แนวทางการจัดเก็บตัวชี้วัดกองการพยาบาล

แนวทางการจดั เกบ็ ตวั ชวี้ ัด
การพัฒนาคณุ ภาพบริการพยาบาล

ประจาํ ปงบประมาณ 2565

โดย
กองการพยาบาล สํานกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ

แนวทางการจดั เก็บตวั ช้ีวดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจําปง บประมาณ 2565 1

ชอื่ เร่อื ง
แนวทางการจดั เกบ็ ตัวชี้วดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565

ที่ปรกึ ษา นางศริ ิมา ลีละวงศ ผอู ํานวยการกองการพยาบาล
นางอัมราภสั ร อรรถชยั วัจน รองผูอาํ นวยการกองการพยาบาล
นางสาวสมจติ ต วงศสุวรรณสริ ิ รองผูอํานวยการกองการพยาบาล

ผเู รยี บเรียง คณะกรรมการพัฒนาแนวทางการจัดเก็บตัวช้ีวัดการพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล
ประจําปง บประมาณ 2565 ของกองการพยาบาล
สํานกั งานปลดั กระทรวงสาธารณสุข

บรรณาธกิ าร นางสาวพชั รยี  กลัดจอมพงษ
นางสาวหทยั รตั น บุญแกว

รปู เลม นางสาวพชั รีย กลัดจอมพงษ
นางสาวหทยั รัตน บุญแกว

จัดทาํ โดย กองการพยาบาล สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข

ขอ มลู ทางบรรณานุกรมของสํานักหอสมดุ แหงชาติ
National Library of Thailand Cataloging in Publication Data
แนวทางการจัดเก็บตัวช้ีวัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจําปง บประมาณ 2565 .- นนทบุรี :
กองการพยาบาล สํานกั งานปลดั กระทรวง กระทรวงสาธารณสขุ , 2565
81 หนา
1. ตวั ชี้วดั 2.การพัฒนาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล I.ชื่อเรื่อง
ISBN : 978-616-11-4794-5

แนวทางการจัดเก็บตัวชว้ี ดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 2

คํานาํ

กองการพยาบาล สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ในฐานะหนวยงานสวนกลางของกระทรวง
สาธารณสุข มีหนาท่ีกําหนดนโยบาย ยุทธศาสตร ทิศทางการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาล ตระหนักถึง
ความสําคัญของการพัฒนางานบริการพยาบาลของสถานบริการสุขภาพทุกระดับ ไดกําหนดยุทธศาสตรการ
บริการพยาบาลระดับประเทศป 2565-2569 ที่สอดคลองกับ นโยบายและยุทธศาสตรชาติ 20 ป (ดาน
สุขภาพ) พ.ศ.2560-2579 ที่เนนยุทธศาสตรความเปนเลิศ 4 ดาน ไดแก 1) สงเสริมสุขภาพ ปองกันโรค และ
คุมครองผูบริโภคเปนเลิศ 2) บริการเปนเลิศ 3) บุคลากรเปนเลิศ 4) บริหารเปนเลิศดวยธรรมาภิบาล ในการ
พัฒนาระบบบริการพยาบาลของสถานบริการสุขภาพเช่ือมโยงการใหบริการสุขภาพทุกระดับ ตั้งแตระดับ
ปฐมภูมิ ทุติยภูมิ และตติยภูมิ ในการพัฒนาศักยภาพสถานพยาบาลของรัฐ ใหสาธารณสุขไทย เปนเร่ืองงาย
สะดวก เขาถึงได อยางรวดเร็ว เพ่อื ตอบสนองปญหาสุขภาพและความตองการของประชาชน เปาหมายสูงสุด
เพ่ือประชาชนปลอดภัยไมมีภาวะแทรกซอน มีสุขภาวะที่ดี และอยูในสังคมอยางมีความสุข และเพื่อใหการ
กํากับ ติดตามผลการดําเนินงานตามยุทธศาสตรดงั กลาวบรรลผุ ลสําเร็จตามเปาหมาย กองการพยาบาล จึงได
จัดทํา “แนวทางการจัดเก็บตัวช้ีวัดการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565” ข้ึน
เพ่ือใหผูบริหารทางการพยาบาล พยาบาลผูปฏิบัติงาน และผูนิเทศการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลประจํา
เขตสุขภาพฯ ใชเ ปนแนวทางการพัฒนาคณุ ภาพบริการพยาบาลใหบรรลุเปาหมายตามตัวชี้วัดที่กาํ หนด พรอม
ทั้งนําขอมูลมาวิเคราะห วางแผนพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลในสถานบริการสุขภาพใหตอบสนองปญหา
ของพ้นื ทต่ี อ ไป

กองการพยาบาลหวังเปนอยางยิ่งวาเอกสาร “แนวทางการจัดเก็บตัวชี้วัดการพัฒนาคุณภาพ
บริการพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565” นี้ จะนําไปสูการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลในสถานบริการ
สขุ ภาพทกุ ระดับ นําสูการบรรลุเปาหมายบริการพยาบาล คือ ประชาชนสุขภาพดี บคุ ลากรพยาบาลมคี วามสุข
และระบบสขุ ภาพย่งั ยนื

กองการพยาบาล
สาํ นักงานปลดั กระทรวงสาธารณสุข

พฤศจกิ ายน 2564

แนวทางการจดั เกบ็ ตัวชว้ี ดั การพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 3

สารบัญ

ผลการวิเคราะหตัวชวี้ ดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ปง บประมาณ 2563 - 2564 หนา
ตัวชว้ี ัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาลประจําปงบประมาณ 2565 6
สวนท่ี 1 ตัวช้ีวัดการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาล ตามภารกิจรับผิดชอบ (Function 10
based) และเคร่ืองมอื เก็บรวบรวมขอ มูลตัวช้ีวดั การพัฒนาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล (5 ตัวชว้ี ดั ) 11
ตัวช้วี ัดท่ี 1.1 รอยละความสาํ เรจ็ ขององคก รพยาบาลทมี่ ผี ลการประเมนิ คณุ ภาพการพยาบาล 14
แบบไขวภายนอกตามเกณฑ 18
ตัวช้ีวดั ท่ี 1.2 รอ ยละความสําเร็จของหนว ยบริการพยาบาลผูคลอดท่มี ารดาคลอดปกติมีการฝาก 21
ครรภครบตามเกณฑคุณภาพ และทารกแรกเกดิ มีนํา้ หนกั 2,500 กรัมข้ึนไป 22
ตวั ชีว้ ดั ท่ี 1.3 รอยละของผูปวยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง ไดร ับการฟน ฟสู ภาพการ 23
เจบ็ ปว ยและมคี วามสามารถปฏิบตั กิ ิจวัตรประจําวนั ดว ยตนเองไดตามเกณฑท่ีกําหนด 27
BI _ND 2565 แบบประเมนิ ความสามารถในการทํากิจวัตรประจาํ วันของผูปว ยโรคหลอดเลอื ด 28
สมองระยะกลาง (Brathel Index: BI = 100 คะแนน) 31
BI-ADL แบบประเมนิ ความสามารถในการทํากิจวัตรประจาํ วันของผูปว ยโรคหลอดเลอื ด 36
_ND 2565 สมองระยะกลาง (Brathel ADL Index: BI-ADL = 20 คะแนน) 37
ตัวชี้วดั ที่ 1.4 รอ ยละความสาํ เร็จของการดูแลผูป ว ยระยะทายและครอบครวั
ดวยระบบบรกิ ารพยาบาลแบบประคบั ประคองตามเกณฑ 41
PC Sat_ ND 2565 แบบประเมนิ ความพงึ พอใจของครอบครวั ผปู วยแบบประคับประคอง
ตวั ชว้ี ดั ท่ี 1.5 รอ ยละความสาํ เรจ็ ขององคก รพยาบาลทบี่ รหิ ารอัตรากําลังพยาบาลไดต ามเกณฑ 44
Working แนวทางการพฒั นาการบริหารอัตรากาํ ลงั พยาบาล 47
hour_ND2565 48
สวนที่ 2 ตัวช้ีวัดตามยุทธศาสตรบริการพยาบาลระดับประเทศ (Agenda based)
และเครอ่ื งมอื เกบ็ รวบรวมขอ มูลตัวช้ีวดั การพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล (5 ตัวช้วี ดั )
ตวั ชี้วัดที่ 2.1 รอยละความสําเรจ็ ของสถานบรกิ ารสุขภาพท่มี ผี สู ูงอายุตดิ เตียงทบี่ า น
มแี ผลกดทบั ระดบั 2 ขน้ึ ไป มกี ารหายของแผลเพม่ิ ขน้ึ 1 ระดบั

ตัวช้วี ัดที่ 2.2 รอยละความสําเร็จขององคกรพยาบาลมีความพรอมในการบริหารการพยาบาล
ตอบโตสถานการณก ารระบาดของโรคโควดิ -19

COVID-19_ND แบบประเมินความพรอมในการบริหารการพยาบาลตอบโตสถานการณการระบาด
2565 ของโรคโควดิ -19
ST5_ND 2565 แบบประเมนิ ความเครยี ด (ST5) ในสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19

Burnout_ND 2565 แบบประเมินภาวะหมดไฟ (Burnout) หรือเบ่ือหนายการทํางาน

แนวทางการจัดเก็บตัวชว้ี ดั การพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 4

ตัวชวี้ ัดท่ี 2.3 3รอยละของผูปวยท่ี3มีอาการหลงเหลือหลังการหายปวยโรคโควิด-193 สามารถ 49
จดั การสขุ ภาพตนเองได
Post COVID-19 แบบประเมินการจัดการสุขภาพตนเองของผูปวย3ท่ี3มีอาการหลงเหลือหลังการหาย 52
ND_2565 ปว ยโรคโควิด-19
ตวั ชว้ี ัดที่ 2.4 รอยละความสาํ เรจ็ ของการเปลยี่ นผานสูองคก รพยาบาลดิจทิ ัลตามเกณฑ 53
DT-01 ND_2565 สรุปผลการวิเคราะห ทัศนคติดิจิทัล (Digital Mindset) ความเขาใจและการใช 65
DT-02 ND_2565 ดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) 66
DT-03 ND_2565 แผนพัฒนาการดําเนินงานการพัฒนาดานการพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลทางการ 68
ตัวชีว้ ัดที่ 2.5 พยาบาล 69
Happy Nursing แบบสรุปผลการดําเนินงานการพัฒนาดานการพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลทางการ 73
_ND 2565 พยาบาล
บรรณานุกรม ระดบั ความสาํ เร็จของการพฒั นาองคก รพยาบาลแหงความสุข 74
ภาคผนวก แบบฟอรมรายงานผลการดําเนินงานความสําเร็จของการพัฒนาองคกรพยาบาล 76
แหง ความสุข ประจาํ ปงบประมาณ 2565 77
ภาคผนวกที่ 1
คณะกรรมการพัฒนาแนวทางการจัดเกบ็ ตวั ช้ีวดั การพัฒนาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล 78
ภาคผนวกที่ 2 ประจําปงบประมาณ 2565 โดย กองการพยาบาล สํานักงานปลัดกระทรวง 79
ภาคผนวกที่ 3 สาธารณสขุ 81
ภาคผนวกท่ี 4 รายนามคณะกรรมการวิชาการกองการพยาบาลพิจารณาเน้ือหาวชิ าการ
QR CODE เอกสารเกีย่ วกับการประชุมเชงิ ปฏบิ ตั กิ ารฯ ประจาํ ปงบประมาณ 2565
การบันทึกผลและรายงานผานระบบจัดเก็บตัวช้ีวัดคุณภาพบริการพยาบาล
ของกองการพยาบาล สาํ นกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ

แนวทางการจัดเก็บตัวชีว้ ัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 5

ผลลพั ธตวั ชี้วดั การพัฒนาคณุ ภาพบริการพยาบาล ปงบประมาณ 2563 – 2564

ตัวชีว้ ัดการพัฒนาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ตัวชีว้ ัดการพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล
ปงบประมาณ 2563 ปง บประมาณ 2564
มี 11 ตัวชีว้ ดั มี 10 ตัวชีว้ ัด

ตัวช้วี ดั ตามภารกิจรับผิดชอบ เปา หมาย ผลลพั ธ ตวั ชี้วดั ตามภารกจิ รบั ผิดชอบ เปาหมาย ผลลัพธ
(Function based) (Function based)
(6 ตัวชีว้ ัด) 70% (5 ตัวชี้วัด) 70% 84.29%
ผาน
1. รอยละความสําเร็จของ 78.51% 1. รอยละความสําเร็จของ
องคกรพยาบาลที่มีผลการ ผา น องคกรพยาบาลที่มีผลการ
ป ร ะ เ มิ น คุ ณ ภ า พ ก า ร ประเมินคุณภาพการพยาบาล
พยาบาลแบบไขวภายนอก แบบไขวภ ายนอกตามเกณฑ
คะแนนรอยละ 60 ขึ้นไป (A-F3 899 แหง )
(A-F3 898 แหง )
2. รอยละความสําเร็จของ 80% 65.26% 2. รอยละความสําเร็จของ 80% 83.68%
ห น ว ย บ ริ ก า ร พ ย า บ า ล ผู ไมผ าน หนวยบริการพยาบาลผูคลอด ผาน
คลอดที่มารดาคลอดปกติมี
การฝากคร รภครบตา ม ที่มารดาคลอดปกติมีการฝาก
เกณฑคุณภาพ และทารก ครรภครบตามเกณฑคุณภาพ
แรกเกิดมีนํ้าหนัก 2,500 และทารกแรกเกิดมีนํ้าหนัก
กรัมข้ึนไป (A, S, M1, M2 2,500 กรมั ขึ้นไป
203 แหง ) (A-F3 899 แหง )
3. รอยละความสําเร็จของ
สถานบริการสุขภ าพใน 80% 74.55% 3. รอยละของผูปวยโรคหลอด 80% 49.33%
ชุมชนท่ีมีการจัดระบบการ ไมผ าน เลือดสมองระยะกลาง ไดรับ ไมผ าน
ประเมินและคัดกรองกลุม
เส่ียงโรคหลอดเลือดสมอง การฟนฟูสภาพการเจ็บปวย
ตามเกณฑ (M2-F3 778 แหง ) และมีความสามารถปฏิบัติ
กิจวัตรประจําวันดวยตนเอง
4. รอยละความสําเร็จของ 70% ไดตามเกณฑทีก่ าํ หนด 80% 83.68%
ส ถ า น บ ริ ก า ร สุ ข ภ า พ ท่ี (A-F3 899 แหง ) ผา น
ดําเนินงานตามระบบการ 66.70% 4. รอยละความสําเรจ็ ของการ
ดูแลแบบประคับประคอง ไมผาน ดูแลผูปวยระยะทายและ
ตามเกณฑ (A-F3 898 แหง) ครอบครัวดวยระบบบริการ
พยาบาลแบบประคับประคอง
ตามเกณฑ (A-F3 899 แหง)

แนวทางการจดั เก็บตวั ช้วี ัดการพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 6

ตัวชวี้ ัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ตวั ชว้ี ดั การพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล
ปง บประมาณ 2563 ปง บประมาณ 2564
มี 11 ตวั ชีว้ ดั มี 10 ตัวชว้ี ดั
ตัวชีว้ ดั ตามภารกิจรบั ผดิ ชอบ เปา หมาย ผลลพั ธ ตัวชว้ี ดั ตามภารกิจรับผิดชอบ เปา หมาย ผลลัพธ
(Function based) (Function based)
(6 ตวั ชว้ี ดั ) (ตอ ) (5 ตัวช้วี ดั ) (ตอ )
5.รอยละความสําเร็จของ 60% 68.82% - --
สถานบริการสุขภาพท่ีมีการ ผาน
จัดบริการพยาบาลการดูแล
ตอ เน่ืองไดตามเกณฑ
(A-F3 898 แหง )
6.รอยละความสําเร็จของ 80% 36.97% 5. รอยละความสําเร็จของ 60% 100.00%
อ ง ค ก ร พ ย า บ า ล ที่ มี ก า ร ไมผา น องคกรพยาบาลท่ีบริหาร ผา น
บริหารจัดการช่ัวโมงการ อัตรา กําลั งพย าบา ล ตา ม
ทํ า ง า น ข อ ง พ ย า บ า ล ต า ม เ ก ณ ฑ ( A,S,M1 121 แ ห ง )
เกณฑเพ่ือความปลอดภัย เฉพาะกลุมงานการพยาบาล
ของผูปว ย อายุรกรรมและศลั ยกรรม
(A,S,M1 119 แหง)
ตวั ชว้ี ดั ตามยุทธศาสตร เปาหมาย ผลลัพธ ตวั ชวี้ ดั ตามยุทธศาสตร เปา หมาย ผลลัพธ
บรกิ ารพยาบาล บริการพยาบาล
ระดับประเทศ ระดบั ประเทศ
(Agenda based) (Agenda based)
(5 ตวั ช้วี ัด) (5 ตัวชี้วัด)
1.จาํ นวนคลินกิ หมอครอบครัว 60% 61.92% 1. รอยละผูปวยกลุมโรคเร้ือรังที่ 60% 66.01%
ทม่ี ีผลการประเมนิ ความสามารถ ผาน ไดรับการดูแลโดยพยาบาลใน ผาน
ของครอบครัวตอการจัดการ ห น ว ย บ ริ ก า ร ป ฐ ม ภู มิ ห รื อ
ดู แ ล สุ ข ภ า พ ต น เ อ ง ท่ี บ า น เครือขายหนวยบริการปฐมภูมิมี
มากกวาหรือเทากับ 21 คะแนน ความสามารถในการจัดการดูแล
ขนึ้ ไป (A-F3 898 แหง ) สุ ข ภ า พ ต น เ อ ง ที่ บ า น
(A-F3 899 แหง )
2.รอยละความสําเร็จของสถาน 70% 79.40% 2. รอยละความสําเร็จของสถาน 70% 73.25%
บ ริ ก า ร สุ ข ภ า พ ที่ มี ก า ร ผาน บริการสุขภาพท่ีมีผูสูงอายุติด ผา น
จัดบริการพยาบาลแผลกดทับ เตียงที่บานมีแผลกดทบั ระดับ 2
ติดเตียงที่บานไดตามเกณฑ ขึ้นไป มกี ารหายของแผลเพม่ิ ขนึ้
(A-F3 898 แหง) 1 ระดบั (A-F3 899 แหง)

แนวทางการจัดเก็บตัวช้ีวดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 7

ตวั ช้วี ัดการพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล ตวั ชีว้ ัดการพัฒนาคณุ ภาพบริการพยาบาล
ปง บประมาณ 2563 ปงบประมาณ 2564
มี 11 ตัวชี้วัด มี 10 ตวั ช้วี ดั
ตวั ชว้ี ัด ตามยทุ ธศาสตร เปา หมาย ผลลพั ธ ตัวช้วี ดั ตามยุทธศาสตร เปา หมาย ผลลัพธ
บรกิ ารพยาบาล บริการพยาบาล
ระดบั ประเทศ ระดับประเทศ
(Agenda based) (Agenda based)
(5 ตวั ชี้วดั ) (5 ตัวช้ีวดั )
3. รอยละของสถานบริการ 70% 43.42% 3. รอยละความสําเร็จของ 80% 76.04%
สุขภาพที่มีการจัดบริการ ไมผาน สถานบริการสุขภาพที่มีการ ไมผาน
พยาบาล อาชีวอนามัยใน จัดบริการพยาบาลพยาบาล
เขต Hot Zone ตามแนวทาง อาชีวอนามัย ความปลอดภัย
ที่กาํ หนด 46 จงั หวดั 76 แหง และส่ิงแวดลอมตามแนวทาง
ท่ีกําหนด (A, S, M1 121 แหง)

4. รอยละของสถานบริการ 70% 64.59% 4. รอยละความสําเร็จของ 70 % 48.22%
สุขภาพที่พยาบาลวิชาชีพมี ไมผ าน องคกรพยาบาลที่มีผลการ ไมผาน
ค ว า ม ผู ก พั น ต อ อ ง ค ก ร ดําเนินงานเสริมสรางความ
พ ย า บ า ล ใ น ร ะ ดั บ ม า ก ผกู พนั ตอ องคก รตามเกณฑ
(A-F3 897 แหง) (A-F3 899 แหง)

