เมื่อถึงเวลาพักกลางวัน ต้นกล้าเดินไปซื้ออาหารที่ร้านข้าวตามปกติ และมานั่งรับประทานอาหารร่วมกับอารี ปรีดา และฟ้าใส แต่เพราะอาการ ปวดฟัน จึงทำ ให้ต้นกล้านั่งรับประทานอาหารอย่างไม่มีความสุข และเคี้ยว อาหารไม่ละเอียด ฟ้าใสเห็นต้นกล้านั่งทำ หน้าเศร้า จึงถามต้นกล้าว่าเป็นอะไร ต้นกล้า จึงบอกว่า “ฉันรู้สึกปวดฟันมาก” ฟ้าใสจึงบอกว่า “ต้องเป็นเพราะฟันผุแน่ ๆ เดี๋ยวฉันจะไปบอกคุณครู ให้นะ” ต้นกล้าทำ หน้าเศร้า และคงต้องยอมไปพบหมอฟัน เพราะมีอาการ ปวดฟันมาก ๔๔ บทที่ ๔ สนุกกับการผันวรรณยุกต์ เช้าวันหนึ่งที่โรงเรียน ต้นกล้ารู้สึกปวดฟัน แต่ไม่กล้าบอกใคร เพราะกลัวคุณครู หรือคุณพ่อกับคุณแม่จะพาไปหาหมอฟัน ต้นกล้าจึงได้แต่ อดทน วรรณกรรมน่าอ่าน โอ๊ย…ปวดฟันจัง ภาพประกอบ : กุลธิดา นครเนียม
เมื่อฟ้าใสพาต้นกล้ามาพบคุณครูแล้ว คุณครูก็ได้ดูฟันของต้นกล้า และบอกว่าต้นกล้าฟันผุ คุณครูถามต้นกล้าว่า “ตอนกลางวันหลังรับประทาน อาหารเสร็จแล้ว ต้นกล้าได้แปรงฟันหรือไม่” ต้นกล้านั้นจึงตอบตามความจริง ไปว่า “ไม่เคยแปรงเลยครับ” คุณครูจึงรู้ว่าต้นกล้าฟันผุเพราะไม่แปรงฟัน คุณครูจึงให้ต้นกล้ารีบไปแปรงฟัน และแนะนำ ให้ต้นกล้าแปรงฟันทุกครั้ง หลังจากที่รับประทานอาหารเสร็จ เมื่อถึงเวลาเลิกเรียนคุณครูก็ได้มาพูดคุย กับคุณแม่ของต้นกล้าว่า ต้นกล้าฟันผุ จึงมีอาการปวดฟัน จึงอยากให้คุณแม่ รีบพาต้นกล้าไปหาหมอฟันโดยด่วน คุณแม่จึงได้พาต้นกล้าไปพบหมอฟัน หมอฟันได้อุดฟันที่ผุให้ต้นกล้า ต้นกล้าไม่ร้องไห้สักนิด เพราะหมอฟันใจดี หลังจากอุดฟันเสร็จ คุณหมอได้บอกต้นกล้าว่า การแปรงฟันหลัง รับประทานอาหารนั้นสำ คัญ และต้องแปรงให้ถูกวิธีด้วย หลังจากนั้นหมอฟัน จึงได้สอนวิธีการแปรงฟันที่ถูกต้องให้กับต้นกล้า ต้นกล้าขอบคุณคุณหมอที่ได้รักษาฟันและให้ความรู้กับต้นกล้า เมื่อต้นกล้ากลับถึงบ้านแล้ว ก็ได้หยิบหลอดยาสีฟันแล้วบีบยาสีฟันลงบน แปรงของตนเอง และได้แปรงฟันด้วยวิธีที่หมอฟันสอน หลังจากที่ต้นกล้า ได้แปรงฟันอย่างถูกวิธีและแปรงฟันหลังจากที่ทานอาหารเสร็จในทุก ๆ มื้อ ต้นกล้าก็ไม่เคยฟันผุอีกเลย ๔๕ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ นพวรรณ ทรัพย์ขำ
คำ อ่านว่า ความหมาย รักษา แนะ-นำ ชี้แนวทางให้ทำ หรือปฏิบัติ รัก-สา เคี้ยว เคี้ยว ๔๖ บทที่ ๔ สนุกกับการผันวรรณยุกต์ คำ ศัพท์น่ารู้ เคี้ยว ละเอียด ความสุข แปรงฟัน ผุ เสร็จ เศร้า แนะนำ รักษา ถูกต้อง อาการ ความรู้ รับประทาน วิธี คำ อ่าน และความหมายของคำ ละเอียด ละ-เอียด ไม่หยาบ เช่น บดยาให้ละเอียด ทราย ละเอียด, เป็นเส้นเล็ก ๆ ความสุข ความ-สุก ความสบายกายสบายใจ บดให้แหลกด้วยฟัน แปรงฟัน ถูฟัน,สีฟัน,ขัดฟัน ผุ กร่อนอย่างฟันผุ, ร่วนหรือยุ่ย เสร็จ เศร้า จบ, สิ้น, ไม่เบิกบาน, เป็นทุกข์ แนะนำ ถูกต้อง อาการ เยียวยา ไม่ผิด,ถูก กิริยาท่าทาง,ความรู้สึกสิ่งที่ปรากฏ แปรง-ฟัน ผุ เส็ด เส้า ถูก-ต้อง อา-กาน
วรรณยุกต์ วรรณยุกต์ หมายถึง ระดับเสียงสูงต่ำ ของคำ ในภาษาไทย มี ๕ เสียง คือ เสียงสามัญ เสียงเอก เสียงโท เสียงตรี เสียงจัตวา มีรูปเครื่องหมายบอก ระดับของเสียงอยู่เบื้องบนอักษร ๔ รูป คือ ไม้เอก ไม้โท ไม้ตรี และไม้จัตวา (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตสถาน, ๒๕๕๔) ปา ป่า ป้า ซัดไปด้วยอาการยกแขน ขึ้นสูงแล้วเอี้ยวตัว ที่ที่มีต้นไม้ต่าง ๆ ขึ้นมา, ที่ดินรวมตลอดถึง ภูเขา ห้วย หนอง คลอง บึง บาง ลำ น้ำ พี่สาวของพ่อหรือแม่ หรือหญิงที่มีวัยไล่เลี่ย แต่แก่กว่าพ่อหรือแม่ คำ บางคำ มีรูปวรรณยุกต์กำ กับอยู่ เช่น ชุ่ย วุ้น บ้าน เก่ง คำ บางคำ ไม่มีรูปวรรณยุกต์กำ กับอยู่ เช่น ยา คลอง มี ดาว แต่คำ ทุกคำ มีเสียงวรรณยุกต์ ๑. รูปวรรณยุกต์ มี ๔ รูป คือ -่ เรียกว่า ไม้เอก -้ เรียกว่า ไม้โท -๊ เรียกว่า ไม้ตรี -๋ เรียกว่า ไม้จัตวา หลักภาษาน่ารู้ ๔๗ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒
ตัวอย่าง คำ ที่มีรูปวรรณยุกต์ • คำ ที่มีรูปวรรณยุกต์เอก • คำ ที่มีรูปวรรณยุกต์โท • คำ ที่มีรูปวรรณยุกต์จัตวา • คำ ที่มีรูปวรรณยุกต์ตรี ป่า เต่า เพื่อน เสื้อ ส้ม ป้าย โต๊ะ ปัั๊ม ก๋วยเตี๋ยว ไข่ตุ๋น กระป๋อง ตุ๊กตา ๔๘ บทที่ ๔ สนุกกับการผันวรรณยุกต์
• คำ ที่มีเสียงวรรณยุกต์โท ๒. เสียงวรรณยุกต์ มี ๕ เสียง คือ เสียงสามัญ เสียงเอก เสียงโท เสียงตรี และเสียงจัตวา ตัวอย่าง คำ ที่มีเสียงวรรณยุกต์ • คำ ที่มีเสียงวรรณยุกต์สามัญ ครู อา ชี แก โค เธอ • คำ ที่มีเสียงวรรณยุกต์เอก ไก่ ไต่ บ่าย เก่า กัก เด็ด แด้ แส้ ด้าน เต้า ให้ ลวก • คำ ที่มีเสียงวรรณยุกต์ตรี • คำ ที่มีเสียงวรรณยุกต์จัตวา ป๊า โต๊ะ โก๊ะ แม้ ซัก มัก จ๋า เต๋า เดี๋ยว ปุ๋ย ตั๋ว ปี๋ ๔๙ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒
