Kurikulum_PERMATA_Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 1

KURIKULUM
PERMATA
NEGARA

ASUHAN DAN
DIDIKAN AWAL KANAK-KANAK

0 – 4 TAHUN

Kurikulum PERMATA Negara

2 SeƟap Anak PERMATA Negara

Cetakan Pertama, November 2008
Hak Cipta c NCDRC, UPSI
ISBN 983-3759-41-5

Cetakan Kedua, Januari 2010
Hak Cipta c Bahagian Pendidikan Awal Kanak-Kanak (PERMATA), Jabatan Perdana
Menteri
ISBN 978-983-43953-1-5

Cetakan Ketiga, Januari 2013
Hak Cipta c Bahagian Pendidikan Awal Kanak-Kanak (PERMATA), Jabatan Perdana
Menteri
ISBN 978-967-0493-34-3

Hak cipta terpelihara. Tiada bahagian daripada bahan ini boleh disalin semula dalam
mana-mana cara tanpa kebenaran secara bertulis daripada Bahagian Pendidikan Awal
Kanak-Kanak (PERMATA), Jabatan Perdana Menteri

Bahagian Pendidikan Awal Kanak-Kanak (PERMATA)
Jabatan Perdana Menteri,
W101, Aras 1, Blok 3440,
Enterprise Building1, Jalan Teknokrat 3,
63000 Cyberjaya, Selangor Darul Ehsan, Malaysia
Tel : 03-83194000 Faks: 03-83194001/03-83188645
Web : http:/www.permata.jpm.my

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 3

PENGHARGAAN

Setinggi-tinggi penghargaan ditujukan kepada Majlis Pelaksanaan Program PERMATA
yang dipengerusikan oleh Y.A.B. Dato' Sri Mohd Najib bin Tun Haji Abdul Razak, Perdana Menteri
Malaysia di atas sokongan dan kepercayaan berterusan yang diberikan kepada kami untuk menghasilkan
dokumen Kurikulum PERMATA Negara ini. Kami amat menghargai keperihatinan dan komitmen
kerajaan dalam usaha menambahbaik Program Asuhan dan Didikan Awal Kanak-Kanak (Early
Childhood Education and Care) di Negara ini. Syabas diucapkan kepada Y.A.B. Dato’ Sri kerana telah
mengambil langkah positif dan proaktif memastikan pewaris generasi bangsa dan modal insan Negara
pada masa hadapan mendapat pendidikan awal yang terbaik. Ini semua telah termaktub dalam Dasar
Asuhan dan Didikan Awal Kanak-Kanak Kebangsaan yang telahpun diluluskan oleh kerajaan pada tahun
2008.

Penggerak utama Program Asuhan dan Didikan Awal Kanak-Kanak di Malaysia, sehingga
tercetusnya Program PERMATA Negara ini ialah Y.A.Bhg. Datin Paduka Seri Rosmah binti Mansor,
isteri Perdana Menteri sendiri. Y.A.Bhg. Datin Paduka Seri telah berterusan terlibat secara langsung
demi memastikan Program PERMATA Negara dapat dilaksanakan dengan jayanya. Dalam masa yang
singkat, Program PERMATA Negara telah dilaksanakan secara berperingkat di seluruh Negara, dan
telah memberikan peluang kepada kanak-kanak, khususnya dari luar bandar dan dari keluarga
berpendapatan rendah untuk mengikuti pembelajaran awal yang berkualiti dalam suasana yang kondusif
dan ceria.

Kurikulum PERMATA Negara yang mengintegrasikan aspek pengasuhan dan pendidikan
adalah satu usaha yang tepat untuk menyediakan Program Asuhan dan Didikan Awal Kanak-Kanak
yang menyeluruh khusus untuk kanak-kanak dari lahir hingga 4 tahun. Penekanan kepada amalan
bersesuaian dengan tahap perkembangan, kebolehan dan keunikan individu kanak-kanak adalah suatu
pendekatan yang sangat baik dan selaras dengan amalan pendidikan awal yang berkualiti yang
dilaksanakan di seluruh dunia. Menggunakan kaedah bermain sebagai asas kepada semua aktiviti
pembelajaran adalah cara terbaik dan menyeronokkan kepada kanak-kanak. Fitrahnya, kanak-kanak
sentiasa belajar melalui bermain kerana melalui bermain mereka akan: meneroka, ingin tahu, bertanya,
mencuba dan mengeksperimen apa-apa sahaja yang terdapat di persekitaran mereka. Kurikulum
PERMATA Negara tidak hanya menekankan aspek pembangunan intelek, tetapi memberi penekanan
yang besar kepada pembinaan sahsiah, sosioemosi dan kerohanian kanak-kanak. Di samping itu
kurikulum ini juga telah mengambil kira aspek pengasuhan penting daripada Kurikulum Asas Asuhan
Kanak-kanak (KAAK), Jabatan Kebajikan Masyarakat dan telah mendapat input berhubung kesihatan
dan pemakanan bagi bayi dan kanak-kanak dari Kementerian Kesihatan Malaysia.

Penggubalan kurikulum ini adalah lengkap dan bersifat holistik. Adalah diharapkan para
pendidik akan melaksanakan kurikulum ini dengan sebaiknya, kerana merekalah peneraju utama yang

Kurikulum PERMATA Negara

4 SeƟap Anak PERMATA Negara

akan menentukan kejayaan usaha murni ini. Keberkesanan pelaksanaan kurikulum ini bergantung
sepenuhnya kepada pendidik yang akan mengimplementasinya bersama kanak-kanak. Adalah diharapkan
segala usaha dan tenaga yang telah dicurahkan dalam menggubal kurikulum ini akan memberikan
manfaat kepada kanak-kanak, khususnya, dan Negara, amnya, dengan komitmen dan keprihatinan tinggi
pendidik.

Sekalung penghargaan juga disampaikan kepada Ahli Majlis Pelaksanaan Program PERMATA,
Ahli Jawatankuasa Kerja Penyelarasan Program PERMATA dan Pengerusi Jawatankuasa Teknikal
Program PERMATA di atas segala sumbangan idea dan sokongan yang diberikan.

Rakaman terima kasih juga kepada Pengerusi Jawatankuasa Teknikal Kurikulum dan
Penyelidikan PERMATA Negara, Pusat Penyelidikan Pembangunan Kanak-kanak Kebangsaan
(NCDRC), Universiti Pendidikan Sultan Idris, Universiti Putra Malaysia, Universiti Islam
Antarabangsa Malaysia, Universiti Malaya, Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan
Masyarakat, Jabatan Kebajikan Masyarakat, Kementerian Pelajaran Malaysia, Institut Pendidikan Guru,
Kementerian Kesihatan Malaysia, semua agensi kerajaan, badan-badan bukan kerajaan dan individu-
individu professional lain yang telah terlibat secara langsung dan tidak langsung dalam penggubalan
dan penerbitan dokumen Edisi Ketiga Kurikulum PERMATA Negara ini.

Majlis berseri gilang-gemilang
Di tambah seri aluan gendang

Budi dan jasa dikenang-kenang
Sumbangan diberi tidak kan hilang

TERIMA KASIH
1 Oktober 2012

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 5

PRAKATA

“Setiap anak perlu diberikan permulaan hidup yang terbaik (the best starts in life),
maka dengan itu lahirlah konsep Setiap Anak PERMATA Negara”

Assalamualaikum WBT, dan Salam Sejahtera,

Sesungguhnya, dalam membangunkan modal insan Negara, pendidikanlah wadah utamanya.
Pada hakikatnya, masa hadapan sesebuah Negara bergantung kepada pembangunan modal insan yang
berkebolehan. Dari itu, pembangunan modal insan haruslah dimulakan pada peringkat awal kerana proses
perkembangan mental dan emosi serta pemupukan nilai-nilai murni dan kemahiran berkembang dengan
begitu cepat dalam tempoh tersebut.

Ingatan saya masih segar di mana 5 tahun yang lalu saya bersama-sama beberapa orang
profesional, profesor, pendidik, pakar perubatan, pegawai polis, peguam, pegawai-pegawai kerajaan
membincangkan permasalahan dan gejala sosial di Negara ini. Kami penuh yakin sekiranya anak-anak
kecil telah diasuh dengan nilai-nilai murni, mereka akan mempunyai asas peribadi yang baik serta
kukuh untuk membesar menjadi remaja bersifat mulia. Akhirnya kami sepakat bahawa salah satu
strategi jangka panjang yang berupaya menangani masalah sosial dan sebagai langkah awal membina
modal insan Negara ialah dengan memberikan setiap kanak-kanak yang lahir di bumi bertuah ini
permulaan hidup yang terbaik atau “the best starts in life”. Pembentukan nilai diri sebagai insan yang
cemerlang seharusnya dimulakan sejak awal dan lebih berkesan jika dilakukan sejak lahir lagi. Mereka
seharusnya diberikan persediaan yang secukupnya dari segi perkembangan mental, rohani, sosial dan
fizikal. Umpama kata pepatah Melayu, “Kalau hendak melentur buluh, biarlah dari rebungnya”.
Persediaan yang bersesuaian dengan perkembangan mental, emosi dan fizikal mereka akan memastikan
mereka akan berupaya membesar secara positif. Inilah sebenarnya intipati kepada program “Setiap
Anak PERMATA Negara” yang menekankan peri pentingnya pendidikan awal diberikan kepada
setiap kanak-kanak sejak lahir lagi. Begitulah sejarah bagaimana tercetus idea untuk melaksanakan
Program PERMATA Negara.

Saya merasa amat berbangga kerana kerajaan telah menerima pandangan kami bahawa salah
satu strategi untuk menangani masalah sosial dan membina modal insan Negara ialah memberikan
asuhan dan didikan yang terbaik semasa mereka masih kecil lagi. Kita menaruh harapan yang besar
kepada mereka sebagai generasi pewaris untuk memakmur dan memajukan Negara kita ini.
Alhamdulillah, mengambilkira kepentingan pendidikan awal kanak-kanak, kerajaan telahpun
meluluskan Dasar Asuhan dan Didikan Awal Kanak-kanak Kebangsaan pada 2008. Kerajaan juga
bersetuju Kurikulum PERMATA Negara dijadikan Kurikulum Asuhan dan Didikan Awal Kanak-
Kanak Kebangsaan khusus bagi kanak-kanak di bawah umur 4 tahun untuk diguna pakai oleh semua

Kurikulum PERMATA Negara

6 SeƟap Anak PERMATA Negara

pusat asuhan kanak-kanak. Dengan ini, standard dan kualiti asuhan dan didikan serta proses
pembelajaran yang diterima oleh kanak-kanak adalah sama dan seragam.

Saya amat menekankan kepada aspek pendidikan awal diterapkan kepada anak-anak yang
berada di TASKA ini agar mereka dapat berkembang dengan menyeluruh, baik dalam semua aspek,
intelek, rohani, jasmani, sosial dan komunikasi. Kanak-kanak pada usia 1 hingga 4 tahun sudah boleh
didedahkan kepada proses pembelajaran peringkat awal yang mampu memberi kesan positif kepada
pembesarannya. Pada usia ini mereka seperti span yang mampu menyerap apa sahaja dengan cepat di
persekitarannya. Adalah diharapkan dengan pemakaian Kurikulum PERMATA Negara ini, TASKA
tidak lagi dilihat sekadar sebagai kemudahan untuk jagaan anak sahaja, tetapi turut diseimbangkan
dengan memberi perhatian yang rapi terhadap perkembangan kanak-kanak itu sendiri dari segi
pertumbuhan atau kesuburan, emosi, pemikiran dan tingkah laku.

Ucapan terima kasih dan penghargaan saya kepada semua penulis, edisi baru dan lama, dan
semua yang terlibat dalam penggubalan dan penerbitan Kurikulum PERMATA Negara Edisi ketiga
ini. Saya berdoa semoga khidmat bakti kita ini diberkati dan bersama membawa perubahan positif
berpanjangan kepada kehidupan anak-anak pada masa hadapan.

Indah Sulaman Selendang Sutera
Dipakai oleh gadis jelita

Anak-anak kita umpama permata
Jika digilap pasti tinggi nilainya

Salam hormat

Y.A.BHG. DATIN PADUKA SERI ROSMAH MANSOR
Isteri Y.A.B Perdana Menteri Malaysia,

Pengerusi Jawatankuasa Kerja Penyelarasan Program PERMATA

Kurikulum PERMATA Negara

Se ap Anak PERMATA Negara 7

ISI KANDUNGAN

PEN G H ARG AAN ............................................................................................................................................................. 3
PRAKATA...............................................................................................................................................................................3

1. FALSAFAH DAN DIDIKAN AWAL KANAK - KANAK
Falsafah Pendidikan Kebangsaan .................................................................................................... 9
Dasar Asuhan Dan Didikan Awal Kanak-Kanak Kebangsaan...................................................... 9
Falsafah Kurikulum PERMATA Negara ........................................................................................... 9
Matlamat Kurikulum PERMATA Negara ........................................................................................ 12
Ciri-Ciri Anak PERMATA Negara.................................................................................................... 12

2. PENGENALAN KURIKULUM PERMATA NEGARA....................................................................................... 14
2.1 Latar Belakang Program PERMATA Negara..................................................................... 14
2.2 Pelaksanaan Kurikulum PERMATA Negara ..................................................................... 16
2.3 Prinsip Yang Memandu Kurikulum PERMATA Negara.................................................... 17
2.4 Objektif Kurikulum PERMATA Negara................................................................................ 17
2.5 Indikator Kualiti Kurikulum PERMATA Negara.................................................................. 18
2.6 Reka Bentuk Kurikulum PERMATA Negara ...................................................................... 19
2.7 Siapa Kanak-Kanak ............................................................................................................... 21
2.8 Kepentingan Pembelajaran Awal ......................................................................................... 22
2.9 Teori yang Melandasi Kurikulum PERMATA Negara ....................................................... 23
2.10 Pendapat Ahli Falsafah Berkaitan Asuhan Dan Didikan Awal Kanak-Kanak ............... 28
2.11 Perspektif Agama dan Fahaman Lain Mengenai Pendidikan Awal Kanak-Kanak ...... 29
2.12 Bukti Kajian Neurosains ........................................................................................................ 29
2.13 Nilai-Nilai Murni Dalam Kurikulum PERMATA Negara..................................................... 30
2.17 Keistimewaan Kurikulum PERMATA Negara .................................................................... 32

3. KANDUNGAN KURIKULUM PERMATA NEGARA ...................................................................................33
3.1 Pengisian Kurikulum .............................................................................................................. 33
3.2 Model Konseptual................................................................................................................... 33
3.3 Skop Kurikulum...........................................................................................................................
3.4 Aspek Pengasuhan Kanak-Kanak Di TASKA.................................................................... 36
3.4.1 Pemakanan Seimbang ....................................................................................36
3.4.2 Penjagaan dan Bayi Dan Kanak-Kanak dan Latihan Urus Diri............................ 40
3.4.3 Keselamatan Kanak-Kanak Dan TASKA .........................................................47
3.4.4 Amalan Pengasuhan Di TASKA ......................................................................49
3.5 Bidang Pembelajaran PERMATA ........................................................................................ 54
3.5.1 Perkembangan Sahsiah, Sosioemosi Dan Kerohanian ................................... 54
3.5.2 Perkembangan Bahasa, Komunikasi Dan Literasi Awal ..................................61
3.5.3 Perkembangan Awal Matematik Dan Pemikiran Logik ....................................66
3.5.4 Perkembangan Deria Dan Pemahaman Dunia Persekitaran ...........................72
3.5.5 Perkembangan Fizikal Dan Psikomotor...........................................................79
3.5.6 Perkembangan Kreativiti Dan Estetika .................................................................... 84