5. รอยละความสําเร็จของ 70% 71.94% 5. รอยละความสําเร็จของ 80% 68.22 %
ส ถ า น บ ริ ก า ร สุ ข ภ า พ ท่ี ผา น สถานบริการสุขภาพท่ีมีระบบ ไมผาน
พัฒนาระบบการรับสงตอ บ ริ ก า ร พ ย า บ า ล รั บ ส ง ต อ
ผูปวยตามเกณฑ ผูปวยตามเกณฑ
(A-F3 897 แหง) (A-F3 899 แหง )

จากผลการวิเคราะหตัวชี้วัดการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาล ประจําปงบประมาณ
2563-2564 ดังกลาว และในสถานการณปจจุบันการพัฒนาระบบบริการสุขภาพของประเทศไทยไดมีการ
พัฒนาและขยายการใหบรกิ ารในทุกมติ ิอยางตอ เนอื่ ง มกี ารขยายหนว ยบริการสุขภาพท้งั ในระดับปฐมภมู ิ ทตุ ิย
ภูมิ และตติยภูมิ ครอบคลุมทุกพื้นท่ีท่ัวประเทศมีการเพิ่มจํานวนเตียงเพ่ือรองรับการบริการผูปวยในเพิ่มข้ึน
และสามารถใหบริการแบบผูปวยนอกไดมากข้ึน ในสถานการณท่ขี าดแคลนกําลังคนดานสุขภาพที่มีจํานวนไม
เพียงพอและมีการกระจายที่ไมเหมาะสม ประกอบกับสถานการณภาวะสุขภาพของผูปวยท่ีเปลี่ยนแปลงไปสู
ภาวะสุขภาพท่ีซับซอนยุงยากเพิ่มข้ึน และจากสถานการณในปจจุบันในยุค Digital Transformation และใน
สถานการณการแพรกระจายเชื้อของโรคโควิด-19 การใชเคร่ืองมือและเทคโนโลยีทางการแพทยสูงขึ้น และ
อาจตองใชบุคลากรทางการแพทยท ่ีเฉพาะทางหลากหลายสาขา ประกอบกับการเขา สสู ังคมผูสูงอายุ ทีม่ ีภาวะ

แนวทางการจดั เกบ็ ตวั ชวี้ ดั การพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 8

สุขภาพการเจ็บปวยท่ียุงยากซับซอนเพ่ิมข้ึน เปนโรคไมติดตอเร้ือรังมากข้ึน และสวนหน่ึงเปนโรคไมติดตอ
เรื้อรังท่ีสามารถปองกันได โดยการสงเสริมสขุ ภาพและจากการปรับพฤติกรรมสุขภาพท่ีเหมาะสม เชน การงด
อาหาร หวาน มัน เค็ม การออกกําลังกาย และอ่ืน ๆ เปนตน ดังน้ัน การปรับเปลี่ยนรูปแบบและวิธีการ
ใหบริการผูปวยในวิถีอนาคตใหม (New Normal) ซึ่งการจัดระบบริการพยาบาลจึงตองปรับเปล่ียน โดยใช
กลวิธีในการพัฒนาบริการพยาบาล/ การจัดรูปแบบบริการพยาบาลในวิถีอนาคตใหม ใหเหมาะสมกับผูปวย และ
การใชเทคโนโลยีดิจิทัลเขามาชวยบริหารจัดการ การพัฒนาระบบบริการพยาบาล เปาหมายเพื่อใหประชาชน
สขุ ภาพดี เจาหนาที่มีความสุข ระบบสุขภาพยั่งยืน ดังนั้น การพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลใหตอบสนองกับ
ความตองการและปญหาสุขภาพของผูปวย/ ผูใชบริการ สอดคลองกับนโยบายและยุทธศาสตรกระทรวง
สาธารณสุข และยุทธศาสตรบริการพยาบาล กองการพยาบาล จึงไดกําหนดตัวชี้วัดการพัฒนาคุณภาพบริการ
พยาบาล ประจําปง บประมาณ 2565 รายละเอยี ดดงั น้ี

แนวทางการจดั เก็บตัวช้ีวัดการพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 9

สว นท่ี 1
ตวั ชี้วัดการพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล
ตามภารกิจรบั ผิดชอบ (Function based)
และเครอื่ งมือเก็บรวบรวมขอมูลตวั ชว้ี ัด

การพัฒนาคณุ ภาพบริการพยาบาล
(5 ตวั ชี้วัด)

แนวทางการจดั เกบ็ ตัวชวี้ ดั การพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 10

ตวั ชี้วดั ที่ 1.1
ชอื่ ตวั ชว้ี ดั : รอยละความสําเร็จขององคกรพยาบาลที่มีผลการประเมินคณุ ภาพ

การพยาบาลแบบไขวภายนอกตามเกณฑ

ชือ่ ตัวชว้ี ดั รายละเอียดตัวชี้วัดการพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล
คํานิยาม รอ ยละความสําเรจ็ ขององคกรพยาบาลที่มผี ลการประเมินคณุ ภาพ
การพยาบาลแบบไขวภายนอกตามเกณฑ
เกณฑก ารประเมนิ ความสําเรจ็ ขององคก รพยาบาลท่ีมผี ลการประเมินคุณภาพการพยาบาล
แบบไขวภายนอก ตามเกณฑ ในท่ีน้ีหมายถึง องคกรพยาบาลของสถาน
บริการสุขภาพที่มีการประเมินคุณภาพการพยาบาลแบบไขวภายนอก
ครบตามเกณฑการประเมิน ท้ัง 5 ระดับ และมีผลคะแนนการประเมิน
รอ ยละ 60 ขึ้นไป
การประเมินคุณภาพการพยาบาล หมายถึง การประเมินคุณภาพการ
พยาบาลจากคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลเขตสุขภาพ
ระดับประเทศ โดยใชเคร่ืองมือ การประกันคุณภาพการพยาบาล:
การประเมนิ คณุ ภาพการบรกิ ารพยาบาล 14 งาน (กองการพยาบาล, 2554)
การประเมินแบบไขวภายนอก หมายถึง การประเมินคุณภาพการ
พยาบาลจากคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลเขตสุขภาพ
ระดับประเทศ/ จากองคกรพยาบาลตางโรงพยาบาลอยางนอยในระดับ
เดียวกัน ทั้งในระหวางจังหวัด ภายในเขต หรือระหวางโรงพยาบาลใน
จังหวัด เชน โรงพยาบาลศูนยประเมินไขวโรงพยาบาลศูนย โรงพยาบาล
ศูนย/โรงพยาบาลทั่วไปประเมินไขวโรงพยาบาลชุมชน โรงพยาบาลชุมชน
ประเมนิ ไขวโรงพยาบาลชุมชน เปน ตน
องคกรพยาบาล หมายถึง กลุมการพยาบาล/ กลุมภารกิจดานการ
พยาบาลหรือองคกรที่ทําหนาท่ีคลายคลึงกันของสถานบริการสุขภาพ
ระดับ A-F3 จาํ นวน 901 แหง
ระดับที่1 คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลเขตสุขภาพ
ระดับประเทศ/ คณะกรรมการฯระดับจังหวัด รวมกันกําหนดนโยบาย
การประเมนิ คณุ ภาพการพยาบาลแบบไขวภ ายนอก
ระดับที่ 2 คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลเขตสุขภาพ
ระดับประเทศ/ คณะกรรมการฯระดับจังหวัด วิเคราะหบริบทและ
สถานการณคุณภาพบริการพยาบาล และจัดทําแผนการประเมินคุณภาพ
บรกิ ารพยาบาลแบบไขวภายนอก
ระดับที่ 3 ดําเนินการประเมินคุณภาพบริการพยาบาลแบบไขวภายนอก
ระดับเขตหรือระดับจังหวัด ทั้งในระหวางจังหวัด ภายในเขต หรือระหวาง
โรงพยาบาลในจังหวัด ตามแผน

แนวทางการจัดเก็บตัวช้ีวัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565 11

รายละเอียดตัวชี้วัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล
ระดับที่ 4 CNO_R และ CNO _P นิเทศ ติดตาม ประเมินและวิเคราะห

จุดแข็ง และโอกาสพัฒนา การประเมินคุณภาพบริการพยาบาลแบบไขว

ภายนอก

ระดับที่ 5 สรุปผลรายงานการประเมินคุณภาพบริการพยาบาลแบบไขว

ภายนอก

เกณฑเ ปาหมาย รอยละ 70 ของกลุมเปาหมาย
วัตถปุ ระสงค เพื่อยกระดับคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาลขององคกรพยาบาลใหสงู ขึ้น
กลุมเปาหมาย องคกรพยาบาลของสถานบริการสุขภาพ สังกัดสํานักงานปลัดกระทรวง
สาธารณสุข ระดบั A–F3 (จํานวน 901 แหง )
ระดับการรายงาน สถานบริการสขุ ภาพ/ จังหวดั / เขตสขุ ภาพ
วธิ กี ารดําเนินงานและ 1. คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลของแตละสถานบริการ
จดั เกบ็ ขอ มูล สขุ ภาพ วางแผนพัฒนาตามมาตรฐานการพยาบาลในโรงพยาบาลและการ
ประเมินคุณภาพบริการพยาบาลแบบไขวภายนอก โดยมีเกณฑการให
คะแนน พิจาณาจากผลการประเมิน ดงั นี้
ผานเกณฑ คือ ผลคะแนนการประเมินขององคกรพยาบาล และหนวย
บริการพยาบาล เทา กับหรอื มากกวารอยละ 60 ข้นึ ไป
ไมผ า นเกณฑ คือ ผลคะแนนการประเมนิ ขององคก รพยาบาล และ
หนวยบรกิ ารพยาบาล ไมถึง รอ ยละ 60
2. รวบรวมการดําเนินงานประเมินคุณภาพบริการพยาบาลแบบไขว
ภายนอก ในภาพรวมสงให CNO_ P
3. CNO_ P แจงนับองคกรพยาบาลของสถานบริการสุขภาพสังกัด
กระทรวงสาธารณสุขของจังหวัดท่ีมีการประเมินคุณภาพบริการพยาบาล
แบบไขวภ ายนอก ใหก บั CNO_R เพื่อวเิ คราะหสง รายงานพรอ มแผนพฒั นา
การประเมินคุณภาพบริการพยาบาลแบบไขวภ ายนอก ในภาพรวม
ท้ังจังหวดั และเขตใหก ับกองการพยาบาล
สตู รคํานวณ = (A/B) x 100
ตัวต้งั A จํ า น ว น ส ถ า น บ ริ ก า ร สุ ข ภ า พ ใ น จั ง ห วั ด ท่ี ผ า น ก า ร ป ร ะ เ มิ น คุ ณ ภ า พ
การบริการพยาบาลแบบไขวภ ายนอก มคี ะแนนรอยละ 60 ข้นึ ไป
ตวั หาร B จํานวนสถานบริการสขุ ภาพในจงั หวดั ท้ังหมด
ระยะเวลาประเมนิ ผล ปละ 1 คร้ัง บันทึกผลและรายงานผานระบบจัดเก็บตัวชี้วัดคุณภาพบริการ
พยาบาล ของกองการพยาบาล สํานกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
วธิ กี ารรายงานขอ มลู 1. CNO ของโรงพยาบาลทุกระดับสงรายงานคะแนนดิบ จากการประเมิน
คุณภาพการบริการพยาบาลแบบไขวภายนอกขององคกรพยาบาลและ
หนวยบริการ ตามแบบรายงานการพัฒนาคุณภาพการพยาบาล
ใหคณะกรรมการพฒั นาคณุ ภาพการพยาบาลระดบั จังหวัด

แนวทางการจัดเกบ็ ตัวชีว้ ดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565 12

รายละเอียดตัวช้ีวดั การพัฒนาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล
2. CNO_P สงแบบรายงานการประเมินคุณภาพการบริการพยาบาลแบบ
ไขวภายนอก ของทุกโรงพยาบาลภายในจังหวัดสรุปผลการวิเคราะห
จํานวนของสถานบริการสุขภาพท่ีผานเกณฑ ดงั นี้ ผานเกณฑ จํานวน ....
แหง และไมผานเกณฑ จํานวน ...... แหง และแผนพัฒนาการประเมิน
คุณภาพการบริการพยาบาลแบบไขวภายนอก ในภาพรวมทั้งจังหวัดให
คณะกรรมการพัฒนาคณุ ภาพการพยาบาลระดบั เขต
3. CNO_R รวบรวมสงแบบรายงานการประเมินคุณภาพการบริการ
พยาบาลแบบไขวภายนอก ของทุกโรงพยาบาลภายในเขต และสรุปผล
การวิเคราะหและแผนพัฒนาการประเมินคณุ ภาพการบริการพยาบาลแบบ
ไขวภายนอกในภาพรวมของทุกจงั หวดั ในเขตใหก ับกองการพยาบาล พรอม
แผนและผลการประเมินตามแผนพัฒนาการประเมินคุณภาพการบริการ
พยาบาลแบบไขวภ ายนอก
แหลงขอมูล รายงานการประเมนิ ตนเองตามแบบฟอรม เกบ็ ขอมลู
แบบฟอรม เก็บขอมูล: แบบประเมินคุณภาพการพยาบาลแตละงานบริการพยาบาล
ของกองการพยาบาล
รายงานขอมูล : บันทึกผลและรายงานผานระบบจัดเก็บตัวช้ีวัดคุณภาพ
บรกิ ารพยาบาล ของกองการพยาบาล สาํ นกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ
เอกสารสนับสนนุ 1. หนังสอื มาตรฐานการพยาบาลในโรงพยาบาล
2. หนังสอื มาตรฐานการพยาบาลตรวจรกั ษาพเิ ศษ
3. หนังสือแนวทางการจัดบริการพยาบาลอาชีวอนามัยในเขตพ้ืนท่ีเสี่ยง
มลพิษและสงิ่ แวดลอ ม
4. หนังสือการประกันคุณภาพการพยาบาล: การประเมินคุณภาพ
การบรหิ ารการพยาบาล และแตละหนว ยบรกิ ารพยาบาล
ผูประสานงานตวั ชี้วัด ระดับเขต : เลขานุการคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลเขต
สุขภาพระดบั ประเทศ
ระดับกระทรวง : นักวิชาการพยาบาล ผูนิเทศการพัฒนาบริการพยาบาล
ประจาํ เขตสขุ ภาพ

แนวทางการจดั เก็บตัวช้ีวดั การพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 13

ตัวช้ีวดั ท่ี 1.2
ชื่อตัวช้ีวัด : รอ ยละความสําเร็จของหนวยบริการพยาบาลผคู ลอดที่มารดาคลอดปกติ

มกี ารฝากครรภครบตามเกณฑค ุณภาพ และทารกแรกเกิดมีนา้ํ หนัก 2,500 กรัมขนึ้ ไป

ช่อื ตวั ชว้ี ดั รายละเอยี ดตัวช้ีวดั การพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล
รอ ยละความสําเร็จของหนว ยบริการพยาบาลผูคลอดทมี่ ารดาคลอดปกติ
มีการฝากครรภครบตามเกณฑคุณภาพ และทารกแรกเกิดมีนํ้าหนัก
2,500 กรมั ขึน้ ไป
คํานิยาม ฝากครรภครบตามเกณฑคุณภาพ หมายถึง หญิงตั้งครรภไดรับบริการ
ฝากครรภจากงานการพยาบาลบริการฝากครรภ (ANC) ตามมาตรฐาน
การบริการพยาบาลทางสูติกรรม (สํานักการพยาบาล, 2550) ที่กําหนด
และนัดหญิงต้ังครรภมารับการฝากครรภ ครบ 5 ครั้ง ตามเกณฑ
กระทรวงสาธารณสขุ ดงั นี้
การนัดคร้ังท่ี 1 เมื่ออายคุ รรภ ≤ 12 สัปดาห)
การนดั ครง้ั ที่ 2 เมื่ออายุครรภ 13 – < 20 สปั ดาห
การนัดคร้งั ท่ี 3 เม่ืออายคุ รรภ 20 - < 26 สปั ดาห
การนัดครั้งท่ี 4 เม่ืออายุครรภ 26 - < 32 สปั ดาห
การนัดครั้งที่ 5 เม่ืออายคุ รรภ 32 – 40 สัปดาห
ผคู ลอด หมายถึง หญงิ ต้งั ครรภอายคุ รรภ 38 สัปดาห - 42 สัปดาห โดย
ไมจ ํากดั จาํ นวนครง้ั ของการต้ังครรภ
คลอดปกติ หมายถึง กระบวนการท่ีเกิดขึ้นตามธรรมชาติเพื่อขับทารก
รก เย่ือหุมทารกและน้ําคร่ํา ออกจากโพรงมดลูกในครรภมารดามาสู
ภายนอกการคลอดไดเองทางชองคลอดตามแนวทางการคลอดปกติและ
มาตรฐานการบริการพยาบาลทางสูติกรรม (สํานักการพยาบาล, 2550)
โดย พยาบาลวิชาชีพ หองคลอด หรือนักศึกษาพยาบาล นักศึกษาแพทย
ท่ไี ดรับการกํากับ ควบคุม โดยพยาบาลวชิ าชีพ หองคลอด หรือทาํ คลอด
โดยแพทย
ทารกนํ้าหนักตัวเฉล่ียมากกวาหรือเทากับ 2,500 กรัม หมายถึง ทารก
ที่เกิดจากมารดาที่ไดฝากครรภคุณภาพครบตามเกณฑคุณภาพกระทรวง
สาธารณสุข และคลอดปกติ สงผลใหทารกแรกเกิดมีนํ้าหนักเฉลี่ย
มากกวา หรือเทา กบั 2,500 กรมั
เกณฑการประเมนิ ระดับที่ 1 งานการพยาบาลบริการฝากครรภ (ANC) มีการวางแผน
ประชาสัมพันธ เชน การติดโปสเตอร การใหคําปรึกษา เปนตน ในการ
ชักชวนใหหญิงตั้งครรภมาฝากครรภตามนัดและเปนไปตามเกณฑ
การฝากครรภค ุณภาพของกระทรวงสาธารณสขุ
ระดับที่ 2 งานการพยาบาลบริการฝากครรภ (ANC) นําแผน
ประชาสัมพันธในการชักชวนใหหญิงตั้งครรภมาฝากครรภตามนัดและ
เปนไปตามเกณฑการฝากครรภคุณภาพของกระทรวงสาธารณสุข
สูการปฏบิ ัติ

แนวทางการจดั เกบ็ ตัวช้ีวดั การพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 14

