My Uncle
Putchong Uthayopas had always been just “Na Nui” to me all my life. He had been a constant figure
in my childhood, my uncle and father figure. I have so many fond memories of us together
that it seems impossible to put into words the impact this wonderfully funny, intelligent, and worldly
man had on my childhood.
He was the “cool uncle.” He was fun, lenient, and adventurous. As a computer science professor,
he was widely respected, being incredibly good at his job. I have no doubt his love for computer
shone through to his students and colleagues and contributed to his professional popularity.
I admired this about him. Admittedly, the fact that he traveled all over the world, and consistently brought
back suitcases full of toys and curios was the reason why he was one of my favorite people growing up.
To me, he was a prime example of a well adjusted adult. Serious yet easy-going at the same time.
His cheerful personality was infectious. He was passionate about many things in life.
It showed in his dedication to the pursuit of knowledge in those things. Computer, science,
education, history, politics, photography, anime, books and food. His library was filled to the brim with
books around these subjects, and he could talk endlessly about these things.
My early pubescent self used to sneak into Na Nui’s office while he was either away at work or
aboard to watch an anime called Evangelion ahead of my uncle and cousin. Na Nui was the one who
introduced me to anime. Ranma 1/2, Cardcaptor Sakura, and Detective Conan. I feel a bit guilty for
lying to him about it when he asked me. I’m sorry about that, Na Nui. He instilled in me the love for
art, storytelling, and Japanese culture. I still love all of these things now as an adult.
Whenever I visited home as an adult, he always took time to show me around. Among other things,
he and I share the love for food. I was in constant awe of his vast knowledge of the city. All the little
nooks and crannies. Always knowing the best spots for chicken rice. His interests were vast. One
minute we’d be talking about educational reforms, the next we’d be talking about the latest Netflix
show we were both watching. Whenever we talked, I always had the impression that this man would
ชีวิตทีม่ ีประโยชน | 49
never be bored in his life. He always had his ears to the ground. His curiosity would have turned him
to the next interesting thing had he exhausted one subject.
Growing up, I had certain assumptions about what it meant to be an adult. At the very least, being
an adult means removing aspects of your hobbies that are considered “childish.” He taught me that
there can be a balance; that such stereotypes are silly. Just because you’re grown up doesn’t mean
you can’t like manga, anime, and video games. A person’s age and profession do not restrict the kind
of hobbies and interests they can have. He taught me that open mindedness is virtue. He maintained
a youthful and curious energy throughout his life. Always adaptable, flexible to the passing time,
yet steadfast in his likes and dislikes, never letting any negativity got in his way.
I wish I could have gotten to know him better as an adult. We lost him too soon. I cannot
understate his impact on me. I will miss him very much and will always keep him in my heart. I love
you, Na Nui.
Kam
Jessica Gary
50 | ผูช วยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อุทโยภาศ
For My Student
I had the honor of serving as the Ph.D advisor to Professor Putchong Uthayopas when he was a student
at the University of Louisiana. He was so energetic, so industrious, and so full of life that I would never
imagine writing a eulogy for him.
Ask any teacher, “How do you feel about writing a eulogy for the best student you ever had?”
They will tell you that it is not different from writing for your own son or daughter. In fact, if you
are a Ph.D advisor, your connection with your student may be even stronger than the connection
with your own children. With a Ph.D student, you can share the joy of solving a difficult
problem, or the disappointment of an experiment gone wrong. For the advisor, a Ph.D student can be
sweet like a child, yet mature like an adult and intelligent like a colleague. Professor Uthayopas was all
of these and more. He often told me how he appreciated the things he learned from me. One secret
I never told him (that I regret not telling him) is that I learned at least as much from him, if not more.
When he started his Ph.D studies, powerful computers were very expensive. People who worked in
all branches of engineering and science needed powerful computers. Low-cost personal computers
were proliferating, but they were not good for any serious work. He observed that the collective power
of one hundred personal computers, each of which costs about $1000, is more than a big computer that
costs millions of dollars. He decided to figure out a way to make personal computers work together as
one big computer.
Other scientists had suggested the idea, but nobody believed that it was feasible. Non-believers pointed
out the problem of scalability. This is the theory which concerns about whether many small things can
be glued together to work as one big thing. He attacked the problem head on and developed a new
theory of scalability. While everybody who opposed the idea expressed concerns about network
speeds, his theory uncovered shocking facts about the role of memory sizes. In particular, he showed
that the problem of network speed can be alleviated by fine tuning memory sizes. He built a small
example to show how it is done.
With his Ph.D research, Professor Uthayopas pioneered the field of “grid computers.” Eventually,
grid computers would become the hardware of choice for data centers and cloud computing all over
the world.
ชวี ติ ทีม่ ปี ระโยชน | 51
When he wrote his Ph.D thesis, it was an instant success. His example grid computer worked so well
that non-believers all over the world became believers. He received invitations to speak at research
institutions and universities. He was elected to be on the advisory boards of scientific meetings.
This was especially impressive, because normally older and mature professors are invited for these
roles, if ever.
I told him that he made a great start, he should stay in the US and continue working for a bright future.
He did not listen, he wanted to go back to his country and serve his people. He turned down countless
invitations coming from research institutions in the United States. I worried that he would waste his
talent if he could not find the necessary equipment and laboratories. However, he started publishing
new research papers. I could see that, if he could not buy, he would just build whatever equipment he
needed so that he could continue publishing amazing research.
Before long, I heard that he created the “Grid Computing Consortium of the Pacific Rim,” and became
its first president. He was leading not only his country, but the entire east and south-east Asia in this
important technological innovation. I was then convinced that he was exactly where he wanted to
be, serving his country and the world around. This was just the beginning of a dizzying series of his
contributions to humanity.
I could keep talking non-stop for several days if I wanted to give a listing of his accomplishments.
Perhaps some of you in the audience knows about some of his accomplishments. Perhaps many of
you are unaware. Regardless, everyone that knows him will agree that Professor Uthayopas achieved
so much, and touched so many lives, and helped so many people, he is leaving a big, big vacuum in
this world that can never be filled. His students, his colleagues, and his followers all over the world
will miss him.
I know we will eventually go there and see him again, but he is gone too
soon. This is hard to accept, I never will.
In this world, he made me proud to say that I was his advisor. When I get
there, I hope he agrees to be my advisor.
With a broken heart, I celebrate his life.
My deepest consolation to his family.
Kemal Efe
52 | ผูช วยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อุทโยภาศ
Our Friendship
Dear Harintorn – it is difficult for me to think of Putchong in the past tense. I can see his smile and hear
his laugh and face even now in my mind. Never being able to do that again in person leaves me with a
deep sense of loss. But let me share a few words to reflect our two and a half decade friendship.:
I met Putchong in 1997 at Emory at a meeting organized by Jack Dongarra. Meeting him changed
my life both professionally and personally. Putchong honored me by attending the first Beowulf
tutorial where we built a Beowulf cluster in real time in front of a live audience. He told me then that
the tutorial made his entire 24 hour long trip worth it. Putchong would host me for three visits to
Thailand over the years that followed. The first time I fulfilled his request to give multiple presentations
on different topics to his faculty colleagues and students at his university. In those days, physical
transparencies with overhead back-lit projectors. I had to take another suitcase just to carry them half
way around the world. In another visit I was honored to give the keynote address at a technical meeting
in Thailand. I remember a sumptuous feast on a large boat in a canal that evening. Putchong and I
would meet almost yearly at annual conferences in Europe and the US. I remember how proud he was
when he developed the fastest computer in Thailand at the time using the Beowulf formula. He has left
us too early, and in so doing taken part of our world with him.
Take care,
Thomas Sterling, Ph.D
Feb 22, 2022
Professor, Intelligent Systems Engineering
Director of AI Computing Systems Laboratory (AICSL)
Luddy School of Informatics, Computing, and Engineering
Indiana University, Bloomington
ชีวติ ทีม่ ปี ระโยชน | 53
คาํ ไวอ าลัย อาจารยภุชงค
การจากไปอยางกระทันหันของ อาจารยภุชงค เรียกไดวาสะเทือนวงการผูอยูเบื้องหลังการพัฒนาเครือขาย
อินเทอรเ น็ตไทยอยางแรง ทกุ คนตกใจ เสยี ใจ ไมอ ยากเช่ือขา ว และอยากใหขา วนนั้ เปนขา วปลอม แตในท่ีสุด
เราก็ตองยอมรับความจริงวาเราไดสูญเสียกาํ ลังสาํ คัญในวงการที่คอยพลิกบรรยากาศใหทุกคนไดผอนคลาย
ทุกคร้ังท่ีไดพบกัน และหลังจากท่ีทุกคน ไดบนและแสดงความทอถอยกันมากเกินควรแลว อาจารยก็จะให
แนวคิดบวกแกเพ่ือนฝงู ในวงการ ใหไ ดก ลับไปสูตอเสมอ
ดิฉนั ไดร ูจ กั อาจารยภชุ งค แบบไมเ คยพบตวั ตง้ั แตป 2532 กอ นที่อาจารยจ ะไปเรียนตอตา งประเทศ อาจารย
ขอเปน สมาชกิ ผใู ช email เพอ่ื ตดิ ตอ ทจ่ี ะไปเรยี นตอ ตา งประเทศ จงึ นบั เปน รนุ บกุ เบกิ ทา นหนง่ึ ชว งนน้ั พวกเรา
ใช ACSNet เช่ือมระหวางมหาวิทยาลัยในประเทศสองสามแหง เพ่ือรับสงเมลกับ Internet ที่มหาวิทยาลัย
Melbourne ออสเตรเลีย ซ่ึงผูมาขอใชอีเมลมักเปนอาจารยที่เพิ่งกลับจากตางประเทศ ท่ียังไฟแรงตองการ
ทาํ งานตอกับสถาบันเดิมของตน แตรายน้ีไมใช อาจารยภุชงค เปนเด็กๆ ท่ียังไมไดไปเรียนตอ มาขอใช
อีเมล ดวยความที่ดิฉันอยากสนับสนุนคนรุนใหม เลยยอมสรางบัญชี email ให เน่ืองจากชวงน้ัน Internet
กําลังขยายตัว ไปตามมหาวิทยาลัยในอเมริกา ยุโรป และออสเตรเลีย นิวซีแลนด แตของเราเครือขายท่ีเรา
พลิกแพลงสรา งขน้ึ นน้ั ดูเสมือนกับวาเราอยูบ น IP network เตม็ ตวั ท้ังๆ ที่เรายงั ใชสายโทรศัพท และใช X.25
ไปมหาวิทยาลัย Melbourne อยูไมไดใช IP protocol แทๆ ในรูปแบบท่ีเราประกอบกันขึ้นมาใชงาน
เรายังมีคาใชจายสายโทรศัพทท่ีมีราคาแพงมากอยู อาจารยภุชงค หนุมนอยคนนี้เมื่อไดอีเมลไปใชก็คนควา
ภาคทฤษฎีมาเสริม และดว ยความซุกซน อยากทดลองตามภาคทฤษฏี อยากรู อยากเห็น เลยโดนตมี ืออยาง
ประทบั ใจ (ขา งลาง) เพราะวา เขาใชเน้ือทบี่ นสายทีเ่ รามงี บจํากดั ทําการทดลอง จนคนอื่นตองติดอยใู นควิ
To: pcu (Putchong Uthayopas)
Cc: [email protected], pensri
Subject: Re: e-mail
Date: Fri, 15 Feb 91 20:17:10 +1100
Message-Id: <305.666609430@munnari>
From: Kanchana Kanchanasut <[email protected]>
Status: RO
... I am happy to see that you are very keen on networking and really get down to work. There should be
more people like you in Thailand than those who just TALK! and pretend to know everything on earth....
54 | ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ
ประมาณส่ีปหลังจากนั้น เราไดพบกันแบบ face-2-face ในงานประชุมเครือขายอินเทอรเน็ตหลังจากที่
อาจารยภชุ งค สาํ เรจ็ การศกึ ษามาแลว นา จะเปน การประชมุ ของเครือขายเพื่อการศึกษาวจิ ัย UniNet อาจารย
ไมเ คยลมื วา ไดใ ช email จากเอไอที (สถาบนั เทคโนโลยแี หง เอเชยี ) และดใี จมากวา เราไดพ บกนั ตวั เปน ๆ ในทสี่ ดุ
หลังจากน้ันสวนใหญ จะพบกันตามท่ีประชุมเครือขายอินเทอรเน็ตท้ังในและนอกประเทศ อาจารยภุชงค
เปนผูแทนไทยทางดาน High Performance Computing (HPC) ที่ตองใชเครือขายอินเทอรเน็ตรองรับ
ทําใหพ วกเราไดร บั ความรแู ละทราบถงึ ความกา วหนา ของวงการอยา งตอ เนอ่ื ง ถงึ การคํานวณบนระบบเครอื ขา ย
เพ่ืองานวิจัยวิทยาศาสตรสาขาอ่ืนๆ ดวยความรูความชาํ นาญดาน Distributed System ทําใหอาจารย
เปน ผูนํา ในทมี ขบั เคลือ่ น ดา น HPC หรือ Grid Computing บนเครือขายเพ่อื การศึกษาวิจัยของไทย ตอ มา
ก็เปน Cloud Computing และกา วเขาสู Blockchain ในระยะหลัง
อาจารยไ ดส รา งคนรนุ หลงั ทเี่ ขา มามบี ทบาทในการขบั เคลอ่ื นวงการเทคโนโลยสี ารสนเทศเปน จํานวนมากแตย งั
ไมม ากพอกับความตอ งการของวงการอินเทอรเน็ตไทย ซ่ึงไดขยายตัวไปอยางไมหยุดยัง้ คนทเี่ ราผลิตออกมา
ไมเคยเพียงพอกับความตองการของวงการ ไมวาจะเปนวงการเครือขาย ดูแลความปลอดภัย หรือพัฒนา
โปรแกรม ปญหาการขาดแคลนบุคคลากร ยังเปนปญหาสําคัญของการกาวเขาสูสังคมดิจิทัล ในสภาพเชนน้ี
เราตระหนักดีวา วงผูบุกเบิกเล็กๆ ของพวกเรา ที่มักจะสนทนาแลกเปลี่ยนใหกาํ ลังใจซ่ึงกันและกัน เวลา
พบกันตามที่ประชุมตางๆ น้ี ยังมีความสาํ คัญ และยังมีบทบาทตอพัฒนาการของอินเทอรเน็ตไทยเสมอ
สง่ิ ที่ อาจารยภุชงค นําประเดน็ ข้ึนมาปรึกษากันเมอ่ื ไมน านมานี้ คอื จะทําอยา งไรใหคนรุนใหมมารบั ชวงงาน
การขับเคลอ่ื นวงการน้ีตอไป การขับเคลอื่ นวงการอนิ เทอรเน็ตไทย หมายถงึ อาจารยร ุนใหมจ ะตอ งมาเสียเวลา
กบั ภารกจิ ทต่ี นอาจไมส ามารถใชน บั เปน ผลงานวชิ าการได ซงึ่ เปน สงิ่ ทรี่ นุ บกุ เบกิ ตอ งยอมรบั สภาพทยี่ ากลําบาก
