Baranggayan sa Bikol RCSP Handbook

Region V

HANDBOOKRetooled Community support Program

1

Published by:
Department of the Interior and Local Government
(DILG) Regional Office V
Rizal St. Legazpi City, Albay
Tel. No. (052)-742-3790
www.region5.dilg.gov.ph
2021

Local Governance Regional
Resource Center - Bicol Region

How to fight COVID-19

Wear Wash/ Sanitize Physical COVID-19
face mask hands Distancing Vaccination

2

HANDBOOKRetooled Community support Program

3

MESSAGE OF THE
REGIONAL DIRECTOR

The wealth of knowledge and experience we gained from our
implementation of the Retooled Community Support Program (RCSP) since
2019 has inspired us to come up with a handbook of the Baranggayan. We
wanted to showcase the unified strategies from our DILG Provincial Teams in
their implementation of Bicol’s RCSP dubbed as Baranggayan.

Fueled by the desire to promote peace and help the most vulnerable
communities in the country, it is of great pride that we present to you an imprint
of our efforts and initiatives to end local communist armed conflict. The RCSP
Baranggayan has enabled us to bring together the whole of government and
focus on these vulnerable communities which have been left behind in terms of
development because of protracted conflict.

Peace building requires trust. As the key strategy for the people in the
community to commit to our program, we implemented the 7-day Baranggayan
immersion of our DILG officers where they conducted on-site activities and
consultations while physically living in the community in order to bring the
government closer to its people.

Development, although takes time to reap its fruits, must already take
course in the Geographically Isolated and Disadvantaged Barangays. Much

ii

have been placed on the shoulders of local governments, but still, the responsibility
to develop and provide the necessary services to these areas remain on their
shoulders. Through the Baranggayan, National Government Agencies (NGAs)
and local governments rally to assist these communities and pave the way for
development.

Several challenges were experienced in the implementation of the
Program like differing political interests, leftist black propaganda and even armed
encounters between government and CTG forces. These challenges are very real
which affected somehow the implementation but not the resolve of the program
implementers. Even with these circumstances, the outcome of the program
outweighs the challenges met.

We commend the hard work of our DILG officers in leading the
implementation of this program. We also thank all NGAs, the security sector
and Local Government Units (LGUs) for the commitment shown throughout the
Baranggayan.

With steadfast commitment, we shall continue to make our services
better by innovating and improving the Baranggayan that will carry the message
and objectives of the government and respond to the call of the community for
sustainable development and lasting peace.

ATTY. ANTHONY C. NUYDA
Regional Director

iii

MESSAGE OF THE
ASSISTANT REGIONAL
DIRECTOR

The collaborative effort of different national government agencies
(NGAs) made possible the meaningful implementation of the Retooled
Community Support Program (RCSP). Although the Department of the
Interior and Local Government (DILG) leads in the implementation of the
program, the whole-of-nation approach is realized only with the cooperation
of NGAs and the private sector.

The program aims to promote peace and development in
disadvantaged communities. Sustainable development is when we do not
compromise resources while tending to the needs of the community. While,
lasting peace is a political status where there is absence of insurgency.
Majority of these communities are situated in remote areas of a town or city
where local plans for development is not prioritized.

With the implementation of this program and through the cooperation
of all stakeholders, we will be able to provide for the needs of the people
and bring government services closer to these communities.

iv

This handbook was crafted through the concerted effort of DILG
officers and the Local Governance Regional Resource Center (LGRRC)
Bicol. This is a product of experiences and learnings of Baranggayan
facilitators and other program implementers in their personal appreciation
of the program’s impact. Facilitating the developmental stages in bringing
about the tangible plans and strategies in seeking solutions to the
problems in these communities are the major roles of the department. Also,
strengthening Barangay-Based Institutions (BBIs) and conduct of serbisyo
caravan are the activities included in the program to improve barangay
governance and respond to the immediate needs of the people.

We are continually improving the initiatives of the program
implementation through the leadership of our regional director. The
approach and strategies may evolve as program implementers continually
adapt to the situations in the community. But the result or outcome shall
always be constant with the goals and objectives of the program.

ATTY. ARNALDO E. ESCOBER, JR.
Assistant Regional Director

v

MESSAGE OF THE
PRESIDENTIAL ADVISER
FOR BICOL AFFAIRS

Lasting peace and sustainable development have always been
the agenda of President Rodrigo Roa Duterte. Most of his priority
programs lean on this desired goal.
Executive Order No. 70 is the priority of the President in terms
of peace building in the country. A key strategy is developing the
Geographically Isolated and Disadvantaged Areas (GIDAs). People
in these areas are most vulnerable to insurgency. They are the most
affected by the mere presence of CTGs, recruitment and other anti-
government activities. Under President Duterte’s administration, the
government has recognized that the solution must go beyond the military
action. The President has ordered the convergence of all government
efforts including that of the civilian sector, to address the root causes of
insurgency through good governance and addressing poverty.

The Retooled Community Support Program (RCSP) was
adopted as the strategy to carry on with this directive. Political will and
good governance is being promoted by the RCSP. Local leaders are
encouraged to walk the extra mile in fighting the long standing enemy of

vi

peace and development. This is the time the local officials are called to
stand their ground and fortify developmental plans of these vulnerable
areas.
The efforts of DILG Region V, in the implementation of
the RCSP Baranggayan, as the lead of the Local Government
Empowerment Cluster of the RTF ELCAC, is a laudable effort in
localizing EO70. The DILG V, through its Baranggayan has taken
an extra step in complying with the President’s directive, and has
mobilized local governments at the Regional, Provincial, City/
Municipal and most especially at the level of the Barangay, to
come together and attend to the needs these priority areas. The
Baranggayan has been instrumental in urging the local governments
to take the lead in implementing EO70 and take on a more active
role in local peacebuilding and development.

The peace agenda of this administration has a long term plan
and inclusive developmental goals. We hope that this program is
sustained for us to realize its impact in seeing a more peaceful and
progressive Bicolandia.

USEC. MARVEL C. CLAVECILLA
OPABA/RTF ELCAC TWG Head

vii

PREFACE

The Baranggayan is the innovation of Bicol Region in the implementation
of the Retooled Community Support Program (RCSP). Being one of the flagship
programs of the government under EO70 or the Whole of Nation Approach
in Ending Local Communist Armed Conflict (ELCAC), the RCSP focuses on
improving the lives of the people in Geographically Isolated and Disadvantaged
Areas (GIDAs) especially those affected by the Communist Terrorist Groups’
(CTG) presence and activities.

Development is a process of improvement. It entails rigorous planning and
sufficient resources. Most especially, it entails the collective effort of institutions
and people committed to engage in dedicated work and processes towards
improving communities and going above and beyond political advantage or favor.

Going above and beyond is what DILG Region V championed in its
customized implementation of the RCSP. In the Bicol Region, we have set the
standard implementation scheme of a 7-day immersion of two DILG officers who
act as facilitators in the conduct of on-site activities in the identified barangay.
For five consecutive days, the Baranggayan Facilitators initiate sectoral
consultations, barangay level development planning, capacity building training,
community mobilization, inclusive problem identification and solution seeking
dialogues, and basic service delivery. These multi-faceted activities are intended
to accomplish the milestones in the RCSP implementation and optimize this
period of engagement with the barangay. Residing in the community while doing
all these brings the engagement to a deeper level. Much can be achieved in the
in-betweens and after-sessions of these activities where informal, but deep and
intimate conversations with the community take place. Aside from an extended
period to advocate for the government’s programs, this communing with the
residents of the barangay is an opportunity to gain unfiltered perspective of the
day to day situation in the barangay and how the community is really affected by
the development gaps in the area.

The conduct of activities on-site such as the capacity building activities,
the multi-services caravan and the solution seeking dialogue with national
government agencies is purposely designed to reflect the government’s genuine

viii

intent and effort to assist the barangay. More importantly, it delivers a strong
message – that the government is here for its people. Since interventions to these
areas are long overdue, the strategy of bringing the whole of government down
to the barangay in spite of the remoteness of the area and the difficulty of getting
there, carries a resounding message and puts forth the government effort to win
back these areas.

