ศูนยบริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
บทเรียนจิตอาสา
ผู้สูงอายุ
โดย
พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต
สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสรางเสริมสุขภาพ (สสส.)
ศูนยบริการผูสูงอายุวัดมาตุคุณาราม
สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย
ิ ั ิ
ื
ั เลมที่ ิ ี
ุ 3 ุ
ชดหนงสอ: ปฏบตการสาธารณสงเคราะหวถพทธ
คํานํา
ศูนยบริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
โดย พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต
ส�านักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ผู้สูงอายุคือผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป นับเป็นทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณค่า
ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม เพราะเป็นผู้ที่สามารถถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ให้แก่ลูกหลานและ
ุ
ึ
์
่
่
สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เยาวชนรนหลัง หลายหนวยงานและองคกร รวมถงองค์กรปกครองคณะสงฆ ์
ชุดหนังสือ: ปฏิบัติการสาธารณสงเคราะหวิถีพุทธ เลมที่ 3 จึงได้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาและเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอาย ุ
ื
ุ
โดยขบเคลอนกิจกรรมสขภาวะผ้สูงอายุแบบองค์รวม ผ่านองค์กรผู้สูงอาย ุ
่
ู
ั
พ�มพครั้งที่ 1 : มีนาคม 2565 หลากหลายรปแบบ รวมถง “ศนยบรการผสงอายในวด” โดยมเปาหมายเพอ
ู
์
ิ
้
ี
ื
่
ั
ู
้
ุ
ู
ึ
ู
ื
จัดพ�มพโดย : โครงการขับเคล่อนงานสาธารณสงเคราะหวิถีพุทธเพ่อเสริมสรางสุขภาวะในสังคมไทย ให้เกิดการแลกเปล่ยนเรียนรู้ในกลุ่มผู้สูงอายุ โดยประสานความร่วมมือกับ
ื
ี
สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย
ิ
สํานักสนับสนุนสุขภาวะองคกร องค์กรปกครองส่วนท้องถ่น สมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย และอีก
ั
ี
สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หลายหน่วยงาน อย่างไรก็ตามการท่จะพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุน้น จ�าเป็น
จัดรูปเลม : วิโรจน จิรวิทยาภรณ ต้องเตรียมความพร้อมของกลุ่มเป้าหมาย คือ ตัวผู้สูงอายุเอง ผู้ดูแลผู้สูงอายุ
ี
พ�มพที่ : หจก. นิติธรรมการพิมพ และสมาชิกท่อยู่ร่วมครอบครัวเดียวกัน ให้ได้มีความรู้ความเข้าใจในประเด็น
76/251-3 หมูที่ 15 ตําบลบางมวง อําเภอบางใหญ จังหวัดนนทบุรี สุขภาวะโดยเฉพาะเร่องของการป้องกันโรค การส่งเสริมสุขภาพ การฟื้นฟ ู
ื
โทรศัพท : 02 403 4567-8, 08 1309 5215 สุขภาพ และการดูแลรักษาสุขภาพ
E-mail : [email protected]
คํานํา
ศูนยบริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
โดย พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต
ส�านักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ผู้สูงอายุคือผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป นับเป็นทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณค่า
ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม เพราะเป็นผู้ที่สามารถถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ให้แก่ลูกหลานและ
ุ
ึ
์
่
่
สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เยาวชนรนหลัง หลายหนวยงานและองคกร รวมถงองค์กรปกครองคณะสงฆ ์
ชุดหนังสือ: ปฏิบัติการสาธารณสงเคราะหวิถีพุทธ เลมที่ 3 จึงได้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาและเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอาย ุ
ื
ุ
โดยขบเคลอนกิจกรรมสขภาวะผ้สูงอายุแบบองค์รวม ผ่านองค์กรผู้สูงอาย ุ
่
ู
ั
พ�มพครั้งที่ 1 : มีนาคม 2565 หลากหลายรปแบบ รวมถง “ศนยบรการผสงอายในวด” โดยมเปาหมายเพอ
ู
์
ิ
้
ี
ื
่
ั
ู
้
ุ
ู
ึ
ู
ื
จัดพ�มพโดย : โครงการขับเคล่อนงานสาธารณสงเคราะหวิถีพุทธเพ่อเสริมสรางสุขภาวะในสังคมไทย ให้เกิดการแลกเปล่ยนเรียนรู้ในกลุ่มผู้สูงอายุ โดยประสานความร่วมมือกับ
ื
ี
สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย
ิ
สํานักสนับสนุนสุขภาวะองคกร องค์กรปกครองส่วนท้องถ่น สมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย และอีก
ั
ี
สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หลายหน่วยงาน อย่างไรก็ตามการท่จะพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุน้น จ�าเป็น
จัดรูปเลม : วิโรจน จิรวิทยาภรณ ต้องเตรียมความพร้อมของกลุ่มเป้าหมาย คือ ตัวผู้สูงอายุเอง ผู้ดูแลผู้สูงอายุ
ี
พ�มพที่ : หจก. นิติธรรมการพิมพ และสมาชิกท่อยู่ร่วมครอบครัวเดียวกัน ให้ได้มีความรู้ความเข้าใจในประเด็น
76/251-3 หมูที่ 15 ตําบลบางมวง อําเภอบางใหญ จังหวัดนนทบุรี สุขภาวะโดยเฉพาะเร่องของการป้องกันโรค การส่งเสริมสุขภาพ การฟื้นฟ ู
ื
โทรศัพท : 02 403 4567-8, 08 1309 5215 สุขภาพ และการดูแลรักษาสุขภาพ
E-mail : [email protected]
ื
โครงการขับเคล่อนงานสาธารณสงเคราะห์วิถีพุทธเพ่อสุขภาวะใน
ื
สังคมไทย ได้ด�าเนินการถอดบทเรียน “ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม”
ื
เพ่อท�าความเข้าใจเชิงลึกเก่ยวกับสถานการณ์การด�าเนินงานของศูนย์บริการ
ี
ผู้สูงอายุ และเพื่อเป็นแบบอย่างของการด�าเนินกิจกรรมผู้สูงอายุ เพราะเป็น สารบัญ :
ึ
ส่วนหน่งของภาคีเครือข่ายสุขภาพ ท่มีบทบาทส�าคัญในการสร้างเสริมสุข
ี
ภาวะที่ดีของผู้สูงอายุในอ�าเภอตะกั่วทุ่งและจังหวัดพังงา โดยคาดหวังว่าจะ
ึ
เป็นเอกสารท่ช่วยบันทึกการท�างานของศูนย์บริการผู้สูงอายุในวัด ซ่งจะเป็น
ี
ี
ื
บทเรียนสะท้อนการขับเคล่อนกิจกรรมท่เหมาะสมส�าหรับชมรมผู้สูงอายุใน 01 บทนํา : วัดมาตุคุณารามกับบทบาททางสังคม 7
พื้นที่อื่น ๆ ของประเทศไทย - วัดมาตุคุณาราม : บทบาทสังคหธุระเพื่อเสริมสราง 11
ชุมชนสุขภาวะ
02 ศูนยบริการผูสูงอายุวัดมาตุคุณาราม 24
พินิจ ลาภธนานนท การสรางเสริมชุมชนสุขภาวะ
มกราคม 2565
- แนวโนมสถานการณผูสูงอายุในชุมชนกระโสม 24
- แนวคิดการจัดตั้งศูนยบริการผูสูงอายุในวัด 28
- การจัดตั้งศูนยบริการผูสูงอายุวัดมาตุคุณาราม 33
03 สรุปบทเรียน : บทบาทเกื้อกูลสังคมผูสูงอายุ 60
เอกสารอางอิง 69
04
ื
โครงการขับเคล่อนงานสาธารณสงเคราะห์วิถีพุทธเพ่อสุขภาวะใน
ื
สังคมไทย ได้ด�าเนินการถอดบทเรียน “ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม”
ื
เพ่อท�าความเข้าใจเชิงลึกเก่ยวกับสถานการณ์การด�าเนินงานของศูนย์บริการ
ี
ผู้สูงอายุ และเพื่อเป็นแบบอย่างของการด�าเนินกิจกรรมผู้สูงอายุ เพราะเป็น สารบัญ :
ึ
ส่วนหน่งของภาคีเครือข่ายสุขภาพ ท่มีบทบาทส�าคัญในการสร้างเสริมสุข
ี
ภาวะที่ดีของผู้สูงอายุในอ�าเภอตะกั่วทุ่งและจังหวัดพังงา โดยคาดหวังว่าจะ
ึ
เป็นเอกสารท่ช่วยบันทึกการท�างานของศูนย์บริการผู้สูงอายุในวัด ซ่งจะเป็น
ี
ี
ื
บทเรียนสะท้อนการขับเคล่อนกิจกรรมท่เหมาะสมส�าหรับชมรมผู้สูงอายุใน 01 บทนํา : วัดมาตุคุณารามกับบทบาททางสังคม 7
พื้นที่อื่น ๆ ของประเทศไทย - วัดมาตุคุณาราม : บทบาทสังคหธุระเพื่อเสริมสราง 11
ชุมชนสุขภาวะ
02 ศูนยบริการผูสูงอายุวัดมาตุคุณาราม 24
พินิจ ลาภธนานนท การสรางเสริมชุมชนสุขภาวะ
มกราคม 2565
- แนวโนมสถานการณผูสูงอายุในชุมชนกระโสม 24
- แนวคิดการจัดตั้งศูนยบริการผูสูงอายุในวัด 28
- การจัดตั้งศูนยบริการผูสูงอายุวัดมาตุคุณาราม 33
03 สรุปบทเรียน : บทบาทเกื้อกูลสังคมผูสูงอายุ 60
เอกสารอางอิง 69
04
01 บทนํา :
วัดมาตุคุณาราม
กับบทบาททางสงคม
ั
ู
ู
ศนย์บริการผู้สงอายุ
วัดมาตุคุณาราม
บทเรียน
จิตอาสาผูสูงอายุ ตะกั่วทุ่ง จังหวัดพังงา ห่างจากที่ว่าการอ�าเภอตะกั่วทุ่งประมาณ 300 เมตร
วัดมาตุคุณาราม ตั้งอยู่ที่บ้านกระโสม หมู่ที่ 1 ต�าบลกระโสม อ�าเภอ
ึ
ห่างจากท่าเทียบเรือสุระกุลประมาณ 200 เมตร วัดมาตุคุณารามสร้างข้น
เมื่อราวปี 2330 โดยพระยาโลหะภูมิพิสัย (ขุนด�า ณ ตะกั่วทุ่ง) เพื่อตอบแทน
คุณมารดาจึงมีนามว่า “วัดมาตุคุณาราม” แต่ชาวบ้านนิยมเรียกว่า “วัดใหม่”
เพราะสร้างขึ้นคู่กับวัดบูรณารามที่มีอยู่เดิม วัดนี้ได้รับการอุปถัมภ์บ�ารุงเป็น
ั
ั
อย่างดีจากตระกูล ณ ตะก่วทุ่ง มานานกว่า 3 ช่วอายุคนติดต่อกันมา คือ
พระตะกั่วทุ่ง (ขุนด�า) พระตะกั่วทุ่ง (ถิน) และพระตะกั่วทุ่ง (อ่อน) สิ่งส�าคัญ
ี
ี
ภายในวัดได้แก่ พระอุโบสถรูปทรงส่เหล่ยมผืนผ้า ก่ออิฐถือปูน มีมุขด้านหน้า
และด้านหลัง ประตูประดับลวดลายปูนปั้นรูปวงโค้งแสดงอิทธิพลศิลปะตะวันตก
ั
ื
ื
หลังคาเคร่องไม้ทรงจ่วซ้อนกัน 2 ช้น มุงด้วยกระเบ้องดินเผา ไม่มีช่อฟ้า
ั
6 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 7
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
01 บทนํา :
วัดมาตุคุณาราม
กับบทบาททางสงคม
ั
ู
ู
ศนย์บริการผู้สงอายุ
วัดมาตุคุณาราม
บทเรียน
จิตอาสาผูสูงอายุ ตะกั่วทุ่ง จังหวัดพังงา ห่างจากที่ว่าการอ�าเภอตะกั่วทุ่งประมาณ 300 เมตร
วัดมาตุคุณาราม ตั้งอยู่ที่บ้านกระโสม หมู่ที่ 1 ต�าบลกระโสม อ�าเภอ
ึ
ห่างจากท่าเทียบเรือสุระกุลประมาณ 200 เมตร วัดมาตุคุณารามสร้างข้น
เมื่อราวปี 2330 โดยพระยาโลหะภูมิพิสัย (ขุนด�า ณ ตะกั่วทุ่ง) เพื่อตอบแทน
คุณมารดาจึงมีนามว่า “วัดมาตุคุณาราม” แต่ชาวบ้านนิยมเรียกว่า “วัดใหม่”
เพราะสร้างขึ้นคู่กับวัดบูรณารามที่มีอยู่เดิม วัดนี้ได้รับการอุปถัมภ์บ�ารุงเป็น
ั
ั
อย่างดีจากตระกูล ณ ตะก่วทุ่ง มานานกว่า 3 ช่วอายุคนติดต่อกันมา คือ
พระตะกั่วทุ่ง (ขุนด�า) พระตะกั่วทุ่ง (ถิน) และพระตะกั่วทุ่ง (อ่อน) สิ่งส�าคัญ
ี
ี
ภายในวัดได้แก่ พระอุโบสถรูปทรงส่เหล่ยมผืนผ้า ก่ออิฐถือปูน มีมุขด้านหน้า
และด้านหลัง ประตูประดับลวดลายปูนปั้นรูปวงโค้งแสดงอิทธิพลศิลปะตะวันตก
ั
ื
ื
หลังคาเคร่องไม้ทรงจ่วซ้อนกัน 2 ช้น มุงด้วยกระเบ้องดินเผา ไม่มีช่อฟ้า
ั
6 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 7
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ใบระกา หางหงส์ ภายในอุโบสถประดิษฐานกลุ่มพระพุทธรูปปูนปั้นโบราณ
ิ
ศิลปะพ้นถ่นภาคใต้ มีพระประธานปางปาลิไลยก์ ขนาบข้างด้วยพระพุทธรูป
ื
�
ี
ี
ปางมารวิชัยและปางสมาธิ รอบอุโบสถมีใบเสมา ทาเป็นรูปส่เหล่ยมทรง
ึ
ดอกบัวตูม กรมศิลปากรได้ประกาศข้นทะเบียนโบราณสถานวัดมาตุคุณาราม
ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 113 ตอนพิเศษ 50 ง (กรมประชาสัมพันธ์, 2563)
ี
นอกจากน้ท่วัดมาตุคุณารามยังมีพระบรมธาตุเจดีย์ ซ่งสร้างโดยพระยาโลหะ
ึ
ี
ั
�
ภูมิพิสัย (ขุนดา ณ ตะก่วทุ่ง) ในช่วงประมาณปี 2328 เดิมเป็นเจดีย์แบบฐาน
4 เหล่ยม ย่อมุมไม้สิบสอง ต่อมาในปี 2532 ได้มีการบูรณะข้นใหม่ สร้างเป็น
ึ
ี
ี
ทรงลังกาแบบศรีวิชัย ซ่งการบูรณะคร้งน้พบว่าในยอดของเจดีย์มีพระธาต ุ
ั
ึ
บรรจุอยู่แล้ว 2 องค์ และสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช ชาวบ้านส่วนใหญ่ในชุมชนรอบวัดมาตุคุณารามมีวิถีชีวิตแบบเรียบง่าย
ึ
ึ
สกลมหาสังฆปรินายก ประทานเพิ่มอีก 3 องค์ ในวันที่ 4 พฤศจิกายน 2532 แต่มีลักษณะของความเป็นชุมชนอยู่ในสังคมแบบก่งเมืองก่งชนบท ขาดความ
และให้ชื่อว่า “พระบรมธาตุเจดีย์” ตั้งแต่นั้นมา (อโนทัย งานดี, 2562) สนใจในการเข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และประเพณีท้อง
ิ
ื
ถ่น มีวิถีชีวิตแบบต่างคนต่างอยู่ คนในชุมชนไม่ค่อยใช้เวลาว่างเพ่อ
สาธารณประโยชน์เท่าที่ควร ขาดความตระหนักในการน�าเอาหลักธรรมทาง
พุทธศาสนามาใช้ในชีวิตประจาวัน แต่กลุ่มผู้สูงอายุมีความเข้มแข็งในการเข้า
�
�
ร่วมกิจกรรมทางศาสนาและนาเอาหลักธรรมทางพุทธศาสนามาใช้ในการ
ด�ารงชีวิต เป็นแบบอย่างที่ดีของบุตรหลาน ดังจะเห็นได้จากการรวมกลุ่มจัด
ั
ต้งชมรมผู้สูงอายุและร่วมท�ากิจกรรมทางศาสนาและวัฒนธรรมประเพณีกับ
ทางวัดมาตุคุณาราม อย่างไรก็ตามบ้านกระโสมเป็นชุมชนท่อยู่ใกล้ท่าเรือ
ี
สุระกุล ซึ่งในแต่ละวันจะมีนักท่องเที่ยวเดินทางไปชมธรรมชาติที่สวยงามใน
อ่าวพังงา ได้แก่ เกาะปันหยี เขาพิงกัน ถ�้าลอด เป็นต้น อันเป็นส่วนหนึ่งที่
ี
ี
ี
ี
สนับสนุนให้วัดมาตุคุณารามเป็นสถานท่หน่งท่มีนักท่องเท่ยวเข้ามาเย่ยมชม
ึ
เพราะได้รับการยอมรับว่าเป็นแหล่งเรียนรู้ทางศิลปะ วัฒนธรรม และเป็น
8 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 9
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ใบระกา หางหงส์ ภายในอุโบสถประดิษฐานกลุ่มพระพุทธรูปปูนปั้นโบราณ
ิ
ศิลปะพ้นถ่นภาคใต้ มีพระประธานปางปาลิไลยก์ ขนาบข้างด้วยพระพุทธรูป
ื
�
ี
ี
ปางมารวิชัยและปางสมาธิ รอบอุโบสถมีใบเสมา ทาเป็นรูปส่เหล่ยมทรง
ึ
ดอกบัวตูม กรมศิลปากรได้ประกาศข้นทะเบียนโบราณสถานวัดมาตุคุณาราม
ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 113 ตอนพิเศษ 50 ง (กรมประชาสัมพันธ์, 2563)
ี
นอกจากน้ท่วัดมาตุคุณารามยังมีพระบรมธาตุเจดีย์ ซ่งสร้างโดยพระยาโลหะ
ึ
ี
ั
�
ภูมิพิสัย (ขุนดา ณ ตะก่วทุ่ง) ในช่วงประมาณปี 2328 เดิมเป็นเจดีย์แบบฐาน
4 เหล่ยม ย่อมุมไม้สิบสอง ต่อมาในปี 2532 ได้มีการบูรณะข้นใหม่ สร้างเป็น
ึ
ี
ี
ทรงลังกาแบบศรีวิชัย ซ่งการบูรณะคร้งน้พบว่าในยอดของเจดีย์มีพระธาต ุ
ั
ึ
บรรจุอยู่แล้ว 2 องค์ และสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช ชาวบ้านส่วนใหญ่ในชุมชนรอบวัดมาตุคุณารามมีวิถีชีวิตแบบเรียบง่าย
ึ
ึ
สกลมหาสังฆปรินายก ประทานเพิ่มอีก 3 องค์ ในวันที่ 4 พฤศจิกายน 2532 แต่มีลักษณะของความเป็นชุมชนอยู่ในสังคมแบบก่งเมืองก่งชนบท ขาดความ
และให้ชื่อว่า “พระบรมธาตุเจดีย์” ตั้งแต่นั้นมา (อโนทัย งานดี, 2562) สนใจในการเข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และประเพณีท้อง
ิ
ื
ถ่น มีวิถีชีวิตแบบต่างคนต่างอยู่ คนในชุมชนไม่ค่อยใช้เวลาว่างเพ่อ
สาธารณประโยชน์เท่าที่ควร ขาดความตระหนักในการน�าเอาหลักธรรมทาง
พุทธศาสนามาใช้ในชีวิตประจาวัน แต่กลุ่มผู้สูงอายุมีความเข้มแข็งในการเข้า
�
�
ร่วมกิจกรรมทางศาสนาและนาเอาหลักธรรมทางพุทธศาสนามาใช้ในการ
ด�ารงชีวิต เป็นแบบอย่างที่ดีของบุตรหลาน ดังจะเห็นได้จากการรวมกลุ่มจัด
ั
ต้งชมรมผู้สูงอายุและร่วมท�ากิจกรรมทางศาสนาและวัฒนธรรมประเพณีกับ
ทางวัดมาตุคุณาราม อย่างไรก็ตามบ้านกระโสมเป็นชุมชนท่อยู่ใกล้ท่าเรือ
ี
สุระกุล ซึ่งในแต่ละวันจะมีนักท่องเที่ยวเดินทางไปชมธรรมชาติที่สวยงามใน
อ่าวพังงา ได้แก่ เกาะปันหยี เขาพิงกัน ถ�้าลอด เป็นต้น อันเป็นส่วนหนึ่งที่
ี
ี
ี
ี
สนับสนุนให้วัดมาตุคุณารามเป็นสถานท่หน่งท่มีนักท่องเท่ยวเข้ามาเย่ยมชม
ึ
เพราะได้รับการยอมรับว่าเป็นแหล่งเรียนรู้ทางศิลปะ วัฒนธรรม และเป็น
8 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 9
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ส่วนหน่งของเมืองเก่าทางประวัติศาสตร์ แต่ชาวบ้านส่วนมากมีอาชีพท ี ่ วัดมาตุคุณาราม :
ึ
ไม่มั่นคง เช่น เกษตรกรรม รับจ้าง ส่งผลให้มีลักษณะทางสังคมแบบต่างคน บทบาทสงคหธุระเพอ
ื
่
ั
ต่างอยู่ และขาดความตระหนักหรือสนใจในการเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคม
ุ
จากการที่ชุมชนกระโสมเป็นแหล่งท่องเที่ยว ผู้น�าชุมชนในปัจจุบันจึง เสริมสร้างชุมชนสขภาวะ
มีความคิดว่าควรจะมีการส่งเสริมให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางด้านวัฒนธรรม โดย
่
ี
ู
ี
้
ุ
ั
่
ื
ุ
ุ
่
้
่
ิ
้
นาเอาตนทนทางวฒนธรรมทมอยแลวในทองถน หรอการรวมกลมของชมชน พระครูสัจจญาณประยุตเดิมชื่อ นายอรัญ สัจจรักษ์ เกิดเมื่อวันที่ 6
�
ให้มาร่วมกันคิดกิจกรรม ร่วมกันทากิจกรรม และร่วมกันรับผิดชอบกิจกรรม กันยายน 2509 ที่บ้านหินสามก้อน หมู่ที่ 6 ต�าบลกระโสม อ�าเภอตะกั่วทุ่ง
�
ั
ั
เพ่อเป็นการช่วยสร้างอาชีพ สร้างรายได้ และใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ เพ่อ จังหวัดพังงา เติบโตและเรียนจบช้นประถมศึกษาอยู่ในชุมชน จนกระท่ง
ื
ื
ี
ปี 2528 ได้บรรพชาเป็นสามเณร ท่วัดมาตุคุณาราม เรียนจบนักธรรมเอก
เป็นการส่งเสริมให้คนในชุมชนสามารถดารงชีวิตอย่างพอเพียง มีความเป็น ในปี 2530 และอุปสมบทเป็นพระภิกษุในปี 2531 ท่วัดมาตุคุณาราม
�
ี
ึ
อยู่อย่างสันติและพ่งพาตนเองได้ มีความรักความผูกพันในวัฒนธรรมท้องถ่น หลังจากบวชได้ยังไม่ถึง 5 พรรษาดี พระมหาสมหมาย อนุจารี เจ้าอาวาส
ิ
�
่
ี
ผ้สงอายจงเป็นกล่มเป้าหมายหน่งทได้รบการสนับสนนให้มารวมกลุ่มทา วัดมาตุคุณารามมรณภาพ พระใบฎีกาอรัญ สจฺจญาโณ จึงทาหน้าท่รักษาการ
ุ
ั
ึ
ุ
ู
ึ
ู
ุ
�
ี
ื
กิจกรรมทางศาสนาและวัฒนธรรมประเพณีกับทางวัดมาตุคุณาราม เพ่อเป็น ตาแหน่งเจ้าอาวาสในปี 2536 และต่อมาได้รับการแต่งต้งเป็นเจ้าอาวาส
�
ั
ึ
ส่วนหน่งในการร่วมพัฒนาชุมชนให้มีความน่าอยู่และสามารถสืบสาน ของวัดมาตุคุณารามอย่างเป็นทางการเม่อปี 2537 หลังจากน้นได้เรียน
ั
ื
วัฒนธรรมอันดีสืบไปในนาม “ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม” การศึกษานอกโรงเรียนจนจบระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย และศึกษาต่อ
ั
การศึกษาคร้งน้เน้นการศึกษาข้อมูลสนาม ด้วยการสัมภาษณ์ จนจบ ปวส. วทยาลยเกษตรและเทคโนโลยพงงา ในปี 2550 จบ พธบ.