ข ฃ ฉ ฐ ถ ผ ฝ ศ ษ ส ห การผันวรรณยุกต์ จะผันเสียงคำ แตกต่างกันไปตามหมู่อักษร คือ อักษรสูง อักษรกลาง และอักษรต่ำ ดังนี้ อักษรสูง ได้แก่ อักษรกลาง ได้แก่ อักษรต่ำ ได้แก่ ก จ ฎ ฏ ด ต บ ป อ ค ฅ ฆ ง ช ซ ญ ฌ ญ ฑ ฒ ณ ท ธ น พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ฬ ฮ วรรณยุกต์เขียนคู่กำ กับคำ เพื่อจดจำ ทั้งเสียงและความหมาย วรรณยุกต์เปลี่ยนรูปความหมายกลาย อย่าดูดายใช้ให้ถูกพึงสังวร ทั้งไม้เอก โท ตรี และจัตวา ใช้ทั่วหน้าควบคู่สามหมู่อักษร บางคำ รูปและเสียงตรงแน่นอน บางคำ ซ่อนรูปไว้แต่เสียงมี มานพ สอนสิริ ๕๐ บทที่ ๔ สนุกกับการผันวรรณยุกต์
เสีสี สี ย สี ยงวรรณยุยุยุ ก ยุ กต์ต์ ต์ต์ ไก่ ป่า ดี ตี โป บ้า เจอ คำ ๑. การผันวรรณยุกต์กับอักษรกลาง ผันได้ครบ ๕ เสียง เช่น สามัญ เอก โท ตรี จัตวา เก่า จ่าย ด้าย เกา เก่า เก้า เก๊า เก๋า จาย จ่าย จ้าย จ๊าย จ๋าย ไก ไก่ ไก้ ไก๊ ไก๋ ปา ป่า ป้า ป๊า ป๋า เจอ เจ่อ เจ้อ เจ๊อ เจ๋อ ดี ดี่ ดี้ ดี๊ ดี๋ ตี ตี่ ตี้ ตี๊ ตี๋ โป โป่ โป้ โป๊ โป๋ บา บ่า บ้า บ๊า บ๋า ดาย ด่าย ด้าย ด๊าย ด๋าย ช่วยกันคิดคำ ที่ขึ้นต้นด้วยอักษรกลาง แล้วฝึกผันวรรณยุกต์กันนะคะ ๕๑ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒
เสีสี สี ย สี ยงวรรณยุยุยุ ก ยุ กต์ต์ ต์ต์ หอย สาว สวย หอน ผาย ไข่ เสือ คำ ๒. การผันวรรณยุกต์กับอักษรสูง ผันได้ครบ ๓ เสียง คือ เอก โท และจัตวา เช่น สามัญ เอก โท ตรี จัตวา เขา ฉัน ฝ้าย - - - - - - - - - - เข่า เข้า เขา ฉั่น ฉั้น ฉัน ห่อย ห้อย หอย ส่าว ส้าว สาว ส่วย ส้วย สวย ห่อน ห้อน หอน ผ่าย ผ้าย ผาย ไข่ ไข้ ไข เสื่อ เสื้อ เสือ ฝ่าย ฝ้าย ฝาย - - - - - - - - - - อักษรสูงผันง่ายมากเลย ทุกคนคิดเหมือนกันไหม ? ๕๒ บทที่ ๔ สนุกกับการผันวรรณยุกต์
เสีสี สี ย สี ยงวรรณยุยุยุ ก ยุ กต์ต์ ต์ต์ ช่วย แย่ คาย น้า ท้อ มือ ร้อย คำ ๓. การผันวรรณยุกต์กับอักษรต่ำ ผันได้ ๓ เสียง คือ สามัญ โท และตรี เช่น สามัญ เอก โท ตรี จัตวา รอง นำ แพง รอง - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ร่อง ร้อง นำ น่ำ น้ำ ชวย ช่วย ช้วย แย แย่ แย้ คาย ค่าย ค้าย นา น่า น้า ทอ ท่อ ท้อ มือ มื่อ มื้อ รอย ร่อย ร้อย แพง แพ่ง แพ้ง ๕๓ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒
ฝึกอ่านผันวรรณยุกต์ การสะกดคำ ที่มีรูปวรรณยุกต์ จะเริ่มจากการออกเสียงพยัญชนะต้น เสียงสระ เสียงตัวสะกด (ถ้ามี) จากนั้นออกเสียงประสมคำ ออกเสียงชื่อ วรรณยุกต์ และออกเสียงคำ ตามวรรณยุกต์ที่กำ กับอยู่่ (มานพ สอนสิริ, สิริพัชร์ เจษฎาวิโรจน์ และเฉลา อรุณรัตน์, ๒๕๕๙) เช่น • คำ ที่มีรูปกับเสียงวรรณยุกต์ตรงกัน • คำ ที่มีรูปกับเสียงวรรณยุกต์ไม่ตรงกัน จ่า บ้าน ข่า แห่ ถ้ำ ถั่ว ปั้น อ้อม ไข่ไก่ ใส่ ใช่ ท้าย ยิ้ม พื้น น้ำ นั่ง ช้อน ซ่อม มุ้ง รุ้ง เค้ก โต๊ะ สะกดว่า อ่านว่า พยัญชนะ สระ ตัวสะกด วรรณยุกต์ ค เ- ก -้ คอ-เอ-กอ-เคก-ไม้โท-เค้ก เค้ก ต โ-ะ - -๊ พยัญชนะ สระ ตัวสะกด วรรณยุกต์ สะกดว่า อ่านว่า ตอ-โอะ-โตะ-ไม้ตรี-โต๊ะ โต๊ะ ๕๔ บทที่ ๔ สนุกกับการผันวรรณยุกต์
คำ วรรณยุยุยุ ก ยุ กต์ต์ ต์ต์ บาง จอง ไข แบบฝึฝึฝึ กฝึ กหัหั หั ด หั ด เขียนคำ ลงตามช่องวรรณยุกต์ แล้วอ่านผันวรรณยุกต์ -่ -้ -๊ -๋ ไก อุย ปา แตน หาม มา ชาง ไก่ ไก้ ไก๊ ไก๋ ลองฝึกทำ กันนะคะ เด็ก ๆ ๕๕ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒
ใบงานที่ที่ ที่ที่ ๒ การผัผั ผั น ผั นวรรณยุยุ ยุ ก ยุ กต์ต์ ต์ต์(อัอั อั ก อั กษรกลาง) ชื่อ………………………………………………………………ชั้น……………เลขที่……… ให้นักเรียนทำ การผันอักษรต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ที่ คำ ศัพท์ เสียงสามัญ เสียงเอก เสียงโท เสียงตรี เสียงจัตวา ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ จาน จิก เดน โกด ตาย บน ปาก เอียด บด ปลา ๕๖ บทที่ ๔ สนุกกับการผันวรรณยุกต์
๕๗ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ ใบงานที่ที่ ที่ที่ ๓ การผัผั ผั น ผั นวรรณยุยุ ยุ ก ยุ กต์ต์ ต์ต์(อัอั อั ก อั กษรสูสู สู ง สู ง) ชื่อ………………………………………………………………ชั้น……………เลขที่……… ให้นักเรียนทำ การผันอักษรต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ที่ คำ ศัพท์ เสียงสามัญ เสียงเอก เสียงโท เสียงตรี เสียงจัตวา ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ เสีย ขวา เขียด ถาก ฝืน ศาล โสด ฉิง หา หิว
