เล่ม 3 ศูนย์บริการผู้สูงอายุ วัดมาตุคุณาราม บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

อีกตัวอย่างหนึ่งคือ วันที่ 16 กรกฎาคม 2563 จัดกิจกรรมเสริมสร้าง
ื
ความเสมอภาคด้านสุขภาพเพ่อรองรับสังคมผู้สูงอายุ ณ ศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
ึ
ึ
วัดมาตุคุณาราม ซ่งจัดข้นโดยส�านักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา ร่วมกับสาขา
ู
ั
ู
สมาคมสภาผ้สงอายุแห่งประเทศไทย ประจ�าจังหวดพงงา โดยมีวัตถุประสงค์
ั
ื
ื
เพ่อพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุให้มีความต่อเน่อง ผู้สูงอายุได้เข้าถึงระบบ
บริการอย่างครอบคลุม ทั้งนี้มีนายบุญเติม เรณุมาศ รองผู้ว่าราชการจังหวัด
พังงา เป็นประธานในพิธีและมอบเกียรติบัตรเพ่อเชิดชูเกียรติแก่ผู้สูงอาย ุ
ื
ดีเด่น คู่แก้วคู่ขวัญ ผู้สูงอายุสุขภาพดี พร้อมท้งมีการจัดกิจกรรมเสวนา
ั
“เหลียวหลัง แลหน้า พัฒนาระบบงานผู้สูงอายุ” โดย องค์การบริหารส่วน
ั
จังหวัดพังงา พัฒนาสังคมและความม่นคงของมนุษย์จังหวัดพังงา แรงงาน
จังหวัดพังงา เหล่ากาชาดจังหวัดพังงา และสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่ง
ประเทศไทย สาขาพังงา มีผู้สูงอายุจากทุกอ�าเภอในจังหวัดพังงามาร่วมงาน

กว่า 250 คน (ส�านักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา, 2563)































48 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 49
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ี
กิจกรรมล่าสุดคือในวันท่ 24 ธันวาคม 2564 ได้มีการจัดกิจกรรม ท้งน้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้มีส่วนร่วมขับเคล่อน
ั
ื
ี
ื
โครงการพัฒนาศักยภาพเครือข่ายเพ่อสร้างความเสมอภาค รองรับสังคม กิจกรรมผู้สูงอายุให้เป็นไปตามสโลแกน “สร้างสุขภาพด้วย พลัง...ผู้สูงวัย”
ผู้สูงอายุจังหวัดพังงา ปี 2565 ซึ่งเป็นกิจกรรมประชุมเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ของส�านักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย ที่มุ่งสร้างสังคมผู้สูงอายุที่มีศักยภาพ
งานผู้สูงอายุ และมอบเกียรติบัตรการคัดเลือกผลงานดีเด่น จัดโดยส�านักงาน ได้สนับสนุนให้เกิดการดูแลผู้สูงอายุในกลุ่มต่าง ๆ ที่แบ่งได้เป็นกลุ่มผู้สูงอายุ
ี
ึ
ี
ึ
สาธารณสุขจังหวัดพังงาร่วมกับสาขาสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย ท่พ่งตนเองได้ ผู้สูงอายุท่ดูแลตนเองได้บ้าง และผู้สูงอายุท่พ่งตนเองไม่ได้เลย
ี
ั
ี
ประจ�าจังหวัดพังงา ซึ่งเป็นการจัดกิจกรรมเครือข่ายผู้สูงอายุในจังหวัดพังงา ในรูปแบบท่แตกต่างกันไป กิจกรรมคร้งน้มีวัดส่งเสริมสุขภาพและชมรม
ี
ื
ทั้งหมด ไม่ได้จัดกิจกรรมเฉพาะในต�าบลกระโสมหรือในอ�าเภอตะกั่วทุ่ง ผู้สูงอายุมาร่วมแลกเปล่ยนเรียนรู้กันในเร่องของประสบการณ์การท�ากิจกรรม
ี
และร่วมพิจารณาเกณฑ์เพ่อการประเมินผลการท�ากิจกรรมของวัดและชมรม
ื
ื
ในด้านการส่งเสริมสุขภาพด้วย ในงานมีการจัดนิทรรศการเพ่อให้ความรู้
เกี่ยวกับผู้สูงอายุและกิจกรรมของชมรมผู้สูงอายุในรูปแบบต่าง ๆ มากมาย
เช่น เคล็ด(ไม่)ลับ กุญแจสู่คุณภาพชีวิต “ผู้สูงอายุ”, หลักการง่าย ๆ ในการ
ื
ปฏิบัติตนของผู้สูงอายุเพ่อการมีสุขภาพดี พร้อมตัวอย่างกิจกรรมดี ๆ ของวัด
ส่งเสริมสุขภาพและชมรมผู้สูงอายุคุณภาพ ซ่งรวมถึงกิจกรรมของศูนย์บริการ
ึ
ผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามด้วย ตลอดจนมีการกระตุ้นการดูแลสุขภาพของ
ผู้สูงอายุด้วยการสร้างสโลแกนการสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ เช่น “แก่
อย่างมีไฟ มีคุณภาพ มีพลังท�ากิจกรรมให้สังคม”, “บัาน วัด ชุมชน ร่วมให้

ความรัก พิทักษ์อนามัย ผู้สูงวัยอายุยืน” และอื่น ๆ (นนทลี วีรชัย, 2555)




















50 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 51
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ี
กิจกรรมล่าสุดคือในวันท่ 24 ธันวาคม 2564 ได้มีการจัดกิจกรรม ท้งน้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้มีส่วนร่วมขับเคล่อน
ั
ื
ี
ื
โครงการพัฒนาศักยภาพเครือข่ายเพ่อสร้างความเสมอภาค รองรับสังคม กิจกรรมผู้สูงอายุให้เป็นไปตามสโลแกน “สร้างสุขภาพด้วย พลัง...ผู้สูงวัย”
ผู้สูงอายุจังหวัดพังงา ปี 2565 ซึ่งเป็นกิจกรรมประชุมเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ของส�านักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย ที่มุ่งสร้างสังคมผู้สูงอายุที่มีศักยภาพ
งานผู้สูงอายุ และมอบเกียรติบัตรการคัดเลือกผลงานดีเด่น จัดโดยส�านักงาน ได้สนับสนุนให้เกิดการดูแลผู้สูงอายุในกลุ่มต่าง ๆ ที่แบ่งได้เป็นกลุ่มผู้สูงอายุ
ี
ึ
ี
ึ
สาธารณสุขจังหวัดพังงาร่วมกับสาขาสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย ท่พ่งตนเองได้ ผู้สูงอายุท่ดูแลตนเองได้บ้าง และผู้สูงอายุท่พ่งตนเองไม่ได้เลย
ี
ั
ี
ประจ�าจังหวัดพังงา ซึ่งเป็นการจัดกิจกรรมเครือข่ายผู้สูงอายุในจังหวัดพังงา ในรูปแบบท่แตกต่างกันไป กิจกรรมคร้งน้มีวัดส่งเสริมสุขภาพและชมรม
ี
ื
ทั้งหมด ไม่ได้จัดกิจกรรมเฉพาะในต�าบลกระโสมหรือในอ�าเภอตะกั่วทุ่ง ผู้สูงอายุมาร่วมแลกเปล่ยนเรียนรู้กันในเร่องของประสบการณ์การท�ากิจกรรม
ี
และร่วมพิจารณาเกณฑ์เพ่อการประเมินผลการท�ากิจกรรมของวัดและชมรม
ื
ื
ในด้านการส่งเสริมสุขภาพด้วย ในงานมีการจัดนิทรรศการเพ่อให้ความรู้
เกี่ยวกับผู้สูงอายุและกิจกรรมของชมรมผู้สูงอายุในรูปแบบต่าง ๆ มากมาย
เช่น เคล็ด(ไม่)ลับ กุญแจสู่คุณภาพชีวิต “ผู้สูงอายุ”, หลักการง่าย ๆ ในการ
ื
ปฏิบัติตนของผู้สูงอายุเพ่อการมีสุขภาพดี พร้อมตัวอย่างกิจกรรมดี ๆ ของวัด
ส่งเสริมสุขภาพและชมรมผู้สูงอายุคุณภาพ ซ่งรวมถึงกิจกรรมของศูนย์บริการ
ึ
ผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามด้วย ตลอดจนมีการกระตุ้นการดูแลสุขภาพของ
ผู้สูงอายุด้วยการสร้างสโลแกนการสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ เช่น “แก่
อย่างมีไฟ มีคุณภาพ มีพลังท�ากิจกรรมให้สังคม”, “บัาน วัด ชุมชน ร่วมให้

ความรัก พิทักษ์อนามัย ผู้สูงวัยอายุยืน” และอื่น ๆ (นนทลี วีรชัย, 2555)




