This Baranggayan Handbook is printed to unify the procedure of RCSP
implementation in all provinces of the region. The intended users are not just our
DILG officers, but other program implementers such as the National Government
Agencies (NGAs) and the Local Government Units (LGUs). Additionally, we hope
to reach more peace and development stakeholders including the general public,
who are now being called to contribute to uplifting the state of the GIDAs. The
handbook serves as a guide in the conduct of RCSP the Baranggayan way, and
offers an outline of basic activities, outputs, schedule, strategies and resources.
It also includes some useful tips from the actual experiences of the DILG officers
who were deeply involved in the program. These contents do not however limit
the activities and strategies that may be included in the RCSP, since program
execution may vary depending on actual circumstances and the assessment of
the implementer.

Beyond all the contents of this handbook, we are significantly proud to
share the perspective that we gained as policy and program implementer. The
Baranggayan allowed us to directly engage the community, observe the real
scenario in the GIDAs, and hear from the members of the community themselves
the primary issues and assist them in coming up with solutions and interventions.
That perspective has strengthened our resolve to facilitate convergence in the
priority barangays and continue on with this effort until these areas are able
to catch up with development. The production of this handbook is our way of
ensuring that this approach will continue to be applied in the coming years.

We hope that the user of this handbook would be inspired, as we have
been, in serving the most vulnerable communities in the country and contribute to
attaining lasting peace and sustainable development.

ix

contents

ii Message of the Regional Director Appendices
iv Message of the Assistant Regional Director Appendix 1: BCPC Functionality Assessment
vi Message of Undersecreatry for Presidential Parameters 68
Appendix 2: Problem Solution Finding Matrix 68
Adviser for Bicol Affairs Appendix 3: BADAC Functionality Indicators 69
viii Preface
x Contents Annexes
Annex 1: Executive Order Number 70 70
1 Background Annex 2: Implementation of RCSP 75
2 Enhanced Barangay Development Plan Annex 3: Barangay Development Council 77
Annex 4: Reorganization of Barangay
3 Formulation Steps Development Council 78
20 Barangay Based Institutions Annex 5: Organizational Philosophy 80
Annex 6: Situational Analysis 81
21 Barangay VAW Desk Annex 7: Identification of Primary &
23 Barangay Peace and Order Council Secondary Issues 81
Annex 8: Vision-Reality Gap Situational
26 Barangay Development Council Analysis 82
29 Barangay Council for the Annex 9: Setting of Goals and Objectives 82
Protection of Children Annex 10: Identification of PPAs 83
Annex 11: Ownership of PPAs 83
31 Barangay Health Emergency Team Annex 12: Prioritization of PPAs 84
33 Barangay Ecological Solid Waste Annex 13: Ranking of PPAs 84
Management Committee Annex 14: Barangay Development Investment
Program 85
34 Barangay Anti-Drug Abuse Council Annex 15: Annual Investment Plan 85
36 Lupong Tagapamayapa

40 Barangay Disaster Risk Reduction
Management Committee

42 Suggested Calendar of Activities
44 Pre-Immersion Proper
48 Immersion Proper
61 Post Immersion Proper

64 National Task Force Framework
65 Organization of RCSP Team

x

background

President Rodrigo Roa Duterte signed on December 4, 2018 Executive
Order No. 70 entitled Institutionalizing the Whole-of-Nation Approach in Attaining
Inclusive and Sustainable Peace, Creating a National Task Force to End Local
Communist Armed Conflict, and Directing the Adoption of a National Peace
Framework. The PEACE envisioned in EO 70 does not only include military efforts,
rather this is the effort of all government agencies including Local Government Units.

The Whole-of-Nation Approach is the tool or the means in achieving
inclusive and sustainable peace. It simply says that all of Government’s Agencies
and all sectors of society must participate and tend their plans, objectives, programs
and actions towards achieving this peace. This would also harmonize the delivery of
basic services and social development packages.

To use this tool efficiently, EO 70 created the NATIONAL TASK FORCE
to create an efficient mechanism and structure for the implementation of Whole-of-
Nation Approach in order to attain the collective aspiration of the Filipino people to
attain inclusive and sustainable peace.

One of the mandates of the Local Government Units is to deliver basic
services and improved social development packages. In addressing Peace and
Order concern, this mandate must be aligned with the National Peace Framework.
We do not just provide goods and services to the people, rather we establish an
inclusive and sustainable peace for all.

As a response to the call, the DILG together with other NGAs and LGUs
implemented the Retooled Community Support Program (RCSP) as the solution to
the persistent problem of insurgency in the Country. Not all wars are won through
armed battle, some are won through establishing a better idea, which is, freeing the
people from poverty, providing adequate social services, promoting full employment,
raising standard of living and improving quality of life in the Country.

11

ENHANCED
BARANGAY
DEVELOPMENT
PLAN

One of the major goals of the Retooled Community Support Program
(RCSP) is to develop communities through Programs, Projects and Activities
(PPAs). Programs and activities may include soft projects for community
development, while projects include infrastructures, roads and bridges.
These PPAs must be indicated in the barangay development plan
for ready funding. The plan also serves as the developmental direction
of the community in arriving to the desired goal which is a peaceful and
progressive community.
Laid out in this topic are the formulation steps simplified for easy
reading but full appreciation of the process. The implementer’s goal is to
accomplish all outputs required for each step and must be able to arrive
to enhance the barangay development plan as the community requires.
Other tips are included for the implementer to be guided while
facilitating the steps. This shall be helpful to beginners and readers in
appreciating fully the process of coming up with a responsive plan.

eBDP Setting

Per Section 106 of RA 7160 or the Local Government Code of 1991,
each local government unit shall have a multi-sectoral development plan
initiated by the Local Development Council that aims to set the direction of
the economic and social development of the LGU.
The implementer will facilitate the crafting or enhancement of the
multi-sectoral development plan or most commonly known as the Barangay
Development Plan (BDP). The Barangay Development Council must, at all
steps, participate in the crafting of the BDP which composition is prescribed

2

as follows:
• Punong Barangay
• Members of the Sangguniang Barangay
• Representative of the congressman
• Member NGOs and CSOs operating in the barangay who
shall constitute not less than ¼ of the members of the fully organized
council.
It is also recommended that members of various sectors such
as women, youth, PWDs, senior citizens, farmers, fishermen, business
sector and other sectors applicable to the barangay shall join every step
of the eBDP formulation to uphold participatory and inclusive development
planning. This also aims to communicate to them that the priority projects
and programs of the barangay emanate from the current state of the living
condition of these sectors.
Also, the presence of the city/municipal and the provincial local
functionaries and officials is also ideal. This is to ensure the linkage of
the Barangay Development Plan to the Comprehensive Development
Plan of the City/Municipality to the Provincial Development and Physical
Framework Plan and to set commitments to the barangay as support
implementing unit of the identified Programs/Projects/Services/Activities.

Formulation Steps:
1. Establishment of Setting/Identification of Participants
2. Organization of BDC/Sectoral Planning Groups
3. Situational Analysis and Problem Identification
4.Formulation / Review of Barangay Vision
5. Determination of Vision-Reality Gaps
6. Setting of Goals and Objectives
7. Identification of PPAs/Prioritization
8. Formulation of the Barangay Development Investment Program
9. Approval and Endorsement of the eBDP
10. Formulation of the Annual Investment Plan (AIP)
11. Adoption of the eBDP by the Sangguniang Barangay
12. Monitoring and Evaluation
3

1 Establishment of Setting/Identification
of Participants

• Sa lahat ng workshop ang Gawain 1 ay:
Tipunin ang mga lalahok sa pagpaplano sa pamamagitan
ng alinman sa mga sumusunod na pamamaraan:
i. By Sector: Binubuo ng mga pangkat ayon sa
development sector (social, environment, infrastructure,
economic at institutional)
ii. By Purok: Binubuo ng mga pangkat ayon sa bilang ng purok
sa barangay
iii. By Plenary : Binubuo ng dalawang pangkat ayon sa
pangkalahatang bilang ng mga kalahok

Mahalagang Tala:
• Hinihimok ng handbook na ito na mas palawakin ang miyembro ng
Barangay Development Council (BDC) sa pamamagitan ng pagdagdag
ng mga CSOs, NGOs, POs na magiging kabilang ng BDC upang
maitaguyod ang mas pinahusay na pagpaplano kung saan mas marami
ang lumahok at nag-ambag.