ใบงานที่ที่ ที่ที่ ๔ การผัผั ผั น ผั นวรรณยุยุ ยุ ก ยุ กต์ต์ ต์ต์(อัอั อั ก อั กษรต่ำต่ำต่ำต่ำ) ชื่อ………………………………………………………………ชั้น……………เลขที่……… ให้นักเรียนทำ การผันอักษรต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ที่ คำ ศัพท์ เสียงสามัญ เสียงเอก เสียงโท เสียงตรี เสียงจัตวา ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ลา โค ยาง เพือ งาม นะ พก ชก มด ชาง ๕๘ บทที่ ๔ สนุกกับการผันวรรณยุกต์
๕ มาตรฐานการเรีรี รี ย รี ยนรู้รู้รู้แรู้ละตัตั ตั ว ตั วชี้ชี้ ชี้ วั ชี้ วั วั ด วั ด ท ๑.๑ ป.๒/๒ บอกความหมายของคำ และข้อความที่อ่าน - การอ่านออกเสียงและบอกความหมายของคำ คำ คล้องจอง และ ข้อความที่ประกอบด้วย คำ พื้นฐาน คือคำ ที่ใช้ในชีวิตประจำ วัน ไม่น้อยกว่า ๘๐๐ คำ รวมทั้งคำ ที่ใช้เรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่น ท ๔.๑ ป.๒/๒ เขียนสะกดคำ และบอกความหมายของคำ - คำ ที่มีพยัญชนะควบกล้ำ - คำ ที่มีอักษรนำ บทที่ ควบกล้ำ อักษรนำ จำ ไม่ยาก ล ว หนำ อ นำ
๖๐ บทที่ ๕ ควบกล้ำ อักษรนำ จำ ไม่ยาก กิจกรรมนำ เข้าสู่บทเรียน นำ คำ ควบกล้ำ ที่กำ หนดให้ใส่ให้ตรงกับภาพ การฝึกอ่านออกเสียงวรรณกรรมเรื่อง รู้ผิด รู้อภัย จะทำ ให้อ่านคำ ข้อความ เรื่องสั้น ๆ ได้อย่างถูกต้องและคล่องแคล่ว คำ ควบกล้ำ เป็นคำ ที่ช่วยเพิ่มเสียงและเพิ่มความหมายของคำ ที่ใช้ใน ชีวิตประจำ วัน ให้มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น การเรียนรู้อักษรนำ ให้เข้าใจจะทำ ให้เราอ่านคำ ได้ถูกต้องแม่นยำ และสามารถบอกความหมายของคำ ได้ แนวคิดสำ คัญ
วันนี้เป็นวันภาษาไทย โรงเรียนจึงจัดงานเกี่ยวกับความเป็นไทย ต้นกล้าและปรีดาต่างก็แต่งกายด้วยชุดไทย เพื่อเข้าร่วมกิจกรรมของโรงเรียน เมื่อถึงชั่วโมงที่สอง คุณครูก็อนุญาตให้นักเรียนได้เล่นการละเล่นพื้นบ้าน ของไทย เช่น ขี่ม้าก้านกล้วย หมากเก็บ กระโดดเชือก มอญซ่อนผ้า รีรีข้าวสาร และโพงพาง ต้นกล้าและปรีดา เล่นขี่ม้าก้านกล้วยกันอย่างสนุกสนาน ต้นกล้า นึกสนุก จึงท้าปรีดาว่า “ใครขี่ม้าก้านกล้วยไปถึงจุดที่ฟ้าใสยืนอยู่ก่อน คนนั้นชนะ” ปรีดาเมื่อได้ฟังก็ตอบตกลงทันที ทั้งสองจึงรีบวิ่งไปถึงเส้นชัย แต่แล้วเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดก็เกิดขึ้น ปรีดาวิ่งไปชนฟ้าใส ทำ ให้ฟ้าใสล้ม และมีแผล ที่หัวเข่า ฟ้าใสเจ็บและร้องไห้เสียงดัง เมื่อคุณครูได้ยินก็รีบมาดู และถามว่า “ใครเป็นคนทำ ” ปรีดากลัวคุณครูจะตี เขาจึงไม่กล้าสารภาพ ออกไป แต่อารีผู้ที่เห็นเหตุการณ์ทั้งหมดก็ได้บอกกับคุณครูว่า ปรีดาเป็นคน ชนฟ้าใส ปรีดาได้ยินดังนั้นก็ทำ ตัวไม่ถูก เขาตัวสั่น ไม่กล้าสบตาคุณครู เมื่อคุณครูเห็นอาการของปรีดาก็สงสาร แล้วพูดสั่งสอนปรีดาว่า “ทำ ผิด ก็ต้องกล้ายอมรับผิดนะปรีดา ถ้ามัวแต่กลัวจนไม่กล้ายอมรับผิดแบบนี้ จะทำ ให้เธอกลายเป็นเด็กไม่ดี แล้วเพื่อนจะไม่เล่นด้วยนะ” ๖๑ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ วรรณกรรมน่าอ่าน รู้ผิด รู้อภัย มอญซ่อนผ้า กระโดดเชือก รีรีข้าวสาร ขี่ม้าก้านกล้วย
เมื่อปรีดาได้ฟังแล้วคิดตามที่คุณครูสอน เขาจึงพูดกับคุณครูและฟ้าใส ว่า “ขอโทษครับคุณครู” “เราขอโทษนะฟ้าใส” เมื่อฟ้าใสได้รับคำ ขอโทษจาก ปรีดา ฟ้าใส หายโกรธ และให้อภัยปรีดา จากนั้นปรีดาก็พาฟ้าใสไปทำ แผลที่ ห้องพยาบาล สุดท้ายเหตุการณ์ทั้งหมดก็คลี่คลายลง คุณครูจึงสอนนักเรียนทั้งหมด อีกครั้งว่า “เมื่อเราทำ ให้เพื่อนบาดเจ็บ เราก็ควรกล้ายอมรับผิด และขอโทษ เพื่อนในสิ่งที่ทำ ผิดนั้นด้วยใจจริง เพื่อนก็จะให้อภัยแล้วจะไม่โกรธเราเลย” ๖๒ บทที่ ๕ ควบกล้ำ อักษรนำ จำ ไม่ยาก ภาพปรีรีรีดรีาขอโทษฟ้ฟ้ฟ้าฟ้ใส ฟ้ฟ้ฟ้าฟ้ใสให้ห้ ห้ อ ห้ อภัภัภัยภั (ปรีรีรีดรีาและต้ต้ ต้ น ต้ นกล้ล้ ล้ า ล้ าถืถืถือถืม้ม้ ม้ า ม้ าก้ก้ ก้ า ก้ านกล้ล้ ล้ ว ล้ วยในมืมืมือมื ส่ส่ส่วส่นฟ้ฟ้ฟ้าฟ้ใสมีมีมีแมีผลที่ที่ ที่ หั ที่ หัหัวหัเข่ข่ข่าข่ ) ตัตัตัวตัละครประกอบคืคืคือคืต้ต้ ต้ น ต้ นกล้ล้ ล้ า ล้ า อารีรีรีรีคุคุคุณคุครูรูรูรูโดยทุทุทุกทุคนจะใส่ส่ส่ชุส่ชุชุดชุไทยกักักันกั สถานที่ที่ ที่ คื ที่ คืคือคื สนามหญ้ญ้ ญ้ า ญ้ า นริศรา ฟุ้งสุข ภาพประกอบ : กุลธิดา นครเนียม
๖๓ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ คำ ศัพท์น่ารู้ กระโดด อนุญาต การละเล่น พื้นบ้าน หมากเก็บ โพงพาง เส้นชัย สารภาพ คลี่คลาย รับผิด ให้อภัย มอญซ่อนผ้า คำ อ่านและความหมาย คำ อ่านว่า ความหมาย กระโดด กระ-โดด ใช้กำ ลังเท้าดันพื้นให้ตัวลอย สูงขึ้นหรือเคลื่อนจากที่เดิม อนุญาต อะ-นุ-ยาด ยินยอม, ยอมให้, ตกลง การละเล่น กาน-ละ-เล่น มหรสพต่าง ๆ, การแสดงต่าง ๆ เพื่อความสนุกสนานรื่นเริง พื้นบ้าน พื้น-บ้าน เฉพาะถิ่น เช่น ของพื้นบ้าน, มักใช้เข้าคู่กับคำ พื้นเมือง เป็น พื้นบ้านพื้นเมือง หมากเก็บ หมาก-เก็บ การเล่นของเด็กใช้เม็ดกรวด หรือลูกไม้โยนแล้วเก็บ มีวิธี การเล่นและกติกาต่าง ๆ
