5_6055211388308029737

2. Jadual dari petikan (Graf Bar Kompaun) PERKARA/ISU

TEMPAT/NEGARA

SEMENANJUNG MALAYSIA : BILANGAN KES PENGABAIAN WARGA TUA

MENGIKUT PREMIS RUJUKAN BAGI TAHUN 2010 DAN TAHUN 2013 MASA/TEMPOH

(PEMBOLEH UBAH 3 ) (PEMBOLEH UBAH 1 ) Label dipaksi menegak dan Unit
Label di paksi melentang

Label Pemboleh ubah petunjuk Bilangan Kes Pengabaian Warga Tua(orang)

Tahun

Premis

petunjuk Rujukan

(PEMBOLEH 2010 2011 2012 2013
UBAH 2)
Hospital Kuala 246/25 = 9.84 cm 201/25 = 8.04 cm 113/25 = 4.52 cm 198/25 = 7.92 cm

Lumpur

Hospital 97/25 = 3.88 cm 88/25 = 3.52 cm 96 /25 = 3.84 cm 97/25 = 3.88 cm

Ampang Data
Dalam
Hospital- 153/25 = 6.12 cm 165/25 = 6.6 cm 159/25 = 6.36 cm 181/25 = 7.24 cm Petikan

hospital Awam

Rumah-rumah 89/25 = 3.56 cm 95/25 = 3.8 cm 101/25 = 4.04 cm 92/25 = 3.68 cm

Kebajikan

Sumber(salin sepenuhnya daripada petikan) (Sumber: Dipetik daripada laporan Jabatan Kerja
Sosial dan Rumah Kebajikan Kuala Lumpur, Malaysia, 2013).

3: Tentukan skala yang sesuai.

Kaedah pengiraan skala : Bilangan bilangan tertinggi dalam data/jadual

--------------------------------------------------------

12

Contoh : 246

--------- = 20.5 orang

12

1 cm = 20.5 orang (skala ini kurang sesuai) maka, sesuikan kepada 1 cm = 25 orang

4: Hitung ukuran ketinggian bar dengan menggunakan skala. Contoh: 246/25 = 9.84cm

48

5. Lukis Graf Bar Kompaun dan Label

SEMENANJUNG MALAYSIA : BILANGAN KES PENGABAIAN WARGA TUA MENGIKUT PREMIS
RUJUKAN BAGI TAHUN 2010 DAN TAHUN 2013

Bilangan Kes Pengabaian Warga Tua(orang)

Petunjuk Tahun

Hospital Kuala Lumpur (Sumber: Dipetik daripada laporan Jabatan Kerja Sosial dan
Hospital Ampang Rumah Kebajikan Kuala Lumpur, Malaysia, 2013).
Hospital-hospital Awam
Rumah-rumah kebajikan

49

2. CONTOH 2 (Graf Bar Komponen)

Pemboleh ubah 1

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah, sediakan graf yang sesuai

untuk menunjukkan jumlah kedatangan pekerja asing ke Malaysia mengikut negara asal

pada tahun 2006, tahun 2007, dan tahun 2008. Pemboleh ubah 2

Pemboleh ubah 3

Pada tahun 2006, jumlah keseluruhan pekerja asing adalah sejumlah 1 286 332 orang.
Jumlah kedatangan pekerja asing ini meningkat secara berterusan bagi tahun-tahun seterusnya
kepada 1423560 orang dan 1471115 orang bagi tahun 2007 dan 2008.

Warga Indonesia merupakan pekerja asing yang paling ramai dilaporkan iaitu 1 174 013
orang atau 91.0% pada tahun 2006 . Begitu pun pada tahun 2007, jumlah berkurangan
kepada 1 148 050 orang. Kebanyakan warga Indonesia mengambil pas lawatan kerja
sementara untuk suatu tempoh tertentu. Pada tahun 2008, data yang direkodkan ialah
seramai 1 085 658 orang pekerja asing warga Indonesia.

Sementara itu, kemasukan pekerja asing dari negara Bangladesh bagi ketiga-tiga tahun
menunjukkan lonjatan yang berterusan. Pada tahun 2006, seramai 62 869 orang warga
Bangladesh menceburi pelbagai sektor pekerjaan di Malaysia. Pada tahun 2007, jumlahnya
meningkat kepada 217 238 orang dan menokok seramai 99 163 orang pada tahun
berikutnya.

Kemasukan pekerja asing warga Filipina dan Thailand banyak menceburi pekerjaan
dalam sektor pembuatan dan perladangan. Pada tahun 2006, seramai 24 099 orang warga
Filipina bekerja di Malaysia iaitu melebihi seramai 10 277 orang daripada warga Thailand.
Penurunan seramai 805 orang pekerja asing warga Filipina manakala peningkatan pekerja
asing warga Thailand seramai 4645 orang pada tahun 2007. Laporan kedatangan pekerja
asing warga Filipina pada tahun 2008 menunjukkan peningkatan daripada tahun 2007 iaitu
meningkat kepada 26 713 orang dan 21 065 orang warga Thailand.

Dalam kalangan pekerja asing warga Pakistan juga menunjukkan tokokan. Pada tahun
2006 seramai 11 551 orang atau 0.89% daripada keseluruhan 1 286 332 orang.
Peningkatan kedatangan warga Pakistan seramai 4960 orang pada 2007 yang menceburi
sektor pembinaan dan perladangan. Seramai 21 278 orang warga Pakistan dilaporkan
sebagai pekerja asing pada tahun 2008 iaitu meningkat seramai 4767 orang berbanding
tahun sebelumnya.

( Dipetik dan diubahsuaikan daripada Buku Tahunan
Perangkaan Malaysia 2011, Perangkaan Malaysia)

50

2. Jadual dari petikan (Graf Bar Komponen) PERKARA/ISU

TEMPAT/NEGARA

MALAYSIA : JUMLAH KEDATANGAN PEKERJA ASING MENGIKUT

NEGARA ASAL PADA TAHUN 2006, TAHUN 2007 DAN TAHUN 2008 MASA/TEMPOH

(PEMBOLEH UBAH 3 ) (PEMBOLEH UBAH 1 ) Label dipaksi menegak dan Unit
Label di paksi melentang

Label Pemboleh ubah petunjuk Jumlah kedatangan pekerja asing (orang)

Tahun

petunjuk Negara 2006 2007 2008
Asal
(PEMBOLEH 1174013 1174013 1148050 1148050 1085658 1085658
UBAH 2) Indonesia 62869 1236882
Bangladesh 24099 1260981
Filipina 13822 1274803 217238 1365288 316401 1402059
Thailand 11551 1286354 23294 1388582
Pakistan 26713 1428772 Data
Jumlah Dalam
Keseluruhan 18467 1407049 21065 1449837 Petikan

16511 1423560 21278 1471115

1286332 1423560 1471115

Sumber(salin sepenuhnya daripada petikan) (( Dipetik dan diubahsuaikan daripada Buku Tahunan
Perangkaan Malaysia 2011, Perangkaan Malaysia)

3: Tentukan skala yang sesuai.
Kaedah pengiraan skala : Jumlah keseluruhan tertinggi dalam data/jadual
--------------------------------------------------------
12/13/14

Contoh : 1471115
--------- = 122593 orang
12

1 cm = 122593 orang (skala kurang sesuai) disesuikan kepada 1 cm = 125000 orang

4: Hitung ukuran ketinggian bar dengan menggunakan skala sebagaimana teknik graf
bar kompaun bagi setiap bar dengan membuat tokokan.

51

MALAYSIA : JUMLAH KEDATANGAN PEKERJA ASING MENGIKUT NEGARA
ASAL PADA TAHUN 2006, TAHUN 2007 DAN TAHUN 2008

Jumlah kedatangan pekerja asing (orang)

Petunjuk Tahun

Indonesia ( Dipetik dan diubahsuaikan daripada Buku Tahunan
Bangladesh Perangkaan Malaysia 2011, Perangkaan Malaysia)
Filipina
Thailand
Pakista

52

3

LANGKAH MENJAWAB SOALAN GRAF MEMESONG/IMBANGAN
Langkah 1: Mengenal pasti kata kunci

1.1 Kenal pasti ‘ hint’/kata kunci tentang graf bar dalam soalan yang diberi.
Contoh kata kunci:

- Peratus Perubahan (data dalam nilai %)

- Kadar perubahan (data dalam nilai %)

- Perbezaan (data dalam nilai mutlak)

- Perubahan (data dalam nilai mutlak)

- Membandingkan (data dalam nilai mutlak)

1.2 Menunjukkan adanya perubahan positif dan negatif
1.3 Menggunakan formula untuk mendapatkan peratus perubahan

Data akhir – Data awal X 100
Data awal

1.4 Nilai peratus perubahan perlu dicatat dalam jadual yang dibina.

Langkah 2: Kenal pasti pemboleh ubah (pemboleh ubah 2)

2.1. Contoh soalan : (pemboleh ubah 1)

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk
menunjukkan peratusan perubahan bilangan kenderaan bermotor yang didaftar dari tahun 2009
hingga tahun 2010.

Masalah kesesakan jalan raya menjadi isu yang penting kepada pihak kerajaan tempatan dan
Jabatan Pengangkutan Jalan untuk mengatasinya. Dalam hal ini, bilangan kenderaan di jalan raya
yang semakin meningkat juga menjadi satu daripada punca kesesakan jalan raya.

Bilangan kenderaan bermotor yang didaftar pada tahun 2009 ialah sebanyak 18 816 782 unit,
manakala pada tahun 2010 jumlah kenderaan bermotor yang didaftar ialah sebanyak 17 107 704 unit.
Jumlah kenderaan bermotor pada amnya adalah lebih rendah pada tahun 2010 berbanding dengan
tahun 2009. Keadaan ini berkemungkinan disebabkan oleh langkah kerajaan yang menggalakkan
orang ramai menggunakan pengangkutan awam.

Pada tahun 2009, bilangan motokar yang didaftar ialah sebanyak 8 506 080 unit. Jumlah ini telah
berkurangan sebanyak 3 391 160 unit pada tahun berikutnya. Kenderaan bermotor seperti motosikal
juga telah didaftar sebanyak 8 940 230 unit. Jumlah ini lebih tinggi berbanding dengan jumlah yang
didaftarkan untuk motokar, iaitu sebanyak 434 150 unit pada tahun yang sama. Pada tahun 2010,
bilangan motosikal yang didaftar ialah sebanyak 10 441 907 unit.