มากันแลวท้ังส้ิน ทําใหการหาคนรุนใหม เปนเร่ืองที่เรายังหาคําตอบใหอาจารยไมได เพราะวงการพิจารณา
ความดคี วามชอบ ไมเ คยเขา ใจบทบาทของผขู บั เคลอ่ื นในเทคโนโลยท่ี ส่ี ําคญั ยงิ่ ตอ โลกซงึ่ เปลยี่ นแปลงเรว็ มาก
เชน นี้ แลว อาจารยกม็ าจากไปเสียอกี
คณุ ความดที อี่ าจารยภ ชุ งค ไดส รา งไว ยอ มนาํ พาอาจารยไ ปสภู พภมู ทิ ด่ี ี และเชอื่ วา อาจารยภ ชุ งคจ ะมคี วามสขุ
สงบ ไดเ ลนสดๆี ถายภาพอยา งสนุกสนานในสมั ปรายภพ
ศาสตราจารย ดร.กาญจนา กาญจนสตุ
สถาบันเทคโนโลยีแหง เอเซีย
ชวี ิตทมี่ ปี ระโยชน | 55
ดร.ภุชงค ในความทรงจํา
พร่ี จู กั นยุ หรอื ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ ตง้ั แตน ยุ เขา มาเปน นอ งใหมท ค่ี ณะวศิ วะจฬุ าฯ ในฐานะพปี่ 2 และอยชู มรม
ปาฐกถาและโตว าทีดว ยกนั ยงั จํานกั โตว าทีรุนนั้นไดดี มนี ยุ หนู โต โมทย โดยนุยเปนคนเรียบรอ ยทสี่ ุด ไดทาํ
กจิ กรรมสนกุ สนานเฮฮากันตลอดในชวงทเี่ รยี นอยู เคยจัดไปเท่ียวภูกระดงึ กนั กอนพี่จบ
เกือบ 35 ปผานไป ไดมาใกลชิดกันอีกคร้ัง เม่ือพ่ีมาเปนปลัดกระทรวงดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคม ไดเขา
ประชมุ กับนุยในหลายคณะ ตอนแรกจาํ นยุ ไมไ ด เพราะตวั ใหญข้นึ มาก แตค วามนารกั ยงั อยูเหมอื นเดมิ
ความนารักของนุยมีมาก เปนคนพูดจาดีสุภาพ แมจะไมเห็นดวยหรือมีความเห็นตาง ก็จะพูดนุมๆ จนคน
ไมรูสึก พูดใหกาํ ลังใจคนฟง นอกจากนั้น นุยยังเปนคนมีน้าํ ใจมาก ชอบชวยงานทุกคน ถาสามารถชวยได
ดวยความที่นุยมีความรูดานคอมพิวเตอรและ IT ดีมาก รอบรูหลายเร่ือง และมีประสบการณในการพัฒนา
ระบบ IT ในหนว ยราชการมาเยอะ จงึ ถอื เปน ผรู ู ผเู ชยี่ วชาญจรงิ ดงั นน้ั แทบทกุ หนว ยงาน ทกุ คณะทํางานเกยี่ วกบั
การทํา digital transformation ของหนว ยงานรฐั จะตองเชญิ นุยมารวมเปนกรรมการ จึงไดทาํ งานกันมาตลอด
ดว ยความเปน รนุ พว่ี ศิ วฯ ประกอบกบั ความเกง และความมนี าํ้ ใจของนยุ พจี่ งึ ขอรอ งใหน ยุ ชว ยทํางานใหห ลายเรอื่ ง
เปนเร่อื งเพอ่ื ชาติ เพอื่ งานราชการ แคเ อยปากขอใหนยุ ชวย นยุ ก็ชวยทาํ เตม็ ที่โดยไมต อ งต้ังคณะทาํ งานอะไร
งานไหนมีปญหา โดยเฉพาะปญ หาที่คนไมยอมใหความรว มมือ กม็ นี ยุ นแี่ หละไปชวยแกป ญ หา ไปตะลอ มให
คนเหลา นนั้ ใหค วามรว มมอื เพราะนยุ มลี นิ้ สารกิ า พดู ใหค นรกั คนรว มมอื ไดด ี นยุ จงึ เหมอื น “กระเปา โดราเอมอ น”
สําหรับพี่ ทาํ ไดห มดทกุ เรอ่ื ง
เมื่อไดขาวนุยจากไปกระทันหัน พี่ตกใจและใจหาย เสียดายคนดี คนเกง ท่ีชวยพัฒนาประเทศอยางจริงจัง
เหมือนขาดคูค ดิ ขาดลูกนองทีส่ นิทไวใ จได เสียดายความสามารถของนุยซึง่ หาคนที่พรอมทุกดา นทัง้ บูและบนุ
อยา งนยุ ในวงการ IT ของรฐั ยากมาก
56 | ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อุทโยภาศ
ขอบคุณทุกๆ อยางที่นุยชวยพ่ีทําโดยไมมีคาตอบแทนใดๆ เชน การออกแบบคลาวนของภาครัฐ การวาง
หลักการ digital ID การพัฒนากําลังคนดาน Big Data และ Cyber security เม่ือตอนท่ีพี่รักษาการ
เลขาธิการคณะกรรมการรกั ษาความม่นั คงปลอดภยั แหงชาติ ซ่งึ เรอ่ื งน้ี นุย เพิ่งไลนมาเลาไมน านกอนเสียวา
“ผมเชอ่ื มให ทปอ. เอากลุมมหาวิทยาลัย มาชว ย สกมช. ทาํ เร่อื ง cyber security แลว นะครับ ดแู ถลงขาววนั น้ี
ทางกระทรวง อว. ลงมาทาํ ดวย อยากใหสรางหลักสูตรเรงรัด ดวนๆ ผานกลไก sandbox ใหม ผมกับวรา
จะลงไปจดั การสรา งเครอื ขา ยมหาวทิ ยาลยั มาลงตรงนใ้ี หต น ปห นา ครบั หลดุ ไปเปลาะแลว ครบั พ่ี เลยมารายงาน”
ขอบคุณส่ิงท่ีนุยทําใหกับประเทศเพื่อการพัฒนาดาน IT และดิจิทัลของภาครัฐ ขอใหบุญกุศล ความดีที่นุย
ทํามาทง้ั หมด สง ผลใหดวงวิญญาณของนยุ ไปสสู ุคตบิ นสรวงสวรรค
อัจฉรินทร พัฒนพนั ธชัย
ปลดั กระทรวงดจิ ิทัลเพ่ือเศรษฐกจิ และสงั คม
ชีวติ ทม่ี ีประโยชน | 57
ดว ยความระลึกถึงและอาลัย
ผชู วยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
ผูชวยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อุทโยภาศ เปนนักคิด นักทาํ และนักสรางสรรคส่ิงใหมๆ ดานดิจิทัล ใหก บั
มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร เปน รกั ษาการแทนรองอธกิ ารบดฝี า ยสารสนเทศ ชว งระหวา งป 2558 - 2563 และ
รองอธิการบดีฝา ยเทคโนโลยดี ิจิทัล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร ชว งระหวางป 2563 - 2564 เปนบคุ คลสําคญั
ที่สนับสนุน ผลักดัน และมีสวนรวมชวยพัฒนามหาวิทยาลัย ตั้งแตยุคแรกของการเปน e-University จนถึง
ยคุ ท่ีมหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตรก า วไกลสมู หาวิทยาลัยดิจทิ ัล (Digital University)
ผมไดมีโอกาสไดรวมทํางานอยางใกลชิด กับ ผศ. ดร.ภุชงค ในชวงเวลาที่ผมเปนนายกสภามหาวิทยาลัย
เกษตรศาสตรค นท่ี 28 (พ.ศ. 2558 - 2560) โดยไดน ํานโยบาย KU++ Super Plus มาใชใ นการบรหิ ารมหาวทิ ยาลยั
ภายใตวิสยั ทศั น 6U ระหวา งนน้ั ผศ. ดร.ภชุ งค ไดช ว ยขบั เคลอ่ื นยทุ ธศาสตรก ารเปน DU (Digital University)
ดวยการพัฒนาดานดิจิทัล 3 ดาน คือ Super Infra, Super Data และ Super Service มีผลงานและ
โครงการตางๆ ดานเทคโนโลยีดิจิทัลมากมายที่ ผศ.ดร.ภุชงค ไดริเร่ิม และวางแนวทางใหมหาวิทยาลัย
ไดกา วหนา ตอ ไป จากโครงการตางๆ ตามกรอบแผนแมบ ทเทคโนโลยดี ิจทิ ัลของมหาวิทยาลยั จนถึงป 2568
อาทิ ระบบบูรณาการขอมลู มก. ระบบบริหารจดั การสาํ หรบั ผบู ริหาร มก. ระบบสารสนเทศของสวนงานตา งๆ
ระบบเครื่องคอมพิวเตอรสมรรถนะสูง โครงการ 5G ศรีราชา โครงการ KUDD และเปนผใู หกําเนิดโครงการ
พิรุณปญญา เม่ือวันท่ี 2 กุมภาพันธ 2562 ซึ่งเปนวันครบรอบการสถาปนาของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร
ปท่ี 76 เปนตน อีกทั้งยังสรางชื่อเสียงและเครือขายความรวมมือใหมหาวิทยาลัยโดยการเปนตัวแทนและ
กรรมการใหกับหนว ยงานตางๆ ในการพัฒนาดานดจิ ทิ ลั ในระดบั ประเทศ และนานาชาติ
ผมรบั รูและขอขอบคณุ ผศ.ดร.ภชุ งคทไ่ี ดท มุ เททํางานเพอื่ มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตรดว ยความมงุ มนั่ ตงั้ ใจมานะ
อดทน เสียสละ เปน ที่รกั และเคารพของผรู วมงานทุกระดับ สรา งการมสี วนรว มระหวา งบุคลากร และหนวยงาน
ใหม งุ สเู ปา หมายในการนาํ ระบบสารสนเทศและเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั เปน เครอ่ื งมอื ในการพฒั นามหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร
ใหเ ขม็ แขง็ ทางดา นดจิ ทิ ลั ผลงาน และความดี ของ ผศ.ดร.ภชุ งค จะอยใู นความทรงจาํ ของพวกเราทกุ คนตลอดไป
ขอให ผศ. ดร.ภุชงค อุทโยภาศ ไปสูสุคตสิ ัมปรายภพดว ยเทอญ
รองศาสตราจารย ดร.วิโรจ อิ่มพทิ กั ษ
อธกิ ารบดีมหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร คนท่ี 13
นายกสภามหาวิทยาลยั เกษตรศาสตร คนที่ 28
และท่ีปรกึ ษาอธิการบดีมหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร
58 | ผูช วยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ
คาํ ไวอ าลัยแด ผศ.ดร.ภชุ งค
ในโอกาสที่ไดท าํ งานใกลช ดิ กับผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ เมอ่ื ทานดํารงตาํ แหนง รองอธกิ ารบดี
ฝา ยสารสนเทศ มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร ทานมคี วามต้ังใจทีจ่ ะสรา งระบบฐานขอ มูลขนาดใหญ (Big Data)
ใหก บั มหาวทิ ยาลยั ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ มคี วามสามารถในการประสานและบรหิ ารจดั การ
โครงการและบคุ ลากรไดอ ยา งดเี ยยี่ ม ทําใหอ าจารยแ ละนกั วจิ ยั รนุ นอ งในหลายคณะ/วทิ ยาเขต ไดม โี อกาสเขา มา
ทํางานใหม หาวทิ ยาลยั และแลกเปลีย่ นประสบการณรวมกนั อยา งใกลชิดและตอ เนื่อง
การจากไปของผูชวยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อุทโยภาศ ในครั้งนี้ ทาํ ใหมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตรสูญเสีย
บุคลากรทม่ี ีความสามารถและทมุ เทการทํางานใหกับมหาวิทยาลัยไปอยางนา เสยี ดาย
ในนามของสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร ผมขอแสดงความเสียใจ และอาลัยในการจากไปของ ผูชวย
ศาสตราจารย ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ และขออาํ นาจแหงคุณงามความดีทท่ี า นไดบาํ เพ็ญไวเปนปจจัยอาํ นวยให
ดวงวญิ ญาณของผชู วยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อุทโยภาศไดไปสสู ุขคติในสมั ปรายภพเทอญ
ดร.กฤษณพงศ กีรติกร
นายกสภามหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร
ชีวติ ทีม่ ีประโยชน | 59
อาลัยผูช ว ยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ และผมรว มงานใกลช ดิ กนั ตง้ั แตด ํารงตําแหนง รกั ษาการแทนอธกิ ารบดี
และรักษาการแทนรองอธิการบดี จนดาํ รงตาํ แหนงอธิการบดีและรองอธิการบดี รวมกันบริหารและพัฒนา
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตรเรื่อยมา ความรูและความสามารถของทานเปนท่ีประจักษและไดรับการยอมรับ
ทั้งในระดับชาติและระดับนานาชาติ ดังเห็นไดจากรางวัลเชิดชูเกียรติท่ีทานไดรับ เชน High Performance
Computing ซ่ึงพิจารณาโดยคณะกรรมการระดับนานาชาติและผูชวยศาสตราจารย ดร.ภุชงค เปนคนไทย
คนแรกท่ีไดรับรางวัลนี้ ทานสรางผลงานโดดเดนดวยการสรางระบบคอมพิวเตอรสมรรถนะสูงแบบ
Beowulf Cluster ระบบแรกของไทย ไดริเร่ิมโครงการไทยกริด ภายใตกระทรวง ICT และรวมขับเคลื่อน
การเปลี่ยนผานดิจิทัลของประเทศในหลายๆ ดาน กับหลายองคกร เชน สํานักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล
สํานกั งานนวัตกรรมแหง ชาติ และศนู ยเทคโนโลยอี ิเล็กทรอนกิ สและคอมพิวเตอรแ หงชาติ เปน ตน
นอกจากความโดดเดนตามความเชี่ยวชาญเฉพาะทางท่ีกลาวขางตนแลว ส่ิงที่ผมและบุคคลใกลชิดสัมผัสได
คอื ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค เปน เพอื่ นรว มงาน เปน อาจารย ทบ่ี คุ คลรอบขา งรสู กึ สบายใจเมอื่ ตอ งปฏสิ มั พนั ธ
ดวยลักษณะที่เปนคนมีทัศนคติที่ดี เปดกวางทางความคิด ยินดีรับฟง และใหขอเสนอแนะอยางสรางสรรค
ทั้งยังเปนคนอารมณด ี มสี ุนทรียะ ทานชอบถา ยภาพ และมรี อยยิ้มใหกับทกุ คนที่พบเจอเสมอ
การสูญเสียผูชวยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อุทโยภาศ ถือเปนการสูญเสียบุคคลคุณภาพ ในฐานะบุคคลที่เปน
กําลังสําคัญของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตรและประเทศชาติ ซ่ึงมหาวิทยาลัย ตลอดจนบุคคลท่ีเคยรวมงาน
กบั ทานตองสานตอ งานทีท่ านไดเสยี สละและทุมเทสรางไวใ หประสบความสําเรจ็ ตอไป
ในนามมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร ขอนอมราํ ลึกถึงคุณความดีท่อี าจารยไดทาํ เพ่อื มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร
และประเทศชาติ ขอแสดงความเสยี ใจกบั ครอบครวั อทุ โยภาศ ขออาํ นาจคณุ พระศรรี ัตนตรยั โปรดดลบันดาล
ใหดวงวิญญาณของผูช วยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศไดไ ปสูสุขคตใิ นสัมปรายภพ ดวยเทอญ
ดร.จงรัก วชั รินทรรัตน
อธกิ ารบดมี หาวิทยาลัยเกษตรศาสตร
60 | ผูชวยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ
ระลึกถึง อาจารย ภชุ งค
ผมรจู กั กบั อาจารยภ ชุ งคห รอื นยุ มานานกวา 38 ป ตง้ั แตไ ปเรยี นปรญิ ญาโททจี่ ฬุ าลงกรณม หาวทิ ยาลยั และในฐานะ
ท่ีนุยเปนรุนนองโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ซึ่งพวกเราเรียกกันวาองคกรลับ จวบจนนุยมาเปนอาจารย
ที่ภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร การจากไปอยางกระทันหันของนุยทําใหทุกคน
ในภาควิชาฯ รวมถึงทุกคนท่ีรูจักนุยตกใจมาก นุยเปนคนเจาโปรเจค ทุกคนท่ีรูจักนุยคงทราบดี นุยมักจะหา
โครงการมาทําและใหล ูกศษิ ยทาํ ซึง่ หลายโครงการเปน โครงการระดบั ท่ฝี ร่ังยังตองมาดู หองปฏบิ ัตกิ าร HPC
ที่นุยไดสรางขึ้นมา ผลิตลูกศิษยออกมาหลายรุน ซึ่งแตละคนก็ประสบความสําเร็จดวยดี นุยเปนท่ีรักของ
ลูกศิษยทุกคนและมักจะมี meeting เพ่ือดูความกาวหนาของลูกศิษยท่ีสังกัดหองปฏิบัติการ HPC ซึ่งมีไม
ก่หี อ งปฏิบัติการในภาควิชาทีจ่ ะมีลกั ษณะแบบน้ี
นุยไดฝากเอาไวในวงการไอทีมีมากมาย ไมวาจะเปนเรื่อง HPC ซึ่งเปนเรื่องแรกๆ ท่ีนุยไดเร่ิมทาํ ที่ภาควิชา
และในระดับมหาวิทยาลัย นอกจากนี้ ยังไดเปนผูกอตั้งศูนยไทยกริดแหงชาติ ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร
นุยมีแนวความคิดในการท่ีอยากจะมีการจัดประชุมสัมมนาวิชาการทางคอมพิวเตอรท่ีเปนระดับชาติและ
นานาชาติ โดยเปนผชู ักชวนอาจารยจากหลายมหาวิทยาลัย มารวมกันจัดและเปนผรู วมกอต้งั ประชุมสัมมนา
สาํ คญั ๆ หลายอนั ดว ยกนั เทา ทผ่ี มมสี ว นรว มไมว า NCSEC (ICSEC), ANSCSE, JCSSE, ECTI, PRAGMA
จรงิ ๆ คงจะมมี ากกวา น้ี
นยุ เปน คนทท่ี าํ งานหนกั เปน คณะกรรมการและเปน ทป่ี รกึ ษาใหก บั หนว ยงานนอกมหาวทิ ยาลยั หลายแหง ตาํ แหนง
สดุ ทา ยทท่ี าํ งานใหก บั มหาวทิ ยาลยั คอื รองอธกิ ารบดฝี า ยเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั ในระหวา งดาํ รงตาํ แหนง ก็มีโครงการ
ที่ฝากไวกับมหาวิทยาลัยหลายโครงการ ซึ่งก็เปนการเตรียมมหาวิทยาลัยในการทาํ Digital Transformation
กอนที่จะขอพนวาระไป เพื่อออกไปชวยงานในระดับชาติ การท่ีนุยรูจักคนมากมายและมีศิลปะในการเจรจา
เปนคนที่ประสานงานไดเปนอยางดีและเปนผูที่มีความรูทางดานเทคนิคอยางดี จึงไดรับโอกาสไปเปน
คณะกรรมการระดับชาติ ในการผลักดันนโยบายทางดานไอทีท่ีสําคัญๆ ของประเทศ การจากไปของนุย
ทาํ ใหวงการไอทีของประเทศขาดคนท่ีมีความรูความสามารถท่ีจะชวยผลักดันความกาวหนาทางดานไอที
ของประเทศไป พวกเรา เพื่อน ลูกศิษยของนุย คงไมลืมและจดจาํ ส่ิงที่นุยไดทาํ ทิ้งไวใหกับมหาวิทยาลัย
และประเทศชาติตลอดไป คงไมกลาวอําลาดวยวาทะของ SPOCK ท่วี า Live Long And Prosper ซ่ึงนยุ กบั ผม
ชอบดู Star Trek แตเ ปน Rest In Peace แทน ขอใหน ุยไปสูภ พภูมิท่ีดีและเปนกัลยาณมติ รที่ดตี อ กนั ตลอดมา
ประดนเดช นลี ะคปุ ต
ชีวิตทีม่ ปี ระโยชน | 61
คาํ ไวอาลัยอาจารยภ ุชงค
ผมไดพ บและรจู กั กบั อาจารยภ ชุ งคค รง้ั แรกชว งป 2532 เราทง้ั สองคนไดเ ขา รบั ราชการทค่ี ณะวศิ วกรรมศาสตร
มก. ในปน นั้ และเขา รว มงานปฐมนเิ ทศขา ราชการใหมร นุ เดยี วกนั หลงั จากนนั้ เพยี งปเ ดยี ว อาจารยภ ชุ งคไ ดท นุ
รัฐบาลไทยไปศึกษาตอจนจบปริญญาเอกและกลับมาทํางานที่ภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร ในขณะท่ีผม
ทาํ งานท่ีภาควิชาวิศวกรรมอุตสาหการ เราท้ังสองไดมีโอกาศทํางานรวมกันและเติบโตทั้งในหนาท่ีการงาน
และการสรางครอบครัวควบคูกัน ตลอดระยะเวลากวาสามสิบปที่ผานมา สิ่งท่ีมีคาในความทรงจําของผม
ท่ีไดรับอาจารยเสมอคือความเปนเพ่ือนรวมรุนที่มีประสบการณชีวิต และเติบโตมาจากสภาพแวดลอม
คลายๆ กัน พรอมทั้งแนวคิด/วิสัยทัศนและเปาหมายของระบบการศึกษาที่ตองการสรางฐานรากท้ัง IQ
และ EQ อันเขมแข็งแกนิสิตนักศึกษา ซ่ึงตอมาอาจารยไดแชรมุมมองเหลาน้ีผาน FB https://www.
facebook.com/putchonguth อยางสมํ่าเสมอ ถึงวันน้ี เพ่ือนคนนี้ของผมจะจากไป ก็เปนเพียงแตทางกาย
เทานน้ั ความทรงจาํ และส่ิงดๆี ท่อี าจารยใ หแ กผ มไวจะคงอยูในใจผมเสมอ ขอใหเพ่ือนไปสสู คุ ตคิ รับ
รศ. ดร.พีรยุทธ ชาญเศรษฐกิ ลุ
คณบดี คณะวิศวกรรมศาสตร
มหาวิทยาลยั เกษตรศาสตร
62 | ผูช วยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
ภาพแหงความทรงจาํ
ที่ลานจอดรถของภาควิชาฯ เปนที่ๆ ไดคุยแลกเปล่ียนวิธีคิดและเรื่องงานกับอาจารยภุชงค มากที่สุด
อาจารยก าํ ลงั จะออกไปประชมุ ไมก ก็ ลบั จากการประชมุ เพอ่ื มาสอน มาประชมุ ภาคฯ หรอื เพอื่ มาคยุ กบั ลกู ศษิ ย
(อาจารยใหความสําคญั และรักลูกศษิ ยข องอาจารย)
ทุกครั้งท่ีไดคุย บางครั้งก็แปปเดียว เพราะอาจารยรีบ บางครั้งก็ยาว เพราะคุยติดพัน …… ส่ิงที่อาจารย
ไมเปล่ียน คือ ความคิดและอุดมการณของอาจารย คือทํางานใหประเทศ และตองการส่ือสารใหคนในภาคฯ
ท้ังอาจารย มิตรรวมงาน กับลูกศิษย มาชวยกันขับเคลื่อนประเทศดวยฝมือและความรูท่ีเรามี (อาจารยรัก
มหาวทิ ยาลยั )
ทกุ ครัง้ ท่ีไดป รกึ ษา อาจารยภ ชุ งค จะไขคาํ ตอบพรอ มใหพลงั บวก เพราะอาจารยม องและคิดบวกเสมอ
ทุกคร้ังท่ีขอความชวยเหลือ อาจารยภุชงค ไมเคยปฏิเสธ ไมมีขั้นตอน โดยเฉพาะอยางย่ิง การทํางาน
ระดับประเทศท่ีตองการใหอาจารยเปนตัวแทนของมหาวิทยาลัย ในฐานะท่ีอาจารยเปนระดับผูบริหารของ
มหาวิทยาลัย อาจารยจะใหความสาํ คัญและใหเ วลาเสมอ
คําทไี่ ดย นิ จากอาจารยเ สมอๆ และชน่ื ใจกลบั มาทกุ ครง้ั คอื “ พม่ี อี ะไรกโ็ ทรหาผมไดต ลอดเวลานะครบั ผม
นอนดกึ ครบั หากมเี รอื่ งดว น ผมไมร บั เพราะกาํ ลงั ประชมุ พไ่ี ลน มานะครบั ผมอา นไลนไ ดค รบั ” …….