รับว่ากระทำ ผิด, บอกความ ในใจ ๖๔ บทที่ ๕ ควบกล้ำ อักษรนำ จำ ไม่ยาก โพงพาง เส้นชัย สารภาพ รับผิด คลี่คลาย โพง-พาง เส้น-ไช สา-ระ-พาบ คลี่-คลาย รับ-ผิด เครื่องมือดักปลาชนิดหนึ่ง เป็นถุงตาข่ายรูปยาวรี ใช้ผูก กับเสาใหญ่ ๒ ต้นที่ปักขวาง ลำ นํ้า สำ หรับจับปลา กุ้งทุกขนาด เส้นที่กำ หนดไว้ว่าผู้เข้าแข่งขัน ที่ไปถึงก่อนเป็นผู้ชนะ บรรเทาลงโดยลำ ดับ เช่น เหตุการณ์รุนแรงคลี่คลายลง หรือทำ ให้กระจ่างโดยลำ ดับ ยอมรับว่าทำ ผิด คำ คำ อ่าน ความหมาย มอญซ่อนผ้า มอน-ซ่อน-ผ้า ชื่อการเล่นของเด็กอย่างหนึ่ง ผู้เล่นนั่งล้อมวง โดยใช้ผ้าใน การเล่น
คำคำคำคำควบกล้ำล้ำล้ำล้ำ แบ่บ่บ่งบ่ออกเป็ป็ป็ น ป็ น ๒ ประเภท ๖๕ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ คำ ควบกล้ำ คำ ควบกล้ำ คือ คำ ที่มีพยัญชนะต้นสองตัวเรียงกัน ประสม สระเดียวกัน และอ่านออกเสียงพยัญชนะต้นทั้งสองตัวพร้อมกัน คำคำคำคำควบกล้ำล้ำล้ำล้ำคืคื คื อ คื ออะไร ? พยัญชนะตัวควบมี ๓ ตัว คือ ร ล ว คำ ควบกล้ำ แท้ คำ ควบกล้ำ ไม่แท้ หลักภาษาน่ารู้ มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ในพระบรมราชูปถัมภ์ (๒๕๖๔)
กรอบ ขรุขระ ปรับปรุง เตรียม พราว กลอง ขลุ่ย คลาน ปลา พลาด ผลัก กวาง ขวาน ควาย พยัญชนะตัวหน้า ก ข ค ต ป พ ควบกับตัว ร พยัญชนะตัวหน้า ก ข ค ป ผ พ ควบกับตัว ล พยัญชนะตัวหน้า ก ข ค ควบกับตัว ว คำ ควบกล้ำ แท้ ๖๖ บทที่ ๕ ควบกล้ำ อักษรนำ จำ ไม่ยาก คือ คำ ที่มีพยัญชนะ ๒ ตัวเรียงกัน พยัญชนะตัวหลังเป็น ร ล ว ประสมสระเดียวกัน เวลาอ่านจะออกเสียงพยัญชนะทั้ง ๒ ตัว พร้อมกัน แบ่งออกเป็น ๓ ประเภท คือ
คำ ควบกล้ำ ไม่แท้ ออกเสียงพยัญชนะตัวหน้าเท่านั้น ไม่ออกเสียง ร ควบ จริง ไซร้ ไซ้ จิง สร้อย เศร้า เส้า ส้อย อ่านว่า อ่านว่า อ่านว่า อ่านว่า ทราบ ไทร ไซ ซาบ พุทรา อินทรี อิน-ซี พุด-ซา อ่านว่า อ่านว่า อ่านว่า อ่านว่า เช่่น เช่่น ๖๗ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ คือ คำ ที่พยัญชนะต้นควบกับตัว ร แต่ออกเสียงพยัญชนะตัวหน้า เพียงตัวเดียว หรือออกเสียงเปลี่ยนไปเป็นเสียงพยัญชนะตัวอื่น แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ พยัญชนะตัวหน้า จ ซ ศ ส ควบกับตัว ร ออกเสียงเป็น ซ พยัญชนะตัวหน้า ท ควบกับตัว ร
ออกเสียงพยางค์เดียว ตามเสียง ห หงาย หญ้า หนอน หยวน หวาน หมอน หลาน ห นำ อักษรต่ำ เดี่ยว ได้แก่ ง ญ น ย ร ว ม ล ๑. อ่านออกเสียงร่วมกันสนิทเป็นพยางค์เดียว เช่่น ๖๘ บทที่ ๕ ควบกล้ำ อักษรนำ จำ ไม่ยาก อักษรนำ อัอั อั ก อั กษรนำนำนำนำ คืคื คื อ คื ออะไร ? อักษรนำ คือ พยัญชนะ ๒ ตัว ประสมอยู่ในสระเดียวกัน มีวิธีการออกเสียงอักษรนำ ดังนี้ อ นำ ย มีทั้งหมด ๔ คำ อย่า อยู่ อย่าง อยาก
๖๙ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ อักษรนำ พยางค์แรกออกเสียง อะ กึ่งเสียง พยางค์หลังออกเสียงตามสระที่ ประสมอยู่และออกเสียง เหมือน ห นำ อักษรสูงนำ อักษรต่ำ เดี่ยว อักษรกลางนำ อักษรต่ำ เดี่ยว ขนม อ่านว่า ขะ-หนม จมูก อ่านว่า จะ-หมูก อ่านออกเสียง ๒ พยางค์ สนุก อ่านว่า สะ-หนุก ผนัง อ่านว่า ผะ-หนัง ตลาด อ่านว่า ตะ-หลาด ปรอท อ่านว่า ปะ-หลอด ๒. มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ในพระบรมราชูปถัมภ์ (๒๕๖๔)
๗๐ บทที่ ๕ ควบกล้ำ อักษรนำ จำ ไม่ยาก เศร้า เกรี้ยวกราด ทรุดโทรม ขวนขวาย สร่าง ปรับปรุง พร้อมเพรียง จริง พุทรา ทราย ขรุขระ คลาดแคล้ว แทรกแซง จันทรา เสริม คำ ชี้แจง วงกลมคำ ที่เป็นคำ ควบกล้ำ แท้และขีดเส้นใต้คำ ควบกล้ำ ไม่แท้ แล้วนำ ไปเขียนแยกเป็นกลุ่ม ๆ แบบฝึกหัด เรื่อง คำ ควบกล้ำ คำ ควบกล้ำ แท้ คำ ควบกล้ำ ไม่แท้
คำ ชี้แจง นำ อักษรนำ ที่กำ หนดให้เติมลงในช่องว่างให้ถูกต้อง ขยะ ผนัง อยาก อยู่ ฉลาม จมูก ถลอก ตลาด ๑. เราควรแยก...................ก่อนทิ้งลงถัง ๒. แม่ค้าขายผลไม้ที่...................ถูกรางวัลที่หนึ่ง ๓. จีโน่หกล้มจนหัวเข่า...................... ๔. จิ้งจกเกาะอยู่บน..................ห้องน้ำ ๕. คุณแม่..................กินส้มตำ จึงใช้ฉันไปซื้อที่ตลาด ๖.ปันปันจามจน..................แดง ๗. ครอบครัวเศรษฐีมีความเป็น............อย่างสุขสบาย ๘. ...................เป็นนักล่าแห่งท้องทะเล ๗๑ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ แบบฝึกหัด เรื่อง อักษรนำ