50 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 51
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ิ
ั
พัฒนาศักยภาพชมรมผู้สูงอายุสู่พฤฒิพลังอีก 4 ชมรม รวมท้งส้นศูนย์บริการ
ี
ผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมีเครือข่าย 26 ชมรม โครงการน้สนับสนุนให้เกิด
ื
ู
ุ
ู
ี
ี
่
ั
�
ิ
ิ
กจกรรมทดสาหรบผ้สงอายคอกจกรรม “ไม่ล้ม ไม่ลม ไม่ซมเศร้า และ
ึ
ื
ี
ไม่เส่อม” ซ่งเป็นกิจกรรมการออกก�าลังกายท่มีอัตลักษณ์เฉพาะของศูนย์
ื
ึ
่
ิ
ู
ุ
ุ
�
ิ
ั
ุ
ั
ิ
บรการผ้สงอายวดมาตคณาราม ด้วยการนาศลปวฒนธรรมท้องถนมา
ู
ประยุกต์เป็นท่าร�าส�าหรับออกก�าลังกาย ได้แก่ ชุดรองเง็ง ตะลุง ระบ�าใบจาก
ระบ�าร่อนแร่ ระบ�าตัดยาง และมาร์ชพังงา โดยใช้เวลาในการออกก�าลังกาย
ทั้งสิ้น 1 ชั่วโมง ในช่วงก่อนสถานการณ์วิกฤตโควิด-19 มีสมาชิกมาร่วมออก
ก�าลังกายไม่น้อยกว่า 40 คน ส่งผลให้สมาชิกท่เข้าร่วมกิจกรรมไม่มีปัญหา
ี
การหกล้ม การลืม การซึมเศร้า จะมีปัญหาบ้างในเรื่องข้อเข่าเสื่อม กิจกรรม
ี
ี
น้สมาชิกผู้สูงอายุให้ความสนใจมาก เพราะเป็นกิจกรรมท่ช่วยให้ไม่เครียด
และสามารถร่วมกันออกก�าลังกายควบคู่ไปกับการนันทนาการ
ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามยังได้ประสานงานหรือร่วมท�า
กิจกรรมเชิงบูรณาการกับหลายหน่วยงาน เช่น การศึกษานอกโรงเรียน
วิทยาลัยชุมชน เทศบาลตาบลกระโสม องค์การบริหารส่วนต�าบลกระโสม
�
ส�านักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา ส�านักงานวัฒนธรรมจังหวัดพังงา
ส�านักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดพังงา โดยมีวัดมาตุ
คุณารามและพระครูสัจจญาณประยุตเป็นศูนย์กลางในการบูรณาการร่วมกับ
ี
อีกกิจกรรมหน่งท่โดดเด่นของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม คือ ภาคีเครือข่ายดังกล่าว เน้นการขับเคล่อนกิจกรรมให้สอดคล้องกับความ
ึ
ื
“โครงการพัฒนาศักยภาพศูนย์เรียนรู้กิจกรรมทางกายต้นแบบ เพ่อคุณภาพ ต้องการของชุมชน เช่น ชุมชนคุณธรรมน้อมน�าเศรษฐกิจพอเพียงโดยน�า
ื
ชีวิตของผู้สูงอายุ” ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตก�าแพงแสน คุณธรรม 4 เรื่องคือ พอเพียง มีวินัย สุจริต จิตอาสา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเน้น
จังหวัดนครปฐม เป็นกิจกรรมต่อเนื่องที่เริ่มต้นในปี 2561 ส่งผลให้สามารถ การท�างานเชิงจิตอาสา ซ่งมีสมาชิกผู้สูงอายุท่เข้าร่วมกิจกรรมส่วนมากเป็น
ี
ึ
ขยายเครือข่ายชมรมผู้สูงอายุในจังหวัดพังงาจ�านวน 4 ชมรม และโครงการ ผู้หญิงมีอายุระหว่าง 60–75 ปี
52 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 53
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ิ
ั
พัฒนาศักยภาพชมรมผู้สูงอายุสู่พฤฒิพลังอีก 4 ชมรม รวมท้งส้นศูนย์บริการ
ี
ผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมีเครือข่าย 26 ชมรม โครงการน้สนับสนุนให้เกิด
ื
ู
ุ
ู
ี
ี
่
ั
�
ิ
ิ
กจกรรมทดสาหรบผ้สงอายคอกจกรรม “ไม่ล้ม ไม่ลม ไม่ซมเศร้า และ
ึ
ื
ี
ไม่เส่อม” ซ่งเป็นกิจกรรมการออกก�าลังกายท่มีอัตลักษณ์เฉพาะของศูนย์
ื
ึ
่
ิ
ู
ุ
ุ
�
ิ
ั
ุ
ั
ิ
บรการผ้สงอายวดมาตคณาราม ด้วยการนาศลปวฒนธรรมท้องถนมา
ู
ประยุกต์เป็นท่าร�าส�าหรับออกก�าลังกาย ได้แก่ ชุดรองเง็ง ตะลุง ระบ�าใบจาก
ระบ�าร่อนแร่ ระบ�าตัดยาง และมาร์ชพังงา โดยใช้เวลาในการออกก�าลังกาย
ทั้งสิ้น 1 ชั่วโมง ในช่วงก่อนสถานการณ์วิกฤตโควิด-19 มีสมาชิกมาร่วมออก
ก�าลังกายไม่น้อยกว่า 40 คน ส่งผลให้สมาชิกท่เข้าร่วมกิจกรรมไม่มีปัญหา
ี
การหกล้ม การลืม การซึมเศร้า จะมีปัญหาบ้างในเรื่องข้อเข่าเสื่อม กิจกรรม
ี
ี
น้สมาชิกผู้สูงอายุให้ความสนใจมาก เพราะเป็นกิจกรรมท่ช่วยให้ไม่เครียด
และสามารถร่วมกันออกก�าลังกายควบคู่ไปกับการนันทนาการ
ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามยังได้ประสานงานหรือร่วมท�า
กิจกรรมเชิงบูรณาการกับหลายหน่วยงาน เช่น การศึกษานอกโรงเรียน
วิทยาลัยชุมชน เทศบาลตาบลกระโสม องค์การบริหารส่วนต�าบลกระโสม
�
ส�านักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา ส�านักงานวัฒนธรรมจังหวัดพังงา
ส�านักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดพังงา โดยมีวัดมาตุ
คุณารามและพระครูสัจจญาณประยุตเป็นศูนย์กลางในการบูรณาการร่วมกับ
ี
อีกกิจกรรมหน่งท่โดดเด่นของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม คือ ภาคีเครือข่ายดังกล่าว เน้นการขับเคล่อนกิจกรรมให้สอดคล้องกับความ
ึ
ื
“โครงการพัฒนาศักยภาพศูนย์เรียนรู้กิจกรรมทางกายต้นแบบ เพ่อคุณภาพ ต้องการของชุมชน เช่น ชุมชนคุณธรรมน้อมน�าเศรษฐกิจพอเพียงโดยน�า
ื
ชีวิตของผู้สูงอายุ” ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตก�าแพงแสน คุณธรรม 4 เรื่องคือ พอเพียง มีวินัย สุจริต จิตอาสา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเน้น
จังหวัดนครปฐม เป็นกิจกรรมต่อเนื่องที่เริ่มต้นในปี 2561 ส่งผลให้สามารถ การท�างานเชิงจิตอาสา ซ่งมีสมาชิกผู้สูงอายุท่เข้าร่วมกิจกรรมส่วนมากเป็น
ี
ึ
ขยายเครือข่ายชมรมผู้สูงอายุในจังหวัดพังงาจ�านวน 4 ชมรม และโครงการ ผู้หญิงมีอายุระหว่าง 60–75 ปี
52 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 53
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ผลการดาเนินกิจกรรมท้งหลายช่วยสร้างประโยชน์ต่อศูนย์บริการ (2) กิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุ เน้นกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพกาย
�
ั
�
ึ
ี
�
ผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามหลายประการ คือ (1) มีผู้สนใจเข้าร่วมเป็นสมาชิก ท่เหมาะสมสาหรับการออกกาลังกายของผู้สูงอายุ ซ่งมีการออกแบบรูปแบบ
มากขึ้น (2) มีนวัตกรรมในการท�ากิจกรรมทางกายเป็นของศูนย์บริการผู้สูง การออกกาลังกายโดยการริเร่มของสมาชิกเอง มีกิจกรรมท่ส่งเสริมสุขภาพ
ิ
�
ี
ี
อายุเอง (3) มีแกนนาในการออกกาลังกาย (4) เป็นท่ยอมรับของสาธารณชน จิตท่เหมาะสม (ได้แก่ กิจกรรมแลกเปล่ยนเรียนรู้ กิจกรรมนันทนาการ
ี
�
�
ี
�
และให้ความสาคัญ (5) ได้พลังจิตอาสาช่วยงานของศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ กิจกรรมเรียนรู้ธรรมะ) และมีกิจกรรมทางสังคมและการพัฒนาศักยภาพ
ุ
่
ิ
ี
ิ
้
ั
ั
ึ
(6) ได้ชมรมเครอข่ายเพมขน ในการช่วยกนพฒนาคณภาพชวตให้กบ สมาชิก ซ่งเน้นกิจกรรมการพัฒนาความรู้และทักษะด้านภูมิปัญญาของ
ั
ึ
ื
ผู้สูงอายุ และ (7) เกิดสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุ สมาชิก และมีการเผยแพร่ถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่อนุชนรุ่นหลัง
นอกจากน้ยังมีประโยชน์ต่อผู้สูงอายุท่เป็นสมาชิกของศูนย์บริการ (3) สวัสดิการและการเก้อกูลสมาชิก มีการจัดสวัสดิการและมีการ
ี
ื
ี
ี
ผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม คือ (1) สมาชิกท่เข้ามาร่วมกิจกรรมไม่หกล้ม ไม่ลืม เกื้อกูลสมาชิก ได้แก่ การช่วยเหลือและเยี่ยมเยียนเมื่อสมาชิกเจ็บป่วย การ
ื
ื
ื
ื
ี
ไม่ซึมเศร้า (2) มีสุขภาพจิตดีข้น (3) มีการแลกเปล่ยนเรียนรู้กิจกรรมทางกาย ช่วยเหลือเม่อสมาชิกเสียชีวิต โดยมีกองทุนเพ่อช่วยเพ่อนเพ่อช่วยเหลือ
ึ
ี
ื
ี
ท่ทันสมัย (4) สมาชิกกล้าแสดงออก (5) สมาชิกรู้จักการให้และมีจิตอาสา สมาชิกท่มีความเดือดร้อน และกองทุนฌาปนกิจเพ่อช่วยเหลือครอบครัว
(6) สมาชิกรู้จักการท�างานเป็นทีม และ (7) สมาชิกมีความสุขมากขึ้น ผู้เสียชีวิต
(4) การมีส่วนร่วมกับชุมชน มีการระดมทุนทั้งจากสมาชิกและขอรับ
การสนับสนุนจากเครือข่ายหรือหน่วยงานต่าง ๆ ท่มีส่วนเก่ยวข้องในการ
ี
ี
ผลลัพธ์ของกิจกรรม ดาเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม เช่น เทศบาลตาบล
�
�
ต่อการสร้างเสริมสขภาวะ กระโสม องค์การบริหารส่วนตาบลกระโสม และภาคีเครือข่ายท่เป็นหน่วย
ุ
ี
�
�
ผลประเมินการดาเนินกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณา งานราชการที่เกี่ยวข้อง
รามในช่วงก่อนเกิดสถานการณ์ปัญหาการแพร่ระบาดของเช้อไวรัสโควิด-19 ท้งน้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามต้องการจะขับเคล่อน
ี
ื
ั
ื
ประกอบด้วย กิจกรรมบนพ้นฐานการมีส่วนร่วมของสมาชิก เพ่อให้เกิดประโยชน์ต่อตนเอง
ื
ื
ิ
ุ
้
�
ิ
(1) การบริหารจัดการ มีการแต่งต้งคณะกรรมการ และกาหนดบทบาท และสงคม โดยจะดาเนนกจกรรมใหครอบคลม 5 องค์ประกอบ คอ (1) มการ
ื
ั
ี
�
ั
ี
ั
ี
หน้าท่ของกรรมการท่ชัดเจน มีสถานท่ต้งศูนย์บริการผู้สูงอายุท่เหมาะสม บริหารอย่างเป็นระบบและโปร่งใส (2) จัดกิจกรรมต่อเนื่องให้ครอบคลุมสุข
ี
ี
และมีป้ายแสดงท่ชัดเจน ซ่งสถานท่ต้งคือวัดมาตุคุณารามน้นเอ้อต่อการ ภาวะทั้ง 4 มิติ (ทางกาย ทางจิตใจ ทางสังคม และทางปัญญา) (3) มีการ
ี
ั
ื
ั
ี
ึ
ื
จัดกิจกรรมต่าง ๆ ให้แก่สมาชิก ระดมทุนและทรัพยากรภายในชุมชนเพ่อเน้นการพ่งตนเองเป็นหลัก (4) มีการ
ึ
54 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 55
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ผลการดาเนินกิจกรรมท้งหลายช่วยสร้างประโยชน์ต่อศูนย์บริการ (2) กิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุ เน้นกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพกาย
�
ั
�
ึ
ี
�
ผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามหลายประการ คือ (1) มีผู้สนใจเข้าร่วมเป็นสมาชิก ท่เหมาะสมสาหรับการออกกาลังกายของผู้สูงอายุ ซ่งมีการออกแบบรูปแบบ
มากขึ้น (2) มีนวัตกรรมในการท�ากิจกรรมทางกายเป็นของศูนย์บริการผู้สูง การออกกาลังกายโดยการริเร่มของสมาชิกเอง มีกิจกรรมท่ส่งเสริมสุขภาพ
ิ
�
ี
ี
อายุเอง (3) มีแกนนาในการออกกาลังกาย (4) เป็นท่ยอมรับของสาธารณชน จิตท่เหมาะสม (ได้แก่ กิจกรรมแลกเปล่ยนเรียนรู้ กิจกรรมนันทนาการ
ี
�
�
ี
�
และให้ความสาคัญ (5) ได้พลังจิตอาสาช่วยงานของศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ กิจกรรมเรียนรู้ธรรมะ) และมีกิจกรรมทางสังคมและการพัฒนาศักยภาพ
ุ
่
ิ
ี
ิ
้
ั
ั
ึ
(6) ได้ชมรมเครอข่ายเพมขน ในการช่วยกนพฒนาคณภาพชวตให้กบ สมาชิก ซ่งเน้นกิจกรรมการพัฒนาความรู้และทักษะด้านภูมิปัญญาของ
ั
ึ
ื
ผู้สูงอายุ และ (7) เกิดสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุ สมาชิก และมีการเผยแพร่ถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่อนุชนรุ่นหลัง
นอกจากน้ยังมีประโยชน์ต่อผู้สูงอายุท่เป็นสมาชิกของศูนย์บริการ (3) สวัสดิการและการเก้อกูลสมาชิก มีการจัดสวัสดิการและมีการ
ี
ื
ี
ี
ผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม คือ (1) สมาชิกท่เข้ามาร่วมกิจกรรมไม่หกล้ม ไม่ลืม เกื้อกูลสมาชิก ได้แก่ การช่วยเหลือและเยี่ยมเยียนเมื่อสมาชิกเจ็บป่วย การ
ื
ื
ื
ื
ี
ไม่ซึมเศร้า (2) มีสุขภาพจิตดีข้น (3) มีการแลกเปล่ยนเรียนรู้กิจกรรมทางกาย ช่วยเหลือเม่อสมาชิกเสียชีวิต โดยมีกองทุนเพ่อช่วยเพ่อนเพ่อช่วยเหลือ
ึ
ี
ื
ี
ท่ทันสมัย (4) สมาชิกกล้าแสดงออก (5) สมาชิกรู้จักการให้และมีจิตอาสา สมาชิกท่มีความเดือดร้อน และกองทุนฌาปนกิจเพ่อช่วยเหลือครอบครัว
(6) สมาชิกรู้จักการท�างานเป็นทีม และ (7) สมาชิกมีความสุขมากขึ้น ผู้เสียชีวิต
(4) การมีส่วนร่วมกับชุมชน มีการระดมทุนทั้งจากสมาชิกและขอรับ
การสนับสนุนจากเครือข่ายหรือหน่วยงานต่าง ๆ ท่มีส่วนเก่ยวข้องในการ
ี
ี
ผลลัพธ์ของกิจกรรม ดาเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม เช่น เทศบาลตาบล
�
�
ต่อการสร้างเสริมสขภาวะ กระโสม องค์การบริหารส่วนตาบลกระโสม และภาคีเครือข่ายท่เป็นหน่วย
ุ
ี
�
�
ผลประเมินการดาเนินกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณา งานราชการที่เกี่ยวข้อง
รามในช่วงก่อนเกิดสถานการณ์ปัญหาการแพร่ระบาดของเช้อไวรัสโควิด-19 ท้งน้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามต้องการจะขับเคล่อน
ี
ื
ั
ื
ประกอบด้วย กิจกรรมบนพ้นฐานการมีส่วนร่วมของสมาชิก เพ่อให้เกิดประโยชน์ต่อตนเอง
ื
ื
ิ
ุ
้
�
ิ
(1) การบริหารจัดการ มีการแต่งต้งคณะกรรมการ และกาหนดบทบาท และสงคม โดยจะดาเนนกจกรรมใหครอบคลม 5 องค์ประกอบ คอ (1) มการ
ื
ั
ี
�
ั
ี
ั
ี
หน้าท่ของกรรมการท่ชัดเจน มีสถานท่ต้งศูนย์บริการผู้สูงอายุท่เหมาะสม บริหารอย่างเป็นระบบและโปร่งใส (2) จัดกิจกรรมต่อเนื่องให้ครอบคลุมสุข
ี
ี
และมีป้ายแสดงท่ชัดเจน ซ่งสถานท่ต้งคือวัดมาตุคุณารามน้นเอ้อต่อการ ภาวะทั้ง 4 มิติ (ทางกาย ทางจิตใจ ทางสังคม และทางปัญญา) (3) มีการ
ี
ั
ื
ั
ี
ึ
ื
จัดกิจกรรมต่าง ๆ ให้แก่สมาชิก ระดมทุนและทรัพยากรภายในชุมชนเพ่อเน้นการพ่งตนเองเป็นหลัก (4) มีการ
ึ
54 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 55
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ื
ั
ี
�
ทางานร่วมกับภาคีเครือข่ายผู้สูงอายุท้งในพ้นท่และในสังคมวงกว้าง และ (5) (2) สุขภาวะทางจิตใจและอารมณ์ จากการศึกษาพบว่าสัมพันธภาพ
�
ี
ั
ตอบสนองความต้องการจาเป็นของสมาชิก ท้งด้านสุขภาพ การรับรู้ข้อมูล ระหว่างผู้สูงอายุสะท้อนให้เห็นว่าผู้สูงอายุมีสุขภาวะทางจิตใจท่ดี โดยเฉพาะ
ิ
ี
�
ข่าวสาร องค์ความรู้และทักษะใหม่ ๆ เพ่อให้สามารถร่วมเป็นพลังในการช่วย อย่างย่งการจัดการกับความเครียดของผู้สูงอายุในพื้นท่ตาบลกระโสมสามารถ
ื
เหลือสังคม ทาได้ดี โดยเฉพาะในกลุ่มผ้สูงอายุท่เป็นสมาชิกของศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
ู
ี
�
เม่อพิจารณาผลลัพธ์ของกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุในวัดมาต ุ วัดมาตุคุณาราม ซ่งได้เข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ท่ทางศูนย์ได้จัดข้น เช่น
ึ
ื
ี
ึ
�
คุณารามในเชิงการส่งเสริมสุขภาวะ พบว่า กิจกรรมนันทนาการ กิจกรรมวันสาคัญทางศาสนา กิจกรรมงานประเพณีและ
(1) สุขภาวะทางกาย สมาชิกได้รับการส่งเสริมสุขภาพท้งทางกายและ วัฒนธรรม เป็นต้น ซ่งดาเนินกิจกรรมสอดคล้องตามวัตถุประสงค์ของการ
ึ
�
ั
ด้านการบริโภคอาหาร กระท่งมีสุขภาวะทางกายค่อนข้างดี แต่กิจกรรมเหล่า จัดต้งศูนย์บริการผู้สูงอายุ เพ่อให้สมาชิกมาพบปะสังสรรค์และดาเนิน
ื
ั
ั
�
ี
ี
�
ั
ี
ื
น้ยังไม่สามารถส่งเสริมสุขภาพกายของผู้สูงอายุในตาบลกระโสมได้ในภาพ กิจกรรมท่ก่อให้เกิดประโยชน์ท้งต่อตนเองและผู้อ่น ได้พูดคุยแลกเปล่ยน
ิ
ุ
ื
ิ
ั
่
รวม ในด้านความรบผดชอบต่อสขภาพกายนันอาจเนองจากในบรบทของ ความคิดเห็น เกิดความคุ้นเคย มีความสามัคคี ความเบิกบาน หายเหงา และ
้
ชุมชนกระโสมผู้สูงอายุส่วนใหญ่อาศัยอยู่กับบุตรหลาน ทาให้ความรับผิดชอบ เกิดความสุข จึงท�าให้กลุ่มผู้สูงอายุมีสุขภาวะทางจิตใจที่ดี
�
ุ
ุ
ึ
ู
ู
ในการดแลสขภาพของผ้สงอายุเป็นหน้าท่ของบตรหลาน ซงจะต้องดแล (3) สุขภาวะทางสังคม จากการศึกษาสะท้อนให้เห็นถึงสุขภาวะทาง
่
ี
ู
ู
ี
ึ
ผู้สูงอายุในยามท่แก่ชรา ส่วนด้านกิจกรรมออกกาลังกายอาจเน่องจาก สังคมของผู้สูงอายุท่ยังดารงไว้ซ่งความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้สูงอายุกับ
�
ี
�
ื
ั
ึ
�
ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีโรคประจาตัว ซ่งเป็นอุปสรรคในการออกกาลังกาย อีกท้ง ครอบครัวและเพ่อนบ้าน และยังแสดงให้เห็นว่าแม้ทางร่างกายจะมีการ
ื
�
�
ื
ื
ี
ั
�
ื
ึ
ผู้สูงอายุเม่อมีอายุมากข้นกิจกรรมปกติ ท้งการทางานบ้านและการประกอบ เปล่ยนแปลงในทางเส่อมถอยเน่องจากวัย แต่ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ในตาบล
ี
ี
อาชีพอาจลดลงจากเดิม และมีการเปล่ยนแปลงทางด้านร่างกายท่อาจม ี กระโสมยังคงมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมในลักษณะที่เป็นการสร้างสรรค์ กิจกรรม
โอกาสเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย ประกอบกับผู้สูงอายุมีความเช่อว่าวัยสูงอายุควร ของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามสามารถสร้างเสริมสุขภาวะด้าน
ื
จะเป็นวัยท่มีการพักผ่อน ไม่ควรออกกาลังกายเหมือนวัยเด็กหรือวัยหนุ่มสาว สัมพันธภาพระหว่างผู้สูงอายุกันเองและระหว่างผู้สูงอายุกับชุมชนในแนวโน้ม
ี
�
�
ส่วนการส่งเสริมสุขภาพด้านการบริโภคอาหารผู้สูงอายุไม่ค่อยให้ความสนใจ ท่ดี ชุมชนกระโสมให้การยอมรับในบทบาทและความสาคัญของผู้สูงอาย ุ
ี
มากนัก อาจเน่องจากผู้สูงอายุมีการบริโภคอาหารตามความสะดวก ตามความ ค่อนข้างมาก
ื
เคยชน หรือบริโภคตามนิสัยของตนเอง จึงไม่ได้คานึงถึงหลักโภชนาการอาหาร (4) สุขภาวะทางปัญญาหรือจิตวิญญาณ การส่งเสริมสุขภาวะด้านจิต
ิ
�
ี
ั
มากนก และเป็นเหตุให้มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารท่ไม่ค่อยถูกสุขลักษณะ วิญญาณของผู้สูงอายุในต�าบลกระโสมอยู่ในระดับค่อนข้างสูง อาจเนื่องจาก
ึ
มากนัก ผู้สูงอายุมีความผูกพันกับศาสนา เม่ออายุมากข้นผู้สูงอายุส่วนมากจะมีความ
ื
56 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 57
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ื
ั
ี
�
ทางานร่วมกับภาคีเครือข่ายผู้สูงอายุท้งในพ้นท่และในสังคมวงกว้าง และ (5) (2) สุขภาวะทางจิตใจและอารมณ์ จากการศึกษาพบว่าสัมพันธภาพ
�
ี
ั
ตอบสนองความต้องการจาเป็นของสมาชิก ท้งด้านสุขภาพ การรับรู้ข้อมูล ระหว่างผู้สูงอายุสะท้อนให้เห็นว่าผู้สูงอายุมีสุขภาวะทางจิตใจท่ดี โดยเฉพาะ
ิ
ี
�
ข่าวสาร องค์ความรู้และทักษะใหม่ ๆ เพ่อให้สามารถร่วมเป็นพลังในการช่วย อย่างย่งการจัดการกับความเครียดของผู้สูงอายุในพื้นท่ตาบลกระโสมสามารถ
ื
เหลือสังคม ทาได้ดี โดยเฉพาะในกลุ่มผ้สูงอายุท่เป็นสมาชิกของศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
ู
ี
�
เม่อพิจารณาผลลัพธ์ของกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุในวัดมาต ุ วัดมาตุคุณาราม ซ่งได้เข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ท่ทางศูนย์ได้จัดข้น เช่น
ึ
ื
ี
ึ
�
คุณารามในเชิงการส่งเสริมสุขภาวะ พบว่า กิจกรรมนันทนาการ กิจกรรมวันสาคัญทางศาสนา กิจกรรมงานประเพณีและ
(1) สุขภาวะทางกาย สมาชิกได้รับการส่งเสริมสุขภาพท้งทางกายและ วัฒนธรรม เป็นต้น ซ่งดาเนินกิจกรรมสอดคล้องตามวัตถุประสงค์ของการ
ึ
�
ั
ด้านการบริโภคอาหาร กระท่งมีสุขภาวะทางกายค่อนข้างดี แต่กิจกรรมเหล่า จัดต้งศูนย์บริการผู้สูงอายุ เพ่อให้สมาชิกมาพบปะสังสรรค์และดาเนิน
ื
ั
ั
�
ี
ี
�
ั
ี
ื
น้ยังไม่สามารถส่งเสริมสุขภาพกายของผู้สูงอายุในตาบลกระโสมได้ในภาพ กิจกรรมท่ก่อให้เกิดประโยชน์ท้งต่อตนเองและผู้อ่น ได้พูดคุยแลกเปล่ยน
ิ
ุ
ื
ิ
ั
่
รวม ในด้านความรบผดชอบต่อสขภาพกายนันอาจเนองจากในบรบทของ ความคิดเห็น เกิดความคุ้นเคย มีความสามัคคี ความเบิกบาน หายเหงา และ
้
ชุมชนกระโสมผู้สูงอายุส่วนใหญ่อาศัยอยู่กับบุตรหลาน ทาให้ความรับผิดชอบ เกิดความสุข จึงท�าให้กลุ่มผู้สูงอายุมีสุขภาวะทางจิตใจที่ดี
�
ุ
ุ
ึ
ู
ู
ในการดแลสขภาพของผ้สงอายุเป็นหน้าท่ของบตรหลาน ซงจะต้องดแล (3) สุขภาวะทางสังคม จากการศึกษาสะท้อนให้เห็นถึงสุขภาวะทาง