คําพดู นี้ จะยงั กองอยใู นใจเสมอ อาจารยภุชงคหลับใหสบายนะคะ งานของอาจารยจะตองมีคนสานตอคะ
จากพ่ี อศั นีย กอ ตระกลู
เมษายน 2565
ชวี ติ ท่ีมปี ระโยชน | 63
ความทรงจําประทับใจ
ผมไดรูจ ักกบั นุย ภชุ งค อุทโยภาศ ครงั้ แรกในป 2535 ในฐานะท่เี ขามาเปน รุนนอ งเรยี นหลกั สตู รปริญญาเอก
ท่ีสถาบันเดียวกัน คือท่ี Center for Advanced Computer Studies (CACS) มหาวิทยาลัยหลุยสเซียนนา
แหง ลาฟาแยต (ULL, ชอื่ เดิม University of Southwestern Louisiana) ประเทศสหรัฐอเมรกิ า นยุ มบี ุคลกิ ภาพ
ที่เปนมติ ร คยุ สนกุ หวั คดิ กาวหนา และไดแสดงฝม ือในฐานะนกั วจิ ยั และวิศวกรสรา งสรรค ผา นผลงานวจิ ยั ที่
ยอดเยย่ี มดา น Parallel and Distributed Computing โดยนยุ ไดทาํ งานรว มกบั อาจารยท่ีเกง ทสี่ ดุ ทา นหนงึ่ ของ
CACS คอื Professor Kemal Efe
มาพบกันอีกทีในฐานะนองผูรวมงาน ในป 2539 ดร.ภุชงค จบปริญญาเอก แลวกลับมาทํางานที่ภาควิชา
วศิ วกรรมคอมพิวเตอร มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร ในชวงเวลาที่ผมรบั หนาท่ีเปนหัวหนา ภาควิชาฯ ดร.ภชุ งค
เปน กําลงั สาํ คญั ในชว งทภ่ี าควชิ าฯ บกุ เบกิ โครงการใหมๆ หลายดา น อาทิ การเรม่ิ เปด สอนหลกั สตู รปรญิ ญาโท
ถึง 2 สาขา คือ Master of Computer Engineering (MCPE) และ Master of Science in Information
Technology (MSIT) ซ่ึงในชวงนั้น อาจารยในภาควิชาแตละทานมีภาระงานสอน งานวิจัย งานบริหาร และ
งานบรกิ ารวิชาการหลายดานมาก - อยางไรกต็ าม นโยบายสาํ คัญของภาควชิ าฯ ตอ งการสนบั สนุนใหอาจารย
ท่ีพึ่งจบปริญญาเอกมาใหมๆ ท่ีไฟแหงการวิจัยพัฒนากําลังรอนแรง โดยเฉพาะอยางยิ่งกรณี ดร.ภุชงค
ใหไดทุมเทกับงานวิจัยและงานสอนเปนหลัก โดยไมตองเสียเวลากับงานบริหารสวนกลางของภาควิชาหรือ
ของมหาวทิ ยาลัยมากนกั ทั้งน้ี โดยพยายามจัดสรรทรพั ยากร สถานทที่ าํ งานและหองแลบ ทีอ่ าจารยและนิสติ
ไดร วมตัวกันทาํ งานวจิ ยั สรา งสรรคไ ดแ บบ 24x7
และก็ไมผ ดิ หวงั ตั้งแตป 2540 เปนตนมา ดร.ภุชงค ไดแ สดงฝม ือ ความสามารถ และผลงานเปนทป่ี ระจกั ษ
ตั้งแตงานวิจัยดาน Beowulf Linux Cluster และ High Performance Computing ที่ทาํ ให ดร.ภุชงค นิสิต
ผรู ว มงาน และมหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตรเ ปน ทร่ี จู กั และเปน ทย่ี อมรบั ในระดบั สากล โดยไดม โี อกาสทาํ งานรว มกบั
บุคลากรและองคก รชั้นนาํ ระดบั โลก อาทิ Professor Thomas Sterling (ในฐานะบิดาของ Beowulf Cluster)
และ Argonne National Laboratory สหรัฐอเมริกา เปนตน ดร.ภชุ งค ไดร บั การยกยองเปน Notable Alumni
ของ CACS/ULL1 โดยเฉพาะอยางยง่ิ ทีเ่ ขาไดร บั รางวัล ASIA HPC Leadership Award ในป 2564 แตผม
คิดวา ผลงานท่สี ดุ ยอดกวา ของ ดร.ภุชงค คือ การปน ลกู ศิษยท ี่เคารพรักอาจารยและประสบความสาํ เร็จในดาน
ดังกลาว ทั้งในแวดวงวิชาการและธรุ กจิ จาํ นวนมากอยา งนา อจิ ฉา
1https://computing.louisiana.edu/cacs-research/notable-alumni
64 | ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อุทโยภาศ
ผมเคยกระซิบกับภุชงคในป 2539 วาไมอยากใหเขามาทํางานบริหาร (อยางนอยในชวงน้ัน) แตดวยความ
สามารถดานการบรหิ าร ความคิดเชงิ ยุทธศาสตร และทักษะการสือ่ สารทเ่ี ปนธรรมชาติ ดร.ภุชงค กลายมาเปน
นักบริหารและนักกลยุทธท่ียอดเยี่ยม อาจารยไดรับตาํ แหนงหัวหนาภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร ในชวงป
พ.ศ. 2548 - 2551 รบั ผดิ ชอบการบรหิ ารงานทงั้ ดา นงานสอน งานวจิ ยั งานดแู ลนสิ ติ ทงั้ ระดบั ปรญิ ญาตรี โท เอก
และงานบริการวิชาการท่ีทาํ ไดอยางดีเยี่ยม รวมท้ังไดขยายงานความรวมมือกับมหาวิทยาลัยและหนวยงาน
พันธมิตรทั้งในประเทศและตางประเทศ อาทิ ผานความรวมมือการจัดประชุมและสัมมนาวิชาการประจาํ ป
หลายรายการ ทาํ ใหเกิดการเรียนรงู าน การประสานงานกับหนวยงานตา งๆ อยา งกวางขวาง ดร.ภชุ งค ทาํ งาน
รว มกบั คณาจารยแ ละผปู ฏบิ ตั ริ ะดบั ตา งๆ อยา งมธี รรมาภบิ าล คนรอบขา งทาํ งานดว ยความสบายใจ สงั เกตจาก
การท่ีอาจารยทาํ งานดวยความเขาใจเพื่อนรวมงานและลูกนอง ถามีขอผิดพลาดอะไร อาจารยจะพูดแนว
ตลกขบขัน ทาํ ใหการทาํ งานไมเครียด ใหกําลังใจคนทํางานอยูเสมอ นอยคร้ังที่จะแสดงอารมณโกรธ
หรือวากลาวใคร จะพูดชมเชยการทาํ งานใหผูอ่ืนฟง มีเมตตากับเพ่ือนรวมงานและลูกนองทุกคนบอยครั้ง
จะพาธุรการไปทานอาหารขางนอก เนื่องในโอกาสตางๆ พูดคุยสังสรรค เฮฮา ทําใหมีบรรยากาศ
การทํางานรนื่ เรงิ เปน หวั หนา ภาควชิ าฯ ทช่ี อบพดู ถงึ ยทุ ธศาสตรใ หฟ ง อยเู สมอ รวมทงั้ การวางแผนการทํางาน
ใหส ูจดุ หมาย เปนตน
ดร.ภชุ งค ทําหนา ทดี่ า นงานบรหิ ารและงานพฒั นาอกี หลายตําแหนง อาทิ หวั หนา ศนู ย รองอธกิ ารบดี กรรมการ
และท่ีปรึกษาของหนวยงานมากมาย ท้ังระดับมหาวิทยาลัยและระดับประเทศ แมผมจะไมไดเขาไปรวมงาน
ใกลชิดในหลายดานดังกลาว แตไดเฝาติดตาม รูสึกทึ่งและยินดีกับความสามารถ และผลงานตางๆ ของ
ดร.ภชุ งค ในฐานะนอ งทรี่ กั อยา งไรกต็ าม ขอยกตวั อยา งผลงานชน้ิ สดุ ทา ยท่ี ดร.ภชุ งค และผมไดท าํ งานรว มกนั
คือ ในฐานะกรรมการ คณะกรรมการรับรองหลักสูตรการพัฒนากาํ ลังคนดานดิจิทัล สํานักงานคณะกรรมการ
ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ กระทรวงดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคม โดย ดร.ภุชงคและผม
ตองชวยกันประเมิน “หลักสูตรการจัดทําธรรมาภิบาลขอมูลภายในหนวยงานสาํ หรับผูปฏิบัติงานภาครัฐ”
และ “หลักสตู รการรักษาความม่ันคงปลอดภยั ไซเบอรสาํ หรับผูปฏบิ ัติงานดา นเทคโนโลยี” เพอื่ การรบั รองและ
นําไปใชฝกอบรมพฒั นาบุคลากรภาครัฐระดบั ประเทศตอไป
นองภุชงค ใหพ ีน่ ําเสนอผลการประเมินดังกลาว เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2565 หลงั จากท่ีนอ งจากไปเพยี งไมก ว่ี ัน
ดวยความรกั และอาลยั นอ ง ผศ.ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
จากพี่ ผศ. ดร.สมนกึ ครี โี ต
ชวี ติ ท่มี ีประโยชน | 65
ขอเขียนอาลัยแด ผศ.ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
ผมรจู กั กบั อ.ภชุ งค สมยั ไปเรยี นตอ ปรญิ ญาโททจี่ ฬุ าลงกรณมหาวทิ ยาลยั ผมประจําอยหู อ งปฏบิ ตั กิ ารวจิ ยั ของ
รศ. ดร.บณั ฑติ โรจนอารยานนท สว น อ.ภชุ งค ประจาํ อยหู อ งปฏิบัติการวิจัยของ รศ. ดร.สุริยนั ตษิ ยาธคิ ม
ทง้ั สองหอ งปฏบิ ตั กิ ารฯ อยคู นละตกึ แตท เี่ รามารจู กั กนั ไดเ พราะหอ งปฏบิ ตั กิ ารทผี่ มอยนู น้ั มเี พอื่ น อ.ภชุ งคเ รยี น
อยูคนหนึ่ง คือ ธีรวัฒน คาํ ดี หรือหนุม หนุมแนะนําใหผมรูจัก อ.ภุชงค ดวยประโยคงายๆ “นุยนี่ปอบนะ
ปอ บนน่ี ยุ นะ นยุ อยแู ลป็ อ.สรุ ยิ นั ” นบั แตน น้ั มาผมกเ็ รยี ก อ.ภชุ งคว า “นยุ ” มาตลอด นอกจากหนมุ แลว ผมกเ็ พง่ิ
มารูภายหลังอีกไมนานวา โจ หรือ อ.วิทยากร ท่ีจบ ป.ตรี พรอมผมจาก มก.และมาเรียน ป.โท ที่จุฬาฯ
แล็ปเดียวกัน ก็เปนเพ่ือนรุนเดียวกับ อ.ภุชงค สมัยเรียนท่ี โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ... โลกหนอโลก
ไมต อ งบอกก็รวู ากลมแคไหน
กิจกรรมแรกท่ผี มไดทาํ งานรวมกบั อ.ภชุ งคค อื เราทัง้ 3 คน (หนมุ นุย และผม) เปนกรรมการ IEEE Student
Chapter ซง่ึ ถอื วา เปน IEEE Student Chapter แรกในประเทศไทย ในสมยั นน้ั รศ. ดร.บรรยงค โตประเสรฐิ พงศ
เปน ผูชักชวนใหพ วกเราเปน สมาชิก IEEE ในสถานะนิสิตและสนบั สนนุ ใหเ กดิ IEEE Student Chapter เปน
ครง้ั แรกทผี่ มเรมิ่ อา นทง้ั Magazine, Journal และ Transaction ของ IEEE อา นรบู า งไมร บู า งแตไ มร เู สยี เปน สว น
ใหญ สง่ิ ทท่ี าํ ใหผ มทงึ่ ในตวั อ.ภชุ งคค อื ความเปน นกั กจิ กรรม มองทะลปุ รโุ ปรง และทาํ เรอ่ื งยากใหเ ปน เรอื่ งงา ย
และในท่ีสุดการตง้ั IEEE Student Chapter กป็ ระสบความสาํ เรจ็ Think Tank และแมง านหลักคือ อ.ภชุ งค
หลงั จบจากจฬุ าฯ ตา งคนกแ็ ยกกนั ไปทาํ งาน ผมมาเจอ อ.ภชุ งคอ กี ครงั้ ทท่ี า พระจนั ทร เราคยุ กนั พกั หนง่ึ ผมกช็ วน
อ.ภุชงค มาเปนอาจารยท่ีภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร ม.เกษตร .. ในสมัยน้ันเราน่ังทาํ งานกันอยูที่ชั้น 3
ของภาคไฟฟา เพราะภาคคอมฯ เปนภาคเกิดใหมยังไมมีอาคารภาควิชา อ.ภุชงคเปนคน active มาก
เปนคนแรกที่นํา SCO Unix มารันบนเครื่อง PC ท่ีต้ังในหองทาํ งานช้ัน 3 แถมยังได DataNet มาเชื่อม
SCO Unix (โดยตงั้ ชอื่ เครือ่ งวา “Nontri” หรือ “นนทร”ี ) เขา กับอนิ เทอรเ น็ตโดยผานทาง NECTEC (ในสมัยน้นั
ใชในการรับสง Email โดยมี Mail Gateway อยูท่ี AIT, อันนี้เปนความเขาใจของผมนะครับ) อ.ภุชงค
ยังเปน คนแรกท่จี ดทะเบียน IPv4 Class C (192.102.83.0/24) ของม.เกษตร และนํามาใช Config. อปุ กรณ
ตางๆ เพื่อใชงานและการทดลองท่ีภาควิชา แคนี้ก็เห็นถึงความกระตือรือรนและความใฝรูที่มีอยางไมจํากัด
ของ อ.ภุชงค นอกจากน้ีแลว อ.ภุชงค ยังเปนผูท่ีนํา Minix ของ Tanenbaum มาสอนในวิชา OS และ
แนะนําใหผมรูจักหนังสือ Internetworking with TCP/IP แตงโดย D.E. Coer ในขณะท่ีชาวเน็ตในประเทศ
66 | ผูชวยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
ยังใหความสนใจ X.25 Packet Switching ... สาํ หรับผมแลว.. น่ีคือจุดเร่ิมตนของ NontriNet อยางแทจริง
หลังจากน้ันอีกไมนาน อ.ภุชงคก็ไปเรียนตอ ป.เอก ท่ี University of Southwestern Louisiana (USL)
ภายหลงั เขา ระบบมหาวทิ ยาลยั ของรฐั และเปลย่ี นชอ่ื เปน University of Louisiana at Lafayette (UL @ Lafayette)
กอนไป อ.ภุชงค บอกกับผมวา “ปอ บ อยาทง้ิ TCP/IP นะ” … หลงั จากไปเรยี นตอ ไดไมน าน อ.ภชุ งคก ก็ ลับมา
ในชวงสั้นๆ เพื่อมาแตงงานและกลับไปเรียนตอ ระหวางชวงสั้นๆ นั้น อ.ภุชงคก็มาชวย “ขยาย” NontriNet
ใหเปน ทีร่ ูจกั แกบ คุ คลภายนอก โดยมาชวยอบรมคลาสเล็กๆ แตเ ปนคลาสทมี่ ี impact มากพอสมควร เพราะ
ทําใหบุคคลภายนอกท่ีสนใจและอยากวางระบบเครือขายในองคกรไดเห็น “ของจริง” และเขาใจความแตก
ตา งระหวา ง Hub กับ Router คลาสนเ้ี ปนความรว มมือระหวาง สาํ นักบริการคอมพิวเตอร ภาควิชาวศิ วกรรม
คอมพิวเตอร ภาควิชาวทิ ยาการคอมพิวเตอร ม.เกษตร และ บ. TCS และเปนการเปดตวั อุปกรณใ นระบบเครือ
ขา ยทเี่ รยี กวา Router โดยแบรนดแ ละรนุ ทใี่ ชค อื Cisco AGS+ ในชว งตงั้ ไขข อง NontriNet กไ็ ดร บั การสนบั สนนุ
จาก อ.ยืน (ผอ.สบค. ในขณะนั้น) อ.ชัยยงค (หนภ.วศ.คอม ในขณะนั้น) อ.ปรีดาและ อ.สมชาย ท่ีเพิ่งจะเขา
เปนอาจารยใหมหมาดๆ เลยทีเดียว ขออนุญาตนําจิ๊กซอวนี้ตอเขาไปเพ่ือรวมเปนภาพใหญที่เก่ียวของกับผล
งานของ อ.ภุชงค ทีอ่ าจารยแ ละลกู ศิษยห ลายทา นไดเ ขียนไวใ นหนงั สือฉบบั นี้
มอี ีกหลายเร่ืองที่ อ.ภุชงคไดสรางผลงานประจักษและมีอีกหลายเรื่องท่ีทานกําลังทาํ แตเปนที่นาเสียดายและ
เปน การสญู เสยี ทใี่ หญพอควร ในวงการคอมพวิ เตอรแ ละไอทรี ะดับชาติ ความดแี ละผลงานท่ีทานไดทําไวไมวา
จะเปน การสรา งคน สรา งผลงานจะถูกจารกึ ไวอ ีกนานเทา นาน
เขมะฑัต วภิ าตะวนชิ
อาจารยป ระจาํ ภาควชิ าวศิ วกรรมคอมพิวเตอร
คณะวศิ วกรรมศาสตร มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร
ชีวติ ทีม่ ีประโยชน | 67
ราํ ลึกถึงเพือ่ น
“สวัสดีครับ ผมภุชงค อุทโยภาศ ครับ” นั่นเปนคําทักทายเมื่อเราพบกันคร้ังแรก ที่ผมยังจําไดอยู มิตรภาพ
เกือบสามสบิ ปเริ่มตน ทห่ี อ งครวั ในภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอรท เี่ ราทํางานดว ยกัน
อ.ภุชงค บุกเบิกงานวจิ ัยโดยกอ ตงั้ หอ งแลบ็ HPC เริม่ สรางคลัสเตอรจ ากคอมพิวเตอรเกาที่ในภาควชิ า ขณะที่
ผมดูแลโครงการศูนยฝกอบรมและชวยงานสาํ นักบริการคอมพิวเตอรในตาํ แหนงรองผูอํานวยการ ทาํ ให
เรามีงานทาํ รวมกันอยูหลายงาน ชวงป 2541 เขาเสนอแนวคิดการสรางคลัสเตอรขนาดใหญเพ่ือเฉลิมฉลอง
วาระเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ โดยการสนบั สนนุ จาก อ.ยนื ในฐานะผอู ํานวยการสาํ นักพิรุณคลัสเตอร
หรือ Pile of Inexpensive and Redundant Universal Nodes 72 โหนด ก็เกิดขึ้นจากการประกอบมือ
ดวยทีมงานนิสติ ที่มีพีซีตงั้ โตะแบบด้งั เดิมจํานวน 72 เคร่อื ง กระจายอยูใน 9 ตูๆ ละ 8 เครื่อง พิรณุ คลัสเตอร
เปน ตน แบบของคลัสเตอร เมฆา – MAEKA (Massive Adaptable Environment for Kasetsart Applications),
อมตะ (AMATA) และ วาริน (VARINE) ในยุคถัดมา
เทคโนโลยีคลัสเตอรเริ่มกาวสูการประมวลผลกริด (Grid Computing) ที่เช่ือมหลายคลัสเตอรเขาดวยกัน
ในป 2545 เรามีโอกาสเขา นําเสนอโครงการไทยกรดิ และโครงการตน แบบเครอื ขายไรสายมหาวิทยาลัย ใหกบั
นายแพทยส ุรพงษ สบื วงศลี รัฐมนตรวี า การกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศในขณะนน้ั ศนู ยไทยกรดิ แหง ชาติ
กอตั้งขึ้นในป 2548 เขารับตําแหนงผูอาํ นวยการศูนยซ่ึงไดสรางเครือขายพันธมิตรในประเทศ และทําใหงาน
HPC ของประเทศไทยเปน ท่รี จู กั แพรหลายในตา งประเทศ
อ. ภุชงครับตาํ แหนงหัวหนาภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอรในป 2553 และไดขับเคลื่อนงานวิจัยและ
การเรียนการสอนของภาควชิ าใหก า วหนา ไปอกี มาก ครง้ั หนง่ึ ทผ่ี มเชญิ เขาไปบรรยายในวชิ าโครงงานวศิ วกรรม
คอมพวิ เตอรส าํ หรบั นิสิตชนั้ ปท ่ี 4 เขาเลา ถึงการเปน วิศวกรทด่ี ใี นฐานะผูสรางสรรคง าน “ดี งาม งาย ถกู ทน”
เปนหลักปฏิบัตทิ ก่ี ระชับเรยี บงา ยท่ผี มยังหยิบยืมมาถา ยทอดใหนิสิตอยูตลอดมา
68 | ผชู วยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อุทโยภาศ
ปลายป 2558 เขารับตาํ แหนงรองอธิการบดีฝายเทคโนโลยีดิจิทัล เรามีจังหวะพบกันนอยลง แตทุกคร้ังเม่ือ
โอกาสอํานวยกย็ งั ไดไ ตถ ามสารทกุ ขส ขุ ดบิ ปรบั ทกุ ขถ งึ ปญ หาทยี่ ากจะแกไ ข และอดไมไ ดท จี่ ะคยุ ถงึ เรอื่ งทา ทาย
ทยี่ งั รอใหผ ลกั ดนั ในอนาคต ผมยงั คงเหน็ แววตาของเขาทยี่ งั มงุ มน่ั และเตม็ เปย มไปดว ยพลงั บวก เขากย็ งั ชว ย
งานยทุ ธศาสตรระดบั ประเทศอีกหลายแหง และยังไดรบั เกียรตยิ กยอ งรางวลั Asia HPC Leadership จากงาน
Supercomputing Asia 2021 ในฐานะผูบกุ เบิกและผลักดนั HPC ในภูมภิ าคเอเชยี มาอยางตอเนื่อง
29 ธันวาคม 2564 เปนวันเล้ียงสังสรรคประจาํ ปของภาควิชา เขามารวมงานเชนเคย ไมมีใครนึกวางานน้ัน
จะเปน ครงั้ สดุ ทา ยทจ่ี ะไดพ ดู คยุ กบั เขา ชว งบา ยหลงั ออกจากงานเลย้ี ง เขาจากไปอยา งกะทนั หนั ทกุ คนตา งตกใจ
และเศราใจ
แมวาเขาจะลวงหนาเดินทางไกลไปกอนแลว แตส่ิงที่เขาเร่ิมตนไวยังคงเปนที่จดจาํ และสรางแรงบันดาลใจ
ใหผูคนรอบขาง ดวยจิตวิญญาณที่เต็มเปยมไปดวยความเปนท้ังครูและอาจารย เขาเปนวิศวกรท่ีมีหลักคิด
และหลักการท่ีแนวแน มุงมั่น เปนผูอุทิศตนใหกับวงการวิชาการ ทั้งในประเทศและตางประเทศ เปนเพ่ือน
ท่ีจรงิ ใจ มนี า้ํ ใจ โอบออมอารี ทเี่ ราจะยังระลึกถงึ เขาอยตู ลอดไป….