Selain motosikal, ramai orang terutamanya golongan yang berumur 30-an menggunakan teksi
dan kereta sewa untuk sampai ke destinasi. Sebanyak 95 728 unit teksi dan kereta sewa telah
didaftarkan pada tahun 2009. Pada tahun berikutnya, lebih ramai orang mula menggunakan teksi dan

53

kereta sewa kerana kadar bayaran perjalanan menjadi rendah. Ia berkurang sebanyak 34% untuk pergi
ke destinasi masing-masing. Natijahnya, lebih banyak teksi dan kereta sewa didaftar untuk digunakan
dan berlaku peningkatan sebanyak 17 233 unit menjadi 112 961 unit.

Bilangan bas yang didaftarkan pada tahun 2010 berkurangan sebanyak 17 432 unit berbanding
dengan bilangan bas yang didaftarkan pada tahun sebelumnya. Bilangan bas yang didaftarkan pada
tahun 2009 ialah sebanyak 66 581 unit. Bilangan kenderaan barang yang didaftarkan pada tahun 2009
pula ialah sebanyak 736 222 unit. Jumlah ini bertambah akibat perkembangan ekonomi di bawah
Model Baru Ekonomi (MBE). Pada tahun 2010, jumlah kenderaan bermotor seperti kenderaan barang
yang didaftarkan ialah sebanyak 966 177 unit. Kenderaan lain yang didaftarkan pada tahun 2009 ialah
sebanyak 471 941 unit dan bilangan ini telah berkurangan menjadi 422 590 unit pada tahun
berikutnya.

Penggunaan kenderaan bermotor di negara ini telah bertambah dari setahun ke setahun.
Pertambahan ini menunjukkan betapa pentingnya pengangkutan pada hari ini dalam kalangan
penduduk dari pelbagai peringkat usia dan pekerjaan.

(Disesuaikan daripada Buku Tahunan Perangkaan
Malaysia 2012, Putrajaya: Jabatan Perangkaan Malaysia)

Langkah 3 :Bina jadual berpandukan pemboleh ubah

3.1. Panduan rangka jadual.

(a) Lajur (column) jadual dibina mengikut maklumat tempoh masa yang diberi
(pemboleh ubah 2) dengan ditambah lajur tambahan merujuk kepada peratus
perubahan antara 2 tahun bagi tahun-tahun yang diberi.

3.2. Contoh jadual

MALAYSIA : PERATUSAN PERUBAHAN BILANGAN KENDERAAN BERMOTOR YANG DIDAFTAR
DARI TAHUN 2009 HINGGA TAHUN 2010

Tahun Peratusan perubahan bilangan kenderaan bermotor yang didaftar (unit)
Kenderaan
bermotor 2009 2010 % perubahan
Motokar (2009-2010)

Motosikal 8506080 5114920 5114920 - 8506080 X 100 = - 39.87
8506080
Teksi dan kereta sewa
8940230 10441907 10441907 - 8940230 X 100 = 16.80
Bas 8940230

Kenderaan barang 95728 112961 112961 - 95728 X 100 = 18.00
95728
Kenderaan lain
66581 49149 49149 - 66581 X 100 = -26.18
Jumlah 66581

736222 966177 966177 - 736222 X 100 = 31.23
736222

471941 422590 422590 - 41941 X 100 = -10.46
471941

18816782 17107704

(Disesuaikan daripada Buku Tahunan Perangkaan Malaysia 2012, Putrajaya: Jabatan Perangkaan Malaysia

54

Langkah 4 : Tentukan skala yang sesuai.

4.1: Kaedah pengiraan skala : % perubahan terbesar (positif) +

% perubahan terkecil (negatif)

-------------------------------------------------

12/13

Contoh : 31.23 + 39.87

------------------ = 5.93%

12

1 cm = 5.93 (skala ini kurang sesuai) maka,

sesuikan kepada 1 cm = 6 % (bundarkan kepada gandaan genap nombor bulat)

Langkah 6 : Teknik Membina Graf Bar Memesong

TAJUK 2 CM

LABEL(UNIT)

Line pemisah –ve/+ve (disesuaikan
mengikut keperluan) nilai di paksi

12 CM/60 petak kecil

14 CM/70 petak kecil

TAHUN(MASA)

PETUNJUK

SUMBER

55

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk
menunjukkan peratusan perubahan bilangan kenderaan bermotor yang didaftar dari tahun 2009 hingga
tahun 2010.

Masalah kesesakan jalan raya menjadi isu yang penting kepada pihak kerajaan tempatan dan Jabatan
Pengangkutan Jalan untuk mengatasinya. Dalam hal ini, bilangan kenderaan di jalan raya yang
semakin meningkat juga menjadi satu daripada punca kesesakan jalan raya.

Bilangan kenderaan bermotor yang didaftar pada tahun 2009 ialah sebanyak 18 816 782 unit,
manakala pada tahun 2010 jumlah kenderaan bermotor yang didaftar ialah sebanyak 17 107 704 unit.
Jumlah kenderaan bermotor pada amnya adalah lebih rendah pada tahun 2010 berbanding dengan
tahun 2009. Keadaan ini berkemungkinan disebabkan oleh langkah kerajaan yang menggalakkan
orang ramai menggunakan pengangkutan awam.

Pada tahun 2009, bilangan motokar yang didaftar ialah sebanyak 8 506 080 unit. Jumlah ini telah
berkurangan sebanyak 3 391 160 unit pada tahun berikutnya. Kenderaan bermotor seperti motosikal
juga telah didaftar sebanyak 8 940 230 unit. Jumlah ini lebih tinggi berbanding dengan jumlah yang
didaftarkan untuk motokar, iaitu sebanyak 434 150 unit pada tahun yang sama. Pada tahun 2010,
bilangan motosikal yang didaftar ialah sebanyak 10 441 907 unit.

Selain motosikal, ramai orang terutamanya golongan yang berumur 30-an menggunakan teksi
dan kereta sewa untuk sampai ke destinasi. Sebanyak 95 728 unit teksi dan kereta sewa telah
didaftarkan pada tahun 2009. Pada tahun berikutnya, lebih ramai orang mula menggunakan teksi dan
kereta sewa kerana kadar bayaran perjalanan menjadi rendah. Ia berkurang sebanyak 34% untuk pergi
ke destinasi masing-masing. Natijahnya, lebih banyak teksi dan kereta sewa didaftar untuk digunakan
dan berlaku peningkatan sebanyak 17 233 unit menjadi 112 961 unit.

Bilangan bas yang didaftarkan pada tahun 2010 berkurangan sebanyak 17 432 unit berbanding
dengan bilangan bas yang didaftarkan pada tahun sebelumnya. Bilangan bas yang didaftarkan pada
tahun 2009 ialah sebanyak 66 581 unit. Bilangan kenderaan barang yang didaftarkan pada tahun 2009
pula ialah sebanyak 736 222 unit. Jumlah ini bertambah akibat perkembangan ekonomi di bawah
Model Baru Ekonomi (MBE). Pada tahun 2010, jumlah kenderaan bermotor seperti kenderaan barang
yang didaftarkan ialah sebanyak 966 177 unit. Kenderaan lain yang didaftarkan pada tahun 2009 ialah
sebanyak 471 941 unit dan bilangan ini telah berkurangan menjadi 422 590 unit pada tahun
berikutnya.

Penggunaan kenderaan bermotor di negara ini telah bertambah dari setahun ke setahun.
Pertambahan ini menunjukkan betapa pentingnya pengangkutan pada hari ini dalam kalangan
penduduk dari pelbagai peringkat usia dan pekerjaan.

(Disesuaikan daripada Buku Tahunan Perangkaan Malaysia
2012, Putrajaya: Jabatan Perangkaan Malaysia)

56

Graf Bar Memesong

MALAYSIA : PERATUSAN PERUBAHAN BILANGAN KENDERAAN BERMOTOR YANG
DIDAFTAR DARI TAHUN 2009 HINGGA TAHUN 2010

Peratus Perubahan Bilangan Kenderaan bermotor(%)

2008 - 2010 Tahun

Petunjuk (Disesuaikan daripada Buku Tahunan Perangkaan Malaysia
2012, Putrajaya: Jabatan Perangkaan Malaysia
Motokar
Motosikal
Teksi dan Kereta Sewa
Bas
Kenderaan Barang
Kenderaan Lain

57

LANGKAH MENJAWAB SOALAN GRAF BAR GABUNG GRAF GARIS

4

(GRAF DUA PAKSI)
Langkah 1: Mengenal pasti kata kunci

1.1 Kenal pasti ‘ hint’/kata kunci tentang graf bar dan graf garis dalam soalan

yang diberi.
1.2 Kata kunci/’hint’ graf bar gabung dengan graf garis adalah seperti di bawah :

f) Graf bar kompaun + satu garis – terdapat 3 pemboleh ubah dalam soalan

dan dalam soalan ada perkataan bilangan/nilai /kuantiti / dan jumlah bagi

pemboleh ubah kedua.
g) Graf bar kompaun + banyak garis – terdapat 3 pemboleh ubah dalam

soalan dan dalam soalan ada perkataan bilangan/nilai /kuantiti / dan bilangan

atau nilai bagi pemboleh ubah kedua.
h) Graf bar komponen + satu garis – terdapat 3 pemboleh ubah dalam soalan

dan dalam soalan ada perkataan jumlah/nilai keseluruhan/komposisi/nilai

tambah/amaun/ dan jumlah untuk pemboleh ubah kedua

Langkah 2: Kenal pasti pemboleh ubah dalam soalan dan
tentukan pemboleh ubah 1, 2 dan 3

2.1.Contoh soalan : (pemboleh ubah 1) (pemboleh ubah 2)

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai
untuk menunjukkan kuantiti pengeluaran dan jumlah perolehan eksport barangan utama
terpilih bagi tahun 2002 hingga tahun 2005 di Malaysia

(pemboleh ubah 3)

Langkah 3 :Bina jadual berpandukan pemboleh ubah
3.1. Panduan rangka jadual.
(a) Lajur (column) jadual dibina mengikut maklumat tempoh masa yang diberi

(pemboleh ubah 3) dan jumlah baris bergantung kepada maklumat pemboleh ubah 2.
(b) Pastikan baris yang pertama ditulis label dan unit – Kuantiti pengeluaran (tan metrik)
(c) Pastikan baris yang kedua ditulis tahun setiap tempoh masa yang diberi (pemboleh ubah