2 Organization of BDC/Sectoral Planning
Groups

Gawain 1:
• Tipunin ang mga lalahok sa pagpaplano sa
pamamagitan ng alinman sa mga sumusunod na
pamamaraan:
i. By Sector

ii. By Purok
iii. By Plenary

4

• Ilahad ang inaprobahang Kautusang Tagapagpaganap (Executive Order)
na nag-oorganisa ng Barangay Development Council (BDC) at iba pang
sectoral planning groups (expanded membership)
• Upang maitaguyod ang batayan (baseline) ng impormasyon sa antas
ng pagiging kasapi ng pamayanan sa proseso ng pagpaplano, ang kopya
ng Kautusang Tagapagpaganap (EO) at iba pang dokumento ng BDC ay
ilalahad ng Punong Barangay o Barangay Secretary.

Mahalagang Tala:
• Isama sa pag-organisa ang BDC Secretariat at BDC Executive Committee
sa Kautusang Tagapagpaganap.

Gawain 2:
• Alamin at suriin ang mga responsibilidad at tungkulin ng
mga miyembro ng BDC lalo na ang mga kasapi ng bawat
sektor.

• Para maibigay sa mga kalahok ang karagdagang kaalaman sa kanilang
tungkulin at responsibilidad, isasagawa ang pag-uusap at talakayan na
maaaring naka-pangkat (focus group discussion) o pangkalahatang
talakayan (plenary) sa pamumuno ng Baranggayan facilitator.

Gawain 3:
• Bumuo ng sectoral planning group na naaayon sa mamamayan
ng barangay katulad ng mga mangingisda, magsasaka, kabataan,
grupong kababaihan at iba pa. Layunin nito na magkaroon ng
pagkakatulad ang sectoral group na ginagamit hanggang sa pagbalangkas
ng Barangay Development Investment Program (BDIP).

5

3 Situational Analysis and Problem Identification

Gawain 1:
• Tipunin ang mga lalahok sa pagpaplano sa pamamagitan
ng alinman sa mga sumusunod na pamamaraan:
i. By Sector

ii. By Purok

iii. By Plenary
• Ilahad ang Barangay Socio-Economic Profile. Ipakita ang kasalukuyang
kalagayan ng barangay sa pamamagitan ng CBMS at mga Assessment
Results katulad ng Barangay Based Institutions (BBIs) Audit, Seal of
Good Local Governance Barangay (SGLGB) at iba pang dokumento.
• Magkaroon ng basehang-datos tungkol sa barangay na kinakailangan
sa pagpaplano sa pamamagitan ng pag-uugnay at paglalapat ng napag-
alaman mula sa CBMS, SGLGB at iba pang dokumento.
• Kailangang maipaunawa ang mga kakulangan at isyu na kinakaharap
ng barangay na bibigyang pansin.

Gawain 2:
• Ilarawan ang kasalukuyan at ninanais na kalagayan ng
barangay sa hinaharap.

• Gawin ang paglalarawan ng kasalukuyang kalagayan

ng barangay ayon sa ipinakitang baseline data, personal
na obserbasyon at karanasan sa pamamagitan ng mga

sumusunod:

By Sector:
1. Bumuo ng mga pangkat ayon sa iba’t ibang sektor

2. Ilarawan sa pamamagitan ng pagguhit ang kasalukuyang kalagayan ng

kanilang barangay ayon sa development sector

3. Siguraduhing mailarawan ng maayos ang mga lugar (gawang-tao at

yamang-likas) sa barangay

6

By Purok:
1. Bumuo ng pangkat ayon sa bilang ng purok sa barangay;
2. Ilarawan sa pamamagitan ng pagguhit ang kasalukuyang kalagayan ng
purok;
3. Siguraduhing mailarawan ng maayos ang mga lugar (gawang-tao at
yamang-likas) sa barangay;
4. Siguraduhing maitala/mailagay ang mga suliraning panlipunan (social),
pangkabuhayan (economic) at iba pang isyu sa pamahalaan, kapayapaan
at kaayusan, agrikultura at agraryo. Maaari rin itong mailarawan/mailahad
gamit ang mga datos estadistika sa bahagdan o antas ng:
• kahirapan (poverty incidence);
• malnutrisyon;
• kriminalidad;
• taong walang pinagkukunan ng kita;
• At iba pa

Gawain 3:
• Mula sa pangkalahatang kalahok (plenary), bumuo ng dalawang
grupo para gumawa ng Spot Map ng “Ngayon” at “Bukas”
• Para magkaroon ng pangunang listahan ng mga development
gaps, ang Baranggayan facilitator/documenter/reporter ay
kinakailangang maipaliwanag ang naguhit na larawan upang magkaroon
ng isahang pagkakaunawa sa kalagayan ng barangay
• Ilarawan ang ninanais na kalagayan/estado ng barangay sa hinaharap
para magkaroon ng gabay sa isahang pagkilos sa paglikha at pagpapatupad
ng mga pamamaraan tungo sa ninanais na hinaharap. Maaari itong gawin
sa pamamagitan ng mga sumusunod:

By Sector:
1. Bumuo ng pangkat ayon sa development sector (social, environment,
infrastructure, economic at institutional);
2. Isalarawan sa pamamagitan ng pagguhit ang ninanais na kalagayan

7

ng barangay ayon sa development sector;
3. Siguraduhing mailarawan ng maayos ang mga lugar (gawang-tao at
yamang-likas) sa barangay.
By Purok:
1. Bumuo ng pangkat ayon sa bilang ng purok sa barangay;
2. Ilarawan sa pamamagitan ng pagguhit ang kasalukuyang kalagayan
ng kanilang purok;
3. Siguraduhing mailarawan ng maayos ang mga lugar (gawang-tao at
yamang-likas) sa barangay;
4. Siguraduhing maitala/mailagay ang mga hinahangad na kalagayang
panlipunan (social), pangkabuhayan (economic) at iba pa.

• Ang Baranggayan facilitator/documenter/reporter ay ipapaliwanag ng
mahusay ang naiguhit na larawan upang maging gabay sa isahang
pagkilos, paglikha at pagpapatupad ng mga pamamaraan tungo sa
ninanais na hinaharap.
• Tukuyin ang mga pangunahin at mga pangalawang isyu. Ang mga
sumusunod ay mga halimbawa ng mga pangunahin at pangalawang isyu:

PRIMARY ISSUES SECONDARY ISSUES

(Agrarian Reform-Related Issues) (Common Issues)

Security of Land Tenure Additional Schools and Teachers
Land Reform Latrines
Usury Potable Water
Crop Harvest Sharing (70/30) Medical Facilities and Personnel
Farm Output Prices Health, Sanitation and Nutrition Edu-
Farm Input Prices cation
Low Farm Worker Wages Road Infrastructure
Mining Poor Harvest Facilities
Ancestral Domain Irrigation
Stewardship/ Protected Areas Delivery of Basic Services
(IFMA/ CBFMA) Injustices

8

4 Formulation/ Review of Barangay Vision
and Mission

Gawain 1:
• Tipunin ang mga lalahok sa pagpaplano sa pamamagitan
ng alinman sa mga sumusunod na pamamaraan:
i. By Sector
ii. By Purok

iii. By Plenary
• Ilahad at suriin ang kasalukuyang bisyon at misyon ng Barangay upang
malaman kung ito ay naaangkop pa sa kasalukuyang kalagayan ng
barangay at baguhin kung kinakailangan.

Gawain 2:
• Ilahad ang bisyon-misyong pambayan at panlalawigan

upang malaman at masuri ng barangay ang kanilang

gampanin sa pag-unlad o pagbabago ng lugar.

