พื้นฐานชีวิต 2

พ้นื ฐานชีวติ 2

ผเู้ รยี บเรยี งรุน่ หลงั 65

23/07/2565
14.35น.

หวั ขอ้ ตามวชิ าจีนโบราณ

(ตามความเขา้ ใจของผเู้ รียบเรียงฯ)

ฟา้ หยนิ -หยาง ปฏิกิรยิ า5ธาตุกบั ดถิ ี
ปฏกิ ิรยิ านกั ษัตรกบั ดถิ ี
คน 5ธาตจุ ีน ปฏกิ ิรยิ าระหวา่ งนกั ษัตร
ฤดกู าล

ดิน

หยง่ั ลึกปรัชญาเต๋า (道)

• ปรชั ญาของเตา๋ (道)
อธิบายวา่ มดี ๑ เลม่ ชขู นึ้ มา สดุ แตเ่ ราจะทาอะไร
ไมใ่ ช่วา่ สดุ แตเ่ ราจะทาอะไร ไมใ่ ชส่ ดุ แตม่ ีดจะไปทาอะไร
แต.่ ..สดุ แตเ่ ราจะเอามดี ไปทาอะไรได้

นิยามของเตา๋ มนั ชวั รแ์ ตเ่ ราตอ้ งไปขยายเอาเอง
ทางเตา๋ ก็จะบอกวา่ ขนึ้ อยกู่ บั วาสนาของเรา
หมายความวา่ นิยามการอธิบายของเตา๋ จะแปลยงั ไง? อธิบายยงั ไง?
เตา๋ (道) กจ็ ะยกเรอ่ื งขนึ้ มาหนง่ึ เรอ่ื งแลว้ กจ็ ะบอกวา่ แปลไดท้ กุ อย่าง
สดุ แตภ่ มู ขิ องเราจะหย่งั ถงึ เทา่ ไหร่ ละเอียดเท่าไหร่

• ปรชั ญาเตา๋ (道)
กจ็ ะยกตวั อยา่ ง มีด ๑ ดา้ ม สดุ แตเ่ ราจะทาอะไร?
แตไ่ มใ่ ชว่ า่ สดุ แตม่ ีดจะทาอะไรได้ แตเ่ ราจะไปทาอะไรได้

ยกตวั อยา่ ง ปากกา ๑ ดา้ ม ไมใ่ ช่วา่ ปากกาจะทาอะไรได้
สดุ แตว่ า่ เราจะเอาปากกานีไ้ ปทาอะไร? ยงั ไง? อยา่ งไร?
เราเอาปากกานีไ้ ปแทงคน คนก็ตายได้
เราจะเอาปากกานีไ้ ปเขียนคมั ภีร์ ตาราช่วยเหลือคนกไ็ ด้ ขนึ้ อย่กู บั เรา
แตไ่ มใ่ ช่วา่ ปากกานีจ้ ะทาประโยชนอ์ ะไรได้
ตอ้ งบอกว่าเราทาประโยชนอ์ ะไรกับปากกาได้

• ถา้ เราเขา้ ใจตรงนี้ ขีห้ มา ๑ กอ้ น
เราก็สามารถนาไปทาเป็นประโยชนไ์ ด้
ตอ่ ใหค้ นๆ นีเ้ ป็นมาร กส็ ามารถทาเป็นประโยชนไ์ ด้
เพราะขนึ้ อยกู่ บั เราเองวา่ จะใหไ้ ปในทางไหน

ฉะนนั้ สรรพสง่ิ ไมเ่ ป็นสรรพสง่ิ ของเขา
เป็นสรรพส่งิ ท่ีวา่ เราจะทายงั ไงตา่ งหาก

• https://pantip.com/topic/38578946

• น่ีแหละ ใหเ้ ขา้ ใจขนึ้ มาอีกขนั้ หน่งึ
คนจีนเขาเรยี กวา่ เตา๋ (道)
แตท่ างไทยเราเรียกวา่ “ธรรมชาติ”
เตา๋ (道) วา่ ดว้ ยเสน้ ทางแหง่ ธรรมชาติ