Kurikulum PERMATA Negara

8 Se ap Anak PERMATA Negara

4. PEDAGOGI PERMATA............................................................................................................................................... 88
4.1 Belajar Melalui Bermain ........................................................................................................ 88
4.2 Konsep 3E ............................................................................................................................... 93
4.3 Aktiviti-Aktiviti Lain ................................................................................................................. 95
4.4 Peranan Pendidik ................................................................................................................... 96

5. MODUL PEMBELAJARAN KANAK-KANAK PERMATA............................................................................. 98
5.1 Panduan Menggunakan Modul Pembelajaran Kanak-kanak
5.2 MODUL 1 – Peringkat Umur 0 hingga 6 Bulan (0-6 Bulan)............................................. 99
5.3 MODUL 2 – Peringkat Umur 6 hingga 12 Bulan (6-12 Bulan) ...................................... 100
5.4 MODUL 3 – Peringkat Umur (1-2 Tahun)......................................................................... 102
5.5 MODUL 4 – Peringkat Umur 2 hingga 3 Tahun (2-3 Tahun)........................................ 104
5.6 MODUL 5 – Peringkat Umur 3 hingga 4 Tahun (3-4 Tahun)......................................... 106
5.7 MODUL 6 - Modul Tambahan untuk Pengayaan........................................................... 108

6. PERSEKITARAN PEMBELAJARAN PERMATA ............................................................................................. 112
6.1 Keperluan Kemudahan Pembelajaran .............................................................................. 112
6.2 Ciri-Ciri Premis...................................................................................................................... 112
6.3 Konsep Premis ..................................................................................................................... 113
6.4 Aspek Fizikal TASKA.......................................................................................................... 113
6.5 Aspek Sosial ......................................................................................................................... 117
6.6 Kemudahan Peralatan Pembelajaran ............................................................................... 118

7. PEMERHATIAN DAN PENAKSIRAN PERKEMBANGAN KANAK-KANAK.......................................121
7.1 Tujuan Pemerhatian Dan Penaksiran Kanak-Kanak..................................................... 121
7.2 Prinsip Pemerhatian Dan Penaksiran Kanak-Kanak ...................................................... 124
7.3 Kaedah Pemerhatian Dan Penaksiran Kanak-Kanak ................................................... 125
7.3.1 Log Harian Kanak-Kanak Dan Lain-Lain Rekod Kanak-Kanak........................125
7.3.2 Pengesanan Awal Kanak-kanak Berkeperluan Khas..........................................128

8. PENJADUALAN DAN PENGURUSAN PEMBELAJARAN.......................................................................... 130
8.1 Perancangan Tahunan, Bulanan Dan Harian TASKA.................................................... 130
8.2 Aktiviti Rutin di TASKA PERMATA

9. KOLABORASI DENGAN IBU BAPA DAN KOMUNITI................................................................................ 141
9.1 Kolaborasi Dengan Ibu Bapa/Keluarga ............................................................................ 141
9.1.1 Tujuan Kolaborasi Dengan Ibu Bapa.................................................................................... 141
9.1.2 Tanggungjawab Ibu Bapa........................................................................................................... 142
9.1.3 Aktiviti Ibu Bapa di TASKA PERMATA ................................................................................ 142
9.1.4. Persatuan Ibu Bapa dan Pendidik ........................................................................................ 144
9.2 Kolaborasi Dengan Komuniti .............................................................................................. 144

10. ETIKA DAN PROFESIONALISME PENDIDIK/PENGASUH..................................................................... 148
10.1 Ciri-Ciri Sahsiah Pendidik/Pengasuh ................................................................................ 148
10.2 Tanggungjawab Pendidik/Pengasuh PERMATA ............................................................ 150
10.3 Etika Pendidik/Pengasuh .................................................................................................... 151

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 9

PENGENALAN KURIKULUM PERMATA NEGARA

1.1 Falsafah Pendidikan Kebangsaan

Kurikulum PERMATA Negara dibina berlandaskan Falsafah Pendidikan Kebangsaan
sebagai teras untuk membina potensi individual kanak-kanak sebagai modal insan berkualiti
tinggi melalui pendidikan awal kanak-kanak. Pada 24 Oktober 2008, Jemaah Menteri telah
meluluskan Dasar Asuhan dan Didikan Awal Kanak-kanak Kebangsaan yang memberi
penekanan kepada menyediakan pendidikan dan asuhan berkualiti kepada kanak-kanak-
kanak dari umur lahir hingga 4 tahun. Pernyataan Falsafah Pendidikan Kebangsaan dan
Dasar Asuhan dan Didikan Awal Kanak-kanak Kebangsaan 2008 adalah seperti berikut:

FALSAFAH PENDIDIKAN KEBANGSAAN

Pendidikan di Malaysia adalah suatu usaha yang berterusan ke arah
memperkembangkan potensi individu secara menyeluruh dan
bersepadu untuk mewujudkan insan yang seimbang dan harmonis dari
segi intelek, rohani, emosi, dan jasmani berdasarkan kepercayaan dan
kepatuhan kepada Tuhan. Usaha ini adalah bagi melahirkan rakyat
Malaysia yang berilmu pengetahuan, berketerampilan, berakhlak
mulia, bertanggungjawab dan berkeupayaan mencapai kesejahteraan
diri serta memberi sumbangan terhadap keharmonian dan
kemakmuran masyarakat dan negara.

1.2 Dasar Asuhan Dan Didikan Awal Kanak-Kanak Kebangsaan 2008

Dasar Asuhan dan Didikan Awal Kanak-kanak Kebangsaan ini merupakan asas
penting sebagai landasan jangka panjang dari pelaburan awal dalam pembangunan modal
insan seperti yang digariskan di dalam Rancangan Malaysia ke-9. Kanak-kanak hari ini
merupakan bakal pewaris dan modal insan negara di masa hadapan. Penumpuan kepada
peringkat umur ini merupakan salah satu strategi awal bagi mengasaskan pendidikan
sepanjang hayat dengan menghasilkan insan berjiwa murni, berakhlak mulia, berdisiplin serta
berkemahiran menangani perubahan teknologi dan sosio-ekonomi global.

Kurikulum PERMATA Negara

10 SeƟap Anak PERMATA Negara

DASAR ASUHAN DAN DIDIKAN AWAL KANAK-KANAK
KEBANGSAAN 2008

"Dasar Asuhan dan Didikan Awal Kanak-kanak Kebangsaan ialah
dasar yang komprehensif bagi memastikan perkembangan yang
holistik bagi semua kanak--kanak dari lahir hingga 4 tahun. Ia
menjadi asas kukuh kepada pembangunan potensi kanak-kanak
berlandaskan acuan Malaysia. Dasar ini adalah pengukuh serta
pelengkap kepada Dasar Pendidikan Kebangsaan sedia ada".

Pelaksanaan Dasar ini penting memandangkan kanak-kanak merupakan kumpulan
masyarakat yang perlu diberi perhatian oleh Kerajaan, ibu bapa, badan-badan bukan
kerajaan, dan pihak swasta supaya mereka dibesarkan mengikut acuan Malaysia ke arah
melahirkan modal insan yang berkualiti tinggi dan berperibadi mulia. Justeru semua pihak
yang bertanggungjawab perlu menggembleng tenaga, kepakaran dan sumber, menyediakan
program, perkhidmatan, pendidikan dan latihan, perlindungan serta kemudahan-kemudahan
yang dapat merangsang perkembangan positif kanak-kanak.
Objektif Dasar Asuhan dan Didikan Awal Kanak-kanak Kebangsaan adalah:-

(i) menyediakan asas kepada pembangunan potensi insan yang seimbang dan optimum
berlandaskan acuan tersendiri dengan mengambil kira nilai-nilai tempatan dan amalan
bijak antarabangsa;

(ii) menggalakkan kanak-kanak di bawah umur 4 tahun mendapat asuhan dan didikan yang
berkualiti bagi merangsang perkembangan awal mereka yang sesuai mengikut
kumpulan umur dari segi fizikal, bahasa, kognitif, sosio-emosi dan rohani dalam
persekitaran yang selamat, sihat dan menyeronokkan;

(iii) membangunkan kurikulum yang komprehensif bagi perkembangan awal kanak-kanak
secara menyeluruh meliputi pendidikan, pengasuhan, nutrisi dan kesihatan;

(iv) mewujudkan kemudahan infrastruktur dan persekitaran pembelajaran termasuk
peralatan pembelajaran yang berkualiti bagi membolehkan pencapaian hasil
pembelajaran yang positif;

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 11

(v) menggalakkan penglibatan dan hubungan yang teguh antara ibu bapa, Kerajaan, pihak
swasta dan juga badan bukan kerajaan serta kumpulan masyarakat setempat di dalam
pengasuhan dan pendidikan awal kanak-kanak;

(vi) meningkatkan kesedaran awam terhadap keperluan memberikan pendidikan awal
kanak-kanak dari lahir hingga ke 4 tahun sebagai asas utama pembangunan holistik
mereka sebelum memasuki alam persekolahan formal; dan

(vii) memastikan pewujudan dan pelaksanaan sistem pemantauan dan penilaian
keberkesanan program asuhan dan didikan awal kanak-kanak

1.3 Falsafah Kurikulum Permata Negara

Falsafah adalah suatu pegangan yang menjadi teras dalam merekabentuk sesebuah
program atau kurikulum. Dalam hal ini, falsafah yang dipegang dalam Kurikulum PERMATA
Negara, adalah seperti berikut:

FALSAFAH KURIKULUM PERMATA NEGARA

“Sejak lahir kanak-kanak sudah boleh diasuh dan dididik bagi
mengembangkan sahsiah, potensi dan kecerdasan mereka agar dapat
menguasai kemahiran berkomunikasi, awal literasi, awal matematik,
pemikiran logik, dan pengetahuan asas tentang dunia persekitaran, di
samping kemahiran mengurus diri dan amalan nilai-nilai murni agar menjadi
individu yang bersahsiah mulia, berdikari, berintelek tinggi, patriotik, dan
dapat menyesuaikan diri dengan kemajuan teknologi moden dan persekitaran
pelbagai budaya dalam negara dan antarabangsa. Usaha ini memerlukan
komitmen dan kolaborasi antara pendidik, ibu bapa dan komuniti, kerana
setiap kanak-kanak umpama PERMATA yang tidak ternilai harganya".

Dengan berasaskan Falsafah yang jelas, adalah diharapkan bahawa pihak-pihak yang
melaksanakan Kurikulum PERMATA Negara akan dapat memahami dan menghayati peri
pentingnya memberi perhatian istimewa dalam membantu perkembangan kanak-kanak yang
holistik. Setiap kanak-kanak secara fitrahnya mempunyai potensi dan kecerdasan yang boleh
dikembangkan. Jika menggunakan cara yang betul dan dibantu, maka dipercayai potensi ini
akan lebih cepat berkembang. Oleh itu asuhan dan didikan awal yang berkualiti adalah amat
penting dalam membina generasi masa hadapan Negara yang cemerlang.

Kurikulum PERMATA Negara

12 SeƟap Anak PERMATA Negara

1.4 Matlamat Kurikulum Permata Negara

Kurikulum PERMATA Negara bermatlamat mengembangkan kemahiran dan peribadi
kanak-kanak yang terbaik agar lebih bersedia untuk memasuki alam persekolahan formal.

MATLAMAT KURIKULUM PERMATA NEGARA

Matlamat Kurikulum PERMATA Negara ialah untuk menyediakan
program asuhan dan didikan awal yang bersepadu untuk kanak-kanak
yang berumur 0-4 tahun. Kurikulum ini juga menyediakan peluang
kepada kanak-kanak untuk mendapat pengalaman pembelajaran awal
yang berkualiti untuk melahirkan modal insan negara yang mempunyai
sahsiah mulia, kerohanian yang mantap, kecerdasan intelek yang tinggi,
menghargai kepelbagaian budaya, patriotik, dan mengamalkan gaya
hidup sihat.

1.5 Ciri-Ciri Anak Permata Negara

Sahsiah Mahir
Mulia dan Berkomuni
Patriotik
kasi

Kompeten
Belajar

Yakin,
Berdikari
dan Jatidiri

Kreatif dan
Inovatif

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 13

Bersahsiah Mulia dan Patriotik
x Baik akhlak dan tingkahlaku, sopan santun dan berperibadi luhur
x Dapat mengawal emosi, ceria, mesra, penyayang, berempati
x Beriman
x Menghormati budaya dan identiti bangsa
x Sayangkan Negara

Mahir Berkomunikasi
x Boleh berkomunikasi dalam pelbagai keadaan
x Menguasai ekspresi verbal dan bahasa reseptif
x Menunjukkan peningkatan dalam penguasaan literasi awal
x Mempunyai kemahiran berbual dan faham adab berbual
x Memahami Bahasa Inggeris mudah

Kompeten Belajar
x Boleh memberi fokus dan perhatian semasa belajar
x Inkuisitif dan bermotivasi belajar
x Pandai membina jaringan
x Resilien

Yakin, Berdikari dan Berjati Diri
x Mempunyai konsep kendiri positif
x Mampu mengurus diri
x Berani mencuba dan mengambil risiko

Kreatif dan Inovatif
x Suka merekacipta dan imaginatif
x Kreatif menyelesaikan masalah
x Menghayati nilai seni dan keindahan

Kurikulum PERMATA Negara

14 SeƟap Anak PERMATA Negara

PROGRAM PERMATA NEGARA

"Anak-anak adalah sumber Negara, penyumbang kelestarian tamadun bangsa, mereka merupakan aset penting bagi
pembinaan sesuatu bangsa dan penjana wawasan, pembentuk zaman dan kemajuan"

(YAB. Dato’ Seri Mohd Najib bin Tun Hj. Abdul Razak,
Perdana Menteri Malaysia)

2.1 Latar Belakang Program Permata Negara

Idea mengenai program pendidikan awal kanak-kanak (kini dinamakan Program
PERMATA Negara) telah dikonsepsi pada tahun 2004/2005 oleh sekumpulan pakar yang
diketuai oleh isteri YAB Timbalan Perdana Menteri (pada masa itu) sebagai satu pendekatan
proaktif untuk menangani masalah sosial di kalangan remaja dan belia. Idea itu seterusnya
direalisasikan dengan penubuhan Majlis Penyelarasan Dasar PERMATA Negara dan
Jawatankuasa Kerja Dasar PERMATA Negara pada April 2006.