่
ี
ู
ู
ี
ึ
ผู้สูงอายุในยามท่แก่ชรา ส่วนด้านกิจกรรมออกกาลังกายอาจเน่องจาก สังคมของผู้สูงอายุท่ยังดารงไว้ซ่งความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้สูงอายุกับ
�
ี
�
ื
ั
ึ
�
ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีโรคประจาตัว ซ่งเป็นอุปสรรคในการออกกาลังกาย อีกท้ง ครอบครัวและเพ่อนบ้าน และยังแสดงให้เห็นว่าแม้ทางร่างกายจะมีการ
ื
�
�
ื
ื
ี
ั
�
ื
ึ
ผู้สูงอายุเม่อมีอายุมากข้นกิจกรรมปกติ ท้งการทางานบ้านและการประกอบ เปล่ยนแปลงในทางเส่อมถอยเน่องจากวัย แต่ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ในตาบล
ี
ี
อาชีพอาจลดลงจากเดิม และมีการเปล่ยนแปลงทางด้านร่างกายท่อาจม ี กระโสมยังคงมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมในลักษณะที่เป็นการสร้างสรรค์ กิจกรรม
โอกาสเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย ประกอบกับผู้สูงอายุมีความเช่อว่าวัยสูงอายุควร ของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามสามารถสร้างเสริมสุขภาวะด้าน
ื
จะเป็นวัยท่มีการพักผ่อน ไม่ควรออกกาลังกายเหมือนวัยเด็กหรือวัยหนุ่มสาว สัมพันธภาพระหว่างผู้สูงอายุกันเองและระหว่างผู้สูงอายุกับชุมชนในแนวโน้ม
ี
�
�
ส่วนการส่งเสริมสุขภาพด้านการบริโภคอาหารผู้สูงอายุไม่ค่อยให้ความสนใจ ท่ดี ชุมชนกระโสมให้การยอมรับในบทบาทและความสาคัญของผู้สูงอาย ุ
ี
มากนัก อาจเน่องจากผู้สูงอายุมีการบริโภคอาหารตามความสะดวก ตามความ ค่อนข้างมาก
ื
เคยชน หรือบริโภคตามนิสัยของตนเอง จึงไม่ได้คานึงถึงหลักโภชนาการอาหาร (4) สุขภาวะทางปัญญาหรือจิตวิญญาณ การส่งเสริมสุขภาวะด้านจิต
ิ
�
ี
ั
มากนก และเป็นเหตุให้มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารท่ไม่ค่อยถูกสุขลักษณะ วิญญาณของผู้สูงอายุในต�าบลกระโสมอยู่ในระดับค่อนข้างสูง อาจเนื่องจาก
ึ
มากนัก ผู้สูงอายุมีความผูกพันกับศาสนา เม่ออายุมากข้นผู้สูงอายุส่วนมากจะมีความ
ื
56 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 57
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ี
ึ
ั
�
ื
ั
ื
ี
ศรัทธาและเช่อม่นในศาสนาในเชิงการเป็นเคร่องยึดเหน่ยวจิตใจมากข้น ท้งน ี ้ และองค์กรทั้งหลายควรจะเปล่ยนแนวคิดในการดาเนินกิจกรรมของผู้สูงอาย ุ
สุขภาวะทางปัญญาหรือการเจริญทางด้านจิตวิญญาณของผู้สูงอายุส่วนใหญ่ จากการ “สงเคราะห์” มาเป็นการ “เก้อกูล” และ “พัฒนา” เพ่อให้ผู้สูงอาย ุ
ื
ื
ั
่
ั
ื
่
เกิดจากได้รับการเรียนรู้และอบรมส่งสอนศีลธรรมจริยธรรมมาต้งแต่เยาว์วัย สามารถเรยนร้ทจะผลกดนและขบเคลอนกจกรรมได้ด้วยตนเอง เพอให้
ื
ี
่
ั
ั
ิ
ั
ี
ู
ื
�
ึ
ุ
ั
่
�
รวมถึงมีการปลูกฝังเรองหลกธรรมของพทธศาสนาทาให้ฝังรากลึกจนยากท ี ่ ผู้สูงอายุสามารถดูแลและพ่งตนเองได้ โดยเฉพาะการดาเนินงานเชิงบูรณา
จะแยกออกจากวิถีการดาเนินชีวิตของผู้สูงอายุได้ สุขภาวะทางปัญญาหรือ การในแนวทางพลัง “บวร” (บ้าน วัด ราชการ) เพื่อสนับสนุนการมีส่วนร่วม
�
�
ทางจิตวิญญาณของผู้สูงอายุในตาบลกระโสมจึงมีค่อนข้างสูง เพราะม ี ของทุกภาคส่วนอย่างเหมาะสม
ุ
ู
พระครสจจญาณประยตและวดมาตุคณารามให้การสนบสนน ช่วยเสริม เป้าหมายการดาเนินกิจกรรมท่ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ุ
ั
�
ั
ุ
ี
ั
ึ
หลักคุณธรรมจริยธรรมและวิถีการด�าเนินชีวิตที่เหมาะสม คาดหวังให้เกิดข้นในอนาคต คือได้รับการส่งเสริมให้สามารถร่วมกันพัฒนา
ท้งน้จากการพิจารณาพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาวะโดยรวม พบว่าถึงแม้ ศักยภาพของผู้สูงอายุ เพื่อให้ผู้สูงอายุได้มีส่วนร่วมอย่างส�าคัญในการพัฒนา
ี
ั
ี
ทางศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจะมีการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ท่ส่งเสริม สังคมผู้สูงอายุของต�าบลกระโสมได้อย่างเข้มแข็ง สมาชิกมีสุขภาพดี ไม่เป็น
การดูแลสุขภาวะท้งด้านร่างกายและจิตใจสาหรับผู้สูงอายุ เพ่อให้ความรู้และ ภาระของครอบครัวและสังคม มีคุณภาพชีวิตท่ดีอย่างมีคุณค่า มีศักด์ศร ี
ิ
ื
�
ี
ั
�
คาแนะนาในการดูแลสุขภาพที่เหมาะสม เช่น การบริโภคอาหาร การออก พ่งตนเองได้ และมีหลักประกันท่ม่นคงจนถึงบ้นปลายของชีวิต ตลอดจนศูนย์
ึ
ั
�
ี
ั
ก�าลังกาย และการพักผ่อน เป็นต้น แต่ผลการด�าเนินงานยังไม่เป็นตามเป้า บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามยังคาดหวังว่าจะเป็นแบบอย่างท่ดีให้กับชมรม
ี
หมาย หรือกิจกรรมอาจไม่ต่อเน่องท่จะทาให้ผู้สูงอายุมีการปรับเปล่ยน ผ้สงอายอน ๆ ในการขับเคล่อนกจกรรมบนพ้นฐานการมีส่วนร่วมและการ
ื
ิ
ื
ี
ู
ื
ี
�
ื
ู
ุ
่
�
พฤติกรรมเชิงสุขภาพกายและจิตใจให้เป็นไปตามเป้าหมายได้ แต่ในเชิงสุข พ่งตนเอง โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถ่นมาเป็นหลักในการกาหนดแนวทางและ
ิ
ึ
�
ภาวะทางสังคมและทางปัญญานั้นอยู่ในระดับค่อนข้างดี เพราะสมาชิกส่วน รูปแบบการขับเคล่อนกิจกรรมผู้สูงอายุ ไม่ใช่เพียงในตาบลกระโสม แต่ท้ง
ั
ื
มากชอบการมาร่วมกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุและวัดมาตุคุณาราม จังหวัดพังงา โดยมุ่งหมายให้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมีบทบาท
�
ั
ิ
ึ
ซ่งเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุได้มารวมตัวกันทากิจกรรม ได้พูดคุย สาคัญเป็นศูนย์กลางในการพัฒนาคุณภาพชีวตให้กบสมาชิก เป็นกุญแจสาคัญ
�
�
ี
แลกเปล่ยนเรียนรู้ ร่วมกิจกรรมนันทนาการ และร่วมกิจกรรมทางพุทธศาสนา ในการพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุในทุกมิติ เพื่อให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่
อันเป็นการส่งเสริมให้เกิดสุขภาวะอันดีท้งในเชิงสังคมและในเชิงปัญญา ดีและสามารถพึ่งตนเองได้จนถึงบั้นปลายของชีวิต
ั
จึงอาจกล่าวได้ว่าศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามยังคงต้องการ
การสนับสนุนกิจกรรมจากหลายหน่วยงานท่เก่ยวข้อง โดยเฉพาะอย่างย่ง
ี
ี
ิ
หน่วยงานและองค์กรในเชิงการส่งเสริมสุขภาพ แต่อย่างไรก็ตามหน่วยงาน
58 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 59
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ี
ึ
ั
�
ื
ั
ื
ี
ศรัทธาและเช่อม่นในศาสนาในเชิงการเป็นเคร่องยึดเหน่ยวจิตใจมากข้น ท้งน ี ้ และองค์กรทั้งหลายควรจะเปล่ยนแนวคิดในการดาเนินกิจกรรมของผู้สูงอาย ุ
สุขภาวะทางปัญญาหรือการเจริญทางด้านจิตวิญญาณของผู้สูงอายุส่วนใหญ่ จากการ “สงเคราะห์” มาเป็นการ “เก้อกูล” และ “พัฒนา” เพ่อให้ผู้สูงอาย ุ
ื
ื
ั
่
ั
ื
่
เกิดจากได้รับการเรียนรู้และอบรมส่งสอนศีลธรรมจริยธรรมมาต้งแต่เยาว์วัย สามารถเรยนร้ทจะผลกดนและขบเคลอนกจกรรมได้ด้วยตนเอง เพอให้
ื
ี
่
ั
ั
ิ
ั
ี
ู
ื
�
ึ
ุ
ั
่
�
รวมถึงมีการปลูกฝังเรองหลกธรรมของพทธศาสนาทาให้ฝังรากลึกจนยากท ี ่ ผู้สูงอายุสามารถดูแลและพ่งตนเองได้ โดยเฉพาะการดาเนินงานเชิงบูรณา
จะแยกออกจากวิถีการดาเนินชีวิตของผู้สูงอายุได้ สุขภาวะทางปัญญาหรือ การในแนวทางพลัง “บวร” (บ้าน วัด ราชการ) เพื่อสนับสนุนการมีส่วนร่วม
�
�
ทางจิตวิญญาณของผู้สูงอายุในตาบลกระโสมจึงมีค่อนข้างสูง เพราะม ี ของทุกภาคส่วนอย่างเหมาะสม
ุ
ู
พระครสจจญาณประยตและวดมาตุคณารามให้การสนบสนน ช่วยเสริม เป้าหมายการดาเนินกิจกรรมท่ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ุ
ั
ั
�
ุ
ี
ั
หลักคุณธรรมจริยธรรมและวิถีการด�าเนินชีวิตที่เหมาะสม คาดหวังให้เกิดข้นในอนาคต คือได้รับการส่งเสริมให้สามารถร่วมกันพัฒนา
ึ
ี
ท้งน้จากการพิจารณาพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาวะโดยรวม พบว่าถึงแม้ ศักยภาพของผู้สูงอายุ เพื่อให้ผู้สูงอายุได้มีส่วนร่วมอย่างส�าคัญในการพัฒนา
ั
ทางศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจะมีการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ท่ส่งเสริม สังคมผู้สูงอายุของต�าบลกระโสมได้อย่างเข้มแข็ง สมาชิกมีสุขภาพดี ไม่เป็น
ี
ิ
การดูแลสุขภาวะท้งด้านร่างกายและจิตใจสาหรับผู้สูงอายุ เพ่อให้ความรู้และ ภาระของครอบครัวและสังคม มีคุณภาพชีวิตท่ดีอย่างมีคุณค่า มีศักด์ศร ี
ื
�
ี
ั
�
คาแนะนาในการดูแลสุขภาพที่เหมาะสม เช่น การบริโภคอาหาร การออก พ่งตนเองได้ และมีหลักประกันท่ม่นคงจนถึงบ้นปลายของชีวิต ตลอดจนศูนย์
ึ
ั
�
ี
ั
ก�าลังกาย และการพักผ่อน เป็นต้น แต่ผลการด�าเนินงานยังไม่เป็นตามเป้า บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามยังคาดหวังว่าจะเป็นแบบอย่างท่ดีให้กับชมรม
ี
หมาย หรือกิจกรรมอาจไม่ต่อเน่องท่จะทาให้ผู้สูงอายุมีการปรับเปล่ยน ผ้สงอายอน ๆ ในการขับเคล่อนกจกรรมบนพ้นฐานการมีส่วนร่วมและการ
ื
ิ
ื
ี
ู
ื
ี
�
ื
ู
ุ
่
�
พฤติกรรมเชิงสุขภาพกายและจิตใจให้เป็นไปตามเป้าหมายได้ แต่ในเชิงสุข พ่งตนเอง โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถ่นมาเป็นหลักในการกาหนดแนวทางและ
ิ
ึ
�
ภาวะทางสังคมและทางปัญญานั้นอยู่ในระดับค่อนข้างดี เพราะสมาชิกส่วน รูปแบบการขับเคล่อนกิจกรรมผู้สูงอายุ ไม่ใช่เพียงในตาบลกระโสม แต่ท้ง
ั
ื
มากชอบการมาร่วมกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุและวัดมาตุคุณาราม จังหวัดพังงา โดยมุ่งหมายให้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมีบทบาท
�
ั
ิ
ึ
ซ่งเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุได้มารวมตัวกันทากิจกรรม ได้พูดคุย สาคัญเป็นศูนย์กลางในการพัฒนาคุณภาพชีวตให้กบสมาชิก เป็นกุญแจสาคัญ
�
�
ี
แลกเปล่ยนเรียนรู้ ร่วมกิจกรรมนันทนาการ และร่วมกิจกรรมทางพุทธศาสนา ในการพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุในทุกมิติ เพื่อให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่
อันเป็นการส่งเสริมให้เกิดสุขภาวะอันดีท้งในเชิงสังคมและในเชิงปัญญา ดีและสามารถพึ่งตนเองได้จนถึงบั้นปลายของชีวิต
ั
จึงอาจกล่าวได้ว่าศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามยังคงต้องการ
การสนับสนุนกิจกรรมจากหลายหน่วยงานท่เก่ยวข้อง โดยเฉพาะอย่างย่ง
ี
ี
ิ
หน่วยงานและองค์กรในเชิงการส่งเสริมสุขภาพ แต่อย่างไรก็ตามหน่วยงาน
58 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 59
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ี
ท่ส�าคัญคือสามารถสะท้อนภาพของพระครูสัจจญาณประยุตในบทบาท
ื
ด้านสาธารณสงเคราะห์เชิงเก้อกูลให้ผู้สูงอายุได้มาร่วมกันท�ากิจกรรมใน
วัดมาตุคุณาราม ุ
03 สรุปบทเรียน ั วดมาตุคณารามได้รบการสนับสนนจากพระครสัจจญาณประยุตและวัด
จากผลการศึกษาข้อมูลกล่าวโดยสรุปได้ว่า ศูนย์บริการผู้สูงอาย
ู
ุ
ั
ุ
ั
�
บทบาทเกอกูลสงคม
ื
ี
ิ
มาตุคุณรามหลายประการ เร่มจากทางวัดสนับสนุนให้ใช้อาคาร สถานท่ และ
ผู้สงอายุ อุปกรณ์เครื่องใช้ต่าง ๆ ที่จ�าเป็นในการด�าเนินกิจกรรมของผู้สูงอายุ รวมถึง
ู
ึ
สาธารณูปโภคต่าง ๆ ด้วย โดยถือว่าศูนย์บริการผู้สูงอายุเป็นส่วนหน่งของวัด
ั
มาตุคุณาราม ดังน้นพระครูสัจจญาณประยุตจึงให้การสนับสนุนกิจกรรมอย่าง
ี
เต็มท่เท่าท่จะสามารถช่วยได้ ท้งเข้าร่วมประชุมและเข้าร่วมกิจกรรม หาก
ี
ั
ทางศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมีความจ�าเป็นหรือมีข้อขัดข้อง
ี
ประการใดท่ทางวัดมาตุคุณารามจะช่วยได้ พระครูสัจจญาณประยุตยินด ี
ั
การถอดบทเรียน “ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม” มีเป้าหมาย สนับสนุนทุกประการ ท้งการส่งเสริมกิจกรรมสุขภาพกายและสุขภาพจิต
ื
ื
เพ่อต้องการสะท้อนให้เห็นแบบอย่างของการด�าเนินกิจกรรมผู้สูงอายุ โดย กิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรมประเพณี กิจกรรมด้านสวัสดิการและเก้อกูล
ิ
เฉพาะในประเด็นความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายสุขภาพ ท่มีบทบาทส�าคัญ ผู้สูงอายุ และกจกรรมการพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ ตลอดจนพระครูสัจจญาณ
ี
ี
่
ั
ี
ในการสร้างเสริมสุขภาวะท่ดีของผู้สูงอายุในอ�าเภอตะก่วทุ่งและจังหวัดพังงา ประยตยงร่วมออกเยยมเยยนผ้สงอายทเจบป่วยไม่สามารถมาร่วมกจกรรม
ุ
ุ
ี
ู
ู
ิ
็
ี
่
ั
โดยคาดหวังว่าจะเป็นเอกสารท่ช่วยบันทึกการท�างานของศูนย์บริการ กับศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้ และที่ส�าคัญคือพระครูสัจจญาณ
ี
ี
ี
ั
ื
ผู้สูงอายุในวัด ซ่งอาจจะเป็นบทเรียนสะท้อนการขับเคล่อนกิจกรรมท่เหมาะสม ประยุตเป็นท่ปรึกษาคนส�าคัญของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ท้ง
ึ
ส�าหรับกลุ่มและชมรมผู้สูงอายุในพื้นที่อื่น ๆ นอกจากนี้การศึกษาวิเคราะห์ ให้ความคิดเห็นและช่วยสนับสนุนการด�าเนินกิจกรรมทั้งหลายของผู้สูงอายุ
ี
การด�าเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจะเป็นส่วนหน่งใน ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตตุคุณารามมีแนวคิดท่ชัดเจนว่า บริการต่าง ๆ
ึ
ื
การใช้ข้อมูลเพ่อก�าหนดแนวทางสนับสนุนการด�าเนินกิจกรรมร่วมกันระหว่าง ที่สังคมและชุมชนควรจัดให้เพื่อเอื้อต่อผู้สูงอายุ ได้แก่ การดูแลสุขภาพของ
สมาชิกผู้สูงอายุและภาคีเครือข่ายด้านสุขภาพ เพ่อให้มีศักยภาพและมีความ ผู้สูงอายุ การจัดให้มีการร่วมขับเคล่อนกิจกรรมอย่างเหมาะสม การจัด
ื
ื
ื
ี
้
ิ
ู
ุ
ู
่
้
เขมแขงในการขบเคลอนกจกรรมผสงอายใหมคณภาพชวตทดสบตอไป และ กิจกรรมและส่งแวดล้อมท่เอ้อให้ผู้สูงอายุยังเป็นส่วนส�าคัญของสังคม และ
็
ื
ั
ี
่
ื
ิ
่
ี
ี
้
ุ
ิ
ี
60 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 61
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ี
ท่ส�าคัญคือสามารถสะท้อนภาพของพระครูสัจจญาณประยุตในบทบาท
ื
ด้านสาธารณสงเคราะห์เชิงเก้อกูลให้ผู้สูงอายุได้มาร่วมกันท�ากิจกรรมใน
วัดมาตุคุณาราม ุ
03 สรุปบทเรียน ั วดมาตุคณารามได้รบการสนับสนนจากพระครสัจจญาณประยุตและวัด
จากผลการศึกษาข้อมูลกล่าวโดยสรุปได้ว่า ศูนย์บริการผู้สูงอาย
ู
ุ
ั
ุ
ั
�
บทบาทเกอกูลสงคม
ื
ี
ิ
มาตุคุณรามหลายประการ เร่มจากทางวัดสนับสนุนให้ใช้อาคาร สถานท่ และ
ผู้สงอายุ อุปกรณ์เครื่องใช้ต่าง ๆ ที่จ�าเป็นในการด�าเนินกิจกรรมของผู้สูงอายุ รวมถึง
ู
ึ
สาธารณูปโภคต่าง ๆ ด้วย โดยถือว่าศูนย์บริการผู้สูงอายุเป็นส่วนหน่งของวัด
ั
มาตุคุณาราม ดังน้นพระครูสัจจญาณประยุตจึงให้การสนับสนุนกิจกรรมอย่าง
ี
เต็มท่เท่าท่จะสามารถช่วยได้ ท้งเข้าร่วมประชุมและเข้าร่วมกิจกรรม หาก
ี
ั
ทางศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมีความจ�าเป็นหรือมีข้อขัดข้อง
ี
ประการใดท่ทางวัดมาตุคุณารามจะช่วยได้ พระครูสัจจญาณประยุตยินด ี
ั
การถอดบทเรียน “ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม” มีเป้าหมาย สนับสนุนทุกประการ ท้งการส่งเสริมกิจกรรมสุขภาพกายและสุขภาพจิต
ื
ื
เพ่อต้องการสะท้อนให้เห็นแบบอย่างของการด�าเนินกิจกรรมผู้สูงอายุ โดย กิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรมประเพณี กิจกรรมด้านสวัสดิการและเก้อกูล
ิ
เฉพาะในประเด็นความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายสุขภาพ ท่มีบทบาทส�าคัญ ผู้สูงอายุ และกจกรรมการพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ ตลอดจนพระครูสัจจญาณ
ี
ี
่
ั
ี
ในการสร้างเสริมสุขภาวะท่ดีของผู้สูงอายุในอ�าเภอตะก่วทุ่งและจังหวัดพังงา ประยตยงร่วมออกเยยมเยยนผ้สงอายทเจบป่วยไม่สามารถมาร่วมกจกรรม
ุ
ุ
ี
ู
ู
ิ
็
ี
่
ั
โดยคาดหวังว่าจะเป็นเอกสารท่ช่วยบันทึกการท�างานของศูนย์บริการ กับศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามได้ และที่ส�าคัญคือพระครูสัจจญาณ
ี
ี
ี
ั
ื
ผู้สูงอายุในวัด ซ่งอาจจะเป็นบทเรียนสะท้อนการขับเคล่อนกิจกรรมท่เหมาะสม ประยุตเป็นท่ปรึกษาคนส�าคัญของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ท้ง
ึ
ส�าหรับกลุ่มและชมรมผู้สูงอายุในพื้นที่อื่น ๆ นอกจากนี้การศึกษาวิเคราะห์ ให้ความคิดเห็นและช่วยสนับสนุนการด�าเนินกิจกรรมทั้งหลายของผู้สูงอายุ
ี
การด�าเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามจะเป็นส่วนหน่งใน ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตตุคุณารามมีแนวคิดท่ชัดเจนว่า บริการต่าง ๆ
ึ
ื
การใช้ข้อมูลเพ่อก�าหนดแนวทางสนับสนุนการด�าเนินกิจกรรมร่วมกันระหว่าง ที่สังคมและชุมชนควรจัดให้เพื่อเอื้อต่อผู้สูงอายุ ได้แก่ การดูแลสุขภาพของ
สมาชิกผู้สูงอายุและภาคีเครือข่ายด้านสุขภาพ เพ่อให้มีศักยภาพและมีความ ผู้สูงอายุ การจัดให้มีการร่วมขับเคล่อนกิจกรรมอย่างเหมาะสม การจัด
ื
ื
ื
ี
้
ิ
ู
ุ
ู
่
้
เขมแขงในการขบเคลอนกจกรรมผสงอายใหมคณภาพชวตทดสบตอไป และ กิจกรรมและส่งแวดล้อมท่เอ้อให้ผู้สูงอายุยังเป็นส่วนส�าคัญของสังคม และ
็
ื
ั
ี
่
ื
ิ
่
ี
ี
้
ุ
ิ
ี
60 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 61
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ี
การส่งเสริมให้ผู้สูงอายุไม่เป็นภาระของสังคม สามารถดาเนินชีวิตท่กลมกลืน ส่วนกลางและพื้นที่ เพื่อสนับสนุนงานพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุอย่างเป็น
�
กับสังคมอย่างเหมาะสม แต่ละหน่วยงานควรจะให้ความส�าคัญและส่งเสริม องค์รวมและบูรณาการ
�
�
ี
ู
ู
ุ
ี
การพัฒนาศักยภาพผ้สงอายในแต่ละด้านตามบทบาทหน้าท่ของหน่วยงาน สาหรับหน่วยงานราชการท่ควรจะเข้ามามีบทบาทสาคัญในการดูแล
�
ื
ื
โดยควรจะให้เกิดกลไกเช่อมประสานให้การทางานในพ้นท่ระดับตาบล และพัฒนาศักยภาพของผู้สูงอายุในระดับชุมชน คือหน่วยงานด้านสาธารณสุข
ี
�
�
�
ึ
ิ
ิ
�
ื
เป็นเอกภาพย่งข้น ช่วยลดความซาซ้อน เกิดการเช่อมโยงข้อมูล เครือข่าย โดยเฉพาะอย่างย่งโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจาตาบล (รพ.สต.) และ
้
ี
แลกเปล่ยนองค์ความรู้ ทาให้สามารถวางแนวทางพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูง อาสาสมัครสาธารณสุขประจ�าหมู่บ้าน (อสม.) โดยควรจะเน้นความร่วมมือ
�
�
�
ี
อายุไปในทิศทางเดียวกัน โดยอาจจะมีคณะทางานท่เน้นการทางานเชิงบูรณ จัดบริการด้านสุขภาพ อาทิ ส่งเสริมสนับสนุนการบริการสุขภาพผู้สูงอาย ุ
าการเพื่อพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุ ซึ่งอาจประกอบด้วยผู้แทนจากหน่วย การตรวจคัดกรอง/บริการทันตกรรม ประเมินและส่งต่อเพื่อดูแลผู้ป่วยหรือ
ิ
�
ี
ื
ี
�
งานท่เก่ยวข้อง ร่วมสนับสนุนการดาเนินงานและทาหน้าท่ติดตามความ ผู้สูงอายุท่ขาดคนดูแลด้วยการเช่อมโยงสถานพยาบาลกับชุมชนท้องถ่น
ี
ี
ก้าวหน้าเป็นระยะ ท้งน้ต้งเป้าให้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามเป็น เช่น การจัดทีมหมอครอบครัว (family care team) เพื่อสนับสนุนการสร้าง
ั
ี
ั
ี
พ้นท่บูรณาการต้นแบบ ท่จะสามารถเป็นแบบอย่างขยายผลให้เกิดข้นในพ้นท ่ ี เสริมสุขภาพและป้องกันโรคในผู้สูงอายุ การเย่ยมบ้านผู้สูงอายุติดบ้าน
ื
ี
ื
ึ
ี
อื่น ๆ ทั่วทุกภูมิภาคต่อไป ติดเตียง และส่งต่อเพื่อการบ�าบัดรักษา การฝึกอบรมผู้จัดการดูแลผู้สูงอายุ