Gawain 3:
• Isagawa ang pagbabago ng bisyon-misyon ayon sa
hangarin ng mga miyembro ng BDC.

Gawain 4:
• Para sa mas pinahusay na bisyon at misyon na
naaayon sa kasalukuyang kalagayan ng barangay at
upang maihanay ang kanilang bisyon at misyon sa
mga prayoridad ng pamahalaang bayan, lalawigan
at nasyunal, maaaring ipaliwanag ang elemento ng
bisyon (outward and inward looking element descriptors).

9

• Gamit ang mga descriptor ng bawat sektor, mag-isip ng mga success
indicators na maaaring makaambag sa pagkamit ng descriptor na ito.

Halimbawa:

Sector Descriptor Success Indicator
Social God-loving 0% Crime rate
No malnourished
Children

5 Determination of vision-reality gaps

Gawain 1:
• Tipunin ang mga lalahok sa pagpaplano sa pamamagitan
ng alinman sa mga sumusunod na pamamaraan:

i. By Sector

ii. By Purok

iii. By Plenary
• Pag-aralang muli o suriing maigi ang mga success indicators ng mga
descriptor ng bawat sektor at ang mga pangunahing isyu at mga bagay
na dapat pagtuunan ng pansin sa barangay. Ihanay ang mga success
indicator at mga isyu na natukoy ng grupo.
• Sa pamamagitan ng talakayang-grupo, ilista ang mga natukoy na isyu
para masuri ito.

10

Gawain 2:
• Ipakita ang kasalukuyang iskor/rating ng Vison-Reality

Gap.

• Ipaliwanag ang Standard Rating Scale.

Gawain 3:
• Itakda o bigyan ng rating o puntos ang kasalukuyang
kalagayan (current reality) ng barangay batay sa karaniwang
sukatan upang matukoy ang aktwal na rating ng kasalukuyang
kalagayan at kilalanin ang mga kakulangan (gaps).

Gawain 4:
• Tukuyin ang mga kakulangan batay sa kasalukuyang
marka ng kalagayan (Vision Reality Gap).
• Gamitin ang 0-10 sa pagmamarka. Bigyan ng 0 kung
ang current reality ay malayo pang makamit batay
sa success indicator; at 10 kung ang kasalukuyang kalagayan (current
reality) ng barangay ay malapit nang maabot ang success indicator.

Success Primary Secondary Current Vision
Indicator Issue Issue
Reality Reality Gap
- 67 (out of 856)
No - children are 91
malnourished malnourished
children

11

Mahalagang Tala:
• Gamitin ang CBMS o anumang magagamit na datos sa pagtukoy ng
Vison Reality Gap (VRG). Mula sa natukoy na mga Success Indicators,
tukuyin ang kakulangan gamit ang VRG Rating Score.

6 Setting of goals and objectives

Gawain 1:
• Tipunin ang mga lalahok sa pagpaplano sa pamamagitan
ng alinman sa mga sumusunod na pamamaraan:
i. By Sector
ii. By Purok
iii. By Plenary

• Suriin ang mga natukoy na Reality Gaps.

Gawain 2:
• Isalin ang Vision Reality Gaps na maging layunin.

• Magkaroon ng listahan ng mga natukoy na isyu upang

maisalin ang mga Vision Reality Gaps na maging layunin.

Gawain 3:
• Ilista ang mga pangunahing layunin ng bawat sektor na
tutugon sa mga isyu at pangangailangan.
• Magkaroon ng listahan ng mga layunin ang bawat sektor
upang makabuo ng isang listahan ng mga layunin sa
bawat isyu at pangangailangan ng sektor.

12

Gawain 4:
• Itakda ang mga layunin (objectives) ng bawat
sektor na tumutugon sa mga natukoy na isyu at
pangangailangan.

Mahalagang Tala:
• Gabayang mabuti ang mga kalahok sa pagbalangkas ng mga layunin
upang maitakda ang mga layunin angkop sa Vision ng Barangay.

7 Identification of PPAs / Prioritization

Gawain 1:
• Tipunin ang mga lalahok sa pagpaplano sa pamamagitan
ng alinman sa mga sumusunod na pamamaraan:
i. By Sector
ii. By Purok
iii. By Plenary
• Himukin ang mga kalahok na tukuyin ang mga programa, proyekto at
gawain o solusyon na makatutulong para sa katuparan ng ninanais na
kalagayan ng barangay sa hinaharap. Maaaring gamitin ang Problem
Solution Finding Matrix (PSFM) sa workshop na ito.
• Ipatukoy sa mga kalahok kung ano-anong uri ng solusyon ang kanilang
napili. Ito ba ay proyekto, serbisyo, ordinansa, resolusyon, batas/polisiya.

Gawain 2:
• Ang mga PPAs na natukoy ay kailangang mailipat sa
listahan ng mga prayoridad na PPAs. Upang mabigyan
ang mga kalahok ng sapat na kaalaman kung papaano

13

i-prioritize ang mga natukoy na PPAs, ipaliwanag sa mga kalahok ang
Levels of Urgency (Urgent, Essential, Necessary, Desirable, Acceptable,
Deferrable). Itugma ang mga PPAs sa Levels of Urgency.
• Mula sa mga natukoy na urgent projects, kailangang pag-usapan at
pagkasunduan ng mga kalahok ang pagkakasunod-sunod ng mga proyekto
ayon sa mga pangunahing pangangailangan. Isagawa ang pagsasaayos
sa pamamagitan ng pumapaitaas na pagkakasunod-sunod kung saan ang
Rank 1 ang pinaka-prayoridad.
• Ang pag-angkin ng mga PPAs (PPA ownership) ay dapat matukoy sa
pamamagitan ng Sec. 17 ng Local Government Code of 1991. Ito ay
mahalagang bahagi ng BDIP kung saan malalaman ng implementing
unit/agency na mayroong responsibilidad sa pagpapatupad ng proyekto,
programa o serbisyong natukoy.

8 Formulation of the Barangay
Development Investment Program (BDIP)

Gawain 1:
• Tipunin ang mga lalahok sa pagpaplano sa pamamagitan
ng alinman sa mga sumusunod na pamamaraan:
i. By Sector
ii. By Purok
iii. By Plenary
• Alalahanin ang mga naitala o natukoy na output sa mga nagdaang
workshops. Itala ang mga ito sa BDIP form at punan ang mga hinihingi ng
bawat kolum.

14

Gawain 2:
• Gabayan ang mga kalahok sa pagprayoridad ng mga
PPAs batay sa uri ng mga ito (proyekto, serbisyo o batas/
polisiya).

Mahalagang Tala:
• Sa mga natukoy na pangunahing (urgent) proyekto, ihahanay ng mga
kalahok ang mga proyekto ayon sa kanilang napagkasunduan na mga
pangunahing pangangailangan ng komunidad gamit ang mga sumusunod
na pamantayan: Urgent, Essential, Necessary, Desirable Acceptable and
Deferrable.
• Siguraduhing mabigyan ng halaga at maisaalang-alang kung ang
proyekto ay kapaki-pakinabang sa karamihan katulad ng mga PPAs na
pangkabuhayan at mga programang naglalayong maiahon sa kahirapan
ang mahihirap na pamilya.

15

9 Approval and Endorsement of the eBDP

Gawain 1:
• Ihanda at isangguni ang mga sinala na pangunahing
PPAs para maisama sa Enhanced Barangay Development
Plan (eBDP).

Gawain 2:
• Sa tulong ng Baranggayan Facilitators, sa pangunguna
ng Host MLGOO, patnubay ng Municipal Planning and
Development Coordinator, at aktibong kolaborasyon ng
mga opisyal ng barangay, isagawa ang pagbuo ng pinal
na eBDP.

Gawain 3:
• Magpupulong ang Barangay Development Council
(BDC) at ang Sectoral Committees sa pangunguna ng
Punong Barangay upang pagtibayin ang eBDP PPAs sa
pamamagitan ng pagpasa at pag-aproba nito sa isang BDC Resolution.