Sebagai langkah permulaan, sebuah Pusat Penyelidikan Perkembangan Kanak-kanak
Kebangsaan atau National Child Development Research Centre (NCDRC) telah ditubuhkan di
Universiti Pendidikan Sultan Idris untuk menguruskan pembinaan Kurikulum PERMATA Negara
dan pelaksanaan penyelidikan yang berkaitan. NCDRC juga dipertanggungjawabkan untuk
menyediakan latihan kepada pendidik dan jurulatih PERMATA.

Jemaah Menteri pada 21 Jun 2006 telah meluluskan dasar komprehensif dan holistik
berhubung asuhan dan didikan awal kanak-kanak yang dikenali sebagai "Setiap Anak
PERMATA Negara", sebagai landasan asas misi nasional membangunkan modal insan berjiwa
murni dan berminda kelas pertama. Sebuah sekretariat ditubuhkan di Jabatan Perdana Menteri
bagi membangun, memantap dan seterusnya menyelaras dasar tersebut serta melaksanakan
Program Asuhan dan Didikan Awal Kanak-kanak yang dikenali sebagai Program PERMATA
Negara.

Pada Mei 2007 Projek Perintis PERMATA Negara telah dilaksanakan di lima buah Pusat
Anak PERMATA Negara (PAPN), iaitu di Putrajaya, Subang Jaya, Kepala Batas, Chini, dan
Mempaga menggunapakai Kurikulum PERMATA Negara. Projek rintis ini telah dijalankan
selama 18 bulan dan hasil penemuannya telah dilaporkan dalam beberapa seminar dan
seterusnya di bentangkan di Kabinet. Hasil dapatan menunjukkan perkembangan kanak-kanak
dari segi sahsiah, emosi, sosial dan intelek amat menyerlah dan lebih baik daripada kanak-
kanak yang sebaya dengan mereka yang tidak mengikuti Program PERMATA Negara.

Lanjutan daripada itu, Kerajaan telah memutuskan untuk memperluaskan Program
PERMATA Negara, dan mengarahkan pelaksanaannya ke semua TASKA kelolaan kerajaan

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 15

seperti TASKA Jabatan Kemajuan Masyarakat (KEMAS), TASKA Jabatan Perpaduan Negara
dan Integrasi Nasional (JPNIN), TASKA Tempat Kerja dan TASKA Komuniti di bawah Jabatan
Kebajikan Masyarakat. dan TASKA Keluarga di bawah Yayasan Pembangunan Keluarga
Terengganu. Kerajaan juga telah meluluskan peruntukan sebanyak RM20 juta dalam
Rancangan Malaysia Ke-9 untuk perluasan Program PERMATA Negara di bawah agensi-agensi
berkenaan.

Pada 24 Oktober 2008, Jemaah Menteri Malaysia telah meluluskan Dasar Asuhan dan
Didikan Awal Kanak-kanak Kebangsaan yang memperuntukan penglibatan pihak-pihak lain
seperti Kementerian Pelajaran, Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat,
Jabatan Kemajuan Masyarakat (KEMAS), Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional
(JPNIN), Pusat Penyelidikan Perkembangan Kanak-kanak Kebangsaan di Universiti Pendidikan
Sultan Idris (NCDRC), Kementerian Kesihatan, dan Bahagian Pendidikan Awal Kanak-Kanak
(PERMATA) di Jabatan Perdana Menteri untuk mengambil langkah-langkah yang telah
digariskan bagi memastikan pelaksanaan Kurikulum PERMATA Negara berjalan dengan
sempurnanya (Perintah Menteri-menteri Kerajaan Persekutuan (No. 2) 2008 [P.U.(A) 170/2008]).

Pada 2010, satu penyelidikan yang menyeluruh telah dijalankan oleh Jawatankuasa
Teknikal Kurikulum dan Penyelidikan untuk menentukan keberkesanan pelaksanaan Kurikulum
PERMATA Negara oleh semua agensi yang terlibat. Hasilnya telah dibentangkan dalam sebuah
seminar yang dihadiri oleh semua pihak-pihak yang terbabit. Laporan penyelidikan tersebut
menunjukkan bahawa pelaksanaan Kurikulum PERMATA Negara oleh pihak-pihak berkenaan
telah dijalankan dengan efisyen dan berkesan. Dapatan yang diperolehi menunjukkan
perkembangan kanak-kanak PERMATA melonjak lebih tinggi dengan menggunakan Kurikulum
PERMATA Negara. Pandangan dari ibu bapa menunjukkan bahawa mereka amat berpuas hati
dengan perkembangan anak-anak mereka dan bersetuju bahawa Kurikulum PERMATA Negara
adalah sebuah kurikulum yang berkualiti dan anak-anak mereka telah mendapat faedah yang
sangat besar daripadanya.

Sebelum wujudnya Dasar Asuhan dan Didikan Awal Kanak-kanak (2008), di negara
Malaysia telah terdapat Akta Taman Asuhan Kanak-kanak (Akta TASKA 1984) - juga dikenali
sebagai Akta 308. Akta ini mewajibkan semua TASKA didaftarkan di bawah Jabatan Kebajikan
Masyarakat Malaysia untuk tujuan pemantauan kualiti dan bantuan khidmat perundingan dan
latihan. Semua pihak yang ingin membuka TASKA atau yang berminat menjadi pengasuh di
TASKA diwajibkan mengikuti Kursus Asas Asuhan Kanak-kanak (KAAK). Selain itu, terdapat
pula Akta Kanak-kanak 2001 dan pindaan 2011 (yang dinamakan Akta 611). Akta ini dibentuk
sehaluan dengan Konvensyen Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Hak Asasi Kanak-
kanak (CRC) yang ditandatangi oleh negara Malaysia pada tahun 1995. Akta 611 menyatakan
dengan jelas hak kanak-kanak untuk mendapat pendidikan yang berkualiti, selain daripada hak
untuk mendapat penjagaan dan perlindungan daripada ibu bapa/penjaga atau negara daripada
kemiskinan, penderaan, pengabaian dan eksploitasi, dan hak untuk bersuara.

Kurikulum PERMATA Negara

16 SeƟap Anak PERMATA Negara

2.4 Pelaksanaan Kurikulum Permata Negara

Kurikulum PERMATA Negara telah disemak dan diperbaki pada tahun 2008 sebelum
ianya dilaksanakan di semua PAPN, Taska KEMAS, JPNIN, Taska di Tempat Kerja, Taska
Komuniti dan Taska Keluarga YPKT. Seterusnya, semakan kedua telah dilakukan pada tahun
2012 untuk mengintegrasikan aspek pengasuhan bayi dan kanak-kanak serta kemahiran
pengurusan TASKA yang terdapat dalam Kursus Asas Asuhan Kanak-kanak (KAAK) ke dalam
Kurikulum PERMATA Negara. Dengan adanya penekanan dalam aspek pengasuhan dan
penjagaan bayi dan kanak-kanak, maka Kurikulum PERMATA Negara edisi ke-3 ini boleh
dianggap sebagai lengkap dan menyeluruh.

Latihan bagi Pendidik/Pengasuh juga telah dikaji semula dan sebuah modul latihan
yang lengkap telah dibina. Kursus Pendidik/Pengasuh PERMATA yang ditawarkan mulai 2013
adalah mengandungi sebahagian besar daripada komponen asas yang diambil daripada Kursus
Asas Asuhan Kanak-kanak (KAAK) Jabatan Kebajikan Masyarakat Malaysia. Setiap
Pendidik/Pengasuh adalah diwajibkan mempunyai Sijil Kursus Permata bagi melayakkan
mereka berkhidmat di TASKA PERMATA mulai 2013.

Kurikulum PERMATA Negara menggunakan pendekatan belajar melalui bermain yang
menekankan suasana keseronokan dan keselesaan semasa bermain, kebebasan meneroka dan
mengeksperimen, peluang berinteraksi bersama rakan, Pendidik dan ibu bapa yang
menggalakkan kemahiran sosial yang sihat, serta penekanan kepada pembentukan sahsiah
yang baik dan konsep kendiri yang positif. Fokus utama ialah untuk membantu perkembangan
kanak-kanak dalam semua aspek iaitu sahsiah, emosi, sosial, kerohanian, intelek, fizikal dan
kreativiti. Aktiviti penjagaan, pengasuhan dan pendidikan PERMATA disediakan untuk semua
peringkat umur kanak-kanak, dari umur lahir hingga 4 tahun. Kanak-kanak, seawal usia 3 bulan
juga boleh diterima untuk dijaga dan asuh di TASKA PERMATA.

Kurikulum PERMATA Negara menyediakan modul-modul pembelajaran khusus mengikut
umur kanak-kanak. Terdapat 6 buah modul pembelajaran PERMATA untuk kanak-kanak 0-6
bulan, 6-12 bulan, 1-2 tahun, 2-3 tahun, 3-4 tahun dan modul tambahan bagi kanak-kanak yang
berumur 4 tahun tetapi mempunyai kebolehan melebihi umurnya. Modul ini menyediakan aktiviti
pembelajaran tambahan untuk pengayaan.

Kurikulum PERMATA Negara menekankan latihan mengurus diri semasa berada di
TASKA. Kanak-kanak dilatih dan diajar untuk boleh menjaga diri sendiri seperti makan, mandi,
pergi ke tandas, memakai pakaian, mengosok gigi, menyikat rambut, mengambil barang mainan
sendiri, dengan diselia dan dibantu oleh Pendidik/Penolong Pengasuh. Dengan cara ini, kanak-
kanak belajar berdikari dan berdisiplin. Aspek kebersihan dan keselamatan diri amat penting
diterapkan dalam diri kanak-kanak. Amalan lain yang wajar disebut ialah mengenai penekanan
kepada permakanan dan gaya hidup sihat di kalangan kanak-kanak. Dengan itu, diharap kanak-
kanak yang dilahirkan daripada program PERMATA Negara ini bakal menjadi warga negara
Malaysia yang terbaik dari segi peribadi, ceria, bijaksana, dan berakhlak mulia.

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 17

2.5 Prinsip Yang Memandu Kurikulum Permata Negara

Kurikulum PERMATA Negara berpegang kepada prinsip-prinsip berikut:

i. Setiap kanak-kanak mempunyai potensi yang sangat unik yang perlu dihormati,
dikembangkan dan disanjungi.

ii. Tiga tahun pertama dalam kehidupan kanak-kanak adalah sangat kritikal (mengikut
kajian neurosains), terutama dalam pembentukan sahsiah, membina kemahiran-
kemahiran sensorimotor dan intelek.

iii. Kanak-kanak secara semulajadi suka meneroka, mencuba, mengeksperimen, dan
mencipta, maka cara terbaik mengasuh dan mendidik kanak-kanak ialah melalui
bermain, dalam suasana dan persekitaran yang ceria, selesa dan menggembirakan,
mengupayakan, selamat dan penuh kasih sayang.

iv. Amalan dan sumber pembelajaran adalah bersesuaian dengan perkembangan
kanak-kanak, menggunakan bahan-bahan dalam persekitaran mereka, sesuai
dengan budaya tempatan, berintegrasi teknologi dan jaringan global.

v. Persekitaran pembelajaran hendaklah ceria, mesra, mengupayakan dan
merangsangkan, dalaman dan luaran yang selamat kepada kanak-kanak.

vi. Kolaborasi dengan ibu bapa/keluarga dan komuniti menjadi teras penting dalam
menentukan kejayaan kurikulum PERMATA Negara.

vii. Menghormati hak asasi, agama dan budaya kanak-kanak, normal dan yang
berkeperluan khas.

2.6 Objektif Kurikulum Permata Negara

Objektif Kurikulum PERMATA Negara adalah untuk menyediakan garis panduan kepada
pendidik melaksanakan aktiviti pengasuhan dan pendidikan awal kanak-kanak bagi mencapai
hasil pembelajaran yang telah ditetapkan iaitu:

i. Membina emosi, akhlak dan spiritual kanak-kanak untuk melahirkan individu-
individu yang bersahsiah mulia, tenang, ceria, bersopan santun, penyayang,
berempati dan adil.

Kurikulum PERMATA Negara

18 SeƟap Anak PERMATA Negara

ii. Membina kemahiran interpersonal dan sosial, yang baik untuk membolehkan kanak-
kanak bergaul dalam masyarakat pelbagai budaya.

iii. Membimbing kanak-kanak menguasai kemahiran awal berbahasa, berkomunikasi
dan literasi dalam Bahasa Melayu, bahasa ibunda dan Bahasa Inggeris.

iv. Mendidik kanak-kanak mengamalkan pemakanan sihat, kebersihan dan
keselamatan diri dan gaya hidup sihat.

v. Melatih kanak-kanak mengurus diri sendiri sehingga mereka yakin, mampu berdikari
dan boleh membuat keputusan berdasarkan kebolehan diri.

vi. Membantu kanak-kanak mengembangkan kemahiran motor kasar dan motor halus
serta perkembangan fizikal yang mapan.

vii. Membina kemahiran awal matematik dan pemikiran logik kanak-kanak serta
keupayaan mereka menumpukan perhatian.

viii. Membimbing kanak-kanak memahami dunia persekitaran melalui aktiviti bermain,
meneroka, mencuba idea baru, mengeksperimen dan mencipta, sama ada di dalam
atau di luar kelas, menggunakan pelbagai bahan yang terdapat dalam persekitaran
mereka.

ix. Membina hubungan positif dengan ibu bapa, komuniti dan pihak-pihak berkenaan
yang boleh menyumbang kepada pendidikan dan kesejahteraan kanak-kanak.

2.7 INDIKATOR KUALITI KURIKULUM PERMATA NEGARA

Indikator yang boleh diambil kira bagi menentukan kualiti Kurikulum PERMATA Negara
adalah seperti berikut :

i. Kanak-kanak aktif dan terlibat dalam aktiviti pembelajaran.

ii. Matlamat yang ingin dicapai jelas dan difahami oleh semua pihak.

iii. Kurikulum adalah berasaskan penyelidikan.

iv. Menggunakan pedagogi belajar melalui bermain, meneroka,
mengeksperimen, mengalami, membaca, bercerita, menyanyi dan lain-lain,
secara bebas atau terancang.

v. Kurikulum yang komprehensif dan bersesuaian dengan perkembangan
kanak-kanak.

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 19

vi. Ada standard piawaian (SOP PERMATA) untuk mengawal selia kurikulum.

vii. Penaksiran perkembangan kanak-kanak dibuat melalui pelbagai teknik yang
menggambarkan prestasi kanak-kanak yang sebenar.

viii. Terdapat sistem sokongan yang jelas yang membolehkan ibu bapa, agensi
dalam komuniti, masyarakat tempatan dan pihak kerajaan untuk terlibat di
TASKA.

ix. Membina kehidupan kanak-kanak yang sihat, selamat dan sejahtera.

2.8 Reka Bentuk Kurikulum Permata Negara

Kurikulum ini dibentuk hasil penelitian mendalam ke atas pelbagai penyelidikan yang
dijalankan di dalam dan luar negara. Ia juga mengambil kira kajian dan tinjauan yang telah
dibuat ke atas beberapa Program Asuhan dan Didikan Awal Kanak-kanak yang telah
dilaksanakan di Negara-Negara maju di dunia. Di samping itu, ia juga direkabentuk
berlandaskan teori dan falsafah yang mantap, yang mengintegrasikan kepelbagaian budaya dan
agama selaras dengan suasana pelbagai kaum di Malaysia. Matlamatnya adalah bersifat global
dan futuristik supaya menghasilkan generasi baru yang akan meletakkan negara di mercu tinggi
dan setara dengan negara-negara maju di dunia.