ั
ุ
ู
ู
ี
ู
ท้งน้กรรมการศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมองว่ากิจกรรม (care manager) และฝึกอบรมผู้ดแลผ้สงอายุ (care giver) ในชมชน เป็นต้น
ผู้สูงอายุในอนาคตควรจะเน้นส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและ พลังและศักยภาพท่สาคัญของผู้สูงอายุในการมีส่วนร่วมกิจกรรมของ
ี
�
ู้
ุ
ื
ู
ั
ุ
ุ
ู
การดูแลผู้สูงอายุ ใน 6 ประเด็นส�าคัญ คือ (1) สนับสนุนการพัฒนาศักยภาพ ศนยบรการผสงอายวดมาตคณาราม คอ ประสบการณ์ ความร ความสามารถ
ู
้
์
ิ
และสร้างความเข้มแข็งของชมรมผู้สูงอายุ หรือโรงเรียนผู้สูงอายุ (2) สนับสนุน ในการท�างานร่วมกับชุมชนอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล เป็นการใช้
ึ
ี
ึ
�
การปรับสภาพแวดล้อมและส่งอานวยความสะดวกท่พักอาศัยของผู้สูงอาย ุ โอกาสของผู้สูงอายุท่มีเวลาว่างมากข้น มีจานวนมากข้น มารวมกลุ่มทา
�
ิ
�
ี
และสถานที่สาธารณะในชุมชน (3) สนับสนุนกิจกรรมนันทนาการผสานกับ กิจกรรมท�าสิ่งที่ดีมีประโยชน์ต่อตนเองและชุมชนอย่างมีความสุข การแสดง
ิ
ึ
ี
กิจกรรมทางวัฒนธรรมท้องถ่น โดยเน้นการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุ (4) พลังและศักยภาพน้สะท้อนภาพการไม่เป็นภาระ สามารถพ่งพาตนเองได้
ุ
ุ
ั
ิ
ู
ั
ุ
สนับสนุนการมีส่วนร่วมของชุมชนในกิจกรรมการดูแลผู้สูงอายุ กิจกรรมการ ศกยภาพของศนย์บรการผ้สงอายวดมาตคณารามพจารณาได้จากการท ี ่
ิ
ู
ู
ส่งเสริมอาชีพ และกิจกรรมด้านวัฒนธรรมประเพณี (5) ส่งเสริมการให้ความ สมาชิกมีคุณภาพชีวิตดี มีความรู้ ร่วมคิดร่วมทา ร่วมแลกเปล่ยนประสบการณ์
ี
�
ี
รู้เก่ยวกับการเตรียมความพร้อมสู่วัยสูงอายุ ให้แก่ผู้ท่อยู่ในวัยทางานหรือ เพ่อแก้ไขปัญหา มีความสามารถในการถ่ายทอดภูมิปัญญา สามารถระดมทุน
ี
ื
�
ผู้ที่อยู่ในวัยใกล้เกษียณ และ (6) ประสานความร่วมมือของหน่วยงานทั้งใน ทรัพยากรและบริหารจัดการองค์กรได้ รวมถึงยังคงสามารถพัฒนาศักยภาพ
62 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 63
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ี
การส่งเสริมให้ผู้สูงอายุไม่เป็นภาระของสังคม สามารถดาเนินชีวิตท่กลมกลืน ส่วนกลางและพื้นที่ เพื่อสนับสนุนงานพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุอย่างเป็น
�
กับสังคมอย่างเหมาะสม แต่ละหน่วยงานควรจะให้ความส�าคัญและส่งเสริม องค์รวมและบูรณาการ
�
�
ี
ู
ู
ุ
ี
การพัฒนาศักยภาพผ้สงอายในแต่ละด้านตามบทบาทหน้าท่ของหน่วยงาน สาหรับหน่วยงานราชการท่ควรจะเข้ามามีบทบาทสาคัญในการดูแล
�
ื
ื
โดยควรจะให้เกิดกลไกเช่อมประสานให้การทางานในพ้นท่ระดับตาบล และพัฒนาศักยภาพของผู้สูงอายุในระดับชุมชน คือหน่วยงานด้านสาธารณสุข
ี
�
�
�
ึ
ิ
ิ
�
ื
เป็นเอกภาพย่งข้น ช่วยลดความซาซ้อน เกิดการเช่อมโยงข้อมูล เครือข่าย โดยเฉพาะอย่างย่งโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจาตาบล (รพ.สต.) และ
้
ี
แลกเปล่ยนองค์ความรู้ ทาให้สามารถวางแนวทางพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูง อาสาสมัครสาธารณสุขประจ�าหมู่บ้าน (อสม.) โดยควรจะเน้นความร่วมมือ
�
�
�
ี
อายุไปในทิศทางเดียวกัน โดยอาจจะมีคณะทางานท่เน้นการทางานเชิงบูรณ จัดบริการด้านสุขภาพ อาทิ ส่งเสริมสนับสนุนการบริการสุขภาพผู้สูงอาย ุ
าการเพื่อพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุ ซึ่งอาจประกอบด้วยผู้แทนจากหน่วย การตรวจคัดกรอง/บริการทันตกรรม ประเมินและส่งต่อเพื่อดูแลผู้ป่วยหรือ
ิ
�
ี
ื
ี
�
งานท่เก่ยวข้อง ร่วมสนับสนุนการดาเนินงานและทาหน้าท่ติดตามความ ผู้สูงอายุท่ขาดคนดูแลด้วยการเช่อมโยงสถานพยาบาลกับชุมชนท้องถ่น
ี
ี
ก้าวหน้าเป็นระยะ ท้งน้ต้งเป้าให้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามเป็น เช่น การจัดทีมหมอครอบครัว (family care team) เพื่อสนับสนุนการสร้าง
ั
ี
ั
ี
พ้นท่บูรณาการต้นแบบ ท่จะสามารถเป็นแบบอย่างขยายผลให้เกิดข้นในพ้นท ่ ี เสริมสุขภาพและป้องกันโรคในผู้สูงอายุ การเย่ยมบ้านผู้สูงอายุติดบ้าน
ื
ี
ื
ึ
ี
อื่น ๆ ทั่วทุกภูมิภาคต่อไป ติดเตียง และส่งต่อเพื่อการบ�าบัดรักษา การฝึกอบรมผู้จัดการดูแลผู้สูงอายุ
ั
ุ
ู
ู
ี
ู
ท้งน้กรรมการศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมองว่ากิจกรรม (care manager) และฝึกอบรมผู้ดแลผ้สงอายุ (care giver) ในชมชน เป็นต้น
ผู้สูงอายุในอนาคตควรจะเน้นส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและ พลังและศักยภาพท่สาคัญของผู้สูงอายุในการมีส่วนร่วมกิจกรรมของ
ี
�
ู้
ุ
ื
ู
ั
ุ
ุ
ู
การดูแลผู้สูงอายุ ใน 6 ประเด็นส�าคัญ คือ (1) สนับสนุนการพัฒนาศักยภาพ ศนยบรการผสงอายวดมาตคณาราม คอ ประสบการณ์ ความร ความสามารถ
ู
้
์
ิ
และสร้างความเข้มแข็งของชมรมผู้สูงอายุ หรือโรงเรียนผู้สูงอายุ (2) สนับสนุน ในการท�างานร่วมกับชุมชนอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล เป็นการใช้
ึ
ี
ึ
�
การปรับสภาพแวดล้อมและส่งอานวยความสะดวกท่พักอาศัยของผู้สูงอาย ุ โอกาสของผู้สูงอายุท่มีเวลาว่างมากข้น มีจานวนมากข้น มารวมกลุ่มทา
�
ิ
�
ี
และสถานที่สาธารณะในชุมชน (3) สนับสนุนกิจกรรมนันทนาการผสานกับ กิจกรรมท�าสิ่งที่ดีมีประโยชน์ต่อตนเองและชุมชนอย่างมีความสุข การแสดง
ิ
ึ
ี
กิจกรรมทางวัฒนธรรมท้องถ่น โดยเน้นการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุ (4) พลังและศักยภาพน้สะท้อนภาพการไม่เป็นภาระ สามารถพ่งพาตนเองได้
ุ
ุ
ั
ิ
ู
ั
ุ
สนับสนุนการมีส่วนร่วมของชุมชนในกิจกรรมการดูแลผู้สูงอายุ กิจกรรมการ ศกยภาพของศนย์บรการผ้สงอายวดมาตคณารามพจารณาได้จากการท ี ่
ิ
ู
ู
ส่งเสริมอาชีพ และกิจกรรมด้านวัฒนธรรมประเพณี (5) ส่งเสริมการให้ความ สมาชิกมีคุณภาพชีวิตดี มีความรู้ ร่วมคิดร่วมทา ร่วมแลกเปล่ยนประสบการณ์
ี
�
ี
รู้เก่ยวกับการเตรียมความพร้อมสู่วัยสูงอายุ ให้แก่ผู้ท่อยู่ในวัยทางานหรือ เพ่อแก้ไขปัญหา มีความสามารถในการถ่ายทอดภูมิปัญญา สามารถระดมทุน
ี
ื
�
ผู้ที่อยู่ในวัยใกล้เกษียณ และ (6) ประสานความร่วมมือของหน่วยงานทั้งใน ทรัพยากรและบริหารจัดการองค์กรได้ รวมถึงยังคงสามารถพัฒนาศักยภาพ
62 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 63
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ื
ึ
ิ
ี
เพ่มข้นได้ เม่อผู้สูงอายุท่มีศักยภาพรวมตัวกันเป็นเครือข่ายก็สามารถแสดง (2) ประธานและคณะกรรมการมีความเข้มแข็ง มีศักยภาพสูง มีความ
ื
พลังผ่านการขับเคล่อนกิจกรรมส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ และม ี สามารถในการบริหารจัดการ และได้รับการยอมรับจากผู้สูงอายุ ตลอดจนมี
ั
ื
่
ั
�
ั
ส่วนสาคญต่อการขบเคลอนกจกรรมเพอผลลพธ์เชงสขภาวะของผ้สงอาย ุ ความสามารถในการประสานงานกบหน่วยงานภาครฐ และการแสวงหา
ิ
ู
ุ
ั
ู
่
ื
ิ
ั
คือเกิดสังคมผู้สูงอายุแบบเก้อกูล ผู้สูงอายุมีสุขภาพกายและสุขภาพจิตใจ แหล่งทุนในการขับเคลื่อนกิจกรรมของสมาชิกได้อย่างเข้มแข็ง ส่งผลให้หน่วย
ื
ี
ี
�
ั
ี
ท่ดี มีความม่นคงในชีวิต รู้สึกอบอุ่นและปลอดภัย มีงานทาหรือมีรายได้เสริม งาน องค์กร และภาคีเครือข่ายท่เก่ยวข้องได้เข้ามาร่วมกิจกรรมเชิงบูรณาการ
ื
่
ื
เพอช่วยเหลอตนเองและครอบครัวได้ตามสมควร และสามารถเรียนรู้และ ได้อย่างสอดคล้องกับความต้องการของผู้สูงอายุ
ี
�
เข้าถึงบริการสาธารณะได้มากขึ้น (3) กรรมการส่วนใหญ่เป็นข้าราชการบานาญ เป็นผู้ท่มีความรู้
ื
หากพิจารณาถึงความส�าเร็จของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม และประสบการณ์ท่เอ้อต่อการขับเคล่อนกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
ื
ี
ั
กล่าวได้ว่าประสบผลส�าเร็จอย่างมากในประเด็นความร่วมมือของสมาชิก มี วดมาตคณารามในเชงบรณาการรวมกบหนวยงานราชการและภาคเครอขาย
ั
ุ
ุ
่
่
ื
ี
ู
่
ิ
ความมุ่งมั่น มีความสามัคคี สามารถท�างานร่วมกันเป็นทีม สมาชิกพึงพอใจ ที่เกี่ยวข้องทั้งหลายได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะข้าราชการบ�านาญเหล่านี้
ื
�
ั
กับการทางานและการขับเคล่อนกิจกรรมของคณะกรรมการ ในขณะเดียวกัน สามารถใช้ความรู้และประสบการณ์ท้งในการขับเคล่อนกิจกรรมและการ
ื
ก็ไม่คิดว่ามีปัญหาหรือมีอุปสรรคที่ส�าคัญ เพราะศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุ ให้ค�าแนะน�าที่ดีแก่สมาชิกผู้สูงอายุ
�
ื
ื
�
คุณารามร่วมกันทางานและขับเคล่อนกิจกรรมบนพ้นฐานความเป็นผู้มีจิต (4) คณะกรรมการและสมาชิกร่วมกันทางานเชิงจิตอาสาด้วยความ
�
ิ
อาสาตามก�าลังความรู้และความสามารถของคณะท�างานและสมาชิก ไม่ท�า เสียสละ ไม่ได้ทางานโดยคาดหวังผลประโยชน์ ส่งตอบแทน หรือรางวัล
�
�
ี
ึ
้
�
ื
กิจกรรมอะไรท่เป็นการเกินกาลัง ทุกกิจกรรมจึงสามารถดาเนินการและ จึงเกิดความร่วมมือกันบนพ้นฐานของความสามัคคีเป็นนาหน่งใจเดียวกัน
ั
ขับเคลื่อนให้ส�าเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี การขับเคล่อนกิจกรรมท้งหลายจึงก้าวหน้าไปบนพ้นฐานการมีส่วนร่วมท ี ่
ื
ื
ในภาพรวมจึงสามารถสรุปจุดเด่นของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัด เข้มแข็ง เม่อไรท่มีกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุและวัดมาตุคุณาราม
ื
ี
มาตุคุณารามในบริบทของการเกื้อกูลให้ผู้สูงอายุมีสุขภาวะที่ดีได้ ดังนี้ สมาชิกล้วนยินดีและสมัครใจมาร่วมกันท�างานอย่างแข็งขัน
ุ
ั
ั
(1) พระครสจจญาณประยต เจ้าอาวาสวดมาตคณาราม ให้การ (5) การดาเนินกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ู
ุ
�
ุ
�
สนับสนุนการดาเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามด้วยด ี เป็นการดาเนินกิจกรรมท่สามารถบูรณาการครอบคลุมสุขภาวะแบบองค์รวม
ี
�
เสมือนเป็นกิจกรรมหนึ่งของวัด ดังนั้นในทุกกิจกรรมจะมีส่วนเกี่ยวเนื่องกับ ทั้ง 4 มิติ สอดคล้องกับวิถีการด�าเนินชีวิตของผู้สูงอายุ วัฒนธรรม ประเพณี
หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ซ่งสามารถช่วยสร้างเสริมสุขภาวะได้ครบถ้วน และภูมิปัญญาท้องถ่น จึงสามารถประสานเสริมกิจกรรมไปในทิศทางท ี ่
ึ
ิ
ิ
เป็นองค์รวมทั้ง 4 มิติ (ทางกาย ทางจิตใจ ทางสังตม และทางปัญญา) ผู้สูงอายุสามารถเข้าร่วมได้อย่างไม่เคอะเขิน และไม่ต้องเรียนรู้เพ่มเติมมากนัก
64 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 65
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ื
ึ
ิ
ี
เพ่มข้นได้ เม่อผู้สูงอายุท่มีศักยภาพรวมตัวกันเป็นเครือข่ายก็สามารถแสดง (2) ประธานและคณะกรรมการมีความเข้มแข็ง มีศักยภาพสูง มีความ
ื
พลังผ่านการขับเคล่อนกิจกรรมส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ และม ี สามารถในการบริหารจัดการ และได้รับการยอมรับจากผู้สูงอายุ ตลอดจนมี
ั
ื
่
ั
�
ั
ส่วนสาคญต่อการขบเคลอนกจกรรมเพอผลลพธ์เชงสขภาวะของผ้สงอาย ุ ความสามารถในการประสานงานกบหน่วยงานภาครฐ และการแสวงหา
ิ
ู
ุ
ั
ู
่
ื
ิ
ั
คือเกิดสังคมผู้สูงอายุแบบเก้อกูล ผู้สูงอายุมีสุขภาพกายและสุขภาพจิตใจ แหล่งทุนในการขับเคลื่อนกิจกรรมของสมาชิกได้อย่างเข้มแข็ง ส่งผลให้หน่วย
ื
ี
ี
�
ั
ี
ท่ดี มีความม่นคงในชีวิต รู้สึกอบอุ่นและปลอดภัย มีงานทาหรือมีรายได้เสริม งาน องค์กร และภาคีเครือข่ายท่เก่ยวข้องได้เข้ามาร่วมกิจกรรมเชิงบูรณาการ
ื
่
ื
เพอช่วยเหลอตนเองและครอบครัวได้ตามสมควร และสามารถเรียนรู้และ ได้อย่างสอดคล้องกับความต้องการของผู้สูงอายุ
ี
�
เข้าถึงบริการสาธารณะได้มากขึ้น (3) กรรมการส่วนใหญ่เป็นข้าราชการบานาญ เป็นผู้ท่มีความรู้
ื
หากพิจารณาถึงความส�าเร็จของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม และประสบการณ์ท่เอ้อต่อการขับเคล่อนกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
ื
ี
ั
กล่าวได้ว่าประสบผลส�าเร็จอย่างมากในประเด็นความร่วมมือของสมาชิก มี วดมาตคณารามในเชงบรณาการรวมกบหนวยงานราชการและภาคเครอขาย
ั
ุ
ุ
่
่
ื
ี
ู
่
ิ
ความมุ่งมั่น มีความสามัคคี สามารถท�างานร่วมกันเป็นทีม สมาชิกพึงพอใจ ที่เกี่ยวข้องทั้งหลายได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะข้าราชการบ�านาญเหล่านี้
ื
�
ั
กับการทางานและการขับเคล่อนกิจกรรมของคณะกรรมการ ในขณะเดียวกัน สามารถใช้ความรู้และประสบการณ์ท้งในการขับเคล่อนกิจกรรมและการ
ื
ก็ไม่คิดว่ามีปัญหาหรือมีอุปสรรคที่ส�าคัญ เพราะศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุ ให้ค�าแนะน�าที่ดีแก่สมาชิกผู้สูงอายุ
�
ื
ื
�
คุณารามร่วมกันทางานและขับเคล่อนกิจกรรมบนพ้นฐานความเป็นผู้มีจิต (4) คณะกรรมการและสมาชิกร่วมกันทางานเชิงจิตอาสาด้วยความ
�
ิ
อาสาตามก�าลังความรู้และความสามารถของคณะท�างานและสมาชิก ไม่ท�า เสียสละ ไม่ได้ทางานโดยคาดหวังผลประโยชน์ ส่งตอบแทน หรือรางวัล
�
�
ี
ึ
้
�
ื
กิจกรรมอะไรท่เป็นการเกินกาลัง ทุกกิจกรรมจึงสามารถดาเนินการและ จึงเกิดความร่วมมือกันบนพ้นฐานของความสามัคคีเป็นนาหน่งใจเดียวกัน
ั
ขับเคลื่อนให้ส�าเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี การขับเคล่อนกิจกรรมท้งหลายจึงก้าวหน้าไปบนพ้นฐานการมีส่วนร่วมท ี ่
ื
ื
ในภาพรวมจึงสามารถสรุปจุดเด่นของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัด เข้มแข็ง เม่อไรท่มีกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุและวัดมาตุคุณาราม
ื
ี
มาตุคุณารามในบริบทของการเกื้อกูลให้ผู้สูงอายุมีสุขภาวะที่ดีได้ ดังนี้ สมาชิกล้วนยินดีและสมัครใจมาร่วมกันท�างานอย่างแข็งขัน
ุ
ั
ั
(1) พระครสจจญาณประยต เจ้าอาวาสวดมาตคณาราม ให้การ (5) การดาเนินกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ู
ุ
�
ุ
�
สนับสนุนการดาเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามด้วยด ี เป็นการดาเนินกิจกรรมท่สามารถบูรณาการครอบคลุมสุขภาวะแบบองค์รวม
ี
�
เสมือนเป็นกิจกรรมหนึ่งของวัด ดังนั้นในทุกกิจกรรมจะมีส่วนเกี่ยวเนื่องกับ ทั้ง 4 มิติ สอดคล้องกับวิถีการด�าเนินชีวิตของผู้สูงอายุ วัฒนธรรม ประเพณี
หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ซ่งสามารถช่วยสร้างเสริมสุขภาวะได้ครบถ้วน และภูมิปัญญาท้องถ่น จึงสามารถประสานเสริมกิจกรรมไปในทิศทางท ี ่
ึ
ิ
ิ
เป็นองค์รวมทั้ง 4 มิติ (ทางกาย ทางจิตใจ ทางสังตม และทางปัญญา) ผู้สูงอายุสามารถเข้าร่วมได้อย่างไม่เคอะเขิน และไม่ต้องเรียนรู้เพ่มเติมมากนัก
64 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 65
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ี
ื
(6) ผู้สูงอายุท่ไม่ได้เป็นสมาชิกของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม มีความเข้มแข็ง หรือควรจะขับเคล่อนกิจกรรมอะไรร่วมกันเพ่อให้ชมรม
ื
ื
ึ
ี
ให้ความร่วมมือในการด�าเนินกิจกรรมต่าง ๆ ด้วยดี ยินดีเข้าร่วมทุกกิจกรรม ผู้สูงอายุสามารถพัฒนาตนเองได้ ซ่งประเด็นเหล่าน้จะค้นพบได้เม่อสมาชิก
ท่ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามขอความร่วมมือหรือขอความช่วยเหลือ สามารถเข้าใจใน 3 ประเด็นหลัก คือ (1) สมาชิกต้องเข้าใจร่วมกันถึง
ี
ิ
็
ุ
ิ
�
ี
ซ่งเป็นโอกาสในการขยายผลของกิจกรรมไปยังผู้สูงอายุท่ไม่ได้เข้าร่วมเป็น วัตถประสงค์ของงานหรือกจกรรมท่จะทา (2) สมาชกต้องเข้าใจหรือเหน
ึ
ี
สมาชิกด้วย โดยคาดหวังว่าผู้สูงอายุในชุมชนกระโสมจะสามารถรับประโยชน์ ปัญหาร่วมกัน หรือเห็นปัญหาของพื้นที่ หรือปัญหาของศูนย์บริการผู้สูงอายุ
ื
จากการด�าเนินกิจกรรมได้อย่างทั่วถึง หรือชมรมผู้สูงอายุว่าคืออะไร เพ่อเป็นข้อมูลประกอบการคิดหามาตรการ
(7) องค์กรปกครองส่วนท้องถ่น ท้งเทศบาลตาบลกระโสมและ และกิจกรรมที่เหมาะสม (3) สมาชิกต้องเข้าใจถึงประเด็นทรัพยากรในพื้นที่
�
ิ
ั
ิ
�
ี
ี
ั
ื
ู
ี
องค์การบริหารส่วนตาบลกระโสม ให้การสนับสนุนและความร่วมมือใน คออะไร ร้ว่ามภาคเครือข่ายท่สามารถสนบสนุนการดาเนนงานอะไรบ้าง
�
�
ื
กิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ท้งในด้านการจัดสรร ถ้าหากสมาชิกทุกคนเข้าใจร่วมกันว่าจะต้องทาอย่างไรเพ่อให้ศูนย์บริการ
ั
ี
�
ื
ี
�
�
งบประมาณบางส่วน สนับสนุนกาลังคนและทรัพยากรอ่น ๆ ท่จาเป็น รวมถึง ผู้สูงอายุหรือชมรมผู้สูงอายุเกิดความเข้มแข็ง เช่นน้ก็จะสามารถกาหนด
ั
้
ู
ู
ิ
ุ
ิ
ั
การประสานงานกับหน่วยงานหรือองค์กรภายนอกชุมชนให้เข้ามาร่วม เป้าหมายไว้ร่วมกนได้ว่ากจกรรมผ้สงอายจะเดนไปข้างหน้าอย่างไร ทงน ้ ี
ึ
ิ
ี
�
กิจกรรมหรือสนับสนุนกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ส่งหน่งท่สมาชิกของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามเห็นร่วมกันว่าสาคัญ ุ
ื
คือการสร้างแกนนาคนรุ่นใหม่ข้นมา เพ่อให้รู้ว่าส่งท่ศูนย์บริการผู้สูงอาย
ี
ิ
�
ึ
ี
ั
(8) ในวัดมาตุคุณารามยังเป็นท่ต้งของศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน
�
�
ื
และศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จึงเป็นปัจจัยเสริมให้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัด วัดมาตุคุณารามทาอยู่คืออะไร จะได้เข้าร่วมทากิจกรรมให้เกิดความต่อเน่อง
อันนี้คือประเด็นส�าคัญที่เห็นได้จากการถอดบทเรียน
�
มาตุคุณาราม สามารถประสานการทากิจกรรมร่วมกับประชากรกลุ่มอ่นได้ หากพิจารณาถึงการสร้างนวัตกรรมกิจกรรมหรือโครงการท่ศูนย์
ื
ี
่
ดวย ตัวอยางเชนกิจกรรมสามวัย ที่อาจจะด�าเนินการในอนาคตเพื่อเปนการ บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามดาเนินการ และเกิดประโยชน์ต่อผู้สูงอาย ุ
่
้
็
�
ี
แลกเปล่ยนเรียนรู้ระหว่างคนต่างวัย พร้อมกับช่วยเสริมการเรียนรู้ให้กับกลุ่ม อย่างมาก คือการจัดท�ากองทุน “เพื่อช่วยเพื่อน” ซึ่งเป็นกองทุนที่สามารถ
วัยท�างานเพื่อการเตรียมพร้อมเข้าสู่การเป็นผู้สูงอายุที่มีคุณภาพชีวิตที่ดี จะใช้เพ่อการจัดสรรสวัสดิการพ้นฐานให้กับผู้สูงอายุได้ โดยเฉพาะในด้านการ
ื
ื
ในภาพรวมกล่าวได้ว่าศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมีความ รักษาพยาบาล ค่ารถค่าเดินทางไปรับการรักษา ค่าห้องพักรักษาตัว (ค่าห้อง
ี
ื
เข้มแข็งและเหมาะสมท่จะเป็นแบบอย่างให้แก่ชมรมผู้สูงอายุท่อ่น ๆ ได้มา ค่าเฝ้าไข้ หรือค่าชดเชย) กองทุนเพ่อช่วยเพ่อนอาจจะไม่ใช่ส่งใหม่ แต่
ี
ื
ิ
ื
�
ื
ื
เรียนรู้แนวทางและประสบการณ์ในการขับเคล่อนกิจกรรม เพ่อนาไปประยุกต์ กระบวนการดาเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามสะท้อนให้
�
ั
ื
ใช้หรอพฒนาชมรมผ้สงอายได้ต่อไป ประเดนคาถามสาคญทพบจากการ เห็นถึงการตอบสนองคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในระดับพ้นท่ได้อย่างม ี
ู
ู
ุ
ั
ี
่
็
�
�
ื
ี
ถอดบทเรียนคือ ควรจะมีแนวทางอย่างไรเพ่อสร้างเสริมให้ชมรมผู้สูงอาย ุ ประสิทธิผล ซึ่งเป็นสิ่งใหม่ในเชิงสวัสดิการของผู้สูงอายุในชุมชนกระโสม
ื
66 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 67
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