สุรศักดิ์ สงวนพงษ
ภาควชิ าวศิ วกรรมคอมพวิ เตอร
คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร
ชีวติ ที่มีประโยชน | 69
ผูนําทีม่ ีวิสัยทศั นกวางไกล
ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ เปน บคุ ลากรทม่ี ชี อื่ เสยี งและมคี ณุ คา ตอ ประเทศชาติ ซง่ึ เปน ทปี่ ระจกั ษ
ในแวดวงวชิ าการ ในชว งทอ่ี าจารยด าํ รงตาํ แหนง หวั หนา ภาควชิ าวศิ วกรรมคอมพวิ เตอร และตาํ แหนง รองอธกิ ารบดี
ฝา ยสารสนเทศ มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร อาจารยไ ดใ หโ อกาสดฉิ นั ทํางานในฐานะประธานโครงการปรญิ ญาตรี
หลักสตู รนานาชาติ ของคณะวศิ วกรรมศาตร (IUP) และตาํ แหนงผูชว ยอธกิ ารบดีอยูห ลายป ดฉิ ันจงึ ไดเห็นถงึ
ความเปน ผูนําท่มี ีวสิ ัยทัศนท ่ีกวางไกลของอาจารยหลายประการดงั น้ี
• วิสัยทัศนดานความรวมมือกับตางประเทศ อาจารยภุชงคไดสงเสริมใหนิสิตไปดูงาน และไปฝกงาน
ตา งประเทศ โดยอาจารยไ ดก ลา วเสมอวา การทน่ี ิสติ ไดไ ปศึกษาในตา งประเทศน้ัน แมในระยะสน้ั นสิ ิตจะได
เปดโลกกวา ง ทําใหเกดิ แรงบนั ดาลใจ ไดเ รียนรเู ทคโนโลยที ท่ี ันสมัย และนาํ ความรกู ลับมาพฒั นาประเทศชาติ
ในที่สุด อาจารยสนับสนุนกิจกรรมเหลานี้ โดยสรางความสัมพันธกับมหาวิทยาลัยในตางประเทศ พรอมท้ัง
อนุมัติทุนสนับสนุน ทาํ ใหนิสิตสาขาวิศวกรรมซอฟตแวรและความรู (IUP) ไดมีโอกาสไปฝกงานในประเทศ
แถบเอเชียและยุโรปเกือบทุกคน นอกจากน้ันอาจารยยังสงเสริมสนับสนุนคณาจารยในภาควิชาฯ ในการ
ทํากิจกรรมสรางความรวมมือกับมหาวิทยาลัยในตางประเทศ และการเดินทางไปนาํ เสนอผลงานวิชาการ
ในตา งประเทศอยา งเตม็ ท่ี
• วิสัยทัศนดานการบริหารจัดการดิจิทัล อาจารยภุชงคไดสรางมิติใหมใหแกมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร
โดยเปนผูนําในการขับเคล่ือนมหาวิทยาลัยดิจิทัล ทานเปนประธานในการจัดทําแผนปฏิบัติการดิจิทัล
ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร ซ่ึงเปนการวางแผนการพัฒนาระบบดิจิทัลเพื่อสนับสนุนการดําเนินงาน
ของมหาวิทยาลัย โดยเนนที่การใชงานรวมกันท้ังองคกร ทาํ ใหลดความซ้ําซอนของการทาํ งาน รวมทั้ง
ลดคา ใชจ า ยของมหาวทิ ยาลยั อาจารยเ ปนผบู ริหารท่ลี งมือปฏบิ ัติและเขา รว มประชมุ กับคณะทาํ งานดวยเสมอ
ไมวาจะเปนการประชุมเล็กหรือประชุมใหญ พรอมทั้งชี้แนะแนวทางที่เปนประโยชน และดวยความเปนผูนาํ
ทม่ี มี นษุ ยสมั พนั ธท ด่ี ยี งิ่ ทําใหก ารวางแผนทตี่ อ งเกยี่ วขอ งกบั หนว ยงานมากมาย รวมทงั้ ผบู รหิ ารทกุ ระดบั สําเรจ็
ไดด วยดี ซ่ึงปจจบุ ัน มหาวิทยาลยั ไดดาํ เนินการตามแผนท่อี าจารยไดว างไวใหอยา งตอ เนื่อง
70 | ผูชวยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อุทโยภาศ
• วิสัยทัศนดานความรวมมือดานดิจิทัลระหวางมหาวิทยาลัย อาจารยภุชงคเปนผูกอต้ังกลุมผูบริหาร
ระบบดิจิทัลของมหาวิทยาลัยตางๆ ขึ้นเปนครั้งแรก (CIO Group) เพ่ือเปนเวทีในการแลกเปล่ียนเรียนรู
ในดา นการบรหิ ารจดั การระบบดจิ ทิ ลั ในบรบิ ทของสถานศกึ ษา ซง่ึ ทกุ แหง ตอ งใชร ะบบสนบั สนนุ การดําเนนิ งาน
ทค่ี ลา ยคลงึ กนั ซงึ่ การจดั ตงั้ กลมุ นป้ี ระสบความสาํ เรจ็ ไดด ว ยความเปน ผนู าํ ทม่ี ใี จเปด กวา งอยา งยง่ิ ในการรบั ฟง
ความคดิ เหน็ จากทกุ ๆ มหาวิทยาลยั เพือ่ เรยี นรูจากบทเรียนของความสําเร็จและไมส าํ เร็จ
สุดทายนี้ดิฉันขอกราบอาราธนาคุณพระศรีรัตนตรัยและสิ่งศักดิ์สิทธ์ิ ดลบันดาลใหดวงวิญญาณของอาจารย
ภชุ งคไปสูสุคตใิ นสัมปรายภพดว ยเทอญ
ดว ยความเคารพรักและอาลัย
ผศ. ดร. อินทริ าภรณ มูลศาสตร
ชีวิตทมี่ ีประโยชน | 71
ราํ ลึกถึงเพือ่ นภุชงค
มเี รอ่ื งใหเ ลา มากมายนบั ไมถ ว น ถา จะใหพ ดู ถงึ เพอื่ นภชุ งคท รี่ จู กั กนั มาถงึ เกอื บ 25 ป นบั ตง้ั แตช วี ติ การทาํ งาน
ผมเริ่มตนท่ีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร วันนี้จะขอประติดประตอเรื่องราว เขียนเลาใหฟงเรื่องหน่ึงเก่ียวกับ
การเทิรนโปร และการสะสมกลองของเพอ่ื นภชุ งคของผมกนั ครบั
มงุ ม่ัน ต้งั ใจ เรียนรูเรว็ ถาเปน เปาหมายทตี่ ดั สินใจแลว จะพงุ ชนสคู วามเปน เลศิ ใหไ ด
บายวันหน่งึ เพือ่ นภชุ งคไดขึ้นมาหาผมท่ีแล็ปชน้ั เจด็ ดวยรอยยม้ิ และความสดใส พวกเราคุยกนั ถงึ เรือ่ งตา งๆ
มากมาย อยา งออกรสออกชาติ เหมอื นเชน เคยทกุ ครงั้ และแลว เพอ่ื นภชุ งคก พ็ ดู ขน้ึ วา “เฮย เหน็ คณุ เลน กลอ งอยู
ชวยแนะนําหนอยสิวาผมจะเริ่มจากตรงไหนดี” ไอเราก็แบบวางูปลามากมาย แต ณ เวลาน้ันก็ไดหยิบกลอง
dslr ท่ีถอดเปลี่ยนเลนสไดซึ่งเปนรุนเริ่มตนของนิคอนออกมาอธิบายไปตามประสาและเทาท่ีรูถึงความ
แตกตางระหวางกลองท่ีถอดเปลี่ยนเลนสได และกลองท่ีเปนแบบถอดเปล่ียนเลนสไมได รวมทั้งยี่หอกลอง
และบุคลิกของภาพที่ไดจากกลองญ่ีปุนยอดนิยมสองย่ีหอเปรียบเทียบกันคือ นิคอน และแคนนอน ผมไดเลา
ไปสกั พักนงึ ตามความรูท ไ่ี ดเ คยอา นศกึ ษามา เพอื่ นภชุ งคก็โพลงข้ึนวา “ใชเ ลย อยา งทค่ี ุณวามา แตผ มดันไป
ออกกลองยี่หอลูมิกซของพานามากอนมาหาคุณนี่ ถึงแมวามันจะซูมเขาออกได ใชงานงาย แตถอดเปล่ียน
เลนสไมได” เพอ่ื นภุชงคก ็ไดเ ลา ใหผมฟง ถึงลกู เลน ตางๆ มากมาย อยางเพลดิ เพลนิ ประมาณวาเลน กบั กลอง
ตัวลูมิกซตัวนั้นแบบทุกฟงกชั่น ทุกแงมุมแลว แตดูเหมือนวาจะยังไมตอบโจทยตามท่ีเขาตองการ อีกทั้งยัง
มาซักถามถึงฟงกช่ันและวิธีการใชงานตางๆ แบบแมนนวล ของกลองนิคอนท่ีผมมีอยูอีก จนถึงวาผม
ตอบอะไรไมได ไปตอ ไมถกู เลย เพราะผมสวนใหญจะใชก ลอ งถา ยแบบออโตทุกครัง้ ไป
หลังจากวันน้ัน อีกไมมากนานนัก เพื่อนภุชงคก็กลับมาหาผมอีกคร้ังพรอมอวดกลอง dslr ตัวใหม ยี่หอ
แคนนอน พรอมเลนสคู 18-55 และ 70-210 พรอมบอกวา ไดตัดสินใจอยูพัก อยางรอบคอบ ศึกษามา
อยางดี และพบวาตัวเองชอบสกินโทน (สีผิวเน้ือ) ของการถายภาพบุคคล และบุคลิกและสีสันของภาพ
ที่ไดจากกลองทางฝงแคนนอนมากกวา เลยออกตัวน้ีมา และดวยเหตุผลเพราะเพ่ือนภุชงคบอกวาชอบ
ถายภาพบุคคลมากกวา กลองตระกูลนิคอนเชนของผมใหสกินโทนจัดจานเกินไป เหมาะกับการถายภาพวิว
หรือภาพอาหารเหมือนอยางที่ผมชอบ และตอจากวันนั้นอีกไมนานเชนกัน ไมนาจะเกินสองป ถาจําได
ไมผิด วาเร็วมาก เพื่อนภุชงคก็ไดเรียนรูและพัฒนาฝมือ และอัพเกรดชุดกลองแคนนอนของตัวเองจากรุน
เริ่มตนตัวแรก บอดี้เริ่มตนก่ึงพลาสติก ไปรุนกลาง จนถึงบอดี้ และเลนสขอบแดงตัวท็อปๆ ของแคนนอน
เลยทีเดียว โดยถาเปรียบเทียบกับการสะสมพระเคร่ืองของทางดานเซียนพระ เผลอแพรบเดียวเพื่อนภุชงค
72 | ผูชวยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ
ก็ไดสะสมและเปนเจาของเบญจภาคีกลองและเลนสแคนนอนไปเสียแลว ในขณะท่ีผมยังอยูท่ีกลองตัวเดิม
และดวยนิสัยเอาจริงเอาจัง และความขยันหมั่นเพียรของเขา เขาไปไลเรียนรูเรื่องการถายรูปจากเว็บตางๆ
จายเงินไปออกทริปเรียนรูเรื่องการถายภาพกับกูรูดานกลอง ซอมถายรูปบุคคลกับนางแบบทั้งมือสมัครเลน
และอาชีพ จนมีอัลบั้มภาพถายมากมายมาอวดผมแทบจะอาทิตยเวนอาทิตย หรือในบางคร้ัง ทุกอาทิตยเลย
ก็วาได แถมยังมาชักชวน คะย้ันคะยอผมใหไปรวมออกทริปดวยตลอด ทุกครั้งท่ีเอารูปที่เก็บไวบางสวนใน
มอื ถือมาอวด โดยบอกวา จะเทริ นโปรไดตองขยนั หมั่นเพยี รฝก ซอม และเอาจริงเอาจัง
ไมหยุดเรียนรู ปรบั ปรุง เปลย่ี นแปลง พาตวั เองไปสเู ปาหมายที่สูงขึ้น
และเม่อื 10 ปท แ่ี ลว ทภี่ าควิชาฯ เราไดเปด มิตใิ หมข องความรวมมอื วิจัย และสง นสิ ติ ไปฝก งานทญี่ ป่ี นุ ทรปิ
คร้ังน้ันเปนทริปแรกๆ ที่พวกเราไปเย่ียมเยียนทีมวิจัย NAIST ท่ีนารา หลังจากเสร็จภาระกิจแลวผมไดพา
เพอ่ื นภุชงคไ ปเดินทองแถวนมั บะ โอซากา ไปดกู วางท่วี ดั พระใหญนารา และนง่ั รถไฟออกไปรอบๆ ชานเมือง
อกี หลายแหง กนิ อาหารรา นยอดนยิ มทพี่ นกั งานออฟฟศ ชาวญป่ี นุ กนิ กนั อยา งขา วหนา เนอ้ื ยาชโิ นยา และราเมง
ตามสถานรี ถไฟ หรอื แมแ ตก ระทงั่ ซอื้ ขา วปน นงั่ กนิ เอาทล่ี านจอดรถหนา รา นสะดวกซอื้ กนั เลย ผมนเี้ ดนิ ตวั ปลวิ
พรอมกลองนิคอนบอด้ีพลาสติกที่แสนเบาของผม แตในขณะที่เพื่อนภุชงคไดแบกชุดเบญจภาคีแคนนอน
ของเขาท่ีหลัง พรอมกับ accessories ตางๆ นาจะซะไมตํ่ากวา 5 โล (เหมือนแบกนาํ้ หนักขาวสารถุงเล็ก
อยูกับตัวตลอดเวลา 55+) และขาตั้งกลองในกระเปาลากใบเล็กอีกใบ เดินตวมเต้ียมกาวขาพยายามเดินตาม
ใหทันผมไปในทุกท่ีดวยความเหนื่อยออน และบางคร้ังก็บนเจ็บหัวเขาดวยเพราะนํ้าหนักตัวและโรคเกา
ประจําตัวของเขา พวกเราก็จบทรปิ นน้ั มาไดอยางสนกุ สนาน แตเหน่อื ยยากมากมายในทีส่ ุด
แตห ลงั จากกลบั ถงึ กรงุ เทพไดไ มน าน เพอ่ื นภชุ งคก ไ็ ดเ รม่ิ นาํ เลนสฟ ก ซ แมนนวล ของเยอรมนั หนา ตาโบราณๆ