Kurikulum PERMATA Negara juga telah dipastikan berpaksikan kepada Falsafah
Pendidikan Kebangsaan dan berteraskan kepada prinsip-prinsip Rukun Negara. Semasa proses
pembinaannya, pihak penggubal telah mengkaji dan melihat beberapa model kurikulum awal
kanak-kanak negara maju serta program asuhan dan didikan awal yang telah dilaksanakan
dengan berjaya di luar negara. Antara yang menjadi rujukan ialah:

Kurikulum Montessori:

ƒ Fokus kepada kemahiran deria dan motor

ƒ Menggunakan kaedah pembelajaran secara hands-on dan deria; kurikulum
berpusatkan kanak-kanak

ƒ Persekitaran terancang (prepared environment)

ƒ Ibu bapa digalakkan terlibat bagi memastikan ada kesinambungan pembelajaran di
rumah

Kurikulum PERMATA Negara

20 SeƟap Anak PERMATA Negara

Kurikulum Reggio Emilia:
ƒ Fokus dalam memberi peluang kepada kanak-kanak untuk membuat keputusan dan
menyelesaikan masalah
ƒ Menggunakan pendekatan projek berasaskan inisiatif kanak-kanak
ƒ Menekankan persekitaran semulajadi yang mana pendidik adalah pasangan kepada
kanak-kanak
ƒ Menekankan penglibatan aktif ibu bapa

Kurikulum HighScope (Amerika Syarikat):
ƒ Fokus kepada membina keyakinan diri dan self-esteem kanak-kanak
ƒ Menggunakan konsep pembelajaran aktif, berpusatkan kanak-kanak
ƒ Meneroka persekitaran semulajadi
ƒ Ibu bapa memainkan peranan penting dalam membangunkan kurikulum dan
pengajaran

Kurikulum Early Years Foundation Stage (EYFS) (United Kingdom):
ƒ Fokus kepada anak sebagai individu unik, hubungan positif, persekitaran
mengupayakan, pembelajaran dan perkembangan kanak-kanak
ƒ Menggunakan kaedah belajar melalui bermain
ƒ Persekitaran mengupayakan kanak-kanak (enabling environment)

Kurikulum Te Whariki (New Zealand):
ƒ Fokus kepada perkembangan individu melalui pengupayaan untuk melahirkan
kanak-kanak yang yakin dan berdikari
ƒ Menekankan penggunaan teknologi dan jalinan keluarga/ komuniti untuk membantu
kanak-kanak belajar. Fokus pembelajaran ialah membina ‘learning stories’
ƒ Persekitaran yang mengupayakan dan mengutamakan teknologi
ƒ Menekankan hubungan ibu bapa dan komuniti untuk membantu pembelajaran
kanak-kanak

Kurikulum PERMATA Negara mempunyai beberapa persamaan dengan kurikulum
asuhan dan didikan awal kanak-kanak seperti yang tersebut di atas, terutamanya dalam
memberi penekanan kepada kombinasi antara aspek jagaan, asas asuhan dan penggarapan

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 21

elemen pendidikan, merangsang perkembangan holistik kanak-kanak, pendekatan belajar
melalui bermain, penyediaan persekitaran yang kondusif dan selamat serta kolaborasi ibu bapa
dan komuniti. Secara umumnya, semua kurikulum asuhan dan didikan awal kanak-kanak adalah
berfokus kepada membangunkan dan mengembangkan kualiti diri kanak-kanak serta
membentuk keperibadian dan ketinggian jati diri yang akan membantu mereka menjadi modal
insan yang berkualiti dan dapat menyumbang kepada negara pada masa hadapan.

Namun begitu, setiap negara mempunyai perspektif sendiri dari segi budaya, norma
sosial masyarakat dan kualiti modal insan yang mereka inginkan. Begitu juga dengan negara
Malaysia. Dari segi kandungan Kurikulum PERMATA Negara mempunyai perspektif tersendiri
dan kualiti modal insan yang diinginkan. Kurikulum PERMATA Negara menegaskan supaya
aspek pembentukan sahsiah kanak-kanak diberikan perhatian utama, selain membantu kanak-
kanak berkembang dari segi emosi, rohani, sosial, dan intelek. Harapan negara daripada
pelaburan yang disalurkan dalam program ini ialah untuk melahirkan modal insan yang
cemerlang dari segi rohani, emosi, sosial, fizikal, dan intelek, disamping mempunyai jati diri
mapan, resilien serta mampu berdaya saing di peringkat tempatan dan global.

2.9 Siapa Kanak-Kanak

Pengertian tentang siapa itu kanak-kanak dan bagaimana menyediakan pendidikan awal
untuk kanak-kanak diterangkan dengan jelas sekali dalam Konvensyen Hak Asasi Kanak-kanak
Bangsa-bangsa Bersatu atau The United Nation Convention on the Rights of the Child,
ringkasnya CRC. Menurut CRC, kanak-kanak adalah individu yang berumur di bawah 18 tahun.
Mereka dianggap kanak-kanak atau individu ‘minor’ kerana belum cukup matang untuk
membuat keputusan sendiri mengikut undang-undang, maka mereka perlu diletakkan dalam
penjagaan dan perlindungan orang dewasa dan mereka mempunyai hak untuk mendapat
pendidikan, penjagaan, perlindungan dan penglibatan dalam masyarakat serta bersuara dalam
negaranya. Di sesetengah negara, janin (fetus) yang belum lahir tetapi telah cukup sifat-sifatnya
juga termasuk dalam kategori kanak-kanak dan mereka juga mempunyai hak untuk mendapat
penjagaan dan perlindungan dalam negaranya.

Kanak-kanak dari perspektif Kurikulum PERMATA Negara adalah individu yang berumur
4 tahun ke bawah, yang memerlukan penjagaan dan pengasuhan yang teliti sertai pendidikan
awal yang bersesuian ke arah membentuk keperibadian mereka yang mantap dan akal atau
minda yang sihat. Kurikulum PERMATA Negara mempercayai bahawa kanak-kanak adalah
insan yang fitrahnya sentiasa ingin belajar. Semenjak di dalam kandungan lagi, ‘insan’ ini telah
mulai belajar melalui ‘perasaan’ ibunya dan boleh ‘merasai’ kesan-kesan daripada setiap
tindakan ibunya. Selepas dilahirkan, insan ini ‘belajar’ dengan lebih cepat daripada orang lain
dan dunia persekitarannya. Pembelajaran atau pengalaman awal ini yang akan membentuk
sahsiah dan personalitinya kelak. Oleh itu, menjadi tanggungjawab ibu bapa, penjaga dan
pendidik untuk menyediakan persekitaran dan pengalaman pembelajaran dengan penuh kasih

Kurikulum PERMATA Negara

22 SeƟap Anak PERMATA Negara

sayang bagi mengembangkan potensinya. Kurikulum PERMATA Negara menganggap setiap
kanak-kanak sebagai individu yang mempunyai keunikan tersendiri dan sejak lahir sudah boleh
dikembangkan kualiti dirinya dari segi fizikal, emosi dan rohani, sosial dan intelek.

Berdasarkan pandangan tersebut di atas, dan pandangan pemikir-pemikir dari barat dan
timur, ternyatalah kanak-kanak itu adalah insan yang begitu berharga, seumpama butir-butir
permata yang harus digilap supaya terserlah dan terpancar kilauan cahayanya.

2.10 Kepentingan Pembelajaran Awal

Penyelidikan telah membuktikan bahawa pembelajaran awal membantu kejayaan kanak-
kanak di sekolah dan kehidupan masa hadapan mereka. Potensi pembelajaran bermula sejak
awal kanak-kanak dilahirkan, malah ketika di dalam kandungan lagi. Pada peringkat awal ini,
kanak-kanak lebih mudah dilentur dan dibentuk peribadi dan inteleknya. Pada ketika ini,
pembelajaran awal sepatutnya dimulakan untuk membantu mereka mencapai perkembangan
yang menyeluruh dari segi rohani dan jasmani. Kanak-kanak pada usia 1 hingga 4 tahun sudah
boleh didedahkan kepada proses pembelajaran peringkat awal yang mampu memberi kesan
positif kepada tumbesarannya. Pada usia ini otak kanak-kanak seperti span yang mampu
menyerap apa sahaja dengan cepat dari persekitarannya.

Selain itu, menurut pakar psikologi, personaliti kanak-kanak sudah terbentuk sebelum
usia mereka mencapai 5 tahun. Pengalaman awal dan persekitaran di mana kanak-kanak
dibesarkan adalah faktor utama yang mencorakkan personaliti mereka. Personaliti yang
terbentuk di peringkat awal telah dibuktikan oleh penyelidik-penyelidik bidang psikologi dan
pendidikan awal kanak-kanak boleh berkekalan sehingga dewasa. Oleh itu, jika ibu bapa
inginkan anak-anak mereka mempunyai personaliti yang baik dan mulia, positif dalam
perhubungan dan pengurusan diri, berdaya maju, bijak berkomunikasi serta pandai
menyesuaikan diri dalam apa sahaja keadaan, maka berikanlah kepada mereka pendidikan dan
pengalaman awal yang berkualiti.

2.11 Tiga Tahun Pertama

Perkembangan otak kanak-kanak adalah kritikal pada umur tiga tahun pertama.
Kebanyakan daripada perkembangan asas kanak-kanak berlaku pada peringkat umur ini dan
sebahagian daripadanya dikatakan akan kekal sehingga dewasa. Saintis menganggarkan
bahawa menjelang umur tiga tahun kanak-kanak telah membina sebanyak 1,000 trilion jaringan
(sinaps) - kira-kira dua kali ganda penjaringan yang ada dalam minda orang dewasa. Minda
kanak-kanak dikatakan sebagai “superdense” atau sangat tepu dengan maklumat menjelang
usia 10 tahun. Bermula daripada usia 11 tahun, ia akan membuang jaringan-jaringan yang
kurang sesuai dan keanak-anakan – proses ini dinamakan pruning atau ‘mencantas’. Jaringan

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 23

yang tinggal adalah jaringan-jaringan yang berkesan untuk membina asas pemikiran yang kukuh
dan matang.

Oleh itu, adalah amat penting setiap kanak-kanak diberikan peluang mengikuti program
pembelajaran awal yang berkualiti. Kanak-kanak yang mendapat asuhan dan didikan awal yang
baik dijangka akan membesar menjadi individu yang cerdas minda, kreatif, berkeyakinan diri
serta mempunyai personaliti yang ceria dan positif. Malaysia amat memerlukan tenaga manusia
yang produktif, kreatif dan berdaya maju untuk menerajui negara ke arah pembangunan yang
berlipat ganda menjelang 2020 dan selepasnya.

2.12 Teori Yang Melandasi Kurikulum Permata Negara

Teori adalah idea yang dihasilkan melalui penyelidikan. Idea ini diuji berulang kali melalui
penyelidikan dan dibuktikan benar sehingga terdapat teori lain yang boleh menolaknya. Sebelum
diterima, idea ini akan diperdebatkan oleh ahli-ahli pemikir dalam bidang tersebut, sehingga
dianggap mantap dan diterima sebagai sebuah teori.

Pelaksanaan kurikulum PERMATA Negara akan lebih berkesan jika pendidik memahami
teori-teori yang berkaitan perkembangan dan pembelajaran kanak-kanak. Pembinaan Kurikulum
PERMATA Negara telah dilandaskan kepada beberapa teori yang relevan dengan keperluan
perkembangan kanak-kanak di Malaysia. Ia dinamakan teori eklektik (eclectic) atau teori
integratif; di mana ia menggabungkan beberapa teori dan pandangan tokoh-tokoh serta
perspektif agama (Islam, Buddha, Hindu dan Fahaman Confucious) - untuk melahirkan satu
susunan aktiviti pembelajaran yang sesuai dengan acuan Malaysia. Kurikulum ini kelak dapat
diterima sebagai satu kurikulum kebangsaan oleh semua. Antara teori dan falsafah yang
digunapakai dalam Kurikulum PERMATA Negara ialah seperti berikut:

Kurikulum PERMATA Negara

24 Se ap Anak PERMATA Negara
Teori Dan Falsafah Yang Melandasi Kurikulum PERMATA Negara

Pembentukan Sahsiah • Teori Psikologi Sosial -- ERIKSON
dan tingkah laku • Teori Attachment – BOWLBY

Perkembangan Sosial • Teori Pembelajaran Sosial - BANDURA & VYGOTSKY
Perkembangan Intelek • Teori Perkembangan Intelek – PIAGET & VYGOTSKY
• Teori Kepelbagaian Kecerdasan -- GARDNER
Kecerdasan dan • Teori Sistem Ekologikal -- BRONFENBRENNER
potensi kanak-kanak • Dari pandangan Islam, Confucius, Buddha & Hindu
Kepentingan kolaborasi
ibu bapa dan komuniti
dan sistem sokongan

Pengaruh budaya

(i) Teori Psikologi Sosial Erik Erikson (1902-1994). Menurut Erikson, terdapat 8
peringkat perkembangan psikososial sepanjang hidup seseorang individu. Peringkat-
peringkat perkembangan Erikson membantu kita memahami cara mendidik kanak-kanak
untuk melahirkan individu yang berjati diri, yakin, mempunyai harga diri tinggi dan
mempunyai kemahiran sosial untuk berfungsi dalam masyarakatnya dengan efektif.
Kurikulum PERMATA Negara melandaskan sebahagian kaedah-kaedah pembinaan
sahsiah dan identiti diri kanak-kanak PERMATA daripada Teori Erikson.

(ii) Teori Perapatan Bowlby (1969, 1988): Teori ini menyatakan bahawa perapatan
(attachment) adalah ‘ikatan emosi yang istimewa’ antara bayi dengan ibu atau pengasuh
yang melibatkan saling rasa selesa, kasih sayang dan kepuasan. Bowlby menerangkan
perapatan sebagai ‘ikatan’ (bonding) psikologi yang terbentuk di antara manusia, yang
memberi kesan sehingga dewasa. Beliau berpendapat bahawa hubungan intim ini dapat
membantu survival kanak-kanak apabila dalam keadaan yang terdesak. Bowlby
mencadangkan proses perapatan atau ikatan (bonding) berlaku pada umur lahir hingga 6
bulan pertama. Pada masa ini, bayi lumrahnya ‘melekat’ pada ibu, bapa atau
pengasuhnya. Daripada umur 6 hingga18 bulan, bayi akan meragam jika dipisahkan
dengan orang yang rapat dengannya. Teori ini khususnya dipakai dalam membina
hubungan Pendidik dengan bayi dan dalam semua aktiviti bersama bayi PERMATA.