รายละเอียดตัวชี้วัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล
ระดับท่ี 3 งานการพยาบาลบริการฝากครรภ (ANC) ปฏิบัติการตรวจ
ครรภตามมาตรฐานการบริการพยาบาลทางสตู ิกรรม (สาํ นักการพยาบาล
,2550) และนัดหญิงตั้งครรภใหมารับการตรวจครรภ ครบ 5 คร้ังตาม
เกณฑก ระทรวงสาธารณสขุ
ระดับท่ี 4 งานการพยาบาลบริการฝากครรภ (ANC) จัดทําทะเบียน/
ทําสัญญาลักษณแฟมหญิงตั้งครรภครบตามเกณฑการฝากครรภคุณภาพ
ของกระทรวงสาธารณสขุ เพอ่ื สงตอ ขอมลู ใหกบั งานการพยาบาลผูค ลอด
ระดับที่ 5 งานการพยาบาลผูคลอดทําคลอดปกติใหกับหญิงต้ังครรภ
ฝากครรภ ครบ 5 ครั้งตามเกณฑกระทรวงสาธารณสุข ทารกแรกเกิดมี
นาํ้ หนกั ตวั เฉลยี่ มากกวา หรือเทา กับ 2,500 กรมั รอ ยละ 80
เกณฑเ ปาหมาย รอ ยละ 80 ของกลุมเปา หมาย
วตั ถุประสงค 1. เพอื่ วัดประสทิ ธิผลของการพยาบาลฝากครรภ
2. เพือ่ วัดประสิทธผิ ลการบริการพยาบาลผคู ลอด
3. เพือ่ เพิ่มอัตราการเกดิ ทารกแรกเกิดมากกวา หรือเทากับ 2,500 กรัม
กลมุ เปาหมาย สถานบริการสุขภาพสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ระดับ A-F3 (จํานวน
901 แหง) ที่มีการจัดบริการพยาบาลฝากครรภและ/หรือมีการทํา
คลอดปกติ โดยพยาบาลวิชาชีพ งานบริการพยาบาลผูคลอดหรือ
นักศึกษาพยาบาล นักศึกษาแพทย ท่ีไดรับการกํากับ ควบคุม โดย
พยาบาลวชิ าชพี งานบรกิ ารพยาบาลผคู ลอด หรอื ทาํ คลอดโดยแพทย
ระดบั การรายงาน สถานบริการสุขภาพ/จังหวัด/เขตสขุ ภาพ
วิธกี ารดําเนินงานและจัดเกบ็ วิธกี ารดําเนินงาน โดย
ขอ มูล 1. งานบริการพยาบาลฝากครรภ
1.1 จัดบริการพยาบาลฝากครรภคุณภาพ ใหเปนไปตามเกณฑ
การฝากครรภ กระทรวงสาธารณสุข
1.2 แจงนับจํานวนหญิงตั้งครรภหญิงที่ไดฝากครรภครบตาม
เกณฑก ระทรวงสาธารณสุข
1.3 จัดทําขอมูลหญิงตั้งครรภท่ีไดฝากครรภครบตามเกณฑ
กระทรวงสาธารณสุข สงตอใหงานบริการพยาบาลผูคลอด เพื่อ
เตรยี มการคลอด
2. งานบรกิ ารพยาบาลผูค ลอด
2.1 ตรวจสอบประวัตกิ ารฝากครรภข องหญงิ ต้งั ครรภ
2.2 ปฏิบัติการทําคลอดตามแนวทางการคลอดปกติและ
มาตรฐานการบรกิ ารพยาบาลทางสูติกรรม (สาํ นกั การพยาบาล, 2550)
2.3 ชัง่ นํ้าหนกั ทารก
2.4 แจงนับจํานวนทารกแรกเกิดที่เกิดจากการคลอดปกติ
จาํ แนกตามนาํ้ หนกั และการฝากครรภข องมารดา เพ่อื รายงาน ดังน้ี

แนวทางการจัดเกบ็ ตวั ชีว้ ัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565 15

รายละเอียดตัวช้ีวดั การพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล

ทารกแรกเกดิ นาํ้ หนัก ทารกแรกเกดิ น้ําหนัก
≥ 2,500 กรมั < 2,500 กรมั
มารดาท่ีฝาก มารดาทีฝ่ าก
ครรภค รบตาม ครรภไมครบ มารดาทีฝ่ าก มารดาท่ฝี าก
เกณฑ ตามเกณฑ ครรภค รบตาม ครรภไมครบ
(จาํ นวน) (จาํ นวน)
เกณฑ ตามเกณฑ
(จํานวน) (จาํ นวน)

สูตรคาํ นวณ หมายเหตุ
ตัวตัง้ A 1. ระยะเวลาการจัดเกบ็ ปงบประมาณ พ.ศ. 2565
ตวั หาร B 2. หากโรงพยาบาลใดไมมกี ารเปดบรกิ ารฝากครรภห รอื การทํา
ระยะเวลาประเมนิ ผล
วธิ กี ารรายงานขอ มลู คลอดปกติ ไมตองรายงาน
= (A/B) x 100
แหลง ขอมลู จาํ นวนมารดาที่ฝากครรภค รบตามเกณฑที่คลอดปกตทิ ารกนํ้าหนกั ≥
2,500
จาํ นวนมารดาที่ฝากครรภครบตามเกณฑท ่ีคลอดปกติในชว งเวลาท่ีกําหนด
ปละ 1 คร้ัง บันทึกผลและรายงานผานระบบจัดเก็บตัวช้ีวัดคุณภาพ
บริการพยาบาล ของกองการพยาบาล สํานักงานปลัดกระทรวง
สาธารณสขุ

รายงานเปนขอมูลดบิ
1. งานบรกิ ารพยาบาลผคู ลอดสง รายงานใหอ งคกรพยาบาล
2. CNO องคกรพยาบาลของสถานบริการสุขภาพบันทึกคะแนนดิบลงใน
แบบฟอรมรายงานขอมูล สงรายงานใหคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพ
การพยาบาลระดับจงั หวดั รวบรวมขอ มูล
3. CNO_P รว บรว มขอมูล จากแบบฟอรมรายงานขอมูล ขอ ง
ทุกโรงพยาบาลภายในจังหวัด ตรวจสอบความถูกตอง ครบถวน และสง
ใหคณะกรรมการพัฒนาคณุ ภาพการพยาบาลระดับเขต
4. CNO_R คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพการพยาบาลระดับเขต
รวบรวมขอมูล ตรวจสอบความถูกตอง ครบถวนซ้ํา และสงให
กองการพยาบาล
5. กองการพยาบาล วิเคราะหขอมูลในภาพประเทศ สรุปและนําเสนอ
ขอมูลตอผูบริหารกระทรวงสาธารณสุข และคืนขอมูลในการประชุม
คณะกรรมการพัฒนาคณุ ภาพบริการพยาบาลระดับประเทศ
งานบรกิ ารพยาบาลฝากครรภ และงานบริการพยาบาลผคู ลอด

แนวทางการจดั เกบ็ ตวั ชีว้ ดั การพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 16

แบบฟอรม รายละเอียดตัวชี้วัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล
รายงานขอมูล : บันทึกผลและรายงานผานระบบจัดเก็บตัวชี้วัดคุณภาพ
บริการพยาบาล ของกองการพยาบาล สํานกั งานปลดั กระทรวงสาธารณสุข
เอกสารสนับสนุน เกณฑ ANC คุณภาพ ของกระทรวงสาธารณสุข
ผปู ระสานงานตวั ชี้วัด ระดบั เขต : เลขานุการคณะกรรมการพัฒนาบริการพยาบาลเขตสขุ ภาพ
ระดบั ประเทศ
ระดบั กระทรวง : นักวิชาการพยาบาล ผนู เิ ทศการพัฒนาบริการพยาบาล
ประจําเขตสขุ ภาพ

แนวทางการจัดเกบ็ ตวั ช้วี ดั การพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจําปง บประมาณ 2565 17

ตวั ช้วี ดั ที่ 1.3
ช่อื ตัวชีว้ ัด : รอยละของผปู วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง
ไดรับการฟน ฟสู ภาพการเจ็บปว ย และมีความสามารถปฏิบตั ิกจิ วัตรประจําวันดว ยตนเองไดตามเกณฑ
รายละเอยี ดตัวชี้วดั การพัฒนาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล

ช่ือตวั ชว้ี ดั รอยละของผูปวยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางไดรับการฟนฟูสภาพ

การเจบ็ ปวย และมีความสามารถปฏบิ ตั กิ ิจวัตรประจําวันดว ยตนเองไดต ามเกณฑ

คาํ นยิ าม ผปู วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง หมายถึง ผูปวยโรคหลอดเลือดสมอง

ที่มีอาการทางคลินิกผานพนภาวะวิกฤต มีอาการคงที่ แตยังคงมีความ

บกพรอง/ มีขอจํากัดในการปฏิบัติกิจวัตรประจําวัน เมื่อไดรับการฟนฟู

สภาพการเจ็บปวยครบ 6 เดือน ผูปวยจะมีความสามารถปฏิบัติกิจวัตร

ประจําวันดวยตนเองไดมากขึ้น และพึ่งพาผูอื่นในการทํากิจวัตรประจําวัน

เพยี งเล็กนอย

การฟนฟูสภาพการเจ็บปวย หมายถึง การพยาบาลเพ่ือฟนฟูการเจ็บปวย

ของผูปวยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางตามสภาพปญหาสุขภาพ เชน

การปฏิบัติกิจวัตรประจําวัน การใหคําปรึกษา หรือแนะนําการปรับสภาพ

แวดลอ ม เปนการดูแลท่ีเช่อื มตอระหวางสถานบริการสุขภาพและชมุ ชน ซ่ึง

ประกอบดว ย

- การวางแผนจําหนา ยผปู วยใหครอบคลุมตาม D-METHOD

- การสงตอผูปว ยจากสถานบริการสุขภาพมาดูแลตอในชุมชน หรอื

การสง ผปู วยจากชมุ ชนเขา รับการรักษาในสถานบริการสขุ ภาพ

กรณีท่ีมปี ญหาเจบ็ ปว ยเฉียบพลัน

- ไดร ับบริการเยีย่ มบานและฟนฟูการเจ็บปวยจากพยาบาล/ทีมสหสาขา

วชิ าชพี ตามสภาพปญ หาและความตอ งการการดูแลของผูป ว ยแตล ะราย

- มีการตดิ ตามประเมินผล และประเมนิ ความสามารถในการปฏบิ ัติ

กจิ วตั รประจําวันของผปู วยเปนระยะ อยา งตอเน่ืองจนครบ 6 เดือน

ความสามารถปฏิบัติกิจวัตรประจําวัน หมายถึง การประเมินความสามารถใน

การทํากิจวัตรประจําวันของผูปวยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง ในชวง

ระยะเวลา 6 เดือน ดวยแบบประเมิน BI ฉบับภาษาไทย และไดคะแนน

BI > 75 คะแนน หรอื BI-ADL > 15 คะแนน

เกณฑเ ปา หมาย รอยละ 80 ของกลมุ เปาหมาย

วตั ถปุ ระสงค เพื่อใหผูปวยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางไดร บั การฟน ฟูสภาพการเจ็บปว ย

และมีความสามารถปฏบิ ัติกิจวตั รประจําวนั ดวยตนเองไดต ามเกณฑทก่ี าํ หนด

กลมุ เปาหมาย ผปู ว ยโรคหลอดเลอื ดสมองระยะกลางท่ไี ดรบั การฟนฟูสภาพการเจ็บปว ย

แนวทางการจดั เกบ็ ตัวชี้วัดการพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565 18

รายละเอียดตัวชี้วัดการพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล

งานการพยาบาลชมุ ชน/ กลุมงานเวชกรรมสงั คม/ กลมุ งานบรกิ ารดา นปฐม

ภูมิและองครวม ของสถานบริการสุขภาพสังกัดกระทรวงสาธารณสุข

ระดบั A-F3 จํานวน 901 แหง

ระดบั การรายงาน สถานบริการสขุ ภาพ/ จังหวดั / เขตสุขภาพ

วิธกี ารดําเนินงานและ 1. คณะกรรมการพัฒนาบริการพยาบาลระดับเขต และจังหวัด ทําความ

จดั เก็บขอมูล เขาใจรวมกันเก่ียวกับนิยามผูปวยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง

การฟนฟูสภาพการเจ็บปวย และความสามารถปฏิบตั กิ จิ วัตรประจาํ วัน

2. องคกรพยาบาลแมขายและลูกขายรวมกันกําหนดรูปแบบการดูแล

ผูปวยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางและการฟนฟูสภาพการเจ็บปวยท่ี

เช่ือมตอระหวางสถานบริการสุขภาพและชุมชน ไดแก 1) การวางแผน

จําหนาย 2) การสงตอผูปวย 3) การเยี่ยมบาน และฟนฟูการเจ็บปวย

4) การติดตามประเมินผล และประเมินความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตร

ประจาํ วนั ของผปู วยเปน ระยะอยา งตอเนื่องจนครบ 6 เดือน

3. สถานบริการสุขภาพ โดยงานการพยาบาลชุมชน/ กลุมงานเวชกรรม

สังคม/ กลุมงานบริการดานปฐมภูมิและองครวม/ ทีมเยี่ยมบาน

งานปฐมภูมิ และ รพ.สต. ใหการฟน ฟูสภาพการเจบ็ ปวยของผปู วยในพ้นื ที่

โดยผูปวยและญาติมีสวนรวม มีการติดตามประเมินผล และประเมิน

ความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจําวันของผูปวย ทุก 1-2 เดือน จน

ครบระยะเวลา 6 เดือน

4. สถานบรกิ ารสุขภาพ องคกรพยาบาลแมขายและลกู ขา ย วเิ คราะหค วาม

สําเร็จและปจ จยั ท่เี กีย่ วของเพอ่ื วางแผนพฒั นาอยา งตอเน่ือง

5. สถานบริการสขุ ภาพ องคกรพยาบาลแมขายและลูกขาย สรปุ ขอ มูล สง

รายงานใหคณะกรรมการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาลระดับจงั หวัด

สูตรคํานวณ (A/B) x 100

ตัวต้งั A จํานวนผูปวยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางที่ไดรับการฟนฟูสภาพ

การเจบ็ ปวย และมีคะแนน BI > 75 คะแนน หรือ BI-ADL > 15 คะแนน

ตัวหาร B จํานวนผูปวยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางทั้งหมดที่ไดรับการฟนฟู

สภาพการเจ็บปวย

ระยะเวลาประเมนิ ผล ปล ะ 1 ครัง้ บนั ทึกผลและรายงานผา นระบบจัดเก็บตัวชวี้ ดั คณุ ภาพบริการ

พยาบาล ของกองการพยาบาล สาํ นักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข

วิธีการรายงานขอ มลู สถานบริการสุขภาพ และองคกรพยาบาลรายงานผลการดําเนินงานภายใน

ระยะเวลาทก่ี าํ หนด (รายละเอียดตามตวั ชี้วัด)

แนวทางการจัดเก็บตัวชวี้ ัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 19

รายละเอยี ดตัวชี้วัดการพัฒนาคณุ ภาพบริการพยาบาล

1. CNO องคกรพยาบาลของโรงพยาบาลทุกระดับ รายงานผลการ

ดําเนินงาน (รายละเอียดตามตัวชี้วัด) บันทึกขอมูล สงรายงานให

คณะกรรมการพฒั นาคุณภาพการพยาบาลระดับจังหวดั รวบรวมขอ มลู

2. CNO_P รวบรวมขอมูลของทุกโรงพยาบาลภายในจังหวัด วิเคราะห

ขอ มูล และ สงแผนพัฒนาการฟนฟูสภาพการเจ็บปวยของผูปวยโรคหลอด

เลอื ดสมองระยะกลางของสถานบรกิ ารสุขภาพในระดบั จงั หวดั ให CNO_R

3. CNO_R รวบรวมขอมูลท้ังหมด วิเคราะหขอมูล และสงแผนพัฒนาการ

ฟนฟูสภาพการเจ็บปวยของผูปวยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางของ

สถานบริการสขุ ภาพในระดบั เขต ให กองการพยาบาล

4. กองการพยาบาล วิเคราะหขอ มูลรอยละของผปู วยโรคหลอดเลือดสมอง

ระยะกลาง ท่ีไดรับการฟน ฟูสภาพการเจ็บปวย ของสถานบริการสุขภาพใน

ภาพรวมของประเทศ และสรปุ ผลตามตัวช้วี ดั

แหลงขอมูล 1. แนวทางการจดั บริการผูปวยระยะกลางของโรงพยาบาล

2. รายงานสรุปโครงการพัฒนางานการดูแลผูปวยระยะฟนฟู (Subacute

Rehabilitation)

3. รายงานฉบับสมบรูณโครงการศึกษาการจัดบริการและตนทุนบริการ

ฟนฟูสมรรถภาพทางการแพทยผูปวยระยะกลาง (Intermediate Care)

ภายใตร ะบบหลกั ประกันสขุ ภาพ

แบบฟอรม 1. แบบประเมิน BI หรือ BI-ADL ฉบบั ภาษาไทย

2. รายงานขอมูล : บันทึกผลและรายงานผานระบบจัดเก็บตัวช้ีวัดคณุ ภาพ

บริการพยาบาล ของกองการพยาบาล สาํ นกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสุข

เอกสารสนับสนุน 1. แนวทางการจัดบริการผูปว ยระยะกลาง กองการพยาบาล

https://www.don.go.th/?download=1270

2. คูมือการฟนฟูสมรรถภาพผูปวยระยะกลางสําหรับบุคลากรทางการแพทย

ตามแผนพฒั นาระบบบรกิ ารสุขภาพ กองบริหารการสาธารณสขุ

3. แนวทางการฟน ฟสู มรรถภาพผปู ว ยโรคหลอดเลอื ดสมอง

ผปู ระสานงานตวั ชี้วัด ระดับเขต : เลขานุการคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบรกิ ารพยาบาลเขต

สขุ ภาพระดับประเทศ

ระดบั กระทรวง : นกั วิชาการพยาบาล ผูนเิ ทศการพัฒนาบริการพยาบาล

ประจําเขตสุขภาพ

แนวทางการจดั เก็บตัวชวี้ ดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 20

แรกรับ BI _ND 2565
ํจาห นาย ช่ือ-สกุลผปู ว ย ..............................................................................อาย.ุ ............ป
1 เดือน ชอ่ื แพทยเจาของไข .............................................................................................
2 เดือนแบบประเมินความสามารถในการทาํ กิจวตั รประจาํ วนั ของผปู วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง (Brathel Index : BI = 100 คะแนน )
3 เดือน
4 เดือน1. ลา งหนา หวผี ม แปรงฟน โกนหนวด (Grooming)
5 เดือน0 = ตอ งมีคนชวย 5 = ทาํ เองได
6 เดือน
2. การอาบน้าํ (Bathing)
0 = ตองมีคนชวย 5 = ทําเองได ทาํ ความสะอาดเชด็ ตัวไดทุกสว น

3. การแตงตวั สวมใสเสอื้ ผา (Dressing)
0 = ตอ งมคี นชว ย 5 = มีคนชวยบางสวน
10 = ทาํ เองได รวมท้ังรูดซปิ ตดิ กระดมุ

4. การรับประทานอาหาร (Feeding)
0 = ตองมีคนชวย/ ใหอาหารทางสายยาง
5 = มคี นชว ยบางสวน เชน ตัดเน้ือ/ อาหารเปนคําเลก็ ๆ ให
10 = รับประทานเองได เมื่อเตรยี มอาหารไวใ ห

5. การขบั ถา ยปสสาวะ (Bladder)
0 = ปส สาวะเองไมได/ คาสายสวนปสสาวะ
5 = ตอ งการความชว ยเหลือบางขั้นตอน
10 = ปส สาวะเองได และทาํ ความสะอาดหลงั ขับถา ยเองได

6. การขบั ถา ยอุจจาระ (Bowels)
0 = กลน้ั อจุ จาระไมไ ด/ ทอ งผูกตองสวนอุจจาระให
5 = อุจจาระเองได ชวยสวนหรือเหน็บไมเ กิน 1 ครง้ั
10 = อุจจาระเองได สวน หรอื เหนบ็ เองได

7. การเขา หองน้ํา (Toilet use)
0 = ตอ งมีคนชวยเหลือ 5 = มีคนชวยบางสวน 10 = ทาํ เองได

8. การข้ึนลงจากเตยี ง (Transfers bed to chair and back)
0 = ลกุ จากเตยี งไมไ ด 5 = ลกุ น่ังไดแ ตต อ งมีคนพยุงชว ย 1-2 คน
10 = ลุกน่งั ได ตองการคนชวยเหลอื นอ ย
15 = ลุกนง่ั ไดเ อง ยกเทา วางบนรถเข็นไดเอง

9. การเคลื่อนไหว น่ัง ยนื เดิน (Mobility on level surfaces)
0 = นง่ั บนรถเขน็ แตชวยเหลอื ตนเองไมได
5 = นั่งบนรถเข็น และไปไดไ กล 50 หลา
10 = เดนิ ไดไ กล 50 หลา โดยมีคนชว ยเหลือเลก็ นอ ย
15 = เดนิ ไดเอง อาจใชไมเ ทาชวย

10. การขนึ้ ลงบนั ได (Stairs)
0 = ข้นึ บันไดเองไมไ ด 5 = ขนึ้ บนั ไดเองได แตตองมคี นชว ยเลก็ นอย
10 = ขน้ึ บนั ไดเองได อาจตองมีราวเกาะชว ย
รวมคะแนน Brathel Index (คะแนนเต็ม 100 คะแนน)
ผูประเมนิ /ตาํ แหนง

แนวทางการจดั เกบ็ ตัวชี้วัดการพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 21