3).
(d) Pastikan lajur (columm) yang pertama ditulis pemboleh ubah yang akan digunakan

sebagai petunjuk. (pemboleh ubah 2)

58

3.2. Contoh jadual Label dan Unit
(pembolehubah
paksi Y kiri

Pemboleh ubah berdasarkan soalan
(pemboleh ubah 3)

Label Pemboleh ubah petunjuk Label dan Unit
(pembolehubah
paksi Y kanan

Pemboleh Data
ubah dalam
petunjuk petikan

(pemboleh
ubah 2)

Sumber (salin sepenuhnya dari petikan

3.2. Perkara-perkara penting yang perlu ada dalam jadual:

(a) Tajuk (Tempat,Perkara,Tempoh)- mesti ditulis di tengah-tengah jadual

(b) Data (lengkap dengan unit)- dapatkan daripada petikan

(c) Sumber (perlu salin seperti dalam petikan)

* Unit dan label mesti/wajib ditulis dengan selengkapnya

* Data mesti ada 2 titik perpuluhan

* Penulisan tajuk mesti/wajib ikut soalan

* Jika ada perkataan anggaran/ramalan/jangkaan/unjuran pada soalan atau

petikan, calon perlu menulis pada tajuk dan maklumat tahun

(d) Teknik Penulisan Tajuk dalam Jadual PERKARA/ISU

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai

untuk menunjukkan kuantiti pengeluaran dan jumlah perolehan eksport barangan utama

terpilih bagi tahun 2002 hingga tahun 2005 di Malaysia

TEMPAT/NEGARA
. MASA/TEMPOH

Langkah 4 : Baca petikan dengan teliti untuk pindahkan data ke dalam jadual

59

Langkah 5: Tentukan skala yang sesuai.

4.1: Kaedah pengiraan skala : Nilai(kompenan)/Jumlah(kompaun)

terbesar dalam data/jadual

-------------------------------------------------

14

Contoh : 2115

--------- = 176.25

12

1 cm = 176.25 (skala ini kurang sesuai) maka,

sesuikan kepada 1 cm = 180 atau 1cm = 200 (bundarkan kepada gandaan genap nombor bulat)

Langkah 6 : Teknik memplot bar dengan menggunakan skala

* Pastikan semua data dalam jadual dibahagikan dengan skala yang digunakan

Skala : 1 cm = 200 orang

Contoh : 893
----- = 4.47 cm ( ukuran tinggi bar )
200

Langkah 7 : Teknik Membina Graf Bar + garis (gabung)

TAJUK 2 CM

Paksi Y Kiri Paksi Y kanan

LABEL(UNIT) LABEL(UNIT)

12 CM/60 petak kecil

14 CM/70 petak kecil TAHUN
PETUNJUK
(MASA)

SUMBER

60

Langkah 8: Tentukan jarak antara bar dan lebar bar
8.1. Pastikan bilangan jarak antara bar (bilangan tahun atau bilangan maklumat di paksi

Melentang + 1 )
Contoh: bilangan tahun (3 tahun) = 3 + 1
8.2. Pastikan bilangan bar – jika bar kompaun (bilangan petunjuk X bilangan tahun(masa)

di paksi melentang).
Contoh : {4 petunjuk + ( 3 tahun +1)}= 8

– jika bar komponen (bilangan bar bergantung kepada bilangan
Tahun(masa) melentang)

8.3. Pastikan jumlah petak kecil dipaksi melentang 70 petak kecil(14 cm) yang akan
digunakan untuk jarak dan bar.

8.4. {4 petunjuk + ( 3 tahun +1)}= 8 / 70 petak kecil = 4.3 petak kecil
Maka, saiz bagi lebar dan jarak antara kelompok bar 4.3 petak kecil (digenapkan
menjadi 4 petak kecil)
* Peringatan penting : pastikan jarak antara bar kurang daripada
saiz jumlah petak kecil untuk 1 bar

Langkah 9
9.1 Untuk melukis graf garis yang bergabung perlu menggunakan paksi Y kedua di sebelah

kanan.
9.1.1 Bagi graf bar kompaun + satu graf garis Graf garisan dilukis di tengah-tengah

graf bar sama ada dua bar, tiga bar atau lebih.
9.1.2Bagi graf bar kompaun + banyak garisan – graf garis dilukis pada bar berkenaan.

Jika ada tiga bar, terdapat tiga garis pada masing-masing sektor.
9.1.3 Bagi graf bar komponen + satu garis – graf garis dilukis pada bar.

61

Contoh : bar kompaun + satu garis
Contoh : Bar kompaun + banyak garis

62

Contoh : Bar komponen + satu garis
MALAYSIA : JUMLAH PENGELUARAN DAN JUMLAH PEROLEHAN TIGA KOMODITI
UTAMA BAGI TAHUN 2002 HINGGA TAHUN 2005
MALAYSIA : JUMLAH PENGELUARAN DAN JUMLAH PEROLEHAN TIGA KOMODITI
UTAMA BAGI TAHUN 2002 HINGGA TAHUN 2005

Tahun

(Sumber: Disesuaikan daripada Kementerian
Kewangan Malaysia, Laporan Ekonomi 2005/2006,
Kuala Lumpur)

Nota
Kaedah untuk membezakan ketiga-tiga graf bergantung pada soalan yang ditanya.
Daripada soalan dijadikan tajuk. Ketiga-tiga graf di atas boleh dibezakan dengan tajuk
yang diberi berpandukan soalan yang dikemukakan.

63

LANGKAH MENJAWAB SOALAN

5

GRAF BAR PIRAMID MUDAH / BERPASANGAN KOMPAUN

Langkah 1: Mengenal pasti kata kunci graf bar piramid mudah dalam soalan

1.1 Kata kunci/’hint’ graf bar piramid mudah adalah seperti di bawah :

Jenis Graf a) terdapat 3 pemboleh ubah dalam soalan

Bar b) Mesti ada pemboleh ubah yang berpasangan
Piramid
Mudah c) Dalam soalan ada perkataan bilangan

Kata Kunci Contoh soalan

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di

menunjukkan bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk menunjukkan
bilangan bilangan pencarum Kumpulan Wang Simpanan Pekerja
mengikut kumpulan umur pada tahun 1999 dan tahun

2003 di Malaysia.

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di

menunjukkan bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk
bilangan menunjukkan bilangan kesuburan ibu di Wilayah
Persekutuan Kuala Lumpur dan Wilayah Persekutuan

Labuan mengikut umur pada tahun 2015 di Malaysia.

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di

Menunjukkan bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk menunjukkan
bilangan bilangan pendaftar aktif memohon pekerjaan di Malaysia
mengikut kumpulan umur pada tahun 2014 dan tahun

2015

64

Langkah 2: Kenal pasti pemboleh ubah dalam soalan dan tentukan pemboleh ubah

Contoh soalan :1 (pemboleh ubah 1)

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang

sesuai untuk menunjukkan bilangan pencarum Kumpulan Wang Simpanan Pekerja

mengikut kumpulan umur pada tahun 1999 dan tahun 2003 di Malaysia

(pemboleh ubah 3) (pemboleh ubah 2)

(pemboleh ubah 1) (pemboleh ubah 2)

Contoh soalan 2

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai

untuk menunjukkan bilangan kesuburan ibu di Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dan

Wilayah Persekutuan Labuan mengikut umur pada tahun 2015 di Malaysia.

(pemboleh ubah 3)

Contoh soalan 3 (pemboleh ubah 1)

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai

untuk menunjukkan bilangan pendaftar aktif memohon pekerjaan di Malaysia mengikut

kumpulan umur pada tahun 2014 dan tahun 2015

(pemboleh ubah 3) (pemboleh ubah 2)

Langkah 3 :Bina jadual berpandukan pemboleh ubah
3.1. Panduan rangka jadual.
(a) Pastikan jadual ada 3 lajur (columm) dan jumlah baris bergantung kepada soalan

(6 atau 7 baris).
(b) Pastikan baris yang pertama ditulis label dan unit – bilangan pencarum KWSP

(juta orang)
(c) Pastikan baris yang kedua ditulis pemboleh ubah berpasangan (tahun 1999

dan tahun 2003(pemboleh ubah 2)
(d) Pastikan lajur (columm) yang pertama ditulis pemboleh ubah yang akan digunakan

sebagai petunjuk.(Kumpulan Umur (tahun) (pemboleh ubah 3)
(f) Lajur (columm) ke-2,3 dan baris ke-3,4,5 dan 6 ditulis (dimasukkan)data-data

yang berkaitan.

65

3.2. Contoh jadual

Label Pemboleh ubah 2 Pemboleh ubah berpasangan
(pemboleh ubah 2)

Pemboleh ubah 1

Label 1 dan Unit

Label 3

Pemboleh Data
ubah dalam
petika
petunjuk n

(pemboleh
ubah 3)

Sumber (salin sepenuhnya dari petikan

3.3. Perkara-perkara penting yang perlu ada dalam jadual:

(a) Tajuk (Tempat,Perkara,Tempoh) - mesti ditulis ditengah-tengah jadual

(b) Data (lengkap dengan unit) - dapatkan daripada petikan

(c) Sumber (perlu salin seperti dalam petikan)

* Unit dan label mesti/wajib ditulis dengan selengkapnya

* Data mesti ada 2 titik perpuluhan

* Penulisan tajuk mesti/wajib ikut soalan

* Jika ada perkataan anggaran/ramalan/jangkaan/unjuran pada soalan atau

petikan, calon perlu menulis pada tajuk dan maklumat tahun

(d) Teknik Penulisan Tajuk dalam Jadual PERKARA/ISU

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan

graf yang sesuai untuk menunjukkan (bilangan pencarum Kumpulan Wang

Simpanan Pekerja mengikut kumpulan umur)(pada tahun 1999 dan

tahun 2003 di Malaysia

TEMPAT/NEGARA MASA/TEMPOH

66

Contoh penulisan tajuk dgn teknik yang betul

MALAYSIA: BILANGAN PENCARUM KUMPULAN WANG SIMPANAN PEKERJA
MENGIKUT KUMPULAN UMUR PADA TAHUN 1999 DAN TAHUN 2003 DI MALAYSIA

Langkah 4 : Baca petikan dengan teliti untuk pindahkan data ke dalam jadual

Langkah 5: Tentukan skala yang sesuai.