ี
ื
(6) ผู้สูงอายุท่ไม่ได้เป็นสมาชิกของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม มีความเข้มแข็ง หรือควรจะขับเคล่อนกิจกรรมอะไรร่วมกันเพ่อให้ชมรม
ื
ื
ึ
ี
ให้ความร่วมมือในการด�าเนินกิจกรรมต่าง ๆ ด้วยดี ยินดีเข้าร่วมทุกกิจกรรม ผู้สูงอายุสามารถพัฒนาตนเองได้ ซ่งประเด็นเหล่าน้จะค้นพบได้เม่อสมาชิก
ท่ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามขอความร่วมมือหรือขอความช่วยเหลือ สามารถเข้าใจใน 3 ประเด็นหลัก คือ (1) สมาชิกต้องเข้าใจร่วมกันถึง
ี
ิ
็
ุ
ิ
�
ี
ซ่งเป็นโอกาสในการขยายผลของกิจกรรมไปยังผู้สูงอายุท่ไม่ได้เข้าร่วมเป็น วัตถประสงค์ของงานหรือกจกรรมท่จะทา (2) สมาชกต้องเข้าใจหรือเหน
ึ
ี
สมาชิกด้วย โดยคาดหวังว่าผู้สูงอายุในชุมชนกระโสมจะสามารถรับประโยชน์ ปัญหาร่วมกัน หรือเห็นปัญหาของพื้นที่ หรือปัญหาของศูนย์บริการผู้สูงอายุ
ื
จากการด�าเนินกิจกรรมได้อย่างทั่วถึง หรือชมรมผู้สูงอายุว่าคืออะไร เพ่อเป็นข้อมูลประกอบการคิดหามาตรการ
(7) องค์กรปกครองส่วนท้องถ่น ท้งเทศบาลตาบลกระโสมและ และกิจกรรมที่เหมาะสม (3) สมาชิกต้องเข้าใจถึงประเด็นทรัพยากรในพื้นที่
�
ิ
ั
ิ
�
ี
ี
ั
ื
ู
ี
องค์การบริหารส่วนตาบลกระโสม ให้การสนับสนุนและความร่วมมือใน คออะไร ร้ว่ามภาคเครือข่ายท่สามารถสนบสนุนการดาเนนงานอะไรบ้าง
�
�
ื
กิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ท้งในด้านการจัดสรร ถ้าหากสมาชิกทุกคนเข้าใจร่วมกันว่าจะต้องทาอย่างไรเพ่อให้ศูนย์บริการ
ั
ี
�
ื
ี
�
�
งบประมาณบางส่วน สนับสนุนกาลังคนและทรัพยากรอ่น ๆ ท่จาเป็น รวมถึง ผู้สูงอายุหรือชมรมผู้สูงอายุเกิดความเข้มแข็ง เช่นน้ก็จะสามารถกาหนด
ั
้
ู
ู
ิ
ุ
ิ
ั
การประสานงานกับหน่วยงานหรือองค์กรภายนอกชุมชนให้เข้ามาร่วม เป้าหมายไว้ร่วมกนได้ว่ากจกรรมผ้สงอายจะเดนไปข้างหน้าอย่างไร ทงน ้ ี
ึ
ิ
ี
�
กิจกรรมหรือสนับสนุนกิจกรรมของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ส่งหน่งท่สมาชิกของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามเห็นร่วมกันว่าสาคัญ ุ
ื
คือการสร้างแกนนาคนรุ่นใหม่ข้นมา เพ่อให้รู้ว่าส่งท่ศูนย์บริการผู้สูงอาย
ี
ิ
�
ึ
ี
ั
(8) ในวัดมาตุคุณารามยังเป็นท่ต้งของศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน
�
�
ื
และศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จึงเป็นปัจจัยเสริมให้ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัด วัดมาตุคุณารามทาอยู่คืออะไร จะได้เข้าร่วมทากิจกรรมให้เกิดความต่อเน่อง
อันนี้คือประเด็นส�าคัญที่เห็นได้จากการถอดบทเรียน
�
มาตุคุณาราม สามารถประสานการทากิจกรรมร่วมกับประชากรกลุ่มอ่นได้ หากพิจารณาถึงการสร้างนวัตกรรมกิจกรรมหรือโครงการท่ศูนย์
ื
ี
่
ดวย ตัวอยางเชนกิจกรรมสามวัย ที่อาจจะด�าเนินการในอนาคตเพื่อเปนการ บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามดาเนินการ และเกิดประโยชน์ต่อผู้สูงอาย ุ
่
้
็
�
ี
แลกเปล่ยนเรียนรู้ระหว่างคนต่างวัย พร้อมกับช่วยเสริมการเรียนรู้ให้กับกลุ่ม อย่างมาก คือการจัดท�ากองทุน “เพื่อช่วยเพื่อน” ซึ่งเป็นกองทุนที่สามารถ
วัยท�างานเพื่อการเตรียมพร้อมเข้าสู่การเป็นผู้สูงอายุที่มีคุณภาพชีวิตที่ดี จะใช้เพ่อการจัดสรรสวัสดิการพ้นฐานให้กับผู้สูงอายุได้ โดยเฉพาะในด้านการ
ื
ื
ในภาพรวมกล่าวได้ว่าศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามมีความ รักษาพยาบาล ค่ารถค่าเดินทางไปรับการรักษา ค่าห้องพักรักษาตัว (ค่าห้อง
ี
ื
เข้มแข็งและเหมาะสมท่จะเป็นแบบอย่างให้แก่ชมรมผู้สูงอายุท่อ่น ๆ ได้มา ค่าเฝ้าไข้ หรือค่าชดเชย) กองทุนเพ่อช่วยเพ่อนอาจจะไม่ใช่ส่งใหม่ แต่
ี
ื
ิ
ื
�
ื
ื
เรียนรู้แนวทางและประสบการณ์ในการขับเคล่อนกิจกรรม เพ่อนาไปประยุกต์ กระบวนการดาเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณารามสะท้อนให้
�
ั
ื
ใช้หรอพฒนาชมรมผ้สงอายได้ต่อไป ประเดนคาถามสาคญทพบจากการ เห็นถึงการตอบสนองคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในระดับพ้นท่ได้อย่างม ี
ู
ู
ุ
ั
ี
่
็
�
�
ื
ี
ถอดบทเรียนคือ ควรจะมีแนวทางอย่างไรเพ่อสร้างเสริมให้ชมรมผู้สูงอาย ุ ประสิทธิผล ซึ่งเป็นสิ่งใหม่ในเชิงสวัสดิการของผู้สูงอายุในชุมชนกระโสม
ื
66 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 67
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