เต๋า (道) มี ๓ ระดบั ดงั น้ี

๑. เตา๋ ดารง บ่อเกก็ (无极) คือ ขนึ้ มาเป็น เตา๋
จะเคล่อื นไหวอยกู่ บั ท่ีไมไ่ ปไหน เรยี กวา่ บ่อเกก็ (无极 : wú jí)
เป็นมากกวา่ สญุ ญตา
แมแ้ ต่ ตถตา ยงั อยใู่ น บอ่ เกก็
คาวา่ “ตถตา” ไปขยาย คาวา่ บอ่ เกก็ เป็นเชน่ นนั้ เอง
ตถาตา เป็นตวั แสดงตวั หน่งึ ของ บอ่ เก็ก เทา่ นนั้ เอง



๒. ไทเ้ กก็ (太极: tài jí)
คือ พอเรม่ิ ขนึ้ มาเป็น ไท้เกก็
มีการเคล่อื นไหวแลว้ คือ หยินหยาง (阴阳)
จะอยใู่ น ไทเ้ ก็ก

“ไท”้ (太) แปลวา่ ย่งิ ขนึ้ ไป

“เกก็ ” (极) แปลวา่ ท่ีสดุ

“ไทเ้ กก็ ” (太极) ก็แปลวา่ ย่งิ ของท่ีสดุ
(แมว้ า่ ย่งิ ใหญ่สกั แคไ่ หนก็ตอ้ งอยใู่ นบอ่ เก็ก)



• ไทเ้ กก็ (太极)
สิ่งท่ีสดุ ๆ แตม่ ี “ภาพลกั ษณ”์ “มายาธรรม” ใหร้ บั รูไ้ ด้
ไท้เกก็ มี “การเคลือ่ นไหว” ทาให้เกิด “พลังหยาง”
เมือ่ เคลือ่ นไหวถึงทีส่ ุดแล้ว กจ็ ะหยุดน่ิง
“การหยุดน่ิง” กจ็ ะเกดิ “พลังหยิน”
เมือ่ “พลังหยิน” หยุดน่ิงจนสุด ๆ แล้ว
กจ็ ะเกิด “การเคลือ่ นไหว” อีกครัง้ หนึ่ง เป็ นเช่นนีต้ ลอดไป

กฎของหยนิ หยาง (阴阳)
แบ่งออกไดเ้ ป็น ๔ ขอ้ คือ

๑. หยินหยางมี ๒ สิ่งท่ีตรงขา้ มกนั เสมอ （阴阳对立）
๒. หยนิ หยางอาศยั ซง่ึ กนั และกนั （阴阳互根）
๓. หยินหยางมีการขยายเพ่มิ ขนึ้ และเส่อื มถอย （阴阳消长）
๔. หยินหยางมีการแปรเปล่ยี น （阴阳转化）

https://medium.com/@QiMenAlchemy/tian-ren-di-aba89d25e551

ลกั ษณะการผนั แปร

https://medium.com/@QiMenAlchemy/tian-ren-di-aba89d25e551

ฉกจ็ะะนอ้นั อมกีกมาารเปด็นารขงั้นั แทลี่ะ๓เคล่ือนไหวแลว้

๓. โป๊ ยข่วย (八卦) ก็จะออกมาเป็นโป๊ ยขว่ ยกจ็ ะบอกวา่ น่ีเป็นอะไร ๘ อย่าง ไดแ้ ก่
๑) เฉียน เป็นฟา้ (乾為天 เฉียนเหวยเทยี น)
๒) คนุ เป็นพนื้ ดิน (坤為地 คนุ เหวยตี)้
๓) เจิน้ เป็นฟา้ รอ้ ง (震為雷 เจิน้ เหวยเหลย)
๔) ซว่นิ เป็นลม (巽為風 ซว่นิ เหวยเฟิง)

๕) ข่าน เป็นนา้ (坎為水 ขา่ นเหวยสยุ่ )

๖) หลี เป็นไฟ (離為火 หลีเหวยห่วั )