พวกย่ีหอที่ผมเรียกวา เลนสไฮโซ ตัวอยางเชน เลนสยี่หอ ZEISS, Voigtlander, และ Leica มาอวด และ
บอกผมวา ออพตกิ ของเยอรมนั น่ี เปน สดุ ยอดของออพตกิ เลยทเี ดยี วทไี่ มว า ประเทศใดๆ กไ็ มม ใี ครทําเลยี นแบบ
หรอื ทําไดด กี วา นไี้ ปอกี แลว ผมเหน็ เลนสท เ่ี พอ่ื นภชุ งคน ํามาอวดแลว กแ็ ยง ไปวา “โห เลนสห นา ตาโบราณเชน นี้
มันจะถายพอรตเทรตอยางท่ีชอบไดสวยกวาเลนสดิจิตอลสมัยใหมไดจริงหรือ แถมยังตองมาตออะแดปเตอร
กับบอด้ีแคนนอน และยังตองมาหมุนมือเอาอีก” และราคาของเลนสโบราณบางตัวน้ันก็แสนแพง ถึงกับคุย
เปรียบเทียบเลนกันวาราคาเลนสตัวสองตัวรวมกันนั้นเทากับซ้ือรถญ่ีปุนมือสองกันเลยทีเดียว จะคุมหรือ
เทาน้ันแล ผมก็โดนเพ่ือนภุชงคเล็คเชอรเขาใหอยางจัดเต็มหลายคร้ังทีเดียวถึงความแตกตางระหวาง
ออพติกเยอรมันกับออพติกอ่ืน ความเปนสกินโทนอนาล็อกท่ีไดจากเลนสโบราณเหลาน้ัน และอีกมากมาย
จนถึงการที่เพื่อนภุชงคไดเปลี่ยนมุมมองไปศึกษา ไปถายกลองฟลม แบบ back to basic เลยทีเดียว
และการถอยไปเลนบอด้ีกลองโบราณท่ีเล็กลง (เนื่องจากทริปญ่ีปุนในคร้ังนั้นพรอมกับชุดเบญจภาคีแคนนอน
ชีวติ ท่ีมปี ระโยชน | 73
เพ่ือนภุชงคเปนคนพูดเองวา ทนแบกแบบน้ันไมไหวอีกแลวจริงๆ 55+) ไปจนถึงกลองมือหมุน (fully
manual) ที่เพื่อนภุชงคบอกผมวาโปรทุกคนจะตองเรียนรูและผานมันมา และเขาก็ไมเคยหยุดที่จะลอง
และมุงมั่นเรียนรูในส่ิงท่ีเขาชอบ จนถึงไปออกกลองและเลนสมือสองยี่หอไลกา (Lieca) มาศึกษาครอบครอง
และฝก ใชง าน ถงึ จะไมใ ชไ ลกา ตวั ทอ็ ปๆ ของนกั สะสม แตก แ็ สนแพงอยเู อาการเลยทเี ดยี ว (ประมาณวา กลอ งไลกา
พรอ มเลนสฟ ก ซม อื หมุนชุดน้ี ราคาๆ พอกบั รถญ่ปี นุ เกาๆมอื สองคันนึงเชยี ว) แตเ พือ่ นภชุ งคบ อกวา ตอ งจับ
ตองศึกษาและเขาถงึ อารมณ และบคุ ลกิ ภาพมันใหไ ด ตามความมุงมัน่ ของเขา
หลังจากไดล้ิมลองไลกาชุดแรกแลว เพื่อนภุชงคก็ยังไปตอไลกาตัวที่สอง เลนสตัวที่สาม และตอไปอีกเร่ือยๆ
โดยอาศัยเอาของมือสองท่ีซื้อมา ศึกษาเรียนรู และใชมันจนเปนที่พอใจแลว วนกลับไปขาย แลวก็ซื้อ
ตัวใหมสภาพมือสองท่ียังไมไ ดล องมาอีก เปล่ียนทัง้ ตัวบอด้ี และเลนส เรยี นรู ศกึ ษาหมุนวนไปเรือ่ ยอกี หลาย
ยี่หอ ทําใหเพื่อนผมคนน้ีเปนผูเช่ียวชาญ และสัมผัสใชงานจริงกับกลองและเลนสของหลายๆ คายท่ีดังๆ ใน
ตลาดกลอง และเปนลกู คา ประจําท่เี ดนิ เขา ออกรา นกลอ งมอื สองยา นฟอรจูนทาวนเปน ประจําเลยทีเดยี ว
ฝม ือถา ยภาพบคุ คลเทียบเคยี งโปรกลองระดับมืออาชีพ
หลายๆ ทานที่ไดเ คยรูจ ัก พบปะ พดู คยุ กับเพื่อนภชุ งคข องผมคนน้ี เช่อื ไดเ ลยวา คงไมมใี ครรอดพน เงือ้ มมือ
การล่ันชัตเตอรภาพบุคคลของเพ่ือมผมคนน้ีไปไดอยางแนนอน เรียกไดวา โดนกันทุกคนเทาเทียมกัน
ไมว าจะเปนเพื่อนเกา หนา เกา (หรือหนาปรับปรงุ ใหม) หรอื เพือ่ นใหมท ่ีพ่ึงพบปะรูจ กั กนั เพอ่ื นภุชงคเลา ใหผม
ฟงวา เขามอี ุปกรณกลองตดิ ตัวไปดวยเสมอ ทุกที่ทุกโอกาสในการทาํ งานในที่ตางๆ ของเขา เปรียบไดเหมอื น
เปนอาวุธคูใจเลยทีเดียว ที่ทาํ ใหประสบความสาํ เร็จและเขาถึงความอบอุนของทุกคนไดผานบุคลิกภาพ
และรอยยิ้มบนภาพถายบุคคลท่ีเพื่อนภุชงคผมจัดให ผมเช่ือวาทุกคนที่ไดเห็นภาพของตัวเองผานการล่ัน
ชตั เตอรของเพอื่ นผมคนน้ี คงแทบจะปฏิเสธไมไดเ ลยวา มภี าพตัวเองท่ีนา ช่นื ชม ถายโดยตากลองมอื อาชพี
ถงึ ณ วนั นี้ เพอื่ นภชุ งคผ ม ไดก า วเดนิ ไปขา งหนา พวกเราแลว อกี หนงึ่ กา ว เปน ทๆี่ พวกเรายงั ไปไมถ งึ แตซ ะวนั หนง่ึ
เราคงจะไดพบกันใหมอกี ครง้ั ครบั คิดถึงเสมอครับ
(อานนท/29มีนาคม65)
รองศาสตราจารย ดร.อานนท รงุ สวาง
ภาควชิ าวิศวกรรมคอมพิวเตอร
74 | ผูช วยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อุทโยภาศ
ราํ ลึกถึง ผศ.ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
ดิฉันไดรูจัก ผศ. ดร.ภุชงค อุทโยภาศ นาจะตั้งแตสิบกวาปมาแลวต้ังแตสมัยทาํ งานที่มหาวิทยาลัยศิลปากร
ไดเจอทานอาจารยตามที่ประชุมตางๆ หลายครั้งและทราบวาทานเปนผูเชี่ยวชาญและมีช่ือเสียงทางดาน
high performance computing ไดรูจักกับทานจริงจังเม่ือคร้ังเชิญทานไปสอนวิชาปริญญาโทที่มหาวิทยาลัย
ศิลปากร และไดรวมสอบวิทยานิพนธระดับปริญญาโทกับทานครั้งน้ัน ทานอาจารยเปนคนอัธยาศัยดี ไมเคย
ดนุ สิ ิตนกั ศึกษา ไมเคยใหใครตก แมว าจะอยา งไรกต็ าม ทานใหโอกาสนสิ ติ เสมอ และเม่ือครัง้ ยา ยมาทํางานที่
มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตรป พ.ศ. 2556 ก็ตอ งยอมรบั วา ไดค าํ แนะนํา และชว ยเหลือจากทานอาจารย ครัง้ นั้น
และไดเขามารวมอยูหองปฏิบัติการวิจัย HPCNC เดียวกัน มีการประชุมแลปพูดคุยกับนิสิตในแลป ทานใจดี
สอนปรชั ญาชีวติ ตางๆ ใหนิสิตเสมอ นิสิตในหองแลปชอบฟง ทา นอาจารยเลาเร่อื งตางๆ มากมาย
กิจกรรมตางๆ ในหองแลป ทานอาจารยไดเปนคนชักชวนนิสิต และริเริ่มใหทําหลายอยาง เชนต้ังแตการสง
นสิ ิตเขาแขงขนั Student cluster competition ตงั้ แตค ร้งั แรกทีเ่ กดิ ขึ้น จนทมี ของแลป และมหาวิทยาลยั ก็เปน
ท่ีรจู ักกบั ทางคณะกรรมการจัดการแขง ขนั และไดรับเชญิ ใหเขา รวมแขง ทกุ ป
กจิ กรรม open house ของแลป ทา นอาจารยก ไ็ มถ อื ตวั เชน แตง ตวั ชดุ วนั Halloween รว มกบั นสิ ติ รว มสมั ภาษณ
นสิ ิตใหมเ ขาแลป ดว ยเปน ตน
จนกระท่ังทานอาจารยไดเร่ิมไปทาํ ตาํ แหนงบริหารจึงไดมีเวลานอยลงในการดูกิจกรรมนิสิตท่ีแลปโดยตรง
แตทานก็ยังมาประชุมแลป ข้ึนหองแลปบอยๆ เพ่ือมาพูดคุยกันนิสิตฉันมิตรท่ัวไป ทานมี connection กับ
บริษัทภายนอก และมหาวิทยาลัยตางประเทศจํานวนมาก ซึ่งเอ้ือประโยชนใหกับนิสิตไดไปหาประสบการณ
ในตา งประเทศ และฝก งานกบั หนว ยงานดๆี
เม่ือทานไปนั่งตําแหนงบริหาร ทานก็นาํ ส่ิงดีๆ มาใหมหาวิทยาลัย โดยเฉพาะในเรื่องของทรัพยากรซุปเปอร
คอมพวิ เตอร ทที่ ําใหน สิ ิตในภาควิชาไดมีโอกาสสัมผัสเครอ่ื งในระดับที่ data center ตางประเทศไดใชง าน
และเม่ือทานไปน่ังบน board ระดับประเทศ ทานไดชวยวางนโยบายดาน IT ใหกับหนวยงานภาครัฐอีก
จาํ นวนมากทไ่ี มสามารถเลาเรอื่ งราวไดหมดภายในเวลาอนั ส้นั
การจากไปของทา นเปน การสญู เสยี ทรพั ยากรบคุ คลทส่ี ําคญั ดา นคอมพวิ เตอรอ ยา งยงิ่ ใหญ ชอื่ ของทา นอาจารย
ยงั คงถกู กลาวถึงอยูเปน ประจํา ในระหวางการพูดคยุ เรื่องตา งๆ ในหองแลป และคณุ ความดีของทา นอาจารย
จะถูกจดจําในจิตใจของขาพเจาและนิสิตในแลปตลอดไป
รศ. ดร.จันทนา จันทราพรชยั
ชีวิตทีม่ ีประโยชน | 75
ดวยความอาลัยและระลึกถึง
ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
การจากไปของ ผศ. ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ ทําใหพ วกเราทกุ คนตกใจ และเสียใจอยา งยิง่ ทา นอาจารยภ ชุ งค คอื
บุคคลที่ทาํ ใหไฟของคาํ “Digital KU” สองสวางขึ้นที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร ทานคือผูผลักดันและ
สรา งแรงบนั ดาลใจใหท กุ คน ไดร ว มมอื กนั ไดม สี ว นรว ม ไดเ ปน กาํ ลงั ใจใหก นั และกนั ในการสรา งงานดา นดจิ ทิ ลั
ใหกับมหาวิทยาลัย ดวยคําที่อาจารยจะกลาวอยูเสมอๆ วา “เราตองสื่อสารกันมากข้ึน เขาใจกันมากข้ึน
ทํางานเชื่อมโยงกันมากข้ึน ทุกอยางตองสําเร็จได ถาเรารวมมือกันและคอยๆ แกปญหาไปดวยกัน
ทุกคนทุกสวนงานคือคนสําคัญ” อาจารยทั้งนําและอยูเคียงขางพวกเรา ทุกเวลา ทุกการวางแผนงาน
ทุกการประชุม ทุกการเตรียมงาน พวกเราจะไดยินคาํ วา “ไดครับ ไมมีปญหา” เสมอ หลายครั้งท่ีอาจารย
เปรยๆ กับพวกเราวา ผมโชคดี ท่ีไดมีโอกาสมารวมงานกับพวกเรา อาจารยจะช่ืนชมยินดีทุกคน ทุกคนคือ
คนเกง และคนสาํ คญั ในสายตาของอาจารย แตพ วกเราอยากบอกใหอ าจารยไ ดร บั รวู า พวกเราตา งหากทโี่ ชคดี
ทมี่ โี อกาสไดท าํ งานรว มกบั อาจารย อาจารยท าํ ใหพ วกเรารวู า ความสขุ จากการทมุ เททํางาน ทกุ เวลานาทเี พอื่ ให
งานของมหาวทิ ยาลยั ลลุ ว งนน้ั คอื ความอม่ิ ใจ สขุ ใจ แคไ หน ทําใหพ วกเราพรอ มกา วเดนิ หนา ทจ่ี ะฟน ฝา อปุ สรรค
เรื่องตอๆ ไป พวกเราทุกคนท่ีไดรวมทาํ งานกับอาจารยรูสึกถึงความเปนหน่ึงเดียว ถึงแมจะมาจากสวนงาน
ตางๆ อาจารยทาํ ใหพ วกเรา คอื “ทมี Digital KU” อยางแทจ ริง
คดิ ถึง.. ลายมือของอาจารยที่รา งโครงการดานดจิ ิทัลตางๆ ลงในกระดาษแผนเดยี ว
คิดถงึ .. ผชู ายอารมณด ที ี่นงั่ เปนประธานหวั โตะ ประชุม เชาถงึ เยน็
คิดถึง.. การสรุปและแกป ญ หาในทป่ี ระชมุ อยางเฉยี บขาด ไดผ ลลพั ธเ ปน ทีพ่ อใจทุกฝา ย
คิดถึง.. เร่อื งเลาดๆี นารัก แทรกอารมณขนั คาํ พดู งา ยๆ เสยี งหัวเราะ พาบรรยากาศผอนคลาย
สรางพลงั ขบั เคล่อื น
คิดถงึ .. ความเปน กนั เอง ความสดใส ความราเริง ภาพถา ยสวยๆ จากฝมืออาจารย.....