๖ มาตรฐานการเรีรี รี ย รี ยนรู้รู้รู้แรู้ละตัตั ตั ว ตั วชี้ชี้ ชี้ วั ชี้ วั วั ด วั ด ท ๑.๑ ป.๒/๒ บอกความหมายของคำ และข้อความที่อ่าน - การอ่านออกเสียงและบอกความหมายของคำ คำ คล้องจอง และ ข้อความที่ประกอบด้วย คำ พื้นฐาน คือคำ ที่ใช้ในชีวิตประจำ วัน ไม่น้อยกว่า ๘๐๐ คำ รวมทั้งคำ ที่ใช้เรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่น ท ๔.๑ ป.๒/๒ เขียนสะกดคำ และบอกความหมายของคำ - คำ ที่มี รร - คำ ที่มีตัวการันต์ เรียนรู้ รร และตัวการันต์ บทที่
ให้นักเรียนหาคำ ที่มีตัว รร และตัวการันต์ ในตารางที่กำ หนดให้ แล้วนำ มาเขียนลงในช่องว่าง ที่กำ หนดให้ บ ร ร ย ย า ก ร ม ร ร จ บ ห ร ร ษ า ร ค์ ส ง า ส า ร้ รั น ต์ ห เ ตุ ก า ณ์ า อ ร ม ณ์ นิ พ น ธ์ ฝ ร ค์ เ ใ ใ ร ร ร์ ส ส ส ย ย ษ ง า พ ษ ร ใ ง ฝ ส ณ์ ณ์ ค์ ร้ จ จ ข ข เ ร บ า ย บ ย ป ป ป า อ อ ป ฉ ฉ ฉ ห ร า ง ม ย า ๗๓ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ กิจกรรมนำ เข้าสู่บทเรียน แนวคิดสำ คัญ การฝึกอ่านออกเสียงวรรณกรรม เรื่อง อาชีพในฝัน และการเรียนรู้ รร (รอหัน) และตัวการันต์ จะทำ ให้ อ่านและสะกดคำ ได้อย่างถูกต้อง
เช้าวันจันทร์ที่แสนสดใส ในชั่วโมงวิชาภาษาไทย คุณครูให้นักเรียน เขียนบรรยายเกี่ยวกับอาชีพที่ตนเองใฝ่ฝันในอนาคต ขณะที่ต้นกล้ากำ ลัง จะเริ่มเขียนบรรยาย ต้นกล้าได้นึกย้อนไปถึงเหตุการณ์ในตอนเช้า ขณะเดินทางมาโรงเรียน เขาเห็นเครื่องบินลำ ใหญ่กำ ลังบินอยู่บนท้องฟ้า จึงคิดว่าตนเองอยากเป็นนักบิน เพราะจะได้ขับเครื่องบินและได้เห็น บรรยากาศความสวยงามของอาคารบ้านเรือน ทะเล และภูเขา ข้างต้นกล้า คือเด็กชายปรีดา เขากำ ลังนึกถึงสภาพการจราจรติดขัด บนท้องถนนในตอนเช้า ปรีดาจึงอยากเป็นตำ รวจจราจรเพื่อช่วยอำ นวย ความสะดวกให้กับประชาชนที่ขับรถไปมา ภาพประกอบ ภาพต้ต้ต้นต้กล้ล้ล้าล้นั่นั่นั่งนั่ โต๊ต๊ต๊ะต๊เรีรีรียรีนข้ข้ข้าข้งปรีรีรีดรีา ฟ้ฟ้ฟ้าฟ้ใสนั่นั่นั่งนั่ข้ข้ข้าข้งอารีรีรีรี (4 คน นั่นั่นั่งนั่เรีรีรียรีงแถวหน้น้น้าน้กระดาน) ถัถัถัดถัจากนั้นั้นั้นั้ก็ก็ก็อก็าจจะเป็ป็ป็นป็เด็ด็ด็กด็คนอื่อื่อื่นอื่ ๆ ก็ก็ก็ไก็ด้ด้ด้ด้ ต่ต่ต่อต่แถวหลัลัลังลั 4 คนนี้นี้นี้ไนี้ป หรืรืรือรือาจจะมีมีมีคมีรูรูรูอรูยู่ยู่ยู่ใยู่ นเฟรมด้ด้ด้วด้ยก็ก็ก็ไก็ด้ด้ด้ด้ เอาเท่ท่ท่าท่ที่ที่ที่ไที่ด้ด้ด้ด้แต่ต่ต่หต่ลัลัลักลัๆ คืคืคือคืเด็ด็ด็กด็ 4 คน ต้ต้ต้นต้กล้ล้ล้าล้ ปรีชา อารี ฟ้าใส ๗๔ บทที่ ๖ เรียนรู้ รร และตัวการันต์ วรรณกรรมน่าอ่าน อาชีชี ชี พ ชี พในฝัฝัฝั น ฝั น ต้นกล้า ปรีดา อารี ฟ้าใส ภาพประกอบ : กุลธิดา นครเนียม
ฟ้าใส ชอบไปทุ่งนากับคุณพ่อคุณแม่ตั้งแต่เด็ก และได้เก็บพืชผัก ผลไม้ที่ปลอดสารพิษมารับประทานอยู่เสมอ รวมทั้งยังแบ่งปัน ให้เพื่อนบ้านอีกด้วย ฟ้าใสจึงอยากเป็นชาวไร่ชาวนาเหมือนคุณพ่อ กับคุณแม่ เพราะเป็นอาชีพที่มีความสุข และยังได้อยู่กับครอบครัวอีกด้วย อารีเพื่อนสนิทของฟ้าใส เห็นคุณครูที่โรงเรียนพูดจาไพเราะ ใจดี สอนสนุก และได้ความรู้ อารีจึงอยากเป็นครู เพื่อจะได้สอน นักเรียนให้เป็นคนดีและมีความรู้ ส่วนนักเรียนคนอื่น ๆ ที่เขียนบรรยายเสร็จแล้ว ก็เริ่มออกมาพูด เกี่ยวกับอาชีพในฝันหน้าชั้นเรียน นักเรียนแต่ละคนมีอาชีพในฝันที่แตกต่างกัน มีทั้งอาชีพแม่ค้า พยาบาล ช่างตัดผม ช่างแต่งหน้า นักฟุตบอล นักมวย และอาชีพอื่น ๆ อีกมากมาย เมื่อนักเรียนออกมาพูดครบทุกคน คุณครูก็กล่าวชื่นชมนักเรียนที่ออกมา พูดหน้าชั้นเรียน และบอกกับนักเรียนทุกคนว่า “ไม่ว่าจะประกอบอาชีพอะไร ก็ดีทุกอาชีพ เพราะทุกอาชีพมีคุณค่าในตัวเอง ไม่ควรดูถูกหรือเหยียดหยาม ว่าอาชีพใดต่ำ ต้อย ขอเพียงแค่เป็นอาชีพ ที่ซื่อสัตย์สุจริต ไม่เบียดเบียนคนอื่น สร้างประโยชน์ต่อสังคม และประเทศชาติ” จากนั้นคุณครูให้นักเรียนทุกคน ปรบมือชื่นชมความตั้งใจและความกล้า แสดงออกให้กับตนเองและเพื่อน ๆ แล้วทุกคนต่างก็หันมายิ้มให้กัน อย่างมีความสุข ๗๕ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ พยาบาล นักฟุตบอล ช่างแต่งหน้า นักมวย แม่ค้า ประดิพัทธ์ ตะระสอน ครู ผักผลไม้
๗๖ คำ อ่อ่อ่าอ่นว่ว่ว่าว่ความหมาย บรรยาย บัน-ยาย, บัน-ระ-ยาย อธิบายเรื่องให้ฟังเป็นต้น, เล่าเรื่อง เช่น ภาพยนตร์มีอักษรไทยบรรยายกำ กับไว้ เหตุการณ์ เหด-กาน เรื่องที่เกิดขึ้น การที่ยวดยานพาหนะ คน หรือ สัตว์ พาหนะเคลื่อนไปมาตามทาง, เรียกผู้ มีหน้าที่เกี่ยวด้วยการนั้น จราจร จะ-รา-จอน ซื่อสัตย์ ซื่อ-สัด ประพฤติตรงและจริงใจ, ไม่คิดคดทรยศ, ไม่คดโกงและไม่หลอกลวง สุจริต สุด-จะ-หริด ความประพฤติชอบ บทที่ ๖ เรียนรู้ รร และตัวการันต์ คำ ศัพท์น่ารู้ บรรยาย เหตุการณ์ สภาพ จราจร ถนน อำ นวย ครอบครัว พยาบาล สุจริต รับประทาน ซื่อสัตย์ เบียดเบียน แสดงออก เหยียดหยาม คำ อ่าน และความหมายของคำ