๗) เกิน้ เป็นภเู ขา (艮為山 เกิน้ เหวยซาน)
๘) ตยุ้ เป็นหนองนา้ ,สระนา้ ,
บรเิ วณแหลง่ ท่ีมีนา้ ชมุ นมุ (兌為澤 ตยุ้ เหวยเจอ๋ )

ท้งั หมดน้ีต้งั แต่ขอ้ ที่ ๑ ถึงขอ้ ที่ ๓
กจ็ ะเป็น เห่ียง(玄) เปล่ียนแปลงไม่มีที่สิ้นสด

แม้ เห่ียงเทียงเส่ยี งต่ี (玄天上帝)
ทา่ นดแู ลความเปล่ยี นแปลงทงั้ หลายทงั้ ปวง
แมพ้ ลงั แหง่ พอ่ ศวิ ะมหาเทพ
ไมใ่ ช่ เห่ียง(玄) แตอ่ ยใู่ นหนง่ึ ของ เห่ียง(玄)
แมท้ งั้ ตรมี รู ตทิ งั้ ๓ องคก์ ็ยงั อยใู่ น เห่ียง(玄)
ฉะนนั้ ต่วั เหลา่ เอีย๊ (大老爷) ก็ย่งิ ใหญ่มาก แตก่ ็ไมใ่ หญ่มาก
เพียงแตว่ า่ เขายกยอ่ งให้ เพราะทา่ นมีหนา้ ท่ี
ไมถ่ งึ กบั วา่ ใหญ่สดุ
เพราะใหญ่สดุ ตอ้ งควบคมุ ทงั้ หมด

ขอ้ ท่ี ๔. โหงวเฮง้ (本相) รูปรา่ งภายนอก รูปลกั ษณะ
“โหงวเฮง้ (本相)”
มาจากคาวา่ “โหงว (本)” คือ ๕
และ “เฮง้ (相)”
มีความหมายวา่ "สมดลุ " หรอื "พอเหมาะพอด"ี



ลกั ษณะท้งั ๕ ใหเ้ กิดความสมดล ไดแ้ ก่

๑) อวัยวะทงั้ ๕ คือ หู ตา จมกู ปาก ควิ้
๒) ภูเขาทงั้ ๕ คือ หนา้ ผาก จมกู โหนกแกม้ ซา้ ย โหนกแกม้ ขวา และปลายคาง
๓) ๕ สั้น ๕ ยาว คือ ใบหนา้ เรอื นรา่ ง ศีรษะ แขน และขา
๔) ธาตุทงั้ ๕ คือ ธาตทุ อง ธาตนุ า้ ธาตไุ ม้ ธาตไุ ฟ และธาตดุ นิ

ในการพจิ ารณารายละเอียดมากข้ึนคือ

๕) ๔ แม่นา้ คือ ควิ้ ตา จมกู ปาก
๖) ๓ วัง คือ วงั ฟา้ วงั มนษุ ย์ วงั ดนิ
๗) ๔ ฤดู คือ ฤดใู บไมผ้ ลิ ฤดรู อ้ น ฤดใู บไมร้ ว่ ง ฤดหู นาว
๘) วังทงั้ ๑๓
๙) ๑๒ ภพ

ขอ้ ท่ี ๕. ปัญจธาตุ (อู่สิง : 五行) คือ ๕ ธาต

รูปรา่ งภายใน ไดแ้ ก่ ธาตทุ อง ธาตนุ า้ ธาตไุ ม้ ธาตไุ ฟ และธาตดุ ิน

ขอ้ ที่ ๖. ฮวงจย้ (เฟิ งส่ย : 風水)

