั ฑ์ไซรัปลำไย อยู่ในระดบั มาก ( ̅=4.47) การนำทรพั ยากรธรรมชาติในทอ้ งถิ่นมาแปรรูปเพื่อ
เพิ่มมลู ค่า อยใู่ นระดับมากที่สดุ ( ̅=4.78) ความพงึ พอใจในภาพรวมของผลิตภัณฑ์ไซรัปลำไย อยู่ใน
ระดับมากท่ีสดุ ( ̅=4.69) ตามลำดับ