4.1: Kaedah pengiraan skala : Bilangan/Nilai terbesar dlm data/jadual

-------------------------------------------------

6

Contoh : 2.39

--------------- = 0.39

6

1 cm = 0.39 (skala ini kurang sesuai) maka,

sesuikan kepada 1 cm = 0.4 atau 1cm = 0.5

Langkah 6 : Teknik memplot bar dengan menggunakan skala

* Pastikan semua data dalam jadual dibahagikan dengan skala yang digunakan

Skala : 1 cm = 0.5 juta orang

Contoh : 2.39

----------- = 4.78 cm ( ukuran panjang bar )

0.5

Langkah 7: Tentukan jarak antara bar dan lebar bar

7.1. Pastikan bilangan jarak antara bar (tiada jarak antara bar)

7.2. Pastikan bilangan bar – bar piramid mudah (bilangan bar bergantung kepada
bilangan tahun atau bilangan maklumat di paksi menegak).

Contoh : ada 8 bar ( ada 8 kumpulan umur atau 8 maklumat di paksi menegak)

7.3. Pastikan jumlah petak kecil dipaksi menegak 60 petak kecil yang akan digunakan
untuk bar.

7.4. 60 petak kecil digunakan untuk 8 bar, maka untuk 1 bar sebanyak 7 petak kecil akan
digunakan.( 60 petak kecil bahagi 8 bar = 7 petak kecil )

7.5. 7 petak kecil digunakan untuk1 bar

67

Langkah 8 : Teknik Membina Graf Bar Piramid Mudah

TAJUK 2 CM
LABEL
LABEL LABEL

12 CM/60 petak kecil

7 CM

LABEL(UNIT) LABEL(UNIT)
PETUNJUK SUMBER

CONTOH: SOALAN 1 Pemboleh ubah 1

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai
untuk menunjukkan bilangan pencarum Kumpulan Wang Simpanan Pekerja mengikut
kumpulan umur pada tahun 1999 dan tahun 2003 di Malaysia

Pemboleh ubah 3 Pemboleh ubah Berpasangan (pemboleh ubah 2)

Umur pekerja yang paling muda mencarum dengan Kumpulan Wang Simpanan

Pekerja(KWSP) ialah 16 tahun. Dalam tempoh lima tahun, bilangan pencarum KWSP telah

meningkat hampir satu juta orang iaitu daripada 9.53 juta pada tahun 1999 kepada 10.36

juta orang pada tahun 2003 Jumlah keseluruhan

Pencarum KWSP boleh dibahagikan kepada lapan kumpulan umur iaitu daripada

kumpulan umur 16 hingga 25 tahun hingga kumpulan umur lebih daripada 55 tahun. Secara

umumnya,bilangan pencarum semakin berkurang apabila kumpulan umur semakin

meningkat. Pada tahun 1999 dan 2003, pekerja dalam kumpulan umur 16 tahun hingga 25

tahun adalah yang paling banyak mencarum iaitu masing-masing 2.39 juta orang dan 2.36

juta orang.

68

1 680 000 – 70 000
= 1 610 000 @ 1.61 juta

Berbanding dengan tahun 1999, bilangan pencarum dalam kumpulan umur 26 hingga 30

tahun telah menunjukkan peningkatan sebanyak 70 ribu orang kepada 1.68 juta orang pada

tahun 2003. Dalam tempoh yang sama juga, bilangan pencarum dalam kumpulan umur 31

hingga 35 tahun telah meningkat kepada 1.52 juta orang. 8/100 x 1.26 = 0.1008
= 1.26 + 0.1008 = 1.36

Bagi kumpulan umur 36 hingga 40 tahun pula, bilangan pencarum telah meningkat

sebanyak 8 % pada tahun 2003 berbanding dengan 1.26 juta pencarum pada tahun 1999.

Bilangan pencarum dalam kumpulan umur 41 hingga 45 tahun pula telah meningkat

sebanyak 17.14 % pada tahun 2003 iaitu kepada 1.23 juta orang.

Bagi kumpulan umur yang lebih tinggi, bilangan pencarum kurang daripada satu juta

orang. Pada tahun 1999, pencarum dalam kumpulan umur 46 hingga 50 tahun, kumpulan

umur 51 hingga 55 tahun dan kumpulan umur lebih 55 tahun masing-masing sebanyak 790

ribu,490 ribu dan 510 ribu orang sahaja. Dalam tempoh empat tahun berikutnya, bilangan

pencarum dalam kumpulan umur lebih 55 tahun meningkat kepada 550 ribu orang.

Peningkatan sebanyak sebanyak 40 ribu orang. Bagi kumpulan umur 51 hingga 55 tahun

telah bertambah sebanyak 180 ribu orang manakala bilangan pencarum dalam kumpulan

umur 46 hingga 50 tahun telah bertambah sebanyak 200 ribu orang. 0.49 juta(490 000) + 180 000
= 670 000 @ 0.67 juta

Tahun1999 (Dipetik dan diubahsuaikan daripada Buku Tahunan

100 + 17.14 x x = 1.23 Perangkaan Malaysia 2004, Jabatan Perangkaan

100 Malaysia)

= 117.14 x = 1.23 0.79 juta(790 000) + 200 000
= 990 000 @ 0.99 juta
100

= 1.1714 x = 1.23
x = 1.23 = 1.05

1.1714

69

1. Jadual dari petikan (Graf Bar Piramid Mudah)

TEMPAT/NEGARA PERKARA/ISU MASA/TEMPOH

MALAYSIA: BILANGAN PENCARUM KUMPULAN WANG SIMPANAN PEKERJA
MENGIKUT KUMPULAN UMUR PADA TAHUN 1999 DAN TAHUN 2003

Label Pemboleh ubah 2 Pemboleh ubah berpasangan
(pemboleh ubah 2)

Pemboleh ubah 1

Label 1 dan Unit

Label 3

Bilangan Pencarum KWSP(juta orang)

Tahun

Kumpulan 1999 2003
Umur (tahun) 2.39 (4.78 cm) 2.36(4.72 cm)

16 hingga 25

26 hingga 30 1.61(3.20 cm) 1.68(3.36 cm)

31 hingga 35 1.43(2.86 cm) 1.52(3.04 cm)

Pemboleh 36 hingga 40 1.26(2.52 cm) 1.36(2.72 cm) Data
ubah 41 hingga 45 1.05(2.10 cm) 1.23(2.46 cm) dalam
46 hingga 50 0.79(1.58 cm) 0.99(1.98 cm) petikan
petunjuk

(pemboleh
ubah 3)

51 hingga 55 0.49(0.98 cm) 0.67(1.34 cm)

Lebih 55 0.51(1.02 cm) 0.55(1.10 cm)

(Dipetik dan diubahsuaikan daripada

Sumber (salin sepenuhnya dari petikan ) Buku Tahunan Perangkaan Malaysia 2004,
Jabatan Perangkaan Malaysia)

2: Tentukan skala yang sesuai.

Kaedah pengiraan skala : Jumlah terbesar dalam data/jadual

------------------------------------------

6

Contoh : 2.39

--------------- = 0.39

6

1 cm = 0.34 (skala ini kurang sesuai) maka, sesuikan kepada 1 cm = 0.5 juta orang

3: Hitung ukuran panjang bar dengan menggunakan skala.

Contoh : 2.36/0.5 = 4.72 cm

70

4: Tentukan jarak antara bar dan lebar bar

4.1. Pastikan bilangan jarak antara bar (tiada jarak antara bar)

4.2. Pastikan bilangan bar – bar piramid mudah (bilangan bar bergantung kepada
bilangan tahun atau bilangan maklumat di paksi
menegak).

Contoh : ada 8 bar ( ada 8 kumpulan umur atau 8 maklumat di paksi menegak)

4.3. Pastikan jumlah petak kecil dipaksi menegak 60 petak kecil yang akan
digunakan untuk bar.

4.4. 60 petak kecil digunakan untuk 8 bar, maka untuk 1 bar sebanyak 7 petak
kecil akan digunakan.( 60 petak kecil bahagi 8 bar = 7 petak kecil )

4.5. 7 petak kecil digunakan untuk1 bar

71

5. Lukis Graf Bar Piramid Mudah
72

Buat latihan ini dengan menggunakan panduan di atas
Latihan Graf Bar Piramid Mudah
Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai
bagi menunjukkan bilangan pendaftar aktif memohon pekerjaan di Malaysia mengikut
kumpulan umur pada tahun 2014 dan tahun 2015

Bilangan penduduk Malaysia yang mendaftar secara aktif untuk memohon pekerjaan
di Jabatan Tenaga Buruh semakin bertambah setiap tahun. Mereka yang memohon pekerjaan
ini terdiri daripada kumpulan yang berumur 15 hingga 19 tahun, 20 hingga 24 tahun, 25
hingga 29 tahun , 30 hingga 34 tahun, 35 hingga 39 tahun dan 40 hingga 44 tahun.
Kebanyakan mereka yang mendaftar telah berjaya mendapat pekerjaan yang sesuai.

Kumpulan umur 20 hingga 24 tahun mencatat bilangan yang paling tinggi mendaftar
secara aktif di Jabatan Tenaga Buruh untuk memohon pekerjaan bagi tahun 2014 dan tahun
2015 iaitu berjumlah 296 893 orang. Seramai 162 588 orang telah mendaftar pada tahun 2014
dan selebihnya adalah mereka yang mendaftar pada tahun 2015.

Manakala kumpulan umur 40 hingga 44 tahun telah mencatat bilangan pendaftar aktif
yang paling rendah iaitu seramai 22 258 orang. Daripada jumlah tersebut kira-kira 52.75 %
telah mendaftar pada tahun 2014 dan 10 517 orang mendaftar pada tahun 2015. Kumpulan
umur 35 hingga 39 tahun pula seramai 24 863 orang pada tahun 2014 dan 22 701 orang pula
mendaftar pada tahun berikutnya.

Pada tahun 2014, kumpulan umur 15 hingga 19 tahun telah mencatat bilangan
pendaftar aktif seramai 61 394 orang. Jumlah ini berkurangan seramai 18 359 orang pada
tahun 2015. Hal ini mungkin disebabkan pada tahun 2015 ramai golongan ini mempunyai
kesedaran memilih untuk belajar di sekolah dan di Institusi Pengajian Tinggi Awam ataupun
Swasta.