รร เรียกว่า ร หัน เป็นพยัญชนะ ร สองตัวเขียนติดกัน การอ่านคำ ที่ใช้ รร มีดังนี้ ๑. เมื่อ รร อยู่หลังพยัญชนะและไม่มีตัวสะกด ให้ออกเสียงเป็น อัน เช่น บรรจง อ่านว่า บัน-จง พรรษา อ่านว่า พัน-สา กรรไกร อ่านว่า กัน-ไกร บรรทัด อ่านว่า บัน-ทัด ๒. เมื่อ รร อยู่หลังพยัญชนะและมีตัวสะกดให้ออกเสียงเป็น อั กับตัวสะกดนั้น ๆ เช่น กรรม อ่านว่า กัม วรรค อ่านว่า วัก พรรค อ่านว่า พัก ธรรม อ่านว่า ทัม ๓. ถ้า รร อยู่หลังพยัญชนะและมีตัวสะกด แต่มีการันต์กำ กับอยู่ที่ตัวสะกด ให้ออกเสียงเป็น อัน เช่น สวรรค์ อ่านว่า สะ-หวัน สร้างสรรค์ อ่านว่า ส้าง-สัน ครรภ์ อ่านว่า คัน อัศจรรย์ อ่านว่า อัด-สะ-จัน (กรรไกร) (ปฏิบัติธติรรม) (สวรรค์) ๗๗ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ หลักภาษาน่ารู้ รร (ร หัน)
การันต์ หมายถึง ตัวอักษรที่ไม่ออกเสียง ซึ่งมีไม้ทัณฑฆาตกำ กับไว้ เช่น ตัว “ต์” ในคำ ว่า “การันต์” เรียกตัวอักษรที่มีไม้ทัณฑฆาตกำ กับ เช่น ล์ ว่า ล การันต์ หรือ ค์ ว่า ค การันต์ (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, ๒๕๕๔) ส่วน “ทัณฑฆาต” พจนานุกรมฉบับราชบัณทิตยสถานได้ให้ความหมาย ไว้ว่า ชื่อเครื่องหมายสำ หรับฆ่าอักษรที่ไม่ต้องการออกเสียง มีรูปดังนี้ (_์) อ่านว่าเครื่องหมายทัณฑฆาต อ่านว่า ทัน-ทะ-คาด เมื่อตัวอักษร หรือ พยัญชนะตัวใดมีเครื่องหมาย (_์) กำ กับอยู่ ตัวอักษรหรือพยัญชนะตัวนั้น จะไม่ออกเสียง เช่น ซื่อสัตย์ อ่านว่า ซื่อ-สัด เหตุการณ์ อ่านว่า เหด-กาน ตัวการันต์ แบ่งออกเป็น ๓ ลักษณะ ดังนี้ ๑. ตัวการันต์ที่กำ กับไม่ให้ออกเสียงพยัญชนะตัวเดียว เช่น วันเสาร์ อ่านว่า วัน-เสา รถยนต์ อ่านว่า รด-ยน ๒. ตัวการันต์ที่กำ กับไม่ให้ออกเสียงพยัญชนะและสระ เช่น พันธุ์ อ่านว่า พัน บริสุทธิ์ อ่านว่า บอ-ริ-สุด ๓. ตัวการันต์ที่กำ กับไม่ให้ออกเสียงพยัญชนะหลายตัวและสระ เช่น ภาพยนตร์ อ่านว่า พาบ-พะ-ยน จันทร์ อ่านว่า จัน ตัวการันต์ ๗๘ บทที่ ๖ เรียนรู้ รร และตัวการันต์ (ดวงจันทร์) (รถยนต์) (ซื่อสัตย์)
บรร จรรย์ พรรค ครร สวรร สรรค์ กรร ธรรม ๗๙ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ ให้นักเรียนนำ คำ ที่มี รร ไปเติม ในช่องว่างให้ถูกต้อง ...............ภ์ สร้าง......... ...........ไกร อัศ............ ............ทุก ..........ชาติ ..........พวก ...............ค์
ให้นักเรียนโยงเส้นจับคู่คำ ที่มี รร และคำ อ่านให้ถูกต้อง บัน-ยาย บัน-พะ-ชา ทำ -มะ-ดา บัน-เลง สุ-พัน บัน-ยา-กาด สุ-วัน กาย-ยะ-กำ บรรพชา บรรเลง สุพรรณ บรรยาย ธรรมดา กายกรรม ๘๐ สุวรรณ บรรยากาศ บทที่ ๖ เรียนรู้ รร และตัวการันต์
๘๑ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ ๔ ๙ ๑๐ เหตุการ_วิเคราะ_สงกราน_ วัตถุประสง_ แพท_ ภาพยน_มนุษ_ อาจาร_มหัศจรร_ หนังสือพิม _ ให้นักเรียนเติมตัวการันต์ให้ถูกต้อง
๗ มาตรฐานการเรีรี รี ย รี ยนรู้รู้รู้แรู้ละตัตั ตั ว ตั วชี้ชี้ ชี้ วั ชี้ วั วั ด วั ด ท ๑.๑ ป.๒/๒ บอกความหมายของคำ และข้อความที่อ่าน - การอ่านออกเสียงและบอกความหมายของคำ คำ คล้องจอง และข้อความ ที่ประกอบด้วย คำ พื้นฐาน คือคำ ที่ใช้ในชีวิตประจำ วัน ไม่น้อยกว่า ๘๐๐ คำ รวมทั้งคำ ที่ใช้เรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่น ท ๔.๑ ป.๒/๒ เขียนสะกดคำ และบอกความหมายของคำ - คำ ที่มีความหมายตรงข้าม ความหมายตรงข้าม บทที่ มาก น้อย บน ล่าง เล็ก ใหญ่
๘๓ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ กิจกรรมนำ เข้าสู่บทเรียน จับคู่คำ ที่มีความหมายตรงกันข้ามให้ถูกต้อง ใกล้ ไกล อ้วน ผอม สูง ต่ำ ดำ ขาว แนวคิดสำ คัญ การฝึกอ่านออกเสียงวรรณกรรมเรื่อง อนุรักษ์ความเป็นไทย คำ หมายถึง เสียงที่เปล่งออกมาและมีความหมาย ซึ่งความหมาย ของคำ แต่ละคำ อาจเหมือนกัน หรือตรงข้ามกัน จะทำ ให้อ่านคำ ข้อความ และเรื่องสั้น ๆ ได้อย่างถูกต้อง และคล่องแคล่ว