Gawain 4:
• Upang matiyak na mabibigyan ng kaukulang pansin,
aksyon at pondo ang mga PPAs, isagawa ang pag-
endorso ng eBDP sa mas mataas na development
council tulad ng Municipal/City/Provincial Development Council para
maisama sa Comprehensive Development Plan (CDP) o AIP ng mas
mataas na LGU.

16

10 Formulation of the Annual Investment
Plan (AIP)

Gawain 1:
• Tipunin ang mga lalahok sa pagpaplano at pagbuo ng
AIP.

Gawain 2:
• Gabayan ang Barangay Development Council (BDC)
sa pagtukoy ng mga uunahing PPAs na ipapatupad sa
susunod na taon

Gawain 3:
• Gabayan ang BDC na maisama ang mga pangunahing
PPAs sa kinakailangang DBM template ng Barangay Annual
Investment Program. Bigyang diin sa BDC at Sangguniang
Barangay na ang PPAs na isasama sa AIP ay ang mga natukoy sa eBDP.

Gawain 4:
• Gabayan ang BDC na maisama ang AIP sa Barangay
Annual Budget

17

11 Adoption of the eBDP by the
Sangguniang Barangay

Gawain 1:
• Tipunin ang mga lalahok sa pagtalakay at pag-adopt ng
eBDP.

Gawain 2:
• Gabayan ang Sangguniang Barangay sa pagtalakay
ng mga PPAs ng eBDP at pagprayoridad nito batay sa
taon ng implementasyon. Alamin ang mga agarang PPAs
na ipapatupad sa loob ng isang taon ayon sa AIP na
itinataguyod ng BDC.

Gawain 3:
• Gabayan ang Sangguniang Barangay sa pag-adopt pag-
apruba ng BDP na magbibigay bisa at awtoridad sa plano na
ginawa ng BDC at maituring na wasto at ligal na dokumento
para sa pag-unlad.

Mahalagang Tala:
• Paalalahanan ang Sangguniang Barangay na kinakailangang maisumite
ang kopya ng BDP sa kanilang City/Municipal LGU at sa mga ahensya ng
pamahalaan.

18

12 Monitoring and Evaluation

Gawain 1:
• Gabayan ang Punong Barangay sa pagbalangkas at
pag-apruba ng Executive Order sa pagbuo ng Monitoring
Team at pagtatalaga ng Evaluation Team.

Gawain 2:
• Bumuo ng Monitoring and Evaluation Team na tatalakay
sa mga sumusunod:
1. RCSP Implementation Phase and Approach;
2. Attainment of RCSP Goals and Objectives (para
masundan kung ang mga Primary at Secondary issues ay
natutugunan ng mga PPAs na natukoy);
3.Involvement of LGUs and NGAs in program
implementation;
4. Monitor the PPAs identified by the Barangay

Mahalagang Tala:
• Kinakailangan din ang resolusyon sa pag-apruba ng gagamitin na M & E
tool. Hanggat maaari ang Evaluation Questionnaire na gagamitin ay dapat
ginawa ng isang pribadong organisasyon upang maiwasan ang “biases”

19

BARANGAY
BASED
INSTITUTIONS

As part of the goal to improve basic service delivery, Barangay-
Based Institutions (BBIs) must be strengthened. All existing BBIs
must be reoriented and kept abreast of their functions and programs
concerning their office. Unorganized BBIs must immediately be created
and its members oriented for the services to be properly delivered in
the barangay.

The BBIs are essential in the barangay. They compose mainly
the basic service delivery teams to implement orders of the punong
barangay and the resolutions and ordinances passed by the barangay
council. They compose the executive body in the barangay and are
essential in every sector in the community.

20

BARANGAY VAW DESK

Sino ang pwedeng maging
VAW Desk Officer?

Ayon sa JMC 2010-01, ang
isang babaeng barangay
kagawad o barangay tanod ang
maaaring italagang VAW Desk
Officer. Ang VAW Desk Officer ay
itinatalaga ng Punong Barangay sa
pamamagitan ng isang Barangay
Executive Order.

Ano ang Barangay VAW Desk?
• Ang Barangay VAW Desk ay isang pasilidad na tumutugon sa
mga kaso ng Violence Against Women (VAW) sa paraang gender-
sensitive o may respeto sa kasarian. Dito rin maaaring lumapit ang
mga biktima o mga nakaligtas sa karahasan ;
• Ito ay pinamamahalaan ng isang VAW Desk Officer na itinalaga ng
Punong Barangay.
• Ang VAW Desk ay dapat nasa loob ng Barangay Hall o malapit sa
tanggapan ng Punong Barangay.

Ito ay ayon sa PCW-DILG-DSWD-DepEd-DOH Joint Memorandum Circular
2010-01

Ano - ano ang mga gawain ng VAW Desk Officer?
• Tumugon sa mga kaso ng gender-based violence na idinulog sa
barangay;
• Itala ang bilang ng mga kaso ng VAW na hinawakan ng barangay
at magpasa ng quarterly report o kung kinakailangan sa DILG City/
Municipal Field Office at sa City/Municipal Social Welfare Development
Office;

21

• Panatilihing lihim ang mga tala ng mga kaso ng VAW;
• Tulungan ang mga biktima ng VAW sa pagkuha ng Barangay Protection
Order (BPO) at mga kinakailangang serbisyo;
• Gumawa ng isang gender-responsive na plano ng Barangay na tutugon
sa mga gender-based violence, pwede itong isama sa pagawa ng
Barangay Gender and Development (GAD) plan;
• Makipag-ugnayan at isangguni ang mga kaso ng VAW sa mga ahensiya
ng pamahalaan, mga Non-Government Organizations (NGOs) at iba
pang nagbibigay serbisyo kung kinakailangan;
• Tugunan ang iba pang uri ng pang-aabusong ginagawa laban sa mga
kababaihan, lalo na sa mga nakatatanda, mga may kapansanan at iba
pang grupo na hindi nabibigyan ng pansin (marginalized group);
• Pangunahan ang adbokasiya sa pagsugpo sa VAW sa pamayanan;
•Tuparin ang iba pang tungkulin na iniatas dito.

Mga mungkahi:
•Magbigay ng mga halimbawa ng mga kaso ng VAW at kaukulang
parusa.
•Bigyang diin na ang mga kaso ng VAWC ay hindi saklaw ng Katarungang
Pambarangay.
•Talakayin ang proseso ng pag-apply ng protection order at ng referral
system.
•Hikayatin ang Sangguniang Barangay na magkaroon ng ekslusibong
lugar para sa VAW cases.
•Tiyaking mabigyan ng pondo ng GAD Budget ang mga VAW-related
activities.
•Talakayin ang nilalaman ng VAW Desk Functionality Assessment
•Paalalahanan ang naitalagang VAW Desk Officer na magpasa ng
quarterly report o kung kinakailangan sa opisina ng LSWDO at DILG
•Kung maaari, ang LSWDO ang tatalakay sa paksa, maliban sa
functionality assessment.

22

BARANGAY PEACE AND ORDER COUNCIL (BPOC)

Ang Barangay Peace and Order Council
(BPOC) ay isa sa mga mandatong konseho
ng Barangay ayon sa Local Government Code
(LGC) of 1991 na naatasang magpanatili
ng kapayapaan at kaayusan ng kanilang
pamayanan.

Sino - sino ang bumubuo ng BPOC?
• Punong Barangay bilang Tagapangulo;
• Sangguniang Kabataan Chairman;
• Lupon Tagamapayapa Member na itatalaga ni Punong Barangay;
• Public school teacher;
• PNP Officer na itatalaga ng Chief of Police ng munisipyo o siyudad;
• Kinatawan ng inter-faith group o religious organization sa barangay;
• Isang senior citizen;
• Isang Barangay Tanod; at
• Tatlong miyembro na galing sa Non-Government Organization o
Civil Society Organization o samahan ng purok

Tungkulin ng BPOC:
• Simulan ang mga inisyatiba sa pagtukoy ng mga pangangailangan
ng barangay na nauugnay sa aspekto ng kapayapaan, kaayusan at
kaligtasan ng publiko.
• Makipagpulong sa mga mamamayan o mga organisasyon sa barangay
upang malaman ang mga kailangang polisiya na ipatutupad sa barangay
tungkol sa kapayapaan, kaayusan at kaligtasan ng publiko.
• Irekomenda sa Sangguniang Barangay ang mga patakarang kailangan
upang maging ordinansa o resolusyon ng Barangay.

