QUALITY CONTROL IN STERILE PRODUCTS_Jan2563

QUALITY CONTROL IN
STERILE PRODUCTS

กติ ตโิ ชติ วรโชตกิ าํ จร

วตั ถุประสงค์

- เพ่ือทราบถงึ หลกั เกณฑ์และวธิ ีการของการควบคุม
คุณภาพผลติ ภณั ฑ์ปราศจากเชื้อโดยวธิ ี Leaker test
- เพ่ือทราบถงึ หลกั เกณฑ์และวธิ ีการของการควบคุม
คุณภาพผลติ ภณั ฑ์ปราศจากเชื้อโดยวธิ ี clarity test
และ Particulate matter test

- เพื่อทราบถงึ หลกั เกณฑ์และวธิ ีการของการควบคุม
คุณภาพผลติ ภัณฑ์ปราศจากเชื้อโดยวธิ ี sterility

test/pyrogen test/endotoxin test

การควบคุมภาพผลติ ภณั ฑ์ปราศจากเชือ้

1. Raw Materials
2. In-Process Controls
3. Finished Products

1. Raw Materials
ตอ้ งตรวจทกุ อยา่ ง ทงั้ ตวั ยา
สารเคมี ภาชนะบรรจุ จกุ ฉลาก

2. In-Process Controls

o ตรวจ WFI เป็นงานประจาํ โดยเฉพาะ Pyrogen test
o ตรวจดปู รมิ าณทผ่ี ลติ จะตอ้ งเทา่ กบั ทฤษฏที กุ ขนั้ ตอน
o ตรวจวดั คา่ การนําไฟฟ้าของน้ําระหวา่ งการ กลนั ่ หรอื

ออสโมซสิ ยอ้ นกลบั (reverse osmosis)
o ตรวจ Sterility ในการผลติ
o บนั ทกึ เวลา, อณุ หภมู ใิ นการฆา่ เชอ้ื ดว้ ยความรอ้ น
o ตรวจสอบเอกลกั ษณ์ของฉลาก
o ตรวจดปู รมิ าตรและน้ําหนกั ของยาระหวา่ งการบรรจุ

3. Finished Products

เป็นการตรวจตาม Specifications ทร่ี ะบุในเภสชั
ตาํ รบั
Leaker test
 Clarity test & Particulate matter analysis
 Sterility test
 Pyrogen test /endotoxin test
 Toxicity (Safety test)

Leaker test

 เป็นการทดสอบภาชนะบรรจเุ ฉพาะแอมพลู วา่ หลอมปิดสนทิ
หรอื ไม่ เพราะบางทอี าจมรี รู วั่ หรอื รอยแยกทเ่ี ลก็ มาก มอง
ดว้ ยตาเปลา่ ไมเ่ หน็ แตเ่ ชอ้ื จลุ นิ ทรยี ส์ ามารถเขา้ ไปภายในได้
หรอื น้ํายาอาจรวั่ ซมึ ออกมาระหวา่ งการเกบ็ รกั ษา

การทดสอบทาํ ไดโ้ ดยแชแ่ อมพลู ในน้ําสที เ่ี ขม้ ๆ
(เชน่ 0.5-1% Methylene blue solution)

1. ตม้
หรอื 2. เกบ็ ใน vacuum desiccator ดดู อากาศภายในตอู้ อก
ใหเ้ ป็นสญู ญากาศ ทง้ิ ไวป้ ระมาณ 10 นาที ถา้ แอมพลู ใดมรี อยรวั่ จะทําให้
ภายในแอมพลู มคี วามดนั เป็นลบ เมอ่ื ปลอ่ ยใหม้ คี วามดนั เท่ากบั บรรยากาศ
ภายนอกอยา่ งรวดเรว็ กจ็ ะดดู เอาสารละลายของสเี ขา้ ไปในหลอด เมอ่ื นําแอ
มพลู ไปลา้ ง กจ็ ะเหน็ ไดว้ ่าหลอดใดทด่ี ดู สเี ขา้ ไป แสดงว่ารวั่
หรอื 3. ยาฉดี ทต่ี อ้ งเขา้ ทาํ การฆ่าเชอ้ื ใน autoclave ใหใ้ ส่แอ
มพลู ในสารละลายสกี ่อนนําเขา้ autoclave(ทาํ พรอ้ มกบั
sterilization) เมอ่ื นําออกจาก autoclave ทง้ิ ใหเ้ ยน็ ลง แอมพลู ใด
รวั่ กจ็ ะดดู สเี ขา้ ไป