ี
ั
ั
ี
ิ
กลุ่มบุคคลที่เกี่ยวข้องกับศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ได้แก่ พระครู เกียรตินิยมอันดับ 1 มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขต
�
สัจจญาณประยุต เจ้าอาวาสวัดมาตุคุณาราม และเจ้าคณะตาบลกระโสม นครศรีธรรมราช ในปี 2552 และศึกษาต่อจนจบการศึกษาปริญญาศาสน
นายวีระ วิศาล ประธานศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม คณะกรรมการ ศาสตรมหาบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ในปี 2554 ทั้งนี้
�
และสมาชิก รวมจานวน 10 รูป/คน รวมถึงการศึกษาข้อมูลเอกสารและข้อมูล นอกจากการศึกษาเล่าเรียนและทาหน้าท่เจ้าอาวาสแล้ว พระครูสัจจญาณ
�
ี
จากส่อออนไลน์เพ่อเสริมการสังเคราะห์ข้อมูลผลการศึกษาในหลายประเด็น ประยุตยังรับบทบาทเป็นผู้น�าในการพัฒนาวัดและชุมชนกระโสม มีส่วนร่วม
ื
ื
ี
ั
เกี่ยวกับผู้สูงอายุ ดังรายละเอียดต่อไปนี้ ในกิจกรรมทางสังคมหลากหลายกิจกรรม ท้งท่สืบทอดต่อจากพระมหา
สมหมาย อนุจารี และกิจกรรมที่ด�าเนินการผลักดันนับจากที่ได้รับแต่งตั้งให้
เป็นเจ้าอาวาสวัดมาตุคุณาราม ดังนี้
10 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 11
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ส่วนหน่งของเมืองเก่าทางประวัติศาสตร์ แต่ชาวบ้านส่วนมากมีอาชีพท ี ่ วัดมาตุคุณาราม :
ึ
ไม่มั่นคง เช่น เกษตรกรรม รับจ้าง ส่งผลให้มีลักษณะทางสังคมแบบต่างคน บทบาทสงคหธุระเพอ
ื
่
ั
ต่างอยู่ และขาดความตระหนักหรือสนใจในการเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคม
ุ
จากการที่ชุมชนกระโสมเป็นแหล่งท่องเที่ยว ผู้น�าชุมชนในปัจจุบันจึง เสริมสร้างชุมชนสขภาวะ
มีความคิดว่าควรจะมีการส่งเสริมให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางด้านวัฒนธรรม โดย
่
ี
ู
ี
้
ุ
ั
่
ื
ุ
ุ
่
้
่
ิ
้
�
นาเอาตนทนทางวฒนธรรมทมอยแลวในทองถน หรอการรวมกลมของชมชน พระครูสัจจญาณประยุตเดิมชื่อ นายอรัญ สัจจรักษ์ เกิดเมื่อวันที่ 6
ให้มาร่วมกันคิดกิจกรรม ร่วมกันทากิจกรรม และร่วมกันรับผิดชอบกิจกรรม กันยายน 2509 ที่บ้านหินสามก้อน หมู่ที่ 6 ต�าบลกระโสม อ�าเภอตะกั่วทุ่ง
�
ั
ั
ื
เพ่อเป็นการช่วยสร้างอาชีพ สร้างรายได้ และใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ เพ่อ จังหวัดพังงา เติบโตและเรียนจบช้นประถมศึกษาอยู่ในชุมชน จนกระท่ง
ื
ี
ปี 2528 ได้บรรพชาเป็นสามเณร ท่วัดมาตุคุณาราม เรียนจบนักธรรมเอก
�
เป็นการส่งเสริมให้คนในชุมชนสามารถดารงชีวิตอย่างพอเพียง มีความเป็น ในปี 2530 และอุปสมบทเป็นพระภิกษุในปี 2531 ท่วัดมาตุคุณาราม
ี
ึ
อยู่อย่างสันติและพ่งพาตนเองได้ มีความรักความผูกพันในวัฒนธรรมท้องถ่น หลังจากบวชได้ยังไม่ถึง 5 พรรษาดี พระมหาสมหมาย อนุจารี เจ้าอาวาส
ิ
�
่
ี
ผ้สงอายจงเป็นกล่มเป้าหมายหน่งทได้รบการสนับสนนให้มารวมกลุ่มทา วัดมาตุคุณารามมรณภาพ พระใบฎีกาอรัญ สจฺจญาโณ จึงทาหน้าท่รักษาการ
ุ
ั
ึ
ุ
ู
ึ
ู
ุ
�
ี
ื
กิจกรรมทางศาสนาและวัฒนธรรมประเพณีกับทางวัดมาตุคุณาราม เพ่อเป็น ตาแหน่งเจ้าอาวาสในปี 2536 และต่อมาได้รับการแต่งต้งเป็นเจ้าอาวาส
�
ั
ึ
ส่วนหน่งในการร่วมพัฒนาชุมชนให้มีความน่าอยู่และสามารถสืบสาน ของวัดมาตุคุณารามอย่างเป็นทางการเม่อปี 2537 หลังจากน้นได้เรียน
ั
ื
วัฒนธรรมอันดีสืบไปในนาม “ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม” การศึกษานอกโรงเรียนจนจบระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย และศึกษาต่อ
ั
การศึกษาคร้งน้เน้นการศึกษาข้อมูลสนาม ด้วยการสัมภาษณ์ จนจบ ปวส. วทยาลยเกษตรและเทคโนโลยพงงา ในปี 2550 จบ พธบ.
ี
ั
ั
ี
ิ
กลุ่มบุคคลที่เกี่ยวข้องกับศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ได้แก่ พระครู เกียรตินิยมอันดับ 1 มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขต
�
สัจจญาณประยุต เจ้าอาวาสวัดมาตุคุณาราม และเจ้าคณะตาบลกระโสม นครศรีธรรมราช ในปี 2552 และศึกษาต่อจนจบการศึกษาปริญญาศาสน
นายวีระ วิศาล ประธานศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม คณะกรรมการ ศาสตรมหาบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ในปี 2554 ทั้งนี้
�
และสมาชิก รวมจานวน 10 รูป/คน รวมถึงการศึกษาข้อมูลเอกสารและข้อมูล นอกจากการศึกษาเล่าเรียนและทาหน้าท่เจ้าอาวาสแล้ว พระครูสัจจญาณ
�
ี
จากส่อออนไลน์เพ่อเสริมการสังเคราะห์ข้อมูลผลการศึกษาในหลายประเด็น ประยุตยังรับบทบาทเป็นผู้น�าในการพัฒนาวัดและชุมชนกระโสม มีส่วนร่วม
ื
ื
ี
ั
เกี่ยวกับผู้สูงอายุ ดังรายละเอียดต่อไปนี้ ในกิจกรรมทางสังคมหลากหลายกิจกรรม ท้งท่สืบทอดต่อจากพระมหา
สมหมาย อนุจารี และกิจกรรมที่ด�าเนินการผลักดันนับจากที่ได้รับแต่งตั้งให้
เป็นเจ้าอาวาสวัดมาตุคุณาราม ดังนี้
10 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 11
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
กิจกรรมอนุรักษศลปะ
์
ิ
และวัฒนธรรมประเพณี
พระครูสจจญาณประยุตได้รับการสนบสนุนจากส�านักศิลปากรท 12
ี
ั
ั
่
จังหวัดนครศรีธรรมราช เพ่อบูรณะซ่อมแซมพระอุโบสถวัดมาตุคุณาราม
ื
ี
ั
ื
เน่องจากในช่วง 2-3 ปีท่ผ่านมา พระอุโบสถมีสภาพช�ารุดทรุดโทรม หลังคาร่ว
ื
เคร่องไม้หลังคาผุกร่อน ฯลฯ เป็นอุปสรรคต่อการประกอบศาสนกิจของสงฆ์
ี
ส�านักศิลปากรท่ 12 ได้ด�าเนินการส�ารวจสภาพความช�ารุด จัดท�ารูปแบบ
รายการ และประมาณการค่าใช้จ่ายในการบูรณะอุโบสถวัดมาตุคุณาราม เป็น
ุ
ุ
ั
้
ั
ั
้
ิ
เงินทงส้น 5 ล้านบาท จึงได้ตงงบประมาณในลกษณะงบอดหนน โดยกรม
ศิลปากรได้จัดสรรงบประมาณให้เป็นเงิน 3 ล้านบาท และวัดมาตุคุณาราม
ร่วมสมทบงบประมาณอีก 2 ล้านบาท จากนั้นวัดมาตุคุณารามได้ว่าจ้างผู้ที่
ี
มีประสบการณ์ และมีผลงานเป็นท่ยอมรับมาท�าการบูรณะ โดยเร่มด�าเนิน
ิ
การต้งแต่วันท่ 5 สิงหาคม 2563 และก�าหนดแล้วเสร็จภายในวันท่ 1 เมษายน
ี
ี
ั
2564 นับเป็นการประสานความร่วมมืออย่างดีระหว่างวัดและกรมศิลปากร
ั
ท้งด้านงบประมาณและการท�างาน โดยมีเป้าหมายร่วมกันอนุรักษ์โบราณ
ั
สถาน อันเป็นมรดกวัฒนธรรมของชาติให้ย่งยืนสืบไป (กลุ่มเผยแพร่และ
ประชาสัมพันธ์, 2563)
12 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 13
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
กิจกรรมอนุรักษศลปะ
์
ิ
และวัฒนธรรมประเพณี
พระครูสจจญาณประยุตได้รับการสนบสนุนจากส�านักศิลปากรท 12
ี
ั
ั
่
จังหวัดนครศรีธรรมราช เพ่อบูรณะซ่อมแซมพระอุโบสถวัดมาตุคุณาราม
ื
ี
ั
ื
เน่องจากในช่วง 2-3 ปีท่ผ่านมา พระอุโบสถมีสภาพช�ารุดทรุดโทรม หลังคาร่ว
ื
เคร่องไม้หลังคาผุกร่อน ฯลฯ เป็นอุปสรรคต่อการประกอบศาสนกิจของสงฆ์
ี
ส�านักศิลปากรท่ 12 ได้ด�าเนินการส�ารวจสภาพความช�ารุด จัดท�ารูปแบบ
รายการ และประมาณการค่าใช้จ่ายในการบูรณะอุโบสถวัดมาตุคุณาราม เป็น
ุ
ุ
ั
้
ั
ั
้
ิ
เงินทงส้น 5 ล้านบาท จึงได้ตงงบประมาณในลกษณะงบอดหนน โดยกรม
ศิลปากรได้จัดสรรงบประมาณให้เป็นเงิน 3 ล้านบาท และวัดมาตุคุณาราม
ร่วมสมทบงบประมาณอีก 2 ล้านบาท จากนั้นวัดมาตุคุณารามได้ว่าจ้างผู้ที่
ี
มีประสบการณ์ และมีผลงานเป็นท่ยอมรับมาท�าการบูรณะ โดยเร่มด�าเนิน
ิ
การต้งแต่วันท่ 5 สิงหาคม 2563 และก�าหนดแล้วเสร็จภายในวันท่ 1 เมษายน
ี
ี
ั
2564 นับเป็นการประสานความร่วมมืออย่างดีระหว่างวัดและกรมศิลปากร
ั
ท้งด้านงบประมาณและการท�างาน โดยมีเป้าหมายร่วมกันอนุรักษ์โบราณ
ั
สถาน อันเป็นมรดกวัฒนธรรมของชาติให้ย่งยืนสืบไป (กลุ่มเผยแพร่และ
ประชาสัมพันธ์, 2563)
12 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 13
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
่
ั
ุ
้
ิ
้
์
่
่
ั
ี
ุ
ั
วดมาตคณารามไดรวมกบองคกรปกครองสวนทองถนจดงานประเพณ ี นอกจากน้พระครูสัจจญาณประยุตและวัดมาตุคุณารามยังได้จัด
ุ
ู
ิ
ิ
ั
“พุทธประทีป มาฆบูชา และแห่ผ้าห่มพระบรมธาตุเจดีย์” ในช่วงประมาณ กจกรรมเชงวัฒนธรรมประเพณีร่วมกบชมชนและศนย์บริการผ้สงอาย ุ
ู
ู
เดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี เพื่ออนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมประเพณีส�าคัญ อย่างต่อเน่องทุกปีอีกหลายโครงการ ท้งในวัดและในชุมชน ได้แก่ จัดงาน
ั
ื
ทางพระพุทธศาสนาในช่วงเทศกาลวันมาฆบูชา โดยกิจกรรมภายในงาน ท�าบุญตักบาตรข้าวสารอาหารแห้งในวันข้นปีใหม่, จัดงานอนุรักษ์ประเพณ ี
ึ
ประกอบด้วยการถือศีล วันสงกรานต์และวันผู้สูงอายุ, จัดงานบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อน, จัดงาน
ปฏิบัติธรรม พิธีแห่ผ้าห่ม ปฏิบัติธรรมอบรมคุณธรรม จริยธรรม เข้าค่ายพุทธบุตร, จัดงานบวชธรรม
้
ั
ุ
ู
�
ั
พระบรมธาตุเจดีย์ และ ทายาทอปสมบทเข้าพรรษาในวนอาสาฬหบชา, จดงานถวายผ้าอาบนาฝน
ี
ุ
พธจดมาฆประทีปเวยน ในเทศกาลเข้าพรรษา, จัดงานปฏิบัติธรรมวันแม่ 12 สิงหาคม, เทศน์มหาชาต ิ
ิ
ี
ู
เทยนถวายเปนพุทธบชา เวสสนดรชาดก, จดอบรมพุทธมามกะผ้เยาว์ในเทศกาลเข้าพรรษา, จดงาน
ั
ั
ู
ั
็
ี
มีพุทธศาสนิกชนเข้า วันสารทเดือน 10, จัดงานทอดกฐินประจ�าปี, จัดงานตักบาตรเทโวโรหนะ
ร่วมกิจกรรมจ�านวนมาก วันออกพรรษา และจัดงานลากพระแข่งเรือร่วมกับเทศบาลต�าบลกระโสม
(อโนทัย งานดี, 2562) (พระครูสัจจญาณประยุต, 2554: 62) กิจกรรมเหล่าน้นอกจากจะมีส่วนส�าคัญ
ี
ในการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณ ี
และสืบสานพระพุทธศาสนา
แล้ว ยังมีส่วนส�าคัญในการ
เสริมสร้างกระบวนการม ี
ส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม
ระหว่าง วัด ชุมชน และ
หน่วยงานราชการ หรือแนวทาง
พลัง “บวร”
14 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 15
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
่
ั
ุ
้
ิ
้
์
่
่
ั
ี
ุ
ั
วดมาตคณารามไดรวมกบองคกรปกครองสวนทองถนจดงานประเพณ ี นอกจากน้พระครูสัจจญาณประยุตและวัดมาตุคุณารามยังได้จัด
ุ
ู
ิ
ิ
ั
“พุทธประทีป มาฆบูชา และแห่ผ้าห่มพระบรมธาตุเจดีย์” ในช่วงประมาณ กจกรรมเชงวัฒนธรรมประเพณีร่วมกบชมชนและศนย์บริการผ้สงอาย ุ
ู
ู
เดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี เพื่ออนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมประเพณีส�าคัญ อย่างต่อเน่องทุกปีอีกหลายโครงการ ท้งในวัดและในชุมชน ได้แก่ จัดงาน
ั
ื
ทางพระพุทธศาสนาในช่วงเทศกาลวันมาฆบูชา โดยกิจกรรมภายในงาน ท�าบุญตักบาตรข้าวสารอาหารแห้งในวันข้นปีใหม่, จัดงานอนุรักษ์ประเพณ ี
ึ
ประกอบด้วยการถือศีล วันสงกรานต์และวันผู้สูงอายุ, จัดงานบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อน, จัดงาน
ปฏิบัติธรรม พิธีแห่ผ้าห่ม ปฏิบัติธรรมอบรมคุณธรรม จริยธรรม เข้าค่ายพุทธบุตร, จัดงานบวชธรรม
้
ั
ุ
ู
�
ั
พระบรมธาตุเจดีย์ และ ทายาทอปสมบทเข้าพรรษาในวนอาสาฬหบชา, จดงานถวายผ้าอาบนาฝน
ี
ุ
พธจดมาฆประทีปเวยน ในเทศกาลเข้าพรรษา, จัดงานปฏิบัติธรรมวันแม่ 12 สิงหาคม, เทศน์มหาชาต ิ
ิ
ี
ู
เทยนถวายเปนพุทธบชา เวสสนดรชาดก, จดอบรมพุทธมามกะผ้เยาว์ในเทศกาลเข้าพรรษา, จดงาน
ั
ั
ู
ั
็
ี
มีพุทธศาสนิกชนเข้า วันสารทเดือน 10, จัดงานทอดกฐินประจ�าปี, จัดงานตักบาตรเทโวโรหนะ
ร่วมกิจกรรมจ�านวนมาก วันออกพรรษา และจัดงานลากพระแข่งเรือร่วมกับเทศบาลต�าบลกระโสม
(อโนทัย งานดี, 2562) (พระครูสัจจญาณประยุต, 2554: 62) กิจกรรมเหล่าน้นอกจากจะมีส่วนส�าคัญ
ี
ในการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณ ี
และสืบสานพระพุทธศาสนา
แล้ว ยังมีส่วนส�าคัญในการ
เสริมสร้างกระบวนการม ี
ส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม
ระหว่าง วัด ชุมชน และ
หน่วยงานราชการ หรือแนวทาง
พลัง “บวร”
14 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 15
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ั
ศนย์พฒนาเด็กเล็กวัดมาตุคุณาราม
ู
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดมาตุคุณารามต้งข้นอย่างเป็นทางการเม่อวันท ่ ี
ื
ึ
ั
ื
24 มิถุนายน 2536 ตามนโยบายของคณะสงฆ์ภาค 17 เพ่อใช้วัดเป็น
ื
ศูนย์กลางชุมชนในด้านการศึกษาสงเคราะห์แก่เด็กก่อนวัยเรียน เพ่อเปิดสอน
ระดับเตรียมอนุบาล 2-3 ปี สังกัดกองการศึกษาเทศบาลต�าบลกระโสม โดย
มีพื้นที่ให้บริการอยู่ในหมู่ที่ 1, 3 และ 5 ต�าบลกระโสม หมู่ที่ 4 ต�าบลถ�้า
อ�าเภอตะก่วทุ่ง และหมู่ท่ 3 ต�าบลตากแดด อ�าเภอเมืองพังงา ทางวัด
ั
ี
มาตุคุณารามได้อนุญาตให้ใช้อาคารศาลาธรรมารามเป็นสถานท่เรียน แรกเร่ม
ี
ิ
มีจ�านวนนักเรียนทั้งหมด 23 คน มีครูผู้สอน 1 คน โดยเปิดเรียนในวันพระ
และวันอาทิตย์ ต่อมามีเด็กนักเรียนและครูเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ในปัจจุบันมี
ั
เด็กนักเรียนท้งหมด 30 คน และมีครูผู้สอนรวม 4 คน อยู่ภายใต้การสนับสนุน
งบประมาณโดยเทศบาลต�าบลกระโสม มุ่งเน้นการพัฒนาเด็กก่อนวัยเรียน
ทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา เต็มศักยภาพตาม
ี
ี
พัฒนาการของเด็กในวัยน้ ท้งน้ในการด�าเนินกิจกรรมของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
ั
พระครูสัจจญาณประยุตยังคงให้การสนับสนุน และเข้าร่วมกิจกรรมตาม
โอกาสส�าคัญ เช่น วันเด็ก วันไหว้ครู และวันส�าคัญทางพุทธศาสนา
16 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 17
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ั
ศนย์พฒนาเด็กเล็กวัดมาตุคุณาราม
ู
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดมาตุคุณารามต้งข้นอย่างเป็นทางการเม่อวันท ่ ี
ื
ึ
ั
ื
24 มิถุนายน 2536 ตามนโยบายของคณะสงฆ์ภาค 17 เพ่อใช้วัดเป็น
ื
ศูนย์กลางชุมชนในด้านการศึกษาสงเคราะห์แก่เด็กก่อนวัยเรียน เพ่อเปิดสอน
ระดับเตรียมอนุบาล 2-3 ปี สังกัดกองการศึกษาเทศบาลต�าบลกระโสม โดย
มีพื้นที่ให้บริการอยู่ในหมู่ที่ 1, 3 และ 5 ต�าบลกระโสม หมู่ที่ 4 ต�าบลถ�้า
อ�าเภอตะก่วทุ่ง และหมู่ท่ 3 ต�าบลตากแดด อ�าเภอเมืองพังงา ทางวัด
ั
ี
มาตุคุณารามได้อนุญาตให้ใช้อาคารศาลาธรรมารามเป็นสถานท่เรียน แรกเร่ม
ี
ิ
มีจ�านวนนักเรียนทั้งหมด 23 คน มีครูผู้สอน 1 คน โดยเปิดเรียนในวันพระ
และวันอาทิตย์ ต่อมามีเด็กนักเรียนและครูเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ในปัจจุบันมี
ั
เด็กนักเรียนท้งหมด 30 คน และมีครูผู้สอนรวม 4 คน อยู่ภายใต้การสนับสนุน
งบประมาณโดยเทศบาลต�าบลกระโสม มุ่งเน้นการพัฒนาเด็กก่อนวัยเรียน
ทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา เต็มศักยภาพตาม
ี
ี
พัฒนาการของเด็กในวัยน้ ท้งน้ในการด�าเนินกิจกรรมของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
ั
พระครูสัจจญาณประยุตยังคงให้การสนับสนุน และเข้าร่วมกิจกรรมตาม
โอกาสส�าคัญ เช่น วันเด็ก วันไหว้ครู และวันส�าคัญทางพุทธศาสนา
16 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 17
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ู
ศนย์การศกษานอกโรงเรียน โครงการสวนสมุนไพรในวัด
ึ
ื
ี
ในปี 2536 ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน (กศน.) ได้เข้ามาติดต่อ พระครูสัจจญาณประยุตได้ริเร่มจัดท�าโครงการพ้นท่สีเขียวในวัด ด้วย
ิ
ี