แรกรับ BI-ADL_ND 2565
ํจาห นาย
1 เดือน ชอ่ื -สกลุ ผปู ว ย ..............................................................................อาย.ุ ............ป
2 เดือน ชอ่ื แพทยเจา ของไข .............................................................................................
3 เดือนแบบประเมนิ ความสามารถในการทาํ กิจวตั รประจาํ วันของผูปว ยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง (Brathel ADL Index : BI-ADL = 20 คะแนน)
4 เดือน
5 เดือนการทาํ กิจวตั รประจาํ วนั และเกณฑก ารใหค ะแนน
6 เดือน1. ลา งหนา หวีผม แปรงฟน โกนหนวด (Grooming)

0 = ตองการความชว ยเหลือ 1 = ทาํ เองไดร วมท้ังทําไดเองถา เตรียมอุปกรณไ วให
2. การอาบน้าํ (Bathing)

0 = ตอ งมีคนชวยหรือทําให 1 = อาบนาํ้ เองได
3. การแตงตวั สวมใสเ สอื้ ผา (Dressing)

0 = ตอ งมคี นใสเ สอื้ ผา ให ชว ยตวั เองแทบไมได หรอื ไดน อ ย
1 = ชว ยตวั เองไดประมาณรอยละ 50 ท่ีเหลอื ตอ งมีคนชว ย
2 = ชว ยตัวเองไดดี ทง้ั ตดิ กระดมุ รดู ซิบ ใชเ ส้อื ผา ทด่ี ดั แปลงใหเ หมาะสมได
4. การรบั ประทานอาหารเม่อื เตรยี มสาํ รับไวใหเ รยี บรอยตอ หนา (Feeding)
0 = ไมส ามารถตักอาหารเขา ปากได ตอ งมคี นชวยปอ นให
1 = ตักอาหารเองได แตต อ งมีคนชวย เชน ใชชอนตักเตรียม หรอื ตัดเปน ชน้ิ เล็กๆ ไวใหลว งหนา
2 = ตกั อาหาร และชว ยตวั เองไดเปน ปกติ
5. การขบั ถายปส สาวะ (Bladder)
0 = กลั้นปสสาวะไมได หรือใสสายสวนปสสาวะไว แตไ มส ามารถดแู ลเองได
1 = กลั้นปสสาวะไมไ ดเปนบางครั้ง (นอ ยกวา วันละ 1 คร้ัง) 2 = กลน้ั ปส สาวะไดเปน ปกติ
6. การขบั ถายอุจจาระ (Bowels)
0 = กลน้ั อจุ จาระไมไ ด หรือตอ งการการสวนอจุ จาระอยูเ สมอ
1 = กลนั้ อจุ จาระไมไ ดเปนบางครงั้ (นอ ยกวา 1 ครงั้ /สปั ดาห) 2 = กลน้ั อุจจาระไดเ ปน ปกติ
7. การเขา หองนํา้ (Toilet use)
0 = ชว ยตัวเองไมไ ด
1 = ทาํ เองไดบาง ทาํ ความสะอาดไดห ลงั เสร็จธรุ ะแตต องการความชว ยเหลอื ในบางสิง่
2 = ชว ยตัวเองไดด ี ขึ้น/ ลงจากโถสวมไดเอง ทาํ ความสะอาด/ ถอดใสเส้อื ผา หลังเสร็จธรุ ะไดเรยี บรอ ย
8. การลุกนั่งจากท่ีนอนไปทีเ่ ตยี ง/ เกาอี้ (Transfers bed to chair and back)
0 = ไมสามารถนงั่ ได นง่ั แลวจะลมเสมอ หรือ ตอ งใชคนสองคนชวยกันยกขนึ้
1 = ตองการความชว ยเหลอื อยางมากจงึ จะน่ังได เชน ตอ งใชค นท่แี ข็งแรง หรอื มีทกั ษะ 1 คน

หรอื ใชคนทว่ั ไป 2 คน พยงุ หรือดันขึ้นมา จงึ จะน่ังอยูได
2 = ตอ งการความชว ยเหลอื บา ง เชน บอกใหทาํ ตาม หรอื ชว ยพยงุ เลก็ นอ ย หรือตองมคี นดูแล

เพอ่ื ความปลอดภยั 3 = ทาํ ไดเอง
9. การเคล่ือนทภี่ ายในหอ ง/ บา น นัง่ ยืน เดิน (Mobility on level surfaces)

0 = เคลอ่ื นท่ไี ปไหนไมไ ด
1 = ตองใชรถเข็นชว ยตัวเองใหเคล่ือนท่ีไดโดยไมต อ งมีคนชว ย และสามารถเขา / ออกมุมหรือประตูได
2 = เดนิ หรือเคลื่อนท่ีไดโดยมคี นชวย เชน พยงุ หรอื บอกใหทําตาม หรอื ตอ งใหค วามสนใจดูแล

เพ่อื ความปลอดภยั 3 = เดินหรือเคลอื่ นท่ีไดเ อง
10. การขน้ึ ลงบนั ได (Stairs)

0 = ไมส ามารถทําได 1 = ตอ งการคนชว ย
2 = ข้ึนลงไดเอง ถาตอ งใชเ ครอ่ื งชวยเดนิ เชน walker จะตอ งเอาข้ึนลงไดด ว ย

รวมคะแนน Brathel ADL Index (คะแนนเตม็ 20 คะแนน)
ผูประเมิน/ตําแหนง

แนวทางการจดั เกบ็ ตวั ช้วี ดั การพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจําปง บประมาณ 2565 22

ชอ่ื ตัวชว้ี ัด ตัวชีว้ ัดที่ 1.4
คาํ นิยาม ช่อื ตัวชี้วัด : รอยละความสาํ เร็จของการดูแลผปู วยระยะทาย
และครอบครวั ดวยระบบบริการพยาบาลแบบประคับประคองตามเกณฑ

รายละเอยี ดตัวช้ีวดั การพัฒนาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล
รอยละความสําเร็จของการดูแลผูปวยระยะทายและครอบครัวดวยระบบ
บริการพยาบาลแบบประคบั ประคองตามเกณฑ
ผูปวยระยะทาย หมายถึง ผูปวยท่ีเจ็บปวยดวยโรคมะเร็งหรือไมใชมะเร็ง
ไดรบั การวินิจฉัยวาอยูในระยะสุดทาย ไมสามารถรักษาใหห ายได หรืออาจ
เสียชวี ติ ภายใน 6 เดอื น ตอ งไดรับการดแู ลแบบประคบั ประคอง
การดูแลดวยระบบบริการพยาบาลแบบประคับประคองตามเกณฑ
หมายถึง การดูแลผูปวยระยะทายและครอบครัว โดยทีมพยาบาล
ประคับประคองตามเกณฑการจัดบริการพยาบาลแบบประคับประคอง
เพ่ือทําใหผูปวยและครอบครัวท่ีกําลังเผชิญหนากับความเจ็บปวยท่ีคุกคาม
ชีวิต มีคุณภาพชีวิตที่ดีข้ึน ผานกระบวนการปองกันและบรรเทาความทุกข
ทรมานดวยการคนหา ประเมินและใหการรักษาภาวะเจ็บปวดของผูปวย
รวมไปถึงปญหาดานอื่นๆ ทั้งรางกายจิตใจ สังคมและจิตวิญญาณตั้งแต
เรม่ิ ตน เขาสรู ะยะสดุ ทา ย จนถงึ หลังการเสียชีวติ
เกณฑการจัดบริการพยาบาลแบบประคับประคอง หมายถึง
การดําเนินงานจัดบริการพยาบาลใน 7 ข้ันตอน (กองการพยาบาล, 2559)
ประกอบดวย
1) การคัดกรองผูป วย
2) การวนิ จิ ฉยั และใหข อมลู
3) การตัดสินใจเขา สรู ะบบบริการพยาบาลแบบประคบั ประคอง
4) การประเมินระดบั ความสามารถการปฏิบัตกิ จิ กรรมของผปู ว ย
5) การใหการพยาบาลแบบประคบั ประคอง
6) การวางแผนจําหนายสง ตอ ขอ มูล
7) การตดิ ตามเย่ยี มและประเมนิ ผล
ทีมพยาบาลประคับประคอง (กองการพยาบาล, 2559) หมายถึง ทีม
บุคลากรพยาบาลในการใหบริการดูแลผูปวยเปนทีม โดยประสานความ
รวมมืออยา งตอ เนื่องรว มกับทมี สหสาขาวิชาชีพ
- พยาบาลประคบั ประคอง (Palliative Care Nurse: PCN) ซงึ่ เปน
- สว นหนง่ึ ของทมี การดแู ลแบบประคบั ประคองในโรงพยาบาล
- พยาบาลประคับประคองของหนวยงาน (Palliative Care Ward
Nurse: PCWN) ใหบริการพยาบาลผูปวยนอก/ผูปวยในที่เขา
ระบบการพยาบาลแบบประคับประคอง และประสานการทํางาน
กับพยาบาลประคบั ประคอง (PCN)
- พ ย า บ า ล ป ร ะ คั บ ป ร ะ ค อ ง ข อ ง ชุ ม ช น ( Palliative Care
Community Nurse: PCCN) เปนพยาบาลที่ปฏิบัติงานในชุมชน

แนวทางการจดั เกบ็ ตัวชี้วดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 23

เกณฑก ารประเมนิ รายละเอยี ดตัวช้ีวัดการพัฒนาคณุ ภาพบริการพยาบาล
ใหบริการพยาบาลประคับประคองอยางตอเน่ืองท่ีบานและ
เกณฑเ ปา หมาย ประสานการทาํ งานกบั พยาบาลประคับประคอง (PCN)
วตั ถปุ ระสงค
ระดับที่ 1 มีพยาบาลท่ีผานการอบรมการดูแลแบบประคับประคองอยาง
นอ ย 3 วัน เปนคณะกรรมการพัฒนาคณุ ภาพการดูแลแบบประคับประคอง
รวมกับ สหวิชาชีพท่ีเก่ียวของ และมีการกําหนดแผนการดูแลแบบ
ประคบั ประคอง
ระดับที่ 2 มีการดําเนินงานใหบริการพยาบาลตามระบบการดูแลแบบ
ประคับประคอง7 ขั้นตอน (กองการพยาบาล, 2559) ตามลําดับ
ประกอบดว ย
1) การคัดกรองผูปว ย
2) การวินจิ ฉยั และใหข อ มูล
3) การตดั สนิ ใจเขาสูระบบบริการพยาบาลแบบประคบั ประคอง
4) การประเมินระดับความสามารถการปฏบิ ัติกจิ กรรมของผูป ว ย
5) การใหก ารพยาบาลแบบประคบั ประคอง
6) การวางแผนจาํ หนาย/สงตอขอ มลู
7) การติดตามเย่ยี มและประเมนิ ผล ตามหนงั สือระบบบริการพยาบาลแบบ
ประคบั ประคอง
ระดบั ท่ี 3 พยาบาลประคบั ประคอง (Palliative Care Nurse: PCN) นิเทศ
ติดตาม กํากับ และใหคําปรึกษา ตามแผนที่กําหนดตาม 7 ขั้นตอน และ
ประเมินความพึงพอใจของครอบครัวผูปวยประคับประคองตอบริการ
พยาบาลแบบประคบั ประคองในภาพรวม
ระดับท่ี 4 วิเคราะหรอยละของผูปวยระยะทายไดรับการดูแลตามระบบ
บริการพยาบาลแบบประคับประคองตามเกณฑ สรุปผลการดําเนินงาน
และรายงานตอ CNO_D, CNO_P, CNO_R
ระดับท่ี 5 สรุปผลการดาํ เนินงาน ท่มี ีการวเิ คราะหร อยละของผูปว ยท่ีไดรับ
การดูแลตามระบบบริการพยาบาลแบบประคับประคองตามเกณฑ และมี
ผลประเมินความพึงพอใจของครอบครัวผูปว ยระยะทายตอบริการพยาบาล
แบบประคบั ประคองในภาพรวมมากกวา รอยละ 80
1. ผปู ว ยระยะทา ยรอยละ 80 ขึน้ ไปไดรบั การดแู ลแบบประคบั ประคอง
ตามเกณฑ
2. ผลประเมินความพึงพอใจของครอบครวั ผูปวยระยะทายตอบริการ
พยาบาลแบบประคบั ประคองในภาพรวมมากกวา รอ ยละ 80
เพื่อใหผปู ว ยระยะทา ยและครอบครัวไดรบั บรกิ ารพยาบาลตามระบบการดแู ล
แบบประคบั ประคองอยางมปี ระสิทธิภาพ ดังน้ี
- ผูปวยระยะทายไดรับการดูแลแบบประคับประคองตามมาตรฐานการ
จดั บรกิ ารพยาบาลแบบประคบั ประคองจนถึงวาระสุดทา ย

แนวทางการจดั เก็บตัวช้วี ัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 24

รายละเอยี ดตัวช้ีวดั การพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล
- ผูปวยระยะทายเขาถึงการดูแลรักษาแบบประคับประคอง (Accessibility)
จากทีมพยาบาลประคับประคอง ทีมสหวิชาชีพ ครอบครัว และชุมชน รวมท้ัง
ผปู ว ยสามารถดูแลตนเองไดในชว งเวลาของภาวะโรคและอาการอยา งเหมาะสม
- ผูปวยระยะทายและครอบครัวไดรับขอมูล (Information) อยางมี
ประสิทธิภาพและมีสวนรวมในการวางแผนลวงหนา (Advance Care Plan)
เพอื่ การมีคณุ ภาพชีวิตท่ดี ตี ามสภาพจนถงึ วาระสดุ ทา ยของชวี ิต
กลมุ เปา หมาย ผูปวยระยะทายและ ครอบครัว ในสถานบริการสุขภาพสังกัดกระทรวง
สาธารณสุข ระดับ A-F3 (จํานวน 901 แหง)
ระดับการรายงาน สถานบริการสขุ ภาพ/ จงั หวัด/ เขตสุขภาพ
วิธีการดําเนินงานและจดั เก็บ 1. องคก รพยาบาลรว มกับหนว ยงานดแู ลแบบประคับประคองทาํ ความเขา ใจกับ
ขอ มูล ตัวชี้วัด และการดาํ เนนิ งานจดั บรกิ ารพยาบาลแบบประคบั ประคองตามเกณฑ
2. หนวยงานดูแลแบบประคับประคองทบทวนระบบการดูแลแบบ
ประคับประคองของสถานบริการสุขภาพรวมกันกําหนดแผนพัฒนาและ
เปา หมาย
3. หนว ยงานดูแลแบบประคับประคองดําเนินงานตามแผน โดยมีคณะกรรมการ
พฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล ขององคกรพยาบาล และระดับจังหวัด ติดตาม
สนบั สนุน ใหคาํ ปรกึ ษา
4. หนวยงานดูแลแบบประคับประคองประเมินระดับความสําเร็จของการ
ดําเนินงานตามระบบการดูแลแบบประคับประคอง และประเมินความพึงพอใจ
ของครอบครัวผูปวยประคับประคอง ตามแบบประเมิน PC Sat_ ND 2565
และบันทกึ ผลและรายงานผานระบบจดั เกบ็ ตวั ชีว้ ัดคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ของ
กองการพยาบาล สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข สงรายงานใหองคกร
พยาบาล พรอมท้ังจัดเก็บสําเนาเพ่ือใชประกอบการจัดทําแผนงาน/ โครงการ
ในปต อ ไป
5. คณะกรรมการพัฒนาคณุ ภาพบริการพยาบาลขององคกรพยาบาลประเมินซํ้า
หรือใชขอมูลการนิเทศคุณภาพการพยาบาลจากแบบประเมินชุดเดียวกัน สรุป
ขอ มลู สงรายงานใหคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบรกิ ารพยาบาลระดบั จงั หวัด
สูตรคํานวณ 1. รอยละของผูปวยระยะทายไดรับการดูแลตามระบบบริการพยาบาลแบบ
ประคบั ประคองตามเกณฑ = (A1/B1) x 100
2. รอยละความพึงพอใจของครอบครัวผูปวยระยะทายตอบริการพยาบาลแบบ
ประคบั ประคองในภาพรวม = (A2/B2) x 100
ตวั ต้งั A A1: ผปู ว ยระยะทา ยที่ไดรบั การดูแลตามระบบบรกิ ารพยาบาลแบบ
ประคบั ประคองตามเกณฑ
A2: คะแนนเต็มของแบบประเมินความพึงพอใจ x จํานวนชดุ ทีป่ ระเมิน
ตัวหาร B B1: ผปู ว ยทไี่ ดรับการวนิ จิ ฉัยวาเปน ผปู ว ยระยะทายตองไดรบั การดแู ลแบบ
ประคับประคองทัง้ หมดในความดูแลของสถานบรกิ ารพยาบาล
B2: คะแนนเตม็ ของแบบประเมนิ ความพงึ พอใจ x จาํ นวนชดุ ทปี่ ระเมิน
ระยะเวลาประเมินผล ปล ะ 1 ครั้ง บนั ทึกผลและรายงานผา นระบบจดั เก็บตัวชีว้ ดั คุณภาพบรกิ าร
พยาบาล ของกองการพยาบาล สาํ นักงานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ

แนวทางการจดั เก็บตวั ชีว้ ัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 25

วธิ กี ารรายงานขอ มลู รายละเอยี ดตัวชี้วดั การพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล
รายงานเปน ขอ มูลดบิ
แหลง ขอมลู 1. ผรู บั ผดิ ชอบดูแลแบบประคับประคองสงรายงานความสาํ เร็จของการดูแล
แบบฟอรม ผูป ว ยระยะทา ยดาํ เนนิ งานตามระบบการดูแลแบบประคบั ประคองตามเกณฑ
เอกสารสนับสนุน ใหกับ
ผปู ระสานงานตัวช้วี ดั คณะกรรมการพฒั นาคณุ ภาพการพยาบาลขององคก รพยาบาล
2. CNO องคกรพยาบาลของสถานบริการสขุ ภาพสงรายงานความสาํ เรจ็ ของ
สถานบริการสุขภาพท่ดี าํ เนินงานตามระบบการดูแลแบบประคบั ประคองตาม
เกณฑและบันทกึ ในโปรแกรมจัดเก็บขอ มูลตวั ชว้ี ัดคณุ ภาพบริการพยาบาลผาน
เวบ็ แอพพลเิ คช่ัน ใหคณะกรรมการพฒั นาคุณภาพการพยาบาลระดับจังหวดั
รวบรวมขอมูล
3. CNO_P รวบรวมรายงานขอ มลู ของทุกโรงพยาบาลภายในจงั หวดั ตรวจสอบ
ความถูกตอ ง ครบถว น และสง ใหคณะกรรมการพัฒนาคณุ ภาพการพยาบาล
ระดับเขต
4. CNO_R คณะกรรมการพฒั นาคุณภาพการพยาบาลระดบั เขต รวบรวมขอ มูล
ตรวจสอบความถูกตอ ง ครบถว นซา้ํ และสงใหกองการพยาบาล
5. กองการพยาบาล วเิ คราะหขอ มลู ตามเกณฑต วั ชีว้ ดั สรปุ และนาํ เสนอขอ มูล
ในการประชมุ คณะกรรมการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาลระดบั ประเทศ
1. รายงานสรปุ ผลการดําเนนิ งานตามเกณฑก ารประเมินระดบั ความสําเร็จของ
การดาํ เนนิ งานตามระบบการดแู ลแบบประคับประคองตามเกณฑ ของแตล ะ
สถานบริการสุขภาพและมีการประเมินความพึงพอใจของครอบครวั ผปู ว ย
ประคับประคอง
1. แบบประเมินความพึงพอใจ (PC Sat_ ND 2565)
2. รายงานขอมลู : บันทกึ ผลและรายงานผานระบบจัดเกบ็ ตวั ชวี้ ดั คุณภาพ
บรกิ ารพยาบาล ของกองการพยาบาล สาํ นกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ
1. หนังสือระบบบริการพยาบาลแบบประคบั ประคอง สาํ นักการพยาบาล
https://www.don.go.th/?download=1346
2. หนงั สอื มาตรฐานการพยาบาลในโรงพยาบาล สาํ นกั การพยาบาล
https://www.don.go.th/?download=1381
3. หนงั สือแนวทางการพยาบาลผูป วยภาวะเรือ้ รงั สาํ นักการพยาบาล
https://www.don.go.th/?download=1389
4. หนังสอื การพยาบาลผปู วยทบ่ี าน สาํ นักการพยาบาล
https://www.don.go.th/?download=1423
ระดับเขต: เลขานุการคณะกรรมการพัฒนาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาลเขตสขุ ภาพ
ระดบั ประเทศ
ระดบั กระทรวง: นักวิชาการพยาบาล ผนู ิเทศการพัฒนาบริการพยาบาลประจํา
เขตสขุ ภาพ