Bagi kumpulan umur 25 hingga 29 tahun pula, mereka mencatat bilangan pendaftar
aktif yang kedua tinggi selepas kumpulan umur 20 hingga 24 tahun iaitu seramai 80 117
orang pada tahun 2014 dan seramai 55 688 orang pada tahun tahun 2015. Kebiasaannya pada
peringkat umur begini, mereka tidak terlalu memilih pekerjaan

Kumpulan umur 30 hingga 34 tahun pula mencatat penurunan pendaftar aktif dari
tahun 2014 ke tahun 2015. Seramai 40 494 orang pendaftar aktif dalam kumpulan tersebut
pada tahun 2014. Jumlah ini menurun sebanyak 0.16 % pada tahun 2015.

(Disesuaikan daripada Laporan Banci Penduduk
dan Perumahan Malaysia, Buletin Perangkaan
Bulanan, Julai 2015)

73

SKEMA LATIHAN GRAF BAR PIRAMID MUDAH

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai

bagi menunjukkan bilangan pendaftar aktif memohon pekerjaan di Malaysia mengikut

kumpulan umur pada tahun 2014 dan tahun 2015

Bilangan penduduk Malaysia yang mendaftar secara aktif untuk memohon pekerjaan

di Jabatan Tenaga Buruh semakin bertambah setiap tahun. Mereka yang memohon pekerjaan

ini terdiri daripada kumpulan yang berumur 15 hingga 19 tahun, 20 hingga 24 tahun, 25

hingga 29 tahun , 30 hingga 34 tahun, 35 hingga 39 tahun dan 40 hingga 44 tahun.

Kebanyakan mereka yang mendaftar telah berjaya mendapat pekerjaan yang sesuai.

296 893 - 162 588 Kumpulan umur 20 hingga 24 tahun mencatat bilangan yang paling tinggi mendaftar

= 134 305

secara aktif di Jabatan Tenaga Buruh untuk memohon pekerjaan bagi tahun 2014 dan tahun

2015 iaitu berjumlah 296 893 orang. Seramai 162 588 orang telah mendaftar pada tahun

2014 dan selebihnya adalah mereka yang mendaftar pada tahun 2015.

52.75/100 x 22 258 Manakala kumpulan umur 40 hingga 44 tahun telah mencatat bilangan pendaftar

= 11 741

aktif yang paling rendah iaitu seramai 22 258 orang. Daripada jumlah tersebut kira-kira

52.75 % telah mendaftar pada tahun 2014 dan 10 517 orang mendaftar pada tahun 2015.

Kumpulan umur 35 hingga 39 tahun pula seramai 24 863 orang pada tahun 2014 dan 22

701 orang pula mendaftar pada tahun berikutnya. 61 394 - 18 359 = 43 035

Pada tahun 2014, kumpulan umur 15 hingga 19 tahun telah mencatat bilangan

pendaftar aktif seramai 61 394 orang. Jumlah ini berkurangan seramai 18 359 orang pada

tahun 2015. Hal ini mungkin disebabkan pada tahun 2015 ramai golongan ini mempunyai

kesedaran memilih untuk belajar di sekolah dan di Institusi Pengajian Tinggi Awam ataupun

Swasta.

Bagi kumpulan umur 25 hingga 29 tahun pula, mereka mencatat bilangan pendaftar

aktif yang kedua tinggi selepas kumpulan umur 20 hingga 24 tahun iaitu seramai 80 117

orang pada tahun 2014 dan seramai 55 681 orang pada tahun tahun 2015. Kebiasaannya

pada peringkat umur begini, mereka tidak terlalu memilih pekerjaan

Kumpulan umur 30 hingga 34 tahun pula mencatat penurunan pendaftar aktif dari

tahun 2014 ke tahun 2015. Seramai 40 494 orang pendaftar aktif dalam kumpulan tersebut

pada tahun 2014. Jumlah ini menurun sebanyak 0.16 % pada tahun 2015.

40 494 - 65 = 40 429 (Disesuaikan daripada Laporan Banci Penduduk
dan Perumahan Malaysia, Buletin Perangkaan

Bulanan, Julai 2015) 0.16/100 x 40 494 = 65

74

1.Jadual dari petikan

TEMPAT/NEGARA PERKARA/ISU MASA/TEMPOH

MALAYSIA: BILANGAN PENDAFTAR AKTIF MEMOHON PEKERJAAN MENGIKUT
KUMPULAN UMUR PADA TAHUN 2014 DAN TAHUN 2015

Label Pemboleh ubah 2 Pemboleh ubah berpasangan
(pemboleh ubah 2)

Pemboleh ubah 1

Label 1 dan Unit

Label 3

Bilangan Pendaftar Aktif Memohon Pekerjaan (orang)

Tahun

Kumpulan 2014 2015 Data
Umur (tahun) 61 394 (2.04 cm) dalam
43 035(1.43 cm) petikan
15 hingga 19 134 305(4.47 cm)
55 681(1.85 cm)
Pemboleh 20 hingga 24 162 588(5.41 cm) 40 429(1.34 cm)
ubah
25 hingga 29 80 117(2.67 cm)
petunjuk

(pemboleh
ubah 3)

Sumber (salin sepenuh ya dari petikan )

30 hingga 34 40 494(1.34 cm)

35 hingga 39 24 863(0.82 cm) 22 701(0.75 cm)

40 hingga 44 11 741(0.39 cm) 10 517(0.35 cm)

(Disesuaikan daripada Laporan Banci
Penduduk dan Perumahan Malaysia, Buletin Perangkaan
Bulanan, Julai 2015)

2: Tentukan skala yang sesuai.

Kaedah pengiraan skala : Jumlah terbesar dalam data/jadual

------------------------------------------

6

Contoh : 162 588

--------------- = 27098

6

75

1 cm = 27098 orang (skala ini kurang sesuai) maka, sesuikan kepada 1 cm = 30 000 orang

3: Hitung ukuran panjang bar dengan menggunakan skala.

Contoh : 40 429/30 000 = 1.34 cm

4: Tentukan jarak antara bar dan lebar bar

4.1. Pastikan bilangan jarak antara bar (tiada jarak antara bar)

4.2. Pastikan bilangan bar – bar piramid mudah (bilangan bar bergantung kepada
bilangan tahun atau bilangan maklumat di paksi menegak)

: Terdapat 6 bar ( ada 6 kumpulan umur atau 6 maklumat di
paksi menegak)

4.3. Pastikan jumlah petak kecil dipaksi menegak 60 petak kecil yang akan digunakan
untuk bar.

4.4. 60 petak kecil digunakan untuk 6 bar, maka untuk 1 bar sebanyak 10 petak kecil akan
digunakan.( 60 petak kecil bahagi 6 bar = 10 petak kecil )

4.5. 1 bar = 10 petak kecil

76

5. Lukis Graf Bar Piramid Mudah
77

Langkah 1: Mengenal pasti kata kunci graf piramid kompaun dalam soalan
1.2 Kata kunci/’hint’ graf bar piramid kompaun adalah seperti di bawah :

d) terdapat 4 pemboleh ubah dalam soalan

e) Mesti ada pemboleh ubah yang berpasangan

f) Dalam soalan ada perkataan bilangan/nilai /kuantiti(kata kunci kompaun) /

tiada kata kunci kompaun atau komponen.

Jenis Graf Kata Kunci Contoh soalan

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di

menunjukkan bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk menunjukkan
bilangan bilangan sekolah rendah dan sekolah menengah kerajaan
mengikut negeri terpilih pada tahun 2012 dan tahun 2013

di Malaysia

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di

bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk menunjukkan

menunjukkan nilai permohonan bantuan modal yang diterima oleh
nilai Suruhanjaya Koperasi Malaysia (SKM) daripada beberapa
buah koperasi di negara ini dan nilai permohonan yang
Bar diluluskan mengikut jenis projek bagi tahun 2010 dan
Piramid tahun 2011
Kompaun Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di

Menunjukkan bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk menunjukkan
kuantiti kuantiti penggunaan air bermeter mengikut sektor dan
negeri terpilih bagi tempoh tahun 2008 hingga tahun 2010

di Semenanjung Malaysia

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di

tiada kata kunci bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk menunjukkan

kompaun atau penggunaan air bermeter mengikut sektor dan negeri

komponen terpilih bagi tempoh tahun 2008 hingga tahun 2010 di

Semenanjung Malaysia

78

Langkah 2: Kenal pasti pemboleh ubah dalam soalan dan tentukan pemboleh ubah

Contoh soalan :1 (pemboleh ubah 1) (pemboleh ubah 2)

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang

sesuai untuk menunjukkan bilangan sekolah rendah) dan sekolah menengah kerajaan

mengikut negeri terpilihpada tahun 2012 dan tahun 2013 di Malaysia.

(pemboleh ubah 3) (pemboleh ubah 4)

Contoh soalan 2 (pemboleh ubah 1)

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai

untuk menunjukkan nilai permohonan bantuan modal yang diterima oleh Suruhanjaya

Koperasi Malaysia (SKM) daripada beberapa buah koperasi di negara ini dan nilai

permohonan yang diluluskan mengikut jenis projek bagi tahun 2010 dan tahun 2011

(pemboleh ubah 2) (pemboleh ubah 3) (pemboleh ubah 4)

Contoh soalan 3
Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai
untuk menunjukkan penggunaan air bermeter mengikut sektor dan negeri terpilih bagi
tempoh tahun 2008 hingga tahun 2010 di Semenanjung Malaysia

Langkah 3 :Bina jadual berpandukan pemboleh ubah
3.1. Panduan rangka jadual.
(a) Pastikan jadual ada 5 atau 7 lajur (columm) dan jumlah baris bergantung kepada

soalan.
(b) Pastikan baris yang pertama ditulis label dan unit - bilangan sekolah kerajaan (buah)
(c) Pastikan baris yang kedua ditulis pemboleh ubah berpasangan (sekolah rendah

(pemboleh ubah 1) dan sekolah menengah (pemboleh ubah 2)
(d) Pastikan baris yang ketiga ditulis pemboleh ubah berdasarkan soalan. (tahun 2012 dan

tahun 2013) (pemboleh ubah 4)
(e) Pastikan lajur (columm) yang pertama ditulis pemboleh ubah yang akan digunakan

sebagai petunjuk. (pemboleh ubah 3)
(f) Lajur (columm) ke-2,3,4,5 dan baris ke-4,5,6 dan 7 ditulis (dimasukkan)data-data

yang berkaitan.