่
ข้อเสนอแนะการสงเสริม
ู
ู
ศนย์บริการผู้สงอายุ
ื
(1) ควรให้การสนับสนุนการพัฒนากิจกรรมทางกาย เพ่อเสริมสร้าง
สุขภาวะทางกายของผู้สูงอายุอย่างต่อเนื่อง ด้วยการออกแบบและประยุกต์
ท่าการออกก�าลังกายที่ไม่รุนแรงและง่ายต่อการปฏิบัติของผู้สูงอายุ

(2) ให้ความรู้แก่แกนน�าของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ื
ั
้
่
ั
อย่างน้อยปีละ 1 ครง เพอการเสรมสร้างศกยภาพและกระต้นความ
ุ
ิ
กระตือรือร้นให้กับแกนน�า เอกสารอ้างอิง
ี
(3) สนับสนุนอุปกรณ์ออกก�าลังกายท่ทันสมัยโดยเฉพาะในประเด็น
ึ
ช่วยแก้ไขปัญหาข้อเข่าเส่อม ซ่งดูเหมือนจะเป็นปัญหาของผู้สูงอายุส่วนใหญ่
ื
(4) ควรมีการประชาสัมพันธ์ให้ผู้ที่มีอายุน้อยกว่า 60 ปี เข้าร่วมเป็น บทเรียน
ี
สมาชิกของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม โดยให้เห็นถึงประโยชน์ท่จะ จิตอาสาผู้สูงอายุ
ได้รับจากการเข้าร่วมเป็นสมาชิก
(5) ควรพัฒนารูปแบบการด�าเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาต ุ
คุณารามให้มีกิจกรรมต่อเน่องและให้ประโยชน์สูงสุดแก่สมาชิก หากกิจกรรม
ื
ขาดตอนอาจจะยากที่จะยึดโยงสมาชิกเอาไว้ได้
(6) ควรหาองค์ความรู้ใหม่ ๆ ให้สมาชิกผู้สูงอายุ โดยการน�าสมาชิก