หมายเหตุ วธิ นี ้ีถา้ รอยรวั่ เลก็ ประมาณ 15 ไมครอน อาจจะตรวจพบหรอื ไมพ่ บกไ็ ด้

Clarity test & Particulate matter
analysis

 การทดสอบความใส (clarity test)

 เป็นการตรวจอนุภาคทม่ี ขี นาด 50 µ หรอื มากกว่า
 จะทําทุกภาชนะบรรจุ โดยอาจทาํ ภายหลงั การกรองก่อนบรรจแุ ละ

หลงั จากบรรจใุ ส่ภาชนะปิดผนึกเสรจ็ แลว้ อกี ครงั้ หน่ึง
 เพ่อื ดวู า่ ยาฉดี นนั้ ปราศจากอนุภาคของสารใด ๆ ทไ่ี มล่ ะลาย ทจ่ี ะไปทํา

ใหเ้ กดิ ผลทไ่ี มต่ อ้ งการในคนไข้ เชน่ ไปอุดตนั ในระบบการหมนุ เวยี น
เลอื ด
 อนุภาคในยาฉีดสว่ นใหญ่เป็นเศษแกว้ เศษพลาสตกิ เศษยาง เสน้ ใย
เซลลโู ลส ฝ่นุ ละออง ซง่ึ มขี นาดตงั้ แต่ 1 ไมครอน ถงึ 500 ไมครอน

Clarity test หรือ Visual inspection
หรอื การตรวจสอบด้วยตาเปล่า

 USP บง่ วา่ ยาฉดี Solution/constituted solution ทกุ ตาํ รับ (รวมสารละลายยา
ฉีดเข้ากล้ามและใต้หนงั ) ตอ้ งไมม่ ี particle เมอ่ื ตรวจโดย visual inspection

วธิ ีการ

1. สอ่ งดู Particle เทยี บกบั ฉากขาว-ดาํ โดยใชไ้ ฟ 100 วตั ต์
2. สอ่ งดู Particle โดยใช้ polarized light
ข้อเสยี
 ความตงั้ ใจ, สายตา, สขุ ภาพ, อารมณ์ของผตู้ รวจ
 ความแตกต่างระหวา่ งแต่ละคน

 ตอ้ งอาศยั ความชาํ นาญมกี ารฝึกฝน มกี ารพกั สายตาระหว่างการตรวจ

Particulate matter ตาม USP24

 consist of mobile, randomly-sourced,
extraneous substances, other than gas bubbles,
that cannot be quantitated by chemical analysis
due to the small amount of material that it
represents and to its heterogenous composition

 จะหมายถงึ อนภุ าคที่มีขนาดน้อยกว่า 50 µ









หลกั การหา particulate matter โดย
electronic particle procedures

 Electric resistivity principle เช่น Coulter counter
โดยผ่านสารละลายทม่ี อี เิ ลก็ โทรไลตไ์ ป ระหว่าง อเิ ลกโทรด 2 อนั
ถา้ ในสารละลายมอี นุภาคอยจู่ ะทําใหค้ วามต้านทานกระแสไฟฟ้า
เปลย่ี นแปลงไป การเปลย่ี นแปลงน้ีจะเป็นสดั ส่วนกบั ขนาดอนุภาค วธิ นี ้ี
เรว็ แต่มขี อ้ เสยี คอื ตอ้ งมอี เิ ลก็ โทรไลตใ์ นสารละลายทจ่ี ะทดสอบ อาจมี
การนับฟองอากาศ และอนุภาคขนาดใหญ่หรอื เสน้ ใยอาจไปอุดตนั ทร่ี เู ปิด
ไปส่อู เิ ลก็ โทรด

หลกั การหา particulate matter โดย
electronic particle procedures

 Light-blockage principle** เชน่ HIAC Particle
Counter (High Accuracy Particle Counter) ตรวจสอบ
และวดั ขนาดอนุภาค โดยใหล้ าํ แสงผ่านหลอดทบ่ี รรจสุ ารละลายไป
photocell ถา้ มอี นุภาคอยรู่ ะหว่างลาํ แสงจะทาํ ใหบ้ างสว่ นของลาํ แสง
ถูกรบกวน การส่งผ่านของแสงไป photocell จะลดลง วธิ นี ้ีไมต่ อ้ งมอี ิ
เลก็ โทรไลต์ แต่อาจมกี ารนบั ฟองอากาศ