79

3.2. Contoh jadual Pemboleh ubah berdasarkan soalan Label 1
Label 2 (pemboleh ubah 4) dan
Unit
Label 3 Pemboleh ubah berpasangan
(pemboleh ubah 1 dan 2)

Pemboleh Data
ubah dalam
petikan
petunjuk

(pemboleh
ubah 3)

Sumber (salin sepenuhnya dari petikan )

3.2. Perkara-perkara penting yang perlu ada dalam jadual:

(a) Tajuk (Tempat,Perkara,Tempoh)- mesti ditulis ditengah-tengah jadual

(b) Data (lengkap dengan unit)- dapatkan daripada petikan

(c) Sumber (perlu salin seperti dalam petikan)

* Unit dan label mesti/wajib ditulis dengan selengkapnya

* Data mesti ada 2 titik perpuluhan

* Penulisan tajuk mesti/wajib ikut soalan

* Jika ada perkataan anggaran/ramalan/jangkaan/unjuran pada soalan atau

petikan, calon perlu menulis pada tajuk dan maklumat tahun

(d) Teknik Penulisan Tajuk dalam Jadual PERKARA/ISU

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan

graf yang sesuai untuk menunjukkan (bilangan sekolah rendah dan sekolah

menengah kerajaan mengikut negeri terpilih) (pada tahun 2012 dan tahun

2013) di (Malaysia) MASA/TEMPOH

TEMPAT/NEGARA

80

Contoh penulisan tajuk dgn teknik yang betul

MALAYSIA: BILANGAN SEKOLAH RENDAH DAN SEKOLAH MENENGAH KERAJAAN

MENGIKUT NEGERI TERPILIH PADA TAHUN 2012 DAN TAHUN 2013

Langkah 4 : Baca petikan dengan teliti untuk pindahkan data ke dalam jadual

Langkah 5: Tentukan skala yang sesuai.

4.1: Kaedah pengiraan skala : Nilai/Jumlah terbesar dalam data/jadual

-------------------------------------------------

6

Contoh : 903

--------- = 150.5

6

1 cm = 150.5 (skala ini kurang sesuai) maka,

sesuikan kepada1 cm = 200 buah

Langkah 6 : Teknik memplot bar dengan menggunakan skala

* Pastikan semua data dalam jadual dibahagikan dengan skala yang digunakan

Skala : 1 cm = 200 buah

Contoh : 893

----- = 4.46 cm ( ukuran panjang bar )

200

Langkah 7: Tentukan jarak antara bar dan lebar bar

7.1. Pastikan bilangan jarak antara bar

(bilangan tahun atau bilangan maklumat di paksi menegak + 1 )

Contoh: ada 3 jarak antara bar ( 2 tahun + 1 )
7.2. Pastikan bilangan bar – bar kompaun

(bilangan petunjuk x bilangan tahun atau bilangan maklumat di paksi menegak).

Contoh : ada 8 bar ( 4 petunjuk x 2 tahun = 8 bar )

7.3. Pastikan jumlah petak kecil dipaksi menegak 60 petak kecil yang akan digunakan

untuk jarak dan bar.

NILAI TIDAK TETAP

7.4. Andaikan 4 petak kecil digunakan untuk 1 jarak antara bar. Jika ada 3 jarak antara bar
maka sebanyak 12 petak kecil akan digunakan ( 4 x 3 )
[Jumlah petak kecil yang digunakan(4) x Bilangan jarak antara bar(3)]

7.5. Daripada 60 petak kecil, sebanyak 12 petak kecil digunakan untuk 3 jarak antara bar
dan lebihan sebanyak 48 petak kecil akan digunakan untuk 8 bar.

7.6. 48 petak kecil digunakan untuk 8 bar, maka untuk 1 bar sebanyak 6 petak kecil akan
digunakan.( 48 petak kecil bahagi 8 bar = 6 petak kecil )

7.7. 4 petak kecil digunakan untuk1 jarak antara bar manakala
6 petak kecil digunakan untuk1 bar

81

* Peringatan penting : pastikan jumlah petak kecil untuk 1 jarak antara bar kurang daripada jumlah
petak kecil untuk 1 bar atau jumlah petak kecil untuk 1 bar lebih banyak daripada

jumlah petak kecil untuk 1 jarak.

Langkah 8 : Teknik Membina Graf Bar Piramid / Berpasangan Kompaun

TAJUK 2 CM
LABEL
LABEL LABEL

7 CM 12 CM/60 petak kecil

LABEL(UNIT) LABEL(UNIT)
PETUNJUK SUMBER

82

CONTOH: SOALAN 1 Pemboleh ubah Berpasangan

Pemboleh ubah 1 Pemboleh ubah 2

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang

sesuai untuk menunjukkan bilangan sekolah rendah) dan sekolah menengah kerajaan

mengikut negeri terpilih pada tahun 2012 dan tahun 2013 di Malaysia.

(pemboleh ubah 3) (pemboleh ubah 4)

Pendidikan di Malaysia boleh diperoleh dari sekolah tanggungan kerajaan, sekolah

swasta, atau secara persendirian. Kementerian Pendidikan Malaysia dipertanggungjawabkan

sepenuhnya untuk menguruskan pembangunan pendidikan pada peringkat sekolah rendah dan

sekolah menengah kerajaan serta sekolah bantuan kerajaan. Tempoh persekolahan wajib

antara 12 hingga 13 tahun, di samping peningkatan bilangan pelajar yang layak mendapat

pendidikan telah menyebabkan bilangan sekolah rendah dan sekolah menengah bertambah

dari semasa ke semasa.

1143 – 893 (Negeri Johor, Kelantan, Selangor, dan Kedah) merupakan negeri di Malaysia
= 250
yang mempunyai bilangan sekolah rendah dan sekolah menengah kerajaan yang banyak pada
96093.9–9632
=--2--7-1---- x 903 tahun 2012. Negeri Johor mencatatkan bilangan sekolah kerajaan yang terbanyak, iaitu
100
= 632 sebanyak 1143 buah. Daripada bilangan tersebut, sebanyak 893 buah ialah sekolah rendah

dan (selebihnya) ialah sekolah menengah. Bilangan sekolah kerajaan di Kelantan pula

kurang sebanyak 48.47 peratus berbanding dengan bilangan sekolah kerajaan di Johor.

Negeri Kelantan hanya mempunyai 418 buah sekolah rendah dan 171 buah sekolah

menengah. 648 – 379
= 269

Permintaan yang tinggi terhadap pendidikan rendah di Selangor menyebabkan

sebanyak 648 buah sekolah rendah kerajaan telah didirikan pada tahun 2012. Bilangan

sekolah rendah ini lebih sebanyak 379 buah daripada bilangan sekolah menengah di

negeri berkenaan. Bilangan sekolah kerajaan di Kedah pula sedikit bilangannya berbanding

dengan sekolah kerajaan di Selangor. Di Kedah, bilangan sekolah rendah ialah sebanyak

539 buah dan bilangan sekolah menengah pula sebanyak 181 buah. 69.99/100 x 903 903 – 632
= 632 = 271

Pada tahun 2013, bilangan sekolah kerajaan di semua negeri yang terlibat menunjukan

peningkatan daripada tahun sebelumnya. Bilangan sekolah kerajaan di Johor masih

mendahului negeri-negeri lain. Bilangan sekolah rendah di Johor ialah sebanyak 903 buah,

iaitu lebih sebanyak 69.99 peratus daripada bilangan sekolah menengah di negeri

tersebut. Bilangan sekolah rendah di Kelantan adalah sama seperti pada tahun 2012,

tetapi bilangan sekolah menengah di negeri berkenaan meningkat sedikit kepada 173

buah. 648 + 2 539 + 3
= 650 = 542

83

Trend pertambahan bagi kedua-dua jenis sekolah ini turut ditunjukkan oleh negeri
Selangor dan negeri Kedah pada tahun 2013. Bagi sekolah rendah, pertambahan di
Selangor hanyalah sebanyak dua buah dan di Kedah pula meningkat sebanyak tiga buah
berbanding dengan tahun sebelumnya. Bagi sekolah menengah pula, negeri Selangor
menunjukkan pertambahan kepada 271 buah dan negeri Kedah pula meningkat kepada
182 buah.

(Disesuaikan daripada Buletin Perangkaan Sosial
Malaysia 2013, Putrajaya: Jabatan Perangkaan
Malaysia)

84

Jadual dari petikan (Graf Bar Piramid Kompaun)

TEMPAT/NEGARA PERKARA/ISU MASA/TEMPOH

MALAYSIA : BILANGAN SEKOLAH RENDAH DAN SEKOLAH MENENGAH

KERAJAAN MENGIKUT NEGERI TERPILIH PADA TAHUN 2012 DAN TAHUN 2013

Label Pemboleh ubah berdasarkan Pemboleh ubah berdasarkan soalan Label
soalan (pemboleh ubah 4) (PEMBOLEH UBAH 4) dipaksi
Label di paksi menegak mendatar
Pemboleh ubah berpasangan dan Unit
Label Pemboleh ubah petunjuk (PEMBOLEH UBAH 1 DAN 2)

Bilangan Sekolah Kerajaan ( buah )

Tahun Sekolah Rendah Sekolah Menengah
Negeri
Terpilih

2012 2013 2012 2013

Pemboleh Johor 893/200 = 4.46 cm 903/200 = 4.51 250/200 = 1.25 271/200 = 1.35 Data
ubah petunjuk Kelantan 418/200 = 2.09 cm 418/200 = 2.09 171/200 = 0.85 173/200 = 0.86 Dalam
Selangor 648/200 = 3.24 cm 650/200 = 3.25 269/200 = 1.34 271/200 = 1.35 Petikan
(PEMBOLEH
UBAH 3)

Kedah 539/200 = 2.69 cm 542/200 = 2.71 181/200 = 0.90 182/200 = 0.91

Sumber(salin sepenuhnya daripada petikan) (Disesuaikan daripada Buletin Perangkaan Sosial
Malaysia 2013, Putrajaya: Jabatan Perangkaan
Malaysia)

2: Tentukan skala yang sesuai.