76 | ผชู วยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ
พวกเราจะต้งั ใจทาํ งานที่อาจารยว างรากฐานไวใ หสําเร็จตอ ไป ไฟ “Digital KU” จะสวา งเสมอ “ทีม Digital
KU” จะตง้ั ใจชว ยกนั สรา งงานและบนั ทกึ เรอื่ งราวดา นดจิ ทิ ลั ไวท เ่ี วบ็ ไซต digital.ku.th เพอ่ื ใหเ ปน ตวั แทนและ
ผลงานดานดจิ ิทลั ของมหาวิทยาลยั เกษตรศาสตรทีท่ านอาจารยภุชงคริเริ่มไว
พวกเราทกุ คนจะยงั คงระลกึ ถงึ ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ และทา นจะอยใู นความทรงจาํ ตลอดไป
ดวยความเคารพรักและอาลัยยง่ิ
จาก... ทีมบุคลากรสาํ นักบรกิ ารคอมพวิ เตอร
และทมี ดจิ ิทัลสว นงานตางๆ
ชีวิตที่มีประโยชน | 77
อยูใหเ ขารัก จากไปใหคนเขาอาลยั
ตลอดระยะเวลากวา 30 ป ทไ่ี ดร ว มงานกบั อาจารยภ ชุ งค อทุ โยภาศ ในฐานะเลขานกุ ารอาจารย อาจกลา วไดว า
อาจารยภุชงค เปนหัวหนาหรือเจานายที่เปนผูใหอยางแทจริง ใหท้ังความรูตางๆ ท้ังเร่ืองงานท่ีนับวาเปน
ประสบการณอยางดีเลศิ นอกจากอาจารยจะใหค วามรูแลว อาจารยยังใหค วามรัก ความหว งใย ความเมตตา
ความเอื้อเฟอเผื่อแผกับออ รวมถึงลูกศิษยทุกคนที่อยูในความดูแลของอาจารย ออเปนคนหนึ่งที่ไดรับความ
ไวว างใจจากอาจารย ในการดแู ลตารางการทาํ งาน การนัดหมายกับบุคคลตา งๆ ที่จะเขาพบอาจารยใ นโอกาส
ตางๆ เชน ขอคาํ แนะนํา การปรึกษาจากอาจารย และเชิญอาจารยไปรวมงานในวาระตา งๆ ซึง่ มหี ลากหลาย
หนว ยงาน ทําใหอ อไดม ีโอกาสรจู กั และพบปะกับบคุ คล ทกุ ระดับช้ันและทีส่ าคญั ออ สามารถเรียนรูการทํางาน
ภายใตม ืออาชีพอยา งยอดเยี่ยมเชนอาจารยไ ดเปน อยางดี
หากจะกลาวถึงคุณงามความดีของอาจารยแลว ออจะขอกลาวในฐานะที่เปนผูใกลชิดอาจารยคนหนึ่งที่ได
ทาํ งานกับอาจารย ออขอชื่นชมความสามารถพิเศษของอาจารย ท่ีมีวิสัยทัศนกวางไกล และความเปนผูนาํ ท่ี
มองการณไ กล และสงิ่ หนง่ึ ทอ่ี อ สามารถสมั ผสั ไดค อื ความเปน เจา นายทย่ี อดเยย่ี มของอาจารย ออ ไดเ หน็ ความ
โอบออมอารี ท่ีอาจารยมีใหแกออและลูกศิษยอาจารยที่มีอยูจํานวนมาก จากคุณงามความดีของอาจารยที่
สรา งสมไวมาอยางตอเนือ่ ง อาจารยจ งึ เปนบุคคลหน่ึงทที่ กุ คนกลา วเปนเสยี งเดียวกนั วา “อยูใ หเ ขารกั จากไป
ใหคนเขาอาลัย” ดังจะเห็นไดจากผูมารวมงานลนหลามและมีขอเสนอที่จัดทํางานตางๆ เพ่ือแสดงความอาลัย
ตอ อาจารย
ในโอกาสนี้ ออ ขอขอบคณุ ผศ. ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ ทใ่ี หค วามทรงจําดๆี ตลอดระยะเวลาทรี่ ว มงานกบั อาจารย
และออ จะขอระลกึ ถงึ อาจารยต ลอดไปและไมม ีวันลืมอยา งแนน อนคะ ผศ. ดร.ภชุ งค อุทโยภาศ
ออ ภคั รจริ า หริ ัณจารุกร
10 พฤษภาคม 2565
78 | ผูชว ยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ
อาลยั แด ผศ. ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
อัจฉรยิ ะนัน้ มองไดไ มย าก ผมโชคดไี ดม โี อกาสสงุ สงิ กับอัจฉริยะฟาประทานมามากหลาย คนเหลานีม้ คี วามลึก
ความกวาง ความรอบรู และความวองไวแหงปญญาในหลากหลายมิติ คนท่ีเรียนเกง สอบเกงหรือรูมากนั้น
เมอ่ื ไดม าเทยี บเคียงกับอัจฉรยิ ะก็จะหมองแสง หมน มัวไปอยา งรวดเรว็
สาํ หรับทา นอาจารยภชุ งคน ัน้ ผมไมอาจเรียกไดว า สนิทสนมหรอื ใกลช ิดวงใน จะไดขอ งแวะกนั ก็เฉพาะในบาง
โอกาส แตทุกครั้งที่ทานปรากฏกายในวงสนทนา ก็ไดสรางสีสันใหกับบรรยากาศรอบบริเวณไดเปนอยางดี
อะไร ๆ ทา นก็ดจู ะลวงรู โตตอบสนกุ สนาน เลนมุกไดทงั้ นั้น ทาํ ใหผ ูคนรอบขา งรสู ึกอบอุนทีม่ ีทา นอยดู ว ย มิใช
วา ทา นจะมบี ารมลี นเหลอื มใิ ชว า จะดูวา มีพลงั สมองสูงล้าํ มใิ ชวาจะมีความนาเกรงขาม แมแตก ับผมเองทานก็
ใหความสนทิ สนมยกยอ ง ใหผมรูสกึ ดีกบั ตัวเอง ทานเปนหน่งึ ในบรรดาไมกค่ี นที่ทําใหผ มทึ่งได ในสายตาของ
ผมแลว ทา นอาจารยภ ุชงคมีความเปน อัจฉริยะเตม็ เปย ม
แมวและรูปถายของทานอาจารยนั้น เปนท่ีรูจักกันในวงกวาง แมแตผมเองทานก็ยังใหเกียรติถายรูปครึ่งตัว
ขณะผมผกู ไทใสส ทู ดูแลว ดีกวา ตวั จริงมากหลาย ซง่ึ ผมใชร ปู ถายนัน้ ในหลายโอกาสทีต่ องการรูปเปน ทางการ
ทงั้ ในประวัติการทาํ งานและในการประชุมออนไลน
เสยี ดายอจั ฉรยิ ภาพของ ผศ. ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ ความรคู วามสามารถและบคุ ลกิ ภาพทเ่ี ปน กนั เองของอาจารย
ควรจะเปน ประโยชนแกพวกเรา วงการ และประเทศชาตไิ ดอ กี มากหลาย
ดว ยความอาลัยยิ่ง
ดร.ยรรยง เตง็ อํานวย
๓ พฤษภาคม ๒๕๖๕
ชีวติ ทม่ี ปี ระโยชน | 79
ในความทรงจาํ ผศ.ดร.ภุชงค อุทโยภาศ
เมื่อไดทราบขาวรายของวันท่ี 29 ธันวาคม 2564 แทบไมอยากเชื่อวาจะเปนเรื่องจริง แตเมื่อมีการยืนยันวา
ทา นอาจารยภชุ งค อทุ โยภาศ ไดจ ากไปจรงิ แลว เราไดแ ตเ ศรา และเสยี ใจในการจากไปไมม วี นั กลบั ของบคุ คล
ผูเปนกัลยาณมิตรที่ดีของเราทานน้ี และขอแสดงความเสียใจอยางสุดซ้ึงไปยังภรรยาและบุตรชายของทาน
อาจารยภ ชุ งคท บ่ี คุ คลอนั เปน ทรี่ กั ไดจ ากไปอยา งกะทนั หนั และขอใหค รอบครวั ทา นผา นพน ชว งทย่ี ากลาํ บากนี้
ดว ยกําลงั ใจทเ่ี ขม แขง็ ดว ยความภาคภมู ใิ จทที่ า นอาจารยภ ชุ งคไ ดส รา งผลงานนานบั ประการไวแ กป ระเทศไทย
คุณงามความดีของอาจารยภุชงคจะอยูในความทรงจาํ ของเราไปอีกนานแสนนาน เพราะทานไดสรางผลงาน
เพอื่ ความเจรญิ กาวหนาของวงการดจิ ิทลั ของประเทศไทย อยา งหาผใู ดเสมอเหมอื นไดยาก
นับตั้งแตป 2540 ท่ีเราไดรวมงานและรูจักทานอาจารยภุชงค เมื่อมีการเร่ิมตนสรางเครือขายความรวมมือ
ดา นวทิ ยาการและวศิ วกรรมเชงิ คอมพวิ เตอร ทใี่ นขณะนน้ั ศนู ยอ เิ ลก็ ทรอนกิ สแ ละคอมพวิ เตอรแ หง ชาติ สวทช.
เปนแกนหลักในการสรางความรวมมือทางวิชาการและวิจัยดานน้ีของประเทศข้ึน ดวยเล็งเห็นวาในอนาคต
จะตอ งมีการลงทุนพัฒนาประเทศดว ยวทิ ยาการคอมพิวเตอร จงึ ตอ งสรา งคนรุนใหมใหทนั ตอ การเปลีย่ นแปลง
ในอนาคต รวมท้ังการลงทุนดานเทคโนโลยีดิจิทัล ตองมีนักวิจัยที่มีความสามารถสูงที่จะใชประโยชน
จากวทิ ยาการทเี่ ปลย่ี นแปลงไป โดยมสี ถาบนั การศกึ ษาทมี่ หี ลกั สตู รวทิ ยาการเชงิ คาํ นวณ มารว มกนั แลกเปลยี่ น
เรียนรใู นเครือขา ย และจดั เปนการประชมุ วชิ าการนานาชาตเิ ปนประจาํ ทุกป ปจ จบุ ันเครือขา ยดังกลาวมีความ
เขมแข็งตามลาํ ดับ และไดจดั ตัง้ ข้นึ เปนสมาคมวิทยาการและวิศวกรรมเชงิ คอมพิวเตอร หรอื Computational
Science and Engineering Association ทานอาจารยภุชงค ดาํ รงตําแหนงนายกสมาคมนี้อยูระยะหนึ่ง
อาจารยอาวุโสหลายทานที่เปนกลุมจัดตั้งตางก็ทะยอยเกษียณอายุ หรือมีภารกิจอ่ืนๆ ท่ีรับผิดชอบสูงข้ึน
ก็แยกยายกันไป แตอาจารยภุชงคไมเคยทอดทิ้งสมาคมฯ แมจะมีภารกิจความรับผิดชอบมากมาย แตทาน
จะใหค วามเอาใจใสแ ละสรางเครือขา ยคนรุน ใหม เพ่ือใหมาสบื ทอดเครือขา ยน้ีอยา งดีมาโดยตลอด
อาจารยภุชงคเปนบุคคลที่มีจิตใจงดงาม มีความกตัญู มีอารมณขันและมักสรางเสียงหัวเราะ มอบความสุข
ใหแกผูอื่นเสมอ ที่สาํ คัญที่สุด ทานเปนผูที่มีความเปนครูท่ีดีมาก ไมใชแตเฉพาะการสอนลูกศิษยใหมี
ความรูและผลิตผลงานวิจัยมากมายเทาน้ัน แตกับเพ่ือนรวมงานอาจารยจะมีคําแนะนาํ ท่ีดี ช้ีแนะแนวทาง
สรางสรรค ทานเปนผูนําท่ีมีวิสัยทัศนท่ีเฉียบคม เปนนักยุทธศาสตรที่มีความลุมลึก เกงกาจสามารถมาก
ทานจะใหกําลังใจ ใหแรงบันดาลใจและจะมองมุมบวกเสมอ คํากลาวท่ีวา “คุณคาของคน อยูท่ีผลของงาน”
ถูกตองเสมอ ถือไดวาอาจารยภุชงคเปนบุคคลทรงคุณคาของแผนดินไทย เพราะผลงานมากมายของทาน
80 | ผูช ว ยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ
ที่ชว ยในการวางรากฐานพัฒนาวงการดิจทิ ลั ของหนว ยงานตา งๆ ท่วั ประเทศเปน ท่ปี ระจักษชัด และเปนระดบั
มันสมองของคณะกรรมการของหนวยงานระดับประเทศจาํ นวนมาก ท่ีตองการความรู ประสบการณ
และวิสัยทัศนของอาจารยภุชงค ไปชวยในการปรับเปลี่ยนองคกร ทานใหความจริงใจ ใหเกียรติทุกคน
และเปนผู “ให” ที่ไมหวังการตอบแทน ช่ือของอาจารยภุชงคจะเปนตาํ นานท่ีพวกเราจะกลาวขวัญถึงดวย
ความเคารพ ยกยอ งอยา งไมรูลมื
เมื่อสามปกอน ในชวงท่ีทานขอลาออกจากตําแหนงรองอธิการบดี ทานเคยเลาวา คุณหมอใหดูแลตนเอง
เน่ืองจากมีปญหาสุขภาพอยู ทานอยากเขียนหนังสือใหสาํ เร็จตามความต้ังใจที่มีมานาน แตในชวงปลาย
ของชีวิตทานไดรับโอกาสแตงต้ังเปนคณะกรรมการผูทรงคุณวุฒิในหลายหนวยงาน ทานโชคดีที่มีครอบครัว
ท่ีนารัก มีภรรยาคูทุกขคูยากท่ีดูแลเอาใจใส เปนผูใหกาํ ลังใจเคียงขางกันเสมอ และมีบุตรชายคนเดียว
ที่ทานภูมิใจมาก นองเรียนจบปริญญาตรีชีววิทยาจากจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัยและไปเรียนตอตางประเทศ
ในสาขาวิทยาศาสตรคอมพิวเตอรระดับแนวหนา ทานอาจารยภุชงคภูมิใจในตัวบุตรชายของทานมาก เมื่อ
เลาถึงลูกชายเมื่อใดนั่น คือความสุขใจท่ีเราจะเห็นฉายออกมาเสมอและหวังอยางย่ิงวานองจะกลับมาสราง
ความเจรญิ กา วหนาใหแ กประเทศไทย สมความตั้งใจของทา น
เสนทางชีวิตท่ียาวนาน ผานทุกข ผานสุข ลวนแลวแตเปนบทเรียนในชีวิตที่ทานอาจารยภุชงคไดเรียนรู
และนําความรู ถอดเปนบทเรียนมาถายทอดใหพวกเราไดรับรูพัฒนาความคิด พัฒนาตนเอง นับเปนสิ่งท่ีมี
คุณคาอยางยิ่ง ณ ตอนนี้และตอไปทานอาจารยภุชงคคงจะไดพักผอน ไดพบกับคุณพอคุณแมผูเปนท่ีรัก
บนสรวงสวรรค ดวยคุณความดีท่ีทานอาจารยภุชงค อุทโยภาศไดประพฤติดี ปฎิบัติดีมาโดยตลอดชีวิต
ของทาน และดวยผลบุญกุศลท่ีภรรยา ครอบครัว และญาติมิตร ไดทาํ บุญอุทิศใหทาน จงสงผลใหทาน
อาจารยภ ุชงค อุทโยภาศ ประสบแตความสุขสงบในสมั ปรายภพ ดวยเทอญ
ดว ยความระลกึ ถึง
สพุ จน - สุภา หารหนองบวั
14 พฤษภาคม 2565
ชวี ติ ท่มี ีประโยชน | 81
พีน่ ยุ ในความทรงจาํ
ผมพบพ่ีนุย หรือ ผศ.ดร.ภุชงค อุทโยภาศ ครั้งแรก เม่ือผมยังเปนนองใหมวิศวะจุฬาฯ เมื่อป พ.ศ. 2526
ผมอยปู 1 พีอ่ ยปู 3 ไมไ ดสนิทสนมกับพี่นุยมากนัก แตเ มอ่ื พบเห็นพ่ีนยุ อยกู ับเพือ่ นๆ แถว “รานนวย” หนา ตึก
High Volt ซ่งึ กไ็ มนา แปลกใจเพราะเด็กวศิ วะไฟฟา มกั เรียนกันอยบู ริเวณนนั้ ภาพท่ยี งั ติดอยูในความทรงจาํ
ท่ชี ดั เจน คอื พีน่ ุยถือเปน “ตวั หลกั ” คนหนึ่งในกลุม พๆ่ี ทคี่ ยุ กนั เสยี งดัง จากการสงั เกตของผมจากระยะไมใ กล
ไมไกล สว นใหญพี่ๆ จะคยุ กันในเร่ืองที่มสี าระ (สวนทไ่ี มมีสาระคงตอ งฟงใกลก วา น้นั จงึ จะไดยนิ )
ภาพเหลา นนั้ กจ็ างหายไปตามกาลเวลา จนกระทง่ั เราตา งจบการศกึ ษามาเปน อาจารยใ นมหาวทิ ยาลยั พนี่ ยุ อยู
เกษตรฯ ผมอยูจ ฬุ าฯ ไดข า วของพีเ่ ปน ระยะ ถือวา เปน Key Man ดา น IT มาโดยตลอด ตา งคนก็ตา งเจริญใน
หนา ที่การงาน มีโอกาสพบกนั เปนระยะในงานตางๆ
พ่นี ยุ เปน คนอารมณดี มีสาระ คยุ กนั ถูกอัธยาศยั ในทกุ เร่ือง ทั้งในฐานะรนุ พรี่ ุน นอ ง และเพื่อนรวมอาชพี เวลา
กผ็ า นไปอยางรวดเรว็
จนกระทั่งในปพ .ศ 2563 อยูในชว งท่โี ควดิ -19 ระบาดทว่ั โลก พน่ี ยุ หมดวาระรองอธิการบดีที่ ม.เกษตรศาสตร
แลว แตผมยงั คงสวมหมวกเปนประธาน ทปอ. ผมจึงไปเชญิ พีน่ ุยมาชว ยเปนประธานคณะกรรมการขับเคลือ่ น
จัดทาํ แผนและยุทธศาสตร IT Transformation ใหแกมหาวิทยาลัยไทย ซ่ึงพ่ีก็ใหเกียรติรับมาดาํ เนินการ
ดวยความท่ีเปน คนสดใส จรงิ ใจ ใครใครกร็ ัก พน่ี ุย ไปเชิญใคร เคาก็ยินดมี ารว มงาน ปรากฏวาคณะกรรมการ
ชุดน้ีเต็มเปยมไปดวยยอดฝมือจากมหาวิทยาลัยหลักตางๆ ท่ัวประเทศ งานจึงมีความกาวหนาอยางรวดเร็ว
และราบร่ืนมาเรื่อยเรื่อยแบบไมรูตัว จนเม่ือวันท่ี 29 ธันวาคม 2564 ไดรับแจงวาพี่นุยเสียแลว…จําได
ยังถามกลับไปวา “นยุ ไหน”
วนั น้ีพ่ีนยุ จากเราไปแลว จรงิ ๆ ความดีมนี ํ้าใจ สดใส ราเรงิ ยงั ตดิ ตรึงใจของผมและคนทีค่ นุ เคยกัน ผมเช่ือวา
คณุ งามความดีทพ่ี ่ีนยุ ไดส ง่ั สมมาจะนําพาดวงวิญญาณของพีไ่ ปสสู ุคตใิ นสมั ปรายภพ
ศ. ดร.บัณฑิต เอือ้ อาภรณ
อธกิ ารบดี จฬุ าลงกรณมหาวิทยาลัย
82 | ผูชวยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
ดว ยความระลึกถึง
ไดมีโอกาสพบ อาจารยภุชงค คร้ังแรกในการประชุมโครงการ Thai GRID ท่ีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร
ก็ไมไดคุยอะไรมาก จนมีการติดตั้ง node ของ Thai GRID ท่ีมหิดล และไดมีการพบกันในงานตางๆ
อกี หลายงาน ท้ังงานประชุมวิชาการและอ่ืนๆ อาจารยเปนคนคยุ สนกุ สบายๆ จากนน้ั กไ็ ดร บั การชวนไปรว ม
ในหลายกิจกรรมโดยเฉพาะงานทางดาน High Performance Computing ทําใหไดเห็นถึงความตั้งใจดี
ในการทํางานเพื่อสวนรวม เรามีความคิดตรงกันหลายอยาง ก็ไดแตสนับสนุนหางๆ มีการปรึกษากันบาง
และเมื่ออาจารยไดทํางานบริหาร ก็ทาํ ใหไมคอยมีโอกาสเจอกัน อาจารยชอบถายรูปและถายรูปไดสวยมาก
ไดแตติดตามรูปสวยๆ ท่ีอาจารยถายจากสถานที่ตางๆ และหลายคร้ังที่อาจารยถายรูปให ก็ไดภาพ
ที่ชอบและประทับใจ ครั้งสุดทายท่ีไดคุยกัน วาจะนัดไปทานกาแฟ แตก็ไมไดตกลงวันกัน จนอาจารยจากไป
แบบกะทันหัน ขอใหค ุณความดีท่ีอาจารยไ ดทาํ ไว สงผลใหอ าจารยไปสภู พภมู ิท่ดี ี ขอขอบคณุ ในความเอือ้ เฟอ
และเปน กัลยาณมติ รท่ดี ีตอ กันตลอดมา
สุดสงวน งามสรุ ยิ โรจน
13 พฤษภาคม 2565
ชีวิตที่มีประโยชน | 83
คาํ ไวอ าลยั แดพ ี่นุย
ผมไดรูจักกับ พ่ีนุย หรือ อ.ภุชงค คร้ังแรกชวงในป 2539 - 2540 Japan, April 2019
จากการแนะนาํ ของเพ่ือนที่รูจักเราท้ัง 2 คน คงเห็นวาลักษณะงาน
ทเ่ี ราทาํ คงตอ งมเี รอ่ื งทเ่ี กย่ี วขอ งกนั ตอนนน้ั ผมเพง่ิ เรม่ิ ทาํ งานทเ่ี นคเทค
ใหมๆ รบั ผดิ ชอบงานการใหบ รกิ าร high performance computing
(HPC) ใหกับกลุมวิจัยใหมดาน computational science and
engineering พ่ีนุยเองก็อยูในชวงจัดตั้งและบุกเบิกงานการพัฒนา
วิศวกรรมคอมพิวเตอรดาน HPC ของไทยดวยสถาปตยกรรม
Cluster Computing ท่ีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร ซึ่งในชวงน้ัน
เปน เรอื่ งทใี่ หมม ากในระดบั ประเทศและระดบั สากล เปน เรอื่ งธรรมชาติ
ท่ีงานของเราไดมาเกี่ยวของกันอยางใกลชิดแบบน้าํ พึ่งเรือเสือพึ่งปา
และน่ีเองก็เปนจุดเริ่มตนที่ทาํ ใหพ่ีนุยและผมไดเจอะเจอ พูดคุย
รว มงาน และไดอ าศัยพึง่ พากันต้ังแตนน้ั มา
สวนท่ีผมไดรวมงานกับพ่ีนุยบอยท่ีสุดคืองานดานท่ีเกี่ยวกับ HPC ไมวาจะเปนภายในประเทศ เชน งาน
International Annual Symposium on Computational Science and Engineering (ANSCSE) ที่ตอ เนื่องกัน
มากวา 25 ป งานในสมาคมวิทยาการและวิศวกรรมเชิงคอมพิวเตอร (CSEA) การเปนคณะกรรมการ
National e-Science Infrastructure หรือในเวทีตางประเทศตลอดชวงยุคสมัยที่ผานมาของเทคโนโลยี HPC
ต้ังแต Cluster - Grid - Cloud - AI เชน PRAGMA APAN APGrid SCA เปนตน บางครั้งรูสึกวา
เราเจอกนั ในตางประเทศบอยกวาในประเทศเสยี อกี ยงิ่ ในชวง 3 - 4 ปมาน้ี งานดาน HPC ไดร บั ความสนใจ
มากขึ้นตอการพัฒนาวิทยาศาสตร เทคโนโลยี และนวัตกรรมของโลก พ่ีนุยก็ยังคงเปนผูนาํ ทางความคิดของ
HPC ecosystem ไดใหคําแนะนําและสนับสนุนการพัฒนา National Supercomputing Infrastructure
ของศนู ย ThaiSC ท่ผี มดแู ลอยใู นปจจบุ นั เปน ผแู ทนประเทศไทยเขา รวมเปน คณะผเู ช่ียวชาญ ASEAN HPC
Taskforce เปนผูจุดประกาย EU-ASEAN HPC School และเปนความภูมิใจใหกับประเทศและเพ่ือนฝูงใน