หลกั การหา particulate matter โดย
electronic particle procedures

 Light-scattering principle เชน่ Royco Liquid
Counter โดยผ่านลาํ แสงไปยงั สารละลาย ถา้ มอี นุภาคจะทาํ ให้
พลงั งานของแสงเปลย่ี นไป แต่ตรวจไดเ้ ฉพาะอนุภาคทม่ี คี ุณสมบตั ทิ ําให้
เกดิ การกระจายของแสงเท่านนั้

Test for Particulate matter ท่บี ่งใน

USP 40

- solutions for injection i.v. (LVP, SVP)
- solution for injection i.m., subcutaneous (ยกเว้นยาสตั ว์)
- ยกเว้น parenteral products for irrigation solutions,

radiopharmaceutical products

- parenteral products using final filters prior to
administration (ต้องมี scientific data ยืนยนั )

Test for Particulate matter ท่บี ่งใน
USP 40

Method 1. Light obscuration particle count
test

1A-Large-volume injections ทงั้ หมดที่ฉลากระบวุ า่ ปริมาตร
บรรจมุ ากกวา่ 100 ml (solution for parenteral infusion or
solution for injection)

1B-Single dose / multiple dose small volume
injections ท่ีมีขนาดบรรจนุ ้อยกว่าหรอื เท่ากบั 100 ml (solution
for parenteral infusion or solution for injection)

Light obscuration particle count test

Test environment เครื่องมือ เครอื่ งใช้ น้ําท่ีใช้
- เครื่องมอื ทกุ ชิ้นต้องสะอาด โดยแช่ใน warm nonionic

detergent solution หรอื organic solvent ล้างด้วยนํ้า
สะอาดแล้วจึงล้างด้วยนํ้าที่ผา่ นการกรองด้วยเย่ือกรองรขู นาดอย่าง
น้อย 1.2 ไมครอนหรือน้ํากลนั่
- ทาํ ใน laminar flow hood ที่ติด ultra-HEPA
filter (High efficiency particulate air)



Light obscuration particle count test

Test environment criteria

ถา้ อนุภาคขนาดใหญ่กว่าหรือเท่ากบั 10 ไมครอน จาํ นวนมากกว่า
25 อนุภาค/25 ml ของ combined sample (5
samples each of 5ml) จากการทาํ test environment
ไมเ่ หมาะสาํ หรบั หา particulate matter โดย light
obscuration particle count test

Light obscuration particle count test

10-unit or more pool (< 25 ml) Single units (> 25 ml)
(<10 units)

Calibration Validation

Resolution Sampling plan
Blanks
 Volume accuracy
Light Obscuration Assay

Count accuracy Training

Test 1B Test 1A

SVI (< 100ml) Limits LVI (> 100ml)

NMT 6000 /container : 10 µm NMT 25 / ml : 10 µm

NMT 600 /container: 25 µm NMT 3 / ml : 25 µm

25



2. Microscopic Particle Count Test

 ใช้กบั small volume และ large volume injection
 เป็นการนับ subvisible, essentially solid, particulate matter ใน

product ต่อหน่วยปริมาตร/ภาชนะบรรจหุ ลงั การกรองบน microporous
membrane filter
 ใช้กบั Product ท่ีไมส่ ามารถใช้ method 1 ได้ เช่น ผลิตภณั ฑท์ ่ีไมใ่ สหรือ ค่อนขา้ ง
หนืด เช่น emulsions, colloids, liposomal preparations หรือผลิตภัณฑ์
ท่เี กิดฟองเม่อื ทดสอบโดย method 1
 ไมส่ ามารถใช้กบั สารท่ีมีความหนืดมาก เช่น concentrated dextrose, starch
solution, dextrans, หรอื product ที่ประกอบด้วย amorphous,
semiliquid เน่ืองจากกรองไม่ได้ ให้เจือจางเพอ่ื ลดความหนืดจนกรองได้แล้วนํามา
ทดสอบโดยวิธีนี้