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 25

(iii) Teori Pembelajaran Sosial Bandura (1925-kini) - Bandura menyatakan bahawa
kanak-kanak belajar dengan cara meniru gaya atau gelagat orang lain. Beliau
menyatakan kanak-kanak belajar berkongsi, bekerjasama, bergaul dan sebagainya
selepas memerhati orang lain melakukannya. Beliau membuktikan melalui kajiannya
bahawa kanak-kanak belajar menjadi agresif apabila melihat ibu bapa atau orang lain
bertindak agresif, dan begitu juga sebaliknya. Ibu bapa dan pendidik adalah ‘model’
utama yang menjadi tiruan tingkah laku kanak-kanak.

(iv) Teori Perkembangan Kognitif (Intelek) Jean Piaget (1896-1980) dan Vygotsky
(1896-1934): Mengikut Piaget perkembangan intelek kanak-kanak berlaku melalui proses
pembinaan (construction) di mana ilmu pengetahuan atau kemahiran dan nilai baru yang
dipelajari ditambah kepada ilmu pengetahuan atau kemahiran dan nilai sedia ada dalam
minda kanak-kanak. Lebih banyak pengalaman pembelajaran yang dialami oleh kanak-
kanak, maka lebih cepat perkembangan inteleknya berlaku. Teori ini dikenali juga
sebagai Teori Konstruktivisme. Maklumat, fakta, perbendaharaan kata, bahasa dan
konsep daripada pengalaman pembelajaran yang baru, sama ada diserap terus (atau
diasimilasikan) atau disesuaikan (atau diakamodasikan) ke dalam minda kanak-kanak
untuk membina struktur intelek yang dinamakan skemata. Skemata menyimpan semua
maklumat yang dipelajari dan membolehkan minda menggunakan maklumat tersebut
untuk berfikir, mena’akul dan menyelesaikan masalah. Menurut Piaget, kanak-kanak
sentiasa memperbaharui dan menambah maklumat kepada skematanya yang akan
menjadi semakin kompleks, semakin meningkat usianya.

Piaget adalah pakar pendidikan awal kanak-kanak pertama yang mengkaji
tentang perkembangan intelek kanak-kanak. Beliau mencadangkan intelek kanak-kanak
berkembang dalam 4 peringkat, iaitu:

1. Sensorimotor (lahir-2 tahun)
2. Pra-operasi (2-7 tahun)
3. Operasi konkrit (7-12 tahun)
4. Operasi formal (12 tahun ke atas)

Teori Piaget menjadi landasan utama dalam menyediakan aktiviti-aktiviti
pembelajaran PERMATA untuk kanak-kanak mengikut umur dan tahap perkembangan
intelek mereka. Bermula dengan peringkat sensorimotor di mana kanak-kanak membina
kemahiran deria dan motor kasar, koordinasi mata dan motor kasar serta motor halus
(psikomotor), pembentukan konsep ‘object permanence’, keupayaan membuat
representasi simbolik, permulaan pemikiran logik, dan kemunculan literasi awal, sehingga
ke peringkat pra-operasi di mana, kanak-kanak mula menguasai bahasa, kemahiran
berkomunikasi, pembinaan pemahaman awal matematik, awal sains, dan dunia
persekitaran serta pembentukan keupayaan menaakul nilai dan moral.

Kurikulum PERMATA Negara

26 SeƟap Anak PERMATA Negara

Untuk memastikan pembentukan intelek kanak-kanak cepat berlaku, pendidik
digalakkan sentiasa memberi pengukuhan kepada kanak-kanak. Menurut Skinner (1953,
1978), tingkah laku boleh dibentuk dan diperkasakan melalui pengukuhan positif (melalui
pujian atau ganjaran) atau pengukuhan negatif (hukuman). Kurikulum PERMATA Negara
menekankan supaya pendidik sentiasa memberi pengukuhan positif kepada kanak-kanak
dan tidak sebaliknya.

Teori Vygotsky – juga menerangkan perkembangan intelek kanak-kanak tetapi
dari segi perspektif sosiobudaya. Beliau menyatakan bahawa perkembangan intelek
adalah disebabkan oleh interaksi sosial kanak-kanak di dalam budayanya. Kanak-kanak
belajar daripada orang lain dalam persekitaran sosial dan budayanya, termasuklah
budaya di rumahnya sendiri. Vygotsky menganggap bahasa adalah alat penting yang
menghubungkan dunia sosio-budaya dengan fungsi minda seseorang dan beliau
menegaskan bahawa penguasaan bahasa diperolehi melalui interaksi dengan orang lain
dan orang dewasa. Seseorang kanak-kanak boleh berkembang secara sendirian dalam
satu zon yang kecil, tetapi dengan adanya interaksi atau bantuan (scaffolding) daripada
orang dewasa, misalnya pendidik atau guru, maka zon perkembangan proksimal kanak-
kanak boleh diperbesarkan.

Berlandaskan teori Piaget dan Vygotsky, Kurikulum PERMATA Negara
penekankan supaya pendidik sentiasa merangsang dan mencabar minda kanak-kanak
melalui soalan-soalan dan perbincangan, membantu mereka mempelajari kosa kata
baru, dan menguasai bahasa supaya mereka dapat melahirkan perasaan atau
pandangan melalui bahasa yang mereka kuasai. Penekanan kepada rangsangan minda
melalui interaksi dengan kanak-kanak dengan pendidik, ibu bapa dan komuniti dalam
persekitarannya dapat menyumbang secara signifikan kepada perkembangan intelek
kanak-kanak.

(v) Teori Kepelbagaian Kecerdasan Gardner (1943-kini): Horward Gardner percaya
bahawa setiap individu mempunyai beberapa jenis kecerdasan dan tidak ada satu
kecerdasan yang lebih baik daripada yang lain. Semuanya sama penting. Teorinya
mencadangkan bahawa setiap kanak-kanak bukan sahaja belajar dengan cara berbeza
tetapi mempunyai kekuatan / kecerdasan yang berlainan yang menjadikan mereka
individu yang unik. Terdapat lapan jenis kecerdasan yang dikenal pasti oleh Gardner
daripada kajian-kajiannya selama dua abad.

Kurikulum PERMATA Negara

Se ap Anak PERMATA Negara 27

Kepelbagaian Kecerdasan Gardner (1983)

1. Kecerdasan kebolehan menggunakan bahasa dalam
bahasa percakapan dan tulisan.

2. Kecerdasan kebolehan berfikir secara induktif dan deduktif,
logik-matematik mena’akul, logik, menggunakan nombor, dan
mengenali corak-corak abstrak.

3. Kecerdasan kebolehan memahami muzik dan ritma, nada
muzikal dan rentak.

4. Kecerdasan kebolehan minda menggambarkan objek dan
visual-spatial dimensi ruang.

5. Kecerdasan kebijaksanaan badan dan kebolehan mengawal
kinestetik- pergerakan fizikal.
badan
kebolehan berkomunikasi secara berkesan
6. Kecerdasan dengan orang lain, membina hubungan dan
interpersonal bergaul.

7. Kecerdasan kebolehan memahami emosi, jiwa dan perasaan
intrapersonal sendiri, motivasi diri, dan membuat refleksi
kendiri.

8. Kecerdasan kebolehan memahami dan menghargai dunia
naturalis dan alam sekitar.

9. Kecerdasan Kebolehan mereflek mengenai kewujudan alam,
Existentialis Manusia dan soal hidup dan mati.

Pembinaan Kurikulum PERMATA Negara telah mengambilkira Teori
Kepelbagaian Kecerdasan Gardner. Setiap kanak-kanak PERMATA adalah unik dan
diyakini mempunyai beberapa kecerdasan seperti yang disarankan oleh Gardner. Oleh
itu, semua TASKA PERMATA dimestikan mengujudkan ruang-ruang untuk pelbagai
aktiviti kanak-kanak dan memberi peluang kanak-kanak memilih permainan yang mereka
minati. Pendidik perlu sentiasa sedar tentang kecenderongan kanak-kanak dan
membantu mereka mengembangkan bakat/minat mereka dalam sesuatu permainan
tertentu. Misalnya, jika kanak-kanak itu didapati sangat berminat bermain alat-alat muzik,
maka Pendidik PERMATA wajar memberi dorongan dan peluang kepada kanak-kanak ini
untuk terus memilih permainan tersebut setiap kali. Begitu juga dengan minat dalam lain-
lain bidang, Pendidik mesti sentiasa peka dan membantu kanak-kanak memilih
permainan atau aktiviti yang mereka gemari. Pelaksanaan aktiviti Bermain Bebas, boleh

Kurikulum PERMATA Negara

28 SeƟap Anak PERMATA Negara

memberi maklum balas kepada Pendidik dan ibu bapa tentang kecenderongan dan
potensi kanak-kanak secara kasar.

(vi) Teori Sistem Ekologikal Bronfenbrenner (1917-2005): Teori ini menyatakan
bahawa perkembangan kanak-kanak adalah dipengaruhi secara langsung atau tidak
langsung oleh faktor-faktor dalam persekitarannya, terutama orang-orang dalam
lingkungan hidup kanak-kanak itu sendiri, seperti ibu bapa, ahli keluarga terdekat, rakan-
rakan dan guru atau Pendidik. Dalam persekitarannya yang lain, ahli keluarga jauh, jiran-
jiran, ahli masyarakat dan prasarana yang terdapat di sekeliling tempat tinggal kanak-
kanak juga mempengaruhi secara tidak langsung terhadap perkembangannya. Demikian
juga, dasar, norma, nilai dan sistem politik negara, semua ini dikatakan akan turut
mempengaruhi perkembangan kanak-kanak secara langsung atau tidak langsung. Oleh
itu, adalah penting semua pihak terutama ibu bapa, Pendidik, Pengurus TASKA, agensi-
agensi kerajaan dan bukan kerajaan, serta ahli komuniti memastikan keperluan kanak-
kanak di TASKA PERMATA disokong dan dibantu supaya menyuburkan lagi
perkembangan kanak-kanak ke arah melahirkan modal insan negara yang cemerlang.

2.13 Pendapat Ahli Falsafah Berkaitan Pendidikan Awal Kanak-Kanak

Imam Al-Ghazali (1058-1111): menyatakan bahawa kanak-kanak dilahirkan dengan jiwa
suci dan bersih. Ibu bapa dan pendidik wajar menjadi contoh teladan yang baik kepada anak-
anak sejak dari awal usianya, kerana belajar melalui kebiasaan, akhirnya akan menjadi satu
amalan dalam kehidupannya.

John Amos Comenius (1592-1670): seorang advokator bangsa Czech abad ke-16
menyatakan bahawa pendidikan dan pengasuhan yang baik akan menjadikan kanak-kanak
individu yang baik. Beliau menegaskan kanak-kanak belajar dari pangkuan ibunya semua
pengalaman berkaitan kehidupan.

John Locke (1632-1704): seorang ahli falsafah Inggeris abad ke-17, mengemukakan
teori tentang tabula rasa dan percaya bahawa kanak-kanak umpama kain putih yang mendapat
pengalaman daripada ibu bapanya, masyarakat dan dunia persekitaran.

Jean Jacques Rousseau (1712-1778): ahli falsafah Roman berpendapat kanak-kanak
dilahirkan suci bersih dan persekitarannyalah yang menjadikannya baik atau sebaliknya.

Friedrich Froebel (1782-1852): seorang tokoh pendidikan bangsa Jerman
memperkenalkan konsep ‘Taman Kanak-Kanak’ di mana kanak-kanak perlu diasuh dalam
persekitaran yang menyuburkan jiwa dan minda mereka, umpama biji benih yang disemai di

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 29

taman, akan tumbuh subur jika dijaga dan dibajai selalu. Pendidikan awal yang diterapkan
dalam suasana yang sihat dan ceria akan dapat membentuk keperibadian kanak-kanak yang
mantap, yakin diri, bersikap positif, berdisiplin, dan bermotivasi tinggi untuk belajar.

2.14 Pandangan Islam Dan Fahaman Agama-Agama Lain

Dari Pandangan Islam, anak adalah amanah Allah kepada ibu bapanya yang
bertanggungjawab mendidiknya menjadi insan yang kamil. Setiap anak dilahirkan dalam
keadaan fitrah yang suci, ibu bapa bertanggungjawab membesarkan anak-anak agar menjadi
insan yang beriman, berakhlak mulia, dan berilmu. Mereka umpama sehelai kain putih yang
bersih, ibu bapalah yang mencorakkan sahsiah mereka. Ibu bapa perlu menjadi teladan yang
baik kepada anak-anak.

Agama Hindu meletakkan tanggungjawab kepada ibu bapa untuk mendidik anak-anak
menjadi seorang Hindu yang baik. Kanak-kanak memerlukan perhatian yang lebih kerana
mereka sedang membesar; tidak hanya untuk menjadi pandai, tetapi mempunyai sifat kasih
sayang dan jujur yang menjadi penunjuk jalan dalam kehidupannya kelak.

Mengikut Fahaman Confucius, anak-anak yang baru lahir adalah suci dan bersih, tetapi
kesucian ini tercemar selepas terdedah kepada masyarakat. Kanak-kanak yang masih kecil
belajar daripada kepercayaan dan tingkah laku ibu bapa atau penjaganya. Jika anak-anak
berjaya dengan baik, ibu bapa dianggap telah mencapai status moral tertinggi dalam hidup.
Confucius juga menekankan pentingnya memberi perhatian mendidik anak-anak terutama pada
tiga tahun pertama umur mereka.

Mengikut Agama Buddha, kanak-kanak patut mempunyai tiga kualiti berikut:

a) Insan yang lengkap atau yang tidak mendatangkan masalah
b) Bijak atau tidak jahil
c) Kasih sayang atau tidak bermusuhan dengan orang lain

Sekiranya anak-anak dididik dengan baik pada masa kecil, kehidupan mereka pada
masa hadapan akan menjadi baik dan kebaikan itu dan akan melimpah kepada ibu bapa
mereka juga.

2.15 Bukti Dari Kajian Neurosains

Kajian-kajian dalam bidang neurosains (brains research) mendapati otak kanak-kanak
berkembang dengan cara tertentu daripada pengalaman dan rangsangan yang diterima

Kurikulum PERMATA Negara

30 SeƟap Anak PERMATA Negara

melalui deria-derianya. Pengalaman awal ini sangat penting dalam menentukan cara
bagaimana sel-sel otak (neuron) dihubungkan antara satu sama lain atau ‘dijaringkan’ (wired).
Setiap neuron boleh membina sehingga 15,000 hubungan atau sinaps. Demikianlah
banyaknya hubungan dan jaringan yang boleh berlaku dalam otak, dan begitulah banyak
sekali maklumat yang boleh disimpan. Proses ini dinamakan ‘penjaringan’ atau ‘wiring’ – dan
berlaku dengan pantas dalam otak kanak-kanak terutama pada tiga tahun pertama umurnya.

Bayi belajar mengenali ibu, bapa atau pengasuhnya melalui deria hidu (membau),
melihat, mendengar atau mengecam suara, dan merasa sentuhan mereka. Pengalaman
melalui deria ini disimpan dalam bentuk hubungan ‘sinaps’ dalam otaknya. Sebab itulah
pengalaman awal kanak-kanak mempunyai impak yang besar kepada senibina otak kanak-
kanak sehingga mereka dewasa.