วงการกับการไดร บั รางวัล “Asia HPC Leadership Award” จากงาน Super Computing Asia 2021 พ่นี ยุ
ถอื ไดวา เปน คนทีท่ ําใหประเทศไทยเปนท่ีรจู ักในวงการ HPC นานาชาติ
84 | ผชู วยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อุทโยภาศ
นอกจากการทาํ งานเพื่อประเทศและสวนรวมแลว สิ่งสาํ คัญท่ีทาํ ใหพ่ีนุยเปนท่ีรูจัก เปนที่รักของเพื่อนฝูง
มากมายท้ังในประเทศและตางประเทศก็คือ ความเปนตัวตนของพี่นุยเอง ดวยความที่เปนคนอัธยาศัยดี
สนุกสนาน เปนกันเอง ชอบความทาทายและสนุกกับงาน ชอบคุยชอบพบปะกับผูคน มีเรื่องเลาสนุกๆ ท่ีมี
สาระชวนใหคิดใหถกกัน สวนตัวผมรูสึกวาพี่นุยเกงเรื่องการเขาใจคน เขาใจความคิดและความแตกตาง
ของแตละคน รวมไปถึงความแตกตางของพ้ืนฐานวัฒนธรรมของคนที่มาจากท่ีตางๆ ความสามารถอีกอยาง
ท่ีทาํ ใหมี ผูติดตามจากทั่วโลกคือความเปนเลิศในการถายรูป เวลาผมไปเจอพ่ีนุยท่ีไหนก็มักไดรูปท่ีจัด
มุมกลองมาอยางลงตัว ที่สะทอนความเปนธรรมชาติของตัวผม แบบท่ีตากลองอาชีพคนอ่ืนทําใหไมได
สิ่งเหลานี้แหละท่ีผมคิดวาคือ เสนหและส่ิงท่ีเปนตัวตนของพ่ีนุยท่ีมีอิทธิพลตอเพ่ือนฝูงและคนรูจักแบบ
ไมจ าํ กดั พรมแดน
Singapore, March 2019 การจากไปของพี่นุยแบบกะทันหัน ถือเปนความสูญเสียยิ่งใหญของประเทศไทย
จากความรูความสามารถ ประสบการณ และโอกาสท่ีจะชวยในการพัฒนาและ
เปล่ยี นแปลงประเทศ ในหลายๆ ดานทีก่ ําลังจะเกดิ ข้ึน แตส าํ หรบั เพื่อนฝงู คนรจู กั
ท้ังใกลทั้งไกลแลว น่ีคือการเสีย เพื่อน พ่ีชาย ครู ท่ีปรึกษา ฯลฯ ที่เปน
สว นหน่ึงในชีวิตของเรา สาํ หรบั ผมแลว ความทรงจําดีๆ ทไี่ ดพ บ ไดรูจ ัก ไดท าํ งาน
และไดส นกุ สนานดว ยกนั มา จะคงอยูตลอดไป
ดร.ปย วฒุ ิ ศรีชยั กลุ
ชีวิตท่มี ีประโยชน | 85
อาลัย อาจารยภ ชุ งค อทุ โยภาศ
ผมไดรับทราบขาวการจากไปอยางกะทันหันของ อาจารยภุชงค ในตอนคาํ่ ของวันที่ 29 ธันวาคม ทําใหผม
รูสึกตกใจและเสียใจอยางมากที่อาจารยมาดวนจากพวกเราไป นับเปนการสูญเสียบุคลากรท่ีทรงคุณคาของ
ประเทศในดานวทิ ยาการคอมพวิ เตอร และการพัฒนาเทคโนโลยดี านดิจทิ ัลของประเทศ อยางนา เสียดายยง่ิ
อาจารยภ ชุ งคเ ปน ผทู ม่ี คี วามเสยี สละทาํ งานเพอื่ ประเทศเปน อยา งมาก นอกจากจะมตี ําแหนง เปน ผทู รงคณุ วฒุ ิ
ในหนวยงานรัฐหลายแหงแลว อาจารยยังดาํ รงตําแหนงเปนกรรมการผูทรงคุณวุฒิดานเทคโนโลยีดิจิทัล
ในคณะกรรมการบรหิ ารของสาํ นกั งานพฒั นารฐั บาลดจิ ทิ ลั (องคก ารมหาชน) หรอื DGA อาจารยม บี ทบาทสําคญั
อยา งยง่ิ ในการชว ย DGA วางระบบจดั ทํามาตรฐานทางเทคนคิ เพอ่ื ใหร ะบบงานดจิ ทิ ลั ของภาครฐั ทาํ งานเชอื่ มโยง
กันได อาจารยพูดเสมอวา การจะทาํ งานขับเคลื่อนรัฐบาลดิจิทัลใหสาํ เร็จได ไมใชการจินตนาการภาพฝน
อนั สวยหรแู ลว โมไ ปวนั ๆ แตอ ยทู ก่ี ารลงมอื ทําบนฐานของความเปน จรงิ และขอ จาํ กดั แลว หาทางแกป ญ หาและ
ทาํ ใหส ําเรจ็ ใหไ ด ซงึ่ ผมกไ็ ดน าํ มาเปน แนวปฏบิ ตั ใิ นการทาํ งานทมี่ งุ เนน ผลสาํ เรจ็ ของงานทจ่ี บั ตอ งไดเ ปน สาํ คญั
ทจี่ รงิ ผมไดพ บ อ.ภชุ งค ครงั้ แรก ตงั้ แตส มยั เรยี นหนงั สอื ทจี่ ฬุ าฯ แตไ ดม โี อกาสรว มงานกนั อยา งใกลช ดิ ตอนที่
ผมมาเปนผูชวยอธิการบดี ดูแลงานดานไอทีของจุฬาฯ อาจารยไดชักชวนผมและอาจารยที่ดูแลงานไอทีของ
มหาวิทยาลัยท้ังรัฐและเอกชนนับสิบกวาแหง มารวมกันกอตั้ง Digital University Forum มีการจัดกิจกรรม
ประชุมเปน ประจําเพือ่ แลกเปลีย่ นเรยี นรูระหวางกัน มกี ารเชิญผูทรงคณุ วุฒิทั้งรัฐและเอกชน บริษทั เทคโนโลยี
ระดบั โลก มารวมกันหารอื แนวทางการปรบั เปล่ยี นมหาวทิ ยาลยั ของไทยไปสกู ารเปน Digital University และ
ยงั สรา งโอกาสใหอ าจารยจ ากมหาวทิ ยาลยั มสี ว นชว ยพฒั นาบคุ ลากรภาครฐั เพอ่ื พฒั นาประเทศอกี ดว ย นบั เปน
คณุ ปู การแกวงการไอทีของสถาบันอดุ มศกึ ษาเปนอยางย่ิง
อ.ภุชงค เปนผูใหญท่ีมีแตคนรัก เพราะอาจารยมีแตความเมตตาใหแกลูกศิษย และทุกคนท่ีเคยรวมงานดวย
อาจารยมองโลกในแงบ วกเสมอ เปนคนสขุ มุ ใจเยน็ แมใ นสถานการณที่มีความขัดแยง หรอื ตึงเครยี ด อาจารย
ก็จะหาทางออกเพ่ือใหงานสามารถเดินตอไปและทุกคนยังหันหนาเขาหากันได อาจารยมักจะสอนและให
ขอเสนอแนะดๆี แกต วั ผมและทีมงานของ DGA เพื่อใหพวกเราพฒั นางาน และหาวิธีทํางานใหส าํ เรจ็ อยูเสมอ
ขอใหดวงวญิ ญาณของอาจารยไปสูภพภมู ิท่ีดี พวกเราจะต้งั ใจสานตอ ปณธิ านของอาจารย ที่จะรว มกนั พัฒนา
ประเทศในดา นเทคโนโลยีดจิ ทิ ัล ใหกา วหนา ตอไปอยา งไมห ยดุ ยง้ั ครับ
ดร. สพุ จน เธียรวุฒิ
ผอู ํานวยการ สาํ นักงานพัฒนารัฐบาลดจิ ทิ ลั (องคการมหาชน)
86 | ผูช ว ยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
คําไวอ าลัยแดอ าจารยภชุ งค อทุ โยภาศ
ผมพบอาจารยภชุ งคคร้งั แรกเมื่อป 2536 ที่สถานเอกอคั รราชทตู ไทย ณ กรุงวอชงิ ตัน ในงานพบปะนกั เรียนทนุ
รฐั บาล ชว งเวลาดงั กลา ว WWW พงึ่ เตาะแตะไดห า หกป เหลา บรรดานกั เรยี นทนุ ทางคอมพวิ เตอรก ร็ วมกลมุ เขา มา
พูดคุยแนะนําตัวรจู กั กัน อาจารยภชุ งคเ ขาเรยี นปรญิ ญาเอกทางการคาํ นวณแบบขนานทมี่ ตี วั แปรหลักคือ T, N,
และ P ที่ T เปนเวลาในการประมวลผล, N แสดงขนาดของปญ หา และ P เปนจํานวนโปรเซสเซอร ทจ่ี ะมที า
พลิกแพลงอยา งไรใหกลายมาเปนคา Speedup ใหผ พู ฒั นาโปรแกรมมคี วามชมุ ช่ืนหวั ใจวา ทําแลว ประสทิ ธภิ าพ
มันสูงขึ้น ตัวแปรสามสี่ตัวที่กลาวมานั้น อาจารยภุชงคทานเชี่ยวชาญยิ่งหลักการม่ันคง พลิกแพลงไดอยาง
ไรส ภาพ มาพจิ ารณากนั จรงิ แลว ถา จะจดั อาจารยภ ชุ งคเ ขา กลมุ ความเชย่ี วชาญนา จะเปน พวก Computer Systems
นา จะใกลเ คยี งมากทสี่ ดุ ถา ไมน บั วา ในชว งหลงั ทา นจะเกง กาจสามารถเรอ่ื งการขบั เคลอ่ื นยทุ ธศาสตรด จิ ทิ ลั กต็ าม
อาจารยภุชงคเรียนจบกลับมาก็เร่ิมทาํ คลัสเตอร Beowulf ทานไดรับรางวัลนักประดิษฐแหงชาติจากสภาวิจัย
แหงชาติในชวงสองสามปแรกดานนวัตกรรมสาํ หรับคลัสเตอร ในชวงแรกอาจารยทานไดไปทํางานที่ Argonne
National Laboratory ชวงฤดูรอนหลายปติดตอกันมีเร่ืองมาเลาใหพวกเราฟงทุกป ผมไดมีโอกาสรวมทํางาน
กับอาจารยภุชงคในหลายโครงการ เริ่มจากเอาคอมพิวเตอรคลัสเตอรมาตอกันท่ีชวงแรกเรียกวา Meta เปน
Grid Computing และเปน Cloud Computing ตามลําดบั ยังจาํ ไดถ ึงตอนไปนงั่ รอหนา หองรองปลดั กระทรวง
ICT หลายช่ัวโมงเพอื่ เสนอโครงการไทยกริด และอาจารยภ ุชงคขับเคล่อื นโครงการไทยกรดิ ตอ เนอ่ื งมาหลายป
โครงการดงั กลา ว สง ผลใหม กี ารสรา งกลมุ นกั วจิ ยั ดา นการคํานวณ และไดป ฏบิ ตั หิ นา ทเี่ ปน นายกสมาคมวทิ ยาการ
และวิศวกรรมเชงิ คอมพวิ เตอรอยหู ลายสมัย
กลุมวิจัยของอาจารยทานไดสรางนวัตกรรมออกมาหลายอยางท่ีสําคัญไดแกระบบจัดระเบียบการประมวลผล
SQMS Scheduler ท่ีไดบรรจุใน Standard Package ของ Rock Cluster Distribution อันโดงดังในชวงนั้น
ลูกศิษยทั้งหมดอาจารยทานมีความออนนอมถอมตน สูงานยาก และ “เกง” ผมไดเรียนรู แลกเปล่ียนวิธี
การสอนแบบเฉพาะตวั บคุ คล ทเ่ี นน การพจิ ารณาจรติ ลกู ศษิ ยแ ตล ะคน รวมถงึ วธิ กี ารสง เสรมิ ใหพ วกเขาเหลา นนั้
ไดด งึ เอาศกั ยภาพภายในออกมาใหม ากทส่ี ดุ จากอาจารยภ ชุ งคเ สมอ อาจารยท า นบอกวา “ถา ลกู ศษิ ยเ รามที า ทาง
ดีนา จะไปไดไกล อาจารยบางสํานักกจ็ ะวางแผนเกบ็ เอาไวเ อง เอาไวทํางานวจิ ัยเรยี นป. โท ป. เอกกนั ไป แต
สาํ หรับผมแลว (อาจารยภชุ งค) ผมจะตอ งหาทางทด่ี ที ีส่ ดุ ใหล ูกศษิ ยผ มไดดําเนินชีวติ ผมจะชวยเขาหาโรงเรียน
ท่ีดีๆ เพ่ือเขาไดเรียนกับอาจารยท่ีเกงๆ และเกงกวาผม เพราะท่ีสําคัญลูกศิษยตองเกงกวาอาจารย สังคมจึง
จะกาวหนา ไปได” มลี กู ศิษยล ูกหามากมายทดี่ ูแลระบบ HPC และ Media Content Distribution อยใู นประเทศ
รวมถงึ มบี ทความวชิ าการรอ ยกวา บทความ อาจารยภ ชุ งคท า นทาํ งานดา น Computer System วางรากฐานดา น
Computing Infrastructure ใหก บั ประเทศและภมู ภิ าค อาจารยภ ชุ งค เปน ผรู ว มกอ ตง้ั เปน ประธาน เปน กรรมการ
เปนผูเขารวมงานการประชุมวิชาการทางคอมพิวเตอร เกือบทุกการประชุม ไมวาจะเปน NCSEC (ICSEC),
EECON, ANSCSE, JCSSE, ECTI, WUNCA, APAN, PRAGMA, SC ฯลฯ
ชีวติ ทมี่ ปี ระโยชน | 87
ดา นความรู อาจารยภ ชุ งคน บั วา เปน พหสู ตู ร ทา นมคี วามรหู ลากหลาย อาจารยภ ชุ งคอ ธบิ ายเรอ่ื งราวตา งๆ ราวกบั
เปนงานศิลป ใชเวลาคํา่ คืนดึกดื่นเตรียมสไลดเพื่อไปพูดในที่ตางๆ ในเรื่องที่ตองศึกษาใหมทั้งส้ินและท่ีนากลัว
คอื อาจารยท า นมวี ชิ าตดั บปุ ผาตอ หยก บางทผี มไปหาความรใู หมม าแลว เอามาอวดกบั อาจารยท า นอาจารยภ ชุ งค
แสดงความสนใจเพราะเปนเร่ืองใหม แตอีกสองสามอาทิตยตอมาเกงกวาผมไปแลวหลายเทาในเรื่องดังกลาว
จึงสามารถเรียกไดว าเปน วิชาตัดบุปผาตอ หยกก็ไมผ ดิ นกั นอกจากเรือ่ งคอมพวิ เตอรแ ลว เร่ืองถายภาพ เพลง
ภาพยนตร ละคร เครือ่ งเสยี ง อาหาร สถานท่ที อ งเทย่ี วตางๆ ทา นก็มคี วามชํานาญมากเชน กัน
ดานคุณธรรม อาจารยภุชงคเลาใหฟงวาครอบครัวมีดาบโบราณตกทอดจากบรรพบุรุษ หนาท่ีของตระกูลคือ
การสรางชาติและรักษาชาติไทย ทาํ งานดวยความซ่ือสัตยสุจริต ปจจุบันไมสามารถเอาดาบไปตอกรกับ
อรริ าชศัตรแู ลว กค็ งตอ งใชคียบ อรด และเมาสผดุงคุณธรรมความถกู ตองตอไป หลายๆ ทานมองวา อาจารยทาน
เปนคนมองโลกในแงดี แตผมวาทานเปนคนมองโลกในความเปนจริงมากกวา อาจารยทานพยายามเขาใจวา
แตละคน แตละภาคสวน มีความตองการ มีศักยภาพ และมีขอจาํ กัดอยางไร จากนั้นก็สรางปจจัยท่ีจะทาํ ใหมี
การขบั เคลอ่ื นสเู ปา หมายทต่ี งั้ ไวไ ด ประเทศเราบางทกี ข็ บั เคลอ่ื นยาก การทาํ งานตอ งการงานประเภท Quick Win
ผมวาอาจารยทานเกงมากในเร่ืองการนาํ เอา Quick Win กอนเล็กๆ มาผสมกันใหเปนความสาํ เร็จที่สามารถ
ภาคภูมิใจกันได จึงเปนท่ีมาวาอาจารยทานเปนนักยุทธศาสตรขับเคลื่อนดิจิทัลของประเทศ ดวยความท่ีทาน
อยูในกรรมการท่ีสาํ คัญของประเทศจาํ นวนมาก มีความรูทางคอมพิวเตอรและระบบสารสนเทศอยางลึกซ้ึง
มเี ครอื ขา ยภายรฐั เอกชน และระดบั สากล ไดร บั ความเชอ่ื ถอื ในวงการ เขา ใจกลไกภาครฐั ทําใหท า นเหน็ ภาพรวม
ความเปนไปของประเทศและสามารถสื่อสารถึงยุทธศาสตรท่ีควรจะเปนของประเทศในดานดิจิทัลอยางเปน
ระบบและมคี ณุ ปู การ หลายปห ลงั อาจารยภ ชุ งคม าเปน หวั หนา ภาควชิ าคอมพวิ เตอร เปน ผชู ว ยและรองอธกิ ารบดี
ดานดิจิทัลของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร ตามลาํ ดับ ทานไดขยายผลดาน IT ของมหาวิทยาลัยมากมาย
งาน IT Deployment ในองคกรเปนงานท่ียากและตองการมือประสานสิบทิศท่ีความรูดานเทคนิคอยางเดียว
เปน แคค วามสามารถสว นนอยท่จี ะผลกั ดนั ใหสาํ เร็จ รางวัลสําคัญทอี่ าจารยท านไดรับมากอ นทานไมอยคู อื Asia
HPC Leadership Award ความเปนผูนาํ ของอาจารยภ ชุ งคตอวงการ HPC และคอมพิวเตอรถอื วา โดดเดนมาก
การดาํ เนินชีวิตของบุคคลหน่ึงไดทาํ ความดีเกิดประโยชนแกคนหมูมากและสังคมเปนเร่ืองท่ีนาชื่นชมและจดจํา
จากทไ่ี ดเ คยทํางาน แลกเปลย่ี นความคดิ ทาํ กจิ กรรมตา งๆ รว มกบั อาจารยภ ชุ งคม าเกนิ สองทศวรรษ การทท่ี า น
อาจารยจ ากไปกระทนั หนั กอ ใหค วามอาลยั อยา งยง่ิ ขอใหค วามดขี องทา นสง ผลใหอ าจารยภ ชุ งคไ ปสสู คุ ตแิ ละอยู
ในภพภมู ทิ สี่ งู ยง่ิ ขนึ้ ไป รวมถงึ งานทอี่ าจารยไ ดว างรากฐานไวส ง ผลกา วหนา มคี วามสําเรจ็ ตามความตง้ั ใจในแนว
ทีว่ างยุทธศาสตรเอาไว
รศ. ดร.วรา วราวทิ ย
คณบดีคณะเทคโนโลยีดิจิทลั สถาบันเทคโนโลยจี ติ รลดา
88 | ผูชว ยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ
อาลัยพีน่ ุย
พ่ีนุยเปนเพื่อนทใ่ี หค ําปรกึ ษา เปนผูฟงท่ีดีท่ใี ครๆ ก็อยากอยใู กล พน่ี ยุ เปนพ่ีชายทพี่ รอ มท่ีจะแนะนําใหนอ งๆ
ทีย่ งั ไมมีประสบการณเดินในเสนทางท่ีปลอดภัยและไปสูความสําเร็จโดยไมเจบ็ ตัว อาจารยนยุ เปน เจาสํานกั ท่ี
รูรอบและรูลึกพรอมท่ีจะถายทอดวิชาและเคล็ดลับที่อาจารยสะสมมาตลอดชั่วชีวิต เปนหัวหนาท่ีลูกนองให
ความเคารพ ไมใชเพราะความเกรงกลัว แตเปนเพราะความเกรงใจและบารมีที่ทุกคนรอบตัวพ่ีนุยไดสัมผัส
ดวยบุคลิกที่เปนเอกลักษณรวมถึงแนวความคิดที่ลํ้าหนา พี่นุยไดสรางโอกาสใหกับนักเรียนและผูที่อยูรอบตัว
ใหกาวหนาในชีวิตและการงานมาตลอด ดังจะเห็นไดจากเพ่ือนฝูงที่พี่นุยมีและยังคงรักษามิตรภาพน้ันไวมา
โดยตลอด ความท่ีเปนคนงายๆ ของพี่นุยทําใหไมเคยมีใครพูดถึงพ่ีนุยในทางที่ไมดี และความคิดที่ไมมีอคติ
ไมค ดิ รา ยตอ ผอู นื่ เหน็ ความดใี นตวั ของทกุ คนไมว า เคา จะถกู มองวา ไมด ใี นสายตาคนอน่ื เปน หลกั การทพี่ นี่ ยุ ใช
ผมเองก็เปนหน่ึงในหลายๆ คนที่โชคดีมีโอกาสไดรูจักพี่นุยในหลายมิติ และไดรับคาํ ปรึกษาท่ีดีในเวลาท่ีเรา
หดหทู ีส่ ดุ ในชีวติ ไดรบั คาํ ชมอยางจรงิ ใจในเวลาทเี่ ราประสบความสาํ เรจ็
วันนี้พี่นุยไมไดอยูกับเรา แตคาํ แนะนํา มุมมองที่ถายทอดผานประสบการณของพ่ีนุย ใหกับลูกพี่ ลูกนอง
ลกู ศิษย ลูกตน และมติ รสหายยงั คงอยูกับพวกเรา เปนตวั แทนของพี่นยุ หลากหลายโครงการทพี่ ี่นยุ ไดท ําให
กับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตรอันเปนที่รัก ในสมัยท่ีดํารงตาํ แหนงบริหาร ยังคงเดินหนาสรางชื่อเสียงและ
ประโยชนตอสวนรวม ครอบครัวอันเปนที่รักของพี่นุย ทราบถึงความดีงามและภูมิใจท่ีพี่นุยเปนสวนหนึ่งของ
เคา ความทรงจาํ และภาพของพ่ชี ายอารมณด ี ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ คนนี้ เปน ตนแบบของการใชช ีวิตท่ีงดงาม
และมีคณุ คาอยางแนนอน
ดร.ศษิ เฎศ ทองสิมา
สาํ นักงานพัฒนาวิทยาศาสตรและเทคโนโลยีแหง ชาติ
ชวี ิตท่ีมปี ระโยชน | 89
คําไวอ าลยั แดพีน่ ยุ
การจากไปอยางกระทันหันแบบไมมีวันกลับของ ผศ. ดร.ภุชงค อุทโยภาศ เปนเร่ืองท่ีนาตกใจและเศรามาก
สําหรบั คนในวงการไอทปี ระเทศไทย อาจารยภ ชุ งค เปน บคุ ลากรของสงั คมไอที เปน คนทส่ี รา งความกา วหนา ดา น
การประมวลผลประสิทธิภาพสูงใหก บั ประเทศไทย เปนคนไทยคนแรกทีไ่ ดรบั รางวลั Asia HPC Leadership
Awards เปนผูสรางเครือขายไทยกริด เปนอาจารยท่ีรักของนักศึกษา ภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร
มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร เปน Role Model เปน คณุ พอ ทน่ี า รกั และเปน อกี หลายอยา งมากมายสาํ หรบั หลายคน
สําหรับดิฉัน อาจารยภุชงคเปนพี่นุยผูที่คอยใหคาํ แนะนํา ชวยเหลือ สนับสนุน มาตลอดกวา 20 ป จําไดวา
ในชวงปแรกที่ดิฉันเร่ิมงานในฐานะอาจารยประจํา ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกลาธนบุรี หัวหนา
ภาควิศวกรรมคอมพวิ เตอรมาบอกวา จะมอี าจารยจาก ม.เกษตรศาสตรม าพบ เคาทาํ วจิ ยั เรือ่ งเดียวกนั ยังจํา
ความรูสึกวนั แรกท่ีเจอไดเลย รูสกึ ดจี งั ทมี่ ีรนุ พี่มาหา มาชวนทาํ งานวิจัย มาสรา งเครอื ขา ย ทาํ ใหดฉิ นั เร่ิมตน
สายงานดา นวจิ ยั ไดง า ยขนึ้ มาก การรว มงานกบั พนี่ ยุ มนั มากกวา การคยุ หรอื การทําความรจู กั เพอื่ สรา งเครอื ขา ย
แต. ..มนั ไดส รา งอาชพี อาจารยข องดฉิ นั ใหข ยบั ไดเ รว็ ทง้ั เรอ่ื งเงนิ ทนุ วจิ ยั การรว มมอื กบั ตา งประเทศ การทํางาน