2. Microscopic Particle Count Test

Test environment

ล้างเครอ่ื งแก้วให้สะอาด เช่นเดียวกบั วิธีการของ light
obscuration โดยทาํ ใน LAF

ต้องมีอนุภาคขนาดใหญ่กว่าหรอื เท่ากบั 10 ไมครอน
ไม่เกิน 20 อนุภาค และต้องมอี นุภาคขนาดใหญ่กว่าหรือเท่ากบั
25 ไมครอน ไม่เกิน 5 อนุภาค ต่อ 50 ml particle-free
water ใน filtration area แสดงว่า background
particle level ตาํ่ พอที่จะทาํ microscopic assay

2. Microscopic Particle Count Test

10-unit pool (< 25 ml) Single units (> 25 ml)

Calibration Validation

USP graticule Microscopic Test Amorphous P.M.?
Sampling plans
Total unit or pool
filtration Blanks
Partial (statistical) counting Training

SVI (< 100ml) Limits LVI (> 100ml)
NMT 12 / ml : 10 µm
NMT 3000 /container : 10 µm NMT 2 / ml : 25 µm

NMT 300 /container: 25 µm









Sterility Test

 เป็นการทดสอบว่ายาฉีดทผ่ี ลติ ขน้ึ ปราศจากเชอ้ื จรงิ หรอื ไม่
 เป็นเพยี งการสุ่มตวั อยา่ งมาทดสอบตามเกณฑท์ ก่ี ําหนด
 ตอ้ งควบคุมประสทิ ธภิ าพการทํางานของเครอ่ื งมอื ทใ่ี ชใ้ นการ

ผลติ ใหป้ ราศจากเชอ้ื , ควบคุมจาํ นวนเชอ้ื ในสถานทท่ี าํ การผลติ
 การทดสอบน้เี ป็นการทดสอบทต่ี อ้ งการผลทแ่ี น่นอน ตอ้ งแน่ใจว่า

ทุกกระบวนการทดสอบตอ้ งปลอดเชอ้ื 'asepsis'
 เพอ่ื ใหไ้ ดผ้ ลการทดสอบทถ่ี ูกตอ้ งจรงิ ๆ ดงั นนั้ ผทู้ าํ การทดสอบ

ตอ้ งไดร้ บั การฝึกมาเป็นอย่างดี

Sterility Test

1. Membrane Filtration Technique
(ปกตมิ กั ใชว้ ธิ นี ้เี ป็นหลกั )

2. Direct Inoculation (Direct
transfer)

Sterility Test

Sterility (definition)
state of being free of live bacteria or

other microorganisms
Sterilization (definition)

the removal or destruction of all
microorganisms, including pathogenic and
other bacteria, vegetative forms and spores

อาหารเลีย้ งเชือ้

1. Fluid Thioglycollate Medium
(FTG)

2. Soybean-Casein Digest
Medium (SCDM)
3. Alternative Thioglycollate
Medium

1. Fluid Thioglycollate Medium

 เป็ น media หลักในการทดสอบ sterility test
 ทดสอบ bacteria ชนิด aerobe และ anaerobe
 ในสูตรมี Resazurin Sodium Solution
ถ้ามีสีชมพแู สดงว่ามีออกซิเจนมาก ให้ heat โดยใช้ steam จน

สีหายไป
 อาจใช้แทน SC media ได้โดยบ่มเพาะภายใต้ aerobic

condition ท่อี ุณหภูมิ 20-25°C

Incubate under aerobic/anaerobic condition

(32.5 ± 2.5o)

2.Soybean-Casein Digest Medium

 เป็ น media หลักในการทดสอบ sterility test
 ทดสอบ aerobic bacteria และ รา

Incubate under aerobic condition
(22.5 ± 2.5o)

3. Alternative Thioglycollate Medium

 เหมอื น fluid thioglycollate medium แต่ไมม่ ี agar
และ resazurin sodium solution

 sterilize ที่ condition เหมือน 1
ใช้สาํ หรบั sterility test พวก device ท่ีมี tube รู

เลก็ ๆ

Incubate under anaerobic condition

(32.5 ± 2.5o)

หลกั การทดสอบ sterility test

 ทาํ positive control (growth promotion test)
 ทาํ negative control (sterility of media)
 ทาํ Method suitability test (validation test) ของ