พระมหาสมหมาย อนุจารี เจ้าอาวาสวัดมาตุคุณาราม เพื่อขอใช้พื้นที่จัดตั้ง การพัฒนาโครงการสวนสมุนไพรในวัด ด�าเนินการในปี 2548 โครงการน้เป็น
ห้องเรียนในระดับมัธยมศึกษา ท่านเจ้าอาวาสเล็งเห็นความส�าคัญของการ ส่วนหนึ่งของโครงการเพิ่มพื้นที่สีเขียวและการจัดการสิ่งแวดล้อมในวัด เพื่อ
ี
ี
ึ
ั
ั
ุ
ุ
ื
ี
ิ
ิ
�
สนับสนุนการศกษาให้กบประชาชนในตาบลกระโสม จึงอนญาตให้ใช้กฏท่พก ส่งเสริมการปลูกต้นไม้ เพ่มพ้นท่สีเขยวในเมืองและชุมชน และให้ผู้น�าศาสนา
ิ
ของอุบาสิกา ขนาดอาคารกว้าง 6 เมตร ยาว 6 เมตรแบ่งออกเป็น 2 ห้อง กรรมการ เกิดความตระหนักต่อปัญหาส่งแวดล้อม และเข้ามามีส่วนร่วม
มีบานหน้าต่างไม้เพียง 4 ช่องไม่มีฝ้าเพดาน ซ่งระยะหลังไม่มีอุบาสิกา เพื่อให้ศาสนสถานมีสิ่งแวดล้อมที่ดีเหมาะสมกับการประกอบศาสนกิจ และ
ึ
ุ
พกอาศย ทาให้กฏว่างมสภาพชารดทรดโทรมมาก ทางวดจงได้ทาการ เกิดเครือข่ายในการช่วยขยายองค์ความรู้ให้กับชุมชน ผ่านทางผู้น�าศาสนาซ่ง
ึ
ั
ึ
ุ
�
ิ
ั
�
ุ
ี
ั
�
ซ่อมแซมเพอใช้เป็นอาคาร กศน.ตาบลกระโสม โดยรอฝาห้องออก จดทา เป็นท่เคารพเล่อมใส ศรัทธาของชุมชน ส่งผลให้มีคุณภาพชีวิตด้านส่งแวดล้อม
ั
้
ื
�
่
ื
ี
�
ื
ิ
ี
ึ
ิ
ื
เป็นห้องเดียว ท�าฝ้าเพดาน ปูกระเบ้อง เพ่มช่องหน้าต่างกระจกให้มีแสงสว่าง ดีข้น ให้มีวัดท่จะเป็นแหล่งเรียนรู้และเป็นต้นแบบด้านการจัดการส่งแวดล้อม
ิ
ึ
ู
ิ
และอากาศโปร่งย่งข้น ตดต้งไฟฟ้า พัดลม ทาสตกแต่งภายในภายนอก พร้อม มากข้น โดยมีผ้เข้าร่วมกิจกรรมประกอบ
ิ
ึ
ี
ั
ี
ี
กับจัดท�าซุ้มป้าย กศน.ต�าบลกระโสม ตลอดจนวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ ท่เก่ยวกับ ด้วยพระสงฆ์และประชาชนในชุมชน
่
ี
ื
ส่อการเรียนการสอน โดยใช้งบประมาณของวัดมาตุคุณารามรวม 78,075 บาท กระโสม โดยต้นไม้ทปลกประกอบด้วย
ู
ุ
ี
ู
กศน.ต�าบลกระโสมได้เปิดให้บริการเรื่อยมาถึงปัจจุบัน ต้นตะเคยนทอง ต้นหลมพอ ต้นพะยง
และพืชสมุนไพร เช่น พิลังกาสา หนุมาน
ประสานกาย ลิ้นมังกร เป็นต้น
18 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 19
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ึ
ู
ศนย์การศกษานอกโรงเรียน โครงการสวนสมุนไพรในวัด
ในปี 2536 ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน (กศน.) ได้เข้ามาติดต่อ พระครูสัจจญาณประยุตได้ริเร่มจัดท�าโครงการพ้นท่สีเขียวในวัด ด้วย
ื
ี
ิ
พระมหาสมหมาย อนุจารี เจ้าอาวาสวัดมาตุคุณาราม เพื่อขอใช้พื้นที่จัดตั้ง การพัฒนาโครงการสวนสมุนไพรในวัด ด�าเนินการในปี 2548 โครงการน้เป็น
ี
ห้องเรียนในระดับมัธยมศึกษา ท่านเจ้าอาวาสเล็งเห็นความส�าคัญของการ ส่วนหนึ่งของโครงการเพิ่มพื้นที่สีเขียวและการจัดการสิ่งแวดล้อมในวัด เพื่อ
ี
ึ
ั
ี
ิ
ุ
ั
ี
ื
�
ิ
ุ
สนับสนุนการศกษาให้กบประชาชนในตาบลกระโสม จึงอนญาตให้ใช้กฏท่พก ส่งเสริมการปลูกต้นไม้ เพ่มพ้นท่สีเขยวในเมืองและชุมชน และให้ผู้น�าศาสนา
ของอุบาสิกา ขนาดอาคารกว้าง 6 เมตร ยาว 6 เมตรแบ่งออกเป็น 2 ห้อง กรรมการ เกิดความตระหนักต่อปัญหาส่งแวดล้อม และเข้ามามีส่วนร่วม
ิ
ึ
มีบานหน้าต่างไม้เพียง 4 ช่องไม่มีฝ้าเพดาน ซ่งระยะหลังไม่มีอุบาสิกา เพื่อให้ศาสนสถานมีสิ่งแวดล้อมที่ดีเหมาะสมกับการประกอบศาสนกิจ และ
�
พกอาศย ทาให้กฏว่างมสภาพชารดทรดโทรมมาก ทางวดจงได้ทาการ เกิดเครือข่ายในการช่วยขยายองค์ความรู้ให้กับชุมชน ผ่านทางผู้น�าศาสนาซ่ง ึ
ั
ุ
ุ
ึ
ุ
�
�
ิ
ี
ั
ั
ั
ื
ซ่อมแซมเพอใช้เป็นอาคาร กศน.ตาบลกระโสม โดยรอฝาห้องออก จดทา เป็นท่เคารพเล่อมใส ศรัทธาของชุมชน ส่งผลให้มีคุณภาพชีวิตด้านส่งแวดล้อม
้
ี
�
่
ื
�
ิ
ื
ึ
ี
ิ
ื
เป็นห้องเดียว ท�าฝ้าเพดาน ปูกระเบ้อง เพ่มช่องหน้าต่างกระจกให้มีแสงสว่าง ดีข้น ให้มีวัดท่จะเป็นแหล่งเรียนรู้และเป็นต้นแบบด้านการจัดการส่งแวดล้อม
ิ
ึ
ู
และอากาศโปร่งย่งข้น ตดต้งไฟฟ้า พัดลม ทาสตกแต่งภายในภายนอก พร้อม มากข้น โดยมีผ้เข้าร่วมกิจกรรมประกอบ
ิ
ิ
ึ
ี
ั
ี
กับจัดท�าซุ้มป้าย กศน.ต�าบลกระโสม ตลอดจนวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ ท่เก่ยวกับ ด้วยพระสงฆ์และประชาชนในชุมชน
ี
่
ี
ส่อการเรียนการสอน โดยใช้งบประมาณของวัดมาตุคุณารามรวม 78,075 บาท กระโสม โดยต้นไม้ทปลกประกอบด้วย
ู
ื
ู
ุ
ี
กศน.ต�าบลกระโสมได้เปิดให้บริการเรื่อยมาถึงปัจจุบัน ต้นตะเคยนทอง ต้นหลมพอ ต้นพะยง
และพืชสมุนไพร เช่น พิลังกาสา หนุมาน
ประสานกาย ลิ้นมังกร เป็นต้น
18 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 19
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
กิจกรรมสาธารณสงเคราะห์
พระครูสัจจญาณประยุตใหความสําคัญกับกิจกรรมสาธารณสงเคราะห
เพื่อใหการสงเคราะหชวยเหลือเพื่อสรางสุขภาวะใหกับกลุมผูเปราะบาง ซึ่ง
ี
หมายถึงกลุมคนท่มีปญหาดานสุขภาพหรือมีปญหาในการเขาถึงบริการใน
ึ
ระบบหลักประกันสุขภาพแหงชาติ อาทิ คนพิการ ผูสูงอายุท่มีภาวะพ่งพิง
ี
และผูปวยติดบานติดเตียง เปนตน ท้งน้ในภาวะปกติการดําเนินกิจกรรม
ี
ั
สาธารณสงเคราะหของพระครูสัจจญาณประยุต สวนมากเปนความรวมมือ
กับคณะสงฆในตําบลกระโสม, เทศบาลตําบลกระโสม, เจาหนาท่โรงพยาบาล
ี
สงเสริมสขภาพตําบล (รพ.สต.) กระโสม, อาสาสมครสาธารณสุขประจํา
ุ
ั
หมูบาน (อสม.) และศูนยบริการผูสูงอายุวัดมาตุคุณาราม รวมถึงหลายหนวย
ี
ั
ี
งานท่เก่ยวของ เชน สํานักงานสาธารณสุขอําเภอตะก่วทุง สํานักงาน
ิ
ี
ื
ื
วัฒนธรรมจังหวัดพังงา เปนตน โดยรวมกันลงพ้นท่มอบส่งของเพ่อชวยเหลือก
ี
ื
ลุมผูเปราะบางปละหลายครั้ง นอกจากน้เม่อเกิดภาวะวิกฤต ตัวอยางเชน ใน
ิ
ิ
ชวงเกดวกฤตการแพรระบาดของเช้อไวรัสโควด-19 พระครูสัจจญาณประยุต
ิ
ื
ี
ไดรวมมือกับภาคีเครือขายออกไปใหความชวยเหลือเยียวยาผูท่ไดรับผลกระ
ี
ทบจากการติดเช้อไวรัสโควิด-19 รวมถึงการชวยเหลือครัวเรือนท่มีผูปวยติด
ื
ื
ื
บานติดเตียง เพ่อชวยบรรเทาความทุกขยากเดือดรอนของประชาชนในพ้นท ่ ี
รอบวัดมาตุคุณาราม
20 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 21
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
กิจกรรมสาธารณสงเคราะห์
พระครูสัจจญาณประยุตใหความสําคัญกับกิจกรรมสาธารณสงเคราะห
เพื่อใหการสงเคราะหชวยเหลือเพื่อสรางสุขภาวะใหกับกลุมผูเปราะบาง ซึ่ง
ี
หมายถึงกลุมคนท่มีปญหาดานสุขภาพหรือมีปญหาในการเขาถึงบริการใน
ึ
ระบบหลักประกันสุขภาพแหงชาติ อาทิ คนพิการ ผูสูงอายุท่มีภาวะพ่งพิง
ี
และผูปวยติดบานติดเตียง เปนตน ท้งน้ในภาวะปกติการดําเนินกิจกรรม
ี
ั
สาธารณสงเคราะหของพระครูสัจจญาณประยุต สวนมากเปนความรวมมือ
กับคณะสงฆในตําบลกระโสม, เทศบาลตําบลกระโสม, เจาหนาท่โรงพยาบาล
ี
สงเสริมสขภาพตําบล (รพ.สต.) กระโสม, อาสาสมครสาธารณสุขประจํา
ุ
ั
หมูบาน (อสม.) และศูนยบริการผูสูงอายุวัดมาตุคุณาราม รวมถึงหลายหนวย
ี
ั
ี
งานท่เก่ยวของ เชน สํานักงานสาธารณสุขอําเภอตะก่วทุง สํานักงาน
ิ
ี
ื
ื
วัฒนธรรมจังหวัดพังงา เปนตน โดยรวมกันลงพ้นท่มอบส่งของเพ่อชวยเหลือก
ี
ื
ลุมผูเปราะบางปละหลายครั้ง นอกจากน้เม่อเกิดภาวะวิกฤต ตัวอยางเชน ใน
ิ
ิ
ชวงเกดวกฤตการแพรระบาดของเช้อไวรัสโควด-19 พระครูสัจจญาณประยุต
ิ
ื
ี
ไดรวมมือกับภาคีเครือขายออกไปใหความชวยเหลือเยียวยาผูท่ไดรับผลกระ
ี
ทบจากการติดเช้อไวรัสโควิด-19 รวมถึงการชวยเหลือครัวเรือนท่มีผูปวยติด
ื
ื
ื
บานติดเตียง เพ่อชวยบรรเทาความทุกขยากเดือดรอนของประชาชนในพ้นท ่ ี
รอบวัดมาตุคุณาราม
20 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 21
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ลานวัด ลานใจ ลานกีฬา
ุ
ั
ิ
ุ
ในปี 2545 ศนย์บรการผ้สงอายวดมาตคณารามได้ขอใช้พนทในวด
ู
ู
ุ
ู
่
ี
ั
ื
้
มาตุคุณารามจัดท�าโครงการลานวัด ลานใจ ลานกีฬา เพ่อให้ผู้สูงอายุได้
ื
ใช้พื้นที่ลานวัดให้เป็นลานกีฬาส�าหรับผู้สูงอายุได้มาเล่นกีฬาด้วยกัน ซึ่งเป็น
ึ
กิจกรรมนันทนาการรูปแบบหน่ง โดยศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ได้ใช้จัดท�าเป็นสนามเล่นเปตอง บนพ้นฐานความคิดท่ว่าการเล่นกีฬาเป็น
ี
ื
ึ
ส่วนหน่งของกิจกรรมท่มีความส�าคัญต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอาย ุ
ี
ั
ี
ท้งในด้านการเสริมสร้างสุขภาพพลานามัยให้แข็งแรงและจิตใจท่แจ่มใส
ื
ี
นับเป็นปัจจัยท่เอ้ออ�านวยให้ผู้สูงอายุสามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตของตนเอง
รวมถึงยังสามารถใช้เป็นลานใจในการเช่อมความสัมพันธ์ท่ดีระหว่างผู้สูงอาย ุ
ี
ื
พัฒนาคนให้้มีความสามัคคี มีระเบียบวินัย รู้จักรับผิดชอบต่อหน้าท่ ต่อตนเอง
ี
รวมถึงได้อาศัยกีฬาเป็นสื่อส�าคัญในการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุได้้รวมตัวกันเพื่อ
ขับเคลื่อนกิจกรรมอื่น ๆ ของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
22 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 23
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ลานวัด ลานใจ ลานกีฬา
ุ
ั
ิ
ุ
ในปี 2545 ศนย์บรการผ้สงอายวดมาตคณารามได้ขอใช้พนทในวด
ู
ู
ุ
ู
่
ี
ั
ื
้
มาตุคุณารามจัดท�าโครงการลานวัด ลานใจ ลานกีฬา เพ่อให้ผู้สูงอายุได้
ื
ใช้พื้นที่ลานวัดให้เป็นลานกีฬาส�าหรับผู้สูงอายุได้มาเล่นกีฬาด้วยกัน ซึ่งเป็น
ึ
กิจกรรมนันทนาการรูปแบบหน่ง โดยศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ได้ใช้จัดท�าเป็นสนามเล่นเปตอง บนพ้นฐานความคิดท่ว่าการเล่นกีฬาเป็น
ี
ื
ึ
ส่วนหน่งของกิจกรรมท่มีความส�าคัญต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอาย ุ
ี
ั
ี
ท้งในด้านการเสริมสร้างสุขภาพพลานามัยให้แข็งแรงและจิตใจท่แจ่มใส
ื
ี
นับเป็นปัจจัยท่เอ้ออ�านวยให้ผู้สูงอายุสามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตของตนเอง
รวมถึงยังสามารถใช้เป็นลานใจในการเช่อมความสัมพันธ์ท่ดีระหว่างผู้สูงอาย ุ
ี
ื
พัฒนาคนให้้มีความสามัคคี มีระเบียบวินัย รู้จักรับผิดชอบต่อหน้าท่ ต่อตนเอง
ี
รวมถึงได้อาศัยกีฬาเป็นสื่อส�าคัญในการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุได้้รวมตัวกันเพื่อ
ขับเคลื่อนกิจกรรมอื่น ๆ ของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
22 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 23
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ิ
่
ของมนษย์, กระทรวงวฒนธรรม, องค์กรปกครองส่วนท้องถน, สมาคม
ุ
ั
สภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย รวมถึงองค์กรปกครองคณะสงฆ์ ได้เข้ามาม ี
ส่วนร่วมในการพัฒนาและเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุ โดยขับเคล่อนผ่าน
ื
ู
ู
ู
02 ศนย์บริการผ้สงอาย ุ กิจกรรมในรูปแบบของชมรมและเครือข่าย เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียน
กิจกรรมบูรณาการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุแบบองค์รวม ด้วยการขับเคล่อน
ื
วัดมาตุคุณาราม
ู
้
่
ุ
ู
้
ิ
่
้
ุ
ู
ุ
ื
ุ
ู
ิ
�
่
รในกลมผสงอาย เพอดาเนนงานดานการสงเสรมสขภาพและการดแลสขภาพ
การสร้างเสริมชุมชน ของผู้สูงอายุระยะยาว รวมถึงการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุติดบ้านและ
สขภาวะ ติดเตียง ซึ่งไม่สามารถพึ่งตนเองได้ ี ุ
ุ
ในปี 2562 จังหวัดพังงามีจ�านวนประชากรผู้สูงอายุ (หรือผู้ท่มีอาย
ตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป) รวมทั้งสิ้น 44,642 คน คิดเป็นร้อยละ 16.86 ของจ�านวน
ประชากรทั้งจังหวัด 264,703 คน โดยจ�าแนกเป็นผู้สูงอายุเพศชาย 20,799
ู
คน หรือร้อยละ 46.59 ของจ�านวนผู้สูงอายุท้งหมด ผ้สูงอายุเพศหญิง 23,843
ั
คน หรือร้อยละ 53.41 จ�าแนกเป็นกลุ่มผู้สูงอายุระหว่าง 60–70 ปี ร้อยละ
แนวโน้มสถานการณ์ผู้สงอายุ 59.87 ระหว่าง 71–80 ปี ร้อยละ 25.41 ระหว่าง 81–90 ปี ร้อยละ 12.46
ู
ในชุมชนกระโสม ระหว่าง 91–100 ปี ร้อยละ 2.12 และมากกว่า 100 ปี ร้อยละ 0.14 จาก
ึ
การประมาณการผู้สูงอายุในจังหวัดพังงาพบว่ามีอายุขัยเฉล่ย 70 ปี ซ่ง
ี
จากนิยามทั่วไป “ผู้สูงอายุ” คือผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป แต่ส�าหรับการ สะท้อนนัยประการหน่งว่าหากมีกระบวนการดูแลสุขภาวะท่ดี ท้งทางร่างกาย
ี
ั
ึ
ี
ึ
ั
ี
ศึกษาคร้งน้พิจารณา “ผู้สูงอายุ” ว่าเป็นทรัพยากรมนุษย์ท่มีค่าของสังคมไทย จิตใจ สังคม และปัญญา ผู้สูงอายุในจังหวัดพังงาจะมีแนวโน้มอายุสูงข้น อย่าง
เพราะเป็นผู้ที่สามารถถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ให้แก่ลูกหลานและ น้อยไปสู่ช่วงอายุระหว่าง 70-80 ปี หรือมากกว่า รวมถึงยังมีการคาดประมาณ
ึ
เยาวชนรุ่นหลัง อีกท้งเป็นผู้น�าและเป็นผู้ท่ท�าประโยชน์ให้แก่สังคม หากม ี ว่าในปี 2568 จะมประชากรผู้สงอายุเพมมากข้นเป็น 2 เท่า หน่วยงาน
ั
ู
่
ี
ี
ิ
สุขภาพดี ร่างกายแข็งแรง และสุขภาพจิตที่ดี ผู้สูงอายุจะเป็นแก่นกลางของ ต่าง ๆ ท่เก่ยวข้องจึงต้องให้ความสนใจในการเตรียมการดูแลสุขภาพของ
ี
ี
ี
ั
ึ
ครอบครัว ชุมชน และสังคม ดังนั้นหน่วยงานราชการและองค์กรที่เกี่ยวข้อง ผู้สูงอายุในระยะยาว โดยเฉพาะผู้สูงอายุท่อยู่ในภาวะต้องพ่งพิงท้งทาง
ั
โดยเฉพาะกระทรวงสาธารณสุข, กระทรวงพัฒนาสังคมและความม่นคง สุขภาพและทางเศรษฐกิจ
24 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 25
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ิ
่
ของมนษย์, กระทรวงวฒนธรรม, องค์กรปกครองส่วนท้องถน, สมาคม
ุ
ั
สภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย รวมถึงองค์กรปกครองคณะสงฆ์ ได้เข้ามาม ี
ส่วนร่วมในการพัฒนาและเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุ โดยขับเคล่อนผ่าน
ื
ู
ู
ู
02 ศนย์บริการผ้สงอาย ุ กิจกรรมในรูปแบบของชมรมและเครือข่าย เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียน
กิจกรรมบูรณาการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุแบบองค์รวม ด้วยการขับเคล่อน
ื
วัดมาตุคุณาราม
ู
้
่
ุ
ู
้
ิ
่
้
ุ
ู
ุ
ื
ุ
ู
ิ
�
่
รในกลมผสงอาย เพอดาเนนงานดานการสงเสรมสขภาพและการดแลสขภาพ
การสร้างเสริมชุมชน ของผู้สูงอายุระยะยาว รวมถึงการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุติดบ้านและ
สขภาวะ ติดเตียง ซึ่งไม่สามารถพึ่งตนเองได้ ี ุ
ุ
ในปี 2562 จังหวัดพังงามีจ�านวนประชากรผู้สูงอายุ (หรือผู้ท่มีอาย
ตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป) รวมทั้งสิ้น 44,642 คน คิดเป็นร้อยละ 16.86 ของจ�านวน
ประชากรทั้งจังหวัด 264,703 คน โดยจ�าแนกเป็นผู้สูงอายุเพศชาย 20,799
ู
คน หรือร้อยละ 46.59 ของจ�านวนผู้สูงอายุท้งหมด ผ้สูงอายุเพศหญิง 23,843
ั
คน หรือร้อยละ 53.41 จ�าแนกเป็นกลุ่มผู้สูงอายุระหว่าง 60–70 ปี ร้อยละ
แนวโน้มสถานการณ์ผู้สงอายุ 59.87 ระหว่าง 71–80 ปี ร้อยละ 25.41 ระหว่าง 81–90 ปี ร้อยละ 12.46
ู
ในชุมชนกระโสม ระหว่าง 91–100 ปี ร้อยละ 2.12 และมากกว่า 100 ปี ร้อยละ 0.14 จาก
ึ
การประมาณการผู้สูงอายุในจังหวัดพังงาพบว่ามีอายุขัยเฉล่ย 70 ปี ซ่ง
ี
จากนิยามทั่วไป “ผู้สูงอายุ” คือผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป แต่ส�าหรับการ สะท้อนนัยประการหน่งว่าหากมีกระบวนการดูแลสุขภาวะท่ดี ท้งทางร่างกาย
ี
ั
ึ
ี
ึ
ั
ี