ื
ไปทัศนศึกษาดูงานนอกสถานท่ เพ่อสร้างเสริมทักษะและประสบการณ์ใหม่ ๆ
ี
(7) ควรมีการส่งเสริมการเข้าถึงบริการของผู้สูงอายุท่ไม่ได้เป็นสมาชิก
ี
ของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม โดยการจัดท�าฐานข้อมูลผู้สูงอาย ุ
ั
ของท้งต�าบลกระโสม อาศัยความร่วมมือของสมาชิก อสม. ในการส�ารวจ
ื
ั
ข้อมูล เพ่อให้ผู้สูงอายุได้รับบริการอย่างท่วถึง และสามารถบูรณาการบริการ
แก่ผู้สูงอายุทั้งทางด้านสุขภาพและทางสังคม



68 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 69
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

่
ข้อเสนอแนะการสงเสริม
ู
ู
ศนย์บริการผู้สงอายุ
ื
(1) ควรให้การสนับสนุนการพัฒนากิจกรรมทางกาย เพ่อเสริมสร้าง
สุขภาวะทางกายของผู้สูงอายุอย่างต่อเนื่อง ด้วยการออกแบบและประยุกต์
ท่าการออกก�าลังกายที่ไม่รุนแรงและง่ายต่อการปฏิบัติของผู้สูงอายุ

(2) ให้ความรู้แก่แกนน�าของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ื
ั
้
่
ั
อย่างน้อยปีละ 1 ครง เพอการเสรมสร้างศกยภาพและกระต้นความ
ุ
ิ
กระตือรือร้นให้กับแกนน�า เอกสารอ้างอิง
ี
(3) สนับสนุนอุปกรณ์ออกก�าลังกายท่ทันสมัยโดยเฉพาะในประเด็น
ึ
ช่วยแก้ไขปัญหาข้อเข่าเส่อม ซ่งดูเหมือนจะเป็นปัญหาของผู้สูงอายุส่วนใหญ่
ื
(4) ควรมีการประชาสัมพันธ์ให้ผู้ที่มีอายุน้อยกว่า 60 ปี เข้าร่วมเป็น บทเรียน
ี
สมาชิกของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม โดยให้เห็นถึงประโยชน์ท่จะ จิตอาสาผู้สูงอายุ
ได้รับจากการเข้าร่วมเป็นสมาชิก
(5) ควรพัฒนารูปแบบการด�าเนินงานของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาต ุ
คุณารามให้มีกิจกรรมต่อเน่องและให้ประโยชน์สูงสุดแก่สมาชิก หากกิจกรรม
ื
ขาดตอนอาจจะยากที่จะยึดโยงสมาชิกเอาไว้ได้
(6) ควรหาองค์ความรู้ใหม่ ๆ ให้สมาชิกผู้สูงอายุ โดยการน�าสมาชิก

ื
ไปทัศนศึกษาดูงานนอกสถานท่ เพ่อสร้างเสริมทักษะและประสบการณ์ใหม่ ๆ
ี
(7) ควรมีการส่งเสริมการเข้าถึงบริการของผู้สูงอายุท่ไม่ได้เป็นสมาชิก
ี
ของศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม โดยการจัดท�าฐานข้อมูลผู้สูงอาย ุ
ั
ของท้งต�าบลกระโสม อาศัยความร่วมมือของสมาชิก อสม. ในการส�ารวจ
ื
ั
ข้อมูล เพ่อให้ผู้สูงอายุได้รับบริการอย่างท่วถึง และสามารถบูรณาการบริการ
แก่ผู้สูงอายุทั้งทางด้านสุขภาพและทางสังคม



68 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 69
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

นนทลี วีรชัย. (2556) “แลกเปลี่ยน และเรียนรู้ เรื่องเล่าชมรมฯ ภาคใต้ (15)
เอกสารอ้างอิง ชมรมผ้สงอายวดมาตคนาราม ต.กระโสม อ.ตะกวท่ง จ.พงงา”
ั
ุ
ุ
ู
ู
ุ
ั
ุ
่
ั
สืบค้นจาก https://www.gotoknow.org/posts/289250 [สืบค้น
เมื่อ 12 ธันวาคม 2564]
พระครูสัจจญาณประยุต. (2554) “การปฏิบัติตามหลักเบญจศีล เบญจธรรม
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2563) “ผส.จัดประชุมพัฒนาแนวทางสร้างความ ของสมาชิกศูนย์บริการผู้สูงอายุในวัดมาตุคุณาราม ตาบลกระโสม
�
ู
ุ
เข้มแข็งเครือข่ายชมรมผ้สูงอาย” สืบค้นจาก http://www.dop. อาเภอตะก่วทุ่ง จังหวัดพังงา” วิทยานิพนธ์ปริญญาศาสนศาสตร
�
ั
go.th/th/gallery/1/2977 [สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2564]
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2564) “สังคมผู้สูงอายุในปัจจุบันและเศรษฐกิจใน มหาบัณฑิต สาขาสังคมวิทยา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
สืบค้นจาก http://opac.mbu.ac.th/MyResearch/pfile/2108/
ประเทศไทย” สืบค้นจาก https://www. dop.go.th/th/ 8415.pdf [สืบค้นเมื่อ 25 ธันวาคม 2564]
know/15/926 [สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2564]
กรมประชาสัมพันธ์. (2563) “อธิบดีกรมศิลปากรตรวจติดตามโครงการบูรณะ ส�านักงานเขตสุขภาพ 11. (2558) “พังงา ให้ความรู้ผู้สูงอายุเข้มแข็งสู่ภาวะ
พฤฒิพลัง” สืบค้นจาก http://61. 19.80.156/rpho11/news/205
พระอุโบสถวัดมาตุคุณาราม จังหวัดพังงา” สืบค้นจาก https:// [สืบค้นเมื่อ 12 ธันวาคม 2564]
www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/39/iid/2371 สานักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา. (2562) “นพ.สสจ.พังงา ร่วมโครงการ
�
[สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2564]
ี
ิ
ุ
กล่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์, กรมศลปากร. (2563) “อธิบดีกรมศิลปากร เครือเจริญโภคภัณฑ์ร่วมสงเคราะห์ผู้สูงอายุท่ยากไร้” สืบค้นจาก
http://www.pngo.moph.go.th/pna/ [สืบค้นเมื่อ 12 ธันวาคม
ตรวจติดตามโครงการบูรณะพระอุโบสถวัดมาตุคุณาราม จังหวัด 2564]
พังงา” สืบค้นจาก https://www.finearts.go.th/promotion/ ส�านักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา. (2563) “นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด

view/20990 [สืบค้นเมื่อ 25 ธันวาคม 2564]
ื
นนทลี วีรชัย. (2555) “มีอะไร ในการประชุมฯ “พัฒนาเกณฑ์วัดส่งเสริมสุข พังงา ร่วมโครงการเสริมสร้างความเสมอภาคด้านสุขภาพ เพ่อ
รองรับสังคมผู้สูงอายุ” สืบค้นจาก https://pr.moph.go.th/print.
ภาพ ชมรมผู้สูงอายุ และพัฒนาทีมประเมิน” สืบค้นจาก https:// php?url=pr/print/ 2/03/145267/ [สืบค้นเม่อ 12 ธันวาคม
ื
www.gotoknow.org/posts/410347 [สืบค้นเมื่อ 12 ธันวาคม 2564]

2564]






70 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 71
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