“In the first 3 years of life, children learns, or fail to learn, how to get along with others, how
to resolve disputes peacefully, how to use language as a tool of learning and persuasion,
and how to explore the world without fear. Brain research reveals that most of the
connections that will be maintained throughout life are formed during childhood.”

(Bredekamp & Copple,1997).

Walaupun pembelajaran berlaku sepanjang hayat, namun masa kemuncak (prime time)
atau waktu peluang terbuka (windows of opportunity) ialah apabila otak menjadi sebagai
supersponge, menyerap maklumat sebanyak-banyaknya berbanding masa-masa lain dan
menghasilkan perkembangan yang sangat cepat. Saintis mendapati masa kemuncak ini ialah
pada tiga hingga lima tahun pertama umur kanak-kanak. Misalnya, kanak-kanak mampu
belajar bahasa yang baru lebih mudah dan cepat berbanding orang dewasa.

2.16 Nilai-Nilai Murni Kurikulum Permata Negara

Kurikulum PERMATA Negara juga memberi fokus kepada penerapan nilai-nilai murni
yang berkaitan dengan diri, masyarakat, Negara dan alam sekitar, sesuai dengan nilai-nilai
murni yang dipegang oleh bangsa dan negara kita. Nilai-nilai tersebut ialah:

Kepercayaan kepada Tuhan keyakinan wujudnya Tuhan sebagai pencipta alam dan mematuhi
Keyakinan Diri segala suruhan-Nya, berlandaskan prinsip Rukun Negara.
Baik Hati
kanak-kanak digalakkan supaya berdisiplin and melakukan
sendiri sesuatu tugas tanpa bergantung kepada orang dewasa.

kanak-kanak digalakkan mengambil berat terhadap perasaan
orang lain dan boleh memaafkan orang lain.

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 31

Berani kanak-kanak sanggup melakukan perkara yang mencabar seperti
mencuba aktiviti baru, meneroka persekitaran baru, bertemu
Rajin dengan orang baru dan menghadapi situasi yang biasanya
Hormat menakutkan kanak-kanak (seperti tempat gelap, bunyi guruh,
masuk ke tandas sendiri, dan sebagainya).
Kasih sayang
Berbudi bahasa kanak-kanak digalakkan tekun menyiapkan kerja yang diberikan
dan berusaha melakukan sesuatu perkara secara berterusan.
Jujur
Daya tahan diri (resilien) kanak-kanak diajar supaya hormat pada ibu bapa, pendidik,
orang dewasa, rakan-rakan, adik-beradik dan sesiapa sahaja;
Bertanggungjawab juga rasa hormat pada bendera, lagu kebangsaan, peraturan, dan
undang-undang.

kanak-kanak diajar supaya sayangkan diri sendiri, Tuhan, ibu
bapa, ahli keluarga, kawan-kawan, pendidik, tumbuh-tumbuhan,
haiwan, buku, alat permainan, harta awam, dan cintakan Negara.

kanak-kanak diajar supaya mengucapkan terima kasih, menjawab
ucapan salam, meminta izin, bercakap dengan lemah lembut
tanpa menjerit atau menyampuk, bercakap ikut giliran dan
sebagainya.

kanak-kanak diajar supaya bercakap benar, mengaku jika
bersalah, dan membuat kerja tanpa mengharapkan upah atau
balasan.

kanak-kanak digalakkan untuk sentiasa mencuba, cekal dan tidak
mudah berputus asa.

kanak-kanak dipupuk rasa tanggungjawab terhadap diri, keluarga,
rakan-rakan, barang kepunyaan dan alat mainan.

Nilai-nilai murni perlu diterapkan melalui aktiviti bermain dan rutin harian kanak-kanak
Pendidik digalakkan mempelbagaikan kaedah penerapan yang bersesuaian dengan nilai-nilai
tersebut.

Kurikulum PERMATA Negara

32 SeƟap Anak PERMATA Negara
2.17 Keistimewaan Kurikulum Permata Negara

x Ianya satu kurikulum yang mengintegrasi secara bersepadu asas asuhan lengkap
dan asas didikan awal yang holistik.

x Ia menekankan kepada amalan sentuhan dan belaian, mesra dan kasih sayang
yang memapu melahirkan insan yang ceria, positif dan yakin diri.

x Ia menggalakkan interaksi dengan kanak-kanak yang dapat membina kemahiran
sosial dan penguasaan bahasa – bahasa Melayu, Bahasa Inggeris dan bahasa
ibunda.

x Ia mendedahkan kanak-kanak kepada persekitaran semulajadi, tradisi dan budaya
pelbagai kaum di Malaysia yang dapat meahirkan warga negara yang toleren dan
inklusif.

x Ia membolehkan pengesanan dan intervensi awal dilakukan melalui kaedah
pemerhatian secara berterusan dan perancangan aktiviti yang bersesuaian mengikut
peringkat umur dan kebolehan kanak-kanak dan membolehkan intervebnsi awal
dilakukan.

x Ia menitikberatkan kepentingan amalan pemakanan sihat, bersih dan berkhasiat
untuk kanak-kanak.

x Ia mewajibkan kolaborasi ibu bapa dengan TASKA untuk menjadi pemangkin
kepada perkembangan kanak-kanak, dan kesinambungan asuhan dan didikan awal
di TASKA dan di rumah.

x Ia memastikan penglibatan komuniti sebagai satu kolaborasi dan tanggungjawab
dalam menyediakan perkhidmatan, asuhan dan didikan awal yang terbaik dalam
pelbagai aspek perkembangan kanak-kanak.

x Ia memberikan perhatian kepada aspek keselamatan, kesihatan dan kecergasan
kanak-kanak – yang akhirnya melahirkan insan yang mengamalkan gaya hidup sihat

x Ia menyokong pembangunan profesionalisme pendidik.

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 33

KANDUNGAN KURIKULUM PERMATA NEGARA

3.1 Pengisian Kurikulum

Kurikulum PERMATA Negara adalah satu garis panduan kepada pengusaha dan
pendidik TASKA dalam melaksanakan peranannya untuk membangunkan kecemerlangan
potensi kanak-kanak. Kurikulum ini mencakupi aspek penting yang membantu perkembangan
menyeluruh kanak-kanak. Perkara-perkara yang dititikberatkan ialah:

a) Kaedah dan cara berinteraksi dengan kanak-kanak

b) Memberi pengalaman pembelajaran yang maksimum

c) Menyediakan asuhan secara holistik

d) Merancang aktiviti yang boleh menaksir perkembangan kanak-kanak

e) Mengadakan kerjasama erat dengan ibu bapa, ahli keluarga, dan komuniti.

Justeru kurikulum ini berupaya membantu memperkembangkan potensi kanak-kanak
secara holistik bagi melahirkan modal insan yang seimbang dan harmonis dari segi intelek,
rohani, emosi, jasmani dan sosial berdasarkan kepercayaan dan kepatuhan kepada Tuhan untuk
mencapai wawasan Negara.

3.2 Model Konseptual Kurikulum Permata Negara

Kurikulum PERMATA Negara dibina berasaskan kepada konsep berikut:

i. Pendidikan secara holistik atau whole brain learning.

ii. Pendekatan kurikulum menekankan pengupayaan kanak-kanak (empowerment)
di mana kanak--kanak digalakkan meneroka, mencuba, menjalankan eksperimen,
berinteraksi dengan rakan--rakan dan orang dewasa secara bebas dalam
persekitaran yang selamat.

iii. Pembelajaran adalah menyeronokkan (learning is fun), bertujuan membina
kemahiran sosial, kemahiran awal matematik dan awal literasi, merangsang
minda dan meningkatkan minat ingin tahu (curiosity) yang tinggi, di samping
membina sosioemosi yang ceria dan tenang.

Kurikulum PERMATA Negara

34 SeƟap Anak PERMATA Negara
iv.
Kurikulum dan pedagogi melibatkan penyertaan aktif ibubapa dan komuniti,
v. termasuk pakar bidang awal kanak-kanak, pegawai kesihatan/perubatan,
psikologi, neurosaintis, sosiologis, jabatan-jabatan kerajaan dan pihak--pihak
vi. berkuasa tempatan.
vii.
Program asas pengasuhan berkualiti untuk bayi dan kanak--kanak adalah
meliputi aspek-aspek membina hubungan emosi (attachment), penjagaan,
pemakanan, kebersihan, kesihatan, keselamatan dan keselesaan persekitaran
(well-being).

Proses pendidikan disebatikan dengan proses pengasuhan agar perkembangan
pembelajaran kanak-kanak dapat berlaku secara serentak, optimum dan
berkesan.

Penaksiran dan penilaian kanak--kanak adalah berasaskan pemerhatian klinikal
menggunakan kaedah 'pedagogi bermain' (play pedagogy) yang direkodkan
dengan jelas.

PENDIDIK

PERKEMBANGAN
SAHSIAH, SOSIO-

EMOSI &
KEROHANIAN

PERKEMBANGAN PERKEMBANGAN
KREATIVITI & BAHASA ,
ESTETIKA
KOMUNIKASI &
PEMAKANAN KESELAMATAN AWAL LITERASIA
SEIMBANG KANAK-KANAK
IBU BAPA
SISTEM PENDIDKAN
PERKEMBANGAN
PERKEMBANGAN AMALAN PENJAGAAN AWAL
FIZIKAL & PENGASUHAN DAN LATIHAN
MATEMATIK DAN
PSIKOMOTOR URUS DIRI PEMIKIRAN LOGIK

PERKEMBANGAN
DERIA

&PEMAHAMAN
DUNIA

PERSEKITARAN

KOMUNITI

Model Konseptual Kurikulum PERMATA Negara

Model konseptual Kurikulum PERMATA Negara ditunjukkan seperti rajah di bawah. Model ini
menunjukkan penggabungan komponen pengasuhan dan pendidikan yang perlu di upayakan

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 35

melalui usaha pendidik yang terlatih dan profesional, penglibatan ibu bapa dan komuniti
dengan bantuan sistem sokongan yang mantap dari pihak berwajib.

3.3 Skop Kurikulum Permata Negara

Skop Kurikulum PERMATA Negara meliputi 4 Asas Pengasuhan dan 6 Bidang
Pembelajaran untuk perkembangan kanak-kanak seperti berikut:

(A) Aspek Asas Pengasuhan:
Terdiri daripada empat komponen:
1. Pemakanan Seimbang
2. Keselamatan Kanak-kanak
3. Penjagaan dan Latihan Urus

Diri Bayi dan Kanak-Kanak
4. Amalan Pengasuhan

(B) Bidang Pembelajaran untuk Perkembangan Kanak-kanak:

Terdiri daripada enam bidang iaitu:

1. Perkembangan Sahsiah, Sosio-Emosi dan Kerohanian
2. Perkembangan Bahasa, Komunikasi dan Literasi Awal
3. Perkembangan Awal Matematik dan Pemikiran Logik
4. Perkembangan Deria dan Pemahaman Dunia Persekitaran
5. Perkembangan Fizikal dan Psikomotor
6. Perkembangan Kreativiti dan Estetika

Kurikulum PERMATA Negara

36 SeƟap Anak PERMATA Negara

3.4 ASAS PENGASUHAN KANAK-KANAK
Setiap pendidik perlu memahami bahawa pengasuhan memberi impak kepada

pendidikan yang cemerlang. Pengasuhan yang lengkap dan berkualti memainkan peranan yang
penting dalam menentukan keberkesanan perkhidmatan sesebuah TASKA. Pemakanan yang
seimbang, keselamatan, kebersihan, dan penjagaan serta amalan pengasuhan yang sempurna
merupakan aspek penting dalam pengasuhan kanak-kanak PERMATA.

ASAS PENGASUHAN KANAK-KANAK PERMATA

3.4.1 Pemakanan Seimbang
Amalan pemakanan yang sihat dan seimbang adalah penting untuk kanak-kanak kerana
ianya menyumbang kepada kesihatan, tumbesaran dan perkembangan mereka. Keperluan
pemakanan kanak-kanak adalah berbeza mengikut umur kerana kadar tumbesaran dan
perkembangan mereka yang berbeza. TASKA perlu menyediakan permakanan yang
seimbang, mengikut Garis Panduan Pemberian Makanan Bayi dan Kanak-Kanak Kecil,
Kementerian Kesihatan Malaysia 2008, dan sebaik-baiknya mengikut selera dan budaya
setempat. Adalah tidak wajar memaksa kanak-kanak makan sesuatu makanan yang tidak
disukainya. Pendidik boleh menggantinya dengan jenis makanan lain yang mengandungi zat
atau nutrien yang sama, supaya kanak-kanak dapat menikmati makanan berkhasiat.

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 37

(a) Penyusuan Ibu dan Makanan Pelengkap

Kurikulum PERMATA Negara memberi penekanan khusus kepada penyusuan ibu,
sekurang-kurangnya sehingga bayi berumur 6 hingga 8 bulan. Tetapi ibu-ibu digalakkan
meneruskan penyusuan ibu sehingga kanak-kanak berumur 12 bulan. Pendidik hendaklah
menggalak dan menyokong penyusuan ibu. Setiap TASKA perlu menyediakan kemudahan
dan ruang yang bersesuaian untuk ibu menyusukan bayinya atau menyediakan susu ibu
untuk disusukan kemudian oleh pendidik kepada bayi.

Pemakanan bayi dan kanak-kanak yang sihat perlu mengikut jenis yang sesuai, dalam
kuantiti yang telah ditetapkan seperti dinyatakan dalam Buku Standard Piawaian Operasi
Pelaksanaan Kurikulum PERMATA Negara (SOP PERMATA). Pendidik perlulah memahami:

x Tempoh optimum penyusuan susu ibu

x Umur yang sesuai untuk diperkenalkan dengan makanan pejal

x Keperluan nutrien bagi bayi yang masih menyusu

x Keperluan tenaga yang dibekalkan oleh makanan pejal

Jadual 1 dan 2 memberikan anggaran kuantiti susu yang diperlukan oleh bayi dalam
sehari dan keperluan tenaga harian daripada makanan pejal atau pelengkap yang dipetik
daripada Garis Panduan Pemberian Makanan Bayi dan Kanak-Kanak Kecil, Kementerian
Kesihatan Malaysia, 2008. Kurikulum PERMATA juga menggunapakai Garis Panduan Diet
Malaysia, Kementerian Kesihatan Malaysia, 2008 dalam cadangan menu dan penyediaan
makanan untuk kanak-kanak di bawah umur 4 tahun. Pelaksanaan cadangan-cadangan yang
diberikan dalam garis panduan tersebut akan meningkatkan standard pemakanan dan kualiti
penjagaan kesihatan kanak-kanak, sebagaimana harapan yang digariskan dalam Pelan
Tindakan Pemakanan Kebangsaan Malaysia 2006 – 2015 (NPANM 2006-2015).