ศึกษาคร้งน้พิจารณา “ผู้สูงอายุ” ว่าเป็นทรัพยากรมนุษย์ท่มีค่าของสังคมไทย จิตใจ สังคม และปัญญา ผู้สูงอายุในจังหวัดพังงาจะมีแนวโน้มอายุสูงข้น อย่าง
เพราะเป็นผู้ที่สามารถถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ให้แก่ลูกหลานและ น้อยไปสู่ช่วงอายุระหว่าง 70-80 ปี หรือมากกว่า รวมถึงยังมีการคาดประมาณ
ึ
เยาวชนรุ่นหลัง อีกท้งเป็นผู้น�าและเป็นผู้ท่ท�าประโยชน์ให้แก่สังคม หากม ี ว่าในปี 2568 จะมประชากรผู้สงอายุเพมมากข้นเป็น 2 เท่า หน่วยงาน
ั
ู
่
ี
ี
ิ
สุขภาพดี ร่างกายแข็งแรง และสุขภาพจิตที่ดี ผู้สูงอายุจะเป็นแก่นกลางของ ต่าง ๆ ท่เก่ยวข้องจึงต้องให้ความสนใจในการเตรียมการดูแลสุขภาพของ
ี
ี
ี
ั
ึ
ครอบครัว ชุมชน และสังคม ดังนั้นหน่วยงานราชการและองค์กรที่เกี่ยวข้อง ผู้สูงอายุในระยะยาว โดยเฉพาะผู้สูงอายุท่อยู่ในภาวะต้องพ่งพิงท้งทาง
ั
โดยเฉพาะกระทรวงสาธารณสุข, กระทรวงพัฒนาสังคมและความม่นคง สุขภาพและทางเศรษฐกิจ
24 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 25
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ึ
�
�
จานวนประชากรผู้สูงอายุ (60 ปีข้นไป) ในจังหวัดพังงา จาแนก ครอบครัวหรือปัญหาเศรษฐกิจด้วยแล้ว ก็มักจะทาให้เกิดปัญหาทางด้าน
�
ี
ตามเพศและกลุ่มอายุ สุขภาพกายและจิตใจ ผลท่ตามมาน้นอาจจะเป็นปัญหาของชุมชนและสังคม
ั
ต่อไปด้วย ท้งน้ผู้สูงอายุมักจะมีข้อจากัดในการดูแลสุขภาพของตนเอง จาเป็น
�
�
ั
ี
ชาย หญิง รวม
ช่วงอายุ
ี
ื
จำานวน จำานวน ร้อยละ ร้อยละ จำานวน ร้อยละ ต้องได้รับการดูแลและช่วยเหลือเพ่อให้ได้รับการพัฒนาคุณภาพชีวิตท่ด ี
ื
�
่
60–70 ปี 12,709 61.10 14,020 58.80 26,729 59.87 หากได้รับการดูแลอย่างถูกต้องและสมาเสมอแล้ว ก็น่าเช่อว่าจะมีคุณภาพ
71–80 ปี 5,301 25.49 6,042 25.34 11,343 25.41 ชีวิตที่ดีขึ้น สามารถด�ารงชีวิตอยู่ในครอบครัวและชุมชนได้อย่างยืนยาว
ั
�
81–90 ปี 2,367 11.38 3,196 13.40 5,563 12.46 ดังน้นหน่วยงาน องค์กร และภาคีเครือข่ายด้านสุขภาพในอาเภอ
�
ั
91–100 ปี 392 1.88 553 2.32 945 2.12 ตะก่วทุ่งและในจังหวัดพังงา ควรจะกาหนดนโยบาย แนวทาง และมาตรการ
ี
ื
มากกว่า 30 0.14 32 0.13 62 0.14 ในการดูแลสุขภาวะของผู้สูงอายุ เพ่อให้ผู้สูงอายุมีสุขภาวะท่ดีและสามารถ
100 ปี ดารงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีคุณภาพ ซ่งนอกเหนือจากการให้บริการ
�
ึ
รวม 20,799 100.00 23,843 100.00 44,642 100.00
สวัสดิการผู้สูงอายุจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามระเบียบกฎหมายแล้ว ยังมี
ู
ั
ื
ุ่
ที่มา : ที่ท�าการปกครองจังหวัดพังงา การจัดต้งกลมหรอชมรมผู้สูงอายุให้เข้ามามีส่วนร่วมในการดแลสุขภาวะของ
ผ้สงอายุด้วย ซ่งในจงหวดพังงามชมรมผ้สูงอาย 86 ชมรม และมีโรงเรียน
ู
ั
ั
ึ
ู
ี
ู
ุ
ตาบลกระโสมมีแนวโน้มจานวนผู้สูงอายุเพ่มมากข้นเร่อย ๆ เช่นเดียวกับ ผู้สูงอายุ 38 แห่ง อีกท้งทุกหน่วยงานท่เก่ยวข้องยังได้ช่วยดูแลผู้สูงอายุติด
�
ิ
ั
�
ึ
ี
ี
ื
�
ั
ี
�
ภาพรวมของจังหวัดพังงา และกาลังก้าวเข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุอย่าง บ้านติดเตียง ท่มีจานวนรวมกันท้งจังหวัดไม่น้อยกว่า 1,000 คน หรือราวร้อย
ึ
สมบูรณ์ ซ่งส่งผลให้หน่วยงานท่เก่ยวข้องจาเป็นต้องบริหารจัดการระบบ ละ 3 ของจ�านวนประขากรผู้สูงอายุทั้งหมด เพื่อให้ผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียง
�
ี
ี
ิ
สวัสดิการต่าง ๆ แก่ผู้สูงอายุให้ครอบคลุมทุกด้าน โดยเฉพาะอย่างย่งการ ได้รับการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม และมีคุณภาพชีวิตที่ดีตามสมควร
จัดการดูแลผู้สูงอายุโดยชุมชนและท้องถิ่นนั้น ถือเป็นยุทธศาสตร์หนึ่งที่ภาค อย่างไรก็ตามการท่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุน้น จาเป็น
ี
ั
�
รัฐควรจะส่งเสริม แทนท่จะเป็นการบริหารจัดการสวัสดิการผู้สูงอายุโดย ต้องเตรียมความพร้อมของกลุ่มเป้าหมาย คือ ตัวผู้สูงอายุเอง ผู้ดูแลผู้สูงอายุ
ี
หน่วยงานราชการเป็นหลัก และผู้สูงอายุเป็นฝ่ายรอรับบริการสวัสดิการสังคม และสมาชิกท่อยู่ร่วมครอบครัวเดียวกัน ให้ได้มีความรู้ความเข้าใจในประเด็น
ี
ั
็
ี
ี
ุ
ิ
่
ู
ู
ื
โดยเฉพาะอย่างยิงบรการด้านสุขภาพ เพราะผ้สงอายเปนวยท่มสภาพร่างกาย สุขภาพและสาธารณสุข โดยเฉพาะเร่องของการป้องกันโรค การส่งเสริมสุขภาพ
ี
ุ
ู
ั
ื
ู
ุ
ี
ท่เส่อมและถดถอยลงไปตามกาลเวลา เป็นผลทาให้โรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ การฟื้นฟสขภาพ และการดแลรกษาสขภาพ หน่วยงานและภาคเครอข่าย
�
ื
สามารถเข้ามาเบียดเบียนได้ง่าย หากผู้สูงอายุมีปัญหาไม่ว่าจะเป็นปัญหาทาง สาธารณสุขในอ�าเภอตะกั่วทุ่งและในจังหวัดพังงาเล็งเห็นความส�าคัญในการ
26 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 27
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ึ
�
�
จานวนประชากรผู้สูงอายุ (60 ปีข้นไป) ในจังหวัดพังงา จาแนก ครอบครัวหรือปัญหาเศรษฐกิจด้วยแล้ว ก็มักจะทาให้เกิดปัญหาทางด้าน
�
ี
ตามเพศและกลุ่มอายุ สุขภาพกายและจิตใจ ผลท่ตามมาน้นอาจจะเป็นปัญหาของชุมชนและสังคม
ั
ต่อไปด้วย ท้งน้ผู้สูงอายุมักจะมีข้อจากัดในการดูแลสุขภาพของตนเอง จาเป็น
�
�
ั
ี
ชาย หญิง รวม
ช่วงอายุ
ี
ื
จำานวน จำานวน ร้อยละ ร้อยละ จำานวน ร้อยละ ต้องได้รับการดูแลและช่วยเหลือเพ่อให้ได้รับการพัฒนาคุณภาพชีวิตท่ด ี
ื
�
่
60–70 ปี 12,709 61.10 14,020 58.80 26,729 59.87 หากได้รับการดูแลอย่างถูกต้องและสมาเสมอแล้ว ก็น่าเช่อว่าจะมีคุณภาพ
71–80 ปี 5,301 25.49 6,042 25.34 11,343 25.41 ชีวิตที่ดีขึ้น สามารถด�ารงชีวิตอยู่ในครอบครัวและชุมชนได้อย่างยืนยาว
ั
�
81–90 ปี 2,367 11.38 3,196 13.40 5,563 12.46 ดังน้นหน่วยงาน องค์กร และภาคีเครือข่ายด้านสุขภาพในอาเภอ
�
ั
91–100 ปี 392 1.88 553 2.32 945 2.12 ตะก่วทุ่งและในจังหวัดพังงา ควรจะกาหนดนโยบาย แนวทาง และมาตรการ
ี
ื
มากกว่า 30 0.14 32 0.13 62 0.14 ในการดูแลสุขภาวะของผู้สูงอายุ เพ่อให้ผู้สูงอายุมีสุขภาวะท่ดีและสามารถ
100 ปี ดารงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีคุณภาพ ซ่งนอกเหนือจากการให้บริการ
�
ึ
รวม 20,799 100.00 23,843 100.00 44,642 100.00
สวัสดิการผู้สูงอายุจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามระเบียบกฎหมายแล้ว ยังมี
ู
ั
ื
ุ่
ที่มา : ที่ท�าการปกครองจังหวัดพังงา การจัดต้งกลมหรอชมรมผู้สูงอายุให้เข้ามามีส่วนร่วมในการดแลสุขภาวะของ
ผ้สงอายุด้วย ซ่งในจงหวดพังงามชมรมผ้สูงอาย 86 ชมรม และมีโรงเรียน
ู
ั
ั
ึ
ู
ี
ู
ุ
ตาบลกระโสมมีแนวโน้มจานวนผู้สูงอายุเพ่มมากข้นเร่อย ๆ เช่นเดียวกับ ผู้สูงอายุ 38 แห่ง อีกท้งทุกหน่วยงานท่เก่ยวข้องยังได้ช่วยดูแลผู้สูงอายุติด
�
ิ
ั
�
ึ
ี
ี
ื
�
ั
ี
�
ภาพรวมของจังหวัดพังงา และกาลังก้าวเข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุอย่าง บ้านติดเตียง ท่มีจานวนรวมกันท้งจังหวัดไม่น้อยกว่า 1,000 คน หรือราวร้อย
ึ
สมบูรณ์ ซ่งส่งผลให้หน่วยงานท่เก่ยวข้องจาเป็นต้องบริหารจัดการระบบ ละ 3 ของจ�านวนประขากรผู้สูงอายุทั้งหมด เพื่อให้ผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียง
�
ี
ี
ิ
สวัสดิการต่าง ๆ แก่ผู้สูงอายุให้ครอบคลุมทุกด้าน โดยเฉพาะอย่างย่งการ ได้รับการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม และมีคุณภาพชีวิตที่ดีตามสมควร
จัดการดูแลผู้สูงอายุโดยชุมชนและท้องถิ่นนั้น ถือเป็นยุทธศาสตร์หนึ่งที่ภาค อย่างไรก็ตามการท่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุน้น จาเป็น
ี
ั
�
รัฐควรจะส่งเสริม แทนท่จะเป็นการบริหารจัดการสวัสดิการผู้สูงอายุโดย ต้องเตรียมความพร้อมของกลุ่มเป้าหมาย คือ ตัวผู้สูงอายุเอง ผู้ดูแลผู้สูงอายุ
ี
หน่วยงานราชการเป็นหลัก และผู้สูงอายุเป็นฝ่ายรอรับบริการสวัสดิการสังคม และสมาชิกท่อยู่ร่วมครอบครัวเดียวกัน ให้ได้มีความรู้ความเข้าใจในประเด็น
ี
ั
็
ี
ี
ุ
ิ
่
ู
ู
ื
โดยเฉพาะอย่างยิงบรการด้านสุขภาพ เพราะผ้สงอายเปนวยท่มสภาพร่างกาย สุขภาพและสาธารณสุข โดยเฉพาะเร่องของการป้องกันโรค การส่งเสริมสุขภาพ
ี
ุ
ู
ั
ื
ู
ุ
ี
ท่เส่อมและถดถอยลงไปตามกาลเวลา เป็นผลทาให้โรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ การฟื้นฟสขภาพ และการดแลรกษาสขภาพ หน่วยงานและภาคเครอข่าย
�
ื
สามารถเข้ามาเบียดเบียนได้ง่าย หากผู้สูงอายุมีปัญหาไม่ว่าจะเป็นปัญหาทาง สาธารณสุขในอ�าเภอตะกั่วทุ่งและในจังหวัดพังงาเล็งเห็นความส�าคัญในการ
26 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 27
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ึ
ดูแลส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน จึงสนับสนุนโครงการอาสาสมัครดูแล ให้ความสนใจอย่างจริงจังมากข้นเก่ยวกับสังคมผู้สูงอายุในสังคมไทยปัจจุบัน
ี
ผู้สูงอายุ รวมพลังใส่ใจดูแลผู้สูงวัย ในปี 2562 ขึ้น เพื่อให้กลุ่มอาสาสมัคร และในอนาคต
ึ
ื
ื
ดังกล่าวได้ร่วมกันดูแลส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน ซึ่งเป็นกลไกในการ ในเบ้องแรกเราต้องยอมรับความจริงประการหน่งว่า เม่อเข้าสู่วัย
ั
ี
ื
ขับเคลื่อนการดูแลสุขภาพให้เกิดความยั่งยืนต่อไป สูงอายุทุกคนจะเข้าสู่การเปล่ยนแปลงท้งด้านร่างกายท่มีความเส่อมถอย
ี
การเคลื่อนไหวช้าลง หลงลืม มีปัญหาสุขภาพ ปัญหาสังคม ผู้สูงอายุต้องลด
การท�างานลงหรือเกษียณออกจากงาน ซึ่งท�าให้มีเวลาว่าง ต้องอยู่กับตัวเอง
แนวคิดการจัดตั้ง มากขึ้น บางรายออกห่างจากสังคมจนเกิดความเหงา ไม่สามารถด�าเนินชีวิต
ี
ี
ู
ู
ศนย์บริการผู้สงอายุในวัด อย่างตามทันความเปล่ยนแปลงท่ต่างไปจากอดีต ไม่สามารถตามทัน
ี
เทคโนโลยีท่เปล่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทาให้ผู้สูงอายุต้องปรับตัวในการ
ี
�
“สังคมผู้สูงอายุ” โดยทั่วไปมักจะถูกมองว่าเป็นสังคมที่มีสัดส่วนของ ด�าเนินชีวิตเป็นอย่างมาก ทั้งด้านสังคม ครอบครัว และเทคโนโลยีการติดต่อ
ั
ผ้สงอายหรอประชากรทมอาย 60 ปี ขนไปเพมสงขนเรอย ๆ สาหรบ ส่อสาร ผู้สูงอายุท่ปรับตัวไม่ทันต้องถอยห่างออกจากสังคมไป ข่าวสารความ
ี
่
ี
ี
ึ
้
�
ุ
ื
้
่
ุ
ู
ู
ู
ึ
ื
ิ
่
ื
ู
ึ
่
ี
ิ
่
ุ
ประเทศไทยกาลังเปล่ยนผ่านเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ในราวปี 2568 ร้จงเป็นสงทจาเป็นสาหรบผ้สงอายเป็นอย่างมาก หากผ้สงอายได้รบข้อมล
�
ู
ั
ุ
ู
ู
ู
�
�
ั
ู
ี
�
โดยประชากรทุก 100 คน จะพบจานวนผู้สูงอายุราว 30 คน ภาวะเข้าสู่สังคม ข่าวสารที่เป็นประโยชน์โดยช่องทางและวิธีการสื่อสารที่เหมาะสม จะก่อให้
ผู้สูงอายุจะส่งผลตามมาด้วยเร่องปัญหาสุขภาพและโรคเร้อรังต่าง ๆ อย่างไร เกิดประโยชน์อย่างมากต่อการเรียนรู้ของผู้สูงอายุ เพ่อให้ผู้สูงอายุเกิดการ
ื
ื
ื
ื
ี
ื
ก็ตามความจริงแล้วคนส่วนใหญ่ในสังคมยังเข้าใจว่าการรับมือกับเร่องสังคม ปรับตัวและสามารถอยู่ร่วมกับผู้อ่นได้อย่างมีความสุข ความรู้ท่เป็นประโยชน์
�
ื
�
ึ
ผู้สูงอายุเป็นเพียงการจัดการกับประเด็นเร่องสุขภาพของผู้สูงอายุ ซ่งทาให้ สาหรับผู้สูงอายุ ได้แก่ ความรู้ทางด้านโภชนาการ สุขภาพ การรักษาพยาบาล
ื
�
�
การดาเนินงานเพ่อรองรับปัญหาผู้สูงอายุมักจากัดอยู่เพียงบางเร่อง เช่น การ การรับบริการจากภาครัฐ การเสริมรายได้ ตัวอย่างปัญหาของการขาดความ
ื
ั
ี
ุ
้
ี
ั
ิ
ั
ู
ั
จ่ายเบยยงชพคนชรา การดแลตรวจรกษาสขภาพ การจดสวสดการต่าง ๆ รู้และข้อมูลข่าวสารของผู้สูงอายุ เช่น หากเจ็บป่วยกะทันหันไม่มีเงินรักษา
�
เพ่อให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตท่ดีแบบเท่าเทียมกัน โดยละเลยกิจกรรมท่จะ พยาบาลจะทาเช่นไร เป็นต้น ปัญหาดังกล่าวจะไม่เกิดข้นหากผู้สูงอายุมีแหล่ง
ึ
ี
ี
ื
ู
ู
ุ
�
สนบสนนให้ผ้สงอายุสามารถให้ชวตแบบพงตนเองได้ทงทางเศรษฐกจและ ทจะได้เรยนรและรบทราบข้อมลข่าวสารทจาเป็นต่อการดาเนินชีวต ด้วยเหต ุ
ิ
�
ั
่
ี
ู
ู้
้
ิ
ั
ึ
่
ี
่
ี
ิ
ี
ั
ี
ั
ี
ี
สังคม และสามารถอยู่ร่วมกับคนวัยอื่นในชุมชนและสังคมได้อย่างปลอดภัย น้ทุกภาคส่วนท่เก่ยวข้องท้งตัวผู้สูงอายุเอง ครอบครัว องค์กรชุมชน และ
่
ี
ิ
ึ
่
ั
�
ู
่
ู
ุ
ู
้
็
ึ
และเหมาะสม รวมถึงขาดการเตรียมการเรียนรู้สาหรับผู้สูงอายุต้งแต่ยังอยู่ หนวยงานราชการ จงไม่ควรจะมองวาผสงอายเปนประชากรทอยในวัยพงพง
่
่
ี
ในวัยท�างาน จึงเป็นสถานการณ์ท่เราจาเป็นต้องกลับมาคิดพิจารณาและ แต่ควรจะตระหนักถึงข้อเท็จจริงและรับรู้ถึงศักยภาพของผู้สูงอายุว่ายังคง
�
28 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 29
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ึ
ดูแลส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน จึงสนับสนุนโครงการอาสาสมัครดูแล ให้ความสนใจอย่างจริงจังมากข้นเก่ยวกับสังคมผู้สูงอายุในสังคมไทยปัจจุบัน
ี
ผู้สูงอายุ รวมพลังใส่ใจดูแลผู้สูงวัย ในปี 2562 ขึ้น เพื่อให้กลุ่มอาสาสมัคร และในอนาคต
ึ
ื
ื
ดังกล่าวได้ร่วมกันดูแลส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน ซึ่งเป็นกลไกในการ ในเบ้องแรกเราต้องยอมรับความจริงประการหน่งว่า เม่อเข้าสู่วัย
ั
ี
ื
ขับเคลื่อนการดูแลสุขภาพให้เกิดความยั่งยืนต่อไป สูงอายุทุกคนจะเข้าสู่การเปล่ยนแปลงท้งด้านร่างกายท่มีความเส่อมถอย
ี
การเคลื่อนไหวช้าลง หลงลืม มีปัญหาสุขภาพ ปัญหาสังคม ผู้สูงอายุต้องลด
การท�างานลงหรือเกษียณออกจากงาน ซึ่งท�าให้มีเวลาว่าง ต้องอยู่กับตัวเอง
แนวคิดการจัดตั้ง มากขึ้น บางรายออกห่างจากสังคมจนเกิดความเหงา ไม่สามารถด�าเนินชีวิต
ี
ี
ู
ู
ศนย์บริการผู้สงอายุในวัด อย่างตามทันความเปล่ยนแปลงท่ต่างไปจากอดีต ไม่สามารถตามทัน
ี
เทคโนโลยีท่เปล่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทาให้ผู้สูงอายุต้องปรับตัวในการ
ี
�
“สังคมผู้สูงอายุ” โดยทั่วไปมักจะถูกมองว่าเป็นสังคมที่มีสัดส่วนของ ด�าเนินชีวิตเป็นอย่างมาก ทั้งด้านสังคม ครอบครัว และเทคโนโลยีการติดต่อ
ั
ผ้สงอายหรอประชากรทมอาย 60 ปี ขนไปเพมสงขนเรอย ๆ สาหรบ ส่อสาร ผู้สูงอายุท่ปรับตัวไม่ทันต้องถอยห่างออกจากสังคมไป ข่าวสารความ
ี
่
ี
ี
ึ
้
�
ุ
ื
้
่
ุ
ู
ู
ู
ึ
ื
ิ
่
ื
ู
ึ
่
ี
ิ
่
ุ
ประเทศไทยกาลังเปล่ยนผ่านเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ในราวปี 2568 ร้จงเป็นสงทจาเป็นสาหรบผ้สงอายเป็นอย่างมาก หากผ้สงอายได้รบข้อมล
�
ู
ั
ุ
ู
ู
ู
�
�
ั
ู
ี
�
โดยประชากรทุก 100 คน จะพบจานวนผู้สูงอายุราว 30 คน ภาวะเข้าสู่สังคม ข่าวสารที่เป็นประโยชน์โดยช่องทางและวิธีการสื่อสารที่เหมาะสม จะก่อให้
ผู้สูงอายุจะส่งผลตามมาด้วยเร่องปัญหาสุขภาพและโรคเร้อรังต่าง ๆ อย่างไร เกิดประโยชน์อย่างมากต่อการเรียนรู้ของผู้สูงอายุ เพ่อให้ผู้สูงอายุเกิดการ
ื
ื
ื
ื
ี
ื
ก็ตามความจริงแล้วคนส่วนใหญ่ในสังคมยังเข้าใจว่าการรับมือกับเร่องสังคม ปรับตัวและสามารถอยู่ร่วมกับผู้อ่นได้อย่างมีความสุข ความรู้ท่เป็นประโยชน์
�
ื
�
ึ
ผู้สูงอายุเป็นเพียงการจัดการกับประเด็นเร่องสุขภาพของผู้สูงอายุ ซ่งทาให้ สาหรับผู้สูงอายุ ได้แก่ ความรู้ทางด้านโภชนาการ สุขภาพ การรักษาพยาบาล
ื
�
�
การดาเนินงานเพ่อรองรับปัญหาผู้สูงอายุมักจากัดอยู่เพียงบางเร่อง เช่น การ การรับบริการจากภาครัฐ การเสริมรายได้ ตัวอย่างปัญหาของการขาดความ
ื
ั
ี
ุ
้
ี
ั
ิ
ั
ู
ั
จ่ายเบยยงชพคนชรา การดแลตรวจรกษาสขภาพ การจดสวสดการต่าง ๆ รู้และข้อมูลข่าวสารของผู้สูงอายุ เช่น หากเจ็บป่วยกะทันหันไม่มีเงินรักษา
�
เพ่อให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตท่ดีแบบเท่าเทียมกัน โดยละเลยกิจกรรมท่จะ พยาบาลจะทาเช่นไร เป็นต้น ปัญหาดังกล่าวจะไม่เกิดข้นหากผู้สูงอายุมีแหล่ง
ึ
ี
ี
ื
ู
ู
ุ
�
สนบสนนให้ผ้สงอายุสามารถให้ชวตแบบพงตนเองได้ทงทางเศรษฐกจและ ทจะได้เรยนรและรบทราบข้อมลข่าวสารทจาเป็นต่อการดาเนินชีวต ด้วยเหต ุ
ิ
�
ั
่
ี
ู
ู้
้
ิ
ั
ึ
่
ี
่
ี
ิ
ี
ั
ี
ั
ี
ี
สังคม และสามารถอยู่ร่วมกับคนวัยอื่นในชุมชนและสังคมได้อย่างปลอดภัย น้ทุกภาคส่วนท่เก่ยวข้องท้งตัวผู้สูงอายุเอง ครอบครัว องค์กรชุมชน และ
่
ี
ิ
ึ
่
ั
�
ู
่
ู
ุ
ู
้
็
ึ
และเหมาะสม รวมถึงขาดการเตรียมการเรียนรู้สาหรับผู้สูงอายุต้งแต่ยังอยู่ หนวยงานราชการ จงไม่ควรจะมองวาผสงอายเปนประชากรทอยในวัยพงพง
่
่
ี
ในวัยท�างาน จึงเป็นสถานการณ์ท่เราจาเป็นต้องกลับมาคิดพิจารณาและ แต่ควรจะตระหนักถึงข้อเท็จจริงและรับรู้ถึงศักยภาพของผู้สูงอายุว่ายังคง
�
28 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 29
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ั
สามารถสร้างสรรค์ประโยชน์ให้แก่สังคมได้ในหลากหลายสถานการณ์ ปลูกต้นไม้ การปั่นจักรยาน การควบคุมอาหาร (ท้งการควบคุมปริมาณอาหาร
จากผลการศึกษาพบว่าผู้สูงอายุในตาบลกระโสมส่วนมากยังไม่มีความ และการกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ กินอาหารท่เป็นผลดีต่อสุขภาพตนเอง) และ
ี
�
ี
�
�
ี
ี
รู้เก่ยวกับสุขภาพมากเท่าไหร่ เพียงทาตามท่บุตรหลานบอกเท่าน้น ทางศูนย์ การออกกาลังกายเป็นประจา รวมถึงการพูดคุยแลกเปล่ยนข้อมูลเก่ยวกับ
ั
ี
�
ื
บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจึงได้พยายามจัดกิจกรรมให้ความรู้กับผู้สูง การดูแลตนเองกับผู้สูงอายุท่านอ่น โดยมีการพบปะพูดคุยแลกเปล่ยนกัน
ี
่
ุ
ื
ุ
อาย และมการสร้างกลมเพอให้ผสงอายุไดพบปะพดคุยและแลกเปล่ยนความ เม่อไปร่วมกิจกรรมต่าง ๆ รวมถึงเม่อพบเจอเพ่อนฝูงของตนเองมักจะม ี
ี
ี
ู
้
ู
้
ื
ื
่
ื
ู
ื
ี
ื
�
�
รู้ได้มากย่งข้น นอกจากน้ผู้สูงอายุมักจะมีความเช่อในความรู้ด้านสุขภาพจาก การพูดคุยกันในเร่องของการดูแลสุขภาพ การดาเนินชีวิตประจาวัน เร่องการ
ื
ิ
ึ
แพทย์และเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ดังนั้นจึงพยายามจัดกิจกรรมเพื่อให้แพทย์ ไปพบแพทย์ เรื่องการรับประทานยา เป็นต้น
ุ
่
ู
ี
ู
ุ
ั
และเจ้าหน้าท่สาธารณสุขได้เข้ามาให้คาแนะนาหรือเสนอแนวแนวทางในการ 2) ปัจจยทส่งผลต่อสขภาพผ้สงอาย ผู้สูงอายุส่วนมากมีโรคปะจา
�
ี
�
�
ั
ั
ิ
ุ
ปฏิบัติตนส�าหรับผู้สูงอายุ ทั้งในด้านความรู้เกี่ยวกับสุขภาพ ความรู้เรื่องการ ตวเกอบทกคน ซงจะแตกต่างกนไปตามพฤตกรรมการดาเนนชวต ได้แก่
ื
ี
ึ
่
ิ
ิ
�
�
ี
ั
ี
ป้องกันสุขภาพ และการดารงชีวิตท่เหมาะสม รวมถึงสร้างโอกาสให้บุคลากร โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคเก่ยวกับการกล้นปัสสาวะไม่ค่อยได้
ทางการแพทย์และสาธารณสขได้เข้าร่วมกิจกรรมและพบปะพูดคุยกับผู้สง โรคเก่ยวกับกระดูก(ปวดแข้งปวดขา) โรคนอนไม่ค่อยหลับ โรคทางสายตา
ี
ู
ุ
อายุให้สม�่าเสมอมากยิ่งขึ้น โดยมีแนวทางในการสนับสนุนการสร้างเสริมสุข โรคเบาหวาน โรคภูมิแพ้ เป็นต้น โดยผู้สูงอายุทุกคนมีการเข้ารับการตรวจ
ั
ึ
ภาวะให้แก่ผู้สูงอายุในต�าบลกระโสม ดังนี้ สุขภาพและพบแพทย์ตามเวลานัด ซ่งส่วนใหญ่ตรวจสุขภาพปีละ 1 คร้ง
ุ
�
ื
�
ี
1) การขอคาปรึกษาด้านสุขภาพของผู้สูงอาย ผู้สูงอายุในพ้นท ่ ี สาหรับการได้รับข้อมูลข่าวสารเก่ยวกับสุขภาพ ผู้สูงอายุได้รับข้อมูลข่าวสาร
ี
ี
ี
มักจะมาร่วมปรึกษาเก่ยวกับการดูแลสุขภาพของตนเองจากผู้ท่มีความรู้ จากหลากหลายแหล่งท่แตกต่างกัน ได้แก่ การดูทีวี การพบแพทย์หรือ
ี
�
ี
�
ได้แก่ แพทย์ พยาบาล และเจ้าหน้าท่สาธารณสุข รวมถึงการปรึกษาเก่ยวกับ เจ้าหน้าท่สาธารณสุข การรับคาแนะนาจากสมาชิกในครอบครัวหรือคน
ี
การดูแลสุขภาพจากครอบครัวหรือลูกหลาน โดยคนในครอบครัวจะหาข้อมูล ใกล้ชิด การอ่านหนังสือ การหาข้อมูลความรู้เหล่าน้ส่งผลให้ทราบถึงแนวทาง
ี
ี
ื
ี
ี
ี
ท่เก่ยวกับสุขภาพด้านต่าง ๆ จากส่อออนไลน์ท่ให้ความรู้เก่ยวกับการดูแล การดูแลสุขภาพของตนเองในเบ้องต้นได้อย่างถูกวิธี ตัวอย่างเช่น ผู้สูงอาย ุ
ื
ี
ี
รักษาสุขภาพของผู้สูงอายุ การปรึกษาข้อมูลต่าง ๆ ท่เก่ยวกับสุขภาพของ ส่วนใหญ่มีการออกก�าลังกายอย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน ด้วยวิธีการต่าง ๆ ที่
�
ผู้สูงอายุได้ส่งผลช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถดูแลสุขภาพตัวเองได้ในเบ้องต้น โดย แตกต่างกันออกไป เช่น การไปเดินออกกาลังกาย การปั่นจักรยาน การทางาน
ื
�
�
เฉพาะอย่างย่งจากการปรึกษากับคนในครอบครัว และพยายามปฏิบัติตัว บ้าน การรดนาต้นไม้ รวมถึงการทาสวน นอกจากน้ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ยังม ี
้
�
ิ
ี
ี
ให้เหมาะสมต่อการสร้างเสริมสุขภาพ หรือการปรับเปล่ยนพฤติกรรมการ การทานอาหารเสริมจ�าพวกแคลเซียมและวิตามิน และมีการควบคุมอาหาร
ี
้
ดาเนินชีวิตท่เน้นการดูแลสุขภาพตนเอง ได้แก่ การรดนาต้นไม้ในทุกเช้า การ โดยเน้นการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่
�
�
30 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 31
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
สามารถสร้างสรรค์ประโยชน์ให้แก่สังคมได้ในหลากหลายสถานการณ์ ปลูกต้นไม้ การปั่นจักรยาน การควบคุมอาหาร (ท้งการควบคุมปริมาณอาหาร
ั
จากผลการศึกษาพบว่าผู้สูงอายุในตาบลกระโสมส่วนมากยังไม่มีความ และการกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ กินอาหารท่เป็นผลดีต่อสุขภาพตนเอง) และ
ี
�
ี
ี
ี
รู้เก่ยวกับสุขภาพมากเท่าไหร่ เพียงทาตามท่บุตรหลานบอกเท่าน้น ทางศูนย์ การออกกาลังกายเป็นประจา รวมถึงการพูดคุยแลกเปล่ยนข้อมูลเก่ยวกับ
�
�
ี
�
ั
บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจึงได้พยายามจัดกิจกรรมให้ความรู้กับผู้สูง การดูแลตนเองกับผู้สูงอายุท่านอ่น โดยมีการพบปะพูดคุยแลกเปล่ยนกัน
ี
ื
้
่
ุ
ี
ื
่
ื
ู
ื
ี
ู
ู
้
ื
อาย และมการสร้างกลมเพอให้ผสงอายุไดพบปะพดคุยและแลกเปล่ยนความ เม่อไปร่วมกิจกรรมต่าง ๆ รวมถึงเม่อพบเจอเพ่อนฝูงของตนเองมักจะม ี
ุ
ื
ื
ี
ิ
ื
รู้ได้มากย่งข้น นอกจากน้ผู้สูงอายุมักจะมีความเช่อในความรู้ด้านสุขภาพจาก การพูดคุยกันในเร่องของการดูแลสุขภาพ การดาเนินชีวิตประจาวัน เร่องการ
�
ึ
�
แพทย์และเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ดังนั้นจึงพยายามจัดกิจกรรมเพื่อให้แพทย์ ไปพบแพทย์ เรื่องการรับประทานยา เป็นต้น
ู
ุ
ุ
ั
่
ี
ู
ี
และเจ้าหน้าท่สาธารณสุขได้เข้ามาให้คาแนะนาหรือเสนอแนวแนวทางในการ 2) ปัจจยทส่งผลต่อสขภาพผ้สงอาย ผู้สูงอายุส่วนมากมีโรคปะจา
�
�
�
ั
ั
ปฏิบัติตนส�าหรับผู้สูงอายุ ทั้งในด้านความรู้เกี่ยวกับสุขภาพ ความรู้เรื่องการ ตวเกอบทกคน ซงจะแตกต่างกนไปตามพฤตกรรมการดาเนนชวต ได้แก่
ื
�
ี
่
ึ
ิ
ุ
ิ
ิ
ี
ป้องกันสุขภาพ และการดารงชีวิตท่เหมาะสม รวมถึงสร้างโอกาสให้บุคลากร โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคเก่ยวกับการกล้นปัสสาวะไม่ค่อยได้
ั
ี
�
ี
ุ
ทางการแพทย์และสาธารณสขได้เข้าร่วมกิจกรรมและพบปะพูดคุยกับผู้สง ู โรคเก่ยวกับกระดูก(ปวดแข้งปวดขา) โรคนอนไม่ค่อยหลับ โรคทางสายตา
อายุให้สม�่าเสมอมากยิ่งขึ้น โดยมีแนวทางในการสนับสนุนการสร้างเสริมสุข โรคเบาหวาน โรคภูมิแพ้ เป็นต้น โดยผู้สูงอายุทุกคนมีการเข้ารับการตรวจ
ภาวะให้แก่ผู้สูงอายุในต�าบลกระโสม ดังนี้ สุขภาพและพบแพทย์ตามเวลานัด ซ่งส่วนใหญ่ตรวจสุขภาพปีละ 1 คร้ง
ั
ึ
�
ุ
1) การขอคาปรึกษาด้านสุขภาพของผู้สูงอาย ผู้สูงอายุในพ้นท ่ ี สาหรับการได้รับข้อมูลข่าวสารเก่ยวกับสุขภาพ ผู้สูงอายุได้รับข้อมูลข่าวสาร
�
ี
ื
ี
ี
มักจะมาร่วมปรึกษาเก่ยวกับการดูแลสุขภาพของตนเองจากผู้ท่มีความรู้ จากหลากหลายแหล่งท่แตกต่างกัน ได้แก่ การดูทีวี การพบแพทย์หรือ
ี
�
�
ี
ได้แก่ แพทย์ พยาบาล และเจ้าหน้าท่สาธารณสุข รวมถึงการปรึกษาเก่ยวกับ เจ้าหน้าท่สาธารณสุข การรับคาแนะนาจากสมาชิกในครอบครัวหรือคน
ี
ี
การดูแลสุขภาพจากครอบครัวหรือลูกหลาน โดยคนในครอบครัวจะหาข้อมูล ใกล้ชิด การอ่านหนังสือ การหาข้อมูลความรู้เหล่าน้ส่งผลให้ทราบถึงแนวทาง
ี
ี
ท่เก่ยวกับสุขภาพด้านต่าง ๆ จากส่อออนไลน์ท่ให้ความรู้เก่ยวกับการดูแล การดูแลสุขภาพของตนเองในเบ้องต้นได้อย่างถูกวิธี ตัวอย่างเช่น ผู้สูงอาย ุ
ี
ี
ี
ื
ื
ี
ี
รักษาสุขภาพของผู้สูงอายุ การปรึกษาข้อมูลต่าง ๆ ท่เก่ยวกับสุขภาพของ ส่วนใหญ่มีการออกก�าลังกายอย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน ด้วยวิธีการต่าง ๆ ที่
�
�
ผู้สูงอายุได้ส่งผลช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถดูแลสุขภาพตัวเองได้ในเบ้องต้น โดย แตกต่างกันออกไป เช่น การไปเดินออกกาลังกาย การปั่นจักรยาน การทางาน
ื
เฉพาะอย่างย่งจากการปรึกษากับคนในครอบครัว และพยายามปฏิบัติตัว บ้าน การรดนาต้นไม้ รวมถึงการทาสวน นอกจากน้ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ยังม ี
ิ
้
�
ี
�
ให้เหมาะสมต่อการสร้างเสริมสุขภาพ หรือการปรับเปล่ยนพฤติกรรมการ การทานอาหารเสริมจ�าพวกแคลเซียมและวิตามิน และมีการควบคุมอาหาร
ี
ดาเนินชีวิตท่เน้นการดูแลสุขภาพตนเอง ได้แก่ การรดนาต้นไม้ในทุกเช้า การ โดยเน้นการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่
�
้
ี
�
30 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 31
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ุ
3) การพัฒนาสังคมของผู้สูงอาย ส่วนมากเป็นกิจกรรมพบปะพูดคุย ท�างานหนัก ๆ ไม่ได้ ถ้าหากหน่วยงานราชการและองค์กรปกครองส่วนท้อง
�
ี
ิ
และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างผู้สูงอายุ ซึ่งจะช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถ ถ่นให้การสนับสนุนด้วยการปรับเปล่ยนรูปแบบการทางานด้านบริการท ่ ี
ุ
ู
้
้
ึ
ั
ู
ั
้
ู
ุ
ึ
้
ั
�
ปรบตวเขากบสงคมไดมากขน ผสงอายอยากพดคยแลกเปลยนประสบการณ ์ สามารถรองรับผู้สูงอายุได้มากข้น ก็อาจจะทาให้ผู้สูงอายุสามารถกลับมาเข้า
ี
่
ั
กับกลุ่มผู้สูงอายุด้วยกันเอง รวมถึงการได้รับความเอาใจใส่จากคนใน สู่ระบบแรงงานและช่วยแก้ปัญหาเร่องค่าใช้จ่าย เช่น ปรับปรุงกฎเกณฑ์และ
ื
ู
ู
ุ
้
่
ุ
ิ
ื
ึ
ื
็
ี
ิ
�
่
้
ิ
้
ั
ครอบครว จะชวยใหผสงอายสามารถดาเนนชวตไดอยางเปนปกตสข แตจาก นโยบายแรงงานให้ชัดเจนเพ่อรองรับแรงงานผู้สูงอายุมากข้น เพ่อรับมือกับ
่
การศึกษาพบว่าผู้สูงอายุส่วนมากไม่ได้มีกิจกรรมในการเข้าสังคมมากนัก โดย การก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ในอนาคต พระครูสัจจญาณประยุตและ
เฉพาะอย่างย่งคนในครอบครัวไม่ค่อยมีเวลามาช่วยกันดูแลทางด้านสังคมแก่ กลุ่มข้าราชการเกษียณเล็งเห็นถึงความสาคัญของการดูแลและพัฒนาสังคม
ิ
�
ผู้สูงอายุ ดังน้นคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุจึงอาจยังไม่สมบูรณ์ท่สุด แต่หากได้ ผู้สูงอายุ จึงได้ร่วมกันผลักดันกิจกรรมของผู้สูงอายุข้นในวัดมาตุคุณาราม
ึ
ั
ี
ี
ั
ุ
รบการใสใจจากลกหลานเปนอยางด จะสงผลใหผสงอายมสขภาวะทางจตใจ อย่างจริงจังในนาม “ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม”
่
ู
ิ
ู
้
้
ุ
่
่
ู
็
ี
ื
ึ
ท่ดีข้น ดังน้นการขับเคล่อนกิจกรรมของผู้สูงอายุควรจะมีกระบวนการศึกษา
ั
ี
บริบทการพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านสังคมของผู้สูงอายุ โดยอาจจะศึกษาข้อมูล
ู
ู
ี
�
ื
ความรู้จากชมรมผู้สูงอายุในพ้นท่อ่นหรือจังหวัดอ่นท่ประสบผลสาเร็จ แล้ว การจัดตั้งศนย์บริการผู้สงอายุ
ี
ื
ื
นามาเป็นแนวทางในการกาหนดแผนการแก้ไขปัญหาให้แก่ผู้สูงอายุในชุมชน วัดมาตุคุณาราม
�
�
�
ื
�
เม่อสวัสดิการสาหรับผู้สูงอายุของสังคมไทยยังมีอยู่ในระดับจากัด เรา
ู
ิ
ุ
ุ
ู
่
ุ
ู
ิ
จึงต้องเตรียมความพร้อมการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ โดยเฉพาะการร่วมกัน ศนย์บรการผ้สงอายวดมาตคณาราม มความเป็นมาเรมจากในราวปี
ี
ั
กระตุ้นเพ่อให้ประชาชนทุกกลุ่มวัยตระหนกถึงความสาคัญของการก้าวเข้าส ู่ 2536 คณะสงฆ์ภาค 17 ได้ประชุมสามัญประจ�าปี เจ้าคณะพระสังฆาธิการ
ื
ั
�
ั
สังคมผู้สูงอายุ มีการเตรียมวางแผนการใช้ชีวิตในบ้นปลาย การร่วมมือกันใน ในเขตปกครอง 5 จังหวัดคือ ภูเก็ต พังงา ตรัง กระบี่ และระนอง ที่ประชุม
ชุมชน การจัดกิจกรรมเผยแพร่ความรู้ทางด้านสุขภาพอนามัยของผู้สูงอาย ุ ได้แนะนาเชิงนโยบายว่าวัดใดท่มีความพร้อมก็ให้จัดต้งชมรมผู้สูงอายุข้น เพ่อ
ี
�
ื
ึ
ั
การปรับตัวทางด้านสังคมและจิตใจของผู้สูงอายุ รวมทั้งการอบรมให้ความรู ้ จะให้ผู้สูงอายุได้ทากิจกรรมร่วมกัน พระครูรัตนเขตตาภิรักษ์ เจ้าคณะอาเภอ
�
�
่
ื
ี
ื
่
ึ
เก่ยวกับการลงทุนและการออมเพ่อเตรียมพร้อมเม่อถึงวัยสูงอายุ ซ่งเม่อม ี ตะกั่วทุงในขณะนั้น ไดถวายค�าแนะน�าแกพระครูสัจจญาณประยุตใหด�าเนิน
ื
้
้
ี
การบริหารจัดการและพัฒนาท่ดี แน่นอนว่าเราจะพ้นวิกฤตได้โดยไม่ต้อง การจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุขึ้นที่วัดมาตุคุณาราม พระครูสัจจญาณประยุตจึงได้
ู
ั
ู
ุ
ั
ุ
กังวลจนเกินไป ปรบปรงอาคารเกบวสดของวดให้เป็นทตงของชมรม ชมรมผ้สงอายวดมาต ุ
ั
ุ
็
ั
่
้
ั
ี
�
ปัจจุบันผู้สูงอายุส่วนใหญ่ในตาบลกระโสมยังคงมีสุขภาพไม่ค่อยดี คุณารามจึงได้จัดตั้งขึ้นในปี 2536 ต่อมาในปี 2542 กรมประชาสงเคราะห์
32 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 33
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ุ
3) การพัฒนาสังคมของผู้สูงอาย ส่วนมากเป็นกิจกรรมพบปะพูดคุย ท�างานหนัก ๆ ไม่ได้ ถ้าหากหน่วยงานราชการและองค์กรปกครองส่วนท้อง
�
ี
ิ
และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างผู้สูงอายุ ซึ่งจะช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถ ถ่นให้การสนับสนุนด้วยการปรับเปล่ยนรูปแบบการทางานด้านบริการท ่ ี
ุ
ู
้
้
ึ
ั
ู
ั
้
ู
ุ
ึ
้
ั
�
ปรบตวเขากบสงคมไดมากขน ผสงอายอยากพดคยแลกเปลยนประสบการณ ์ สามารถรองรับผู้สูงอายุได้มากข้น ก็อาจจะทาให้ผู้สูงอายุสามารถกลับมาเข้า
ี
่
ั
กับกลุ่มผู้สูงอายุด้วยกันเอง รวมถึงการได้รับความเอาใจใส่จากคนใน สู่ระบบแรงงานและช่วยแก้ปัญหาเร่องค่าใช้จ่าย เช่น ปรับปรุงกฎเกณฑ์และ
ื
ู
ู
ุ
้
่
ุ
ิ
ื
ึ
ื
็
ี
ิ
�
่
้
ิ
้
ั
ครอบครว จะชวยใหผสงอายสามารถดาเนนชวตไดอยางเปนปกตสข แตจาก นโยบายแรงงานให้ชัดเจนเพ่อรองรับแรงงานผู้สูงอายุมากข้น เพ่อรับมือกับ
่
การศึกษาพบว่าผู้สูงอายุส่วนมากไม่ได้มีกิจกรรมในการเข้าสังคมมากนัก โดย การก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ในอนาคต พระครูสัจจญาณประยุตและ
เฉพาะอย่างย่งคนในครอบครัวไม่ค่อยมีเวลามาช่วยกันดูแลทางด้านสังคมแก่ กลุ่มข้าราชการเกษียณเล็งเห็นถึงความสาคัญของการดูแลและพัฒนาสังคม