Kaedah pengiraan skala : Bilagan terbesar dalam data/jadual

------------------------------------------

6

Contoh : 903

--------- = 150

6

1 cm = 150 buah (skala ini kurang sesuai) maka, sesuikan kepada 1 cm = 200 buah

3: Hitung ukuran panjang bar dengan menggunakan skala. Contoh : 893/200 = 4.46 cm

4: Tentukan jarak antara bar dan lebar bar

85

4.1. Pastikan bilangan jarak antara bar (bilangan tahun atau bilangan maklumat di
paksi menegak + 1 )

Contoh: ada 3 jarak antara bar (2 tahun + 1 )

4.2. Pastikan bilangan bar – bar kompaun (bilangan petunjuk x bilangan tahun
atau bilangan maklumat di paksi menegak).
Contoh : ada 8 bar ( 4 petunjuk x 2 tahun = 8 bar )

4.3. Pastikan jumlah petak kecil dipaksi menegak 60 petak kecil yang akan
digunakan untuk jarak dan bar.

NILAI TIDAK TETAP

4.4. Andaikan 4 petak kecil digunakan untuk 1 jarak antara bar. Jika ada 3 jarak
antara bar maka sebanyak 12 petak kecil akan digunakan ( 4 x 3 )
[Jumlah petak kecil yang digunakan(4) x Bilangan jarak antara bar(3)]

4.5. Daripada 60 petak kecil, sebanyak 12 petak kecil digunakan untuk 3 jarak antara bar
dan lebihan sebanyak 48 petak kecil akan digunakan untuk 8 bar.

4.6. 48 petak kecil digunakan untuk 8 bar, maka untuk 1 bar sebanyak 6 petak kecil akan
digunakan.( 48 petak kecil bahagi 8 bar = 6 petak kecil )

4.7. 4 petak kecil digunakan untuk1 jarak antara bar manakala
6 petak kecil digunakan untuk1 bar

* Peringatan penting : pastikan jumlah petak kecil untuk 1 jarak antara bar
kurang daripada jumlah petak kecil untuk 1 bar atau
jumlah petak kecil untuk 1 bar lebih banyak daripada
jumlah petak kecil untuk 1 jarak.

86

5. Lukis Graf Bar Piramid Kompaun
87

Buat latihan ini dengan menggunakan panduan di atas
Latihan Graf Bar Piramid Kompaun
Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai
untuk menunjukkan enrolmen pelajar peringkat sarjana dan peringkat doktor falsafah
mengikut universiti awam terpilih pada tahun 2016 dan 2017 di Malaysia.

Dalam usaha kerajaan melahirkan modal insan berkualiti, pelbagai peluang
melanjutkan pelajaran diwujudkan. Sehubungan itu, bilangan penuntut yang menyambung
pelajaran di peringkat doktor falsafah semakin meningkat di Universiti Sains Malaysia
(USM), Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) dan Universiti Putra Malaysia (UPM). Pada
tahun 2017, enrolmen pelajar di peringkat ini di tiga universiti terpilih seramai 2038 orang
iaitu peningkatan sebanyak 10.34% berbanding tahun sebelumnya.

Seramai 6290 orang mendaftar sebagai pelajar sarjana di tiga universiti berkenaan
pada tahun 2016. Daripada jumlah tersebut, 1534 orang mendaftar di USM dan meningkat
sebanyak 260 orang pada tahun 2017. Namun begitu kemasukan pelajar di UKM merosot
13.44% pada tahun 2017 berbanding tahun 2016 yang mencatat kemasukan sebanyak 2768
orang. Selebihnya adalah pelajar yang mendaftar di UPM pada tahun 2016. Kemasukan
pelajar di UPM pada tahun berikutnya turut mencatat penurunan sebanyak 41 orang.

Pada tahun 2016 pelajar doktor falsafah di USM seramai 492 orang meningkat kepada
709 orang pada tahun 2017. Peningkatan pelajar turut berlaku di UPM pada tahun 2017 iaitu
seramai 769 orang berbanding 722 orang pada tahun sebelumnya. Kemasukan pelajar di
UKM pula pada tahun 2016 adalah sebanyak 633 pelajar berbanding tahun 2017 yang
mengalami penurunan sebanyak 73 orang.

( Sumber: Dipetik dan diubahsuai daripada Statistik Pendidikan Tinggi
Kementerian Pendidikan Tinggi, 2017 )

88

6 LANGKAH MENJAWAB SOALAN

GRAF BAR PIRAMID/BERPASANGAN KOMPONEN

Langkah 1: Mengenal pasti kata kunci graf bar piramid komponen dalam soalan

1.3 Kata kunci/’hint’ graf bar piramid komponen adalah seperti di bawah :
g) terdapat 4 pemboleh ubah dalam soalan
h) Mesti ada pemboleh ubah yang berpasangan
i) Dalam soalan ada perkataan jumlah/nilai keseluruhan/komposisi/nilai
tambah/amaun/komponen

Jenis Graf Kata Kunci Contoh soalan
Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di
menunjukkan bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk menunjukkan
jumlah/amaun jumlah penumpang penerbangan dalam negeri dan
antarabangsa yang berlepas dari lapangan terbang di
Bar menunjukkan Sabah dan Sarawak pada tahun 2005, 2006 dan 2007.
Piramid bilangan Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di
Komponen keseluruhan/ bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk
nilai tambah menunjukkan bilangan keseluruhan pengguna air
mengikut negeri pada tahun 1990,1993 dan 1995 antara
Menunjukkan bandar dengan luar bandar di Malaysia.
komposisi Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di
bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk menunjukkan
Menunjukkan komposisi guna tenaga mengikut pekerjaan dan kumpulan
komponen etnik pada tahun 1990 dan tahun 1995
Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di
bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk menunjukkan
komponen guna tenaga mengikut pekerjaan dan kumpulan
etnik pada tahun 1990 dan tahun 1995

89

Langkah 2: Kenal pasti pemboleh ubah dalam soalan dan tentukan pemboleh ubah

Contoh soalan :1 (pembolehubah 2) (pembolehubah 1)

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang

sesuai untuk menunjukkan jumlah penumpang penerbangan dalam negeri dan

antarabangsa yang berlepas dari lapangan terbang di Sabah dan di Sarawak pada tahun

2005,2006 dan 2007

(pembolehubah 4) (pembolehubah 3)

Contoh soalan 2 (pembolehubah 1) (pembolehubah 2)

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai

untuk menunjukkan perbandingan antara rekod daftar pemilih masuk dengan pemilih keluar

di negeri-negeri terpilih di Semenanjung Malaysia dalam tempoh 27 Disember 2001 hingga

24 Februari 2003 (pembolehubah 4)

(pembolehubah 3)

Contoh soalan 3
Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai
untuk menunjukkan bilangan keseluruhan pengguna air mengikut negeri pada tahun
1990,1993 dan 1995 antara bandar dengan luar bandar di Malaysia

Langkah 3 :Bina jadual berpandukan pemboleh ubah

3.1. Panduan rangka jadual.

(a) Pastikan jadual ada 5 atau 7 lajur(columm) dan jumlah baris bergantung kepada
soalan(6 atau 7 baris).Pastikan baris terakhir adalah untuk jumlah.

(b) Pastikan baris yang pertama ditulis label dan unit – jumlah penumpang penerbangan
(orang)

(c) Pastikan baris yang kedua ditulis pemboleh ubah berpasangan (penerbangan dalam
negeri(pemboleh ubah 1) dan penerbangan antarabangsa(pemboleh ubah 2)

(d) Pastikan baris yang ketiga ditulis pemboleh ubah berdasarkan soalan. Ct. (tahun
2005,2006 dan tahun 2007) (pemboleh ubah 4)

(e) Pastikan lajur (columm) yang pertama ditulis pemboleh ubah yang akan digunakan
sebagai petunjuk.(Sabah dan Sarawak) (pemboleh ubah 3)

(f) Lajur (columm) ke-2,3,4,5 dan baris ke-4,5,6 dan 7 ditulis (dimasukkan)data-data
yang berkaitan.

90

3.2. Contoh jadual Pemboleh ubah berdasarkan soalan Label 1
Label 2 (pemboleh ubah 4) dan
Unit
Label 3 Pemboleh ubah berpasangan
(pemboleh ubah 1 dan 2)

Pemboleh Data
ubah dalam
petikan
petunjuk

(pemboleh
ubah 3)

Sumber (salin sepenuhnya dari petikan )

3.2. Perkara-perkara penting yang perlu ada dalam jadual:

(a) Tajuk(Tempat,Perkara,Tempoh)- mesti ditulis ditengah-tengah jadual

(b) Data(lengkap dengan unit)- dapatkan daripada petikan

(c) Sumber(perlu salin seperti dalam petikan)

* Unit dan label mesti/wajib ditulis dengan selengkapnya

* Data mesti ada 2 titik perpuluhan

* Penulisan tajuk mesti/wajib ikut soalan

* Jika ada perkataan anggaran/ramalan/jangkaan/unjuran pada soalan atau

petikan, calon perlu menulis pada tajuk dan maklumat tahun

(d) Teknik Penulisan Tajuk dalam Jadual PERKARA/ISU

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan

graf yang sesuai untuk menunjukkan (jumlah penumpang penerbangan

dalam negeri dan antarabangsa yang berlepas dari lapangan terbang di
Sabah dan di Sarawak) (pada tahun 2005,2006 dan tahun 2007

TEMPAT/NEGARA MASA/TEMPOH

Contoh penulisan tajuk dgn teknik yang betulSABAH DAN SARAWAK: JUMLAH

PENUMPANG PENERBANGAN DALAM NEGERI DAN ANTARABANGSA YANG BERLEPAS
DARI LAPANGAN TERBANG PADA TAHUN 2005,2006 DAN TAHUN 2007

91

Langkah 4 : Baca petikan dengan teliti untuk pindahkan data ke dalam jadual

Langkah 5: Tentukan skala yang sesuai.

4.1: Kaedah pengiraan skala : Jumlah terbesar dalam data/jadual

-------------------------------------------------

6

Contoh : 5 743 997

--------------- = 957 332

6

1 cm = 957 332 (skala ini kurang sesuai) maka,

sesuikan kepada 1 cm = 1000 000

Langkah 6 : Teknik memplot bar dengan menggunakan skala

* Pastikan semua data dalam jadual dibahagikan dengan skala yang digunakan

Skala : 1 cm = 1000 000 orang

Contoh : 311 196
----------- = 0.31 cm ( ukuran panjang bar )
1000 000

Langkah 7 : Teknik Membina Graf Bar Piramid/Berpasangan Komponen

TAJUK 2 CM
LABEL
LABEL LABEL

7 CM 12 CM/60 petak kecil

LABEL(UNIT) LABEL(UNIT)
PETUNJUK SUMBER

92

Langkah 8: Tentukan jarak antara bar dan lebar bar
8.1. Pastikan bilangan jarak antara bar (bilangan tahun atau bilangan maklumat di paksi

menegak + 1 )
Contoh: ada 4 jarak antara bar ( 3 tahun + 1 )

8.2. Pastikan bilangan bar – bar komponen (bilangan bar bergantungkepada
bilangan tahun atau bilangan maklumat di paksi
menegak).