เช้าวันนี้ นักเรียนทุกคนดูตื่นเต้นเป็นพิเศษ เพราะคุณครู จะพานักเรียนไปทัศนศึกษาที่พิพิธภัณฑ์เรือนไทย ซึ่งอยู่ไม่ไกล จากโรงเรียนมากนัก เมื่อไปถึงพิพิธภัณฑ์ คุณยายท่านหนึ่ง ก็เดินมาต้อนรับนักเรียนอย่างเป็นมิตร นักเรียนทุกคนยกมือไหว้ สวัสดีอย่างนอบน้อม คุณยายท่านนี้ชื่อว่า ยายอิ่ม เป็นเจ้าของ พิพิธภัณฑ์เรือนไทยแห่งนี้ ท่านได้พาเดินชมเรือนไทย พร้อมอธิบายประวัติ ความเป็นมาเกี่ยวกับสิ่งของต่าง ๆ ที่อยู่ในเรือนไทยอย่างคล่องแคล่ว ๘๔ บทที่ ๗ ความหมายตรงข้าม อนุรักษ์ความเป็นไทย ภาพประกอบ เรื่รื่ รื่ อ รื่ อง อนุนุนุ รั นุ รั รั ก รั กษ์ษ์ ษ์ ค ษ์ ความเป็ป็ป็ น ป็ นไทย ฉากหลัลัลังเลั ป็ป็ป็ น ป็ นเรืรื รื อ รื อนไทย มีมี มี ย มี ยายอิ่อิ่ อิ่ ม อิ่ ม (นุ่นุ่นุ่นุ่ วาดยายแก่ก่ก่ๆก่ ได้ด้ ด้ เ ด้ เลย) แล้ล้ ล้ ว ล้ วก็ก็ ก็ เ ก็ เด็ด็ ด็ ก ด็ กทั้ทั้ ทั้ ง ทั้ ง 4 คน กำกำกำกำลัลัลังไลัหว้ว้ ว้ ย ว้ ยายอิ่อิ่ อิ่ ม อิ่ ม วรรณกรรมน่าอ่าน ภาพประกอบ : กุลธิดา นครเนียม
๘๕ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ ในขณะที่นักเรียนทุกคนกำ ลังเดินชมพิพิธภัณฑ์เรือนไทยอย่างตั้งใจ ก็ได้เดินมาถึงมุมจัดแสดงข้าวของเครื่องใช้สมัยโบราณ ฟ้าใสได้ถามยายอิ่มว่า “คุณยายอิ่มคะ สิ่งนี้คืออะไรคะ” พร้อมชี้นิ้วไปที่สิ่งนั้น “สิ่งนี้เรียกว่า เตารีด โบราณจ้ะ” ยายอิ่มตอบ “แล้วสมัยก่อนไม่มีไฟฟ้าใช้ จะรีดผ้าได้อย่างไรคะ” อารีถามด้วยความสงสัย ยายอิ่มยิ้มเล็ก ๆ พร้อมตอบว่า “เตารีดโบราณนี้ไม่ต้องใช้ไฟฟ้าหรอกจ้ะ เขาใช้ถ่านใส่เข้าไป ในตัวเตารีด ก่อนจะรีดต้องนำ เตารีดไปนาบกับใบตองด้วยนะ เพื่อไม่ให้เตารีดติดผ้าจ้ะ” เด็ก ๆ พยักหน้าเข้าใจพร้อมเดินตามคุณยายไปชม ข้าวของเครื่องใช้ในเรือนไทยต่อ หลังจากที่ยายอิ่มพานักเรียนชมเรือนไทยจนทั่วแล้ว ยายอิ่มได้จัดเตรียม ขนมไทยให้กับเด็ก ๆ ไว้อย่างหลากหลาย ได้แก่ กล้วยบวชชี ฟักทองแกงบวด ครองแครงน้ำ กะทิ ถั่วแปบ และขนมตาล เมื่อทุกคนได้ลองชิมแล้วถึงกับตาโต ขอเพิ่มกันอีกยกใหญ่ ต้นกล้าเอ่ยปากชมว่าขนมที่คุณยายอิ่มทำ นั้นอร่อยมาก เมื่อยายอิ่มได้ยินก็ยิ้มกว้าง พร้อมบอกกับเด็ก ๆ ว่า “ขนมไทยเรานี้รสชาติ อร่อยไม่แพ้ใคร วัตถุดิบก็หาได้ง่าย วิธีทำ ก็ไม่ยาก หากพวกหนูสนใจ ยายก็ยินดีจะสอนให้จ้ะ” เด็ก ๆ เมื่อได้ยินคุณยายอิ่มพูดก็ปรบมือดีใจ เตารีดโบราณ ฟักทองแกงบวด ครองแครงน้ำ กะทิ ถั่วแปบ กล้วยบวชชี ขนมตาล
ต้นกล้ายิ้มร่าพร้อมพูดว่า “ได้เลยครับคุณยาย เดี๋ยววันหยุด ผมจะชวนเพื่อน ๆ มาเรียนทำ ขนมกับคุณยายครับ” ต้นกล้าพูดกับคุณยายพร้อมกับหันไปสะกิด เพื่อชวนปรีดา หลังจากที่รับประทานขนมไทยเสร็จแล้ว คุณครูก็พานักเรียนกลับ โรงเรียน แต่ก่อนจะกลับ ยายอิ่มได้กล่าวทิ้งท้ายไว้ว่า “สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ ทั้งขนมไทย เรือนไทย เครื่องใช้โบราณต่าง ๆ รวมไปถึงวัฒนธรรมการยิ้มไหว้ ทักทายนั้น เป็นเอกลักษณ์ของไทย และอยู่คู่คนไทยมาช้านาน เราจึงควร อนุรักษ์ สืบทอด รักษาสิ่งดีงามเหล่านี้ไว้ให้อยู่คู่กับ ประเทศไทยไว้ต่อไป” เด็ก ๆ เมื่อได้ฟังแล้วก็ปรบมือ พร้อมกับยกมือไหว้ลายายอิ่ม แล้วจึงเดินทางกลับ โรงเรียนอย่างอิ่มท้องและอิ่มใจ ๘๖ บทที่ ๗ ความหมายตรงข้าม คำ ศัพท์น่ารู้ พิพิธภัณฑ์ เรือน ไหว้ นอบน้อม อธิบาย ประวัติ โบราณ แกงบวด วัตถุดิบ เอกลักษณ์ อนุรักษ์ จิตรลดา วายุบุตร เรือนไทย
๘๗ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ คำ อ่าน และความหมายของคำ พิพิธภัณฑ์ เรือน ไหว้ นอบน้อม อธิบาย โบราณ แกงบวด วัตถุดิบ เอกลักษณ์ อนุรักษ์ พิ-พิด-ทะ-พัน สถานที่เก็บรวบรวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ ที่มี ความสำ คัญด้านวัฒนธรรมหรือด้านวิทยาศาสตร์ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อการศึกษา และก่อให้เกิด ความเพลิดเพลินใจ เรือน สิ่งปลูกสร้างที่ยกพื้นและกั้นฝา มีหลังคาคลุม สำ หรับเป็นที่อยู่, ที่อยู่ ไหว้ ทำ ความเคารพโดยยกมือขึ้นประนม, ถ้าเป็นผู้น้อย ไหว้ผู้ใหญ่หรือผู้ทรงศีลต้องก้มศีรษะลงแต่พองาม อาการแสดงความเคารพอย่างสูง, อาการที่ยอบตัว ลงแสดงความเคารพ. นอบ-น้อม อะ-ทิ-บาย ไขความ, ขยายความ, ชี้แจง โบ-ราน มีมาแล้วช้านาน, เก่าก่อน แกง-บวด ของหวานที่ใช้ผลไม้ เผือก มัน ฟักทอง เป็นต้น ต้มกับนํ้าตาลและกะทิ. สิ่งที่เตรียมไว้เพื่อผลิตหรือประกอบเป็นสินค้า สำ เร็จรูป วัด-ถุ-ดิบ เอก-กะ-ลัก ลักษณะที่เหมือนกันหรือมีร่วมกัน อะ-นุ-รัก รักษาให้คงเดิม คำ อ่านว่า ความหมาย
๘๘ บทที่ ๗ ความหมายตรงข้าม ตรงข้ามกับ ตรงข้ามกับ ตรงข้ามกับ ตรงข้ามกับ ตรงข้ามกับ ตรงข้ามกับ บาง ตรงข้ามกับ หนา ดำ ตรงข้ามกับ ขาว อ้วน ตรงข้ามกับ ผอม สูง ตรงข้ามกับ เตี้ย สั้น ตรงข้ามกับ ยาว แพ้ ตรงข้ามกับ ชนะ ขึ้น ลง ไป มา ช้า เร็ว แห้ง เปียก ง่าย ยาก ใหญ่ เล็ก หลักภาษาน่ารู้ ความหมายตรงข้าม คำ ในภาษาไทยบางคำ มีความหมายเหมือนกันหรือใกล้เคียงกัน แต่บางคำ มีความหมายต่างกันหรือตรงข้ามกัน การเลือกใช้ควรเลือกใช้ ให้ถูกต้องตามความหมาย (มานพ สอนสิริ, สิริพัชร์ เจษฎาวิโรจน์ และ เฉลา อรุณรัตน์, ๒๕๕๙) ตัวอย่าง