ิ
�
ผู้สูงอายุ ดังน้นคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุจึงอาจยังไม่สมบูรณ์ท่สุด แต่หากได้ ผู้สูงอายุ จึงได้ร่วมกันผลักดันกิจกรรมของผู้สูงอายุข้นในวัดมาตุคุณาราม
ึ
ั
ี
ี
ั
ุ
รบการใสใจจากลกหลานเปนอยางด จะสงผลใหผสงอายมสขภาวะทางจตใจ อย่างจริงจังในนาม “ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม”
่
ู
ิ
ู
้
้
ุ
่
่
ู
็
ี
ื
ึ
ท่ดีข้น ดังน้นการขับเคล่อนกิจกรรมของผู้สูงอายุควรจะมีกระบวนการศึกษา
ั
ี
บริบทการพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านสังคมของผู้สูงอายุ โดยอาจจะศึกษาข้อมูล
ู
ู
ี
�
ื
ความรู้จากชมรมผู้สูงอายุในพ้นท่อ่นหรือจังหวัดอ่นท่ประสบผลสาเร็จ แล้ว การจัดตั้งศนย์บริการผู้สงอายุ
ี
ื
ื
นามาเป็นแนวทางในการกาหนดแผนการแก้ไขปัญหาให้แก่ผู้สูงอายุในชุมชน วัดมาตุคุณาราม
�
�
�
ื
�
เม่อสวัสดิการสาหรับผู้สูงอายุของสังคมไทยยังมีอยู่ในระดับจากัด เรา
ู
ิ
ุ
ุ
ู
่
ุ
ู
ิ
จึงต้องเตรียมความพร้อมการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ โดยเฉพาะการร่วมกัน ศนย์บรการผ้สงอายวดมาตคณาราม มความเป็นมาเรมจากในราวปี
ี
ั
กระตุ้นเพ่อให้ประชาชนทุกกลุ่มวัยตระหนกถึงความสาคัญของการก้าวเข้าส ู่ 2536 คณะสงฆ์ภาค 17 ได้ประชุมสามัญประจ�าปี เจ้าคณะพระสังฆาธิการ
ื
ั
�
ั
สังคมผู้สูงอายุ มีการเตรียมวางแผนการใช้ชีวิตในบ้นปลาย การร่วมมือกันใน ในเขตปกครอง 5 จังหวัดคือ ภูเก็ต พังงา ตรัง กระบี่ และระนอง ที่ประชุม
ชุมชน การจัดกิจกรรมเผยแพร่ความรู้ทางด้านสุขภาพอนามัยของผู้สูงอาย ุ ได้แนะนาเชิงนโยบายว่าวัดใดท่มีความพร้อมก็ให้จัดต้งชมรมผู้สูงอายุข้น เพ่อ
ี
�
ื
ึ
ั
การปรับตัวทางด้านสังคมและจิตใจของผู้สูงอายุ รวมทั้งการอบรมให้ความรู ้ จะให้ผู้สูงอายุได้ทากิจกรรมร่วมกัน พระครูรัตนเขตตาภิรักษ์ เจ้าคณะอาเภอ
�
�
่
ื
ี
ื
่
ึ
เก่ยวกับการลงทุนและการออมเพ่อเตรียมพร้อมเม่อถึงวัยสูงอายุ ซ่งเม่อม ี ตะกั่วทุงในขณะนั้น ไดถวายค�าแนะน�าแกพระครูสัจจญาณประยุตใหด�าเนิน
ื
้
้
ี
การบริหารจัดการและพัฒนาท่ดี แน่นอนว่าเราจะพ้นวิกฤตได้โดยไม่ต้อง การจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุขึ้นที่วัดมาตุคุณาราม พระครูสัจจญาณประยุตจึงได้
ู
ั
ู
ุ
ั
ุ
กังวลจนเกินไป ปรบปรงอาคารเกบวสดของวดให้เป็นทตงของชมรม ชมรมผ้สงอายวดมาต ุ
ั
ุ
็
ั
่
้
ั
ี
�
ปัจจุบันผู้สูงอายุส่วนใหญ่ในตาบลกระโสมยังคงมีสุขภาพไม่ค่อยดี คุณารามจึงได้จัดตั้งขึ้นในปี 2536 ต่อมาในปี 2542 กรมประชาสงเคราะห์
32 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 33
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ื
ื
ี
ื
(เดิม) ปัจจุบันเปล่ยนเป็นกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวงพัฒนา จัดกองทุนเพ่อช่วยเพ่อน เพ่อช่วยเหลือสมาชิกท่เจ็บป่วยต้องเข้ารับการรักษา
ี
ั
ุ
ั
ั
่
ิ
ู
�
ั
ุ
สงคมและความมนคงของมนษย์ ได้สนบสนนการดาเนนงานของชมรมผ้สูง พยาบาลในโรงพยาบาล โดยจะได้รับการช่วยเหลือคนละ 700 บาท/คร้ง ปีละ
อายุเป็นค่าวัสดุครุภัณฑ์และปรับปรุงอาคาร พร้อมกับได้เปล่ยนช่อจากชมรม 2 ครั้ง แต่หากเจ็บป่วยเล็กน้อยจะได้รับการช่วยเหลือคนละ 200 บาท/ครั้ง
ี
ื
ผู้สูงอายุเป็น “ศูนย์บริการผู้สูงอายุในวัดมาตุคุณาราม” ในปี 2544 ได้เข้า ปีละ 2 ครั้ง
ึ
ั
ร่วมเป็นสมาชิกของสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย ในพระบรม ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจัดต้งข้นโดยมีวัตถุประสงค์ ดังน ี ้
�
ราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี สาชาจังหวัดพังงา ในปี (1) เป็นศูนย์รวมของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตาบลกระโสมและใน
�
ี
2553 ได้จดรับรองเป็นองค์กรสวัสดิการชุมชน ตามพระราชบัญญัติส่งเสริม ตาบลกระโสม ในอันท่จะปรึกษาหารือร่วมกัน ประกอบกิจกรรมร่วมกัน ช่วย
ึ
การจัดสวัสดิการสังคม พ.ศ.2546 และต่อมาปี 2559 ได้จัดตั้งโรงเรียนผู้สูง เหลือซ่งกันและกัน รวมถึงการให้ความร่วมมือกับภาครัฐ องค์กรปกครองส่วน
ื
อายุโดยมีเป้าหมายเน้นการดาเนินงานโดยผู้สูงอายุเพ่อผู้สูงอายุและ ท้องถิ่น ภาคเอกชน และประชาชนทั่วไป ตามก�าลังความสามารถ
�
ประชาชน (พระครูสัจจญาณประยุต, 2554: 59) โดยได้ด�าเนินการจัดการ (2) เป็นศูนย์รวมของการเสริมสร้างสุขภาพของผู้สูงอายุ ให้มีสุขภาพ
ั
ี
เรียนรู้ ซึ่งเน้นเนื้อหาการเรียนให้เป็นไปตามความต้องการของผู้สูงอายุ เพื่อ ท่แข็งแรงท้งทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสติปัญญา รวมถึงการเสริมสร้าง
ั
ให้ผู้สูงอายุได้รับประโยชน์ท้งในเชิงสุขภาวะทางกาย ทางจิตใจ ทางสังคม ความสามัคคีระหว่างผู้สูงอายุด้วยกัน ี ี
(3) เป็นศูนย์รวมของการแลกเปล่ยนความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร ท่เป็น
และทางปัญญา ลักษณะท่ต้งของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามเป็น ประโยชน์แก่ผู้สูงอายุและสังคม
ี
ั
�
ื
ี
ั
อาคารช้นเดียว ใช้พ้นท่บริเวณวัดมาตุคุณารามจัดกิจกรรมสาหรับผู้สูงอาย ุ (4) เป็นศนย์รวมของการตดต่อประสานงานกบภาครฐ องค์กร
ั
ู
ิ
ั
เช่น อาคารเอนกประสงค์สาหรับการออกกาลังกายและจัดประชุม และม ี ปกครองส่วนท้องถ่น ภาคเอกชน และบุคคลท่วไป แต่ไม่เก่ยวข้องกับการเมือง
�
�
ั
ี
ิ
สนามเปตองที่ได้มาตรฐานให้ผู้สูงอายุ ทุกระดับ (พระครูสัจจญาณประยุต, 2554: 59)
ี
ั
ท้งน้ในปัจจุบันศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมีสมาชิก 258 คน
ชาย 110 คน หญิง 148 คน ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุในต�าบลกระโสม มีเพียง ศนย์บรการผู้สูงอายวดมาตุคณารามดาเนินกจกรรมภายใต้วิสยทัศน์
ุ
�
ุ
ั
ั
ิ
ู
ิ
ส่วนน้อยท่เป็นผู้สูงอายุจากนอกเขตเทศบาลตาบลกระโสมและสมาชิกสมทบ “สุขภาพดี สามัคคี มีศีลธรรม สวัสดิการม่นคง ดารงชีพแบบพอเพียง อนุรักษ์
�
ี
�
ั
สมาชิกที่มีอายุมากที่สุดคือ 95 ปี มีสมาชิกที่เป็นผู้ป่วยติดเตียงจ�านวน 3 คน ภูมิปัญญา” แจกแจงเป็นพันธกิจได้ 6 ประการ คือ (1) สุขภาพของสมาชิก
�
สมาชิกส่วนใหญ่เป็นข้าราชการบานาญ ฐานะทางเศรษฐกิจของผู้สูงอายุส่วน และจิตอาสาดูแลผู้สูงอายุในตาบล (2) ช่วยเหลือสังคม วัด โรงเรียน เด็กก่อน
�
ใหญ่อยู่ในระดับพอมีพอกิน และอาศัยอยู่กับครอบครัว มีสมาชิกเพียงราย วัยเรียน และท้องถ่นตามความสามารถ (3) เข้าวัดพัฒนาจิต ลด ละ เลิก
ิ
ี
�
เดียวท่ต้องอาศัยอยู่เพียงลาพัง ทางศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้
อบายมุข สร้างสุขสามัคคีในหมู่คณะ (4) จัดกองทุนสวัสดิการเพื่อช่วยเพื่อน
34 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 35
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ื
ื
ี
ื
(เดิม) ปัจจุบันเปล่ยนเป็นกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวงพัฒนา จัดกองทุนเพ่อช่วยเพ่อน เพ่อช่วยเหลือสมาชิกท่เจ็บป่วยต้องเข้ารับการรักษา
ี
ั
ุ
ั
ั
่
ิ
ู
�
ั
ุ
สงคมและความมนคงของมนษย์ ได้สนบสนนการดาเนนงานของชมรมผ้สูง พยาบาลในโรงพยาบาล โดยจะได้รับการช่วยเหลือคนละ 700 บาท/คร้ง ปีละ
อายุเป็นค่าวัสดุครุภัณฑ์และปรับปรุงอาคาร พร้อมกับได้เปล่ยนช่อจากชมรม 2 ครั้ง แต่หากเจ็บป่วยเล็กน้อยจะได้รับการช่วยเหลือคนละ 200 บาท/ครั้ง
ี
ื
ผู้สูงอายุเป็น “ศูนย์บริการผู้สูงอายุในวัดมาตุคุณาราม” ในปี 2544 ได้เข้า ปีละ 2 ครั้ง
ึ
ั
ร่วมเป็นสมาชิกของสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย ในพระบรม ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจัดต้งข้นโดยมีวัตถุประสงค์ ดังน ี ้
�
ราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี สาชาจังหวัดพังงา ในปี (1) เป็นศูนย์รวมของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตาบลกระโสมและใน
�
ี
2553 ได้จดรับรองเป็นองค์กรสวัสดิการชุมชน ตามพระราชบัญญัติส่งเสริม ตาบลกระโสม ในอันท่จะปรึกษาหารือร่วมกัน ประกอบกิจกรรมร่วมกัน ช่วย
ึ
การจัดสวัสดิการสังคม พ.ศ.2546 และต่อมาปี 2559 ได้จัดตั้งโรงเรียนผู้สูง เหลือซ่งกันและกัน รวมถึงการให้ความร่วมมือกับภาครัฐ องค์กรปกครองส่วน
ื
อายุโดยมีเป้าหมายเน้นการดาเนินงานโดยผู้สูงอายุเพ่อผู้สูงอายุและ ท้องถิ่น ภาคเอกชน และประชาชนทั่วไป ตามก�าลังความสามารถ
�
ประชาชน (พระครูสัจจญาณประยุต, 2554: 59) โดยได้ด�าเนินการจัดการ (2) เป็นศูนย์รวมของการเสริมสร้างสุขภาพของผู้สูงอายุ ให้มีสุขภาพ
ั
ี
เรียนรู้ ซึ่งเน้นเนื้อหาการเรียนให้เป็นไปตามความต้องการของผู้สูงอายุ เพื่อ ท่แข็งแรงท้งทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสติปัญญา รวมถึงการเสริมสร้าง
ั
ให้ผู้สูงอายุได้รับประโยชน์ท้งในเชิงสุขภาวะทางกาย ทางจิตใจ ทางสังคม ความสามัคคีระหว่างผู้สูงอายุด้วยกัน ี ี
(3) เป็นศูนย์รวมของการแลกเปล่ยนความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร ท่เป็น
และทางปัญญา ลักษณะท่ต้งของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามเป็น ประโยชน์แก่ผู้สูงอายุและสังคม
ี
ั
�
ื
ี
ั
อาคารช้นเดียว ใช้พ้นท่บริเวณวัดมาตุคุณารามจัดกิจกรรมสาหรับผู้สูงอาย ุ (4) เป็นศนย์รวมของการตดต่อประสานงานกบภาครฐ องค์กร
ั
ู
ิ
ั
เช่น อาคารเอนกประสงค์สาหรับการออกกาลังกายและจัดประชุม และม ี ปกครองส่วนท้องถ่น ภาคเอกชน และบุคคลท่วไป แต่ไม่เก่ยวข้องกับการเมือง
�
�
ั
ี
ิ
สนามเปตองที่ได้มาตรฐานให้ผู้สูงอายุ ทุกระดับ (พระครูสัจจญาณประยุต, 2554: 59)
ี
ั
ท้งน้ในปัจจุบันศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมีสมาชิก 258 คน
ชาย 110 คน หญิง 148 คน ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุในต�าบลกระโสม มีเพียง ศนย์บรการผู้สูงอายวดมาตุคณารามดาเนินกจกรรมภายใต้วิสยทัศน์
ุ
�
ุ
ั
ั
ิ
ู
ิ
ส่วนน้อยท่เป็นผู้สูงอายุจากนอกเขตเทศบาลตาบลกระโสมและสมาชิกสมทบ “สุขภาพดี สามัคคี มีศีลธรรม สวัสดิการม่นคง ดารงชีพแบบพอเพียง อนุรักษ์
�
ี
�
ั
สมาชิกที่มีอายุมากที่สุดคือ 95 ปี มีสมาชิกที่เป็นผู้ป่วยติดเตียงจ�านวน 3 คน ภูมิปัญญา” แจกแจงเป็นพันธกิจได้ 6 ประการ คือ (1) สุขภาพของสมาชิก
�
สมาชิกส่วนใหญ่เป็นข้าราชการบานาญ ฐานะทางเศรษฐกิจของผู้สูงอายุส่วน และจิตอาสาดูแลผู้สูงอายุในตาบล (2) ช่วยเหลือสังคม วัด โรงเรียน เด็กก่อน
�
ใหญ่อยู่ในระดับพอมีพอกิน และอาศัยอยู่กับครอบครัว มีสมาชิกเพียงราย วัยเรียน และท้องถ่นตามความสามารถ (3) เข้าวัดพัฒนาจิต ลด ละ เลิก
ิ
ี
�
เดียวท่ต้องอาศัยอยู่เพียงลาพัง ทางศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้
อบายมุข สร้างสุขสามัคคีในหมู่คณะ (4) จัดกองทุนสวัสดิการเพื่อช่วยเพื่อน
34 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 35
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ให้กว้างขวางมั่นคง (5) ด�ารงชีพแบบพอเพียง และ (6) ฟื้นฟูประเพณี ภูมิ (3) การยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุแบบองค์รวม ไม่ใช่ต่างคน
�
ความรู้ ให้คงอยู่และแพร่หลาย (พระครูสัจจญาณประยุต, 2554: 59-60) ต่างทา มีการบูรณาการกิจกรรมเพ่อประโยชน์ของผู้สูงอายุอย่างมีประสิทธิภาพ
ื
การบริหารจัดการของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามประกอบ และประสิทธิผล หน่วยงานต่าง ๆ ควรจะมุ่งเน้นเป้าหมายเดียวกันคือการ
ด้วยประธาน รองประธาน 2 คน เลขานุการ และมีคณะกรรมการจาแนกเป็น เสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ผู้สูงอายุอย่างเท่าเทียมกัน ควรจะมีการวาง
�
ื
ื
ื
�
ี
3 กลุ่มงานคือ กลุ่มงานวิชาการ กลุ่มงานบริหาร และกลุ่มงานบริการ พร้อม ระบบการขับเคล่อนกิจกรรมร่วมกัน เพ่อสร้างพ้นฐานท่เหมาะสมต่อการดารง
กับมีหัวหน้าเขต 10 เขต มีฐานะเป็นกรรมการและเป็นผู้ช่วยเหลืองานของ ชีวิตของผู้สูงอายุ
้
์
์
ศูนยบริการผูสูงอายุวัดมาตุคุณาราม เพื่อใหสมาชิกไดรับประโยชนตามพันธ (4) สนับสนุนการเพ่มสวัสดิการผู้สูงอายุมากข้น เพ่อสงเคราะห์ช่วย
ื
้
ิ
้
ึ
�
ี
�
กิจท่กาหนดไว้ ปัจจุบันประธานชมรมผู้สูงอายุคือนายวีระ วิลาศ ซ่งเป็นอดีต เหลือผู้สูงอายุท่ยากไร้ ไม่ให้ประสบปัญหาสุขภาพ ไม่มีความเป็นอยู่ท่ลาบาก
ี
ึ
ี
ข้าราชการกระทรวงสาธารณสุข จึงสามารถดึงการสนับสนุนจากหน่วยงาน รวมถึงสนับสนุนการวางแผนสะสมเงินออมเพ่อเก็บไว้ใช้จ่ายในยามจาเป็น ซ่ง
ึ
�
ื
�
ี
�
ื
สาธารณสุข ท้งในระดับจังหวัดและอาเภอให้มาช่วยเสริมงานของศูนย์บริการ ควรจะต้องเตรียมแผนสะสมเงินออม เพ่อจะสามารถนาเงินออมท่สะสมไว้มา
ั
ผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้อย่างดี ใช้ในช่วงบั้นปลายชีวิตได้
ี
ึ
ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้พยายามเตรียมการรับมือกับ (5) สมาชิกในครอบครัวต้องรับภาระดูแลผู้สูงอายุในสัดส่วนท่เพ่มข้น
ิ
ภาวะปัญหาสังคมผู้สูงอายุในชุมชนอย่างรอบคอบ เพื่อให้สอดคล้องกับการ บางครั้งอาจท�าให้ผู้สูงอายุขาดความอบอุ่นหรืออาจถูกทอดทิ้งได้ อาจก่อให้
แก้ไขปัญหาหรือตอบสนองความต้องการของผู้สูงอายุ ดังนี้ เกิดปัญหาสภาพจิตใจ เมื่อไม่ได้ท�างานท�าให้ผู้สูงอายุรู้สึกเหงา ไม่ภาคภูมิใจ
(1) วางแผนจัดการเร่องการรักษาพยาบาลและการดูแลรักษาสุขภาพ เหมือนเป็นภาระกับลูกหลาน อาจรู้สึกน้อยใจ ซึมเศร้า จึงจาเป็นต้องมีคน
ื
�
โดยเร่มต้นพิจารณาจัดทาแผนสวัสดิการสุขภาพ ซ่งควรจะเป็นแผนสวัสดิการ ดูแลเอาใจใส่วัยเกษียณกันมากขึ้น
�
ึ
ิ
สุขภาพตลอดชีวิต (long term health plan) เริ่มตั้งแต่เกิดจนตาย
ู
ู
(2) สนับสนุนการสร้างรายได้เสริมให้แก่ผู้สูงอายุ เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูง กิจกรรมของศนย์บริการผู้สงอายุ
ิ
ึ
อายุมีงานทาและมีรายได้เพ่มข้น โดยสนับสนุนให้มีการนาทักษะและ วัดมาตุคุณาราม
�
�
ประสบการณ์ของผู้สูงอายุมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการพัฒนาอาชีพ กิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอาวุวัดมาตุคุณารามมีครบทุกด้าน ท้งการ
ั
ึ
หรือกิจกรรมเสริมรายได้ ซ่งอาจดาเนินการผ่านการศึกษานอกระบบ โดย ส่งเสรมสขภาพกายและสขภาพจต กจกรรมทางสงคมและวัฒนธรรม
�
ั
ุ
ิ
ุ
ิ
ิ
ความร่วมมือจากทั้งภาครัฐและองค์กรชุมชน ในปัจจุบันมีการฝึกอบรมเพื่อ กิจกรรมด้านเศรษฐกิจ กิจกรรมด้านสวัสดิการและเก้อกูลสมาชิก และ
ื
ิ
เพ่มโอกาสในการประกอบอาชีพท่หลากหลายมากข้น เพ่อให้ผู้สูงอาย ุ กิจกรรมส่งเสริมความรู้และทักษะที่จ�าเป็นต่อการด�าเนินชีวิต ดังนี้
ี
ื
ึ
สามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น 1) กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจะ
36 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 37
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ให้กว้างขวางมั่นคง (5) ด�ารงชีพแบบพอเพียง และ (6) ฟื้นฟูประเพณี ภูมิ (3) การยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุแบบองค์รวม ไม่ใช่ต่างคน
�
ความรู้ ให้คงอยู่และแพร่หลาย (พระครูสัจจญาณประยุต, 2554: 59-60) ต่างทา มีการบูรณาการกิจกรรมเพ่อประโยชน์ของผู้สูงอายุอย่างมีประสิทธิภาพ