เป็นการนาโหงวเฮง้ กบั ๕ ธาตุ มารวมกนั คือ ตอ้ งมที งั้ รูปและนาม
พอรูปและนามรวมกันแล้วกจ็ ะออกมาเป็ นฮวงจุ้ย
เชน่ เราบอกว่าฮวงจยุ้ ขนุ เขาตอ้ งมีรูปรา่ ง
แลว้ ขนุ เขาก็ยงั มีพลงั ของขนุ เขาเชน่ เดียวกนั
ถา้ ขนุ เขานีห้ นกั ไปทางธาตไุ หน เชน่ ธาตนุ า้ ไม้ ไฟ ดิน ทอง
เชน่ ถา้ เป็นขนุ เขาธาตไุ ฟ
ใครอยใู่ กลก้ จ็ ะรอ้ น เผาผลาญ

https://pantip.com/topic/38578946



ขอ้ ที่ ๗. สตั วโ์ ลก ชีวติ คน น่งั แซ (人生)
คือ การใชช้ ีวิตใหม้ ีจดุ หมายในแตล่ ะขนั้ แตล่ ะภมู ิดงั นี้
จดุ มงุ่ หมายของชวี ติ ระดบั คนสามญั ท่วั ไป
๑) อย่รู อด คอื เกิดมาแลว้ ตอ้ งใหอ้ ยรู่ อด ไมต่ ายก่อน
๒) อย่ไู ด้ คอื มีชีวิตอย่ตู อ่ ไป
๓) อย่ดู ี คอื พฒั นาชีวิตใหด้ ขี นึ้
๔) อย่ใู หเ้ ป็น คือ อยอู่ ย่างถกู ตอ้ งตามครรลองครองธรรม

๕) อยใู่ หม้ ีสาระ คอื ใชช้ ีวติ อยใู่ หม้ ีแกน่ สาร สาระ เขา้ ใจ
อยใู่ หม้ ีอานิสงส์ มีประโยชน์
๖) มีเหลือ คือ มีชีวิตอยเู่ หลอื สงิ่ ดีๆใหก้ บั สงั คม โลก

จดม่งหมายของชีวติ ระดบั ปรมตั ถ์

๗) อยใู่ หร้ ู้ เขา้ ใจ
๘) ซงึ้ ประจกั ษ์
๙) สรุปแลว้ ทา
๑๐) ตรวจสอบ ทาตอ่ เน่ือง
๑๑) ทาได้ บรรลุ ลลุ ว่ ง ดารงรกั ษาไว้
๑๒) เขา้ สภู่ าวะความจรงิ แทน้ นั้ ๆ

ขอ้ ที่ ๙. ชยั ภมู ิ (ตี่ล่ีฮวงจย้ : 地理風水)

เชน่ เฉพาะสถานท่ี นา้ มาแรงหรอื ไมแ่ รง
"ตีห้ ล่อี เู่ จว๋ีย 地理五訣"
มีหลกั ๕ อยา่ งดงั นี้

๑. เลง้ (龍；หลง) หมายถึง เสน้ ชีพจรของมงั กร
๒. ฮยุ่ (穴；เสวีย) หมายถึง จดุ รวมช่ี หรอื พลงั ช่ีมงคล

๓. ซวั (砂；ซา) หมายถงึ การพจิ ารณาดแู ยกแยะความอดุ มสมบรู ณค์ ณุ ภาพ
และปรมิ าณของพืน้ ดนิ เนือ้ ดิน และพลงั การเก็บกกั และรกั ษาพลงั ช่ีของเนือ้ ดนิ
๔. จยุ้ (水；สยุ่ ) หรอื นา้ คือ พลงั ท่ีนาพาช่ีมาสชู่ ยั ภมู แิ ละทาใหท้ าใหช้ ่ีหมนุ เวียน
ไดแ้ ก่ แหลง่ นา้ ตา่ งๆ สายนา้ นา้ ไหล หนอง บงึ บอ่ นา้
๕. เห่ียง (向；เซ่ียน) ในกรณีนีห้ มายถงึ การไหลเวียนกกั เกบ็ ของพลงั ปราณช่ี

ขอ้ ท่ี ๑๐. พลงั ปราณ (ช่ี,ค่ี氣) คือ ในลมปราณจะมีพลงั พละ แรง

ยกตวั อยา่ ง
เรากามือ จะตอ้ งมีช่ี (氣)
ถา้ ไมม่ ีช่ี (氣) กจ็ ะไมม่ ีแรง เขาเรียกวา่ "พละ"
ถา้ เราไมม่ ีปราณก็จะไมเ่ กิดพละ
เราจะตอ้ งมีปราณถงึ จะเกิดพละ