นนทลี วีรชัย. (2556) “แลกเปลี่ยน และเรียนรู้ เรื่องเล่าชมรมฯ ภาคใต้ (15)
เอกสารอ้างอิง ชมรมผ้สงอายวดมาตคนาราม ต.กระโสม อ.ตะกวท่ง จ.พงงา”
ั
ุ
ุ
ู
ู
ุ
ั
ุ
่
ั
สืบค้นจาก https://www.gotoknow.org/posts/289250 [สืบค้น
เมื่อ 12 ธันวาคม 2564]
พระครูสัจจญาณประยุต. (2554) “การปฏิบัติตามหลักเบญจศีล เบญจธรรม
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2563) “ผส.จัดประชุมพัฒนาแนวทางสร้างความ ของสมาชิกศูนย์บริการผู้สูงอายุในวัดมาตุคุณาราม ตาบลกระโสม
�
ู
ุ
เข้มแข็งเครือข่ายชมรมผ้สูงอาย” สืบค้นจาก http://www.dop. อาเภอตะก่วทุ่ง จังหวัดพังงา” วิทยานิพนธ์ปริญญาศาสนศาสตร
�
ั
go.th/th/gallery/1/2977 [สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2564]
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2564) “สังคมผู้สูงอายุในปัจจุบันและเศรษฐกิจใน มหาบัณฑิต สาขาสังคมวิทยา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
สืบค้นจาก http://opac.mbu.ac.th/MyResearch/pfile/2108/
ประเทศไทย” สืบค้นจาก https://www. dop.go.th/th/ 8415.pdf [สืบค้นเมื่อ 25 ธันวาคม 2564]
know/15/926 [สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2564]
กรมประชาสัมพันธ์. (2563) “อธิบดีกรมศิลปากรตรวจติดตามโครงการบูรณะ ส�านักงานเขตสุขภาพ 11. (2558) “พังงา ให้ความรู้ผู้สูงอายุเข้มแข็งสู่ภาวะ
พฤฒิพลัง” สืบค้นจาก http://61. 19.80.156/rpho11/news/205
พระอุโบสถวัดมาตุคุณาราม จังหวัดพังงา” สืบค้นจาก https:// [สืบค้นเมื่อ 12 ธันวาคม 2564]
www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/39/iid/2371 สานักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา. (2562) “นพ.สสจ.พังงา ร่วมโครงการ
�
[สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2564]
ี
ิ
ุ
กล่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์, กรมศลปากร. (2563) “อธิบดีกรมศิลปากร เครือเจริญโภคภัณฑ์ร่วมสงเคราะห์ผู้สูงอายุท่ยากไร้” สืบค้นจาก
http://www.pngo.moph.go.th/pna/ [สืบค้นเมื่อ 12 ธันวาคม
ตรวจติดตามโครงการบูรณะพระอุโบสถวัดมาตุคุณาราม จังหวัด 2564]
พังงา” สืบค้นจาก https://www.finearts.go.th/promotion/ ส�านักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา. (2563) “นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด

view/20990 [สืบค้นเมื่อ 25 ธันวาคม 2564]
ื
นนทลี วีรชัย. (2555) “มีอะไร ในการประชุมฯ “พัฒนาเกณฑ์วัดส่งเสริมสุข พังงา ร่วมโครงการเสริมสร้างความเสมอภาคด้านสุขภาพ เพ่อ
รองรับสังคมผู้สูงอายุ” สืบค้นจาก https://pr.moph.go.th/print.
ภาพ ชมรมผู้สูงอายุ และพัฒนาทีมประเมิน” สืบค้นจาก https:// php?url=pr/print/ 2/03/145267/ [สืบค้นเม่อ 12 ธันวาคม
ื
www.gotoknow.org/posts/410347 [สืบค้นเมื่อ 12 ธันวาคม 2564]

2564]






70 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 71
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

อโนทัย งานดี. (2562) “วัดมาตุคุณารามเตรียมจัดงานประเพณี “พุทธ นางสาวสุนนทา เอกกุล ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 3 บ้านกระโสม
ประทีป มาฆบูชา และแห่ผ้าห่มพระบรมธาตุเจดีย์” 18-21 ก.พ.น้” ต�าบลกระโสม อ�าเภอตะกั่วทุ่ง จังหวัดพังงา
ี
Line 77 ข่าวเด็ด. สืบค้นจาก https://www.77kaoded.com/ นางสาวขนิษฐา แสวงทรัพย์ หัวหน้า ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดมาตุคุณาราม
ื
news/anothai-ngandee/323913 [สืบค้นเม่อ 12 ธันวาคม นางสาวบุญจิรา พรผล ครู ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดมาตุคุณาราม
ู
2564] นางสาววลยพร นกสงข ์ ผ้ดแลเดก ศนยพัฒนาเดกเลกวัดมาตุคณาราม
์
็
ั
ั
ู
ู
ุ
็
็
็
ู
ู
้
ิ
ิ
ุ
นางสาวรสรน เลาเจรญ ผ้ดแลเดก ศนยพัฒนาเดกเลกวัดมาตุคณาราม
็
ู
็
์
ั
ผู้ให้สมภาษณ์
พระครูสัจจญาณประยุต เจ้าอาวาสวัดมาตุคุณาราม
เจ้าคณะต�าบลกระโสม
ประธานที่ปรึกษา ศูนย์บริการผู้สูงอายุ
วัดมาตุคุณาราม
นายวระ วศาล ท่ปรึกษา ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ิ
ี
ี
ั
ุ
นางผกามาศ บศยะรฐ ประธาน ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
นางสมถวล ณ ตะกวทง รองประธาน 1 ศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
ิ
ุ
่
ั
่
วัดมาตุคุณาราม
นายสุนทร สิทธิบุตร รองประธาน 2 ศูนย์บริการผู้สูงอายุ
วัดมาตุคุณาราม
นายศุภกิจ ไหมละเอียด ก�านันต�าบลกระโสม อ�าเภอตะกั่วทุ่ง
จังหวัดพังงา




72 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 73
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

อโนทัย งานดี. (2562) “วัดมาตุคุณารามเตรียมจัดงานประเพณี “พุทธ นางสาวสุนนทา เอกกุล ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 3 บ้านกระโสม
ประทีป มาฆบูชา และแห่ผ้าห่มพระบรมธาตุเจดีย์” 18-21 ก.พ.น้” ต�าบลกระโสม อ�าเภอตะกั่วทุ่ง จังหวัดพังงา
ี
Line 77 ข่าวเด็ด. สืบค้นจาก https://www.77kaoded.com/ นางสาวขนิษฐา แสวงทรัพย์ หัวหน้า ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดมาตุคุณาราม
ื
news/anothai-ngandee/323913 [สืบค้นเม่อ 12 ธันวาคม นางสาวบุญจิรา พรผล ครู ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดมาตุคุณาราม
ู
2564] นางสาววลยพร นกสงข ์ ผ้ดแลเดก ศนยพัฒนาเดกเลกวัดมาตุคณาราม
์
็
ั
ั
ู
ู
ุ
็
็
็
ู
ู
้
ิ
ิ
ุ
นางสาวรสรน เลาเจรญ ผ้ดแลเดก ศนยพัฒนาเดกเลกวัดมาตุคณาราม
็
ู
็
์
ั
ผู้ให้สมภาษณ์
พระครูสัจจญาณประยุต เจ้าอาวาสวัดมาตุคุณาราม
เจ้าคณะต�าบลกระโสม
ประธานที่ปรึกษา ศูนย์บริการผู้สูงอายุ
วัดมาตุคุณาราม
นายวระ วศาล ท่ปรึกษา ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
ิ
ี
ี
ั
ุ
นางผกามาศ บศยะรฐ ประธาน ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม
นางสมถวล ณ ตะกวทง รองประธาน 1 ศูนย์บริการผู้สูงอาย ุ
ิ
ุ
่
ั
่
วัดมาตุคุณาราม
นายสุนทร สิทธิบุตร รองประธาน 2 ศูนย์บริการผู้สูงอายุ
วัดมาตุคุณาราม
นายศุภกิจ ไหมละเอียด ก�านันต�าบลกระโสม อ�าเภอตะกั่วทุ่ง
จังหวัดพังงา




72 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 73
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

2554 ได้รับเกียรติบัตร ชมรมผู้สูงอายุดีเด่นด้านการส่งเสริมสุขภาพ

ช่องปากระดับเขต จากกระทรวงสาธารณสุข
ิ
2555 ได้รับเกียรตบัตร เป็นหน่วยงานร่วมจัดนิทรรศการในการประชุม
สัมมนาขยายเครือข่าย โครงการฟันเทียมพระราชทานและการส่งเสริม
สุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
จากกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

2555 ได้รับเกียรติบัตร การรับรองมาตรฐานผ่านการประเมิน “ต�าบล

ู
สนับสนุนให้ศนย์บริการผู้สงอายุ ต้นแบบด้านการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว” จากกรมอนามัย กระทรวง
ู
สาธารณสุข
วัดมาตุคุณาราม 2556 ได้รับเกียรติบัตร ประกาศเกียรติคุณเพื่อแสดงว่า “โครงการหัดท�า
ได้รับรางวัลเกียรติคุณ ดังนี้ ดอกไม้จันทน์” ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ให้เป็นโครงการ

2545 ได้รับโล่เกียรติยศ ชมรมผู้สูงอายุเข้มแข็ง เขต 11 จากกรมอนามัย ต้นแบบระดับภาค จากกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของ
กระทรวงสาธารณสุข มนุษย์

2552 ได้รับเกียรติบัตร ผ่านการประเมินชมรมผู้สูงอายุคุณภาพ ระดับ 2556 ได้รับเกียรติบัตร ชมรมผู้สูงอายุส่งเสริมการเล้ยงลูกด้วยนมแม่
ี
เขต 11 จากกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข จากส�านักงานสาธารณสุขอ�าเภอตะกั่วทุ่ง
2553 ได้รับโล่เกียรติคณ รางวัลชนะเลิศ ระดับจังหวัด ตามโครงการ 2556 ได้รับเกียรติบัตร ชมรมออกก�าลังกายเข้มแข็ง ต�าบลกระโสม
ุ
คัดเลือกชมรมผู้สูงอายุดีเด่นจังหวัดพังงา จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพต�าบลกระโสม
2553 ได้รับโล่เกียรติคุณ การส่งเสริมการออกก�าลังกายผู้สูงวัย จาก 2558 ได้รับเกียรติบัตร การเข้าร่วมแสดงนิทรรศการงานมหกรรม “ทศวรรษ

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข 2010 ผู้สูงวัย เขตสุขภาพที่ 11”
2553 ได้รับเกียรติบัตร ร่วมจัดนิทรรศการ “ประสานความคิด เนรมิต 2558 ได้รับเกียรติบัตร รางวัลภาคีเครือข่ายที่จัดและส่งเสริม กศน. ดีเด่น
ผู้สูงวัยฟันดี” ในโครงการฟันเทียมพระราชทานและการส่งเสริมสุข จากงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย

ภาพช่องปากผู้สูงอายุ เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จังหวัดพังงา
จากกระทรวงสาธารณสุข





74 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 75
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

2554 ได้รับเกียรติบัตร ชมรมผู้สูงอายุดีเด่นด้านการส่งเสริมสุขภาพ

ช่องปากระดับเขต จากกระทรวงสาธารณสุข
ิ
2555 ได้รับเกียรตบัตร เป็นหน่วยงานร่วมจัดนิทรรศการในการประชุม
สัมมนาขยายเครือข่าย โครงการฟันเทียมพระราชทานและการส่งเสริม
สุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
จากกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

2555 ได้รับเกียรติบัตร การรับรองมาตรฐานผ่านการประเมิน “ต�าบล

ู
สนับสนุนให้ศนย์บริการผู้สงอายุ ต้นแบบด้านการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว” จากกรมอนามัย กระทรวง
ู
สาธารณสุข
วัดมาตุคุณาราม 2556 ได้รับเกียรติบัตร ประกาศเกียรติคุณเพื่อแสดงว่า “โครงการหัดท�า
ได้รับรางวัลเกียรติคุณ ดังนี้ ดอกไม้จันทน์” ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม ให้เป็นโครงการ

2545 ได้รับโล่เกียรติยศ ชมรมผู้สูงอายุเข้มแข็ง เขต 11 จากกรมอนามัย ต้นแบบระดับภาค จากกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของ
กระทรวงสาธารณสุข มนุษย์

2552 ได้รับเกียรติบัตร ผ่านการประเมินชมรมผู้สูงอายุคุณภาพ ระดับ 2556 ได้รับเกียรติบัตร ชมรมผู้สูงอายุส่งเสริมการเล้ยงลูกด้วยนมแม่
ี
เขต 11 จากกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข จากส�านักงานสาธารณสุขอ�าเภอตะกั่วทุ่ง
2553 ได้รับโล่เกียรติคณ รางวัลชนะเลิศ ระดับจังหวัด ตามโครงการ 2556 ได้รับเกียรติบัตร ชมรมออกก�าลังกายเข้มแข็ง ต�าบลกระโสม
ุ
คัดเลือกชมรมผู้สูงอายุดีเด่นจังหวัดพังงา จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพต�าบลกระโสม
2553 ได้รับโล่เกียรติคุณ การส่งเสริมการออกก�าลังกายผู้สูงวัย จาก 2558 ได้รับเกียรติบัตร การเข้าร่วมแสดงนิทรรศการงานมหกรรม “ทศวรรษ

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข 2010 ผู้สูงวัย เขตสุขภาพที่ 11”
2553 ได้รับเกียรติบัตร ร่วมจัดนิทรรศการ “ประสานความคิด เนรมิต 2558 ได้รับเกียรติบัตร รางวัลภาคีเครือข่ายที่จัดและส่งเสริม กศน. ดีเด่น
ผู้สูงวัยฟันดี” ในโครงการฟันเทียมพระราชทานและการส่งเสริมสุข จากงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย

ภาพช่องปากผู้สูงอายุ เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จังหวัดพังงา
จากกระทรวงสาธารณสุข





74 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท และพระครูสัจจญาณประยุต 75
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

2563 ได้รับเกียรติบัตร นวัตกรรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุดีเด่นระดับจังหวัด
�
จากสานักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา และสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่ง
ประเทศไทยจังหวัดพังงา
2564 ได้รับเกียรติบัตร ชมรมต้นแบบในโครงการศึกษาข้อมูลชมรมผู้สูงอาย ุ
ี
ื
ท่มีความเข้มแข็ง เพ่อเป็นแนวทางโครงการพัฒนาศักยภาพชมรม
ุ
�
ั
้
ิ
ั
ุ
ู
้
ผสงอายประเทศไทย จากสานกงานกองทนสนบสนนการสรางเสรม
ู
ุ
สุขภาพ (สสส.) และสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย




































76 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 77
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

2563 ได้รับเกียรติบัตร นวัตกรรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุดีเด่นระดับจังหวัด
�
จากสานักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา และสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่ง
ประเทศไทยจังหวัดพังงา
2564 ได้รับเกียรติบัตร ชมรมต้นแบบในโครงการศึกษาข้อมูลชมรมผู้สูงอาย ุ
ี
ื
ท่มีความเข้มแข็ง เพ่อเป็นแนวทางโครงการพัฒนาศักยภาพชมรม
ุ
�
ั
้
ิ
ั
ุ
ู
้
ผสงอายประเทศไทย จากสานกงานกองทนสนบสนนการสรางเสรม
ู
ุ
สุขภาพ (สสส.) และสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย




































76 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 77
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

วัดมาตุคุณาราม




ต�าบล กระโสม อ�าเภอตะกั่วทุ่ง
จ.พังงา






















































78 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 79
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ

วัดมาตุคุณาราม




ต�าบล กระโสม อ�าเภอตะกั่วทุ่ง
จ.พังงา






















































78 ศูนย์บริการผู้สูงอายุวัดมาตุคุณาราม พินิจ ลาภธนานนท์ และพระครูสัจจญาณประยุต 79
บทเรียนจิตอาสาผู้สูงอายุ