ื
การบริหารจัดการของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามประกอบ และประสิทธิผล หน่วยงานต่าง ๆ ควรจะมุ่งเน้นเป้าหมายเดียวกันคือการ
ด้วยประธาน รองประธาน 2 คน เลขานุการ และมีคณะกรรมการจาแนกเป็น เสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ผู้สูงอายุอย่างเท่าเทียมกัน ควรจะมีการวาง
�
ื
ื
ื
�
ี
3 กลุ่มงานคือ กลุ่มงานวิชาการ กลุ่มงานบริหาร และกลุ่มงานบริการ พร้อม ระบบการขับเคล่อนกิจกรรมร่วมกัน เพ่อสร้างพ้นฐานท่เหมาะสมต่อการดารง
กับมีหัวหน้าเขต 10 เขต มีฐานะเป็นกรรมการและเป็นผู้ช่วยเหลืองานของ ชีวิตของผู้สูงอายุ
้
์
์
ศูนยบริการผูสูงอายุวัดมาตุคุณาราม เพื่อใหสมาชิกไดรับประโยชนตามพันธ (4) สนับสนุนการเพ่มสวัสดิการผู้สูงอายุมากข้น เพ่อสงเคราะห์ช่วย
ื
้
ิ
้
ึ
�
ี
�
กิจท่กาหนดไว้ ปัจจุบันประธานชมรมผู้สูงอายุคือนายวีระ วิลาศ ซ่งเป็นอดีต เหลือผู้สูงอายุท่ยากไร้ ไม่ให้ประสบปัญหาสุขภาพ ไม่มีความเป็นอยู่ท่ลาบาก
ี
ึ
ี
ข้าราชการกระทรวงสาธารณสุข จึงสามารถดึงการสนับสนุนจากหน่วยงาน รวมถึงสนับสนุนการวางแผนสะสมเงินออมเพ่อเก็บไว้ใช้จ่ายในยามจาเป็น ซ่ง
ึ
�
ื
�
ี
�
ื
สาธารณสุข ท้งในระดับจังหวัดและอาเภอให้มาช่วยเสริมงานของศูนย์บริการ ควรจะต้องเตรียมแผนสะสมเงินออม เพ่อจะสามารถนาเงินออมท่สะสมไว้มา
ั
ผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้อย่างดี ใช้ในช่วงบั้นปลายชีวิตได้
ี
ึ
ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้พยายามเตรียมการรับมือกับ (5) สมาชิกในครอบครัวต้องรับภาระดูแลผู้สูงอายุในสัดส่วนท่เพ่มข้น
ิ
ภาวะปัญหาสังคมผู้สูงอายุในชุมชนอย่างรอบคอบ เพื่อให้สอดคล้องกับการ บางครั้งอาจท�าให้ผู้สูงอายุขาดความอบอุ่นหรืออาจถูกทอดทิ้งได้ อาจก่อให้
แก้ไขปัญหาหรือตอบสนองความต้องการของผู้สูงอายุ ดังนี้ เกิดปัญหาสภาพจิตใจ เมื่อไม่ได้ท�างานท�าให้ผู้สูงอายุรู้สึกเหงา ไม่ภาคภูมิใจ
(1) วางแผนจัดการเร่องการรักษาพยาบาลและการดูแลรักษาสุขภาพ เหมือนเป็นภาระกับลูกหลาน อาจรู้สึกน้อยใจ ซึมเศร้า จึงจาเป็นต้องมีคน
ื
�
โดยเร่มต้นพิจารณาจัดทาแผนสวัสดิการสุขภาพ ซ่งควรจะเป็นแผนสวัสดิการ ดูแลเอาใจใส่วัยเกษียณกันมากขึ้น
�
ึ
ิ
สุขภาพตลอดชีวิต (long term health plan) เริ่มตั้งแต่เกิดจนตาย
ู
ู
(2) สนับสนุนการสร้างรายได้เสริมให้แก่ผู้สูงอายุ เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูง กิจกรรมของศนย์บริการผู้สงอายุ
ิ
ึ
อายุมีงานทาและมีรายได้เพ่มข้น โดยสนับสนุนให้มีการนาทักษะและ วัดมาตุคุณาราม
�
�
ประสบการณ์ของผู้สูงอายุมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการพัฒนาอาชีพ กิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอาวุวัดมาตุคุณารามมีครบทุกด้าน ท้งการ
ั
ึ
หรือกิจกรรมเสริมรายได้ ซ่งอาจดาเนินการผ่านการศึกษานอกระบบ โดย ส่งเสรมสขภาพกายและสขภาพจต กจกรรมทางสงคมและวัฒนธรรม
�
ั
ุ
ิ
ุ
ิ
ิ
ความร่วมมือจากทั้งภาครัฐและองค์กรชุมชน ในปัจจุบันมีการฝึกอบรมเพื่อ กิจกรรมด้านเศรษฐกิจ กิจกรรมด้านสวัสดิการและเก้อกูลสมาชิก และ
ื
ิ
เพ่มโอกาสในการประกอบอาชีพท่หลากหลายมากข้น เพ่อให้ผู้สูงอาย ุ กิจกรรมส่งเสริมความรู้และทักษะที่จ�าเป็นต่อการด�าเนินชีวิต ดังนี้
ี
ื
ึ
สามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น 1) กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจะ
36 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 37
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ิ
ุ
ื
ั
�
ี
ี
�
ื
ประสานความร่วมมอกบโรงพยาบาลส่งเสรมสขภาพประจาตาบลกระโสม เพ่อให้สมาชิกได้มาร่วมปฏิบัติกิจกรรมท่วัด มาร่วมกันแลกเปล่ยนพูดคุย เป็น
(รพ.สต.กระโสม) และอาสาสมัครสาธารณสุขประจ�าหมู่บ้าน (อสม.) เพื่อจัด กาลังใจและให้กาลังใจแก่กัน แลกเปล่ยนความคิดเห็นและข่าวสารข้อมูลต่าง
�
ี
�
ส่งเจ้าหน้าท่มาตรวจสุขภาพประจาเดือนให้กับสมาชิกในทุกวันการประชุม ๆ อันจะท�าให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพจิตที่ดีขึ้น โดยมีพระครูสัจจญาณประยุตมา
ี
�
ประจาเดือน และประสานงานกับโรงพยาบาลตะก่วทุ่งเพ่อเชิญแพทย์ ร่วมกิจกรรมให้หลักธรรม ให้ศีลให้พร จัดกิจกรรมเพื่อให้จิตใจสงบ มาร่วม
ั
ื
�
�
ี
ิ
พยาบาล และเจ้าหน้าท่มาตรวจสุขภาพประจาปีให้กับสมาชก โดยเฉพาะ กันคิดดีท�าดี ร่วมท�าบุญและท�าความดีเพื่อสังคม เน้นความสุขในการด�าเนิน
อย่างยิ่งกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพที่ชมรมได้ด�าเนินการเป็นประจ�า ได้แก่ ชีวิต รู้จักเสียสละ มีจิตอาสาช่วยเหลือผู้อื่นตามก�าลังความสามารถ ทั้งหมด
ื
ี
• ตรวจวัดสายตา ปีละ 1 ครั้ง น้เพ่อสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจ สงบ และร่วมกันสร้างความสุขให้แก่ชุมชน
้
�
�
• ตรวจสุขภาพประจาปี เจาะเลือดตรวจหาระดับนาตาล และสังคม
โคเลสเตอรอล และไตรกรีเซอไรด์ ปีละ 1 ครั้ง 2) กิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรม ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัด
ั
ั
่
้
ิ
ุ
ั
้
้
้
ุ
ี
้
ุ
ั
• ตรวจสุขภาพฟัน / กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพช่องปาก มาตคณารามไดสนบสนนใหสมาชกไดเขารวมกจกรรมทางสงคมตาง ๆ ทงทจด
ิ
่
่
• ตรวจเอ็กซ์เรย์ปอด โดยหน่วยเอ็กซ์เรย์เคลื่อนที่ โดยหน่วยงานราชการและชุมชน หรือจัดโดยศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ิ
• ทดสอบสมรรถภาพทางกาย เอง โดยเฉพาะอย่างย่งกิจกรรมท่เก่ยวข้องกับวันสาคัญทางศาสนา ประเพณ ี
ี
�
ี
ุ
ื
ู
ี
ู
ี
นอกจากน้ศนย์บริการผู้สงอายุวัดมาตคุณารามยงจัดกิจกรรมส่ง วัฒนธรรม และเทศกาลต่าง ๆ รวมถึงการจัดกิจกรรมท่ส่งเสริมเร่องภูมิปัญญา
ั
ิ
ื
ื
เสริมสุขภาพให้สมาชิกได้ออกก�าลังกายร่วมกันเป็นประจ�าทุกวันระหว่างวัน ชาวบ้าน ประเพณีพ้นบ้าน และวัฒนธรรมท้องถ่น เพ่ออนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม
จันทร์ถึงวันศุกร์ เช่น ไทเก๊ก เปตอง ลีลาศ ยืดเหยียด ปั่นจักรยาน เดิน โดย และร่วมกันเผยแพร่ให้แก่อนุชนรนหลง เช่น เพลงกล่อมเด็ก การเล่นเรือยาว
ั
ุ่
ในแต่ละกิจกรรมมีก�าหนดเวลาไว้ สมาชิกจะมารวมตัวกันทุกวันตามก�าหนด บก ทอยราว ลากกาบหมาก การท�าขนมพื้นบ้าน เป็นต้น รวมถึงกิจกรรม
ี
ี
เวลาของกิจกรรมท่สนใจ นอกจากน้เฉพาะในวันเสาร์และอาทิตย์ยังม ี ในวันสงกรานต์หรือวันผู้สูงอายุแห่งชาติ การจัดกิจกรรมปิ่นโตเพ่อสุขภาพ
ื
กิจกรรมแอโรบิก เหล่านี้เป็นกิจกรรมที่ด�าเนินการตามสโลแกนคนไทยไร้พุง เป็นประจ�าทุกเดือน และการจัดกิจกรรมบ�าเพ็ญประโยชน์และช่วยงานของ
�
ี
ี
รวมถึงยังได้จัดทาสมุดบันทึกสุขภาพของผู้สูงอายุซ่งออกแบบเฉพาะเป็นของ ราชการ กิจกรรมเหล่าน้เน้นการสร้างสัมพันธภาพท่ดีระหว่างสมาชิกของ
ึ
ื
ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม เอ้ออาทรกัน ช่วยเหลือเก้อกูลกัน
ื
ิ
นอกจากการดูแลด้านสุขภาพกายแล้วศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณา เป็นการดูแลกันทางสังคม ให้มีสุขภาวะทางสังคมท่ดีขน ไม่เกดความเหงา
้
ี
ึ
รามยังมีกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิตท่สอดคล้องกับหลักธรรมของพุทธศาสนา ว้าเหว่ มีเพ่อนร่วมทุกข์ร่วมสุข และไม่เกิดภาวะซึมเศร้า สามารถดาเนินชีวิต
ี
ื
�
โดยจะส่งเสริมให้สมาชิกเข้าวัดปฏิบัติธรรมในวันส�าคัญทางศาสนา การร่วม และสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นในครอบครัวและชุมชนได้อย่างมีความสุข
สวดมนต์ในวันพระ ร่วมสวดมนต์ข้ามปี หรือร่วมสวดมนต์ในวันสาคัญต่าง ๆ
�
38 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 39
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ิ
ุ
ื
ั
�
ี
ี
�
ื
ประสานความร่วมมอกบโรงพยาบาลส่งเสรมสขภาพประจาตาบลกระโสม เพ่อให้สมาชิกได้มาร่วมปฏิบัติกิจกรรมท่วัด มาร่วมกันแลกเปล่ยนพูดคุย เป็น
(รพ.สต.กระโสม) และอาสาสมัครสาธารณสุขประจ�าหมู่บ้าน (อสม.) เพื่อจัด กาลังใจและให้กาลังใจแก่กัน แลกเปล่ยนความคิดเห็นและข่าวสารข้อมูลต่าง
�
ี
�
ส่งเจ้าหน้าท่มาตรวจสุขภาพประจาเดือนให้กับสมาชิกในทุกวันการประชุม ๆ อันจะท�าให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพจิตที่ดีขึ้น โดยมีพระครูสัจจญาณประยุตมา
ี
�
ประจาเดือน และประสานงานกับโรงพยาบาลตะก่วทุ่งเพ่อเชิญแพทย์ ร่วมกิจกรรมให้หลักธรรม ให้ศีลให้พร จัดกิจกรรมเพื่อให้จิตใจสงบ มาร่วม
ั
ื
�
�
ี
ิ
พยาบาล และเจ้าหน้าท่มาตรวจสุขภาพประจาปีให้กับสมาชก โดยเฉพาะ กันคิดดีท�าดี ร่วมท�าบุญและท�าความดีเพื่อสังคม เน้นความสุขในการด�าเนิน
อย่างยิ่งกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพที่ชมรมได้ด�าเนินการเป็นประจ�า ได้แก่ ชีวิต รู้จักเสียสละ มีจิตอาสาช่วยเหลือผู้อื่นตามก�าลังความสามารถ ทั้งหมด
ื
ี
• ตรวจวัดสายตา ปีละ 1 ครั้ง น้เพ่อสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจ สงบ และร่วมกันสร้างความสุขให้แก่ชุมชน
้
�
�
• ตรวจสุขภาพประจาปี เจาะเลือดตรวจหาระดับนาตาล และสังคม
โคเลสเตอรอล และไตรกรีเซอไรด์ ปีละ 1 ครั้ง 2) กิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรม ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัด
ั
ั
่
้
ิ
ุ
ั
้
้
้
ุ
ี
้
ุ
ั
• ตรวจสุขภาพฟัน / กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพช่องปาก มาตคณารามไดสนบสนนใหสมาชกไดเขารวมกจกรรมทางสงคมตาง ๆ ทงทจด
ิ
่
่
• ตรวจเอ็กซ์เรย์ปอด โดยหน่วยเอ็กซ์เรย์เคลื่อนที่ โดยหน่วยงานราชการและชุมชน หรือจัดโดยศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ิ
• ทดสอบสมรรถภาพทางกาย เอง โดยเฉพาะอย่างย่งกิจกรรมท่เก่ยวข้องกับวันสาคัญทางศาสนา ประเพณ ี
ี
�
ี
ุ
ื
ู
ี
ู
ี
นอกจากน้ศนย์บริการผู้สงอายุวัดมาตคุณารามยงจัดกิจกรรมส่ง วัฒนธรรม และเทศกาลต่าง ๆ รวมถึงการจัดกิจกรรมท่ส่งเสริมเร่องภูมิปัญญา
ั
ิ
ื
ื
เสริมสุขภาพให้สมาชิกได้ออกก�าลังกายร่วมกันเป็นประจ�าทุกวันระหว่างวัน ชาวบ้าน ประเพณีพ้นบ้าน และวัฒนธรรมท้องถ่น เพ่ออนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม
จันทร์ถึงวันศุกร์ เช่น ไทเก๊ก เปตอง ลีลาศ ยืดเหยียด ปั่นจักรยาน เดิน โดย และร่วมกันเผยแพร่ให้แก่อนุชนรนหลง เช่น เพลงกล่อมเด็ก การเล่นเรือยาว
ั
ุ่
ในแต่ละกิจกรรมมีก�าหนดเวลาไว้ สมาชิกจะมารวมตัวกันทุกวันตามก�าหนด บก ทอยราว ลากกาบหมาก การท�าขนมพื้นบ้าน เป็นต้น รวมถึงกิจกรรม
ี
ี
เวลาของกิจกรรมท่สนใจ นอกจากน้เฉพาะในวันเสาร์และอาทิตย์ยังม ี ในวันสงกรานต์หรือวันผู้สูงอายุแห่งชาติ การจัดกิจกรรมปิ่นโตเพ่อสุขภาพ
ื
กิจกรรมแอโรบิก เหล่านี้เป็นกิจกรรมที่ด�าเนินการตามสโลแกนคนไทยไร้พุง เป็นประจ�าทุกเดือน และการจัดกิจกรรมบ�าเพ็ญประโยชน์และช่วยงานของ
�
ี
ี
รวมถึงยังได้จัดทาสมุดบันทึกสุขภาพของผู้สูงอายุซ่งออกแบบเฉพาะเป็นของ ราชการ กิจกรรมเหล่าน้เน้นการสร้างสัมพันธภาพท่ดีระหว่างสมาชิกของ
ึ
ื
ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม เอ้ออาทรกัน ช่วยเหลือเก้อกูลกัน
ื
ิ
นอกจากการดูแลด้านสุขภาพกายแล้วศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณา เป็นการดูแลกันทางสังคม ให้มีสุขภาวะทางสังคมท่ดีขน ไม่เกดความเหงา
้
ี
ึ
รามยังมีกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิตท่สอดคล้องกับหลักธรรมของพุทธศาสนา ว้าเหว่ มีเพ่อนร่วมทุกข์ร่วมสุข และไม่เกิดภาวะซึมเศร้า สามารถดาเนินชีวิต
ี
ื
�
โดยจะส่งเสริมให้สมาชิกเข้าวัดปฏิบัติธรรมในวันส�าคัญทางศาสนา การร่วม และสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นในครอบครัวและชุมชนได้อย่างมีความสุข
สวดมนต์ในวันพระ ร่วมสวดมนต์ข้ามปี หรือร่วมสวดมนต์ในวันสาคัญต่าง ๆ
�
38 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 39
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
3) กิจกรรมด้านเศรษฐกิจ ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามม ี
กิจกรรมสนับสนุนด้านเศรษฐกิจให้กับสมาชิก โดยได้จัดกิจกรรมสร้างงาน
สร้างรายได้ เช่น ท�าดอกไม้ประดิษฐ์ ท�าดอกไม้จันทน์ ท�าพวงหรีดด้วยก้าน
จาก ท�าเสวียนหม้อจากก้านมะพร้าว ท�ากระเปาจากเชือกฟาง ท�าบายศรี ท�า
ิ
ึ
ี
่
เหรยญโปรยทาน เพาะเหดนางฟ้า เป็นต้น ซงล้วนเป็นกจกรรมทีสามารถ
่
็
้
้
ี
่
ื
ึ
่
ื
้
่
่
้
ิ
สรางรายไดเสรมใหแกสมาชกทตองการมรายไดเพอการใชจายหรอพงตนเอง
้
ิ
ี
่
้
แต่กิจกรรมเหล่าน้ไม่ได้สนับสนุนให้เป็นอาชีพหลัก เป็นเพียงการใช้เวลาว่าง
ี
ให้เป็นประโยชน์ มีรายได้เสริมบ้างตามโอกาสและกิจกรรม โดยเน้นการมา
รวมตัวกันท�ากิจกรรมเป็นส�าคัญ
40 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 41
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
3) กิจกรรมด้านเศรษฐกิจ ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามม ี
กิจกรรมสนับสนุนด้านเศรษฐกิจให้กับสมาชิก โดยได้จัดกิจกรรมสร้างงาน
สร้างรายได้ เช่น ท�าดอกไม้ประดิษฐ์ ท�าดอกไม้จันทน์ ท�าพวงหรีดด้วยก้าน
จาก ท�าเสวียนหม้อจากก้านมะพร้าว ท�ากระเปาจากเชือกฟาง ท�าบายศรี ท�า
ิ
ึ
ี
่
เหรยญโปรยทาน เพาะเหดนางฟ้า เป็นต้น ซงล้วนเป็นกจกรรมทีสามารถ
่
็
้
้
ี
่
ื
ึ
่
ื
้
่
่
้
ิ
สรางรายไดเสรมใหแกสมาชกทตองการมรายไดเพอการใชจายหรอพงตนเอง
้
ิ
ี
่
้
แต่กิจกรรมเหล่าน้ไม่ได้สนับสนุนให้เป็นอาชีพหลัก เป็นเพียงการใช้เวลาว่าง
ี
ให้เป็นประโยชน์ มีรายได้เสริมบ้างตามโอกาสและกิจกรรม โดยเน้นการมา
รวมตัวกันท�ากิจกรรมเป็นส�าคัญ
40 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 41
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ื
4) กิจกรรมด้านสวัสดิการและเก้อกูลสมาชิก ศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
วัดมาตุคุณารามได้สนับสนุนให้สมาชิกผู้สูงอายุได้เข้าร่วมโครงการเก็บออม
เงินสัจจะวันละบาท หรือปีละ 365 บาท เพื่อให้สมาชิกมีเงินเก็บส�ารองและ
ื
ึ
สามารถกู้ยืมไปใช้ได้เม่อจ�าเป็น และเป็นส่วนหน่งของเงินกองทุนสนับสนุน
ื
สวัสดิการในยามเจ็บป่วย เพ่อลดค่าใช้จ่ายของครอบครัว รวมถึงสนับสนุน
กิจกรรมของหน่วยงานในเรื่องการจ่ายเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ เพื่อให้ผู้สูงอายุได้
ี
ึ
ื
ื
รับบริการอย่างครบถ้วน นอกจากน้ยังมีกองทุนเพ่อช่วยเพ่อนซ่งสมาชิก
ส่งเงินเข้ากองทุนคนละ 1 บาท/วัน เทศบาลและกรมพัฒนาสังคมสมทบอีก
ื
2 บาท/วัน/คน รวมเป็น 3 บาท/วัน/คน เพ่อช่วยเหลือสมาชิกท่เจ็บป่วยต้อง
ี
เข้ารับการรักษาพยาบาลในโรงพยาบาล โดยจะได้รับการช่วยเหลือคนละ
700 บาท/ครั้ง ปีละ 2 ครั้ง แต่หากเจ็บป่วยเล็กน้อยจะได้รับการช่วยเหลือ
คนละ 200 บาท/ครั้ง ปีละ 2 ครั้ง และมีกองทุนฌาปนกิจสงเคราะห์เพื่อ 5) กิจกรรมส่งเสริมความรู้และทักษะท่จ�าเปนต่อการด�าเนินชีวิต
ี
์
ิ
ู
ั
ู
ู
้
ั
้
ึ
ิ
ุ
ุ
ู
ุ
ั
ช่วยงานศพ กรณีท่มีสมาชิกเสียชีวิต ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจะ ศนยบรการผสงอายวดมาตคณารามไดจดกจกรรมการศกษาดงานและพฒนา
ี