• พลงั แปลวา่ มวลสารท่ีอยใู่ นธรรมชาติ
มีศกั ยภาพในการขบั เคล่อื น อดั เกาะเหน่ียว ขบั เคล่อื น
กอ่ เกิดเป็นรูปธรรม เป็นอตั ตา
และทาใหส้ ิ่งตา่ งๆ เคล่อื นท่ี สถิตย์ ดารงอยไู่ ด้

จาแนกพลงั ตามลกั ษณะของการทางาน

๑. พลงั งานศกั ย์ (Potential Energy)
เป็นพลงั งานท่ีเกิดขนึ้
เม่ือวตั ถถุ กู วางอยใู่ นตาแหนง่ ท่ีสามารถเคล่อื นท่ีได้
ไมว่ า่ จากแรงโน้มถว่ ง
หรอื แรงดงึ ดดู จากแม่เหลก็
เชน่ กอ้ นหินท่ีวางอยบู่ นขอบท่ีสงู



๒. พลงั งานจลน์ (Kinetic Energy)
เป็นพลงั งานท่ีเกิดขนึ้ เม่ือวตั ถเุ คล่อื นท่ี
เชน่ รถท่ีกาลงั ว่งิ ธนทู ่ีพงุ่ ออกจากแหลง่
จกั รยานท่ีกาลงั เคล่อื นท่ี เป็นตน้



๓. พลงั งานสะสม (Stored Energy)
เป็นพลงั งานท่ีเก็บสะสมในวสั ดหุ รอื สง่ิ ของตา่ งๆ
เช่น พลงั งานเคมีท่ีเก็บสะสมไวใ้ นอาหาร
ในกอ้ นถ่านหิน นา้ มนั หรอื ไมฟ้ ื น
ซง่ึ พลงั งานดงั กลา่ ว
จะถกู เกบ็ ไวใ้ นรูปขององคป์ ระกอบทางเคมีหรอื ของวสั ดหุ รอื สิง่ ของนนั้ ๆ
และจะถกู ปลอ่ ยออกมา
เม่ือวสั ดหุ รอื สงิ่ ของดงั กลา่ วมีการเปล่ยี นรูป
เช่น การเผาไมฟ้ ื นจะใหพ้ ลงั งานความรอ้ น



พลังงาน หมวด นักษัตรจีน นักษัตรไทย
ศกั ย์ ความรกั ,ของสวยงาม (แมธ่ าต)ุ 子午卯酉 ชวด มะเมยี เถาะ ระกา
จลน์ 寅申巳亥 ขาล วอก มะเสง็ กนุ
สะสม อานาจ (พาหะ) 辰戌丑未 มะโรง จอ ฉลู มะแม
เงินทอง (คลงั ขมุ ทรพั ย)์

ลกั ษณะอาการของพลงั องคป์ ระกอบขา้ งในพลงั มีดงั นี้
๑. ถกู ผลกั (ชง)
๒. ถกู ดงึ (ฮะ)
๓. ระเบดิ ปะทะ เสยี ดสี (เฮง้ , ไห,่ ผวั ะ)
๔. กดดนั (คกั /ขกั /เก๋อ)

ลกั ษณะอาการของพลงั น้ี
จะอยใู่ นพลงั ตามลกั ษณะของการทางานท้งั ๓ อยา่ ง

คือ พลงั งานศกั ย์ พลงั งานจลน์ พลงั งานสะสม (3x4 =12)
และทงั้ ๑๒ พลงั นี้
จะเขา้ ไปอยใู่ นพลงั ทงั้ ๕ เม่ือรวมกนั แลว้ จะเทา่ กบั (12x5 = 60)
ซง่ึ ประกอบดว้ ยมหาพลงั ทงั้ ๗ ดงั นี้
๑. พลงั แหง่ ความศกั ดิส์ ทิ ธิ์
๒. พลงั แหง่ ความมงคล