โครงการบริการวิชาการ ตลอดไปจนถึงการบริหารหอ งปฏบิ ตั กิ ารขนาดใหญ
เราเคยทาํ อะไรรว มกนั มาเยอะมาก มากจนเรยี กไดว า พนี่ ยุ เปน สว นหนงึ่ ของชวี ติ การทาํ งาน จนวนั ทพ่ี นี่ ยุ ขนึ้ มา
ทาํ งานในฐานะกรรมการบริหาร (Board) ของหนวยงานราชการหลายแหง และดิฉันไดมโี อกาสเขามารว มงาน
กบั กระทรวงดจิ ทิ ัลเพ่ือเศรษฐกจิ และสังคม เราก็ยังไดรว มงานเกบ็ ขอมลู ออกแบบคลาวดกลางภาครฐั รว มคิด
และแกป ญ หาดา นสารสนเทศของรฐั อกี มากมาย ไมน า เชอื่ วา ในวนั ทอี่ าชพี หมนุ ไปจากการทําวจิ ยั เรากย็ งั หมนุ
มาเจอกนั อกี อยูดี
ในวนั ทไี่ ดร บั แจง ขา วการจากไปของพนี่ ยุ ความรสู กึ แรกคอื จรงิ หรอื เปลา ตอ มาคอื ตกใจมาก แลว กต็ ามมาดว ย
ความเศรา ใจหาย 20 ปที่ไดร ูจัก ไดร ว มงาน มันเปนเวลาทย่ี าวนานมากจนเปน ความเคยชิน ท่ีจะยกหูโทรหา
เพ่อื หารือ รว มคิดงาน หรอื แมก ระทงั่ ชวนกินขา ว จากวันนี้ไปวงการ HPC ของไทยคงจะไมเ หมอื นเดิม แมโลก
จะขยับและชีวิตจะหมุนเปลี่ยน แตความทรงจาํ จะไมหายไปไหน อาจารยภุชงคผูลวงลับไดสัมผัสชีวิตผูคน
มากมายซ่งึ คนเหลาน้นั รวมท้งั ตัวดฉิ ันก็จะไมลืมวนั เวลาและผลงานตา งๆ ทีผ่ านมา
ขอใหความดีที่อาจารยภุชงคสั่งสมมาท้ังชีวิต พาอาจารยเดินทางไปยังที่ใหมอยางหมดกังวล มีความสุขใน
ภพภูมิหนา ดิฉันขอแสดงความเสียใจกับครอบครัวอุทโยภาศมา ณ โอกาสน้ี
รศ. ดร.ธีรณี อจลากุล
ผอู าํ นวยการสถาบันสงเสริมการวิเคราะหแ ละบรหิ ารขอมูลขนาดใหญภาครฐั (GBDi)
90 | ผูชวยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
Condolences
It has been a little over four months since Prof. Putchong Uthayopas passed away suddenly, and we
have yet to accept it. Everyone who knew him agree that he left us far too soon.
He taught me so much as an educator and a researcher. His great efforts and contributions
in the educational and research collaboration between Kasetsart University and Nara Institute
of Science and Technology (NAIST) over the past 10 years are widely known by the faculty
and students of both universities. With his generous help and encouragement, many students
have received master/doctoral degrees and are active and currently playing an important role in
industry and academia in Thailand, Japan, and around the world.
It is a real loss to both Thailand and Japan that he left us too soon. It is even more of a loss for
his family, his colleagues, and his many friends who will miss not just his insights into information
technology but his smile, his sense of humor, and wonderful photographs he would take as well.
I would like to express my sincere condolences. May he rest in peace.
Kenichi Matsumoto
Professor, Division of Information Science
Director, Thailand Office
Nara Institute of Science and Technology
ชวี ิตทมี่ ปี ระโยชน | 91
Condolences
It is still hard to believe that Professor Putchong has passed away, but I sincerely wish him the best
of luck.
Dr. Putchong Uthayopas has been with us for over 10 years, including research collaborations
and student exchanges. He has been a leading figure in the international community of computer
networking research.
He has also recommended outstanding students for internships and graduate school admissions,
and has accepted our students as internship students.
When Dr. Putchong visited Nara Institute of Science and Technology, we had a really enjoyable
conversation with our students at a Japanese restaurant.
Also, when we visited Kasetsart University to cooperate in the field of entrepreneurship education,
we were cordially entertained and he graciously agreed to cooperate with us as Vice President.
In addition to this, I have been supported by Professor Putchong’s kind and warm personality on
various occasions too numerous to mention.
Hajimu Iida, Professor, Ph.D.
Laboratory for Software Design and analysis, Information Science Division Nara Institute of Science
and Technology, Japan
92 | ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
Condolences
To the Family of Prof. Putchong Uthayopas,
My sincerest condolences are with your family during this time. Although words will not take away the
grief you feel from the loss of Prof. Putchong Uthayopas, may this message bring comfort to you all.
My very first meeting with Prof. Uthayopas was when I was at Nara Institute of Science and Technology
(NAIST). Then the collaboration continued even after I moved to Kyoto University. Prof. Uthayopas
always welcomed our visits to Kasetsart University, and we truly appreciated his generosity and
hospitality each time.
Prof. Uthayopas was such an inspiration as he strived to strengthen the research and educational
collaboration between Kasetsart University and universities in Japan. His memory and legacy will be
cherished by so many people.
Wishing you strength for today and hope for tomorrow,
Sachi Ando
Junior Associate Professor
Graduate School of Education
Kyoto University
June 19, 2017 March 21, 2018
ชวี ติ ที่มีประโยชน | 93
Condolences
ขอแสดงความเสียใจและไวอาลัยตอการจากไปของผูชวยศาสตราจารย March 2014 @ Tokyo Tech
ดร.ภุชงค อทุ โยภาศ
We wish Prof. Putchong rest in peace and our sincere condolence to
his family.
Prof. Putchong had played a major role in promoting international
collaboration between Thai and Japanese universities. His receipt of
Asia HPC leadership award in March 2021 was well deserved. He was
always kind to students, researchers and staff, and his warm smile
would be remembered in our hearts forever.
I first met his group on their visit to Tokyo Institute of Technology
in 2014 during the full bloom of Sakura cherry blossoms, upon
introduction of Prof. Satoshi Matsuoka and Dr. Pak Markthub. March 2018 @ Kasetsart University
Prof. Putchong took great care of his students and sent his best and
brightest ones to pursue their academic studies in Japan.
Even after he was appointed as a Vice President of Kasetsart University, he was hospitable enough
to welcome our visit from Kyoto University and introduce the ongoing activities. Here I attach some
photos as a good reminder of our meetings. I hope to maintain and develop strong bonds between
Thailand and Japan, which we believe to be our mutual dream.
Chisato SAITO (Ms.)
<[email protected]>
Research Administrator,
Kyoto University ASEAN Center
January 2019 @Kasetsart University with VP and Vice Dean from Kyoto University
94 | ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อทุ โยภาศ
Remembering Prof. Putchong Uthayopas,
co-founder of the Thai National Grid Project.
I had the unique chance of meeting Putchong in
2005 when I was still directing the world wide HPC
computing grid for the CERN Large Hadron Collider
which I had originally launched in 2001 with the EU
DataGrid project followed by EGEE in 2004. Putchong,
before many others, imagined the potential of this, at
that time new technology, which was particularly well
adapted to a region and a country where computing
resources were highly distributed among several different institutes and universities he inspired the
creation of the Thai Grid, which was officially launched in 2005. I had the exclusive honour to be
invited at the Thai National grid centre which Putchong was directing. It was a great experience where
I could not only appreciate the scientific value of Putchong but also experience his great personality
and human qualities. He took me in several interesting discovery tours, which made me fall in love with
Thailand and Bangkok in particular. I still vividly remember discovering nice restaurants such as the Blue
Elephant in Bangkok and riding together elephants in Ayutthaya. Since then, I met Putchong in several
scientific events and conferences including visiting me in Redmond, USA when I had moved
from CERN to Microsoft corporation. After several years we met again almost by chance in
an event organized by the European Commission in Luxembourg, where I was invited as a
European HPC expert. It was a nice reunion, after several years, where we had the chance of
remembering some wonderful time spent together and also discuss the idea of organizing
in Bangkok at his Kasetsart University an HPC school for ASEAN students. Putchong
immediately started promoting this idea and became one of the main organizers. Thanks also to
him we managed last year of attracting some of the most brilliant students from all of the ASEAN
countries. The school took place remotely, because of COVID19, the week of July 5th 2021.
It was a great success, which convinced all stakeholders to organize again the school in
December 2022, this time in presence. Unfortunately, just when we had started preparing
the school programme, Putchong suddenly passed away. Together with the rest of the organizing
committee and the stakeholders we decided to carry on with the school and dedicate it to his memory.
Thanks to this, we will be able to properly honour his memory and continue with his legacy. Putchong
will always remain in our hearts.
Fabrizio Gagliardi, Dr.
ชวี ติ ท่ีมีประโยชน | 95
Condolences from PRAGMA community
The following collection of short notes have been contributed by
the PRAGMA community upon learning of Putchong’s passing
or of viewing the funeral services that were broadcast. They are
unedited, heartfelt, and immediate reactions, reflecting
Putchong’s presence on our community. He will be missed!
We hope the notes will bring comfort to Putchong’s family,
knowing the geographic breadth of caring for him and his
influence on each of us.
David Abramson
The University of Queensland, Australia
(PRAGMA Steering Committee)
I am so sad and shocked. Everyone has already said what I am feeling this morning.
Putchong was bigger than life and generous to the core. He will be very missed by our community.
Rest in Peace dear friend
David
Arun Agarwal
University of Hyderabad, India
I am deeply saddened to hear about the demise of Prof. Putchong. I fondly remember meeting him
several times during PRAGMA meetings. Always very jovial and pleasant person and a great host.
Please accept our heartfelt condolences and we pray that the Almighty gives his family members all
the strength to bear this terrible and irreparable loss. Om Shanti. RIP
Arun Agarwal
India
96 | ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ภุชงค อุทโยภาศ
Ummi Azizah Rachmawati
YARSI University, Indonesia
Deep condolences to Prof. Putchong’s family and friends. May the Almighty gives his family members
all the strength.
Ummi Azizah
Taisuke Boku
University of Tsukuba, Japan
I met Putchong at first time in some PRAGMA meeting in Japan. I liked him at this first look and we
enjoyed conversations there. Coincidently I had planned to visit Thailand personally, so we promised
to meet again in Bangkok. I cannot forget he and his wife’s heartful hospitality for my family to serve
wonderful dinner in Bangkok. My son was just 2 years old, and they also took care of him very well.
Fortunately, I had a chance to thank back to his family in Tokyo on APAN meeting where I served
Japanese tempura for lunch, and we enjoyed the food and conversation. Not just for this wonderful
opportunity, he always gave me the best hospitality with his big smile and gentle heart as everyone
knows.
Of course, not just with his gentle personality, he was the leading researcher on HPC and ITC research
in his country, and I’m really sorry for this huge loss of him in the research activities in Thailand.
Recently we have been working together for steering of HPC Asia conference series, and discussed to
have a conference in Thailand in near future. I just cannot believe that he is in another world leaving us.
Here I like to express my deepest condolences to his family. Putchong, R.I.P.
ชีวิตที่มปี ระโยชน | 97
Lilian Chan
The University of Hong Kong (PRAGMA Steering Committee)
I am greatly saddened to hear the passing of Putchong. He was a wonderful person and will be truly
missed. May he rest in peace. My deepest condolences to his family and friends.
Lilian
Renato Figueiredo
University of Florida, United States (PRAGMA Steering Committee)
Very sad news. I join you all with my sincere condolences. It is clear that he touched many lives and
left them with loving memories indeed; may he rest in peace.
José A.B. Fortes
University of Florida, United States
(PRAGMA Steering Committee)
I am sad to hear this news. I will remember Putchong as a gracious colleague and host who played
a prominent role in advancing supercomputing in Thailand. My thoughts and condolences are with his
family and many friends.
Best,
--José
98 | ผูชวยศาสตราจารย ดร.ภชุ งค อุทโยภาศ