แนวทางการจัดเก็บตัวชว้ี ดั การพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจําปง บประมาณ 2565 26

PC Sat_ND 2565
แบบประเมินความพึงพอใจของครอบครัวผูปวยแบบประคับประคอง

คาํ ชแ้ี จง กรณุ าทําเครือ่ งหมาย √ ลงในชอ งท่ีทานมีการประเมนิ ตามความเปนจริง มีท้ังหมด 10 ขอ

ขอ รายการ พอใจ พอใจ พอใจ พอใจ พอใจ ไม
มาก มาก ปาน นอ ย นอ ย พอใจ
ทส่ี ดุ (4) กลาง (2) ทส่ี ุด (0)
(5) (3) (1)

1 ทานไดรบั ทราบขอมลู และอาการเปลย่ี นแปลงของ
ผูปว ยอยางตอเนื่อง

2 ทานไดม สี วนรว มในการวางแผนและตดั สินใจในการ
ดูแลผูปว ย

3 ทานไดรับความสะดวกและอยูใ กลชิดกบั ผูปว ย

4 พยาบาลมีการพูดคุย ซกั ถามอาการ/ การเปลี่ยนแปลง
ของผูปว ยอยา งสมาํ่ เสมอ

5 พยาบาลเปด โอกาสใหท านไดระบายความรูสึกทง้ั ทาง
บวกและทางลบ ทําใหท า นรสู ึกอบอุนใจและไวว างใจ

6 พยาบาลใหก ารชวยเหลอื ผูปว ยในเร่ืองการบรรเทา
อาการปวด

7 ทา นไดร บั การตอบสนองตามประเพณี ความเช่อื และ
ศาสนาอยา งเหมาะสม ในระหวา งอยโู รงพยาบาล

8 พยาบาลไดมีการเตรยี มใหท านพรอ มทจี่ ะเผชญิ กับ
สง่ิ ตา ง ๆ ทจ่ี ะเกดิ ขนึ้

9 ทา นไดร บั ความรู และเตรียมความพรอมในการดแู ล
ผปู วยเมอ่ื ตอ งกลับไปอยทู บี่ าน

10 ทานไดร ับการชวยเหลือ/ แนะนํา/ อํานวยความ
สะดวกเม่ือทา นมีปญ หา

ลักษณะแบบสอบถามเปน มาตราประมาณรวมคา 6 ระดับ ดังนี้
การประเมนิ พงึ พอใจมากทส่ี ดุ ระดบั คะแนนเทากับ 5 คะแนน
การประเมนิ พงึ พอใจมาก ระดบั คะแนนเทากบั 4 คะแนน
การประเมนิ พงึ พอใจปานกลาง ระดับคะแนนเทากับ 3 คะแนน
การประเมินพึงพอใจนอย ระดับคะแนนเทากบั 2 คะแนน
การประเมนิ พงึ พอใจนอยทสี่ ุด ระดับคะแนนเทากับ 1 คะแนน
การประเมนิ ไมพึงพอใจ ระดับคะแนนเทากับ 0 คะแนน

แนวทางการจัดเก็บตวั ช้วี ดั การพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 27

ตวั ชว้ี ัดท่ี 1.5
ช่ือตัวชีว้ ดั : รอ ยละความสําเร็จขององคกรพยาบาลท่ีบริหารอตั รากําลงั พยาบาลไดตามเกณฑ

ชอ่ื ตวั ชว้ี ัด รายละเอียดตัวช้ีวดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล
คาํ นิยาม รอยละความสําเร็จขององคกรพยาบาลที่บริหารอัตรากําลังพยาบาลไดตาม
เกณฑ
เกณฑก ารประเมนิ องคก รพยาบาล หมายถึง กลุม การพยาบาล/กลุมภารกิจดานการพยาบาล
หรือองคกรที่ทําหนาท่ีคลายคลึงกันของสถานบริการสุขภาพระดับ A-M1
เกณฑเปาหมาย จํานวน 126 แหง
องคกรพยาบาลท่ีบริหารจัดการอัตรากําลังพยาบาลไดตามเกณฑ
หมายถึง องคกรพยาบาล มีการบริหารจัดการช่ัวโมงการทํางานของ
พยาบาลในหอผปู วย ตามนโยบายชั่วโมงการทาํ งานของพยาบาลเพื่อความ
ปลอดภัยของผูปวย โดยใหพยาบาลปฏิบัติงานไมเกิน 60 ชั่วโมง/ สัปดาห
และ ชั่วโมงการทํางานไมควรเกิน 12 ชั่วโมง/ วัน หรือถาเกิน ใหทําเกินได
ติดกนั ไมเ กิน 3 วัน
ความสําเร็จขององคกรพยาบาลที่บริหารอัตรากําลังพยาบาลไดตาม
เกณฑ หมายถงึ องคก รพยาบาล มีการบริหารจัดการชั่วโมงการทาํ งานของ
พยาบาลในหอผูปวย ครบทัง้ 5 ระดบั
ระดับที่ 1 กลุมการพยาบาลมีนโยบาย เร่ือง การบริหารจัดการช่ัวโมงการ
ทาํ งานของพยาบาลในหอผูปว ย
ระดบั ที่ 2 กลุมการพยาบาลรว มกับหนวยงานการพยาบาลนาํ นโยบายตาม
ระดับท่ี 1 มาวิเคราะหขอมูล ปญหา และโอกาสพัฒนาของการบริหาร
จัดการชว่ั โมงการทํางานของพยาบาล
ระดับท่ี 3 วางแผนพฒั นาการบริหารจดั การชั่วโมงการทาํ งานของพยาบาล
เชน นโยบายการจัดเวรแบบ 12 ชั่วโมง การผสมผสานทักษะพยาบาล
(Nursing skill mix) และการทบทวนบทบาทหนาท่ีของพยาบาลวิชาชีพท่ี
ปฏิบัติประจาํ วัน
ระดับท่ี 4 นําแผนจากระดับ 3 ลงสูการปฏิบัติ เพื่อพัฒนาการบริหาร
จัดการชัว่ โมงการทํางานของพยาบาล และสามารถดาํ เนนิ การไดตามเกณฑ
ระดับที่ 5 นิเทศ กํากับ ติดตามและรายงานผลการดําเนินงานการบริหาร
จัดการชั่วโมงการทํางานของพยาบาลตามเกณฑ และสรุปรายงานผลการ
ดําเนินงาน
ระดับโรงพยาบาล
อยา งนอยรอยละ 50 ของจํานวนหนวยงานในกลุม งานการพยาบาลทง้ั หมด
ระดบั จังหวัด/เขต
อยา งนอยรอ ยละ 60 ของกลุมการพยาบาลในสถานบริการ

แนวทางการจดั เกบ็ ตวั ช้วี ัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565 28

วตั ถปุ ระสงค รายละเอียดตัวชี้วัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล
เพอื่ ใหก ารบริหารจัดการชั่วโมงการทํางานของพยาบาลมปี ระสทิ ธภิ าพ
เพือ่ ความปลอดภยั ของผปู ว ยจากการรับบริการพยาบาล
กลมุ เปาหมาย ระดับโรงพยาบาล หมายถึง หนวยงานผูปวยท้ังหมดในกลุมงานการ
พยาบาล
ระดับจังหวัด หมายถึง จํานวนโรงพยาบาลของกระทรวงสาธารณสุข
ระดบั A-M1 ท้งั หมดในจังหวดั
ระดับเขต หมายถึง โรงพยาบาลของกระทรวงสาธารณสุข ระดับ A-M1
จํานวน 126 แหง
ระดบั การรายงาน โรงพยาบาล/ จังหวัด/ เขตสุขภาพ
วิธกี ารดําเนินงานและจัดเกบ็ 1. CNO_P รวมกับคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลระดับ
ขอมูล จังหวัด ทําความเขาใจรวมกันในนิยาม ความสาํ เร็จขององคกรพยาบาลท่ี
บริหารอัตรากําลังพยาบาลไดตามเกณฑ และ องคกรพยาบาลที่บริหาร
จัดการช่ัวโมงการทํางานของพยาบาล รวมถึงรวมกันกําหนดเปาหมาย
แผนงานการพฒั นารว มกนั
2. กลุมการพยาบาลในโรงพยาบาลระดับ A-M1 ท้ังหมดในจังหวัด
ดําเนนิ งานตามแผนทีร่ ว มกนั กาํ หนด
3. ทุกกลุมการพยาบาลในแตละแหงประเมินตนเอง วิเคราะหความสําเร็จ
และปจ จัยที่เกีย่ วขอ ง วางแผนการพฒั นาอยา งตอเนือ่ ง
4. กลุมการพยาบาลแตละแหงดําเนินการตามแผน ติดตามประเมิน และ
รายงานผลสําเรจ็ ไปยัง CNO_P
5. CNO_P รวมกับคณะกรรมการฯ วิเคราะหความสําเร็จระดับจังหวัด
วางแผนการพฒั นาตอเน่ือง และรายงานผลสําเร็จสูส ว นกลาง
สูตรคํานวณ = (A/B) x 100
ตัวตัง้ A ระดับโรงพยาบาล หมายถึง จํานวนหนวยงานผูปวยทั้งหมดในกลุมงาน
การพยาบาลท่ีมีระดับความสําเร็จการบริหารอัตรากําลังพยาบาลตาม
เกณฑ (อยางนอ ยรอ ยละ 50 ของจํานวนหนวยงานในกลุมงานการพยาบาล
ทัง้ หมด)
ระดับจงั หวดั / เขต หมายถึง จาํ นวนโรงพยาบาลของกระทรวงสาธารณสุข
ที่องคก รพยาบาลมีระดับความสําเรจ็ ในการบริหารอตั รากําลังพยาบาลตาม
เกณฑ (อยางนอยรอยละ 60 ของกลุมการพยาบาลในสถานบริการ)
ตัวหาร B ระดับโรงพยาบาล หมายถึง จํานวนหนวยงานผูปวยทั้งหมดในกลุมงาน
การพยาบาลในโรงพยาบาล
ระดับจังหวัด/เขต หมายถึง จํานวนโรงพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข
ระดบั A-M1 ท้งั หมดในระดับจงั หวัด/ ในระดบั เขต
ระยะเวลาประเมนิ ผล ปละ 1 ครั้ง บนั ทึกผลและรายงานผานระบบจัดเก็บตัวช้ีวดั คุณภาพบริการ
พยาบาล ของกองการพยาบาล สาํ นักงานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ

แนวทางการจัดเกบ็ ตัวชวี้ ัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 29

วิธกี ารรายงานขอมูล รายละเอียดตัวช้ีวดั การพัฒนาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล
โดยองคก รพยาบาลประเมนิ ตนเองตามเกณฑท่ีกาํ หนด (รายละเอยี ดตาม
แหลงขอมูล ตัวช้ีวดั )
แบบฟอรม 1. CNO กลุมการพยาบาลของโรงพยาบาลทุกระดับ ประเมินตนเองตาม
ผูประสานงานตวั ช้ีวัด เกณฑท่ีกําหนด (รายละเอียดตามตัวช้ีวัด) บันทึกขอมลู ในโปรแกรมจัดเก็บ
ขอมูลตัวช้ีวัดคุณภาพบริการพยาบาลผานเว็บแอพพลิเคช่ัน สงรายงานให
คณะกรรมการพฒั นาคุณภาพการพยาบาลระดับจังหวดั รวบรวมขอมลู
2. CNO_P รวบรวมขอมูลของทุกโรงพยาบาลภายในจังหวัด วิเคราะห
ขอมูล และสงให CNO_R พรอมแผนพัฒนาการบริหารจัดการอัตรากําลัง
พยาบาลตามเกณฑ ในระดบั จงั หวัด
3. CNO_R รวบรวมขอมูลทั้งหมด วิเคราะหขอมูล และสงใหกองการ
พยาบาลพรอมแผนพัฒนาการบริหารจัดการอัตรากําลังพยาบาลตามเกณฑ
ในระดบั เขต
4. กองการพยาบาล วิเคราะหความสําเร็จขององคกรพยาบาลที่มีการ
บริหารจัดการอัตรากําลังพยาบาลตามเกณฑในภาพรวมของประเทศ เพ่ือ
สรุปตามตวั ช้วี ัด
การประเมินตนเองขององคกรพยาบาลตามเกณฑการประเมินการบริหาร
จดั การอัตรากําลงั พยาบาลตามเกณฑ
รายงานขอมูล : บันทึกผลและรายงานผานระบบจัดเก็บตัวช้ีวัดคุณภาพ
บรกิ ารพยาบาล ของกองการพยาบาล สาํ นกั งานปลดั กระทรวงสาธารณสขุ
ระดับเขต : เลขานุการคณะกรรมการพัฒนาบริการพยาบาลเขตสุขภาพ
ระดบั ประเทศ
ระดับกระทรวง : นักวิชาการพยาบาล ผูนิเทศการพัฒนาบริการพยาบาล
ประจาํ เขตสขุ ภาพ

แนวทางการจดั เกบ็ ตวั ชว้ี ดั การพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจําปง บประมาณ 2565 30

Working hour_ND 2565

แนวทางการพฒั นาการบริหารจดั การอตั รากําลังพยาบาล
จากนโยบายความปลอดภัยของผูปวยและบุคลากรสาธารณสุข (Patient and Personnel Safety : 2P
Safety) ซึ่งสอดคลองกับสภาการพยาบาล ประกาศนโยบายช่ัวโมงการทํางานของพยาบาลเพ่ือความปลอดภัยของ
ผูปวย กองการพยาบาลจึงไดพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการช่ัวโมงการทํางานของพยาบาล โดยกําหนดแนวทาง
3 แนวทาง เพ่ือใหกลุมการพยาบาลในโรงพยาบาลทุกระดับมีแนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการอัตรากําลัง
พยาบาล ดงั นี้ คอื
1. การบริหารจัดการชั่วโมงการทํางานตามประกาศของสภาการพยาบาลเร่ืองนโยบายชั่วโมงการทํางานของ
พยาบาลเพือ่ ความปลอดภยั ของผปู ว ย
2. การทบทวนบทบาททไี่ มใ ชง านการพยาบาล (Nursing task review)
3. การผสมผสานทักษะพยาบาล (Nursing Skill mix)
เพอ่ื ใหก ารบริหารจดั การอตั รากําลงั พยาบาลและการบริการพยาบาล ภายใตแนวทางท้ัง 3 ขอ น้ี สามารถลง
สูการปฏิบัติ ควรแตงตั้งคณะกรรมการ/ คณะทํางานการบริหารจัดการอัตรากําลังพยาบาล (อาจทบทวนจาก
คณะกรรมการ/ คณะทํางานชุดเดิมที่เคยแตงตั้งไว) โดยกรรมการดังกลาว มีหนาท่ี ดังน้ี 1) วิเคราะหสถานการณ
ทบทวนการปฏิบัติงานของพยาบาล และบรหิ ารจดั การชั่วโมงการทํางานของพยาบาล 2) กําหนดแผนการพัฒนาการ
บริหารจัดการชว่ั โมงการทาํ งานของพยาบาล โดยใชแนวทางการดําเนินงานท้ัง 3 ขอขางตนนี้ เพ่ือใหพยาบาลมีเวลา
การปฏิบตั ิงานท่ีเหมาะสม 3) ดําเนนิ งาน ควบคมุ กํากับ สนบั สนนุ ใหการดําเนนิ งานเปน ไปตามแผนการพัฒนางาน 4)
สรุป ประเมินผลการดาํ เนนิ งาน และรายงานผลตอ ผูบริหารของโรงพยาบาล 5) พฒั นา ปรบั ปรุงการดําเนนิ งานบริหาร
จัดการอตั รากาํ ลังอยา งตอ เน่อื ง
แนวทางการดาํ เนินงาน มีรายละเอยี ดรายหัวขอ ดังตอ ไปน้ี
1. การบริหารจัดการอัตรากําลังตามการประกาศของสภาการพยาบาลเรื่องนโยบายชั่วโมงการทํางานของ
พยาบาลเพอ่ื ความปลอดภยั ของผปู ว ย (สภาการพยาบาล, 2560)
ประกาศสภาการพยาบาบาล แนวทางการปฏบิ ัติ
ผูบริหารการพยาบาลและพยาบาลทุกคนควรรวมมือ 1. กลุมการพยาบาลประกาศนโยบาย เรื่อง การบริหาร
และรับผิดชอบรวมกันในการวางแผนและหาแนวทาง จัดการชวั่ โมงการทํางานของพยาบาลท่ีเหมาะสม
ปฏิบัติใหพยาบาลมีเวลาการทํางานที่เหมาะสมสามารถ 2. แตงต้ังคณะกรรมการการบริหารจัดการอัตรากําลัง
ปฏิบัติงานไดอยางเต็มศักยภาพเพื่อความปลอดภัยท้ัง พยาบาลของกลมุ การพยาบาล
ผูปวยผูรบั บริการและตัวพยาบาลผูปฏิบตั ิงาน ดังนี้ 3. ประกาศนโยบาย ใหบ ุคลากรในกลุมการพยาบาลทราบ
และขอความรวมมือ
4. กลุมการพยาบาลมีแนวทางในการจัดเวร ขอหยุด การ
แลกเวร การตอ เวร เปน ตน
1. ตระหนักวาการทํางานสัปดาหละ 40 ชั่วโมงเปน 5. มชี องทางใหพยาบาลสามารถแจงขอมูลเมื่อไมพรอมใน
เกณฑสากล การทํางานลวงเวลาหรือมากกวา 40 การปฏิบัติงาน เชน เม่ือเจ็บปวย เม่ือมีเหตุจําเปนใน
ช่ัวโมงตอสัปดาห เปนสิทธิของบุคคลและควร ครอบครวั เปน ตน
เปนไปตามความสมคั รใจ
2. การจัดตารางการปฏิบัติงานตองคํานึงถึงชั่วโมงรวม 6. ถาพยาบาลพอจัดใหข้ึนปฏิบัติงานไมเกิน 12 ชั่วโมง/ วัน
ของการทํางานของพยาบาลไมควรเกิน 12 ช่ัวโมงใน หรือ ไมเกิน 48 ช่ัวโมง/ สัปดาห รวมเวร On call
หนึ่งวันหรือไมควรเกิน 48 ชั่วโมงในหนึ่งสัปดาหทั้งน้ี (เฉพาะทีข่ ึ้นมาปฏบิ ัตงิ าน) ดวย
รวมเวลาทาํ งานแบบ on call ดวย

แนวทางการจัดเกบ็ ตัวชว้ี ดั การพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565 31