๓. พลงั แหง่ ชีวิต
๔. พลงั แหง่ ปัญญา
๕. พลงั แหง่ ความสาเรจ็
๖. พลงั กอ่ เกิดสรา้ งสรรค์
๗. พลงั มหาจกั รวาลทงั้ ปวง มหามงคลตลอดสปั ปายะ สาเรจ็ ทกุ กาลและการณ์
https://pantip.com/topic/38578946



ภมู ิสวรรค์ (60กะจ้ือ)

https://pantip.com/topic/38578946

สัญลกั ษณ์อนิ -หยาง สีดาแทนอนิ สีขาวแทนหยาง

• ทฤษฎีอนิ -หยาง
เรม่ิ มีมาตงั้ แตย่ คุ ราชวงศโ์ จว (1,000-256 ปีก่อนครสิ ตกาล)
มีการกลา่ วถงึ อนิ -หยาง เป็นครงั้ แรก
ซง่ึ ถกู บนั ทกึ ในคมั ภีรอ์ ีจ้ ิง《易经》
และไดร้ บั การปรบั ปรุงแนวคดิ เร่อื ยมา
จนถงึ ขีดสงู สดุ ในยคุ จนั้ ก๋วั (2,476-221 ปีก่อนครสิ ตกาล)

• https://bit.ly/3b6HhkP

• เน่ืองจากทฤษฎีอนิ -หยาง ครอบคลมุ ส่ิงต่าง ๆ ไวต้ งั้ แต่โบราณ
จงึ ถกู นามาใชใ้ นวชิ าการตา่ ง ๆ เชน่ พยากรณอ์ ากาศ หมอดู
ภมู ศิ าสตร-์ ฮวงจยุ้ ดาราศาสตร์ คณิตศาสตร์ และการแพทยแ์ ผนจีนดว้ ย

• เรม่ิ ในสมยั ราชวงศจ์ ิน้ และราชวงศฮ์ ่นั
กลา่ วกนั วา่ ผทู้ ่ีจะเขา้ ใจเร่อื งอนิ -หยางไดด้ ี
ตอ้ งเขา้ ใจคาพดู ท่ีบนั ทกึ อยใู่ นคัมภรี เ์ น่ยจ์ งิ
ภาค ซู่เวน่ิ อนิ หยาง องิ้ เซย่ี ง ตา้ ลุ่น
《素问 。阴阳应象大论》

กล่าวว่า “สรรพสงิ่ ล้วนถูกครอบคลุม
โดยกฎเกณฑ์ ลักษณะคู่สองดา้ น
ทม่ี กี ารแปรเปลย่ี น มเี กดิ ดบั
เป็ นพนื้ ฐานเป็ นทพ่ี สิ ดาร
แปรเปลย่ี นไปไดเ้ รื่อย ๆ ไม่สนิ้ สุด”

• ความสาคญั
อยทู่ ่ีคาวา่ “ลักษณะคู่” (天地之道 เทยี นตจี้ อื เตา้ )

การแปรเปล่ยี น (变化之父母 เปี้ยนฮฺวา่ จือฟ่ หู ม่)ู

และคาวา่ “เป็นท่ีพิสดารแปรเปล่ยี นไดเ้ ร่อื ยไมส่ นิ้ สดุ ”
(神明之府也 เสินหมินจือฝ่เู หย่ีย)

ลกั ษณะคู่ของอนิ -หยาง

ลกั ษณะคขู่ องอนิ -หยาง มีสองลกั ษณะ ดงั นี้
1.1 ลกั ษณะท่ีตรงขา้ มกนั ขดั แยง้ กนั สกู้ นั
(阴阳对立 อินหยางตยุ้ ล่)ี
เชน่ ทิศทางการเคล่อื นไหวสดู่ า้ นนอก
สดู่ า้ นบน ไฟ อนุ่ รอ้ น ฯลฯ เป็นหยาง
ทศิ ทางการเคล่อื นไหวสดู่ า้ นใน สดู่ า้ นลา่ ง
สงบน่ิง นา้ หนาวเยน็ ฯลฯ เป็นอิน