Kurikulum PERMATA Negara

38 SeƟap Anak PERMATA Negara

(b) Penyediaan Makanan Seimbang untuk Kanak-kanak
Pemakanan seimbang amat penting bagi tumbesaran dan perkembangan kanak-
kanak. Semasa umur kanak-kanak meningkat, mereka perlu diberikan makanan yang
seimbang yang mengandungi semua nutrien yang diperlukan. Pendidik hendaklah
memastikan makanan yang disediakan adalah segar, berkhasiat dengan amaun yang
mencukupi sebagaimana yang ditetapkan dalam garis panduan Kementerian Kesihatan
Malaysia. Beberapa aspek penting perlu diberi perhatian oleh pendidik mengenai pemakanan
kanak-kanak, ialah:
x Kepelbagaian jenis makanan untuk kanak-kanak
x Cara dan teknik penyediaan – sebelum, semasa dan selepas memasak;
x Amaun makanan
x Persekitaran makan – ruang, peralatan, perabot, jadual, dan menu harian
x Cara memberi makanan kepada kanak-kanak
x Interaksi positif dengan kanak-kanak semasa makan
x Adab sebelum, semasa dan selepas makan

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 39

Contoh Menu Harian kanak-kanak TASKA PERMATA

Waktu makan Semua kanak-kanak dari umur 6 bulan–4 tahun
Sarapan pagi
x Bijirin, biskut, atau roti.
Minum pagi & x Minuman: koko/malta, susu, yogurt buah-buahan, air,
snek
Makan dan lain-lain.
tengahari x Buah-buahan tempatan, oren, apel, anggur, dan lain-

Minum petang lain.
x Jus atau air kosong.
x Nasi atau bubur, ayam/daging/ikan, digoreng/

dibakar/dikukus.
x Sayur yang dimasak (goreng/kukus atau rebus);
x Air kosong.
x Kueh, biskut dan susu/koko/air.

Menu yang disediakan perlu mengikut umur dan tahap kesihatan kanak-kanak.
Sekiranya terdapat kanak-kanak yang kurang sihat atau mengalami alahan, pendidik perlu
menyediakan makanan yang bersesuaian dengan kesihatan mereka. Pendidik juga perlu dari
masa ke semasa berbincang dengan ibu bapa tentang keperluan pemakanan anak mereka.

Amaun makanan mengikut Garis Panduan Pemberian Makanan Bayi
dan Kanak-Kanak Kecil, Kementerian Kesihatan Malaysia, 2008

Kurikulum PERMATA Negara

40 SeƟap Anak PERMATA Negara

3.4.2 Penjagaan dan Latihan Urus Diri Bayi Dan Kanak-Kanak

(a) Penjagaan Kesihatan Bayi dan Kanak-Kanak di TASKA

Kesihatan yang baik adalah asas kepada perkembangan kanak-kanak yang optimum.
Pendidik mestilah sentiasa peka terdapat perubahan kesihatan dan tanda-tanda (symptoms)
pada diri kanak-kanak. Jika perlakuan kanak-kanak nampak berbeza daripada biasa, maka
pendidik perlu memberi perhatian lebih kepada kanak-kanak tersebut, dan jika terdapat tanda-
tanda kanak-kanak tidak selesa, maka pendidik perlu memberitahu ibu bapa dengan segera
supaya kanak-kanak dapat dibawa untuk pemeriksaan perubatan.

Pendidik perlu mempunyai kefahaman tentang jenis-jenis penyakit yang mudah
berjangkit, alahan, dan epidemik dalam kalangan kanak-kanak, dan langkah-langkah awal
mencegah serta mengawal penyakit di TASKA. Pendidik juga hendaklah menjalankan
pemeriksaan rambut, badan, kuku, dan gigi kanak-kanak secara kerap dan berkala.

Setiap kanak-kanak perlu mempunyai Buku Rekod Kesihatan sendiri yang sentiasa
dikemaskini. Buku Rekod Kesihatan Kanak-kanak mestilah mengandungi maklumat -
maklumat berikut:

x Rekod imunisasi dan vaksinasi (jenis imunisasi/vaksinasi dan tarikh diberikan)
x Rekod tumbesaran, iaitu tinggi, berat badan, saiz kepala, sebarang kecacatan, dan

indeks BMI
x Rekod pemeriksaan rawatan kanak-kanak oleh pegawai perubatan
x Maklumat status kesihatan kanak-kanak seperti: alahan, asma, hemofilia, kekurangan

zat makanan tertentu, masalah pendengaran/penglihatan, atau sesuatu
ketidakupayaan fizikal, dan lain-lain.

(b) Pemeriksaan Kesihatan Kanak-Kanak:

Bayi dan kanak-kanak berisiko tinggi dijangkiti penyakit di TASKA kerana pergaulan
sesama mereka. Setiap kanak-kanak mengalami keadaan sakit dari masa ke semasa. Kerap
kali kanak-kanak sakit tanpa disedari kerana kanak-kanak kurang pengalaman dan tidak
memahami bahawa apa yang dirasakan itu adalah petanda dan simptom penyakit. Pendidik
perlu memainkan peranan penting mencegah dan mengawal penyebaran penyakit berjangkit
di TASKA.

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 41

Pemeriksaan kesihatan kanak-kanak hendaklah dijalankan secara berkala dengan
menjemput pegawai kesihatan kanak-kanak ke TASKA. Pegawai kesihatan akan
memaklumkan kepada pendidik sekiranya terdapat perubahan dari segi tahap kesihatan
kanak-kanak supaya pemeriksaan lanjut boleh dijalankan.

(c) Mengapa bayi dan kanak-kanak lebih mudah dijangkiti penyakit

x Bayi dan kanak-kanak belum mempunyai imuniti yang mencukupi untuk
melawan kuman yang paling biasa, terutama jangkitan berkaitan pernafasan
(selesema).

x Bayi dan kanak-kanak mempunyai banyak ciri-ciri perkembangan yang mudah
menyebabkan penyebaran kuman, seperti meletakkan objek ke dalam mulut,
mengisap jari/puting, lelehan air liur, merangkak dan menyentuh lantai, memakai
lampin, dan belum mahir menggunakan tandas dengan betul.

x Jumlah kanak-kanak yang ramai di TASKA meningkatkan risiko kanak-kanak
dijangkiti kuman/penyakit.

x Peredaran udara dalam bilik/ruang penjagaan bayi/kanak-kanak yang kurang
memuaskan juga boleh menyebabkan penyakit mudah merebak.

(d) Penyakit Berjangkit Dalam Kalangan Kanak-Kanak

Penyakit berjangkit adalah penyakit yang boleh merebak dari seorang ke seseorang
yang lain. Biasanya penyakit-penyakit ini disebabkan oleh kuman seperti virus, bakteria, kulat
dan parasit yang boleh berpindah dari pesakit kepada orang lain melalui sentuhan, penafasan
dan luka. Jangkitan sangat mudah berlaku, jika:

x bersentuhan dengan kulit seperti jangkitan kurap, kudis, campak, dan lain-lain
x menyedut udara yang mengandungi kuman daripada batuk, bersin, ludahan

orang yang mengidap penyakit seperti selesema dan batuk

x pemindahan kuman daripada najis kanak-kanak yang dijangkiti penyakit seperti
cirit-birit

Bagi memastikan penyebaran penyakit berjangkit tidak berlaku di TASKA, pendidik
hendaklah dapat mengenal pasti pembawa penyakit tersebut, mengasingkan pesakit daripada
kanak-kanak lain, menghubungi ibu bapa kanak-kanak tersebut untuk membawanya pulang
atau untuk mendapatkan rawatan doktor. Setiap pendidik diwajibkan mencuci tangan dengan
teliti selepas menukar lampin bayi atau membawa bayi ke tandas, dan menggunakan ubat
nyahkuman dan pengudaraan yang mencukupi di TASKA.

Kurikulum PERMATA Negara

42 SeƟap Anak PERMATA Negara

(e) Jenis Penyakit Berjangkit Di TASKA

x Demam selsema dan batuk
x Sakit tekak (sore throat)
x Sakit telinga
x Cirit birit
x Seriawan (thrush)
x Penyakit Cocksackie [Tangan, Kaki dan Mulut (HFM)]
x Cacar air ( chicken pox)
x Sakit mata ( conjunctivitis)
x Kudis bButa (Scabies)

(f) Panduan Kepada Pendidik

Pendidik hendaklah memeriksa keadaan kesihatan kanak-kanak pada setiap pagi dan
sebelum kanak-kanak pulang dari TASKA. Pendidik boleh melakukannya secara rambang
semasa menyambut ketibaan kanak-kanak seperti berikut.

x Melihat mood kanak-kanak (gembira, sedih, mengantuk, meragam, dan lain-lain)
x Mengambil suhu badan kanak-kanak menggunakan thermometer
x Memberi perhatian jika terlihat ada ruam di kulit, bintik luar biasa, bengkak atau

lebam, kanak-kanak menggaru kerana gatal, kepala gatal dan sebagainya
x Kanak-kanak mengadu sakit atau kurang sihat, kerap menangis
x Wujud tanda-tanda sakit yang lain seperti batuk, bersin, susah bernafas, cirit-birit,

muntah dan sebagainya
x Melihat log harian yang ditulis oleh ibu/bapa sekiranya kanak-kanak

sememangnya kurang sihat sebelum datang ke TASKA

Sekiranya pendidik mempunyai kebimbangan tentang keadaan kesihatan kanak-kanak,
berhubunglah dengan ibu bapa untuk berbincang. Kemungkinan ibu bapa perlu membawa
anaknya pulang dan mendapatkan pemeriksaan perubatan daripada pengamal perubatan.
Sekiranya pendidik merasakan bahawa kanak-kanak boleh meneruskan aktiviti di TASKA,
pastikan ibu bapa dimaklumkan tentang keadaan anaknya dan ambil langkah-langkah yang
boleh mengurangkan kesakitan anak tersebut. Pendidik perlu memastikan keadaan kanak-

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 43

kanak tersebut sentiasa diperhatikan dan membuat catatan dari masa ke semasa, bagi
memudahkan ibu bapa memahami keadaan kesihatan anak mereka.

Bagi kanak-kanak yang kurang sihat di TASKA pendidik hendaklah:
x menyediakan bilik kuarantin untuk memastikan kanak-kanak mendapat rehat
yang cukup sementara menunggu ibu bapa datang menjemput anak mereka;
x memberi tugas kepada salah seorang pendidik untuk memerhati dan
bersama dengan kanak-kanak bagi membantu keperluan kanak-kanak
tersebut;
x berikan ubat mengikut preskripsi yang betul dengan keizinan ibu bapa;
x elakkan kanak-kanak lain mendekati kanak-kanak yang kurang sihat.

(g) Penjagaan Kesihatan Oral

Pendidik perlu memastikan kesihatan oral bayi dan kanak-kanak diberi perhatian.
Kanak-kanak perlu dilatih untuk menggosok gigi dan menjaga kebersihan oral mereka.
Panduan cara menggosok gigi yang betul hendaklah dipamerkan supaya kanak-kanak
memahami cara yang betul melakukannya. Pihak TASKA hendaklah menjemput pakar
pergigian untuk menjalankan pemeriksaan kesihatan oral kanak-kanak sekurang-kurangnya 4
kali setahun. Sebarang maklumat berkaitan dengan kesihatan oral kanak-kanak hendaklah
diamklumkan kepada ibu bapa.

(h) Latihan Urus Diri Bayi Dan Kanak-Kanak

Kanak-kanak hendaklah digalakkan menjaga kebersihan diri dan peralatan peribadi
mereka. latihan urus diri yang dijalankan oleh pendidik kepada kanak-kanak akan membantu
mereka memahami cara menguruskan diri mereka terutamanya yang berkaitan dengan
kebersihan, kesihatan, adab dan keselamatan diri mereka.

Sebahagian besar peruntukan masa kanak-kanak di TASKA digunakan untuk melatih
kanak-kanak mengurus diri sendiri. Latihan ini dijadikan sebagai aktiviti rutin yang wajib
dilaksanakan oleh pendidik. Melalui aktiviti rutin, kanak-kanak dilatih mengurus diri seperti
makan, mandi, gosok gigi, buang air di tandas, memakai pakaian, menyediakan alat
permainan, mengemas peralatan selepas aktiviti, dan sebagainya. Semua aktiviti ini
merupakan kemahiran asas hidup yang diperlukan oleh seorang kanak-kanak untuk dapat
hidup secara berdikari. Ia juga dapat membina daya ketahanan dan jati diri kanak-kanak.

Kurikulum PERMATA Negara

44 SeƟap Anak PERMATA Negara

(i) Kebersihan Diri Sendiri

Jenis Latihan Latihan Yang Diberikan Kepada Kanak-Kanak

Membasuh tangan x Beratur untuk menggunakan sinki
x Buka pili dengan perlahan
x Basuh tangan menggunakan sabun
x Tutup pili air
x Lap tangan dengan tuala sendiri

Mandi sendiri : (pendidik x Mandi pada masa yang ditetapkan
hendaklah memastikan x Membuka pakaian dan meletakkannya ke dalam bekas/bakul
kanak-kanak lelaki dan
perempuan mandi yang disediakan
berasingan)
x Memakai tuala setiap kali masuk dan keluar bilik mandi
Memakai pakaian dan x Menggunakan sabun dan shampoo dengan betul
menghias diri x Mandi sendiri dalam kumpulan kecil (dipantau oleh pendidik

mesti memantau)

x Kanak-kanak lelaki dan perempuan mandi di bilik mandi
berasingan atau pada masa yang berlainan

x Menyimpan semua peralatan mandian selepas digunakan
x Menyidai tuala mandi di tempat yang disediakan
x Menyimpan pakaian kotor dalam beg berasingan untuk dibawa

pulang

x Memakai pakaian bersih, menyikat rambut dan memakai bedak

Mengosok gigi x Menggosok gigi setiap kali selepas makan
x Menggunakan ubat gigi
x Berkumur menggunakan cawan
x Simpan berus gigi dan cawan di tempatnya

Latihan ke tandas bagi bayi Kanak-kanak 1-2 tahun:
dan kanak-kanak kecil dan
x Lihat tanda-tanda kesediaan kanak-kanak ke tandas, misalnya
bayi lampin kanak-kanak kering dalam jangka masa yang lama,
maka sudah tiba masanya untuk ke tandas

x Latih kanak-kanak ke tandas dengan lebih kerap (contohnya; 2
hari pertama latih kanak-kanak ke tandas setiap 20 minit atau
mengikut kadar yang perlu)

x Latih kanak-kanak ke tandas pada waktu pagi atau setiap kali
selepas makan

x Gunakan potty atau tandas yang sesuai
x Puji kanak-kanak yang berjaya melatih diri ke tandas
x Pujuk dan beri sokongan kepada kanak-kanak yang masih

belum berjaya ke tandas sendiri

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 45

Waktu tidur Kanak-kanak 2 tahun ke atas:
Waktu pulang
x Kanak-kanak digalakkan ke tandas pada waktu pagi, selepas
x Makan dan sebelum memulakan aktiviti
x Membasuh tangan setiap kali menggunakan tandas
x Memaklumkan pendidik sebelum dan selepas ke tandas