23

• Gumawa o magbalangkas ng Barangay Peace and Order and Public
Safety (BPOPS) Plan na naglalahad ng mga kinakailangang programa,
proyekto, mga aktibidad, serbisyo at polisiya sa barangay.
• Makipagtulungan sa City/Municipal Peace and Order Council, City/
Municipal Disaster Risk Reduction Management Council, at sa mga
law enforcement units sa siyudad o munisipyo.
• Magsagawa ng pana-panahong pag monitor ng mga programa,
proyekto, mga aktibidad, serbisyo at polisiya na nakasaad sa BPOPS
Plan ng Barangay upang matiyak ang maayos na pagsagawa nito.
• Magsagawa ng pana-panahong pag monitor ng kapayapaan,
kaayusan at kaligtasan ng publiko sa barangay at mag mungkahi
ng mga nararapat na aksyon sa Sangguniang Barangay o sa City/
Municipal Peace and Order Council.

Mga mungkahi: pangkapayapaan.
• Pagbibigay kaalaman at mga • Pagkakaroon ng ibat-ibang skills
karagdagang bagong impormasyon training ng mga grupong
tungkol sa BPOC nagpapatupad ng peace and order
• Pagpapalakas ng kaalaman ng na gawain tulad ng tanod, BPAT
mga miyembro sa pagpaplano at at iba pang grupo na inoorginasa
pagsasagawa ng mga programang para maging force multiplier ng
pangkapayapaan (BPOPS) barangay.
• Pagpapalakas ng partisipasyon • Gawing simple at payak ang
ng komunidad sa pamamahala at mga presentasyon na naaayon sa
pagpapalaganap ng kapayapaan wikang lokal ng lugar.
• Pagtalakay ng BPOC Assessment • Magkaroon ng role playing na
Tool para sa pagpapalakas at angkop sa kanilang sitwasyon at
pagpapaunlad ng konseho. gawain ng BPOC para palawakin
• Pagpapalakas at paghikayat ng ang kanilang pag-unawa sa
ugnayan sa iba’t ibang grupong kahalagahan ng BPOC sa
kusang loob na nakikilahok sa komunidad.
pagpapatupad ng programang

24

BARANGAY TANOD

Tungkulin ng Barangay Tanod:
• Tumulong sa mga Barangay Officials sa pagsugpo
ng krimen at kaayusan ng publiko;
• Magsagawa ng ronda o patrolya sa barangay;
• Manmanan at ipaalam sa mga kinauukulan ang
mga kahina-hinalang gawain ng mga tao o kriminal
o masasamang elemento na nasa loob ng inyong
pook na saklaw;
• Tulungan ang mga Pulis at ang Lupong Taga-
Pamayapa sa paghain ng arrest warrant at iba
pang proseso ng panghukuman;
• Tumulong sa pagpagpapatupad ng Fire Code of
the Philippines

Mga mungkahi:
• Palakasin ang kaalaman ng mga Barangay Tanod sa pagpapatupad ng
kanilang tungkulin, kagaya ng pag-aresto, paghain ng summons at ibang
legal na kautusan;
• Bigyang diin ang mga kuwalipiskasyon sa pagpili at pagtalaga ng magiging
miyembro ng Barangay Tanod;
• Bigyan ng sapat na insentibo o insurance ang mga miyembro ng barangay
tanod ayon sa Section 393(16) ng LGC of 1991.

25

BARANGAY DEVELOPMENT COUNCIL (BDC)

Ang Barangay Development
Council (BDC) ay isang
konseho sa barangay na inatasang
tulungan ang sangguniang
barangay sa pagtatakda ng
direksyon sa kaunlarang
panlipunan (social development)
at sa pagsasaayos ng mga pagsusumikap sa pagpapaunlad ng
barangay sa pamamagitan ng paggawa ng mga komprehensibo at
multisektoral na plano at tugon sa Sec. 106 ng Local Government
Code of 1991 na naglalayon na ang bawat LGU ay dapat
magkaroon ng komprehensibo at multisektoral na plano para sa
kanyang nasasakupan.
Ang BDC ay may mahalagang papel sa pangkalahatang pag-
unlad ng barangay at kinokunsidera ng local special bodies bilang
pangunahing organisasyon ng Barangay Based Institutions (BBIs).
Ang Punong Barangay ang bubuo o mag-oorganisa ng
konseho ng BDC sa pamamagitan ng paggawa ng Executive Order
sa loob ng 100 araw mula ng kaniyang panunungkulan.

Sino - sino ang bumubuo ng BDC? Sec. 107 RA 7160
Ang BDC ay pinamumunuan ng Punong Barangay at katuwang niya

ang mga sumusunod:
• Lahat ng Miyembro ng Sangguniang Barangay
• NGO, Pribadong Sector o Pangkat ng Rehiliyon na hindi bababa sa ¼
ng kabuuhan ng konseho
• Kinatawan ng Kongresista sa inyong distrito

26

Ang Barangay Development Council (BDC) ay dapat lumikha
ng isang Executive Committee upang kumatawan at gumanap ng
tungkulin kapag wala sa sesyon. Binubuo ito ng Punong Barangay,
mga piling kinatawan ng mga Miyembro ng Sanggunian Barangay at
kinatawan galing sa NGO.
Ang Secretarya ng konseho ay pinangungunahan ng Kalihim
ng Barangay na ginagabayan ng MPDO.
Mga tungkulin ng BDC:
• Palawakin ang pakikilahok ng sambayanan sa pagpaplano at
pagsisikap na mapaunlad ang nasasakupang lugar;
• Paggawa ng mga Barangay development plans batay sa
pangangailangang lokal;
• Subaybayan at suriin ang mga implementasyon ng programa at
proyekto ng lokal at nasyonal na pamahalaan; at
• Gawin ang iba pang tungkulin na sinaad ng batas o may karampatang
awtoridad.

BARANGAY DEVELOPMENT COUNCIL FUNCTIONALITY

Upang masabi na functional o ginagampanan
ng BDC ang kanilang tungkulin ayon sa umiiral na
batas, kailangang suruin ang limang aspekto nito:
1. Structure (Balangkas) - sinusuri dito kung nakapag-
organisa ng BDC ang barangay at tama ang balangkas
nito para maisakatuparan ang mandato.
2. People (Tao) - Sinusuri dito kung naayon ba ang bilang
ng miyembro ng konseho sa kinakailangang bilang nito
lalo na sa kinatawan ng NGOs, Private or Faith-based
organization.

27

3. Systems (Sistema) - sinusuri dito ang mga mekanismo at
prosesong pinapatupad ng konseho ayon sa kanilang mandato.

4. People’s Participation in Local Development (Pakikilahok
ng mamayan sa lokal na kaunlaran) - sinusuri dito kung may
aktibong pakikilahok ang mga mamamayan sa BDC at sa
pagpapatupad ng mga proyekto at aktibidad sa barangay.

5. BDC Innovations and Good Practices (Makabagong
Pamamaraan at Kasanayan) - sinusuri dito ang mga makabagong
pamamaraan ng BDC sa pagganap ng kanilang tungkulin at
responsibilidad na nagpapabuti sa paghatid ng pangunahing
serbisyo na maaaring pamarisan ng ibang LGU o Barangay.

Mga mungkahi: • Mahalagang malaman na ang
• Dapat malaman ng mga barangay BDC ay hindi lamang binubuo ng
officials lalo na ng mga barangay mga barangay
kagawad, ang mga pangsektor officials. Binubuo rin ito ng mga
na usapin sa kanilang barangay. sektor/grupo na may kaniya-
Ang barangay kagawad ang kaniyang interes na mapaunlad
dapat manguna sa pag-organisa ang kanilang barangay upang
at gawing aktibo ang mga sektor/ magkaroon sila ng boses sa
grupo ayon sa kaniyang kumite. barangay.
• Tungkulin ng mga barangay • Ang barangay ang dapat
official na magpasa ng Legislative manguna sa pag-accredit ng mga
Agenda ayon sa lupon na kanyang nasabing sektor/grupo.
pinamumunuan.
• Tungkulin ng mga barangay
kagawad na linangin ang sariling
kasanayan at kaalaman sa lupong
kaniyang kinabibilangan.