ประกาศสภาการพยาบาบาล แนวทางการปฏิบัติ
3. ถาจําเปนท่ีตองมีการทํางานเกินกวาช่ัวโมงที่กําหนด 7. ถา พยาบาลไมพอ จาํ เปน ตองปฏิบตั งิ านเกินจากขอ 6
จะตองมีแนวทางปฏิบัติท่ีชัดเจนในการสนับสนุนให 7.1 จัดใหมีการสนับสนุนเรื่องการพักผอนที่เพียงพอ
พยาบาลมีเวลาพักผอนอยางเพียงพอและควรจัดใหมี เชน มหี อ งพกั กอนขึน้ เวรและหลงั ลงเวร
เวลาพักระหวางการปฎิบัติงานในแตละเวรอยาง 7.2 จัดใหมีเวลาพักระหวางเวร 1 ชั่วโมง (ตอการ
เหมาะสม ปฏบิ ัตงิ าน 8 ชว่ั โมง)
7.3 จัดใหมีหองพักผอนระหวางการอยูเวร ซึ่งควรมี
อุปกรณที่สามารถทําใหผอนคลาย เชน วิทยุ
โทรทัศน เกาอ้ีพักผอน โตะรับประทานอาหาร
เครอ่ื งอนุ อาหาร กระตกิ นํา้ รอ น ชา กาแฟ เปน ตน
4. พยาบาลผูปฏิบัติงานทุกคน ควรตระหนักถึงความ 8. ผูบรหิ ารส่ือสารใหพยาบาลทราบวา ความพรอมทงั้ ดาน
พรอ มดานรา งกายและจิตใจของตนเอง ในการทํางาน รางกายและจิตใจเปนเร่ืองสําคญั ในการปฏิบัติงาน และ
อยา งมีประสิทธิภาพกอนการตดั สินใจทาํ งานลว งเวลา มีชองทางใหพยาบาลสามารถสื่อสารกับผูบริหารเร่ือง
หรอื การทํางานตอเน่ืองยาวนานเกนิ 12 ช่ัวโมงตอวัน ความไมพ รอ มในการปฏบิ ตั ิงานเพ่ือหาทางชว ยเหลอื
5. แมวาการทํางานลวงเวลาเปนไปตามความสมัครใจ 9. ผูบริหารมีการประเมินความพรอมทางดานรางกาย
ของแตละบุคคล แตผูบริหารควรตระหนักถึง และจติ ใจของผปู ฏิบัตงิ านนอกเวลา
ผลกระทบของช่ัวโมงการทํางานตอเน่ืองยาวนานของ 10. หลีกเล่ียงการจัดตารางการทํางานท่ีจะทําใหพยาบาล
พยาบาลที่จะทําใหเกิดความเหนื่อยลา และความไม ตองทํางานเกิน 12 ชั่วโมงตอวันติดกันเกิน 3 วันในหนึ่ง
ปลอดภยั ตอผปู วยและพยาบาลผูป ฏบิ ตั งิ านเอง ดังนั้น สปั ดาห
สถานพยาบาล/ หนวยงานควรจัดใหมีการประเมิน
ความพรอมทางดา นรางกายและจติ ใจ กอนอนญุ าตให
พยาบาลทํางานลวงเวลา โดยควรหลีกเลี่ยงการจัด
ตารางการทํางานท่ีจะทําใหพยาบาลตองทํางานเกิน
12 ชว่ั โมงตอ วนั ตดิ กันเกนิ 3 วนั ในหน่งึ สปั ดาห
6. สถานพยาบาล/หนวยงานตองจัดระบบสนบั สนนุ การ 11. จัดระบบการดูแลสุขภาพของพยาบาล เร่ือง การนอน
ดูแลสุขภาพของพยาบาล สุขอนามัยการนอนหลับ หลับ ความเครียด อาหาร การออกกําลังกาย (ปรบั ตาม
การจัดการกับความเครียด การจัดการเรื่องอาหาร สถานการณข องแตล ะโรงพยาบาล)
และการออกกําลังกาย รวมท้ังการปรับปรุง 12. จัดสภาพแวดลอมในการทํางานใหเอ้ือตอการทํางาน
สภาพแวดลอมในการทํางานใหมรี ะบบและทรัพยากร อยางมีประสิทธิภาพ ไดแก แสง เสียง การระบาย
ทเี่ ออื้ ตอ การทํางานอยางมีประสิทธิภาพ อากาศทเี่ พยี งพอ และอน่ื ๆ
13. สนับสนุนทรัพยากรท่ีจําเปนในการทํางานใหเพียงพอ
ตอการทํางานอยางมีประสิทธิภาพ เชน เครื่องวัดความ
ดนั โลหิต เคร่อื งนับหยดนา้ํ เกลือ เปน ตน
7. สถานพยาบาล/ หนวยงานควรสนบั สนุนและสงเสริม 14. สนับสนุนและสงเสริมใหพยาบาลเขาใจและสามารถ
ใหพ ยาบาลเขา ใจและสามารถพัฒนาคุณภาพการนอน พัฒนาคุณภาพการนอนหลับ ถามีปญหาในการนอน
หลับ รวมท้ังสรางความตระหนักของพยาบาล หลับควรปรึกษาแพทย ผูบริหารมีความพรอมในการให
ผูปฏิบัติงานตอความรับผิดชอบท่ีตองจัดเวลาใหมี คําแนะนาํ ตดิ ตามประเมนิ และเห็นวาเปน เร่อื งทสี่ าํ คัญ
ความสมดุลทงั้ การทํางาน ครอบครัว และการพกั ผอ น ตอ ความพรอ มในการปฏิบตั งิ านของพยาบาล
อยา งเพยี งพอ 15. ผูบริหารสนับสนุนใหพยาบาลจัดเวลาใหมีความสมดุล
ท้ังการทํางาน ครอบครัว และการพกั ผอ นอยา งเพียงพอ

แนวทางการจดั เกบ็ ตัวชว้ี ัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 32

ประกาศสภาการพยาบาบาล แนวทางการปฏิบตั ิ
เชน สนับสนุนใหไดหยุดบางในวันสําคัญของครอบครัว
เปน ตน

2. การทบทวนบทบาททีไ่ มใ ชงานการพยาบาล (Nursing task review)
การทบทวนงานการพยาบาล (Nursing task review) เปนการทบทวนการปฏิบัติงานของพยาบาลใหเ ปนไป

ตาม พรบ.วิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ เปนบทบาทหนาที่ท่ีพยาบาลจําเปนตองปฏิบัติเองหรือสามารถ
มอบหมายใหผ ูอ ื่นปฏิบตั ไิ ด หรอื เปนงานของวชิ าชีพอ่ืน หรอื ผูอ่ืนที่พยาบาลตองไมทาํ หรือไมควรทาํ

พรบ.วิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ (2540) กําหนดไวดังนี้
“การประกอบวิชาชีพการพยาบาล” เปน การปฏิบัติหนา ท่ีการพยาบาลตอบุคคล ครอบครัว และชมุ ชนโดย
การกระทาํ ตอ ไปน้ี

- การสอน การแนะนาํ การใหค าํ ปรกึ ษาและแกป ญหาเกย่ี วกับสุขภาพอนามยั
- การกระทําตอรางกายและจิตใจของบุคคล รวมท้ังการจัดสภาพแวดลอม เพ่ือการแกปญหาความ

เจบ็ ปวย การบรรเทาอาการของโรค การลุกลามของโรค และการฟน ฟสู ภาพ
- การกระทาํ ตามวิธีท่กี าํ หนดไวใ นการรกั ษาโรคเบอื้ งตนและการใหภ มู ิคมุ กันโรค
- ชวยเหลือแพทยก ระทาํ การรักษาโรค
ทั้งนี้ โดยอาศัยหลักวิทยาศาสตรและศิลปะการพยาบาล ในการประเมินสภาพ การวินิจฉัยปญหา การ
วางแผน และการประเมนิ ผล
“การประกอบวชิ าชีพการผดงุ ครรภ” เปนการปฏิบัตหิ นา ทกี่ ารผดุงครรภ หญงิ มีครรภ หญิงหลังคลอด ทารก
แรกเกดิ และครอบครวั โนการกระทาํ ตอไปน้ี
- การสอน การแนะนาํ การใหคําปรึกษา และการแกปญหา เกีย่ วกบั สขุ ภาพอนามยั
- การกระทําตอ รา งกายและจติ ใจ ของหญิงมคี รรภ หญงิ หลังคลอดและทารกแรกเกิด เพอ่ื ปองกนั ความ

ผดิ ปกติในระยะต้ังครรภ ระยะคลอดและระยะหลังคลอด
- การตรวจ การทําคลอด และการวางแผนครอบครัว
ท้ังน้ี โดยอาศัยหลักวิทยาศาสตร และศิลปะ การผดุงครรภ ในการประเมินสภาพ การวินิจฉัยปญหา การ
วางแผน การปฏบิ ัตแิ ละการประเมนิ ผล
การปฏิบตั ิงานของพยาบาล จาํ แนกเปน 2 กลมุ
1. ปฏิบัติการพยาบาล (Nursing task)

1.1 ปฏิบัตกิ ารพยาบาลท่ตี องใชความรู ความสามารถของพยาบาล
1.2 ปฏิบัติการพยาบาลข้ันพื้นฐานของพยาบาล ท่ีสามารถมอบหมายใหบุคลากรในทีมการพยาบาล

เชน ผชู วยพยาบาลปฏิบตั ิได เปนการบริการทางการพยาบาลขนั้ มูลฐานแกผูปวยทางรางกายหรือ

จิตท่ีมีอาการในระยะไมรุนแรงหรือไมเปนอันตรายตามแผนการพยาบาล ปฏิบัติงานชวยการ
พยาบาลท่ีไมยากภายใตการกาํ กับตรวจสอบโดยใกลชิด หรือตามคําส่ัง หรือแนวปฏิบัติภายใตก าร

กํากับของพยาบาลวิชาชีพ เชน การใหอาหารทางสายยาง การวัดสัญญาณชีพ การอุมยก
เคล่ือนยายผปู วย การเตรียมความพรอมของวสั ดุ อปุ กรณต า งๆในการใหการพยาบาลผปู วย เปนตน

2. ปฏิบตั งิ านท่ีไมใ ชบทบาทของพยาบาล (Non-nursing task) ประกอบดว ย
2.1 งานของสหวิชาชีพ เชน การทําหัตถการท่ีซับซอน การใสเฝอก การผสมยาและการจัดยาในหอ
ผปู วย การตรวจอัลตราซาวด การเจาะ blood gas เปนตน

แนวทางการจัดเก็บตวั ช้ีวัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 33

2.2 งานอ่นื ๆ เชน งานเวชระเบียน จัดทําทะเบียนดานการเงิน งานตรวจสอบสทิ ธิคารักษา งานลงรหัส
โรค งานคิดคารกั ษาพยาบาลผปู ว ย งานเอกสารประจําหนวยงาน เปนตน

กระบวนการทบทวนการปฏบิ ัตงิ านของพยาบาล (Nursing task review process)

1. คณะกรรมการ/ คณะทํางานบริหารอัตรากําลังพยาบาลมอบหมายใหแตละหนวยงานการพยาบาล

รายงานการทาํ งานของพยาบาลแตล ะคน เวลา 1-3 วนั ตามใบงาน

ช่อื -สกุล..............................................................................หนวยงาน.......................................

กจิ กรรม ระยะเวลาเรมิ่ ตน-สนิ้ สดุ หมายเหตุ

คณะกรรมการ/ คณะทาํ งานรวบรวม วเิ คราะห และจัดกลุมตามลักษณะงานจากใบงานทไี่ ดรบั
กลับจากพยาบาลแตละหนวยงาน
กิจกรรม ระยะเวลา ลกั ษณะงาน
เรมิ่ ตน -สิน้ สุด งานการพยาบาล งานพนื้ ฐานของ งานของ งานอืน่ ๆ
พยาบาล สหวิชาชพี

2. จัดทําแผนการดาํ เนินงานเพือ่ ปฏิบตั กิ ารพยาบาลโดยตรง กาํ หนดเปน แผน 1 ป และแผน 5 ป โดย
2.1 งานพ้ืนฐานของพยาบาล เพ่ือวิเคราะหกําหนดความตองการการใชอัตรากําลังบุคลากรอื่นในทีม
การพยาบาล เชน ผูชวยพยาบาล ในแตละหนวยงานยอ ย เพื่อกําหนดเปนแผนการจางงานบุคลากรอื่น
เสนอตอ คณะกรรมการบริหารโรงพยาบาล
2.2 งานของสหวิชาชีพ เพื่อนําเสนอตอคณะกรรมการบริหารของโรงพยาบาล เพ่ือพิจารณาหาทาง
แกไขปญหา
2.3 งานอื่นๆ เพื่อวิเคราะหการผองถายโอนงานใหแกผูเกี่ยวของ และเสนอตอคณะกรรมการบริหาร
ของโรงพยาบาล

3. การผสมผสานทกั ษะพยาบาล (Nursing Skill mix)
การผสมผสานทักษะพยาบาล (Nursing Skill mix) หมายถึง การผสมผสานทักษะพยาบาล (Nursing

Skill mix) หมายถึง การจัดอัตรากําลังพยาบาลในการดูแลผูปวยใหเหมาะสม มีคุณภาพ โดยมีการผสมผสาน
จํานวน ระดับการศึกษา สมรรถนะ และประสบการณในการปฏิบัติของพยาบาลวิชาชีพในแตละชวงเวลาใน
การดูแลผูปวยท่ีมีคุณภาพ เหมาะสมกับสภาวะความรุนแรงของผูปวย พรอมใหบริการตลอดการดูแลอยาง

แนวทางการจดั เก็บตัวชีว้ ดั การพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 34

ตอเน่ือง ใหสอดคลองกับความตองการการพยาบาล (Nursing need) ของผูปวยที่มีความยุงยากซับซัอนตาง
กัน หนวยงานที่มีกิจกรรมการพยาบาลที่ยุงยากซับซอน ตองการทักษะการพยาบาลที่หลากหลาย การ
ผสมผสานทักษะพยาบาล (Nursing Skill mix) จึงเปนการจัดอัตรากําลังพยาบาลที่มีสัดสวนการผสมผสาน
ทักษะตางๆที่เหมาะสมใหเพียงพอตอความตองการการพยาบาลของผูปวยแตละประเภท เพ่ือใหผูปวยไดรับ
การดแู ลทมี่ ีคุณภาพ ตอเนอ่ื งและปลอดภยั

การดําเนนิ การ มดี งั น้ี
1. คณะกรรมการบริหารจัดการช่ัวโมงการทํางานของพยาบาล วิคราะหทักษะผสมผสานของ

พยาบาลในปจจุบนั ในแตละหนว ยงานของกลุมงานการพยาบาลผูปวยในอายรุ กรรม
2. คณะกรรมการบริหารจัดการช่ัวโมงการทํางานของพยาบาล วิเคราะหความเหมาะสมและสวน

ขาดของทักษะผสมผสานของพยาบาล ในแตละหนวยงานของกลุมงานการพยาบาลผูปวยในอายุ
รกรรม
3. วางแผนและกาํ หนดทกั ษะผสมผสานในภาพรวมของกลมุ งานพยาบาลผปู วยในอายรุ กรรม
4. พิจารณาดําเนินการบริหารอตั รากาํ ลังคนตามแผนที่กาํ หนด
5. ตดิ ตามและประเมินผลการดาํ เนนิ งาน
6. สรปุ รายงานผล ปญหา อุปสรรค ในการดําเนนิ การบริหารอัตรากําลังคนตามแผนที่กําหนด
7. วางแผน พัฒนา และปรับปรุง การผสมผสานทักษะพยาบาลในกลุมภารกิจดานการพยาบาล
ตอ ไป

............................................

แนวทางการจดั เก็บตัวชว้ี ดั การพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 35

สว นที่ 2
ตัวชีว้ ัดตามยทุ ธศาสตรบ ริการพยาบาล

ระดับประเทศ (Agenda based)
และเครื่องมือเก็บรวบรวมขอ มลู
ตัวชี้วัดการพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล

(5 ตวั ชวี้ ัด)

แนวทางการจดั เกบ็ ตวั ชีว้ ดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565 36

ตัวชี้วดั ท่ี 2.1
ชอ่ื ตวั ช้วี ัด : รอ ยละความสาํ เร็จของสถานบรกิ ารสุขภาพทมี่ ผี สู ูงอายุตดิ เตยี งทบี่ าน

มแี ผลกดทับระดบั 2 ขน้ึ ไป มีการหายของแผลเพ่ิมขนึ้ 1 ระดบั

ชื่อตวั ชวี้ ดั รายละเอียดตัวช้ีวัดการพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล
คาํ นิยาม รอ ยละความสาํ เร็จของสถานบริการสุขภาพท่ีมีผูสูงอายุติดเตียงที่บานมีแผล
กดทบั ระดับ 2 ขึ้นไป มีการหายของแผลเพิม่ ขน้ึ 1 ระดับ
เกณฑป ระเมนิ ความสําเร็จของสถานบริการสุขภาพที่มีผูสูงอายุติดเตียงท่ีบานมีแผลกด
ทับระดับ 2 ข้ึนไป มีการหายของแผลเพิ่มขึ้น 1 ระดับ หมายถึง สถาน
บริการสุขภาพที่มีผูสูงอายุติดเตียงท่ีบานมีแผลกดทับระดับ 2 ขึ้นไป และมี
การดําเนินงานใหบริการพยาบาลที่บาน ครบทั้ง 5 ระดับ และมีระดับการ
หายของแผลกดทบั เพ่ิมขน้ึ อยางนอย 1 ระดบั ของแผลตาํ แหนงใดตําแหนง หนึ่ง
ผูสูงอายุตดิ เตยี งท่บี า น หมายถงึ ผสู งู อายทุ ีไ่ มสามารถชวยเหลือตัวเองในการทาํ
กิจวัตรประจําวันได ตองการความชวยเหลือจากผูดูแลทั้งหมดท่ีบาน และทํา
กิจวัตรประจําวันทุกอยางอยูท่ีเตียงนอน หรือมี Activity Daily Living Index
(ADL index) นอยกวา 4 คะแนน และมแี ผลกดทบั ระดับ 2 ข้นึ ไป
แผลกดทับ หมายถึง การถูกทําลายเฉพาะท่ีของผิวหนัง และหรือเนื้อเยื่อใต
ผิวหนงั โดยเฉพาะบริเวณเหนอื ปุมกระดูก การบาดเจ็บนร้ี วมถงึ ผวิ หนังทีไ่ ม
เกิดการฉีกขาดหรือเกิดเปนแผลการบาดเจ็บท่ีเกิดข้ึนเปนผลจากความ
รุนแรงของแรงกดและหรือระยะเวลานานของการถูกกดทับ รวมท้ังปจจัย
อน่ื ๆรวมดวย
การหายของแผลกดทับ หมายถึง แผลกดทับท่ีมีระดับการหายของแผลกดทับ
เพมิ่ ขึ้นอยา งนอย 1 ระดบั ของแผลตาํ แหนงใดตาํ แหนง หนึง่
ระดับการหายของแผลกดทับ หมายถึง มีระดับการหายของแผลกดทับ
เพิ่มข้ึนอยางนอย 1 ระดับของแผลตําแหนงใดตําแหนงหนึ่ง ตามระดับของ
แผลกดทับตาม National Pressure Ulcer Advisory Panel (NPUAP)
สถานบริการสุขภาพในท่ีน้ี หมายถึง กลุมงานการพยาบาลชุมชน
หรือ กลุมงานบริการดานปฐมภูมิและองครวม ของสถานบริการสุขภาพ
สังกัดสํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ไดแก โรงพยาบาลศูนย
โรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลชุมชน หรือโรงพยาบาลระดับ A-F3
จํานวน 901 แหง
ระดับที่ 1 วิเคราะหขอมูลผูสูงอายุติดเตียงและมีแผลกดทับในชุมชน
ประสานครอบครวั เพือ่ นดั การใหบ รกิ ารพยาบาลท่บี าน
ระดับที่ 2 จดั ทําแผนการพยาบาลทบ่ี านสอดคลองกับขอมลู ผสู ูงอายุ รวมถึง
การดูแลแผลกดทบั
ระดับท่ี 3 ใหบริการพยาบาลผูสูงอายุติดเตียงที่มีแผลกดทับท่ีบานตาม
แผนการพยาบาล

แนวทางการจดั เก็บตวั ช้วี ัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565 37