(NOTA: pendidik hendaklah memastikan tempoh kanak-kanak di
tandas tidak terlalu lama atas faktor keselamatan)

x Membantu pendidik menyusun alas tidur
x Membantu pendidik mengemas tempat tidur

(nota: pendidik hendaklah mengawasi kanak-kanak semasa
mereka tidur atas faktor keselamatan)

x Menyusun beg dan barangan sendiri yang akan dibawa pulang
x Menunggu ibu bapa/penjaga menandatangani buku rekod

pulang
x Bersalam denagn pendidik dan mengucapkan ‘selamat tinggal’

sebelum pulang

(j) Latihan Urus Diri – Mengurus Peralatan Peribadi Dan Barang Permainan

Jenis Latihan Latihan Yang Diberi Kepada Kanak-Kanak

Semasa ketibaan: x Menyusun kasut dan beg di tempat yang disediakan apabila tiba di
Kasut dan beg pakaian TASKA

x Kanak-kanak hendaklah mengambil dan menggunakan peralatan
peribadi sendiri sahaja
(nota: pendidik hendaklah melatih kanak-kanak mengenal
peralatan peribadi mereka)

Semasa bermain: x Keluarkan barang mainan yang telah dipilih dari bekasnya
Penjagaan barang x Menjaga barang permainan dengan baik
mainan x Menyimpan semula semua barang permainan yang telah digunakan

ke tempat asalnya
x Membantu pendidik membersihkan barang permainan seminggu

sekali

Kurikulum PERMATA Negara

46 SeƟap Anak PERMATA Negara

(k) Latihan Urus Diri – Menjaga Adab dan Kesopanan

Jenis Latihan Latihan Yang Diberikan Kepada Kanak-Kanak

Bersalam x Bersalam dengan pendidik dan kawan-kawan
Berjalan x Bersalam dengan ibu bapa, tetamu dan orang dewasa
x Menggunakan bahasa yang sopan semasa berbual
x Sentiasa hormat kepada ibu bapa, tetamu dan orang dewasa

x Menundukkan kepala setiap kali melintas di hadapan orang

x Jangan/Tidak makan atau minum sambil berjalan

Bermain x Beratur dan menunggu giliran dengan sabar semasa mengambil barangan.
x Berkumpul dengan tertib dalam kumpulan sebelum bermain
Semasa aktiviti x Bermain bersama rakan-rakan, berkongsi dan bekerjasama
bermain dan belajar x Bantu membantu semasa bermain dengan rakan
x Tidak berebut atau menganggu rakan yang sedang bermain
x Memohon maaf sekiranya terlanggar rakan, terambil barang rakan-rakan

semasa bermain
x Sentiasa mendengar nasihat dan tunjuk ajar pendidik semasa bermain
x Menunggu giliran untuk bermain dengan sesuatu alat permainan seperti;

buaian; jongkang jongkit; gelongsor dan lain-lain

x Menjaga kebersihan kawasan, jika terdapat sampah, dibuang ke dalam

tong sampah.

Makan x Basuh tangan sebelum dan selepas makan
x Duduk dengan sopan
x Membaca doa sebelum dan selepas makan
x Menghormati rakan-rakan semasa makan
x Tidak menumpahkan makanan
x Mengambil makanan secukupnya
x Meletakkan pinggan dan cawan di tempat yang disediakan selepas makan
x Membantu pendidik mengemas dan membersih ruang makan makan

Tidur x Membaca doa sebelum dan selepas tidur
x Tidur dengan tertib
x Menghormati rakan-rakan yang sedang tidur

Pulang x Bersalam dengan ibu bapa/penjaga.
x Mengucapkan terima kasih kepada pendidik dan rakan
x Bersalam dengan pendidik dan melambaikan ‘goodbye’.

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 47

3.4.3 Keselamatan, Kebersihan dan Kesihatan

(a) Keselamatan Kanak-Kanak Di TASKA

Pendidik bertanggungjawab memastikan setiap pergerakan kanak-kanak diawasi dan
mereka berada dalam keadaan yang selamat dan jauh dari segala bentuk bahaya.
Memandangkan TASKA sebagai sebuah institusi yang mempunyai sejumlah kanak-kanak,
maka suasananya amatlah berbeza daripada rumah mereka. Setiap ruang yang disediakan
hendaklah mempunyai ciri-ciri keselamatan yang sudah ditetapkan sama ada oleh pihak
pengurusan TASKA atau agensi yang terlibat dengan pendaftaran sesebuah TASKA.

Setiap pendidik perlu memberi perhatian yang serius terhadap aspek keselamatan
TASKA, terutamanya keselamatan kanak-kanak semasa mereka berada di TASKA. Pelbagai
langkah perlu diambil untuk memastikan kanak-kanak sentiasa berada dalam keadaan selesa
dan selamat.

(b) Keselamatan Fizikal, Peralatan Dan Ruang Pembelajaran Kanak-Kanak

Keadaan premis/bangunan sesebuah TASKA memainkan peranan penting dalam
menentukan tahap keselamatan kanak-kanak semasa berada di TASKA. Bangunan yang
digunakan untuk sesebuah TASKA perlulah mendapat kelulusan daripada semua agensi
yang terlibat dalam proses pendaftaran sesebuah TASKA. Kebenaran yang diperolehi dari
semua agensi ini juga akan menentukan keluasan sesebuah TASKA dan jumlah kanak-kanak
yang dibenarkan berada di TASKA. Selain daripada itu semua langkah-langkah keselamatan
berhubung dengan keperluan pihak Jabatan Bomba dan Penyelamat dan Jabatan Kesihatan
perlulah dipatuhi dan diperbaharui dari masa ke semasa mengikut keperluan pendaftaran.

TASKA yang baik akan menyediakan kelengkapan serta pelbagai program yang dapat
merangsang perkembangan pembelajaran kanak-kanak. Setiap ruang yang digunakan untuk
keperluan dan kegunaan kanak-kanak hendaklah dilengkapi dengan peralatan dan perabot
yang bersesuaian dan selamat untuk digunakan. Jangan sekali-kali menggunakan perabot
atau peralatan yang telah rosak atau tidak boleh digunakan lagi. Setiap perabot atau
peralatan yang rosak hendaklah diperbaiki atau disimpan ditempat berasingan sebelum
dilupuskan.

Kurikulum PERMATA Negara

48 SeƟap Anak PERMATA Negara

(c) Memastikan Keselamatan Fizikal Kanak-Kanak Di TASKA

Ruang Spesifikasi Keselamatan
Pagar/pintu
masuk x Pintu/pagar sentiasa ditutup dan dikunci supaya kanak-kanak dan orang
Ruang asing tidak mudah keluar dan masuk dari bangunan.
menunggu
x Jika mampu boleh guna sistem kad sentuh semasa masuk dan keluar
Ruang bangunan TASKA
Pembelajaran
x Peralatan dan perabot yang digunakan hendaklah tidak dibuat daripada
Ruang Tidur bahan yang membahayakan kanak-kanak seperti meja atau almari yang
diperbuat daripada kaca
Ruang Makan
Tandas x Hiasan bunga hendaklah dari jenis yang tidak beracun
Dapur x Tanda dilarang merokok ditampal di dinding ruang menunggu
x Semua barang mainan dan pembelajaran kanak-kanak daripada bahan yang
Laluan dan
tangga selamat, dan tidak beracun
x Cat yang digunakan hendaklah jenis tanpa bahan kimia pelambam (lead)
Permainan luar x Bucu meja dan almari yang bulat
x Rak tidak terlalu tinggi dan tidak menggunakan pintu kaca
Persekitaran x Sentiasa berada bersama kanak-kanak semasa mereka bermain
Luar x Tingkap yang rendah
x Katil tidur disusun kemas
x Peralatan tidur (tilam, bantal, selimut) disimpan dengan teratur dalam almari
x Semua peralatan tidur dibasuh seminggu sekali dengan pencuci nyahkuman
x Peralatan dan perabot dilap dengan pencuci nyahkuman
x Peralatan makan dibasuh dan dikeringkan setiap kali selepas digunakan
x Pintu tandas sentiasa ditutup
x Lantai tandas dilap hingga kering
x Semua peralatan mandian disimpan dengan baik
x Meletakkan pagar atau pintu keselamatan
x Kanak-kanak tidak dibenarkan masuk ke ruang dapur
x Peralatan elektrik ditempatkan jauh dari kanak-kanak
x Lantai dapur sentiasa kering
x Gas ditutup setiap kali digunakan
x Tiada halangan atau perabot
x Cahaya yang cukup terang
x Lantai yang tidak licin
x “Railing” mengikut ketinggian kanak-kanak terutama di tangga
x Meletakkan pagar keselamatan ditempat yang bersesuaian
x Peralatan yang digunakan diperbuat dari bahan yang selamat mengikut

standard yang ditetapkan
x Saiz yang sesuai dengan kanak-kanak
x Tidak menghalang pergerakan kanak-kanak
x Tiada bucu tajam atau permukaan licin
x Rumput selalu dipotong, tiada haiwan atau serangga merbahaya, tiada air

bertakung yang membiak nyamuk, dan lain-lain.

Kurikulum PERMATA Negara

SeƟap Anak PERMATA Negara 49

(d) Keselamatan Emosi

Kanak-kanak berada di TASKA dalam tempoh yang agak lama, iaitu hampir
separuh/sepanjang hari dan kebanyakan masa mereka adalah bersama pendidik. Dalam
konteks ini, sebahagian besar masa aktif kanak-kanak dihabiskan di TASKA oleh itu pendidik
mempunyai peranan yang amat penting dalam memastikan kanak-kanak sentiasa berada
dalam keadaan selesa dan jauh daripada perasaan takut atau curiga. Kanak-kanak perlu
memahami setiap sudut dan ruang di TASKA adalah direkabentuk untuk kegunaan mereka.
Pendidik perlu peka tentang setiap keperluan kanak-kanak semasa berada di TASKA, dan
memastikan setiap keperluan kanak-kanak dipenuhi mengikut jadual aktiviti yang disediakan.

Dalam membina sahsiah dan sosio-emosi yang stabil, kanak-kanak perlu sentiasa
merasa dirinya selamat semasa di TASKA. Pendidik hendaklah memastikan sebarang
tindakan yang diambil tidak akan menjejaskan emosi kanak-kanak. Sekiranya kanak-kanak
melakukan kesalahan, pendidik hendaklah menggunakan pendekatan yang paling berhemah
dan berlemah-lembut untuk menegur, dengan cara yang baik, menggunakan bahasa yang
mudah difahami oleh kanak-kanak dan dengan kasih sayang untuk membolehkan mereka
menerima teguran dengan lebih berkesan.

3.4.4 Amalan Pengasuhan Di TASKA

Pendidik perlu memainkan peranan yang penting dalam memberikan pengasuhan dan
pendidikan yang terbaik untuk kanak-kanak di TASKA. Semasa di TASKA, pendidik
merupakan individu yang paling hampir dengan kanak-kanak. Mereka seolah-oleh "ibu"
kedua kepada kanak-kanak. Pendidik berperanan untuk memberikan sepenuh kasih sayang
dan perhatian yang diperlukan oleh kanak-kanak selain daripada memberi sokongan dan
tunjuk ajar pelbagai aspek kehidupan kepada kanak-kanak. Antara amalan asuhan yang
boleh diamalkan oleh pendidik bagi membantu menggalakkan perkembangan positif kanak-
kanak ialah:

x Menggalakkan hubungan dan interaksi antara pendidik, kanak-kanak dan ibu bapa
x Prihatin terhadap keperluan kanak-kanak

x Empati dengan keadaan fizikal dan emosi kanak-kanak
x Memberi kasih sayang yang sama rata terhadap kanak-kanak

x Menggalakkan kanak-kanak melibatkan diri dalam aktiviti yang dijalankan
x Memberi pujian dan sanjungan kepada hasil kerja dan peningkatan pembelajaran

kanak-kanak

x Menerima kanak-kanak mengikut tahap keupayaan dan kebolehan mereka

Kurikulum PERMATA Negara

50 SeƟap Anak PERMATA Negara

x Mengamalkan sikap adil dan tidak pilih kasih terhadap kanak-kanak
x Sentiasa peka dengan keperluan kanak-kanak
x Melayan kanak-kanak dengan senyuman dan suara yang lemah lembut
x Sentiasa menjaga ketrampilan diri yang kemas dan bersih.

Sehubungan itu, bagi mengalakkan kesinambungan amalan asuhan yang baik dan
berkualiti di TASKA dan di rumah, pendidik hendaklah sentiasa berkomunikasi dengan ibu
bapa. Ibu bapa perlu dimaklumkan tentang setiap program yang dijalankan di TASKA supaya
amalan asuhan tersebut berterusan dan memberi kesan yang baik kepada kanak-kanak.
Kerjasama baik antara pendidik dan ibu bapa dalam aspek asuhan akan membuatkan kanak-
kanak lebih berkeyakinan kerana mereka sememangnya memerlukan perhatian dan kasih
sayang daripada ibu bapa dan pendidik mereka.

Alam kanak-kanak merupakan suatu proses perkembangan yang dilalui oleh setiap
manusia. Proses ini membawa kepada perubahan dan perkembangan fizikal, mental dan juga
sosial diri seseorang dan berkekalan sehingga dewasa. Oleh sebab itu, bagi memastikan
proses perkembangan ini berlaku dengan baik, pendidik diingatkan supaya sentiasa komited
untuk memberikan sepenuh perhatian dan bimbingan kepada anak-anak/kanak-kanak dalam
jagaan mereka. Wujudkanlah perasaan kasih sayang antara pendidik dan anak-anak di
bawah jagaan mereka. Berkomunikasilah dengan anak-anak secara positif, contohnya
dengan makan bersama-sama akan memberi ruang untuk para pendidik dan anak-anak untuk
berinteraksi secara lebih mesra dan santai. Ini membolehkan pendidik memahami kanak-
kanak dengan lebih baik. Dan yang penting ialah, utamakanlah keselamatan dan kebersihan
semasa bersama-sama mereka.

(a) Keselesaan Kanak-Kanak Di TASKA

TASKA adalah rumah kedua bagi kanak-kanak dengan sebahagian besar masa kanak-
kanak dihabiskan di TASKA. Pusat-pusat seumpama ini selain daripada menjadi tempat di
mana anak-anak kecil ini dapat ditinggal dan dijaga dengan baik akan juga dapat menentukan
pertumbuhan yang sihat dari segi fizikal dan mental mereka/kanak-kanak kecil ini. Oleh itu,
pembesaran dan perkembangan kanak-kanak sangat bergantung kepada persekitaran fizikal
TASKA seperti kebersihan, makanan yang seimbang dan tahap keselamatan TASKA yang
terbaik.

TASKA mestilah tidak mengabaikan aspek perkembangan minda dan personaliti anak-
anak di samping aspek jagaan dan keselamatan. Selain mengambil kira aspek-aspek
keselamatan fizikal dan emosi semasa kanak-kanak, TASKA juga perlu memberi perhatian
kepada keselesaan kanak-kanak. Keselesaan kanak-kanak semasa berada di TASKA akan
membolehkan kanak-kanak menggunakan sepenuhnya peluang yang diberikan kepada

Kurikulum PERMATA Negara