Contoh : ada 3 bar ( ada 3 tahun atau 3 maklumat di paksi
menegak)

8.3. Pastikan jumlah petak kecil dipaksi menegak 60 petak kecil yang akan digunakan
untuk jarak dan bar.

NILAI TIDAK TETAP

8.4. Andaikan 6 petak kecil digunakan untuk 1 jarak antara bar. Jika ada 4 jarak antara bar
maka sebanyak 24 petak kecil akan digunakan ( 6 x 4 )
[Jumlah petak kecil yang digunakan(6) x Bilangan jarak antara bar(4)]

8.5. Daripada 60 petak kecil, sebanyak 24 petak kecil digunakan untuk 4 jarak antara bar
dan lebihan sebanyak 36 petak kecil akan digunakan untuk 3 bar.

8.6. 36 petak kecil digunakan untuk 3 bar, maka untuk 1 bar sebanyak 12 petak kecil akan
digunakan.( 36 petak kecil bahagi 3 bar = 12 petak kecil )

8.7. 6 petak kecil digunakan untuk1 jarak antara bar manakala
12 petak kecil digunakan untuk1 bar

* Peringatan penting : pastikan jumlah petak kecil untuk 1 jarak antara bar
kurang daripada jumlah petak kecil untuk 1 bar atau
jumlah petak kecil untuk 1 bar lebih banyak
daripada jumlah petak kecil untuk 1 jarak.

93

Pemboleh ubah Berpasangan

CONTOH: SOALAN 1 Pemboleh ubah 2

Pemboleh ubah 1

Berdasarkan maklumat yang diberikan dalam petikan di bawah ini, sediakan graf yang sesuai untuk

menunjukkan jumlah penumpang penerbangan dalam negeri dan antarabangsa yang berlepas dari lapangan

terbang di Sabah dan Sarawak pada tahun 2005,2006 dan 2007.

5 222 384 + 399 805 (pembolehubah 3) (pembolehubah 4) 4 244 518 + 1 210 652 5 743 997 - 1 499 479
=5 622 189 = 5 455 170 = 4 244 518

Perkembangan sistem pengangkutan udara di Sabah dan di Sarawak selari dengan perkembangan ekonomi
dan sosial di kedua-dua negeri tersebut. Kemampuan penduduk menggunakan pengangkutan ini bertambah
sama ada bagi penerbangan dalam negeri maupun penerbangan antarabangsa. Pada tahun 2005, jumlah
penumpang penerbangan dalam negeri di Sabah dan Sarawak sebanyak 5 222 384 orang dan meningkat
sebanyak 399 805 orang pada tahun 2006. Jumlah penumpang penerbangan dalam negeri yang
menggunakan lapangan terbang di kedua-dua negeri ini terus meningkat kepada 5 627 555 orang pada tahun
2007. Pada tahun 2005, jumlah penumpang penerbangan antarabangsa paling ramai menggunakan lapangan
terbang di kedua-dua negeri ini, iaitu melibatkan 5 743 997 orang penumpang dan merosot sebanyak 1 499
479 orang pada tahun berikutnya dan meningkat semula sebanyak 1 210 652 orang pada tahun 2007.

Pada tahun 2005, jumlah penumpang yang menggunakan lapangan terbang di Sabah ialah 2 311 196 orang

penumpang penerbangan dalam negeri manakala 2 612 941 orang penumpang penerbangan antarabangsa. Di

Sarawak, jumlah penumpang penerbangan dalam negeri jauh lebih rendah daripada di Sabah pada tahun yang

sama, iaitu terdapat sebanyak 3 131 056 orang penumpang untuk penerbangan antarabangsa dan 2 911 188

orang penumpang untuk penerbangan dalam negeri. 2 581 202 +459 785

= 3 040 987

Pada tahun 2006, jumlah penumpang yang berlepas melalui lapangan terbang di Sabah masih lagi

mengatasi Sarawak untuk penerbangan antarabangsa. Jumlah penumpang penerbangan dalam negeri di Sabah

ialah sebanyak 2 581 202 orang iaitu kurang 459 785 orang daripada jumlah penumpang bagi penerbangan

dalam negeri di Sarawak dalam tahun yang sama. Jumlah penumpang penerbangan antarabangsa di Sabah

dan Sarawak pada tahun ini ialah sebanyak 2 359 938 orang dan 1 884 580 orang. 2 708 302 +210 951
= 2 919 253

Pada tahun 2007, jumlah penumpang yang berlepas melalui lapangan terbang di Sabah bagi kedua-dua

jenis penerbangan menunjukkan peningkatan daripada tahun sebelumnya. Jumlah penumpang untuk

penerbangan dalam negeri ialah sebanyak 2 708 302 orang iaitu kurang sebanyak 210 951 orang daripada

jumlah penumpang penerbangan dalam negeri di Sarawak bagi tempoh yang sama. Bagi penumpang

penerbangan antarabangsa, jumlah penumpang yang berlepas melalui lapangan terbang di kedua-dua negeri

meningkat dari tahun sebelumnya. Di Sabah, pertambahan ialah sebanyak 760 236 orang dan di Sarawak pula

meningkat sebanyak 450 416 orang dari tahun sebelumnya. 2 359 938 +760 236
= 3 120 174

Jumlah penumpang ini tidak termasuk mereka yang transit di lapangan terbang tersebut. Peningkatan

ekonomi dan taraf hidup penduduk menjadikan mereka mampu menggunakan pengangkutan udara untuk ke

destinasi dalam dan luar negara.

1 884 580 +450 416
= 2 334 996

94

(Disesuaikan daripada Buku Tahunan Perangkaan Malaysia 2008.
Putrajaya:Jabatan Perangkaan Malaysia,Mac 2009)

1. Jadual dari petikan (Graf Bar Piramid Komponen)

TEMPAT/NEGARA PERKARA/ISU

SABAH DAN SARAWAK: JUMLAH PENUMPANG PENERBANGAN DALAM NEGERI

DAN ANTARABANGSA YANG BERLEPAS DARI LAPANGAN TERBANG PADA TAHUN

2005,2006 DAN TAHUN 2007 MASA/TEMPOH

Label Pemboleh ubah berdasarkan Pemboleh ubah berdasarkan soalan Label
soalan (pemboleh ubah 4) (PEMBOLEH UBAH 4) dipaksi
Label di paksi menegak mendatar
Pemboleh ubah berpasangan dan Unit
Label Pemboleh ubah petunjuk (PEMBOLEH UBAH 1 DAN 2)

Tahun Jumlah Penumpang Penerbangan yang berlepas
dari Lapangan Terbang(orang)

Negeri Penumpang Penerbangan Penumpang Penerbangan
Sabah Dalam Negeri Antarabangsa

Pemboleh 2005 2006 2007 2005 2006 2007
ubah petunjuk
2 311 196 2 581 202 2 708 302 2 612 941 2 359 938 3 120 174

(PEMBOLEH (2.31 cm) (2.58 cm) (2.70 cm) (2.61 cm) (2.35 cm) (3.12 cm)
UBAH 3) Sarawak 2 911 188 3 040 987 2 919 253 3 131 056 1 884 580 2 334 996

(2.91 cm) (3.04 cm) (2.91 cm) (3.13 cm) (1.88 cm) (2.33 cm)

Jumlah 5 222 384 5 622 189 5 627 555 5 743 997 4 244 518 5 455 170
(5.22cm) (5.62 cm) (5.62 cm) (5.74 cm) (4.24 cm) (5.45 cm)

Sumber(salin sepenuhnya daripada petikan) (Disesuaikan daripada Buku Tahunan Perangkaan
Malaysia 2008, Putrajaya: Jabatan Perangkaan
Malaysia, Mac 2009) Data
Dalam
Petikan

2: Tentukan skala yang sesuai.

Kaedah pengiraan skala : Jumlah terbesar dalam data/jadual

------------------------------------------

6

Contoh : 5 743 997

--------------- = 957 332

6

1 cm = 957 332 orang (skala ini kurang sesuai) maka, sesuikan kepada 1 cm = 1000 000 orang

3: Hitung ukuran panjang bar dengan menggunakan skala.

Contoh : 5 222 384/1000 000 = 5.22 cm

95

4: Tentukan jarak antara bar dan lebar bar
4.1. Pastikan bilangan jarak antara bar (bilangan tahun atau bilangan maklumat di paksi

menegak + 1 )
Contoh: ada 4 jarak antara bar ( 3 tahun + 1 )

4.2. Pastikan bilangan bar – bar komponen (bilangan bar bergantungkepada bilangan
tahun atau bilangan maklumat di paksi menegak)

Contoh : ada 3 bar ( ada 3 tahun atau 3 maklumat di paksi menegak)

4.3. Pastikan jumlah petak kecil dipaksi menegak 60 petak kecil yang akan digunakan
untuk jarak dan bar.

NILAI TIDAK TETAP

4.4. Andaikan 6 petak kecil digunakan untuk 1 jarak antara bar. Jika ada 4 jarak antara bar
maka sebanyak 24 petak kecil akan digunakan ( 6 x 4 )
[Jumlah petak kecil yang digunakan(6) x Bilangan jarak antara bar(4)]

4.5. Daripada 60 petak kecil, sebanyak 24 petak kecil digunakan untuk 4 jarak antara bar
dan lebihan sebanyak 36 petak kecil akan digunakan untuk 3 bar.

4.6. 36 petak kecil digunakan untuk 3 bar, maka untuk 1 bar sebanyak 12 petak kecil akan
digunakan.( 36 petak kecil bahagi 3 bar = 12 petak kecil )

4.7. 6 petak kecil digunakan untuk1 jarak antara bar manakala
12 petak kecil digunakan untuk1 bar

* Peringatan penting : pastikan jumlah petak kecil untuk 1 jarak antara bar
kurang daripada jumlah petak kecil untuk 1 bar atau
jumlah petak kecil untuk 1 bar lebih banyak
daripada jumlah petak kecil untuk 1 jarak.

96

5. Lukis Graf Bar Piramid Komponen
97