รายละเอยี ดตัวช้ีวดั การพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล
ระดับที่ 4 CNO_P/ CNO_D ในชุมชน มกี ารกํากับนิเทศตดิ ตาม การบริการ
พยาบาลท่ีบา นการดแู ลแผลกดทับ และการหายของแผลและใหค ะแนนแผล
กดทบั ตามแนวทางทีก่ าํ หนด
ระดับท่ี 5 มีรายงานผลการประเมิน และการหายของแผลกดทับเพิ่มข้ึน
อยางนอย 1 ระดับของแผลกดทับระดับ 2 ขึ้นไปของผูสูงอายุติดเตียงใน
ชุมชน มากกวารอยละ 50 เม่ือเทียบกับจํานวนประชากรผูสูงอายุติดเตียง
ท้ังหมดในเขตรับผิดชอบท่ีมีระดับของแผลกดทับระดบั 2 ข้ึนไป
เกณฑเปาหมาย 1. ระดับสถานบริการสุขภาพ ผานเกณฑระดับ 5 (ผูสูงอายุมีการหายของแผล
เพิ่มขึ้นอยางนอย 1 ระดับของแผลกดทับระดับ 2 ข้ึนไปมากกวารอยละ 50)
2. ระดบั จงั หวดั / เขต มากกวาหรอื เทา กับรอ ยละ 70 ของสถานบรกิ ารสุขภาพ
ในจังหวัดหรอื เขตสขุ ภาพ
วัตถุประสงค เพื่อลดอัตราการเกิดภาวะแทรกซอน และเพ่ิมคุณภาพชีวิตของผูสูงอายุติด
เตียงในชุมชน
กลมุ เปา หมาย งานการพยาบาลในชุมชนของสถานบริการสุขภาพสังกัดกระทรวงสาธารณสุข
ระดบั A – F3 จาํ นวน 901 แหง
ระดับการรายงาน งานการพยาบาลชมุ ชนของสถานบรกิ ารสขุ ภาพ/ จังหวัด/ เขตสขุ ภาพ
วธิ ีการดาํ เนินงานและจัดเก็บ 1. นักวิชาการพยาบาล กองการพยาบาล ผูนิเทศการพัฒนาคุณภาพบริการ
ขอมลู พยาบาล ประจําเขตสุขภาพ และผูบริหารการพยาบาล (CNO_R, CNO_P และ
CNO_D) และคณะกรรมการเครือขายพัฒนาคุณภาพการพยาบาลระดับเขต
รวมกันกําหนดแผนงานการดูแลผูปวยติดเตียงที่มีแผลกดทับ แผนการนิเทศ
กํากับ ตดิ ตาม และมอบหมายผูร ับผิดชอบประจําจงั หวัด
2. คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลระดับจังหวัด จัดทําแผนงานการ
ดูแลผูสูงอายุติดเตียงท่ีมีแผลกดทับในชุมชน มอบหมายผูรับผิดชอบงานการ
พยาบาลในชุมชนรายโรงพยาบาล (สถานบริการสุขภาพ)
3. งานการพยาบาลในชุมชนของสถานบริการสุขภาพ ดําเนินการตามแผนการดูแล
ผปู ว ยทบ่ี าน และรวบรวม วิเคราะหขอมลู เพ่อื การรายงานผลการดําเนนิ งานดงั นี้
3.1 จํานวนผูปวยติดเตียงท่ีมีแผลกดทับระดับ 2 ข้ึนไปทั้งหมดในชุมชนที่
รบั ผดิ ชอบ
3.2 จํานวนผูปวยท่ีการหายของแผลกดทับเพ่ิมขึ้นอยางนอย 1 ระดับของ
แผลกดทบั ระดับ 2 ขึน้ ไป
3.3 อัตราการหายของแผลกดทับเพ่ิมข้ึนอยางนอย 1 ระดับของแผลกดทับ
ระดบั 2 ขึ้นไปในผสู งู อายุตดิ เตยี งในชุมชนทร่ี บั ผดิ ชอบ
3.4 ปญหาและอุปสรรคในการจัดบริการพยาบาลที่บานเพ่ือการดูแลแผลกดทับ
ในผูสูงอายุตดิ เตียง
4. ผูรับผิดชอบประจําจังหวัด ติดตามประเมินผลการดําเนินงานของแตละสถาน
บริการสุขภาพ และรายงานขอมูลไปยัง CNO_R และเลขาฯ คณะกรรมการเครือขาย
พฒั นาคณุ ภาพการพยาบาลระดับเขต

แนวทางการจดั เก็บตัวช้ีวัดการพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล ประจําปง บประมาณ 2565 38

สตู รคาํ นวณ รายละเอียดตัวช้ีวดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล
5. CNO_R, CNO_P จัดทํารายงานผลการดําเนินงาน และสรุปผลรวมกับผูนิเทศดาน
ตวั ต้งั A การพยาบาลประจําเขตสุขภาพ และจัดเก็บรายงานเพ่ือใชประกอบการจัดทํา
ตวั หาร B แผนพฒั นาในปต อ ไป
ระยะเวลาประเมนิ ผล 1. การวิเคราะหระดับสถานบรกิ ารสุขภาพ (เปาหมาย > รอยละ 50)
วิธกี ารรายงานขอมลู = (จํานวนผูสงู อายตุ ิดเตียงท่ีมกี ารหายของแผลกดทับเพ่ิมข้นึ อยางนอย 1 ระดับตาม
เกณฑที่กําหนด x 100) /จํานวนผูสูงอายุติดเตียงท่ีมีแผลกดทับระดับ 2 ข้ึนไป
ทง้ั หมดในชมุ ขน ตามพ้นื ท่ีรับผิดชอบป พ.ศ. 2564
2. การวิเคราะหระดับจังหวัดหรือเขต (เปาหมาย >รอยละ 70) สามารถใชสูตร
คาํ นวณ ดงั นี้ = (A/B) x 100
จาํ นวนสถานบริการสุขภาพท่มี ีระดบั ความสําเร็จของผูสงู อายุติดเตียงท่ีบา นท่ีมี
แผลกดทับระดับ 2 ขึ้นไป มีการหายของแผลเพิ่มข้ึน 1 ระดับ ของผูสูงอายุ
ตดิ เตยี งในชมุ ชน มากกวารอยละ 50
จํานวนสถานบริการสุขภาพท้ังหมดท่ีมีผูสูงอายุติดเตียงท่ีบานมีแผลกดทับ
ระดับ 2 ข้ึนไป
ปละ 1 คร้ัง บันทึกผลและรายงานผานระบบจัดเก็บตัวชี้วัดคุณภาพบริการ
พยาบาล ของกองการพยาบาล สํานักงานปลดั กระทรวงสาธารณสุข
รายงานเปน ขอ มลู ดบิ
1. งานการพยาบาลในชุมชนของสถานบรกิ ารสุขภาพ สงรายงานขอ มูลผลการการ
พยาบาลผูสูงอายุติดเตียงที่มีแผลกดทับท่ีบานระดับ 2 ขึ้นไป กับองคกรพยาบาล
ผา น CNO_D, CNO_P, CNO_R ตามลําดับ หรอื สงให เลขาฯคณะกรรมการพัฒนา
บริการพยาบาลระดับจังหวัด แลวสงตอให พยาบาลสารสนเทศทําการลงรายงาน
ขอ มูลผา นโปรแกรม ทางเวบ็ ไซดกองการพยาบาล
2. พยาบาลสารสนเทศของแตละสถานบริการสุขภาพตรวจสอบขอมูล รวมกับ
ผูรับผิดชอบตัวช้ีวัดคุณภาพการพยาบาล แลวบันทึกขอมูลจํานวนผูสูงอายุติด
เตียงทม่ี ีแผลกดทับระดับ 2 ขน้ึ ไป ในชมุ ชนทั้งหมด และจํานวนผูสูงอายุตดิ เตียงท่ี
มีการหายของแผลกดทับเพ่ิมข้ึนอยางนอย 1 ระดับของแผลกดทับระดับ 2 ขึ้นไป
ในโปรแกรมจัดเก็บขอมูลตัวชี้วัดคุณภาพบริการพยาบาลผานเว็บแอพพลิเคช่ัน
ประจาํ ปง บประมาณ 2565
3. คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพการพยาบาลระดับจังหวัด วิเคราะหรายงาน
ขอมูลการจัดบริการพยาบาลท่ีบานและการหายของแผลกดทับของผูสูงอายุติด
เตียงในชุมชน ของทุกสถานบริการสุขภาพในจังหวัด สรุปรายงานสงให
คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพการพยาบาลระดับเขต
4. คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพการพยาบาลระดับเขต วิเคราะหรายงานสรุป
ขอมูลการจัดบริการพยาบาลท่ีบานและการหายของแผลกดทับของผูสูงอายุติด
เตียงในชุมชน ของทุกจังหวัด สรุปรายงานสงใหนักวิชาการพยาบาลผูนิเทศ
คณุ ภาพการพยาบาลประจาํ เขต
5. กองการพยาบาล วิเคราะหขอมูลตามเกณฑตัวช้ีวัด สรุปและนําเสนอขอมูลในการ
ประชุมคณะกรรมการพัฒนาบริการพยาบาลเขตสขุ ภาพระดับประเทศ

แนวทางการจัดเก็บตัวชีว้ ดั การพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 39

แหลงขอ มูล รายละเอียดตัวช้ีวัดการพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล
แบบฟอรม รายงานการใหการพยาบาลท่ีบานผูสูงอายุกลุมติดเตียงที่มีแผลกดทับในชุมชน
เอกสารสนบั สนนุ ของงานการพยาบาลในชมุ ชนแตล ะสถานบรกิ ารสุขภาพ
ผปู ระสานงานตัวช้วี ดั รายงานขอมูล : บันทึกผลและรายงานผานระบบจัดเก็บตัวช้ีวัดคุณภาพ
บริการพยาบาล ของกองการพยาบาล สาํ นกั งานปลดั กระทรวงสาธารณสุข
มาตรฐานการพยาบาลในชมุ ชน สาํ นกั การพยาบาล
ระดับเขต : เลขานุการคณะกรรมการพัฒนาบริการพยาบาลเขตสุขภาพ
ระดับประเทศ
ระดับกระทรวง : นักวิชาการพยาบาล ผูนิเทศการพัฒนาบริการพยาบาลประจํา
เขตสขุ ภาพ

ระดับของแผลกดทับตาม National Pressure Ulcer Advisory Panel (NPUAP) ตามเคร่ืองมือ
การประเมินการหายของแผลกดทบั

ระดับท่ี 1 หมายถึง ผิวหนังยังสมบูรณแตพบรอยแดงเฉพาะที่ พบความเจ็บปวด บริเวณผิวหนังจะ
แข็ง นม่ิ รอ นหรือเยน็ กวา ผิวหนังขา งเคียง

ระดับที่ 2 หมายถึง มีการสูญเสียของชั้น dermis ลักษณะพ้ืนผิวแผลสีแดงชมพู อาจมลี กั ษณะผวิ หนัง
ท่ีมีตุมพอง นํ้าท่ีมีนํ้าเหลืองอยูขางใน (Serum-filled blister) อยูบนผิวหนัง หรือมีการแตกของตุมหนองนํ้า
อาจจะพบเปนแหลงตื้นๆ เห็นเปนมันวาวหรือแหง ไมรวมผิวหนังที่ฉีกขาด จากการดึงรั้งของพลาสเตอร
หรอื ผวิ หนังที่เปอยยุย อกั เสบ หรอื ถูกทําลาย จากการสมั ผสั ความเปยกชน้ื

ระดับท่ี 3 หมายถึง มีการสูญเสียผิวหนังท้ังหมด คือ ช้ัน epidermis และ dermis ซ่ึงอาจถึงชั้น
subcutaneous fat แตจะไมถึงชั้นกลามเนื้อเสนเอ็น และกระดูก พื้นผิว แผลบางสวนจะมีเนื้อตาย แตเนื้อ
ตายไมปด บังความลึกของช้นั เนื้อเย่ือทีส่ ญู เสียไป อาจจะมีอาจจะมีโพรงแผลและหลมุ แผลเกิดขึน้

ระดับที่ 4 หมายถึง มีการสูญเสียผิวหนังทั้งหมด แผลมองเห็นชั้นกลามเนื้อ เสนเอ็นและกระดูก
อาจจะมเี นื้อตายท่ีมลี ักษณะเหนยี ว (slough) หรือเน้ือตายท่ีเปนสะเก็ด (char) แผนหนาติดอยูทีพ่ ้ืนแผล สวน
ใหญพบรวมกับโพรงและชองใตผิวหนัง ซึ่งจะลึกถึงกลามเน้ือ และเอ็นสามารถมองเห็น หรือคลํากลามเน้ือ
และกระดกู ได และอาจเปน สาเหตขุ องการติดเช้อื กระดูกและกลามเน้อื ได

ระดับที่ 5 หมายถึง มีการสูญเสียผิวหนังทั้งหมด โดยท่ีพ้ืนแผลทั้งหมด ถูกคลุมไวดวยเน้ือตาย
มีลักษณะเหนียว (slough) สีเหลือง สีน้ําตาลเขม สีเทา สีเขียว หรือสีนํ้าตาล และหรือมีเน้ือตายท่ีเปนสะเก็ด
หนา สนี ํา้ ตาลเขม สนี าํ้ ตาลหรือดาํ ปกคลมุ บริเวณพ้นื ผวิ แผล ทําใหไมส ามารถเหน็ พ้นื แผลได

แนวทางการจดั เก็บตัวชวี้ ดั การพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจําปง บประมาณ 2565 40

ชื่อตัวชี้วัด ตัวชวี้ ดั ท่ี 2.2
คาํ นิยาม ชอ่ื ตัวชีว้ ดั : รอยละความสาํ เร็จขององคก รพยาบาลมีความพรอ มใน
การบรหิ ารการพยาบาลตอบโตส ถานการณก ารระบาดของโรคโควิด-19

รายละเอยี ดตัวช้ีวดั การพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล
รอยละความสําเร็จขององคกรพยาบาลมีความพรอมในการบริหารการ
พยาบาลตอบโตส ถานการณการระบาดของโรคโควดิ -19
ความพรอมในการบริหารการพยาบาลตอบโตสถานการณการระบาด
ของโรคโควิด-19 ผานเกณฑท่ีกําหนด หมายถึง กลุมการพยาบาล/ กลุม
ภารกิจดานการพยาบาล มีความพรอมในการบริหารจัดการบริการ
พยาบาลตอบโตสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 ประกอบดวย
1. การจดั ต้ังศนู ยปฏิบัตกิ ารตอบโตภ าวะฉุกเฉนิ ดานการพยาบาล
2. การบริหารการพยาบาลระยะกอนเกดิ การระบาดของโรคโควดิ -19
3. การบริหารการพยาบาลระยะขณะเกดิ การระบาดของโรคโควดิ -19
4. การบรหิ ารการพยาบาลระยะหลังการระบาดของโรคโควดิ -19
5. ผลลัพธของบุคลากรพยาบาลภายหลงั การระบาดของโรคโควดิ -19
โดยมีคะแนนความพรอมตอบโตสถานการณการระบาดของโรค
โควิด-19 อยใู นระดับมากท่ีสดุ ตั้งแต 19 คะแนนขึน้ ไป
เกณฑก ารประเมนิ ความพรอ ม
คะแนน 19-24 หมายถงึ มีระดับความพรอ มตอบโตม ากทีส่ ดุ
คะแนน 13-18 หมายถึง มรี ะดบั ความพรอ มตอบโตมาก
คะแนน 7-12 หมายถงึ มีระดบั ความพรอ มตอบโตปานกลาง
คะแนน 1-6 หมายถึง มีระดบั ความพรอมตอบโตนอ ย
ความสําเร็จขององคกรพยาบาลมีความพรอมในการบริหารการ
พยาบาลตอบโตสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 หมายถึง
องคกรพยาบาลมคี วามพรอ มในการบรหิ ารการพยาบาลตอบโตส ถานการณ
การระบาดของโควดิ -19 ครบท้ัง 5 ระดบั และมีคะแนนความพรอมตอบโต
สถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 อยูในระดับมากที่สุด
ตงั้ แต 19 คะแนนขน้ึ ไป
องคกรพยาบาล หมายถึง กลุมการพยาบาล/ กลุมภารกิจดานการ
พยาบาลหรือองคกรท่ีทําหนาที่คลายคลึงกันของสถานบริการสุขภาพ
ระดับ A-F3 จาํ นวน 901 แหง

เกณฑก ารประเมนิ ระดับที่ 1 องคกรพยาบาลมีการประเมินความพรอมในการบริหารการ
พยาบาลตอบโตสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19
ระดับท่ี 2 มีการสรุปผลการประเมินความพรอมและวางแผนพัฒนาในสวน
ทีไ่ มผ า นนาํ สูการปฏิบัติ
ระดับท่ี 3 ดําเนินงานตามแผนปรับปรุงงานใหมีความพรอมในการบริหาร
การพยาบาลตอบโตไ ดตามเปาหมาย

แนวทางการจดั เกบ็ ตวั ชีว้ ัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565 41

รายละเอยี ดตัวชี้วัดการพัฒนาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล
ระดับท่ี 4 ประเมินผลการดําเนินงานโดยมีการประเมินความพรอมในการ
บริหารการพยาบาลตอบโตสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 และ
ผลลพั ธของบุคลากรพยาบาลภายหลังการระบาดของโรคโควดิ -19
ระดบั ท่ี 5 รายงานผลการประเมนิ
คะแนนความพรอ ม จาํ นวนบคุ ลากร จํานวนคนไมมภี าวะ จํานวนคนไมม ภี าวะ
ตอบโตก ารระบาด พยาบาลท่ีตดิ เช้ือ ความเครียด หมดไฟ (Burnout)
ไวรสั โคโรนา 2019
ของโควดิ -19 (7 คะแนนลงมา) ในการทํางาน
(คน ) (2 คะแนนลงมา)

เกณฑเปาหมาย หมายเหตุ จํานวนบุคลกรท่ตี อบแบบสอบถามรอยละ 80 ขึ้นไป
วัตถุประสงค
กลุมเปา หมาย รอยละ 70 ของระดบั A–F3 (จาํ นวน 901 แหง)
ระดับการรายงาน เพ่ือประเมินความพรอมในการบริหารการพยาบาลตอบโตสถานการณการ
วธิ ีการดําเนนิ งานและ ระบาดของโรคโควดิ -19
จัดเก็บขอ มลู องคกรพยาบาลของสถานบริการสุขภาพ สังกัดสํานักงานปลัดกระทรวง
สาธารณสุข ระดบั A–F3 (จาํ นวน 901 แหง )
สตู รคาํ นวณ สถานบริการสขุ ภาพ/ จังหวัด/ เขตสุขภาพ
ตัวตั้ง A 1. คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลของแตละสถานบริการ
ตวั หาร B สุขภาพ มีการประเมินความพรอมในการบริหารการพยาบาลตอบโต
สถานการณก ารระบาดของโรคโควิด-19
2. รวบรวมการดําเนินงานประเมินความพรอมในการบริหารการพยาบาล
ตอบโตส ถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 ในภาพรวมสง ให CNO_P
3. CNO_P แจงนับองคกรพยาบาลของสถานบริการสุขภาพสังกัดกระทรวง
สาธารณสุขของจังหวัดที่มีการประเมินความพรอมในการบริหารการ
พยาบาลตอบโตสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 ใหกับ CNO_R
เพ่ือวิเคราะหสงรายงานความพรอมในการบริหารการพยาบาลตอบโต
สถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 ในภาพรวมท้ังจังหวัดและเขต
ใหกับกองการพยาบาล
กรณวี เิ คราะหด ว ยตนเอง สามารถใชส ตู รคํานวณ ดังน้ี
= (A/B) x 100
จํานวนสถานบริการสุขภาพที่มีความสําเร็จขององคกรพยาบาลมีความ
พรอมในการบริหารการพยาบาลตอบโตสถานการณการระบาดของโรค
โควดิ -19 (อยใู นระดับมากทส่ี ุด ตงั้ แต 19 คะแนนข้ึนไป)
จาํ นวนสถานบรกิ ารสุขภาพทั้งหมด

แนวทางการจดั เก็บตัวชวี้ ัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565 42

ระยะเวลาประเมินผล รายละเอยี ดตัวช้ีวัดการพฒั นาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล
ระหวาง เดือนตุลาคม 2564 ถึง เดือนกรกฎาคม 2565 : บันทึกผลและ
รายงานผานระบบจัดเก็บตัวชี้วัดคุณภาพบริการพยาบาล ของ
กองการพยาบาล สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
วธิ ีการรายงานขอมูล 1. CNO ของโรงพยาบาลทุกระดับสงรายงานการประเมินความพรอมใน
การบริหารการพยาบาลในสถานการณการระบาดของโรคโควดิ -19 ในแบบ
รายงานการพัฒนาคุณภาพการพยาบาล ใหคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพ
การพยาบาลระดบั จังหวัด
2. CNO_P สงแบบรายงานการประเมินความพรอมในการบริหาร
การพยาบาลในสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 ขององคกร
พยาบาลทุกโรงพยาบาลภายในจังหวดั สรปุ ผลการวิเคราะหซงึ่ เปนขอมูลใน
ภาพรวมทง้ั จงั หวดั ใหค ณะกรรมการพัฒนาคณุ ภาพการพยาบาลระดบั เขต
3. CNO_R รวบรวมสงแบบรายงานการประเมินความพรอมในการบริหาร
การพยาบาลในสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 ขององคกร
พยาบาลทุกโรงพยาบาลภายในเขต และสรุปผลการวิเคราะหการประเมิน
ความพรอมในการบริหารการพยาบาลในสถานการณการระบาดของโรค
โควดิ -19 ในภาพรวมของทกุ จังหวดั ในเขตใหกับกองการพยาบาล
แบบฟอรม เคร่อื งมือประเมนิ
1) แบบประเมินความพรอมในการบริหารการพยาบาลตอบโตสถานการณ
การระบาดของโรคโควดิ -19 (แบบประเมนิ COVID-19_ND 2565)
2) แบบประเมนิ ความเครียด (ST5) ในสถานการณการระบาดโรคโควดิ -19
(แบบประเมิน ST5_ND 2565)
3) แบบประเมินภาวะหมดไฟ (Burnout) หรอื เบ่ือหนายการทาํ งาน
(แบบประเมิน Burnout_ND 2565)