๘๙ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ แบบฝึกหัด จงโยงเส้นคำ ที่มีความหมายตรงกันข้ามกันให้ถูกต้อง ความสุข สะอาด สวยงาม ร้องไห้ สกปรก ความทุกข์ ขี้เหร่ ข้างล่าง หัวเราะ ข้างบน ร่ำ รวย ยากจน สีดำ สีขาว ซื่อสัตย์ คดโกง เล็ก ใหญ่ ดึง ผลัก
๘ มาตรฐานการเรีรี รี ย รี ยนรู้รู้รู้แรู้ละตัตั ตั ว ตั วชี้ชี้ ชี้ วั ชี้ วั วั ด วั ด ท ๑.๑ ป.๒/๒ บอกความหมายของคำ และข้อความที่อ่าน - การอ่านออกเสียงและบอกความหมายของคำ คำ คล้องจอง และข้อความ ที่ประกอบด้วย คำ พื้นฐาน คือคำ ที่ใช้ในชีวิตประจำ วัน ไม่น้อยกว่า ๘๐๐ คำ รวมทั้งคำ ที่ใช้เรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่น ท ๔.๑ ป.๒/๕ เลือกใช้ภาษาไทยมาตรฐานและภาษาถิ่นได้เหมาะสมกับ กาลเทศะ - ภาษาไทยมาตรฐาน - ภาษาถิ่น คล้องจอง คล้องใจ ภาษาไทย ภาษาถิ่น บทที่ เหนือ ใต้ กลาง อีส อี าน
๙๑ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒ กิจกรรมนำ เข้าสู่บทเรียน นำ คำ ที่กำ หนดให้ เติมลงในช่องว่างให้คล้องจองกัน คำ คล้องจอง ชาติไทย มาตรา สรรหา เที่ยวเล่น น้ำ ใจ สะอาด ใบบัว เลี้ยวซ้าย ๑.นกร้อง ๒.ดอกไม้ ๓.เด็ดเดี่ยว ๔............... ๕.มะระ ป้องกัน ............... ไข่เจียว ............... ป่าดง ............... เต้นรำ ชายแดน นายก ตกใจ ............... ............... ............... ............... ในบ้าน แนวคิดสำ คัญ การฝึกอ่านออกเสียงวรรณกรรมเรื่อง วันหยุดสุดหรรษา จะทำ ให้อ่านคำ ข้อความ และเรื่องสั้น ๆ ได้อย่างถูกต้อง และคล่องแคล่ว คำ คล้องจอง เป็นคำ ที่มีสระ และมีตัวสะกดเหมือนกัน แต่มีพยัญชนะต้นต่างกัน ภาษาไทยมาตรฐาน เป็นภาษาที่นำ มาใช้ในการพูดหรือการเขียนที่เป็นทางการ ส่วนภาษาถิ่นเป็นภาษาที่ใช้พูดสื่อสารกันในท้องถิ่นต่าง ๆ
๙๒ บทที่ ๘ คล้องจอง คล้องใจ ภาษาไทย ภาษาถิ่น วันเสาร์นี้ อารีไม่ต้องนั่งทำ การบ้านและอ่านหนังสือเหมือนวันหยุด สุดสัปดาห์อย่างที่เคยทำ มา เพราะวันนี้เป็นสัปดาห์ของการปิดเทอม ในช่วงฤดูร้อน อารีรู้สึกดีใจมากที่ในที่สุดเวลาแห่งการรอคอยก็มาถึง วันนี้อารีรีบตื่นนอนแต่เช้า อาบน้ำ แต่งตัวให้เสร็จ ก่อนจะเดินออก จากบ้าน อารีก็ยกมือไหว้คุณพ่อกับคุณแม่แล้วบอกว่า “อารีไปหาฟ้าใส แล้วนะคะคุณพ่อ คุณแม่” คุณพ่อยิ้มให้อารี ส่วนคุณแม่นั้นตอบกลับมา ว่า “เดินทางปลอดภัยนะจ๊ะลูก” อารีได้ยินก็ยิ้มกว้าง แล้วรีบปั่นรถจักรยานไปที่บ้านของฟ้าใสทันที วรรณกรรมน่าอ่าน วันหยุดสุดหรรษา ภาพประกอบ เรื่รื่ รื่ อ รื่ อง วัวั วั น วั นหยุยุยุ ด ยุ ดสุสุสุ ด สุ ดหรรษา อารีรี รีปั่รีปั่ปั่ น ปั่ นจัจั จั ก จั กรยานไปที่ที่ ที่ บ้ ที่ บ้ บ้ า บ้ านฟเาใส ฉากหลัลั ลั ง ลั งเป็ป็ป็ น ป็ นบ้บ้ บ้ า บ้ านฟ้ฟ้ฟ้ า ฟ้ าใส ฟ้ฟ้ฟ้ า ฟ้ าใสอยู่ยู่ยู่หยู่ น้น้ น้ า น้ าบ้บ้ บ้ า บ้ าน อารีรี รีปั่รีปั่ปั่ น ปั่ นมาถึถึ ถึ ง ถึ งบ้บ้ บ้ า บ้ านฟ้ฟ้ฟ้ า ฟ้ าใส ภาพประกอบ : กุลธิดา นครเนียม
ใช่แล้ว วันนี้คือวันหยุดที่อารีจะได้ไปเที่ยวต่างจังหวัดกับครอบครัวของ ฟ้าใสนั่นเอง ครอบครัวของฟ้าใสและอารีสนิทกันมาก และบ้านของทั้งสอง ก็อยู่ไม่ไกลกันนัก เมื่อครอบครัวของฟ้าใสตั้งใจจะไปเที่ยวที่จังหวัดแพร่ ซึ่งเป็นจังหวัดทางภาคเหนือของไทย คุณพ่อกับคุณแม่ของฟ้าใสจึงให้ฟ้าใส ชวนอารีไปเที่ยวด้วยกัน สถานที่แรกที่ไปถึงคือแพะเมืองผี อารีและฟ้าใสรู้สึก ตื่นตาตื่นใจกับสิ่งที่เห็นมาก ตรงพื้นดินมีหินและดินเป็นรูปร่างประหลาด อย่างที่ฟ้าใสและอารีไม่เคยเห็นจากที่ไหนมาก่อน ฟ้าใสและอารีเดินจับมือ คุณพ่อกับคุณแม่ของฟ้าใสคนละข้าง เพราะที่นี่มีนักท่องเที่ยวอย่างหนาแน่น คุณพ่อกับคุณแม่กลัวฟ้าใสและอารีจะเดินหลงทางจึงต้องจับมือกันไว้ ในระหว่างที่วิทยากรกำ ลังพูดให้ความรู้เกี่ยวกับสถานที่แห่งนี้ คุณพ่อกับคุณแม่ของฟ้าใสบอกอารีและฟ้าใสว่าสถานที่สุดท้ายที่จะไป เที่ยวคือ กาดกองเก่า ที่จัดขึ้นตอนเย็นของวันเสาร์ในทุก ๆ สัปดาห์ อารีฟังชื่อแล้วรู้สึกสงสัยมากว่าสถานที่นี้คืออะไร จึงถามว่า “กาดกองเก่า คือที่ไหนเหรอคะ” คุณแม่ของฟ้าใสยิ้มแล้วตอบกลับไปว่า “กาด เป็นภาษาเหนือ แปลว่า ตลาด จ้ะ” ฟ้าใสและอารีพยักหน้าเข้าใจ คุณพ่อของฟ้าใสรู้สึกเอ็นดูในความน่ารักของเด็ก ๆ จึงพูดเสริมว่า “ตลาดนี้ไม่ใช่ตลาดทั่วไปนะ เป็นตลาดที่ขายของพื้นเมือง มีการเล่นดนตรี และมีโต๊ะให้นั่งรับประทานอาหารกลางตลาดด้วย ถือว่าเป็นตลาดที่ให้เรา ได้สัมผัสถึงความเป็นคนเมืองเหนือเลยทีเดียว” ๙๓ หนังสือเสริมทักษะภาษาไทย ป.๒