เป็นเจ้าภาพสวดพระอภิธรรม 1 คืน พร้อมด้วยพวงหรีด 1 พวง เงินท�าบุญ ศักยภาพของผู้สูงอายุ เป็นการศึกษาดูงานร่วมกันในหลายกลุ่มวัย เพื่อสร้าง
ิ
ื
5,000 บาท และเงิน ความใกล้ชิด ความผูกพันระหว่างสมาชิก ตลอดจนเพ่อเพ่มพูนความรู้จาก
ี
ี
ถวายพระอีก 400 บาท เครือข่ายชมรมผู้สูงอายุท่มีความโดดเด่นในกิจกรรมท่ศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
ี
ื
หรือกรณีท่ไม่ไปร่วม วัดมาตุคุณารามยังขาดอยู่ เพ่อให้สมาชิกได้เรียนรู้และน�ามาประยุกต์ใช้
ื
งานศพจะช่วยเงินท�าบุญ เพ่อปรับปรุงกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุให้สอดคล้องกับความต้องการ
ึ
5,000 บาท รวมถึงการ ของสมาชิก หรือช่วยสร้างเสริมคุณภาพชีวิตของสมาชิกให้ดีข้นและเหมาะสม
ู
ดแลผสงอายและผปวย กับสภาวะสังคมในปัจจุบัน รวมถึงการส่อข่าวสารและความรู้ให้แก่สมาชิก
ื
ู
้
ุ
่
ู้
ู
ิ
ติดบ้านติดเตียงใน ของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้ติดตาม โดยเฉพาะอย่างย่งใน
ชุมชนกระโสม ประเด็นเกี่ยวกับสุขภาวะของผู้สูงอายุ หรือข้อมูลเกี่ยวกับสิทธิของผู้สูงอายุ
การด�าเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้รับความ
สนใจและความร่วมมือจากหน่วยงานราชการในจังหวัดพังงาด้วยดีมาโดยตลอด
42 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 43
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
ื
4) กิจกรรมด้านสวัสดิการและเก้อกูลสมาชิก ศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
วัดมาตุคุณารามได้สนับสนุนให้สมาชิกผู้สูงอายุได้เข้าร่วมโครงการเก็บออม
เงินสัจจะวันละบาท หรือปีละ 365 บาท เพื่อให้สมาชิกมีเงินเก็บส�ารองและ
ื
ึ
สามารถกู้ยืมไปใช้ได้เม่อจ�าเป็น และเป็นส่วนหน่งของเงินกองทุนสนับสนุน
ื
สวัสดิการในยามเจ็บป่วย เพ่อลดค่าใช้จ่ายของครอบครัว รวมถึงสนับสนุน
กิจกรรมของหน่วยงานในเรื่องการจ่ายเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ เพื่อให้ผู้สูงอายุได้
ี
ึ
ื
ื
รับบริการอย่างครบถ้วน นอกจากน้ยังมีกองทุนเพ่อช่วยเพ่อนซ่งสมาชิก
ส่งเงินเข้ากองทุนคนละ 1 บาท/วัน เทศบาลและกรมพัฒนาสังคมสมทบอีก
ื
2 บาท/วัน/คน รวมเป็น 3 บาท/วัน/คน เพ่อช่วยเหลือสมาชิกท่เจ็บป่วยต้อง
ี
เข้ารับการรักษาพยาบาลในโรงพยาบาล โดยจะได้รับการช่วยเหลือคนละ
700 บาท/ครั้ง ปีละ 2 ครั้ง แต่หากเจ็บป่วยเล็กน้อยจะได้รับการช่วยเหลือ
คนละ 200 บาท/ครั้ง ปีละ 2 ครั้ง และมีกองทุนฌาปนกิจสงเคราะห์เพื่อ 5) กิจกรรมส่งเสริมความรู้และทักษะท่จ�าเปนต่อการด�าเนินชีวิต
ี
์
ิ
ู
ั
ู
ู
้
ั
้
ึ
ิ
ุ
ุ
ู
ุ
ั
ช่วยงานศพ กรณีท่มีสมาชิกเสียชีวิต ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจะ ศนยบรการผสงอายวดมาตคณารามไดจดกจกรรมการศกษาดงานและพฒนา
ี
เป็นเจ้าภาพสวดพระอภิธรรม 1 คืน พร้อมด้วยพวงหรีด 1 พวง เงินท�าบุญ ศักยภาพของผู้สูงอายุ เป็นการศึกษาดูงานร่วมกันในหลายกลุ่มวัย เพื่อสร้าง
ิ
ื
5,000 บาท และเงิน ความใกล้ชิด ความผูกพันระหว่างสมาชิก ตลอดจนเพ่อเพ่มพูนความรู้จาก
ี
ี
ถวายพระอีก 400 บาท เครือข่ายชมรมผู้สูงอายุท่มีความโดดเด่นในกิจกรรมท่ศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
ี
ื
หรือกรณีท่ไม่ไปร่วม วัดมาตุคุณารามยังขาดอยู่ เพ่อให้สมาชิกได้เรียนรู้และน�ามาประยุกต์ใช้
ื
งานศพจะช่วยเงินท�าบุญ เพ่อปรับปรุงกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุให้สอดคล้องกับความต้องการ
ึ
5,000 บาท รวมถึงการ ของสมาชิก หรือช่วยสร้างเสริมคุณภาพชีวิตของสมาชิกให้ดีข้นและเหมาะสม
ู
ดแลผสงอายและผปวย กับสภาวะสังคมในปัจจุบัน รวมถึงการส่อข่าวสารและความรู้ให้แก่สมาชิก
ื
ู
้
ุ
่
ู้
ู
ิ
ติดบ้านติดเตียงใน ของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้ติดตาม โดยเฉพาะอย่างย่งใน
ชุมชนกระโสม ประเด็นเกี่ยวกับสุขภาวะของผู้สูงอายุ หรือข้อมูลเกี่ยวกับสิทธิของผู้สูงอายุ
การด�าเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้รับความ
สนใจและความร่วมมือจากหน่วยงานราชการในจังหวัดพังงาด้วยดีมาโดยตลอด
42 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 43
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
�
ตัวอย่างเช่น องค์การบริหารส่วนจังหวัดพังงาได้มาร่วมดาเนินงานในโครงการ โครงการพัฒนาศักยภาพแกนนาผู้สูงอายุในการดูแลสุขภาพ
�
ี
�
การพัฒนางานผู้สูงอายุจังหวัดพังงา (เหลียวหลังแลหน้า พัฒนาผู้สูงอายุ) ช่องปากแบบองค์รวม โครงการน้เน้นให้แกนนาสามารถ
�
ื
ี
ื
�
มีส่วนร่วมขับเคล่อนกิจกรรมเก่ยวกับผู้สูงอายุจานวน 3 โครงการ ได้แก่ นาความรู้ท่ได้รับไปดูแลสมาชิกคนอ่น ๆ ในชมรมได้ โดย
ี
ื
โครงการจัดงานมหกรรมไทเก็กเพ่อสุขภาพผู้สูงอายุ โครงการจัดงาน เน้นกิจกรรมการให้ความรู้ กิจกรรมนันทนาการ กิจกรรมกลุ่ม
ี
วันกตัญญูผู้สูงอายุ และโครงการกองทุนฟื้นฟูสมรรถภาพท่จาเป็นต่อสุขภาพ โดยเน้นให้ผู้สูงอายุแบ่งกลุ่มคุยกัน ร่วมกันแสดงความคิดเห็น
�
�
ผู้สูงอายุ นอกจากน้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามยังได้จัดกิจกรรม ระดมความคิด นาเสนอผลงาน และสรุปผลการประชุม ใน
ี
ื
�
�
ี
ี
ตามโอกาส เพ่อเสริมสร้างสุขภาวะและคุณภาพชีวิตท่ดีสาหรับผู้สูงอาย ุ ประเด็นท่ว่าเราจะทาอย่างไรเพ่อให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพช่องปาก
ื
หลากหลายกิจกรรม ตัวอย่างเช่น ที่ดี เป็นต้น (นนทลี วีรชัย, 2556)
โครงการส่งเสริมทันตสุขภาพในผู้สูงอายุเพ่อสุขภาพฟันดี ชีว ี
ื
มีสุขมีวัตถุประสงค์เพ่อให้ความรู้ สร้างความสามัคคี และให้
ื
ผู้สูงอายุได้ทางานร่วมกัน กิจกรรมท่ดาเนินการคือการตรวจฟัน
�
�
ี
(ได้รับความร่วมมือจาก
โรงพยาบาลพังงา และ
ั
โรงพยาบาลตะก่วทุ่ง)
การให้ความรู้เร่องการ
ื
ดูแลสุขภาพช่องปาก
ผู้สูงอายุ รวมถึงกิจกรรม
นันทนาการเพ่อสร้าง
ื
ความสนุกสนานและ
ตื่นตัวให้กับผู้สูงอายุ
44 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 45
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
�
ตัวอย่างเช่น องค์การบริหารส่วนจังหวัดพังงาได้มาร่วมดาเนินงานในโครงการ โครงการพัฒนาศักยภาพแกนนาผู้สูงอายุในการดูแลสุขภาพ
�
ี
�
การพัฒนางานผู้สูงอายุจังหวัดพังงา (เหลียวหลังแลหน้า พัฒนาผู้สูงอายุ) ช่องปากแบบองค์รวม โครงการน้เน้นให้แกนนาสามารถ
�
ื
ี
ื
�
มีส่วนร่วมขับเคล่อนกิจกรรมเก่ยวกับผู้สูงอายุจานวน 3 โครงการ ได้แก่ นาความรู้ท่ได้รับไปดูแลสมาชิกคนอ่น ๆ ในชมรมได้ โดย
ี
ื
โครงการจัดงานมหกรรมไทเก็กเพ่อสุขภาพผู้สูงอายุ โครงการจัดงาน เน้นกิจกรรมการให้ความรู้ กิจกรรมนันทนาการ กิจกรรมกลุ่ม
ี
วันกตัญญูผู้สูงอายุ และโครงการกองทุนฟื้นฟูสมรรถภาพท่จาเป็นต่อสุขภาพ โดยเน้นให้ผู้สูงอายุแบ่งกลุ่มคุยกัน ร่วมกันแสดงความคิดเห็น
�
�
ผู้สูงอายุ นอกจากน้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามยังได้จัดกิจกรรม ระดมความคิด นาเสนอผลงาน และสรุปผลการประชุม ใน
ี
ื
�
�
ี
ี
ตามโอกาส เพ่อเสริมสร้างสุขภาวะและคุณภาพชีวิตท่ดีสาหรับผู้สูงอาย ุ ประเด็นท่ว่าเราจะทาอย่างไรเพ่อให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพช่องปาก
ื
หลากหลายกิจกรรม ตัวอย่างเช่น ที่ดี เป็นต้น (นนทลี วีรชัย, 2556)
โครงการส่งเสริมทันตสุขภาพในผู้สูงอายุเพ่อสุขภาพฟันดี ชีว ี
ื
มีสุขมีวัตถุประสงค์เพ่อให้ความรู้ สร้างความสามัคคี และให้
ื
ผู้สูงอายุได้ทางานร่วมกัน กิจกรรมท่ดาเนินการคือการตรวจฟัน
�
�
ี
(ได้รับความร่วมมือจาก
โรงพยาบาลพังงา และ
ั
โรงพยาบาลตะก่วทุ่ง)
การให้ความรู้เร่องการ
ื
ดูแลสุขภาพช่องปาก
ผู้สูงอายุ รวมถึงกิจกรรม
นันทนาการเพ่อสร้าง
ื
ความสนุกสนานและ
ตื่นตัวให้กับผู้สูงอายุ
44 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 45
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
จากการด�าเนินกิจกรรมหลากหลายโครงการ สิ่งที่ได้รับก็คือผู้สูงอายุ
มีความสนิทสนมคุ้นเคยกันมากขึ้น ได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน
ึ
มากข้น ได้แนวคิดและแนวทางการท�างานว่าต่อไปควรจะท�างานร่วมกันใน
ึ
รูปแบบไหน รวมถึงมีความชัดเจนมากข้นว่าควรจะท�าอย่างไรท่จะดึงศักยภาพ
ี
ของผู้สูงอายุออกมา แนวคิดท่ได้จากการร่วมกันด�าเนินกิจกรรมคือ การ
ี
ั
็
่
ิ
�
ื
่
ทางานสงเสรมให้ประสบความส�าเรจได้นนต้องเชอมโยงกันระหว่างสงคมและ
้
ั
ตัวบุคคล เน้นกิจกรรมการให้ความรู้ควบคู่ไปกับการฝึกปฏิบัติ มีกิจกรรม
นันทนาการประกอบเพ่อสร้างเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างกัน การท�า
ื
ุ
ั
ึ
�
ั
้
ี
ิ
กจกรรมแต่ละครงจะมการจดบนทกว่าทาอะไรไปบ้าง พบปัญหาอปสรรค
ื
อะไรบ้าง และมีแนวทางการแก้ไขอย่างไรบ้าง เพ่อท่จะได้ขยายการด�าเนิน
ี
งานต่อไป (นนทลี วีรชัย, 2556) โดยใช้ข้อมูลเหล่าน้มาประกอบการพิจารณา
ี
ปรับแนวทางการด�าเนินกิจกรรมให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
ุ
ิ
ู้
ุ
ู
ด้วยเหตน้ศนย์บรการผสูงอายวัดมาตุคณาราม จงเน้นการจัดกิจกรรม
ี
ุ
ึ
ื
เพ่อให้ความรู้กับผู้สูงอายุเพ่อขยายผลการด�าเนินงานพัฒนาศักยภาพของ
ื
ื
ศูนย์บริการผู้สูงอายุให้มีความเข้มแข็ง รวมถึงการจัดประชุมเพ่อให้ความรู้แก่
คณะกรรมการได้มีส่วนร่วมขับเคล่อนกิจกรรมการพัฒนาศักยภาพของศูนย์
ื
บริการผู้สูงอายุ โดยพยายามพัฒนาให้เป็นศูนย์บริการผู้สูงอายุต้นแบบ เพื่อ
ี
ื
ี
ื
ื
ี
การพัฒนาผู้สูงอายุและขยายผลสู่การพัฒนาชมรมผู้สูงอายุในพ้นท่อ่น ๆ นอกจากน้วัดมาตุคุณารามยังใช้เป็นสถานท่ส�าหรับจัดการประชุมเพ่อ
ื
ี
ู
ึ
ต่อไป ดงนนจงได้ดาเนินการจดกิจกรรมเพอให้ความร้แก่กรรมการและ ขับเคล่อนกิจกรรมผู้สูงอายุในจังหวัดพังงาด้วย ตัวอย่างเช่น วันท่ 28
ั
้
่
�
ื
ั
ั
ื
ี
ื
เพ่อให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความรู้ความเข้าใจเก่ยวกับการขับเคล่อนกิจกรรม มิถุนายน 2562 มูลนิธิส่งเสริมผู้สูงอายุแห่งประเทศไทยร่วมกับเครือเจริญ
ี
การพัฒนาให้ศูนย์บริการผู้สูงอายุมีความเข้มแข็งในการบริหารจัดการเพ่อ โภคภัณฑ์ จัดโครงการเครือเจริญโภคภัณฑ์ร่วมสงเคราะห์ผู้สูงอายุท่ยากไร้
ื
ุ
ั
ู
ื
่
ู
ู
ุ
่
ู
ิ
ู
สร้างเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุ (ส�านักงานเขตสุขภาพ 11, 2558) โดย ปี 2562 ณ ศนย์บรการผ้สงอายุวดมาตคุณาราม เพอให้ผ้สงอายได้รวมเสวนา
ี
ื
คาดหวังให้เกิดผลลัพธ์การพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุครอบคลุมท้งทางกาย แลกเปล่ยนประสบการณ์ “3S Plus พลังขับเคล่อนพัฒนาคุณภาพชีวิต
ั
จิตใจ สังคม และปัญญา ผู้สูงอายุ” (ส�านักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา, 2562)
46 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 47
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
จากการด�าเนินกิจกรรมหลากหลายโครงการ สิ่งที่ได้รับก็คือผู้สูงอายุ
มีความสนิทสนมคุ้นเคยกันมากขึ้น ได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน
ึ
มากข้น ได้แนวคิดและแนวทางการท�างานว่าต่อไปควรจะท�างานร่วมกันใน
ึ
รูปแบบไหน รวมถึงมีความชัดเจนมากข้นว่าควรจะท�าอย่างไรท่จะดึงศักยภาพ
ี
ของผู้สูงอายุออกมา แนวคิดท่ได้จากการร่วมกันด�าเนินกิจกรรมคือ การ
ี
ั
็
่
ิ
�
ื
่
ทางานสงเสรมให้ประสบความส�าเรจได้นนต้องเชอมโยงกันระหว่างสงคมและ
้
ั
ตัวบุคคล เน้นกิจกรรมการให้ความรู้ควบคู่ไปกับการฝึกปฏิบัติ มีกิจกรรม
นันทนาการประกอบเพ่อสร้างเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างกัน การท�า
ื
ุ
ั
ึ
�
ั
้
ี
ิ
กจกรรมแต่ละครงจะมการจดบนทกว่าทาอะไรไปบ้าง พบปัญหาอปสรรค
ื
อะไรบ้าง และมีแนวทางการแก้ไขอย่างไรบ้าง เพ่อท่จะได้ขยายการด�าเนิน
ี
งานต่อไป (นนทลี วีรชัย, 2556) โดยใช้ข้อมูลเหล่าน้มาประกอบการพิจารณา
ี
ปรับแนวทางการด�าเนินกิจกรรมให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
ุ
ิ
ู้
ุ
ู
ด้วยเหตน้ศนย์บรการผสูงอายวัดมาตุคณาราม จงเน้นการจัดกิจกรรม
ี
ุ
ึ
ื
เพ่อให้ความรู้กับผู้สูงอายุเพ่อขยายผลการด�าเนินงานพัฒนาศักยภาพของ
ื
ื
ศูนย์บริการผู้สูงอายุให้มีความเข้มแข็ง รวมถึงการจัดประชุมเพ่อให้ความรู้แก่
คณะกรรมการได้มีส่วนร่วมขับเคล่อนกิจกรรมการพัฒนาศักยภาพของศูนย์
ื
บริการผู้สูงอายุ โดยพยายามพัฒนาให้เป็นศูนย์บริการผู้สูงอายุต้นแบบ เพื่อ
ี
ื
ี
ื
ื
ี
การพัฒนาผู้สูงอายุและขยายผลสู่การพัฒนาชมรมผู้สูงอายุในพ้นท่อ่น ๆ นอกจากน้วัดมาตุคุณารามยังใช้เป็นสถานท่ส�าหรับจัดการประชุมเพ่อ
ื
ี
ู
ึ
ต่อไป ดงนนจงได้ดาเนินการจดกิจกรรมเพอให้ความร้แก่กรรมการและ ขับเคล่อนกิจกรรมผู้สูงอายุในจังหวัดพังงาด้วย ตัวอย่างเช่น วันท่ 28
ั
้
่
�
ื
ั
ั
ื
ี
ื
เพ่อให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความรู้ความเข้าใจเก่ยวกับการขับเคล่อนกิจกรรม มิถุนายน 2562 มูลนิธิส่งเสริมผู้สูงอายุแห่งประเทศไทยร่วมกับเครือเจริญ
ี
การพัฒนาให้ศูนย์บริการผู้สูงอายุมีความเข้มแข็งในการบริหารจัดการเพ่อ โภคภัณฑ์ จัดโครงการเครือเจริญโภคภัณฑ์ร่วมสงเคราะห์ผู้สูงอายุท่ยากไร้
ื
ุ
ั
ู
ื
่
ู
ู
ุ
่
ู
ิ
ู
สร้างเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุ (ส�านักงานเขตสุขภาพ 11, 2558) โดย ปี 2562 ณ ศนย์บรการผ้สงอายุวดมาตคุณาราม เพอให้ผ้สงอายได้รวมเสวนา
ี
ื
คาดหวังให้เกิดผลลัพธ์การพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุครอบคลุมท้งทางกาย แลกเปล่ยนประสบการณ์ “3S Plus พลังขับเคล่อนพัฒนาคุณภาพชีวิต
ั
จิตใจ สังคม และปัญญา ผู้สูงอายุ” (ส�านักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา, 2562)
46 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 47
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
อีกตัวอย่างหนึ่งคือ วันที่ 16 กรกฎาคม 2563 จัดกิจกรรมเสริมสร้าง
ื
ความเสมอภาคด้านสุขภาพเพ่อรองรับสังคมผู้สูงอายุ ณ ศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
ึ
ึ
วัดมาตุคุณาราม ซ่งจัดข้นโดยส�านักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา ร่วมกับสาขา
ู
ั
ู
สมาคมสภาผ้สงอายุแห่งประเทศไทย ประจ�าจังหวดพงงา โดยมีวัตถุประสงค์
ั
ื
ื
เพ่อพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุให้มีความต่อเน่อง ผู้สูงอายุได้เข้าถึงระบบ
บริการอย่างครอบคลุม ทั้งนี้มีนายบุญเติม เรณุมาศ รองผู้ว่าราชการจังหวัด
พังงา เป็นประธานในพิธีและมอบเกียรติบัตรเพ่อเชิดชูเกียรติแก่ผู้สูงอาย ุ
ื
ดีเด่น คู่แก้วคู่ขวัญ ผู้สูงอายุสุขภาพดี พร้อมท้งมีการจัดกิจกรรมเสวนา
ั
“เหลียวหลัง แลหน้า พัฒนาระบบงานผู้สูงอายุ” โดย องค์การบริหารส่วน
ั
จังหวัดพังงา พัฒนาสังคมและความม่นคงของมนุษย์จังหวัดพังงา แรงงาน
จังหวัดพังงา เหล่ากาชาดจังหวัดพังงา และสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่ง
ประเทศไทย สาขาพังงา มีผู้สูงอายุจากทุกอ�าเภอในจังหวัดพังงามาร่วมงาน
กว่า 250 คน (ส�านักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา, 2563)
48 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 49
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search