28

BARANGAY COUNCIL FOR THE PROTECTION OF CHILDREN

Ano ang BCPC?
• Ang Barangay Council for the
Protection of Children (BCPC) ay
isang konseho sa barangay na
nangangalaga, nagsusulong, at
nagpapatupad ng mga programa at
karapatan para sa mga bata.

Sino ang dapat mamuno ng BCPC?

Ayon sa DILG Memo. Circular 2002-
121, alinsunod sa PD 603 Child and
Youth Welfare Code, ang Punong Barangay ang dapat mamuno ng
BCPC.

Sino - sino ang bumubuo sa BCPC?

• Chairperson: -Guidance Counselor
Punong Barangay -Chief Barangay Tanod
• Co-chair: (to be elected by -SK Chairperson
BCPC members) -Child Representative
• Members: -PTA President or his/ her rep.
-Brgy. Kagawad (Chairperson on -NGO Representatives
Women and Family Committee)
-Brgy. Nutrition Scholar/ Health
Worker (includes interfaith groups)
-Brgy. Day Care Worker -PO Representatives
-Brgy. Health Nurse/ Midwife - Iba pang sektor o grupo na
DepEd Principal/ Teacher-in- nangangalaga sa kapakanan ng
Charge/
mga bata

29

Ano-ano ang mga tungkulin ng mga miyembro ng BCPC?
• Siguraduhing ang mga bata ay nakakapag-aral;
• Gumawa ng mga hakbang para di mapariwara ang mga bata.
Tulungan ang mga magulang ng batang may problema sa pag-
uugali/kilos;
• Magsagawa ng programang pangkalusugan para sa mga bata;
• Pagsasanay upang madagdagan ang kaalaman, kasanayan sa
pagpapatakbo ng mga programa para sa mga bata;
• Hikayatin/paalalahanan ang mga magulang sa kanilang mga
tungkulin at responsibilidad sa mga anak;
• Siguraduhing angkop ang libangan ng mga bata sa pamayanan;
• Magbalangkas ng taunang plano at badyet para sa mga bata at
irekomenda sa Sangguaniang Barangay;
• Makipag-ugnayan sa mga ahensya/ institusyon hinggil sa
pagpaplano, pagmomonitor at pagtataya ng plano sa bata;
• Bumuo at panatilihin ang talaan ng mahahalagang impormasyon
kaugnay sa mga bata (database);
• Mag-adhika ng mga pasilidad para sa mga bata tulad ng day
care center, palaruan, atbp.;
• Magpasa ng mga ordinansa/kautusan na tutugon sa isyu
kaugnay sa kapakanan ng mga bata. Siguraduhing ang mga
programang pambata ay nakapaloob sa pangkalahatang
programa ng barangay;
• Tulungan ang mga batang nangangailangan ng proteksyon
(hal. inabandona, minaltrato, inabuso, atbp.) at idulog ang mga
kasong ito sa kinauukulan;
• Subaybayan at gumawa ng ulat tungkol sa mga bata tuwing
ikatlong buwan. Napapaloob sa ulat ang implementasyon ng
mga programang pambata at magpasa ng mga mungkahi sa
Municipal Council for the Protection of Children (MCPC); at
• Magsagawa ng iba pang mga gawain para sa kapakanan ng
mga bata lalo’t higit sa gampanin ng magulang, edukasyon,
kalusugan at paglilibang.

30

Mga mungkahi:
• Talakayin ang nilalaman ng BCPC Functionality Assessment
(appendix 1)
• Bigyang diin ang paggawa ng BCPC Annual Work and Financial Plan
(AWFP) at Accomplishment Report
• Siguraduhin ang aktibong partisipasyon ng child representative sa
BCPC lalo na sa paggawa ng AWFP
• Kung maari, ang tatalakay ng topic na ito ay LSWDO maliban sa
functionality assessment.

BARANGAY HEALTH EMERGENCY TEAM (BHERT)

Ano ba ang Barangay Health Emergency

AResponse Team o tinatawag na BHERT?
ng Barangay Health Emergency Response
Team (BHERT) ay isang grupo sa barangay
na binuo upang makatulong sa paglaban sa
paglaganap ng mga nakakamatay na sakit tulad
ng SARS, AH1N1 at ngayon at COVID-19.
Ito ay nilikha alinsunod sa DILG
Memorandum Circular No. 2003-95, na
sinundan ng DILG Memorandum Circular No. 2020-018 na nagpapasunod
ng tamang pamamahala at patnubay laban sa pandemya.

Sino - sino ang bumubuo ng BHERT?
• Ang bawat BHERT ay pinapangunahan ng barangay tanod bilang
ehekutibong opisyal ng barangay (tanod executive officer), na may
sumusunod na miyembro:
1. Isang Barangay Tanod;
2. Dalawang Barangay Health Workers (BHWs); ang isa sa dalawang
barangay health worker ay mas mainam kung isang nars (nurse) o
komadrona (midwife); at
3. Dalawa o nararapat na bilang ng Purok Leaders
• Ang Punong Barangay ay dapat mag-organisa ng isang BHERT sa
bawat limang libong (5,000) katao sa barangay.

31

Ano - ano ang mga tungkulin at responsibilidad ng mga
miyembro ng BHERT?
• Mayroon man o walang listahang natanggap mula sa Alkalde
na dapat ibinigay ng Bureau of Immigration (BI), magsagawa ng
mga pagbisita sa bahay ng bawat darating na tao mula sa isang
apektadong COVID-19 na bansa;
• Ilista kaagad ang mga tao o residente na dumating sa barangay
at ang kaniyang mga nakahalubilo bago ang pag-uwi sa kaniyang
tirahan;
• Hilingin sa mga dumarating na residente na suriin at itala ang
kanilang temperatura araw-araw, sa umaga at sa hapon, at
manatiling nakakulong sa bahay sa loob ng labing-apat na araw.
Bigyan ng payo ang mga darating na residente na i-monitor ang
sarili para sa anumang sintomas ng COVID-19, tulad ng ubo,
kahirapan sa paghinga, atbp.; at
• Gawin ang iba pang mga tungkulin na itinalaga ng Punong
Barangay na maaaring isaalang-alang sa pagpapanatili ng
kalusugan ng mga residente ng barangay.

Mga mungkahi:
• Tiyakin ang pagsuot ng face masks habang isinasagawa ang
oryentasyon upang bigyang diin ang pagsunod sa pangunahing
protokol laban sa COVID-19 at iba pang sakit.
• Hikayatin ang pagdalo ng mga mamamayan at ng lahat ng
miyembro lalo na ang health workers para sa pagpapatupad ng
mga patakarang pangkalusugan.
• Anyayahan ang pagdalo ng MHO kung maaari upang
makapagbigay ng karagdagang kaalaman sa mga kalahok sa
oryentasyon.

32

BARANGAY ECOLOGICAL SOLID WASTE MANAGEMENT COMMITTEE

Ang Barangay Ecological Solid Waste
Management Committee (BESWMC)
ay isang komite sa barangay na itinatag
upang pangasiwaan ang pagpapatupad
ng mga programang tungkol sa tamang
pamamahala ng basura at pagpapanatili
ng kalinisan sa barangay.
Ito ay dahil ang mga Local
Government Units ay responsable sa
pagpapatupad ng batas na Republic Act
9003 o mas kilala bilang Ecological Solid
Waste Management Act of 2000 sa kanilang nasasakupan. Sa bisa rin
ng batas na ito, naglabas ang DILG ng Memorandum Circular 2001-
38 kung saan minandato ang pag-organisa ng Ecological Solid Waste
Management Committee sa antas ng barangay.