วธิ ีทดสอบ
 ทดสอบ sample ตาม condition ท่ีได้จากการทาํ

validation test

positive control or growth promotion test

 เป็นการทดสอบ growth promotion ของ medium

 เพาะเลี้ยงเชื้อใน medium ท่ีต้องการทดสอบตามสภาวะที่
กาํ หนด (positive control)

 medium ท่ีทดสอบใช้ได้ ถา้ เชื้อแต่ละชนิด สามารถเจริญ
ได้ภายใน 3 วนั สาํ หรบั เชื้อแบคทีเรยี และภายใน 5 วนั
สาํ หรบั เชื้อรา หลงั การบม่ เพาะเชื้อ

 สามารถทาํ ไปพรอ้ มๆกบั การทดสอบ sterility of media และ
การทาํ sterility test

 หาก media ไมผ่ า่ น growth promotion test หรอื sterility of
media ถอื ว่าการทดสอบ sterility test ไม่ OK

positive control or growth promotion test

1. Bacillus subtilisA (ATCC No 6633)
2. Candida albicansF (ATCC No 10231)
3. Aspergillus nigerF(ATCC 16404)
4. Clostridium sporogenesAN (ATCC 11437) หรอื ใช้

Bacteroides vulgatus แทน ถ้าต้องการ non-spore forming
microorganism
5. Staphyloccocus aureusA (ATCC 6538) หรือ ถา้ ไมม่ ีใช้
1 แทน
6. Pseudomonas aeruginosaA (ATCC 9027) หรือใช้
Micrococcus Iuteus

Sterility Test USP40 (Positive control)

FTG SCDM

30-35 °C 20-25 °C

Incubate 3วนั (bacteria) 5 วนั (fungi)

Sterility of media

 เป็นการทาํ negative control
 เป็นการ confirm sterility ของ medium
 วธิ กี าร นํา medium ทจ่ี ะทดสอบ sterility test

(sterile media) ไป incubate ทอ่ี ุณหภมู ทิ จ่ี ะทาํ การ
ทดสอบ ไมน่ ้อยกวา่ 14 วนั

General procedure for Sterility Test
USP40

Number of Articles to Be Tested

 สาํ หรบั ตวั ยาทเ่ี ป็นของเหลวใหด้ ใู นตารางท่ี 2
 การทดสอบ sterility test ตอ้ งใช้ medium อยา่ งน้อย 2 medium ขน้ึ

ไปต่อ 1 sample (SC , FTG)
 ตอ้ งระวงั ในการเปิด sample ทจ่ี ะทดสอบเพอ่ื ป้องกนั ไม่ใหเ้ กดิ การปนเป้ือนของ

เชอ้ื บรเิ วณดา้ นนอกของภาชนะ
 ผวิ ดา้ นนอกของ ampuls และจุกขวด และ vial ตอ้ งทาํ ความสะอาดกอ่ นดว้ ย

decontaminating agent ทเ่ี หมาะสมและตอ้ งเกบ็ ในทท่ี ป่ี ้องกนั การ
recontaminate ของผวิ ดา้ นนอก

Number of Articles to Be Tested

 ถา้ vial content บรรจภุ ายใตส้ ญู ญากาศ ให้ sterile air โดยใช้
sterile needle ทต่ี ่อกบั membrane filter holder ทใ่ี ช้
sterilizing grade filter

 สาํ หรบั article พวก purified cotton, gauze, surgical
dressing, suture และ related pharmacopoeial articles ใหท้ าํ
การ decontaminate ดา้ นนอกของ package และทาํ การเปิด package
โดยวธิ ี aseptic

 เป็ นเกณฑส์ าํ หรับ sample หน่ึง container ต่อ 2 media ถา้ หน่ึง
container ใชไ้ ดแ้ ค่ 1 media จาํ นวน sample ตอ้ งเป็ นสองเท่าของเกณฑ์

Table 2 Minimum Number of Articles to Be
Tested in Relation to the Number of Articles in the

Batch Number of Articles to be
tested
Number of Articles in the Batch

Parenteral preparations

Not more than 100 articles 10 % or 4 articles
whichever is the greater
More than 100 but not
more than 500 articles 10 articles
More than 500 articles
2 % or 20 articles,
For large volume parenterals whichever is less
2 % or 10 containers,
whichever is less