เอกสารสนับสนุน - คูมือการบริหารการพยาบาลในสถานการณการระบาดของโรค COVID-19
(สํานักวิชาการสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข, 2564) รายละเอียด
ที่ https://www.don.go.th/?download=4660

ผูประสานงานตวั ช้ีวัด ระดับเขต : เลขานุการคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลเขต
สุขภาพระดบั ประเทศ
ระดับกระทรวง : นักวิชาการพยาบาล ผนู ิเทศการพัฒนาบริการประจําเขต
สุขภาพ

แนวทางการจัดเก็บตวั ชีว้ ัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจําปง บประมาณ 2565 43

COVID-19_ ND 2565

แบบประเมนิ ความพรอ มในการบริหารการพยาบาลตอบโตส ถานการณก ารระบาดของโรคโควดิ -19
แบบประเมินความพรอมในการบริหารการพยาบาลตอบโตสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19

มวี ตั ถุประสงคเ พ่อื ประเมินความพรอ มของการบรหิ ารการพยาบาลในโรงพยาบาล เพื่อวิเคราะหความพรอ มใน
สถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 หาสวนขาด และพัฒนาสวนขาดใหสมบูรณเพื่อการเตรียมพรอมรับ
สถานการณก ารระบาดของโรคโควิด-19 ในพื้นท่ตี อ ไป
คําช้ีแจง แบบประเมินความพรอมในการบริหารการพยาบาลตอบโตสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19
มีขอคําถามท้ังหมด 24 ขอ โปรดตอบคําถามตอไปนี้ดวยการทําเครื่องหมาย √ ในชองที่ตรงกับความเปนจริง
มากทส่ี ุดเพยี งชองเดียว

รายการประเมนิ ความพรอมในการบริหารการพยาบาล การประเมิน
ลําดบั ตอบโตส ถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 ผา น ไมผ าน
การจดั ตง้ั ศูนยปฏิบัติการตอบโตภ าวะฉกุ เฉนิ ดา นการพยาบาล (1) (0)

1 มีการจัดต้ังศูนยปฏิบัติการตอบโตภาวะฉุกเฉินดานการพยาบาล โดยกําหนดให
องคประกอบและกลไกการดาํ เนินงานของศูนยฯ มีครบ 3 ขอ ดงั น้ี
1) หวั หนาพยาบาลทําหนาที่เปนผูบัญชาการภาวะฉุกเฉินดานการพยาบาล (Nursing
Commander)
2) รองหัวหนาพยาบาล/ หัวหนากลุมงานทางการพยาบาลทําหนาท่ีหัวหนาทีมดาน
ตาง ๆ ของศูนยฯ เชน ดานการปฏิบัติการ ดานการวางแผน (กําลังคน อุปกรณ และ
สถานท)่ี ดานการควบคุมและปอ งกนั การติดเชื้อ ดา นการสนบั สนุน เปนตน
3) หวั หนา กลมุ งาน/ ผูรบั ผิดชอบการพยาบาลดานการควบคุมและปองกันการติดเชื้อ
ทาํ หนา ท่ีเปนหัวหนาทีมดานการควบคุมและปองกันการติดเช้ือ และเปนกรรมการหรือ
เลขานุการของศูนยฯ

2 กาํ หนดการดําเนินงานของศนู ยฯ ใน 4 ดา น
1) สั่งการ (Command) ดานการพยาบาล โดยดําเนินการตามขอสั่งการ หรือ
นโยบายของผบู ังคบั บญั ชาเหตกุ ารณ
2) จัดระบบบริหารการพยาบาล และควบคุมระบบบริการพยาบาล (Control)
ปองกัน กํากับติดตาม และประเมินผล เพื่อจัดการกับภาวะฉุกเฉินอยางมีคุณภาพและ
ประสทิ ธภิ าพ
3) ประสานความรวมมือ (Coordination) กับบุคลากรทีมสหสาขาวิชาชีพและ
หนวยงานที่เกี่ยวของท้ังภายในและภายนอกองคกร เพื่อทํางานรวมกันอยางเปนระบบ
และรวดเร็ว
4) สื่อสาร (Communication) นโยบาย กลยทุ ธ ระบบงานการพยาบาลใหแกพ ยาบาล
รวมท้งั การสื่อสารสาธารณะกับผูปว ยและญาติ ผูท่ีมคี วามเสย่ี ง ประชาชนและชมุ ชน ให
มีความรูความเขาใจที่ถูกตองเก่ียวกับภาวะฉุกเฉิน และสามารถปฏิบัติตัวเพ่ือปองกัน
ควบคมุ การแพรก ระจายโรคไดอยางถูกตอ ง และตอ เนือ่ ง

3 การบริหารสถานการณการพยาบาลกรณโี รคโควดิ -19 ดําเนนิ การพยาบาลเปน 3 ระยะ
ไดแก กอนเกิดเหตุ ขณะเกิดเหตุ และหลังเกิดเหตุ โดยใชหลักการ 2P2R
(Preparedness Prevention & Mitigation Response and Recovery)

แนวทางการจดั เกบ็ ตวั ชี้วดั การพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 44

รายการประเมนิ ความพรอมในการบรหิ ารการพยาบาล การประเมนิ
ลาํ ดับ ตอบโตส ถานการณการระบาดของโรคโควดิ -19 ผา น ไมผ า น
ระยะกอ นเกดิ การระบาดของโรคโควดิ -19 (1) (0)

4 การเตรยี มความพรอ มการจดั บรกิ ารพยาบาลในสถานการณการระบาดของโรคโควดิ -19
ไดแก การประเมินความเส่ียงของการระบาด การวางแผน การปฏิบัติ การประเมินผล
และการนิเทศตดิ ตาม

5 การเตรียมความพรอมการพัฒนาบุคลากรพยาบาลและการจัดสรรอัตรากาํ ลังพยาบาล
ในสถานการณก ารระบาดของโรคโควดิ -19

6 การเตรียมความพรอม อาคาร สถานท่ี อุปกรณเครื่องมือทางการแพทย อุปกรณ
การปองกันตัว ในสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19

7 การเตรียมความพรอม คูมือและแนวทางการปฏิบัติในสถานการณการระบาดของโรค
โควดิ -19

8 การเตรยี มความพรอ มวางแผนการจัดระบบเชอ่ื มโยงขอมูล และบริหารความเสย่ี ง และ
มีการซกั ซอมแผนเผชญิ เหตุอยางนอยปล ะ 1 คร้งั เพอื่ เตรียมความพรอมของการระบาด
ของโรคโควดิ -19

ระยะขณะเกิดการระบาดของโรคโควดิ -19

9 กําหนดและติดตามใหศูนยปฏิบัติการตอบโตภาวะฉุกเฉินดานการพยาบาลดําเนินงาน
ตามเปาหมาย คือ ส่ังการ (Command) จัดระบบบริหารการพยาบาล ควบคุม
(Control) ประสานความรว มมอื (Coordination) ส่ือสาร (Communication) และให
การดาํ เนนิ การตามแผนที่กาํ หนดในระยะกอ นเกดิ การระบาด

10 กําหนดและติดตามใหหัวหนาหนวยงานจัดวางระบบ ควบคุม กํากับ และสนับสนุน
บริการพยาบาลท่ีเนนความปลอดภัยทง้ั ผูรับบริการและผใู หบ รกิ าร

11 กําหนดและติดตามใหหัวหนากลุมงาน IC จัดวางระบบงาน IC ของโรงพยาบาล และ
เปนทป่ี รึกษาดา นงาน IC

12 กําหนดและติดตามให ICN/ ICWN ชวยงานดาน IC ของโรงพยาบาล และเปนพี่เลี้ยง
ใหก ับบคุ ลากรพยาบาลและทมี สขุ ภาพอ่ืนๆทเ่ี กยี่ วขอ ง

13 กําหนดและติดตามใหพยาบาลผูปฏิบัติงาน ปฏิบัติการพยาบาลตามแนวทางท่ีกําหนด
และดูแลเฝาระวังภาวะสุขภาพของบุคลากรพยาบาลและการสรางขวัญกําลังใจใน
สถานการณก ารระบาดของโรคโควดิ -19

14 กําหนดและติดตามใหมีการประสานงานกับศูนยปฏิบัติการตอบโตภาวะฉุกเฉินของ
โรงพยาบาล และจังหวัด รวมทั้งประสานเครือขายการพยาบาลและเครือขายบริการ
สุขภาพ

ระยะหลังการระบาดของโรคโควดิ -19

15 ภายหลังการระบาด มีการปรับปรุงระบบงานบรกิ ารพยาบาล มงุ เนนความปลอดภัยของ
ผูปวยและบคุ ลากร ใชห ลกั การปองกันและควบคุมการตดิ เชอื้ ในโรงพยาบาล

16 ภายหลังการระบาด มกี ารปรับปรงุ อาคาร สถานท่ี โดยใชห ลกั การปอ งกนั และควบคมุ
การติดเชอื้ ในโรงพยาบาล

17 ภายหลงั การระบาด มกี ารพฒั นาบคุ ลากรพยาบาล โดยมรี ะบบติดตามเฝาระวังภาวะ
สุขภาพของบุคลากรพยาบาล และการสรา งขวัญและกาํ ลังใจ

18 ภายหลงั การระบาด มีการฟนฟสู ภาพรา งกาย จิตใจ และสังคม ใหก ับประชาชนและ
ผูติดเช้ือในสถานการณก ารระบาดของโรคโควดิ -19

แนวทางการจดั เกบ็ ตวั ชว้ี ัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 45

รายการประเมนิ ความพรอมในการบรหิ ารการพยาบาล การประเมิน
ลาํ ดบั ตอบโตสถานการณการระบาดของโรคโควดิ -19 ผาน ไมผ า น
(1) (0)
19 กําหนดใหมีการประเมินผลลัพธทางการพยาบาลในสถานการณการระบาดของโรค
โควิด-19

20 กําหนดใหมีการถอดบทเรียนสรุปเหตุการณการระบาดของโรคโควิด-19 ในพ้ืนที่
รบั ผดิ ชอบ

21 สังเคราะหผลลัพธทางการพยาบาล และจากการถอดบทเรียนสรุปเหตุการณใน
สถานการณการระบาดของโรคโควิด-19 นํามาพัฒนาปรับปรุงงานเพ่ือเตรียมรับ
สถานการณการระบาดของโรคโควดิ -19 ในอนาคตตอไป

ผลลัพธข องบคุ ลากรพยาบาลภายหลงั การระบาดของโรคโควดิ -19

22 มีบุคลากรพยาบาลติดเช้ือไวรัสโคโรนา 2019 ภายหลังการระบาดของโรคโควิด-19
(ในทุกกรณี) (เปาหมาย < รอยละ 5 ของบุคลากรพยาบาลท้ังหมด)

23 บุคลากรพยาบาลประเมนิ ภาวะเครยี ดภายหลังการระบาดของโรคโควิด-19 ระดบั 7
คะแนนลงมา ไมมภี าวะความเครยี ด (แบบประเมินความเครยี ด (ST5) ) (เปา หมาย >
รอยละ 80 ของบุคลากรพยาบาลทัง้ หมด)

24 บุคลากรพยาบาลประเมินภาวะเสี่ยงหมดไฟ หรือเบ่ือหนายการทํางาน ภายหลังการ
ระบาดของโรคโควิด-19 ไมมีภาวะหมดไฟ หรือเบ่ือหนายการทํางาน โดยมีคะแนน
ระดับ 2 ลงมา (แบบประเมินภาวะหมดไฟ (Burnout) หรือเบ่ือหนายการทํางาน)
(เปาหมาย > รอยละ 80 ของบุคลากรพยาบาลท้งั หมด)

รวม

* ที่มา: ดดั แปลงจากแบบประเมนิ ความพรอ มในการบริหารการพยาบาลในสถานการณก ารระบาดของโควิด-19 ใน
คูมอื การบรหิ ารการพยาบาลในสถานการณก ารระบาดของโรค COVID-19 ของ สํานักวชิ าการการสาธารณสขุ กระทรวงสาธารณสขุ 2564

แนวทางการจัดเกบ็ ตัวช้วี ัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 46

ST5 _ND 2565

แบบประเมนิ ความเครยี ด (ST5) ในสถานการณการระบาดของโรคโควิด-19
คําชี้แจง

โปรดตอบคาํ ถามตอไปน้ีตามประสบการณของทา นในชวง ระยะ 2-4 สัปดาหท ผี่ านมา ใหท านสาํ รวจ
ตัวทา นเองและประเมนิ เหตุการณ อาการหรือความคิดเห็นและความรสู ึกของทานวา อยใู นระดบั ใด ใหต รงกบั
ความเปน จรงิ ของทานมากท่ีสุด โดยตอบใหค รบท้ัง 5 ขอ และเลือกตอบที่ตรงกับทา นมากท่ีสุดเพียงขอเดยี ว

1. มปี ญ หาการนอน นอนไมห ลับหรอื นอนมาก แทบไมมี เปนบางครง้ั บอยครง้ั เปน ประจํา
2. มีสมาธินอ ยลง (0 คะแนน) (1 คะแนน) (2 คะแนน) (3คะแนน)
3. หงุดหงิด/กระวนกระวาย/วาวุน ใจ
4. รสู กึ เบ่ือ เซง็
5. ไมอยากพบปะผูค น
รวม

* ทม่ี า: กรมสุขภาพจติ กระทรวงสาธารณสขุ (Department of MentalHealth, Ministry of Public Health.)
Dependent DropDown List Credit: https://medium.com/

เกณฑระดบั อาการ ไมม ีอาการหรอื เกิดอาการเพยี ง 1 ครั้ง
ระดบั อาการแทบไมม ี หมายถึง มีอาการมากกวา 1 ครั้ง แตไมบอ ย
ระดบั อาการเปน บางครง้ั หมายถึง มีอาการเกิดขึน้ เกือบทุกวนั
ระดบั อาการบอยครง้ั หมายถงึ มอี าการเกดิ ขึน้ ทุกวัน
ระดบั อาการเปน ประจํา หมายถึง

การแปลผล
คิดเปน คะแนนรวมระหวาง 0 -15 คะแนน

0 - 4 คะแนน หมายถึง ไมมีความเครียด
5 - 7 คะแนน หมายถงึ สงสัยวา มีปญ หาความเครยี ด
8 คะแนนข้นึ ไป หมายถงึ มคี วามเครยี ดสงู

เกณฑท ผี่ าน คอื มคี ะแนนตั้งแตร ะดบั 7 คะแนนลงมา (ไมม ีภาวะความเครียด)

แนวทางการจัดเกบ็ ตวั ชวี้ ัดการพฒั นาคณุ ภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาํ ปงบประมาณ 2565 47

Burnout _ ND 2565

แบบประเมนิ ภาวะหมดไฟ (Burnout) หรือเบื่อหนายการทาํ งาน
คําชี้แจง

ในชว ง 1 สัปดาหท่ีผา นมา ทา นมคี วามเบ่ือหนายในการทํางาน และเหนื่อยลาทางอารมณ รูสึกหมด
พลัง หมดหวงั สูญเสียพลังงานทางจิตใจหรือไม กรุณาเลือกคําตอบที่ถูกตองทีส่ ดุ เพยี งคาํ ตอบเดียว

แทบไมมี (1 คะแนน)
เปนบางครั้ง (2 คะแนน)
บอยครงั้ (3 คะแนน)
เปน ประจาํ (4 คะแนน)

เกณฑท ผ่ี าน คอื มีคะแนนต้งั แตร ะดบั 2 คะแนนลงมา
(ไมม ภี าวะหมดไฟหรอื เบื่อหนา ยในการทํางาน)

มภี าวะเสย่ี ง = 3 คะแนนข้ึนไป

แนวทางการจัดเก็บตัวชวี้ ัดการพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล ประจําปงบประมาณ 2565 48

ตวั ชี้วัดท่ี 2.3
3ชอ่ื ตวั ชวี้ ัด : รอยละของผปู วยท่ี3มอี าการหลงเหลอื หลงั การหายปวยโรคโควดิ -19

3สามารถจัดการสขุ ภาพตนเองได

4ชื่อตวั ช้วี ดั 3รายละเอยี ดตัวช้ีวดั การพฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล
4คํานยิ าม 3รอยละของผูปวยท่ี3มีอาการหลงเหลือหลังการหายปวยโรคโควิด-19 ส3 ามารถ
จดั การสุขภาพตนเองได
4เกณฑเปา หมาย
4วตั ถปุ ระสงค 3ผูปวยที่3มีอาการหลงเหลือหลังการหายปวยโรคโควิด-193 (Post COVID-
ระดับการรายงาน 19 Syndrome หรือ Long COVID) หมายถึง3 ภาวะของคนที่หายจาก โรคโควิด-
กลุม เปาหมาย 19 แลว แตยังมีอาการหลงเหลืออยูภายใน 1-3 เดือน โดยจะมีอาการแตกตางกัน
ไปในแตละคน ซึ่งอาการท่ีหลงเหลือหลังการหายปวยโรคโควิด-19 มีอาการอยาง
ใดอยางหนึ่ง หรือมากกวาหนึ่งอาการใน 10 อาการ ดังน้ี 1) เหนื่อยลา 2) หายใจ
ไมอมิ่ 3) ปวดกลา มเนอ้ื 4) ไอ 5) ปวดหวั 6) เจ็บขอ ตอ 7) เจบ็ หนาอก 8) การรบั รู
กลิ่นเปลี่ยนไป 9) อาการทองรวง และ 10) การรับรสเปล่ียนไป (องคการอนามัยโลก,
2021)
ก3 ารจัดการสุขภาพตนเอง ห3 มายถึง กิจกรรมการพยาบาลที่เปนการรวมมือกัน
ระหวางพยาบาลวิชาชีพและผูปวยท่ีมีอาการหลงเหลือหลังการหายปวยโรค
โควิด-19 เกิดกระบวนการการจัดการสุขภาพตนเอง เพ่ือดูแลสุขภาพ และจัดการ
อาการรบกวนหลังการหายปวยจากโรคโควิด-19 ได ซึ่งมี 5 ข้ันตอน ดังน้ี
1) การประเมิน 2) การใหขอมูลคําแนะนํา 3) การตกลงรวมกัน 4) การใหความ
ชวยเหลือ และ 5) การตดิ ตาม
3ผูปวยที่3มีอาการหลงเหลือหลังการหายปวยโรคโควิด-19 สามารถจัดการ
สุขภาพตนเองไดตามเกณฑ หมายถึง ผูท่ีหายปวยจากโรคโควิด-19 มีอาการ
หลงเหลือจากการปวยโรคโควิด-19 มีผลการประเมินการจัดการสุขภาพตนเอง
เทากับหรือมากกวา 30 คะแนนข้ึนไป (โดยใชแบบประเมิน Post COVID-19_ND
2565)

รอ ยละ 60 ของกลมุ เปา หมาย

เ3 พื่อใหผูปวยที่3มีอาการหลงเหลือหลังการหายปวยโรคโควิด-193 สามารถจัดการ
สุขภาพตนเองไดตามเกณฑท กี่ าํ หนด

สถานบริการสขุ ภาพ/ จงั หวดั / เขตสขุ ภาพ

31. ผปู วยที่3มีอาการหลงเหลือหลังการหายปว ยโรคโควดิ -193 สามารถจดั การตนเอง
ไดต ามเกณฑ3

แนวทางการจดั เกบ็ ตัวชีว้ ัดการพฒั นาคณุ ภาพบริการพยาบาล ประจาํ ปง บประมาณ 2565 49