Sino - sino ang bumubuo ng BESWMC?
• Punong Barangay bilang Chairman.
Ang mga miyembro:
• Isang (1) Sangguniang Barangay Member
• Sangguniang Kabataan Chairperson
• Pangulo ng Home Owners Association
• Principal o kinatawan ng pribado o pampublikong paaralan
• Isang (1) Pangulo o kinatawan ng Parents Teachers Association
• Isang (1) kinatawan ng isang religious group
• Isang (1) kinatawan ng bus community
• Isang (1) kinatawan ng environmental NGO
• Pangulo ng market vendors association
• Isang (1) kinatawan ng junkshop owners’ association

33

Mga mungkahi:
• Makipagtulugan sa mga tamang ahensya ng pamahalaan o
pribadong sektor na may kaugnayan sa pamamahala ng basura.
• Patuloy na pananaliksik upang maitaas ang antas ng kaalaman.
• Pagbibigay ng insentibo sa tamang paghihiwalay ng basura at
sa mga taga-kolekta ng basura.
• Maging mabuting halimbawa ang mga opisyal ng barangay sa
pagpapatupad ng paghihiwa-hiwalay ng basura (segregation at
point source ).

BARANGAY ANTI-DRUG ABUSE COUNCIL (BADAC)

Ang BADAC ay kabilang at kaakibat ng
Barangay Peace and Order Council (BPOC)
sa pagpapanatili ng kapayapaan at kaayusan ng
pamayanan. Ang pangunahing pokus ng konsehong
ito ay ang pag-iwas ng paglaganap ng iligal na droga
sa ating komunidad.

Sino - sino ang bumubuo ng BADAC?
Chairman: Punong Barangay • Chief Tanod
Vice Chairperson: Barangay • Kinatawan ng Non-Government
Kagawad – Chairman ng Peace Organizations (NGOs) o Civil
and Order Committee Society Organizations (CSOs)
• Kinatawan ng Faith-Based
Mga Miyembro:
• Barangay Kagawad on Women Organization
and Children; Adviser: Chief of Police ng
• SK Chairman;
• School Principal o kinatawan ng siyudad o munisipyo

principal

34

Tungkulin ng BADAC
• Magkaroon ng regular na pagpupulong bawat buwan at magpatawag
ng special meeting kung kinakailangan;
• Gumawa ng plano at estratehiya sa pagpapatupad ng mga polisiya
upang maiwasan ang paglaganap ng iligal na droga;
• Magtatag ng BADAC Auxiliary Teams na binubuo ng 25 na miyembro
sa bawat 2,000 na populasyon ng barangay;
• Paliwanagan ang BADAC Auxiliary Teams ng kanilang mga
tungkulin;
• Palawakin ang kaalaman ng mga mamamayan tungkol sa mga
masamang epekto ng iligal na droga at hikayatin ang kanilang
kooperasyon na iwasan ito;
• Magpasa ng report sa DILG Officer o sa City/Municipal Anti-Drug
Abuse Council (C/MADAC) ng plano at accomplishment report; at
• Isangguni sa kinauukulan o sa mga dapat na institusyon sa tulong
ng City/Municipal Anti-Drug Abuse Council (C/MADAC) ang mga
gumamit o gumagamit ng iligal na droga.

Mga mungkahi:
• Pagbibigay kaalaman at mga karagdagang bagong impormasyon
patungkol sa BADAC/ pagtalakay ng mga napapanahong batas at
iba pang direktiba na may kinalaman sa iligal na droga.
• Pagpapalakas ng kaalaman ng mga miyembro sa pagpapalano at
pagsasagawa ng mga programa para sa drug free barangay.
• Pagpapalakas ng partisipasyon ng komunidad sa pamamahala at
paigtingin ang adbokasiya na labanan ang masamang gawain na
dulot ng iligal na droga.
• Pagtalakay ng BADAC Assessment Tool (appendix 2) para sa
pagpapalakas at pagpapaunlad ng konseho.

35

• Pagpapalakas at paghikayat ng ugnayan sa iba’t ibang
grupong kusang loob na nakikilahok sa pagpapalaganap ng
programang kapayapaan at drug free na komunidad.
• Pagkakaroon ng ibat-ibang Skills Training ng mga grupo
kagaya ng tanod, BPAT at iba pang grupo na inoorganisa para
maging force multiplier ng barangay.

LUPONG TAGAPAMAYAPA (LT)

Sa ilalim ng seksyon
399 ng Local
Government Code
of 1991, ang bawat
barangay ay dapat
magtatag ng Lupong
Tagapamayapa o Lupon
na binubuo ng Punong
Barangay at sampu (10)
hanggang dalawampung (20) miyembro bawat tatlong taon mula sa
residente ng barangay o mga nagtatrabaho sa barangay.

Sino sino ang bumubuo ng Lupon?
• Ang Punong Barangay ang may kaukulang karapatan na
makapagtakda ng mga miyembro ng Lupon;
• Sa loob ng labinlimang (15) araw ng panunungkulan ng Punong
Barangay, kinakailangang makapaglabas ng abiso upang
makapagtatag ng Lupon at makapaghanda ng lista ng mga pangalan
ng miyembro ng Lupon;

36

Mga katangian ng miyembro ng Lupon:

• Residente o nagtatrabaho sa barangay

• Nasa tamang edad/ legal na edad

• Mayroong mga sumusunod na katangian:

1. Integridad/Karangalan

2. Walang pinapanigan

3. Kalayaan/Malaya

4. Pagkamakatarungan

5. Matapat

6. Mapasensya

7. Mapamaraan

8. Bukas ang isipan/ Maunawain

9. Kakayahang umangkop

Mga Tungkulin:
1.Pangasiwaan ang pagkakasundo ng pangkat ng tagapagkasundo.
2. Regular na pagtitipon isang beses sa bawat buwan upang magkaroon
ng pagbabahagi ng ideya sa ibang miyembro at sa publiko na nauukol
sa paksang mapayapang paglutas ng mga alitan at magbigay ng
kanilang obserbasyon at karanasan ang mga miyembro ng lupon para
mas mapadali ang kapasiyahan sa alitan.
3. Pakinggan at magbigay desisyon sa pagbawi ng pagkahirang sa
miyembro ng lupon.
4. Sa pamumuno ng Punong Barangay, ipatupad ang napagkasunduan
o desisyon.
5. Gamitin ang ibang kapangyarihan at gampanan ang ibang tungkulin
batay sa mandato ng batas o mga ordinansa.

37

Sa tagapamagitan:
• Maglabas ng abiso sa nagrereklamo at ipatawag ang inaakusahan.
• Alamin ang mga kasangkot at ang kanilang hindi pinagkakasunduan.
• Ipaliwanag ang proseso at layunin ng tagapamagitan at ang mga
panuntunan na dapat sundin.
• Bigyang panahon ang bawat panig upang maipaliwanag nila ang
kanilang sarili nang walang pagkakaantala.
• Pakinggan ang magkabilang panig at tulungang lutasin ang alitan/
problema sa loob ng labinlimang araw.
• Itala ang mga napagkasunduan ng magkabilang panig sa wikang
pareho nilang nauunawaan.

Sa tagapagkasundo:
• Bumuo ng pangkat tagapagkasundo sa loob ng labinlimang araw
mula sa huling araw ng pag-aayos ng pagkakasundo.
• Ang tatlong (3) miyembro ay mula sa Lupon at pipillin ng magkabilang
panig.
• Maghalal ng Tagapangulo at Kalihim mula sa mga miyembro.
• Pag-aralan ang lahat ng rekord tungkol sa kaso.
• Magpulong upang pakinggan ang magkabilang panig.
• Siyasatin ang lahat na mga posibilidad upang mapagkasundo sila sa
loob ng labinlimang araw.
• Bigyang desisyon ang kaso pagkatapos na malaman ang hindi
pagsipot ng magkabilang panig na walang paliwanag.
• Itala ang mga napagkasunduan ng magkabilang panig sa wikang
pareho nilang nauunawaan.
• Maghanda ng transmittal ng pag-areglo patungo sa angkop na korte.

38